open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Daiga Mieriņa

**Daiga Mieriņa** (kunjomha xebba **Cekule**; twieldet fit-3 ta' Marzu 1969) hija politika Latvjana li ilha l-iSpiker tal-Parlament Latvjan (is-*Saeima*) mill-20 ta' Settembru 2023.

## Ħajja
Daiga Mieriņa studjat fl-Università Latvjana tax-Xjenzi u t-Teknoloġiji tal-Ħajja.

Matul l-elezzjoni parlamentari tal-2022, hija ġiet eletta bħala membru tal-parlament Latvjan għall-14-il mandat tiegħu u hija tirrappreżenta l-Unjin tal-Bdiewa Latvjani. Hija saret il-President tal-Kumitat għall-governanza lokali u għall-amministrazzjoni statali.

F'Settembru 2023 hija ġiet innominata bħala l-iSpiker tas-Saeima wara li l-parlament kien irrifjuta l-votazzjoni favur Gunārs Kūtris. Hija ġiet eletta fl-20 ta' Settembru b'maġġoranza ta' 55 vot (34 membru parlamentari vvutaw kontra).

## Referenzi
Lucia Piussi

**Lucia Piussi** (twieldet fil-21 ta' Ottubru 1971) hija attriċi u kantanta rock Slovakka. Hija ħadmet spiss fit-Teatru Stoka ta' Bratislava, u hija l-kantanta ewlenija tal-grupp mużikali rock *Živé kvety*. Piussi studjat fl-Akkademja tal-Arti tal-Ispettaklu (VŠMU) f'Bratislava.

## Diskografija

* *12 + 1*, Slnko records, 2008;
* *Bez konca*, Živé kvety, Slnko records, 2007;
* *Sloboda*, Živé kvety, Slnko records, 2005;
* *Na mojej ulici*, Živé kvety, Slnko records, 2004;
* *V dobrom aj v zlom*, Živé kvety, Pavian records, 2003;
* *Živé kvety*, Živé kvety, Mediálny inštitút, 2000.

## Teatru

* *Strata (Multimediálna grcanica)*, ittellgħet għall-ewwel darba fil-21 ta' Diċembru 2004;
* *Gala (Kto rozjebal Betlehem)*, ittellgħet għall-ewwel darba fid-9 ta' Ġunju 2003;
* *Bol-a som nevinn -ý -á, I Was Innocent*, ittellgħet għall-ewwel darba fil-1 ta' Settembru 2002;
* *Komisia*, ittellgħet għall-ewwel darba fit-12 ta' April 2002;
* *Z diaľky*, ittellgħet għall-ewwel darba fis-17 ta' Diċembru 1999;
* *Hetstato (Hystericko-zúfalý výkrik šialenstva)*, ittellgħet għall-ewwel darba fis-17 ta' Settembru 1999;
* *Prepad (Estráda)*, ittellgħet għall-ewwel darba fil-31 ta' Diċembru 1998;
* *Dno (Óda na McWorld)*, ittellgħet għall-ewwel darba fid-19 ta' Diċembru 1998;
* *Tváre*, ittellgħet għall-ewwel darba fid-19 ta' Diċembru 1997;
* *Monodrámy*, ittellgħet għall-ewwel darba fid-29 ta' Novembru 1997;
* *Nox (Kto uhádne meno berného úradníka)*, ittellgħet għall-ewwel darba fl-10 ta' Frar 1995;
* *Eo ipso*, ittellgħet għall-ewwel darba fl-4 ta' Marzu 1994;
* *Nikto, len čajka si omočí nohy v mojich slzách*, ittellgħet għall-ewwel darba fid-29 ta' Mejju 1993;
* *Donárium (Metamorfóza premien)*, ittellgħet għall-ewwel darba fid-19 ta' Diċembru 1992;
* *Vres (Optimistická)*, ittellgħet għall-ewwel darba fl-10 ta' Ottubru 1992;
* *Slepá baba (inscenácia aj pre deti)*, ittellgħet għall-ewwel darba fit-3 ta' April 1992;
* *Dyp inaf (Heavy mental)*, ittellgħet għall-ewwel darba fis-6 ta' Diċembru 1991;
* *Impasse (Sentimental journey)*, ittellgħet għall-ewwel darba fit-22 ta' Ġunju 1991.

## Referenzi
Torrijiet residenzjali tas-Svan

It-**torrijiet residenzjali tas-Svan** (bil-Georgian: სვანური კოშკი; b'ittri Rumani: *svanuri k'oshk'i*) jirreferu għat-torrijiet li kienu jintużaw bħala djar kif ukoll bħala abitazzjonijiet difensivi fir-reġjun storiku Georgian ta' Svaneti (illum il-ġurnata msejjaħ Samegrelo-Zemo Svaneti). Dawn it-torrijiet huma uniċi fir-reġjun u nbnew primarjament bejn is-sekli 9 u 12, matul l-epoka tad-deheb tal-Georgia. Madankollu, l-oriġini tat-torrijiet x'aktarx li tmur lura għall-preistorja.

## Deskrizzjoni
It-torrijiet residenzjali tas-Svan huma djar għalihom jew inkella huma inkorporati ma' strutturi residenzjali oħra. It-torrijiet normalment huma għoljin 3-5 sulari, u l-ħxuna tal-ħitan tagħhom tonqos iktar ma jgħolew, u b'hekk għandhom dehra tiċkien sal-quċċata. Is-sulari ta' fuq tat-torrijiet kienu jintużaw b'mod esklużiv għad-difiża, bil-parapetti u bl-amberżuni bħala rpar meta r-residenti kienu jwaddbu l-oġġetti ppuntati lejn l-għadu. L-istrutturi residenzjali kkollegati mat-torrijiet normalment kien ikollhom erja ta' 80-130 metru kwadru u kien ikollhom żewġ sulari: il-pjan terran tad-dar, imsejjaħ il-*machub*, u s-sular ta' fuq, imsejjaħ id-*darbazi*. Il-pjan terran kien magħmul minn sala unika b'ħuġġieġa u kien jipprovdi akkomodazzjoni għall-bnedmin u għall-annimali, b'ħitan diviżorji tal-injam imżejna b'mod elaborat biex jisseparaw iż-żewġ spazji. Is-sular ta' fuq kien jipprovdi akkomodazzjoni għas-sajf u kien jintuża wkoll għall-ħżin. Barra minn hekk, is-sular ta' fuq kien jipprovdi wkoll aċċess għat-torri (meta t-torri kien ikun inkorporat fi struttura residenzjali oħra). Iż-żewġ sulari kien ikunu kkollegati ma' xulxin permezz ta' sellum tal-injam.

