open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Engelbert Pigal

**Engelbert Pigal** (1899? – 24 ta' April 1978) kien inġinier Awstrijak. Kelliem tal-Interlingua u żewġ lingwi awżiljarji oħra, kiteb żewġ monografiji kożmoloġiċi bl-Interlingua.

## Ħajja
Bħala żagħżugħ, Pigal tgħallem il-lingwa awżiljarja Ido. Fl-1921, ingħaqad mal-kumitat preparatorju għall-ewwel kungress tal-Ido fi Vjenna. Fil-konferenza tal-Ido tal-1926 f'Cassel, stagħġeb lil ħafna semmiegħa billi ta preżentazzjoni dwar il-lingwa awżiljarja naturalistika Occidental. Is-sena ta' wara, hu u Karl Janotta bdew jaħdmu għal Occidental fl-Awstrija. Pigal kien editur u ko-awtur ta' *Occidental, die Weltsprache* ("Occidental, il-Lingwa tad-Dinja"), ix-xogħol prinċipali fuq din il-lingwa. F'xogħol aktar tard, *Ab Occidental verso Interlingua* ("Minn Occidental lejn Interlingua"), huwa wera għaliex qies l-Interlingua bħala l-aħjar alternattiva.

Bejn l-1931 u l-1938, Pigal serva bħala Direttur Xjentifiku tal-Istitut Hoerbiger fi Vjenna. F'din il-pożizzjoni, huwa eżamina t-teorija ta' Hans Hoerbiger dwar il-kosmoloġija glaċjali. Huwa ppubblika żewġ monografi dwar il-kosmoloġija bl-Interlingua, *Problematica del cosmologia moderne* u *Astro-Geologia*. Fit-tieni xogħol, huwa pprova jsolvi problemi fundamentali tal-ġeoloġija, bħall-oriġini tal-muntanji u l-oċeani, billi uża l-metodu eżatt tal-fiżika u t-teorija tiegħu stess tal-interferenza planetarja.

Aktar tard, Pigal ipperswada lill-professur Eugen Wüster, ukoll mill-Awstrija, biex juża l-Interlingua fix-xogħol tiegħu biex jistandardizza t-terminoloġija xjentifika internazzjonali. Dan ix-xogħol wassal għat-twaqqif tal-qawwija Organizzazzjoni Internazzjonali għall-Istandardizzazzjoni (ISO). Sal-mewt tiegħu fl-età ta' 80 sena (?), Pigal kien membru tal-Kunsill tal-Union Mundial pro Interlingua u kien ir-rappreżentant nazzjonali tal-Interlingua fl-Awstrija.

## Referenzi

## Ħoloq esterni
* Biographias: Engelbert Pigal, Historia de Interlingua, 2001, Rivedut 2007.
* Union Mundial pro Interlingua
Premju Stresa

Il-**Premju Stresa** (bil-Taljan: *Premio Stresa di Narrativa*) huwa premju letterarju Taljan mwaqqaf fl-1976 minn grupp ta' intellettwali, fosthom Mario Bonfantini, Mario Soldati, Gianfranco Lazzaro, Franco Esposito u Piero Chiara. Fis-snin bikrin, il-ġurija kienet tinkludi wkoll kittieba u intellettwali bħal Carlo Bo, Giovanni Spadolini, Giorgio Barberi Squarotti u Primo Levi. Huwa riservat għal xogħlijiet bit-Taljan ippubblikati fl-Italja u l-Iżvizzera.

## Rebbieħa

* 1976: Gianfranco Lazzaro
* 1977: Eugenio Travaini
* 1978: Marise Ferro
* 1980: Carlo Della Corte
* 1981: Virginia Galante Garrone
* 1983: Davide Lajolo
* 1984: Giorgio De Simone
* 1995: Duilio Pallottelli
* 1996: Enrico Fovanna
* 1997: Dante Maffia
* 1998: Guido Conti
* 1999: Maurizio Maggiani
* 2000: Alberto Bevilacqua
* 2001: Roberto Pazzi
* 2002: Diego Marani
* 2003: Simonetta Agnello Hornby
* 2004: Antonia Arslan
* 2005: Maurizio Cucchi
* 2006: Marco Santagata
* 2007: Paolo Rumiz
* 2008: Andrea Fazioli
* 2009: Giuseppe Conte
* 2010: Francesco Carofiglio
* 2011: Bruno Arpaia
* 2012: Francesca Melandri
* 2013: Lidia Ravera
* 2014: Valentina D'Urbano
* 2015: Lorenzo Marone
* 2016: Carmine Abate
* 2017: Domenico Dara
* 2018: Carolina Orlandi
* 2019: Elena Loewenthal

* 2020: Melania Mazzucco
* 2021: Giosuè Calaciura
* 2022: Fabio Stassi
* 2023: Matteo B. Bianchi
* 2024: Federica Manzon
* 2025: Antonio Albanese

## Referenzi

## Ħoloq esterni
*
Nies Maltin li mietu fl-2026

**Din hija lista ta' nies notevoli Maltin li mietu fl-2026.**

F'din il-lista jidhru biss ismijiet ta' nies li l-mewt tagħhom hija kkonfermata peremezz ta' rapport/i minn sorsi verifikabbli. Żidiet bla referenza għal sors verifikabbli jitneħħew minn hawn u jitpoġġew fil-paġna ta' diskussjoni sakemm jiġu verifikati sew. 

Dwar kull persuna jinġabru biss dawn id-dettalji hawn:

* Data: Isem u Kunjom, età (jew "??" meta din mhux magħrufa), għal xiex inhi magħrufa l-persuna, kawża tal-mewt (m'għandu jiddaħħal xejn meta mhux magħrufa uffiċjalment) - tagħrif ieħor f'każ ta' persuna li mhux inkluża f'Wikidata (eż. data tat-twelid), referenzi (għandu jkun hemm aktar minn waħda f'każ ta' nies aktar notevoli)

**''Nota:** id-data tal-mewt m'għandix tkun dik ta' meta tħabbret imma ta' meta seħħet.*

----

== Jannar ==

* 2: [[Tony Carr]], 98, mużiċist 
* 5: [[George Spiteri]], 90, mużiċist u l-ewwel leader tal-[[Orkestra Filarmonika ta' Malta]] (twieled: 20 ta’ Lulju 1935) 
* 6: [[Thomas Farrell]], 89, għalliem u l-ewwel sindku ta' Ħaż Żabbar 
* 14: [[Paul Chetcuti Caruana]], 77, tabib u politiku  
* 20: [[Matthew Wismayer]], 53, fundatur ta' Schools for Africa (Malta) Foundation  
* 21: [[George Callus]], ??, ko-fundatur tal-Comtec  

== Frar ==

* 4: [[Alfred Abela]], 80, eks-assistent kummissarju tal-pulizija 
* 5: [[Philip Farrugia Randon]], 76, avukat u kittieb li ħoloq il-karattru ta' Puttinu 
* 5: [[Helen Micallef]], 75, kantanta 
* 8: [[Paul Aquilina]], 94, Ġiżwita Malti bbażat fl-Indja 
* 10: [[Lina Brockdorff|Lina Brockdorff,]] 95, kittieba 
* 10: [[Achille Cauchi]], 86, monsinjur Għawdxi, ħu l-Isqof [[Nikol Cauchi]] 
* 15: [[Laurence Grech]], 77, ġurnalist u eks-editur tas-Sunday Times of Malta 
* 15: [[Esmeralda Galea Camilleri]], 37, mużiċista 
* 16: [[Mario Bonnici]], 76, kantant 
* 18: [[Julian Attard]], 44, amministratur tal-futbol ma' [[Marsaxlokk FC]] u [[Floriana FC]] (twieled fis-27 ta' Novembru 1981) 
* 23: [[Manuel Casha]], 81, mużiċist, kittieb, u folklorista 
* 28: [[Mario Buhagiar]], 81 professur tal-istorja tal-arti 

== Marzu ==

* 8: [[Joseph Gatt (Caritas)|Joseph Gatt]], 81, pijunier fir-riabilitazzjoni tad-drogati f'Malta 
* 13: [[Luciano Bonello Bianco]], 72, propjetarju ta' Luciano Restaurant 
* 21: [[Charles Micallef St John]], 81, kittieb u eks-kunsillier tal-Gżira 
* 22: [[Calvin Brincat]], 32, parteċipant fil-programm tat-television *Hazzzard'', kanċer 
* 29: Elio Lombardi, 92, kittieb u direttur tal-films 

## Ara aktar

* :Kategorija:Mietu fl-2026 - tinkludi ħoloq għal artikli fil-Wikipedija dwar nies li mietu fl-2026

## Referenzi
2026 fil-mużika ta' Malta

Din hija lista ta' attivitajiet mużikali notevoli li ġraw u diski/recordings maħruġa fl-2026. Kull attività jew recording iridu jkunu sostanzjati minn referenza xierqa, u aktar minn waħda, meta dan possibli.

## Diski u recordings oħra maħruġa fl-2026

### Jannar

### Frar

### Marzu

## Referenzi
L'Armonista

**L'Armonista** huwa rumanz bil-Taljan mill-awtur Giorgio De Simone fl-1984. Il-ktieb rebaħ il-Premju Stresa għall-Finzjoni dik l-istess sena.

## Storja

Tito Calavà, tifel waħdu, dejjem sofra mis-separazzjoni tal-ġenituri tiegħu. Huma ħallewh ma' zijuh, li ħeġġu fl-istudji tiegħu. Sar armonista, studjuż li jfittex konnessjonijiet bejn testi minn epoki u awturi differenti li jistgħu jikxfu l-kontinwità u l-iskop aħħari ta’ ħsieb.

Imħeġġeġ minn martu, imur Londra biex jiltaqa’ ma’ missieru u jieħu lura dak kollu li jistħoqqlu. Madankollu, avveniment mhux mistenni jista’ jbidel id-dinamika kollha.

## Referenzi
Amir Ohana

**Amir Ohana** (Lhud: **אָמִיר אוֹחָנָה**), imwieled fil-15 ta' Marzu, 1976, huwa politiku Iżraeljan.

Membru tal -Likud u elett fil- Knesset mill-2015 sal-2020, inħatar Ministru tal-Ġustizzja minn Benjamin Netanyahu fl-2019. Is-sena ta' wara, sar Ministru tas-Sigurtà Pubblika fil-gvern ta' Netanyahu V. Huwa ilu Speaker tal-Knesset mid-29 ta' Diċembru 2022.

## Bijografija
Avukat bi professjoni, twieled f'Beersheba minn ġenituri ta' oriġini Marokkina. Il-ġenituri tiegħu, Esther u Meir Ohana, twieldu f'Rabat. 

Fis-27 ta' Diċembru 2015, wara r-riżenja ta' Silvan Shalom, implikat fi skandlu ta' fastidju sesswali, Amir Ohana sar membru tal-Knesset. 

F'Ġunju 2019, wara li keċċa lil Ayelet Shaked, Benjamin Netanyahu ħatru Ministru tal-Ġustizzja. 

Il-ħatra tiegħu kienet marbuta mal-progress tal-każ legali tal-Prim Ministru, fejn ġie akkużat b'korruzzjoni. Ħabib tal-qalb tan-Netanyahus, u speċjalment ta' Yair Netanyahu, bin il-Prim Ministru, Amir Ohana ripetutament tkellem favur liġi ta' immunità mmirata biex tipprevjeni l-akkuża ta' uffiċjali politiċi waqt li jkunu fil-kariga, li tkun ta' benefiċċju dirett għal Benjamin Netanyahu.

Huwa appoġġja wkoll abbozz ta' liġi li jipprevjeni lill-Qorti Suprema milli tħassar ċerti deċiżjonijiet parlamentari u ddikjara r-rieda tiegħu li jinjora d-deċiżjonijiet mill-ogħla qorti tal-pajjiż jekk iqishom bħala ta' detriment għas-sigurtà ta' Iżrael. Il-President tal-Qorti Suprema Esther Hayut wieġbet: "Għandna nieħdu bis-serjetà ħafna l-fatt li Ministru tal-Ġustizzja tal-Istat ta' Iżrael, fl-istess jum li ħa l-kariga, għażel li jaqsam magħna viżjoni legali bla preċedent u irresponsabbli." 

Sena wara, Amir Ohana sar Ministru tas-Sigurtà Pubblika.

Huwa ta struzzjonijiet lill-amministrazzjoni tal-ħabs biex ma tilqimx priġunieri Palestinjani matul il-pandemija tal-Covid-19. 

Huwa ġie elett Speaker tal-Knesset fid-29 ta' Diċembru 2022. 

Amir Ohana kien l-ewwel politiku Likud li kien omosesswali apertament elett fil-parlament, u l-ewwel wieħed li nħatar ministru u mbagħad Speaker tal-Knesset.

## Pożizzjonijiet meħuda
Magħruf għall-fehmiet ksenofobiċi tiegħu, huwa jsostni b'mod partikolari li l-Musulmani huma suxxettibbli għal "qtil kulturali." 

F'Lulju 2025, huwa ffirma petizzjoni minn parlamentari tal-Likud li titlob lill-gvern biex jipproċedi bl-annessjoni immedjata tax-Xatt tal-Punent.

## Referenzi
Silene colorata

***Silene colorata*** Poir., magħrufa bħala l-**Ilsien l-Għasfur,** **Sieq iz-Zakak u Sieq l-Għasfur,** hija pjanta annwali mill-familja Caryophyllaceae.  Is-***Silene colorata*** hija nattiva għaż-żona tal-Mediterran, inkluż il-Ġżejjer Maltin.

## Deskrizzjoni
Fil-Ġżejjer Maltin, is-*Silene colorata* twarrad minn Diċembru sa Mejju bi fjuri roża, bojod jew vjola. Il-pjanta hija muswafa u tikber sa massimu ta' 50-il ċentimentru, bil-fjuri li jkollhom wisa' ta' bejn 12 sa 18mm. Il-frotta tkun bejn 7- 9mm fit-tul u ż-żerriegħa jkollha daqs ta' 1.5 millimetru. 

## Distribuzzjoni
Fil-Ġżejjer Maltin, is-*Silene colorata* tikber qalb il-blat, għelieqi abbandunati u mhux maħduma fix-xagħri, kif ukoll f’postijiet ornamentali f’żoni urbani. Tinstab ukoll fl-isteppa, ħdejn il-baħar f’ħamrija ġeblija u imrammla,  fuq l-għaram tar-ramel, fil-ġnub tat-toroq u f'postijiet fejn huma mħawlin is-siġar taż-żebbuġ  

Is-*Silene colorata* hija nattiva għaż-żona tal-Mediterran, fejn  din l-ispeċi hija mnizzla li hi indiġena f’ħafna pajjiżi lil hinn mill-Ġżejjer Maltin, fosthom mill-Alpi sal-pajjiżi kollha tan-Nofsinhar tal-Ewropa u fil-Mediterran, fl-Afrika ta’ fuq kif ukoll fis-Sinai sat-Turkija. Kif ukoll ġiet introdotta fil-Ġermanja u fl-India

## Tassonomija
Is-*Silene colorata* ġiet deskritta għall-ewwel darba minn Jean Louis Marie Poiret (1755-1834) fit-tieni volum ta’ *Voyage en Barbarie* li kien ipubblikat fl-1789.

Hemm diversi sottospeċi tas-*Silene colorata*. Is-sottospeċi li huma aċettati b'mod kurrenti huma:

* *Silene colorata* subsp. amphorina (Pomel) Batt.
* *Silene colorata* subsp. benoistii (Maire) Sauvage
* *Silene colorata* subsp. colorata
* *Silene colorata* subsp. trichocalycina (Fenzl) Maire

Is-*Silene colorata* subsp. colorata hija l-unika sottospeċi li hija mniżżla bħala preżenti fil-Ġżejjer Maltin.

## Referenzi
TripleS

**TripleS** ( / ˈtrɪpəlɛs / ; Koreana :  트리플에스 ; RR : Teuripeul  - eseu ; stilizzata bħala tripleS ) huwa grupp ta' tfajliet multinazzjonali ta' 24 membru mill-Korea t'Isfel iffurmat minn Modhaus . Huma jimmiraw li jkunu l - ewwel grupp ta' idols deċentralizzat fid-dinja, fejn il-membri jduru bejn il-grupp sħiħ, sotto-unitajiet, u attivitajiet individwali, kif magħżul mill-fannijiet. Il-fannijiet jistgħu jipparteċipaw u jikkomunikaw mal-grupp, bħal pereżempju jiddeċiedu s-sotto-unitajiet u l-kontenut permezz ta ' karti tar-ritratti NFT imsejħa "Objekts".
RNH Mtarfa

L **-Isptar tan-Navy Irjali ta' Mtarfa**, magħruf ukoll bħala *l-Isptar Navali Rjali David Bruce*, huwa ex- sptar navali Brittaniku f'Mtarfa, Malta . 