## Konservazzjoni
Bosta mit-torrijiet residenzjali tas-Svan fir-reġjun ta' Svaneti ġew mitluqa jew għebu għalkollox. Madankollu, it-torrijiet residenzjali tas-Svan f'Chazhashi, fil-komunità ta' Ushguli, ġew ippreservati bħala mużew u riżerva, b'saħansitra iktar minn 200 torri residenzjali. L-arkitettura unika tat-torrijiet residenzjali tas-Svan fir-reġjun ta' Svaneti u n-natura Medjevali ta' Ushguli, Mestia, u n-Naħa ta' Fuq ta' Svaneti, wasslu biex ir-reġjun jitniżżel fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1996.

## Sit ta' Wirt Dinji
In-Naħa ta' Fuq ta' Svaneti ġiet iddeżinjata bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1996.

Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-**kriterju (iv)** "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem"; u l-**kriterju (v)** "Eżempju straordinarju ta' insedjament uman tradizzjonali, ta' użu tal-art jew ta' użu tal-baħar, li jirrappreżenta kultura (jew kulturi), jew interazzjoni umana mal-ambjent, speċjalment meta jkun sar vulnerabbli minħabba l-impatt ta' bidla irriversibbli".

## Ara wkoll

* Svaneti

## Referenzi
Katerina Parr

**Katerina Parr** (bl-Ingliż: Catherine Parr; kienet tiffirma l-ittri tagħha bħala **Kateryn**; twieldet fl-1512 u mietet fil-5 ta’ Settembru 1548) kienet ir-Reġina tal-Ingilterra u tal-Irlanda bħala l-aħħar mara mis-sitta tar-Re Enriku VIII, minn meta żżewġu fit-12 ta’ Lulju 1543 sal-mewt ta’ Enriku fit-28 ta’ Jannar 1547. Katerina kienet l-aħħar Reġina Konsorti mid-dinastija ta’ Tudor, u għexet sena u tmien xhur aktar minn Enriku. Hija l-aktar Reġina Ingliża li żżewġet, fil-fatt kellha erbat irġiel. Hija l-ewwel mara li ppublikat xogħol oriġinali taħt isimha stess, bl-Ingliż, u fl-Ingilterra. 

Katerina kellha relazzjoni tajba ħafna u intima ma’ Marija, Eliżabetta u Dwardu, it-tlett itfal ta’ Enriku. Hi kienet direttament involuta fl-edukazzjoni ta’ Eliżabetta u Dwardu. Kienet influwenti biex Enriku jgħaddi t-Tielet Att ta’ Suċċessjoni fl-1543, li bih uliedu Marija u Eliżabetta setgħu jkunu eredi għat-tron. Katerina nħatret reġġent minn Lulju sa Settembru tal-1544 filwaqt li Enriku kien fuq kampanja militari fi Franza; kieku tilef ħajtu, kellha tibqa’ tirrenja bħala reġġent sakemm Dwardu ikollu żmien biżżejjed biex ikun jista’ jokkupa t-tron. Madankollu, fit-testment ma ħallielha l-ebda rwol fil-gvern. Wara l-mewt tar-re, hi kellha tkun responsabbli għal Eliżabetta, bint ir-raġel tagħha. 

Fil-25 ta’ April 1544, Katerina ppublikat l-ewwel ktieb tagħha, *Psalms or Prayers*, anonimament. Il-ktieb tagħha *Prayers or Meditations* kien l-ewwel ktieb ppublikat minn reġina Ingliża taħt isimha stess, fit-2 ta’ Ġunju 1545. Hi ppublikat it-tielet ktieb, *The Lamentation of a Sinner*, fil-5 ta’ Novembru 1547. Minħabba s-simpatija tagħha lejn il-Protestantiżmu, provokat il-mibegħda ta’ uffiċjali li kienu kontra l-Protestantiżmu, u li ppruvaw idawru r-Re kontriha. Ħareġ mandat għall-arrest tagħha, aktarx fir-rebbiegħa tal-1546. Minkejja dan, hi u r-re ma damux ma rrikonċiljaw. 

Wara l-mewt ta’ Enriku fl-1547, Katerina setgħet iżżomm il-ġojjelli u l-ħwejjeġ tar-Reġina bħala l-armla tar-Re. Madwar sitt xhur wara l-mewt ta’ Enriku, iżżewġet lir-raba’ u l-aħħar raġel, Tumas (Thomas Seymour), l-ewwel Baruni Seymour ta’ Sudeley. Seymour kien iz-ziju tar-Re Dwardu VI (iben ir-raġel ta’ Katerina) u ħu l-*Lord*Protettur tal-Ingilterra, Dwardu Seymour, l-ewwel Duka ta’ Somerset, u ta’ Jane Seymour, it-tielet mara ta’ Enriku. Ir-raba’ u l-aħħar żwieġ ta’ Katerina ma damx wisq, għax mietet fil-5 ta’ Settembru 1548 minħabba kumplikazzjonijiet li nqalgħu meta kienet qed twelled. Il-funeral tagħha sar fis-7 ta’ Settembru 1548 u kien l-ewwel funeral Protestant fl-Ingilterra, fl-Iskozja u fl-Irlanda li sar bl-Ingliż.
Terremot ta’ Sichuan tal-2008

Terremot seħħ fil-provinċja ta 'Sichuan, iċ-Ċina fl-14:28:01 China Standard Time fit-12 ta' Mejju, 2008. Kejl fi 8.0 M s [4] [13] [14] (7.9 M w ), [5] it-terremot. l-epiċentru kien jinsab 80 kilometru (50 mi) fil-punent-majjistral ta 'Chengdu , il-kapitali provinċjali, b'fond fokali ta' 19 km (12 mi). [5] It-terremot fetaħ il-ħsara għal aktar minn 240 km (150 mi), bi spostamenti tal-wiċċ ta 'diversi metri. [15] It-terremot inħass ukoll 'il bogħod kemm f'Beijing kif ukoll f'Shanghai—1,500 u 1,700 km (930 u 1,060 mi) 'l bogħod, rispettivament—fejn bini ta' uffiċċji tbandal bit-theżżiża, kif ukoll Bangkok, it-Tajlandja u Hanoi, il-Vjetnam. [16] Xokkijiet ta' wara qawwija, xi wħud li jaqbżu s-6 M s , komplew jolqtu ż-żona sa diversi xhur wara x-xokk ewlieni, u kkawżaw aktar vittmi u ħsara. It-terremot ikkawża wkoll l-akbar numru ta’ ġeoperikli li qatt ġew irreġistrati, inklużi madwar 200,000 valanga u aktar minn 800 lag ta’ [terremot imqass fuq żona ta’ 110,000 km 2 (42,000 sq mi). [15] [17] [18] [19] [20]