Inbniet matul l-Ewwel Gwerra Dinjija u nfetħet ftit wara li ntemmet il-gwerra.  Kien immexxi mir-Royal Navy mill-1962; qabel dan kien immexxi mill-Armata bħala Sptar Militari Brittaniku . Għalqet fl-1979.

## Storja
Fis-6 ta' Jannar 1915, Sir Leslie Rundle, Gvernatur u Kmandant Kap ta' Malta, poġġa l-ġebla tal-pedament tal-Isptar tas-Servizzi Ċentrali l-ġdid. Il-bini nbeda fuq is-suppożizzjoni li l-fondi kienu se jiġu rilaxxati biex jinbnew il-bini anċillari fi stadju aktar tard. Sa April 1915, il-kostruzzjoni tal-blokk prinċipali tal-isptar kienet bdiet. Sal-31 ta' Marzu 1916, is-somma ta' £17,950 kienet intefqet, mit-total proviżorju ta' £55,000. Infetaħ f'Ġunju 1920 b'sodod għal 6 uffiċjali u 190 suldat ieħor. L-isptar il-ġdid ittieħed mit-30 Coy RAMC fit-23 ta' Ġunju 1920. 

L-Isptar il-qadim tal-Kwartieri f'Imtarfa, biswit il-Blokk Q, sar Sptar tal-Familji. L-Isptar tal-Familji ta' qabel tmexxa mill-Belt Valletta fl-1920. L-Isptar tal-Kottonera ngħalaq.

Fl-1 ta' Marzu 1951, id-denominazzjoni tal-isptar inbidlet għal *The David Bruce Military Hospital*, wara li skopra l-kawża ewlenija tal-bruċellożi fl-1887 (li aktar tard ġiet traċċata għall-ħalib tal-mogħoż fl-1905 minn Sir Themistocles Zammit). F'Ottubru 1962, l-Isptar Militari David Bruce ingħata lis-Servizz Mediku tan-Navy Irjali, u Mtarfa saret l-isptar tas-servizzi ċentrali. Ġie modifikat u reġa' nfetaħ bħala d-*David Bruce Royal Naval Hospital* Mtarfa fit-2 ta' Ottubru 1970 u baqa' l-uniku sptar militari f'Malta sakemm in-Navy Irjali telqet fl-1979. Imbagħad ġie kkonvertit fi skola sekondarja statali msemmija għal Sir Temi Zammit, parti mill-Kulleġġ ta' San Nikola. L-iskola għalqet u mxiet għal bini ġdid fl-2015.

## Illum
Minn Settembru 2023, is-sit intuża minn Haileybury Malta, skola internazzjonali. L-isptar huwa elenkat fl-Inventarju Nazzjonali tal-Proprjetà Kulturali tal-Gżejjer Maltin.

## Referenzi
Dellimara

**Dellimara** hija peniżola li tinsab fit-tarf tax-Xlokk tal-gżira tar-Reġjun tax-Xlokk ta' Malta, li tifforma nofs il-kosta ta' Marsaxlokk fil-Bajja ta' Marsaxlokk. Marsaxlokk u Birżebbuġa jinsabu 2.77 kilometri u 1.97 kilometri 'l bogħod rispettivament. Hija magħrufa l-aktar għall-impjant tal-enerġija primarja ta' Malta, magħrufa bħala l-power station ta' Delimara. Il-peniżola hija magħrufa wkoll għaż-żewġ bajjiet tagħha popolari mat-turisti: St Peter's Pool u l-Bajja ta' Kalanka.  Fanal, fortizza ta' żmien l-Ingliżi u l-fdalijiet ta' batterija ta' żmien il-Kavallieri jinstabu wkoll fil-peniżola.

## Referenzi
Televiżjoni tal-Istat

**Kanal tat-televiżjoni statali**, **kanal nazzjonali** jew **kanal pubbliku** huwa kanal tat-televiżjoni ġestit parzjalment jew totalment mill-gvern ta' pajjiż, li jeżerċita influwenza diretta fuq il-baġit jew il-politika editorjali tiegħu.Huwa għandu wkoll awtorità fuq il-programmi mxandra iżda rarament jindaħal fil-programmazzjoni u l-ħinijiet tax-xandir.

Dawn il-kanali ġeneralment huma responsabbli għax-xandir ta’ attivitajiet nazzjonali jew avvenimenti oħra bħal diskorsi mill-kap tal-istat, parati militari, riċevimenti diplomatiċi, avviżi urġenti, ċerti avvenimenti sportivi relatati mat-tim nazzjonali, u inizjattivi pubbliċi oħra. 

**<big>Afrika</big>**

*  Afrika t'Isfel : Korporazzjoni tax-Xandir tal-Afrika t'Isfel 
*  Alġerija : Stabbiliment tat-Televiżjoni Pubblika 
*  Angola : Televiżjoni Pubblika tal-Angola 
*  Botswana : Botswana TV 
*  Burkina Faso : Televiżjoni Nazzjonali tal-Burkina Faso 
*  Burundi : Radju u Televiżjoni Nazzjonali tal-Burundi 
*  Kamerun : Kamerun Radio Television 
*  Kap Verde : RTC Repubblika 
*  Afrikana Ċentrali : Radju u Televiżjoni tal-Afrika Ċentrali 
*  Repubblika tal-Kongo : Radju u Televiżjoni Kongoliża
*  Repubblika Demokratika tal-Kongo : Radju u Televiżjoni Nazzjonali Kongoliża 
*  Kosta tal-Avorju : Xandir bir-Radju u t-Televiżjoni Ivorjan 
*  Ġibuti : Xandir bir-Radju u t-Televiżjoni ta' Ġibuti 
*  Eġittu : Unjoni tar-Radju u t-Televiżjoni Eġizzjana 
*  Eritrea : ERI-TV 
*  Etjopja : EBC 
*  Gabon : Televiżjoni tal-Gabon 
*  Gambja : Servizz tar-Radju u t-Televiżjoni tal-Gambja 
*  Gana : Korporazzjoni tax-Xandir tal-Ghana 
*  Ginea-Bissaw : Televiżjoni tal-Ginea-Bissau 
*  Ginea Ekwatorjali : TVGE 
*  Kenja : Korporazzjoni tax-Xandir tal-Kenja 
*  Liberja : Sistema tax-Xandir tal-Liberja 
*  Libja : Korporazzjoni tar-Radju u t-Televiżjoni tal-Libja
Faussebraye

**Faussebraye** (bit-Taljan: *falsa braga*) huwa ħajt difensiv li jinsab barra l-ħitan prinċipali ta ' fortifikazzjoni. Huwa ta' għoli aktar baxx mill-ħitan prinċipali. Quddiemu jkun hemm foss. Fil-fortifikazzjonijiet Griegi u Biżantini, il-faussebraye kien magħruf bħala **proteichisma**.

## Referenzi
Luminița Dumitrescu

**Luminița Dumitrescu**, magħrufa aħjar bħala **Luminita Dumitrescu** jew ukoll **Luminița Dumitrescu-Kuhn** (twieldet fit-22 ta' Mejju 1941) hija ballerina u koreografa Rumena li pperfezzjonat il-ħiliet tagħha fl-Akkademja taż-Żfin Vaganova f’San Pietruburgu.

## Bijografija

Luminița Dumitrescu twieldet fl-1941. Bħala tfajla, irċeviet lezzjonijiet tal-pjanu u tal-ballu u aktar tard ġiet ammessa fl-Iskola tal-Ballu ta’ Bukarest.

Fl-1967 u l-1968, hija wettqet ir-rwol doppju ta’ prima ballerina fil-ballu The Prince and the Pauper, li ġibed attenzjoni pubblika konsiderevoli. Die Welt enfasizza l-interpretazzjoni tagħha taż-żewġ karattri kontrastanti. L-interpretazzjoni tagħha tax-xogħol baqgħet fir-repertorju għal diversi snin u ġiet ippubblikata f’gazzetti nazzjonali u internazzjonali, inizjalment bħala prima ballerina, imbagħad bħala assistenta koreografa.

Fl-1980 u l-1981, ħadmet bħala koreografa mistiedna u għalliema taż-żfin fiċ-Ċentru Kulturali tal-Filippini (CCP) f’Manila, fejn tellgħet *The Sleeping Beauty* u *Don Quixote* għall-ballu Filippin. Hi kkontribwiet ukoll għall-produzzjoni ta’ *The Nutcracker*.

Kienet ballerina prima fl-Opera Nazzjonali f’Bukarest u, fis-snin disgħin, idderiġiet iċ-Ċentru tal-ballu Höchst fi Frankfurt am Main.

## Pubblikazzjonijiet

* Björn Bordon and Nicole Duplois: *Luminiţa, Ballerina: Autobiografische Skizzen einer Ballerina und Choreografin*, Deutschland, 2018, .
* Höchster ballutzentrum: *Luminița, Ballerina – Das künstlerische und private Leben einer rumänischen Primaballerina*, Frankfurt Höchst, 2025, .

## Referenzi

## Ħoloq esterni
Wendy Ashby

**Wendy Ashby** (1950-2015) kienet lingwista Brittanika u ko-żviluppatriċi tal-lingwa awżiljarja internazzjonali mibnija Glosa, li żviluppat f'kollaborazzjoni ma' Ronald Clark. Hija rikonoxxuta għall-kontribuzzjonijiet tagħha għal sistemi ta' komunikazzjoni simplifikati u kulturalment newtrali u l-isforzi tagħha biex tippromwovi Glosa bħala mezz edukattiv u internazzjonali.

## Xogħol fuq il-Glosa
Ix-xogħol ta' Ashby fuq il-Glosa beda fis-snin sebgħin, meta hi u Ron Clark reġgħu taw il-ħajja u espandew fuq Interglossa, sistema lingwistika simplifikata li ġiet proposta għall-ewwel darba mix-xjentist Brittaniku Lancelot Hogben matul is-snin erbgħin. Il-Glosa kienet iddisinjata bħala lingwa loġika, ibbażata fuq il-vokabularju b'grammatika minima u regolarità fonetika, ibbażata ħafna fuq l-għeruq tal-Grieg klassiku u l-Latin — speċjalment dawk komuni fit-terminoloġija xjentifika u medika.

Ashby kellha rwol ċentrali fil-formalizzazzjoni tal-istruttura tal-lingwa u l-kitba konġunta ta' sensiela ta' testi fundamentali. Ta' min jinnota li kitbet flimkien ma':
* Ashby, Wendy & Clark, Ronald: *Glosa 6000: 6000 Greek and Latin words and roots which occur in the Euro-languages and international scientific terminology.* London: 1983 (48 p.)
* Ashby, Wendy & Clark, Ronald: *Glosa 1000.* Richmond: Glosa, 1984
* Ashby, Wendy & Clark, Ronald: *Basic dictionary of the international language Glosa.* Richmond [Surrey]: Glosa, 1987 (44 p.)
* Ashby, Wendy: *18 steps to fluency in Euro-Glosa.* Glosa, 1989 (2nde edition) 
* Ashby, Wendy & Clark, Ronald: *Introducing Euro-Glosa.* Richmond: Glosa, 1990 (36 p.)

Il-kontribuzzjonijiet tagħha ffokaw fuq l-aċċessibbiltà u l-faċilità tal-użu, bil-għan li joħolqu lingwa pont li tista' tiġi adottata globalment mingħajr preġudizzju lingwistiku.

## Kollaborazzjoni Artistika: ''Qo Akti?''
Minbarra x-xogħol lingwistiku tagħha, Wendy Ashby ipparteċipat fi proġett artistiku multidixxiplinarju mal-artista Ġermaniża Mathilde ter Heijne, u kkontribwiet għall-film *Qo Akti?*. Dan il-film sperimentali, parti minn esplorazzjoni usa' tar-ritwali u l-lingwa femminista, kien fih traduzzjoni Glosa tal-iskrittura tiegħu, li inkorpora l-lingwa fil-qafas kunċettwali tal-opra tal-arti.

L-involviment ta' Ashby mhux biss introduċa Glosa fil-qasam tal-arti kontemporanja iżda wera wkoll l-adattabilità tal-lingwa f'kuntesti espressivi u simboliċi. Il-proġett ġie esebit bħala parti mill-ġabra usa' ta' xogħol ta' ter Heijne dwar ir-ritwali, il-femminiżmu, u l-kollaborazzjoni.

## Ara wkoll
* Glosa
* Interglossa
* Lingwa mibnija
* Lancelot Hogben
* Mathilde ter Heijne

## Referenzi
SD Crvena zvezda

**KKL-Assoċjazzjoni Sportiva Red Star Belgrade** hija organizzazzjoni sportiva li tgħaqqad numru kbir ta’ klabbs attivi f’diversi dixxiplini sportivi. Il-klabbs ta’ Red Star sa issa rebħu total ta’ 901 trofew. Minn dawn, 865 trofew huma titli nazzjonali tal-kampjonat, tazzi nazzjonali u supertazzi, filwaqt li ntrebħu wkoll 12-il trofew Ewropew, fosthom 8 titli ta’ ċampjin Ewropew, 19-il titlu reġjonali u 5 titli dinjin.

Grazzi għal dawn is-suċċessi impressjonanti, Red Star hija ġeneralment meqjusa bħala l-aktar assoċjazzjoni sportiva ta’ suċċess fis-Serbja.

## Lista ta' klabbs
Lista ta' klabbs ta' SD Crvena Zvezda bid-dati tat-twaqqif tagħhom:
Codi Miller McIntyre

**Codi Tyree Miller-McIntyre** (bil-Bulgaru: Коди Тайри Милър-МакИнтайър; twieled fit-1 ta’ Ġunju 1994) huwa plejjer professjonali tal-basketball Bulgari li bħalissa jilgħab għal Crvena zvezda fil-ABA League u fl-EuroLeague.

## Xogħol professjonali
Wara li ma ġiex magħżul fil-2016 NBA Draft, Miller-McIntyre iffirma l-ewwel kuntratt professjonali tiegħu mal-Leuven Bears fit-10 ta’ Awwissu 2016. Huwa mexxa l-kampjonat Belġjan fil-punti u l-assists. Fit-13 ta’ Lulju 2017, Miller-McIntyre iffirma mal-Parma Basket fil-VTB United League. Matul il-perjodu tiegħu hemm, kellu medja ta’ 16-il punt, ħames rebounds, u tmien assists kull logħba, u ġie magħżul fil-All-Star Team tal-VTB United League. Fil-ħin li kien f’Perm, żar diversi skejjel u għen fl-għalliema tal-Ingliż. 

## Referenzi
Ranunculus bullatus

***Ranunculus bullatus*** **L.**, magħrufa bħala iċ-**Ċfolloq tal-Ħarifa** bil-Malti u **Autumn Buttercup** bl-Inġliż,   hija pjanta perenni mill-familja Ranunculaceae. Din l-ispeċi hija indiġena għall-Ġżejjer Maltin u għan-Nofsinhar tal-Ewropa, fil-Marokk, fl-Alġerija u fit-Tuneżija fl-Kontinent Afrikan, kif ukoll fit-Turkija. 
## Deskrizzjoni
Fjura waħdanija ( jew rarament tnejn) tikber fuq zokk tawwali miċ-ċentru ta’ kull pjanta bejn Ottubru u Diċembru. Fil-Ġżejjer Maltin, ir-*Ranunculus bullatus* tikber f’postijiet niedjin, bħal f’ħamrija niedja f’ħofor tal-blat fil-ġnub ġeblija tal-widien u f’art ġeblija fix-Xaghri, kif ukoll fil-Makkja. Il-weraq jikber b’mod ċatt fuq wiċċ il-ħamrija. Il-fjuri jkollhom diametru ta’ 2.5 ċentimetru u l-weraq jkollu diametru ta’ bejn 5-12 ċentimetru. Pjanti tar-*Ranunculus bullatus* jikbru biss f’postijiet li jkollhom kundizzjonijiet tajbin għalihom, fejn f'dawn il-postijiet jkunu jinstabu popolazzjonijiet kbar u f’abbundanza viċin xulxin.
## Etimoloġija
Bil-Latin *Rānunculus* tfisser "żrinġ", minn *rāna* "żrinġ". Dan minħabba li tikber f’ħamrija niedja viċin sorsi tal-ilma. L-isem tal-ispeċi *bullātus* jirreferi għall-wiċċ tal-werqa li bil-latin tfisser "minfuħ" jew "imkemmex". Kif kienet ukoll tiġi irriferuta bil-Ġrieġ antik. L-isem *Ranunculus bullatus* L. ġie mniżżel għall-ewwel darba minn Karl Linneaus fl-ewwel volum tal-Ktieb *Species Plantarum*.