Aktar minn 69,000 persuna tilfu ħajjithom fit-terremot, inklużi 68,636 fil-provinċja ta’ Sichuan. 374,176 ġew irrappurtati midruba, bi 18,222 elenkati bħala neqsin minn Lulju 2008. [12] Il-perikli ġeografiċi kkawżati mit-terremot huma maħsuba li huma responsabbli għal mill-inqas terz tal-mewt. [21] It-terremot ħalla mill-inqas 4.8 miljun ruħ bla dar, [22] għalkemm in-numru jista' jkun għoli daqs 11-il miljun. [23] Madwar 15-il miljun ruħ għexu fiż-żona affettwata. Kien l-aktar terremot fatali li laqat iċ-Ċina mit -[terremot ta 'Tangshan tal-1976 , li qatel mill-inqas 242,000 ruħ, u l-aktar qawwi fil-pajjiż mit- terremot Assam-Tibet tal-1950 , li rreġistra għal 8.6 M w . [24] Huwa t -18-il terremot l-aktar fatali ta' kull żmien . Fis-6 ta' Novembru 2008, il-gvern ċentrali ħabbar li kien se jonfoq 1 triljun RMB (madwar US $ 146.5 biljun) matul it-tliet snin li ġejjin biex jerġgħu jinbnew żoni mħassra mit-terremot, [25] bħala parti mill- programm ta' stimolu ekonomiku Ċiniż .
Luton Town F.C.

**Luton Town Football Club** huwa klabb tal-futbol professjonali f'Luton, Bedfordshire, l-Ingilterra li jipparteċipa fil- Premier League, l-ogħla livell tas -sistema tal-kampjonat tal-futbol Ingliż . Imwaqqfa fis-sena 1885, huma mlaqqma "l-Hatters", minħabba l-assoċjazzjoni storika tal-belt mal-kummerċ tal -kpiepel, u ilhom lagħbu logħbiet f'darhom f'Kenilworth Road mill-1905. L-istorja tal-klabb tinkludi trofew wiehed, bosta kriżijiet finanzjarji, kif ukoll bosta promozzjonijiet u relegazzjonijiet . Minn-1982 sa' 1992, kienu membri tal- Ewwel Diviżjoni ; li f'dan iz-zmien huma rebħu l-ewwel unur ewlieni tagħhom, il- Football League Cup, fl-1988. Luton Town għandhom rivalità mal-klabb fil-viċin Watford .

Luton Town kienet l-ewwel klabb fin-Nofsinhar tal-Ingilterra li saret professjonali. Huwa ngħaqad mal -Football League qabel l- istaġun 1897–98,imma telaq fl-1900 minħabba problemi finanzjarji, u reġa' ngħaqad fl-1920. Luton laħaq l-Ewwel Diviżjoni fl-1955–56 u kkontesta finali maġġuri għall-ewwel darba kontra in-Nottingham Forest fil- finali tal-FA Cup tal-1959 . It-tim imbagħad ġie relegat mill-ogħla diviżjoni fl -1959–60, u nizel darbtejn oħra fil-ħames snin ta' wara, lagħab fir -Raba' Diviżjoni mill- istaġun 1965–66, qabel ma ġew promossi lura għall-ogħla livell fl -1974–75 .

Fl -1981–82, il-klabb rebaħ it- Tieni Diviżjoni u kiseb il-promozzjoni għall-Ewwel Diviżjoni. Luton għelbu lil Arsenal 3–2 fil- finali tat-Tazza tal-Lega tal-Futbol tal-1988(l-unika unur taghom) u baqgħu fl-Ewwel Diviżjoni sa r-relegazzjoni fi tmiem l- istaġun 1991–92 . Bejn l-2007 u l-2009, diffikultajiet finanzjarji wasslu biex il-klabb waqa' mit-tieni livell tal-futbol Ingliż għall-ħames fi tlett staguni wara xulxin.

L-aħħar minn dawn ir-relegazzjonijiet, fl- istaġun 2008–09, segwiet tnaqqis ta' 30 punt għal irregolaritajiet finanzjarji. Luton qatta' ħames staġuni fil- Vanarama National League qabel rebaħ il- Premier tal-Konferenza fl -2013–14, u kiseb il-promozzjoni lura fil-Football League. Luton ġew promossi minn League Two u League One fi staġuni suċċessivi fl -2017–18 u 2018–19 qabel ma ġew promossi għall-Premier League permezz tal -play-offs tal-Kampjonat 2023 .
AFC Bournemouth

**AFC Bournemouth** huwa klabb tal-futbol  professjonali bbażat f'Kings Park, Boscombe, subburb ta' Bournemouth, Dorset, l-Ingilterra. Il-klabb jikkompeti fil- Premier League, l-ogħla diviżjoni tal-futbol tal-klabb Ingliż. Iffurmat fl-1899 bħala **Boscombe**, il-klabb adotta l-isem AFC Bournemouth fl-1971. Imlaqqma “The Cherries”, Bournemouth ilhom jilghabu  l-logħob tagħhom f’darhom f’Dean Court mill-1910. Il-kuluri tad-dar tagħhom huma strixxi ħomor u suwed li kienu tradizzjoni li tmur lura għall-istabbiliment tal-klabb.

Il-klabb ikkompeta f'kampjonati reġjonali tal-futbol qabel tela' mill- Hampshire League għal Southern League fl-1920. Fl-1923, f' dak iz- zmien magħrufa bħala **Bournemouth & Boscombe Athletic**, ġew eletti fil- Football League. Huma baqgħu fit- Tielet Diviżjoni tan-Nofsinhar għal 35 sena, fejn rebħu t -Tazza tat-Tielet Diviżjoni tan-Nofsinhar fl-1946. Imqiegħda fit -Tielet Diviżjoni li għadha kif ġiet riorganizzata fl-1958, sofrew ir-relegazzjoni fl-1970, iżda rebhu promozzjoni immedjata fl-1970–71. Relegat lura fir-Raba' Diviżjoni fl-1975, Bournemouth reġgħu ġew promossi fl-1981–82 u wara li neħħew it -Tazza tal-Membri Assoċjati fl -1984 se jkomplu jirbħu t-titlu tat-Tielet Diviżjoni fl-1986–87. Huma qattgħu tliet staġuni fit-tieni livell iżda daħlu fl -amministrazzjoni fl-1997 u spiċċaw lura fir-raba’ livell bir-relegazzjoni fl-2002, għalkemm immedjatament kisbu promozzjoni billi rebħu l-play-offs fl- 2003 .

Bournemouth daħal fl-amministrazzjoni għat-tieni darba u ġew relegati lura fil -League Two fl-2008, iżda temmew is-sena billi ħatar lil Eddie Howe bħala maniġer. Taħt it-tmexxija ta’ Howe, Bournemouth rebħu tliet promozzjonijiet f’sitt snin biss biex rebħu post fl-ewwel livell tal-futbol Ingliz, xi haga li qatt ma ghamlu fl-istorja tagħhom. Dan inkiseb bit-tieni post fil-League Two fl-2009–10, it-tieni post fil -League One fl-2012–13 u t-titlu tal-Kampjonat fl-2014–15. Il-klabb baqa’ fil- Premier League għal ħames staġuni qabel ma sofra r-relegazzjoni fit-2020, iżda rritorna fl-2022-23 bħala runners-up tal-Kampjonat, din id-darba taħt it-tmexxija ta’ Scott Parker .
Aline Remael

**Aline Remael** hi studjuża tat-traduzzjoni Belġjana, magħrufa l-aktar għax-xogħol tagħha fit-traduzzjoni awdjoviżiva u fl-aċċessibilità tal-midja. Hi ħalliet impatt kbir fil-qasam li għażlet u ngħatat il-Premju Jan Ivarsson għas-servizzi tagħha fit-traduzzjoni tal-iskripts għall-films u għas-serje televiżivi.

## Bijografija
Wara li ħadmet bħala għalliema, traduttriċi indipendenti u interpretu, Remael qattgħet il-parti l-kbira tal-karriera tagħha bħala studjuża tat-traduzzjoni fl-Università ta’ Antwerp, u fl-2018 ingħatat il-Premju Jan Ivarsson għas-servizzi imprezzabbli fil-qasam tat-traduzzjoni awdjoviżiva. Wara li rtirat, bdiet isservi bħala l-Professur Emeritu tat-Teorija tat-Traduzzjoni, tal-Interpretar u tat-Traduzzjoni Awdjoviżiva/Aċċessibilità  tal-Midja fid-Dipartiment tal-Lingwistika Applikata/Tradutturi u Interpreti tal-Università ta’ Antwerp. Hija waħda mill-membri fundaturi tal-grupp ta’ riċerka TransMedia.
Charlotte Brontë

**Charlotte Brontë** (/ˈʃɑːrlət ˈbrɒnti/iżjed/iktar komuni /-teɪ/; 21 ta’ April 1816 – 31 Marzu 1855) kienet rumanziera u poeta Ingliża u kienet l-ikbar fost tliet aħwa bniet ta’ Brontë. Ir-rumanzi tagħha saru klassiċi fil-letteratura Ingliża. Hija magħrufa l-aktar għar-rumanz tagħha *Jane Eyre*, li ppubblikatu taħt psewdonimu mhux binarju, Currer Bell. Meta l-ktieb *Jane Eyre* ġie ppubblikat, kien ta’ suċċess u tqies ta’ livell għoli għall-ġeneru tal-fizjoni gotika fil-letteratura. 

Meta kellha 14-il sena f’Jannar tal-1831, irreġistrat fl-iskola Roe Hold f’Mirfield. Is-sena ta’ wara telqet sabiex tgħallem lil ħutha, Emily u Anne, mid-dar u mbagħad irritornat fl-1835 bħala tuttriċi. Fl-1839, saret tuttriċi għall-familja Sidgwick, imma telqet wara ftit xhur sabiex tirritorna Haworth, fejn l-aħwa fetħu skola imma ma rnexxilhomx jattiraw studenti.  Minflok, bdew jiktbu u t-tlieta li huma ppublikaw xogħolhom għall-ewwel darba fl-1846 bil-psewdonimi Currer, Ellis u Acton Bell. Għalkemm l-ewwel rumanz tagħha, *The Professor,* ma ġiex aċċettat mill-pubblikaturi, it-tieni rumanz tagħha, *Jane Eyre,* ġie ppubblikat fl-1847. L-aħwa ammettew li kienu qed jużaw il-psewdonimi ta’ Bell fl-1848, u sas-sena ta’ wara kienu rispettati fiċ-ċrieki letterarji ta’ Londra.

Charlotte Brontë mietet l-aħħar minn ħutha. Hi nqabdet tqila ftit wara t-tieġ tagħha f’Ġunju ta’ 1854 imma mietet fil-31 ta’ Marzu 1855, aktarx minn *hyperemesis gravidarum*, kumplikazzjoni fit-tqala li tikkawża ħafna dardir u remettar.
Afag Bashirgyzy

**Afag Bashirgyzy** (bl-Ażerbajġani: *Afaq Bəşirqızı*), imwielda **Afag Bashir gyzy oghlu Safarova** (twieldet fl-1955, f'Baku; bl-Ażerbajġani: *Afaq Bəşir qızı Səfərova*), hija attriċi mill-Ażerbajġan.

## Ħajja u karriera
Afag Bashirgyzy twieldet fl-1955 fil-familja tal-kummidjant rinomat mill-Ażerbajġan, Bashir Safaroglu. Fl-1974-1979 hija studjat fil-fakultà tal-edukazzjoni kulturali tal-Università Statali tal-Kultura u tal-Arti tal-Ażerbajġan. Hija bdiet il-karriera ta' attriċi tagħha fl-1973 fit-Teatru Statali ta' Lenkoran, u f'qasir żmien kisbet reputazzjoni ta' attriċi ta' talent. Fl-1975 marret taħdem f'Sumgait fit-Teatru ta' Sumgait. Hija kienet il-protagonista l-iktar fil-kummiedji. Afaq Bashirgyzy ġiet elenkata bħala waħda mill-aqwa attriċi tal-kummiedji tal-Ażerbajġan. Waħda mill-aqwa prestazzjonijiet tagħha kienet fir-rwol ta' *Söylü*, il-mara ta' poeta li ma tantx kellu suċċess u l-omm tqila ta' sitt itfal, fil-film *The Engagement Ring* (Iċ-Ċurkett tal-Għerusija).