## Referenzi
Anthony Ellul

**Anthony Ellul** (imwieled f'Awwissu 1966) huwa mħallef Malti. 

Ellul gradwa mill-Università ta' Malta, u wara li serva bħala avukat fl-uffiċċju tal-Avukat Ġenerali ta' Malta, huwa nħatar maġistrat fl-2007 u kien elevat għal imħallef fl-2011, taħt l-amministrazzjoni tal-Prim Ministru Lawrence Gonzi. Bħala wieħed mill-aktar imħallfin anzjani, Ellul huwa meqjus li "jikmanda rispett konsiderevoli fil-ġudikatura", u fl-2025 kien imsemmi bħala xi ħadd li jista' jieħu post Mark Chetcuti bħala Prim Imħallef ta' Malta.

## Referenzi
Pagoda ta' Vinh Nghiem

Il-**Pagoda ta' Vĩnh Nghiêm** (bil-Vjetnamiż: *Chùa Vĩnh Nghiêm*; li litteralment tfisser *Is-Solenni*) hija pagoda f'erja ta' 6,000 metru kwadru (65,000 pied kwadru) f'339, Triq Nam Kỳ Khởi Nghĩa, il-Kwartier Nru 7, id-Distrett Nru 3, il-Belt ta' Ho Chi Minh. Din hija l-ewwel pagoda fil-Vjetnam li nbniet bl-istil arkitettoniku tradizzjonali Vjetnamiż iżda bil-konkos. L-ogħla struttura f'din il-pagoda huwa t-torri ta' seba' sulari jew 40 metru (130 pied). Din il-pagoda tospita u tagħti ġieħ lil statwa waħda tal-Buddha u lil żewġ bodhisattvas: Gautama Buddha u Manjusri, Samantabhadra. Il-Qanpiena tal-Paċi ngħatat b'donazzjoni minn patri tat-Tempju ta' Entsuji f'Fukushima, il-Ġappun. It-torri ta' seba' sulari nbena bl-assistenza tal-Assoċjazzjoni tal-Ħbiberija bejn il-Ġappun u l-Vjetnam.

## [[Storja]]

Fl-1964, żewġ patrijiet, Thích Tâm Giác u Thích Thanh Kiểm, li żaru n-Nofsinhar tal-Vjetnam mit-Tramuntana tal-Vjetnam biex ixerrdu l-Buddiżmu, bdew il-kostruzzjoni tal-Pagoda ta' Vĩnh Nghiêm. Il-mudell u l-isem tal-pagoda oriġinaw mill-Pagoda ta' Vĩnh Nghiêm tas-seklu 11 fil-villaġġ ta' Đức La, il-Komun ta' Trí Yên, id-Distrett ta' Yên Dũng, il-Provinċja ta' Bắc Giang, li tmur lura għar-renju ta' Lý Thái Tổ matul id-dinastija Lý. Il-villaġġ fl-imgħoddi kien ċentru ewlieni tat-tagħlim Buddist u tas-setta ta' Trúc Lâm tal-Buddiżmu Vjetnamiż.

## Sit ta' Wirt Dinji
Il-Kumpless ta' Monumenti u ta' Pajsaġġi ta' Yen Tu-Vinh Nghiem-Con Son u Kiep Bac ġie ddeżinjat bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-2025.

Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-**kriterju (iii)** "Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta' tradizzjoni kulturali jew ta' ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet"; u l-**kriterju (iv)** "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem".

## Referenzi
FK Tauras

**Futbolo klubas Tauras** huwa klabb tal-futbol Litwan,mil-belt ta Tauragė. Il-klabb twaqqaf fl-1942.

## Unuri
; **[[Pirma lyga]] (D2)**
* **Rebbieħa (1)**: 

; **[[Antra lyga]] (D3)**
* **Rebbieħa (0)**: 
* **Runners-up (1)**: 

## Parteċipazzjoni fil-Kampjonati Litwani

## Plejers notevoli
;Litwanja
*  Egidijus Vaitkūnas (2009; 2025);

## Staff tekniku

## Referenzi

## Ħoloq esterni
* Sit uffiċjali (Bil-Litwan)
* SOCCERWAY
* FLASHSCORE
* Transfermarkt
* Globalsportsarchive
Fred Tatasciore

**Frederick Oliver** "**Fred**" **Tatasciore** (New York, Stati Uniti tal-Amerika, 15 ta' Ġunju, 1967) kien attur, *stand-up comedian*, produttur tal-films, u xeneġġjatur Amerikan.

## Tfulija

## Studju
Katy Perry

**Katy Perry** (imwielda **Katheryn Elizabeth Hudson**; imwielda f’Santa Barbara, 25 ta’ Ottubru 1984) hija kantanta, imprenditriċi u personalità tat-televiżjoni Amerikana. Magħrufa għall-importanza tagħha fil-pop modern, hija ġiet imsejħa “Reġina tal-Camp” mir-rivista Vogue. Hija kisbet il-fama bl-album One of the Boys (2008), album pop rock li kien fih is-single tad-debutt tagħha I Kissed a Girl u s-single ta’ wara Hot n Cold, li laħqu n-numru wieħed u tlieta rispettivament fil-klassifika Amerikana Billboard Hot 100.

L-album pop influwenzat mid-disco Teenage Dream (2010) ipproduċa ħames singles li laħqu l-quċċata tal-klassifika tal-Istati Uniti — California Gurls, Teenage Dream, Firework, E.T. u Last Friday Night (T.G.I.F.) — u b’hekk sar l-uniku album minn artista femminili li kiseb dan il-kisba. Edizzjoni mill-ġdid tal-album, intitolata Teenage Dream: The Complete Confection (2012), sussegwentement ipproduċiet is-single Part of Me, li wkoll laħqet il-quċċata tal-klassifika Amerikana.

L-album tagħha b’tema ta’ empowerment, Prism (2013), kellu żewġ singles numru wieħed fl-Istati Uniti, Roar u Dark Horse. Iż-żewġ vidjows mużikali rispettivi għamlu lil Perry l-ewwel artista li kellha aktar minn vidjo wieħed li laħaq biljun veduta fuq il-pjattaforma Vevo. L-album elettropop Witness (2017) ippreżenta temi ta’ femminiżmu u sottotest politiku, filwaqt li Smile (2020) kien influwenzat mill-vjaġġ reċenti tagħha tal-maternità u s-saħħa mentali. Aktar tard, hija bdiet ir-residenza tagħha ta’ kunċerti f’Las Vegas bl-isem Play (2021–2023).

Perry hija waħda mill-artisti mużikali li l-aktar biegħu diski ta’ kull żmien, b’aktar minn 143 miljun diska mibjugħa madwar id-dinja. Hija għandha disa’ singles li laħqu n-numru wieħed fl-Istati Uniti, tliet albums numru wieħed fl-Istati Uniti kif ukoll diversi premjijiet, inkluż Billboard Spotlight Award (bħalissa l-unika artista femminili li għandha wieħed), erba’ Guinness World Records, ħames Billboard Music Awards, ħames American Music Awards, Brit Award u Juno Award. Perry ġiet inkluża fil-listi annwali ta’ Forbes tan-nisa l-aktar imħallsa fil-mużika mill-2011 sal-2019.

## Ħoloq esterni

* Sit uffiċjali
* Profil fuq Capitol Records

## Referenzi
Ġorġjani

**Ġorġjani** (Ġorġjan: ქართველები) - huma nazzjon u grupp etniku indiġenu ta’ Ġeorġja. Il-Griegi tal-qedem u r-Rumani irreferew għall-Ġorġjani tal-Punent tal-bidu bħala Kolchians u l-Ġorġjani tal-Lvant bħala Iberi (Iberoi, Ἰβηροι f'xi sorsi Griegi).