Fl-1989 hija bdiet taħdem fit-Teatru tal-Ażerbajġan u ħadmet fir-rwoli prinċipali f*'Subaylarınızdan görəsiniz* (Nofs għażeb), *O olmasın, bu olsun* (Jekk Mhux Dik, Mela Din), *Bankir adaxlı* (Għarus Bankier), *Məhəbbət oyunu* (Il-Logħba tal-Imħabba), *İtgin gəlin* (L-Għarusa Mitlufa), *Məsmə xala dayımdır* (Iz-Zija Mesme hija Zijuwi), eċċ. Hija dehret ukoll fil-films tal-Ażerbajġan *Bəxt üzüyü* (Iċ-Ċurkett tal-Għerusija), *Yaşıl eynəkli Adam* (Ir-Raġel bin-Nuċċali Aħdar), *Nekroloq* (In-Nekrologu).

Attwalment, Bashirgyzy tgħallem ir-reċtar fl-Università Statali tal-Kultura u tal-Art tal-Ażerbajġan. Fl-2009 hija fetħet it-Teatru Bashir Safaroglu f'Moska, ir-Russja, li ngħata isem missierha wara mewtu.

Afag Bashirgyzy hija miżżewġa u għandha tifel wieħed.

## Premjijiet

* Attriċi bil-Merti, 1989;
* Artista tal-Poplu, 1993;
* Qızıl Dərviş (Dervish tad-Deheb), 1993, 2003;
* Premju Presidenzjali, 2010;
* L-Aqwa Fost l-Aqwa, 2011;
* Medalja ta' Vagif Samadoghlu, 2020.

## Referenzi
Skojjattlu tal-art ta' Tian Shan

L-i**skojjattlu tal-art ta**' **Tian Shan** (***Spermophilus nilkaensis***) huwa speċi ta' skojjattlu li jinsab fil-bwar tal-ħaxix tal-Punent taċ-Ċina, tal-Każakistan, u tal-Kirgiżistan. Huwa qrib ħafna tal-i*Spermophilus relictus*, u fl-imgħoddi kien meqjus bħala l-istess speċi. Qabel kien magħruf bħala l-i*Spermophilus ralli*, iżda issa dak l-isem huwa magħruf bħala sinonimu tal-i*Spermophilus relictus*.

## Deskrizzjoni
Dan l-iskojjattlu tal-art huwa twil madwar għoxrin ċentimetru (8 pulzieri) b'denb twil sitt ċentimetri (2 pulzieri) u jiżen bejn 300 u 400 gramma (bejn 11 u 14-il uqija). Fis-sajf il-pil tiegħu jkun kannella fil-griż jew fl-isfar fin-naħa ta' fuq tiegħu b'xi tikek b'lewn iktar ċar fuq il-ġnub tiegħu u griż fl-isfar fin-naħa ta' taħt tiegħu. Fix-xitwa jkun iktar ċar u iktar griż kollu kemm hu. Denbu jkollu faxx b'lewn iktar skur li jispikka u b'tarf abjad fl-isfar. Din l-ispeċi ma jkollha l-ebda marka f'wiċċha bħal ta' dawk f'diversi speċijiet simili.

## Distribuzzjoni
Din l-ispeċi tinsab fil-mergħat fil-Punent ta' Xinjiang u fil-Każakistan, filwaqt li l-i*Spermophilus relictus* jinsab fl-iżjed parti fil-Punent tal-muntanji Tian Shan.

## [[Bijoloġija]]
Din l-ispeċi tħaffer kumpless ta' mini taħt l-art b'għadd ta' daħliet qrib xulxin. Ikun attiv binhar iżda jirtira taħt l-art matul l-eqqel tas-sħana ta' binhar. Spiss joqgħod fuq saqajh ta' wara meta jkun 'il barra mill-moħba tiegħu biex jissorvelja l-ambjent ta' madwaru u xi kultant jagħmel għadd ta' ħsejjes. Id-dieta tiegħu tikkonsisti minn ħaxix u veġetazzjoni oħra, insetti u artropodi żgħar oħra. L-iskojjattlu tal-art ta' Tian Shan jagħmel ibernazzjoni għal madwar sitt xhur mill-bidu ta' Settembru u l-iskojjattlu femminili twelled eżatt wara fir-rebbiegħa. Il-perjodu tat-tqala jkun ta' madwar sitta u għoxrin jum u twelled bejn tlieta u seba' frieħ kull darba.

## Referenzi
Mużew Nazzjonali tal-Arkeoloġija (Malta)

Il-**Mużew Nazzjonali tal-Arkeoloġija** (bl-Ingliż: *National Museum of Archaeology*) ta' Malta jinsab fil-Belt Valletta, fil-Berġa ta' Provenza tal-Kavallieri ta' San Ġwann li nbniet fl-1571 fl-istess żmien tal-Belt mill-arkitett Malti Ġlormu Cassar. Il-mużew huwa mmexxi minn *[[Heritage Malta]]*.

## Storja

Il-Berġa ta' Provenza ospitat il-**Mużew Nazzjonali** fl-1958 fuq inizjattiva ta' Agatha Barbara, li dak iż-żmien kienet il-Ministru għall-Edukazzjoni. Oriġinarjament il-kollezzjoni arkeoloġika kienet esebita fil-pjan terran u l-kollezzjoni tal-arti fl-ewwel sular. L-ewwel kuratur tal-mużew kien il-Kaptan Charles G. Zammit, iben l-arkeologu Malti Temi Zammit. 

Fl-1974 il-kollezzjoni tal-arti tmexxiet għal mużew ieħor fil-Belt Valletta, fil-bini tad-Dar tal-Ammiraljat f'Triq in-Nofsinhar, u l-Mużew Nazzjonali sar il-Mużew Nazzjonali tal-Arkeoloġija. Il-mużew ġie rranġat u riabilitat fl-1998. Il-biċċiet tal-kollezzjoni tpoġġew fi kmamar bl-arja kondizzjonata, skont standards moderni tal-mużewijiet.

## Referenzi
Mużew Marittimu ta’ Malta

Il- **Mużew Marittimu ta' Malta** jinsab f'dik li qabel kienet faċilità navali fil- Birgu, ħdejn il-Belt Valletta, fil-gżira ta ' Malta . Jippreżenta l-istorja marittima ta’ Malta mill-preistorja sal-lum, gżira marbuta mill-qrib mal-Baħar Mediterran  . Dan juri wkoll in-natura globali tan-navigazzjoni u l-impatt tagħha fuq is-soċjetà, peress  .Il-mużew fih ukoll ħafna oġġetti minn epoki differenti : pitturi tal-baħrin Maltin, charts, għodda u l-evoluzzjoni tat-teknoloġiji marittimi.