## Referenzi
*Eastmond, Anthony (2010), Royal Imagery in Medieval Georgia, Penn State Press
*Suny, R. G. (1994), The Making of the Georgian Nation, Indiana University Press
*Lang, D. M. (1966), The Georgians, Thames & Hudson
*Rayfield, D. (2013), Edge of Empires: A History of Georgia, Reaktion Books
*Rapp, S. H. Jr. (2016) The Sasanian World Through Georgian Eyes, Caucasia and the Iranian Commonwealth in Late Antique Georgian Literature, Sam Houston State University, USA, Routledge
*Toumanoff, C. (1963) Studies in Christian Caucasian History, Georgetown University Press
Union Mundial pro Interlingua

L-**Union Mundial pro Interlingua** (*Unjoni Dinjija għall-Interlingua*, UMI) hija entità mingħajr skop ta' qligħ li hija ddedikata biex tippromwovi l-għarfien u l-użu tal-Interlingua fid-dinja.

L-UMI hija istituzzjoni għall-kooperazzjoni internazzjonali dwar il-promozzjoni tal-użu tal-Interlingua għall-komunikazzjoni internazzjonali f'sitwazzjonijiet adegwati, l-informazzjoni dwar din il-lingwa, il-pubblikazzjoni ta' manwali, dizzjunarji u pubblikazzjonijiet oħra tal-Interlingua.

L-UMI għandha membri, rappreżentanti u rappreżentanzi f'ħames kontinenti. Kunsill eżekuttiv bi president, segretarju ġenerali, viċi-segretarju u amministratur jieħu ħsieb l-attivitajiet ta' kuljum tal-UMI. Kunsill ġenerali b'massimu ta' żewġ rappreżentanti minn kull pajjiż, li fih hemm rappreżentanza nazzjonali tal-interlingua, jiddiskuti l-linji gwida fit-tul.

L-UMI tippubblika r-rivista ta' kull xahrejn, Panorama in Interlingua, b'informazzjoni internazzjonali bl-interlingua għal udjenza globali: ġurnaliżmu, aħbarijiet, rapportaġġi, intervisti, reviżjonijiet ta' kotba, u b'fokus speċjali fuq it-tixrid tal-interlingua u aħbarijiet tal-interlingua globalment.
Dejan Davidovac

**Dejan Davidovac** (Zrenjanin, 17 ta’ Jannar 1995) huwa plejer Serb tal-basketball. Jilgħab fil-pożizzjonijiet ta’ power forward u small forward, u bħalissa qed jilgħab ma’ Crvena zvezda Meridianbet.

## Karriera fil-klabb
Davidovac beda l-karriera tiegħu fil-kategoriji żgħażagħ tal-Proleter minn Zrenjanin, fejn iddebutta wkoll mat-tim ewlieni fl-istaġun 2011/12. Fl-2012 mar Vršac, u minn staġun wara sar membru tat-tim ewlieni, fejn spikka fil-Lega Serba tal-2014/15.

Fl-2015 ffirma ma’ Crvena zvezda u ntbagħat fuq self għand FMP. Fl-2017 iffirma kuntratt fit-tul u sar parti mit-tim ewlieni, fejn qatta’ ħames staġuni u rebaħ diversi titli nazzjonali u reġjonali. F’Ġunju 2022 mar CSKA Moska, iżda sena wara, fit-29 ta’ Ġunju 2023, irritorna Crvena zvezda b’kuntratt ta’ tliet snin. 

## Referenzi
Claire Holt

**Claire Rhiannon Holt** (Brisbane, 11 ta’ Ġunju 1988) hija attriċi u mudella Awstraljana li saret ċittadina Amerikana. Huwa kiseb fama internazzjonali grazzi għar-rwoli tiegħu fis-sensiela televiżiva *H2O*, *The Vampire Diaries* u *The Originals* u l-film *47 Meters Down* . 

## Bijografija
Claire Rhiannon Holt  twieldet u trabbiet fi Brisbane,  Għandha żewġ aħwa nisa u ħu.  Għall-ewwel studjat biex issir tabiba, iżda bdiet tidher f'xi reklami biex taqla' xi flus u, wara li ħadmet għal żmien qasir bħala mudella, iddeċidiet li ssir attriċi. 

### Karriera
Hi kisbet l-ewwel rwol tagħha bħala Emma Gilbert *f’H2O*, mill -2006 sal- 2009. Fis-sajf tal-2010 iffilmjat il-film televiżiv *Mean Girls 2*, is-segwiment ta’ *Mean Girls*, filwaqt li fl -2011 interpretat ir-rwol rikorrenti ta’ Samara Cook f’Pretty *Little Liars* . Waqt l-għażla tal-atturi għas-sensiela televiżiva *The Secret Circle*, ġiet iffirmata biex tidher fir-rwol tal-vampira Rebekah Mikaelson, f’The *Vampire Diaries*,  rwol li interpretat ukoll fl-ewwel staġun tal -ispin-off tas- sensiela u f’dawk ta’ wara, intitolati *The Originals* .   

## Ħajja privata
F'Lulju 2015, ħabbret l-għerusija tagħha mal-għarus tagħha ta' żmien twil, il-produttur tat-televiżjoni Matt Kaplan, u żżewġu f'ċerimonja privata fit-28 ta' April 2016.  Fis-27 ta' April 2017, Kaplan ressqet divorzju, fejn semmiet "differenzi irrikonċiljabbli."  

Fit-3 ta' Diċembru 2017, ħabbret l-għerusija tagħha mal- iżviluppatur tal-proprjetà immobbli Andrew Joblon.  Fl-4 ta' Marzu 2018, ħabbret li kellha korriment.  Il-koppja żżewġet fit-18 ta' Awwissu 2018.  Għandhom tlett itfal: James imwieled fit-28 ta' Marzu 2019,   Elle Madeline, imwielda fit-12 ta' Settembru 2020  u Ford Matthew, imwieled fid-9 ta' Novembru 2023. 

Fil-21 ta' Novembru 2019, ħabbret li kienet saret ċittadina tal-Istati Uniti . 

## Filmografija

### Ċinema

* *Messengers 2: The Scarecrow (2009)*
* *47 Meters Down* , dirett minn Johannes Roberts (2017)
* *The Divorce Party*, dirett minn Hughes William Thompson (2019)
* *Film tal-Orrur bla Titlu*, dirett minn Nick Simon (2021)

### Televiżjoni

* *H2O* ( *H2O: Just Add Water* ) – Serje televiżiva, 52 episodju (2006-2008)
* *Mean Girls 2*, dirett minn Melanie Mayron – Film għat-TV (2011)
* *Pretty Little Liars* – Serje televiżiva, 5 episodji (2011)
* *The Vampire Diaries* – Serje televiżiva, 38 episodju (2011–2015)
* *L-Oriġinali* – Serje televiżiva, 38 episodju (2013–2018)
* *Aquarius* – Serje televiżiva, 22 episodju (2015-2016)
* *Legacies* – Serje televiżiva, episodji 4x05 - 4x15 (2021-2022)
* *Ibbażat fuq Storja Vera* – Serje televiżiva, episodju 1x05 (2023)
MasterFoods

**MasterFoods** huwa marka ta' kondimenti manifatturata minn Mars Inc. Oriġinarjament prodotta mill-Awstraljan Henry Lewis & Company mill-1945, l-isem tal-marka "Masterfoods" ġie akkwistat minn Mars fl-1967.

## Storja
MasterFoods inħolqot minn Henry Lewis fl-Awstralja fl-1945. Oriġinarjament tnieda bħala "Henry Lewis & Company" fl-1926, bdew billi jimportaw ikel internazzjonali speċjali u ħwawar bħal paprika, weraq tal-laurel u asparagu fil-konserva. In-negozju ġie rinomat bħala "Henry Lewis & Sons" u aktar tard bħala Masterfoods (li jidher ukoll bħala MASTERFOODS, MasterFoods u Master Foods) fis-20 ta' Lulju 1945 u beda jipproduċi l-prodotti tiegħu stess fis-snin ħamsin.