## Storja
L-ewwel pjanijiet biex jitwaqqaf il-Mużew Marittimu ta’ Malta tfasslu fl-1988, meta twaqqaf kumitat konsultattiv biex jistabbilixxi l-mużew u jiġbor artifatti minn diversi sorsi. L-eks forn navali rjali tal-Birgu, dak iż-żmien abbandunat, intgħażlet biex iżomm il-mużew. Wara erba’ snin, il-mużew fetaħ il-bibien tiegħu għall-pubbliku fl-24 ta’ Lulju 1992. Ġie inawgurat mill-Ministru tal-Edukazzjoni u l-Mużewijiet, Ugo Mifsud Bonnici. Sa mit-twaqqif tiegħu, il-kollezzjonijiet tal-mużew kibru grazzi għal donazzjonijiet minn individwi Maltin u barranin, mużewijiet marittimi barranin, navali barranin u diversi kumpaniji u entitajiet legali.
Robert de Juilly

**Robert de Juilly** magħruf ukoll bħala **Robert de Juliac** (miet fid-29 ta’ Lulju 1377) kien il-Gran Mastru tal-Kavallieri Ospitalieri f'Rodi mill-1374 sal-mewtu. Huwa laħaq Gran Mastru wara Raimundo Berenguer u s-suċċessur tiegħu kien Juan Fernández de Heredia.
## Aqra aktar

* Setton, Kenneth M. (general editor) *A History of the Crusades: Volume III – The Fourteenth and Fifteenth Centuries*. Harry W. Hazard, editor. University of Wisconsin Press: Madison, 1975.
Reġina

**Regina** jew **Régina** ( pronunzja : , bl-Ingliż :  ) hija belt fil - Kanada , kapitali tal - provinċja ta ' Saskatchewan . Il-belt tinsab fin-nofsinhar tal-provinċja f'altitudni ta '   fuq il-banek tax-Xmara Wascana. Hija għandha klima kontinentali . Imwaqqfa fl-1882, waqt il-kostruzzjoni tal-ferrovija transkontinentali tal-Paċifiku Kanadiż, hija junction importanti tal-ferrovija u t-toroq moqdija mill- Highway Trans-Canada 1 . Huwa, minbarra ċentru amministrattiv, ċentru kummerċjali, finanzjarju u industrijali, sede ta 'universitajiet.

## Storja
Fl-1870, il-Kumpanija Hudson's Bay biegħet l-Art ta' Rupert, li kienet tinkludi r-reġjun tar-Regina futura, lid-Dominju tal-Kanada. Fl-1872, l-Att dwar l-Art tad-Dominju ħeġġeġ lill-pijunieri biex joqgħodu fit-Territorji tal-Majjistral fejn setgħu jipprevjenu 65 ettaru (160 acres) taʼ art għall-inqas għaxar dollari. Fl-1874, in-nazzjonijiet indiġeni tan-nofsinhar tas-Saskatchewan futur iffirmaw it-Trattat Nru 4 li offrahom kumpens għal dan il-bejgħ tal-artijiet tagħhom li sar mingħajr ma jafu. Dak iż-żmien, ir-Regina futura kienet sit tal-kaċċa tal-bisoni għall-Ewwel Nazzjonijiet, partikolarment il-Crees u s-Saulteaux kif ukoll il-Metis. L-annimal li huwa l-bażi tal-ikel tan-nies indiġeni, il-kultura materjali u l-iskambji kummerċjali, vittma ta 'kaċċa eċċessiva, jisparixxi. L-Amerikani Nattivi, bi skambju għall-għajnuna tal-ikel mill-gvern federali, għandhom biss it-territorju tar-riżervi biex jippossjedu. Xi wħud minn dawn jinsabu fit-territorju attwali tal-muniċipalità ta' Regina jew fil-viċinanza tagħha.

**Regina** jew **Régina** ( pronunzja : , bl-Ingliż :  ) hija belt fil - Kanada , kapitali tal - provinċja ta ' Saskatchewan . Il-belt tinsab fin-nofsinhar tal-provinċja f'altitudni ta '   fuq il-banek tax-Xmara Wascana. Hija għandha klima kontinentali . Imwaqqfa fl-1882, matul il-kostruzzjoni tal-ferrovija transkontinentali tal-Paċifiku Kanadiż, hija junction importanti tal-ferrovija u t-toroq moqdija minn Trans-Canada Highway 1 . Huwa, minbarra ċentru amministrattiv, ċentru kummerċjali, finanzjarju u industrijali, sede ta 'universitajiet.

L-isem uffiċjali tal-belt huwa identiku bl-Ingliż u bil-Franċiż skont ir-regolamenti Kanadiżi. Jikkorrispondi għall-isem użat meta l-belt ġiet inkorporata. L-aċċentwazzjoni akuta tal-"e" hija, madankollu, komuni fil-kitbiet li jitkellmu bil-Franċiż, inklużi dawk prodotti minn organizzazzjonijiet tal-gvern pubbliku. Għall-gentilità, il-francizations fil Réginois u Réginoises tat-terminu Ingliż Reginans huma aċċettati uffiċjalment
Għar ta' Optymistychna

L-**Għar ta' Optymistychna** (bl-Ukren: Оптимістична; li tfisser "Għar tal-Ottimiżmu"; magħruf ukoll bħala **Peschtschera Optimistitscheskaya***) huwa għar tal-ġipsum li jinsab qrib il-villaġġ Ukren ta' Korolivka, fid-distrett ta' Chortkiv, fl-Oblast ta' Ternopil. Fi ħdan l-għar ġew immappjati madwar 264 kilometru (164 mil) ta' passaġġi. Għaldaqstant, dan huwa l-itwal għar fl-Ewropa u s-seba' l-itwal għar fid-dinja, wara l-Għar tal-Mammut, is-Sistema ta' Sac Actun, l-Għar Ġojjell, Shuanghedong u s-Sistema ta' Ox Bel Ha. Barra minn hekk, dan huwa l-itwal għar tal-ġipsum fid-dinja.

## [[Storja]]
Il-kumpless tal-għar ġie skopert mill-ispeleologi tal-klabb speleoloġiku ta' Lviv magħruf bħala "Cyclope" fl-1966. Qabel dik id-data ħadd ma kien jaf bih. Minn dak iż-żmien saru iktar minn 50 spedizzjoni, iżda l-esplorazzjoni majnat b'mod sinifikanti dan l-aħħar, u attwalment ma tantx qed isir wisq stħarriġ. L-għar jinsab qrib ħafna tal-Grotta tal-Qassis jew l-Għar ta' Ozerna, il-ħdax-il itwal għar fid-dinja b'tul ta' 130.4 kilometru (81.0 mil), iżda għadu ma nstabx li ż-żewġ għerien huma kkollegati ma' xulxin.

Fl-2008 l-għar ġie rikonoxxut bħala sit naturali tal-għaġeb tal-Ukrajna.

## [[Ġeoloġija]]

L-għar kollu jinsab f'erja ta' 2 kilometri kwadri f'saff tal-ġipsum tal-perjodu Neoġen, bi ħxuna ta' inqas minn 30 metru (98 pied). Il-passaġġi tal-għar spiss huma pjuttost żgħar, b'wisgħa ta' mhux iktar minn 3 metri (10 piedi) u b'għoli l-iktar ta' 1.5 metru (5 piedi), għalkemm f'xi intersezzjonijiet l-għoli jaf ikun sa 10 metri (33 pied). Fil-biċċa l-kbira l-passaġġi jkunu mimlijin tajn. Il-passaġġi huma magħmula minn network kumpless fuq diversi livelli, u b'hekk l-Għar ta' Optymistychna xi kultant huwa magħruf bħala l-"għar-labirint".

Fuq is-saff tal-qiegħ tal-ġipsum tal-Għar ta' Optymistychna hemm saff tal-ġebla tal-ġir, li skula fl-għar minħabba l-erożjoni u fforma speleotemi tal-kalċit. F'postijiet oħra, il-ġipsum ifforma kristalli, spiss bi sfumaturi ta' għadd ta' kuluri mill-imluħa minerali. F'xi postijiet fi ħdan l-għar iffurmaw għamliet kbar qishom ward tal-ġipsum, ta' lewn iswed minħabba l-ossidu tal-manganiż.

## Noti

# ***^** Din it-trażlitterazzjoni ntużat matul l-era Sovjetika u ma għadhiex tintuża iktar.

## Referenzi
Ras'ken' Ozks

**Ras'ken' Ozks** (bir-Russu u bl-Erżjan: Раськень Озкс) jew **Rasjken Ozks** hija btala Erżjana tradizzjonali li ssir kull tliet snin, u huwa jum nazzjonali statali tal-folklor fil-Mordovja. Il-btala ilha tiġi ċċelebrata mill-1999 fil-villaġġ ta' Chukaly. Qabel din id-data, kienet ġiet iċċelebrata fil-25 ta' Settembru 1629, u mbagħad ġiet ipprojbita.

## L-avveniment tal-1999
L-ewwel Ras'ken' Ozks fi 370 sena ġiet iċċelebrata fis-17 ta' Lulju 1999, fil-villaġġ ta' Chukaly, il-Mordavja, ir-Russja. Bosta viżitaturi żaru Chukaly: mill-Finlandja, mit-Tatarstan, minn Moska, minn Samara, minn Penza, minn Ulyanovsk, rappreżentanti tal-Krasnoyarsk Krai, mill-Oblast ta' Murmansk, minn Novosibirsk, mid-diaspora Erżjana tal-Estonja, studenti mill-universitajiet Finno-Ugriċi; b'kollox żaruh madwar 2,000 ruħ. Ix-xtatol tar-Ras'ken' inxtegħlet minn Eryush Vezhay mill-Oblast ta' Murmansk.

## L-avveniment tal-2022
L-avveniment tal-2022 kien differenti minn avvenimenti oħrajn peress li l-ebda bandiera Erżjana ma tħalliet, u d-diskorsi kollha saru bir-Russu.

## Kronoloġija tal-avveniment
Il-bidu tal-avveniment huwa ssinjalat bid-daqq qawwi ta' żaqq, qisha trumbetta ta' Tyushti, re Erżjan leġġendarju. Tyushti ordna li jekk ikun hemm żminijiet diffiċli, jeħtieġ li tindaqq it-toorama u, kif jisma' din is-sejħa, huwa jerġa' lura lejn il-poplu tiegħu biex jiddefendi l-libertà tiegħu. Imbagħad, grupp ta' nies lebsin ilbies Erżjan abjad jitfaċċaw mix-xmara Potmaley. It-toorama tindaqq b'mod qawwi bħala allarm, filwaqt li fin-nofs tal-grupp, mara ġġorr skutella *yandawa* u xtatol żgħira. Maġenbha, ikun hemm żewġ nisa oħra, waħda ġġorr l-għasel, u l-oħra ġġorr ħobża, bħala simboli tas-saħħa u tal-lonġevità. Bil-mod il-mod jaslu sax-xemgħa prinċipali, ix-xtatol tar-*Ras'ken*', li hija xemgħa li tirrappreżenta r-rabta ma' Alla, mal-antenati u mal-qofol tal-btala. Din tinxtegħel minn mara mdawra minn erbat irġiel u tingħad din it-talba mill-grupp:

*Ознотано эрицянок кис,*

*Ознотано раськенек кис,*

*Энялдтано эйденек кис....*

И как сотни лет назад, обращается к предкам:

*...Весе тынь – седейсэнек,*

*Весе тынь – минек верьсэ,*

*Минь тынк эстэ лисинек,*

*Минь тыненк велявтано.*

*Садо, весе садо!...*

**B'ittri Rumani:**

*Oznotano Eritsyanok kitty,*

*Oznotano raskenek kis,*

*Enyaldtano eidenek kis....*

U bħal mijiet ta' snin ilu, jindirizza lill-antenati tiegħu:

*... Vese tyn - sedeysenek,*

*Vese tyn - minek verse,*

*Min tynk este lisinek,*

*Min tynenko velyavtano.*

*Sado, all sado!...*

## Referenzi
Saeva Dupka

**Saeva Dupka** (bil-Bulgaru: Съева дупка) hija għar fit-Tramuntana tal-Bulgarija qrib il-villaġġ ta' Brestnitsa, fil-Provinċja ta' Lovech (43°2′N 24°11′E). L-għar ifforma naturalment 400 metru ta' kurituri u kompartimenti. L-għar ospita bosta spettakli mużikali ta' korijiet, bis-saħħa tal-kundizzjonijiet akustiċi eċċellenti tiegħu. L-isem Saeva Dupka oriġina minn isem żewġ aħwa, Seyu u Sae, li kienu jużaw l-għar bħala moħba waqt l-okkupazzjoni Ottomana tal-Bulgarija. Skavi reċenti wrew li l-għar kien abitat fi żmien ir-Rumani. L-għar ta' Saeva Dupka ġie elenkat bħala wieħed mill-100 Sit Turistiku tal-Bulgarija.