Henry Lewis għadda n-negozju lil uliedu John (twieled fl-1920), Victor (twieled fl-1923) u David (twieled fl-1929), li kollha ħadmu fin-negozju. John bħala president u direttur maniġerjali, Victor bħala direttur tal-produzzjoni u David bħala direttur tar-riċerka. Victor studja t-teknoloġija tal-ikel fl-Istati Uniti tal-Amerika, u rritorna fl-1949, u sar wieħed mill-ewwel teknoloġisti tal-ikel fl-Awstralja. Il-kumpanija bdiet tipproduċi ikel fis-snin ħamsin, bil-ewwel prodott kien il-kukkumbri tal-ħobż u l-butir. Matul it-Tieni Gwerra Dinjija, meta l-importazzjoni kienet ristretta, il-kumpanija ħadmet bħala distributur għal marki Awstraljani u Żelandiżi.

Il-marka nbiegħet lil Mars Inc. fl-1967, u Mars Food Australia ġiet maħluqa bħala parti mill-akkwist. Fil-ħin tal-bejgħ, MasterFoods kellha aktar minn 150 prodott u kienet qed tiddistribwixxi f'40 pajjiż, u 25 fil-mija tal-fatturat kienu merkanziji importati.

## Referenzi


## Ħoloq esterni

* Sit uffiċjali
Komunitajiet Awtonomi ta' Spanja

Il- **komunitajiet awtonomi** ( en    comunidades autónomas, imqassra bħala *CC.AA.* ) huma l- ewwel livell ta' suddiviżjoni territorjali ta' **[[Spanja]]** . B'għadd ta' sbatax, li magħhom iridu jiżdiedu l-bliet awtonomi ta' Ceuta u Melilla, kollha jibbenefikaw minn reġim ta ' awtonomija interna .Ż

## Taħriġ
Il-komunitajiet huma magħmula minn « il -provinċji ġirien jaqsmu karatteristiċi storiċi, kulturali u ekonomiċi komuni ", « territorji tal-gżejjer ", « il-provinċji li jikkostitwixxu entità reġjonali storika ", « provinċja li ma tissodisfax il-kundizzjonijiet [preċedenti] " « territorji li mhumiex inklużi fl-organizzazzjoni provinċjali »  Huma jibbenefikaw minn status ta’ awtonomija stabbilit f’liġi organika li tirregola l-organizzazzjoni istituzzjonali tagħhom, is-setgħat tagħhom u l-imposti obbligatorji li minnhom jirċievu d-dħul kollu jew parti minnu sabiex jiżguraw il-finanzjament tagħhom.

Għalkemm għandhom poter eżekuttiv u leġiżlattiv, il-komunitajiet awtonomi huma entitajiet deċentralizzati — bħar-  u mhux entitajiet federati . L-analisti jiddeskrivu s-sistema bħala reġjonalista  ,  .

## Sistema ta' finanzjament
Il-finanzjament tal-komunitajiet awtonomi ( en    ) hija bbażata fuq id-distinzjoni bejn ir-reġim tal-liġi komuni, u l- *Concierto Económico* speċifiku għall- Pajjiż Bask u Navarra .

### Sistema tal-liġi komuni
Huwa stabbilit mil-Liġi Organika dwar il-Finanzjament tal-Komunitajiet Awtonomi (LOFCA) u jiġi rivedut regolarment fil-qafas tal-Kunsill għall-Politika Fiskali u Finanzjarja (CPFF). L-aħħar verżjoni daħlet fis-seħħ fl-2009, u tat awtonomija fiskali akbar lit-territorji.

Is-sistema legali ġenerali hija adattata għas-sitwazzjoni partikolari ta' remotità speċifika għall- Gżejjer Kanarji permezz tal-mekkaniżmu tar-reġim ekonomiku u fiskali (REF)  .

### Sistema speċifika
Fil-Pajjiż Bask u Navarra, il-kunsilli reġjonali ta' Alava, Biscay, u Guipúzcoa, u l-Gvern ta' Navarra, jiġbru t-taxxi kollha fit-territorji rispettivi tagħhom. Imbagħad jittrasferixxu lill-awtoritajiet nazzjonali somma—imsejħa "kwota" (Cupo) fil-Pajjiż Bask u "kontribuzzjoni" (aportación) f'Navarra—li tikkorrispondi għall-ispejjeż imġarrba mill-Istat Spanjol għal setgħat li ma ttrasferixxiex lill-komunità awtonoma, bħad-diplomazija, id-difiża nazzjonali, u l-imgħax fuq id-dejn pubbliku nazzjonali.

## Lista

## Noti u referenzi
Renfe

**Renfe**, uffiċjalment **Renfe Operadora**, hija kumpanija ferrovjarja pubblika Spanjola responsabbli mit-tħaddim ta' ferroviji tal-passiġġieri u l-provvista ta' servizzi lill-utenti.

Sakemm , **RENFE** kienet l-akronimu għal Red Nacional de los Ferrocarriles Españoles.

## Storja

Renfe nħolqot fi, bil-liġi dwar in-nazzjonalizzazzjoni ta' kumpaniji privati, li wasslet għall-ħolqien tan-netwerk nazzjonali tal-ferroviji Spanjoli  .

Dak iż-żmien, kien hemm erba’ kumpaniji ewlenin : il - Compañía de los caminos de hierro del Norte, il - Compañía de los ferrocarriles de Madrid a Zaragoza y Alicante, kif ukoll il -  u l- Compañía de los Ferrocarriles Andaluces, fejn dawn tal-aħħar għandhom netwerk ħafna inqas estensiv u effiċjenti.

Minn mindu Renfe m'għadhiex tmexxi l-infrastruttura ferrovjarja minħabba l-ħolqien tal- Administrador de infraestructuras ferroviarias (ADIF)  . Timpjega total ta' 31 860 salariés.

F'Jannar 2013, wara deċiżjoni mill-gvern Spanjol, l-attivitajiet ta' Renfe Operadora ġew maqsuma f'erba' sussidjarji, inkluża Renfe Integria għall-manutenzjoni tat-tagħmir ferrovjarju.

IL- Il-kumpanija tħabbar l-akkwist ta’ 50 % tal-ishma tal-kumpanija ferrovjarja Ċeka LEO Express f'attentat biex tirbaħ is-swieq fir- Repubblika Ċeka, il-Polonja u s-Slovakkja  .

## Sfruttament

* Madrid - Sivilja ,
* Madrid - Barċellona - Figueres ,
* Kordoba - Malaga ,
* Madrid - Valladolid ,
* Madrid - Toledo ,
* Madrid - Valenzja .

Dawn il-linji huma kollha ġestiti minn korp statali, l-ADIF, li, bħala parti mis-separazzjoni tal-ġestjoni tal-infrastruttura u t-tħaddim tas-servizz imposta mill- Unjoni Ewropea, sar il- maniġer tan-netwerk ferrovjarju Spanjol kollu.

### Marki

* Alta Velocidad Española (AVE, servizz tal-ferrovija b'veloċità għolja )
* Avlo (servizz ferrovjarju ta' veloċità għolja bi prezz baxx )
* Qabel (servizz reġjonali ta' veloċità għolja)
* Alvia (ferroviji ta' veloċità għolja b'gauge Iberiku + gauge standard )
* Renfe Media Distancia (servizzi reġjonali, distanza medja)

* Cercanías / Rodalies / Aldiriak / Proximidades ( ferrovija suburbana )

#### Marki qodma

* Alaris ( ferroviji li jxaqilbu )
* Altaria (ferroviji tal-gauge Iberiku + ferroviji tal-gauge standard )
* Arko

## Noti u referenzi
Felicia Eriksson

**Felicia Eriksson** (imwielda Felicia Agneta Eriksson, Tullinge 2001) hija kantanta Żvediża.

## Referenzi
Alexander Gode

**Alexander Gottfried Friedrich Gode-von-Aesch**, Ph.D. (30 ta' Ottubru 1906 - 10 ta' Awwissu 1970), ir-realizzatur ewlieni tal-Interlingua, kien ta' oriġini Ġermaniża min-naħa ta' missieru, mill-belt Ansejatika ta' Bremen, u Żvizzeru min-naħa ta' ommu, li kienet ġejja minn familja antika tal-borgeżija Von Aesch, minn raħal qrib Berna. Alexander Gode miet fl-10 ta' Awwissu 1970 fl-età ta' 63 sena.

## Ħajja professjonali
Huwa għallem il-lingwi Rumanzi u l-Ġermaniż fl-universitajiet ta' Columbia u Chicago u kien attiv għall-interlingua mill-1934. Huwa kien l-aħħar direttur tar-riċerka tal-IALA sal-1946, editur tal-*Interlingua-English Dictionary* (1951) u ko-awtur tal-*Interlingua Grammar* (ma' Hugh E. Blair, 1951). Gode waqqaf fl-1946 id-dar tal-pubblikazzjoni *Storm Publishers*, li huwa mexxa. Wara huwa kien kap tal-*Interlingua Division* tas-*Science Service* (1953-1967). 

Huwa editja kotba ta' referenza 1943—1946 u ppubblika ma' E. Clark Stillman is-serje *Spanish at Sight*, *French at Sight* u *Portuguese at Sight*. Traduċa mijiet ta' artikli u xi kotba minn diversi lingwi għall-Ingliż. Editja fl-1941 300 paġna dwar *Natural Science in German Romanticism*. Gode kien awtur ta' bosta pubblikazzjonijiet bl-Interlingua u bil-Ġermaniż. Matul l-aħħar snin tiegħu huwa traduċa testi xjentifiċi fid-ditta tiegħu *Interlingua Translations*. Barra minn hekk, huwa kien ko-awtur ta' *Interlingua a prime vista*, ibbażat fuq is-serje *...at Sight*.

## Unjoni Dinjija għall-Interlingua
Mill-1955 sa mewtu fl-1970 huwa kien l-ewwel president tal-Unjoni Dinjija għall-Interlingua.

## Premji
Ingħata, fost l-oħrajn, il-*Harald Swanberg Distinguished Service Award* tal-*American Medical Writers' Association* għal kontribuzzjonijiet eċċellenti f'rivisti mediċi u għal sommarji bl-interlingua; ingħata wkoll premju mill-*Fédération Internationale des Traducteurs* għax-xogħol ta' traduzzjoni ta' pubblikazzjonijiet xjentifiċi u x-xogħol għall-professjoni tat-tradutturi. Ko-fundatur u l-ewwel president tal-Assoċjazzjoni Amerikana tat-Tradutturi (1960—1963). F'ġieħu, din l-organizzazzjoni tagħti kull sena l-**Medalja Alexander Gode** "*għal servizzi eminenti għall-professjonijiet tat-traduzzjoni*".

## Ara wkoll
* Manifest tal-Interlingua
* Pijunieri tal-interlingua

## Links esterni
* Bijografija bl-interlingua

## Referenzi
Riżerva Naturali ta' Nahal Me'arot

Ir-**Riżerva Naturali ta' Nahal Me'arot** hija riżerva naturali u wied (magħrufa wkoll bħala Wadi el-Mughara bl-Għarbi) li tħaddan fiha s-**Siti tal-Evoluzzjoni Umana fl-Għolja tal-Karmnu: L-Għerien ta' Nahal Me'arot / Wadi el-Mughara**, imlaqqma wkoll bħala l-"Qala tal-Għerien"). Nahal Me'arot huwa l-isem bl-Ebrajk. Is-siti tal-evoluzzjoni umana huma erba' għerien li jinsabu fil-katina muntanjuża tal-Għolja tal-Karmnu qrib Haifa fit-Tramuntana ta' Iżrael.

## Sit ta' Wirt Dinji
Is-Siti tal-Evoluzzjoni Umana fl-Għolja tal-Karmnu: L-Għerien ta' Nahal Me'arot / Wadi el-Mughara ġew iddeżinjati bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-2012.

Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-**kriterju (iii)** "Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta' tradizzjoni kulturali jew ta' ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet"; u l-**kriterju (v)** "Eżempju straordinarju ta' insedjament uman tradizzjonali, ta' użu tal-art jew ta' użu tal-baħar, li jirrappreżenta kultura (jew kulturi), jew interazzjoni umana mal-ambjent, speċjalment meta jkun sar vulnerabbli minħabba l-impatt ta' bidla irreversibbli".

## Komponenti
L-erba' għerien u komponenti tas-Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO huma:

* l-Għar ta' Tabun jew Tanur (litteralment: "Forn");
* l-Għar ta' Gamal jew el-Jamal (litteralment: "Ġemel");
* l-Għar ta' El Wad jew Nahal (litteralment: "Nixxiegħa");
* l-Għar ta' Skhul jew Gedi (litteralment: "Wild").

L-erba' għerien ġew ipproklamati bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO ta' "valur universali straordinarju" fl-2012. Dawn huma protetti fi ħdan riżerva naturali.

L-għerien intużaw għall-abitazzjoni mill-ominidi u mill-bnedmin preistoriċi u fihom evidenza unika ta' difniet bikrin ħafna fis-sit arkeoloġiku tal-Għar ta' El Wad fir-Riżerva Naturali ta' Nahal Me'arot.

## Gallerija

File:Nahal-mearot-jamal-cave.JPG|Rikostruzzjoni Paleolitika fl-Għar ta' Jamal.
File:Nahal-Mearot-2-58.jpg|Replika tal-għodod Paleolitiċi fl-Għar ta' Jamal Cave.
File:El-Wad cave & terrace.JPG|Id-daħla tal-Għar ta' El Wad.
File:El-Wad Cave (2).jpg|L-Għar ta' El Wad minn ġewwa.
File:Excavating Natufian strucutre at el-Wad Terrace.JPG|Skavi fl-art tal-Għar ta' El Wad.
File:El-Wad point.png|Ponta mikrolitika li nstabet f'El Wad.
File:Flint Stone Points, Late Stone Age, Boqer Tahtit and el-Wad Cave, 50000-28000 BP.jpg|Ponot taż-żnied li nstabu fl-Għar ta' Boqer Tahtit (Ein Avdat) u fl-Għar ta' El Wad (fil-Mużew ta' Iżrael).
File:Tabun 1 NMNH.jpg|Replika ta' fossila ta' *Homo neanderthalensis* li nstabet f'Tabun C1 (fil-Mużew Nazzjonali tal-Istorja Naturali).


## Referenzi
Ajruport

**Ajruport** huwa ajrudrom b’faċilitajiet estiżi, l-iktar għat-trasport kummerċjali bl-ajru. Normalment dawn jikkonsistu minn żona għall-inżul fuq l-art, li tiġbor fiha spazju miftuħ aċċessibbli mill-ajru li mill-inqas jinkludi wiċċ wieħed operattiv attiv bħal runway biex ajruplan jinqata’ mill-art u jinżel fiha, jew ħelipad, u spiss jinkludi binjiet qribu bħal torrijiet tal-kontroll, ħangars u terminals biex isostnu u jħarsu l-inġenju tal-ajru. L-ajruporti kbar għandu mnejn ikollhom rampi, pontijiet tax-taxiway, ċentri tat-traffiku tal-ajru, faċilitajiet għall-passiġġieri bħal restoranti u swali għar-rikreazzjoni, u servizzi tal-emerġenza. F’xi pajjiżi, partikolarment l-Istati Uniti, tipikament l-ajruporti jkollhom operaturi b’bażi fissa, li jservu l-avjazzjoni ġenerali.

L-operati tal-ajruporti huma tabilħaqq kumplessi, b’sistema kkumplikata ta’ servizzi ta’ appoġġ għall-inġenji tal-ajru, servizzi għall-passiġġieri, u servizzi għall-kontroll tal-inġenji tal-ajru fi ħdan l-operat. Għalhekk, l-ajruporti jistgħu jkunu impjegaturi kbar, kif ukoll ċentri importanti għat-turiżmu u tipi oħra ta’ transiti. Minħabba li huma siti tal-operat għal makkinarji tqal, ġew implimentati għadd ta’ regolamenti u miżuri ta’ sigurtà fl-ajruporti sabiex jitnaqqsu r-riskji. Barra minn hekk, l-ajruporti jħallu impatti ambjentali lokali maġġuri peress li huma kemm sorsi kbar ta’ tniġġis tal-arja kif ukoll ta’ tniġġis akustiku u impatti ambjentali oħra, li jagħmilhom siti li b’mod akut jesperjenzaw l-effetti ambjentali tal-avjazzjoni. L-ajruporti huma wkoll infrastruttura vulnerabbli għat-temp estrem, għall-bidla fil-klima li twassal għal żieda fil-livell tal-baħar u diżastri oħra.