## Referenzi
Yllka Mujo

**Yllka Mujo** (twieldet fil-15 ta' Ottubru 1953) hija attriċi Albaniża, magħrufa speċjalment għar-rwoli tagħha fil-films Albaniżi matul ir-reġim Komunist. Għall-merti tagħha fir-reċtar ingħatat it-titlu ta' Artista tal-Albanija bil-Merti.

## Ħajja
Yllka Muji (jew Mujo) twieldet f'familja Albaniża li ttrasferiet ruħha minn Tuz, ir-Renju tal-Jugoslavja (issa l-Montenegro), għal Shkodër matul il-perjodu monarkiku. Hija twieldet fil-belt kapitali Tirana u hija oħt l-attur Agim Mujo (twieled fl-1955/1956 u miet fl-2019). Bħala rikonoxximent għall-karriera tagħha, hija ngħatat ukoll it-titlu ta' "Maestro tal-Arti" fit-Teatru Nazzjonali tal-Albanija.

Mujo żżewġet lil Haig Zaharinë (issa divorzjata), dak iż-żmien Gjergj Polikron Zaharia, li twieled f'Përmet, u miegħu kellha iben wieħed, Amos Muji Zaharia (twieled fl-1987), attur u reġista tal-films; u bint waħda, Elia Zaharia Zogu (twieldet fl-1983), attriċi u kantanta li żżewġet lil Leka, il-Prinċep Eredi tal-Albanija fit-8 ta' Ottubru 2016.

## Filmografija

* I teti në bronz (1970)
* Malet me blerim mbuluar (1971)
* Beni ecën vetë (1975)
* Rrugicat që kërkonin diell (1975)
* Zonja nga qyteti (1976)
* Kur hidheshin themelet (1978)
* Taulanti kërkon një motër (1984)
* Rikonstruksioni (1988)
* Shpella e piratëvet (1990)
* Lettere al vento (2003)
* Lule të kuqe, lule të zeza (2003)
* Honeymoons (2009)
* Shqiptari (2010)
* Përballë (2015)

## Referenzi
Deżerta tal-isfarġel

Id-**deżerta tal-isfarġel** (bit-Tork: **Ayva tatlısı**) hija deżerta tal-gastronomija Torka magħmula bl-isfarġel. L-isfarġel jiġi mgħolli fil-misħun jew jintefa' l-forn bl-imsiemer tal-qronfol, ġulepp ħelu u mimli b'taħlita tat-tuffieħ jew tal-isfarġel u taż-żbib flimkien mal-*kaymak*. Tiġi servuta bħala nofs sfarġel bil-ġewwieni kemxejn imħaffer. Din id-deżerta tittiekel sħuna jew kiesħa fit-Turkija kollha, b'mod partikolari fix-xitwa.

## Referenzi
Shaken Aimanov

**Shaken Kenzhetaiuly Aimanov** (bil-Każak: Шәкен Кенжетайұлы Айманов; imwieled **Shahkarim Kenzhetaiuly Aimanov**, bil-Każak: Шаһкерім Кенжетайұлы Айманов; twieled fil-15 ta' Ottubru 1914 – miet fit-23 ta' Diċembru 1970) kien attur u reġista tal-films Sovjetiku mill-Każakistan. Huwa jitqies bħala missier iċ-ċinematografija tal-Każakistan, kif ukoll reġista u attur ikoniku tal-films. Huwa kien ir-reġista ta' ħdax-il film bejn l-1954 u l-1970.

## Bijografija
Aimanov twieled f'Bayanaul, l-Imperu Russu (issa l-Każakistan) fl-1914. Huwa studja fl-Istitut tal-Edukazzjoni tal-Każakistan f'Semipalatinsk (issa Semey) mill-1931 sal-1933.

Huwa beda l-karriera tiegħu ta' attur fit-Teatru tar-Reċtar tal-Każakistan f'Alma-Ata fl-1933. Il-karatteristiċi soċjali u psikoloġiċi joħorġu fid-dieher fl-arti tiegħu. L-aqwa rwoli li ħadem jinkludu dak ta' Akhan Seri f'Akhan Seri u Aktokty ta' Gabit Musirepov, Isatai f'Isatai u Makhambet ta' Akhinzhanov, Kobylandy Batyr f'Kobylandy ta' Mukhtar Auezov, Kodar f'Kozy Korpesh u Bayan Sulu ta' Gabit Musirepov, Petruchio f'*The Taming of the Shrew* ta' William Shakespeare, u Tikhon f*'It-Tempesta* ta' Alexander Ostrovsky. Huwa ħadem ukoll bħala reġista u mill-1947 sal-1951 kien ir-reġista ewlieni fit-Teatru tar-Reċtar tal-Każakistan. Huwa ħadem fil-films mill-1940, kemm bħala attur kif ukoll bħala reġista. Aimanov ħadimha ta' Zhambyl fil-film tal-istess isem u kien ir-reġista tal-film tal-1958 *Our Dear Doctor*, fost l-oħrajn. Huwa kien viċi tar-raba' u tas-seba' konvokazzjonijiet tas-Sovjet Suprema tal-SSR tal-Każakistan. Fl-1963 huwa kien membru tal-ġurija fit-tielet Festival Internazzjonali tal-Films ta' Moska. Fl-1952, huwa ngħata l-Premju Stalin għax-xogħol tiegħu fit-teatru, u fl-1968 ingħata l-Premju Statali tal-SSR tal-Każakistan. Huwa ngħata wkoll l-Ordni ta' Lenin u l-Ordni tal-Pavaljun l-Aħmar tax-Xogħol.

Kazakhfilm, fejn Aimanov ħadem bħala reġista tal-films, ingħatat kunjomu fl-1984. Il-Festival Internazzjonali tal-Istilel ta' Shaken sar fl-2013 biex jappoġġa u jgħin lill-artisti u lill-produtturi żgħażagħ tal-films.

## Filmografija (reġista)

* *Poema o lyubvi* (1954)
* *Doch stepey* (1954)
* *My zdes zhivyom* (1956)
* *Nash milyy doktor* (1957)
* *V odnom rayone* (1960)
* *Pesnya zovet* (1961)
* *Perekrestok* (1962)
* *Bezborodyi obmanshchik* (1964)
* *Zemlya ottsov* (1966)
* *Angel v tyubeteyke* (1968)
* *Konets atamana* (1970)

## Referenzi
Moskea tat-Tatari

**Moskea tat-Tatari** hija moskea b'minaret fuq il-bejt li hija tip komuni ta' moskea fost it-Tatari Musulmani u l-Baxkiri fit-Tatarstan u f'żoni oħra mal-Volga li huma popolati bit-Tatari. Okkażjonalment jinstabu f'reġjuni oħra tar-Russja. L-arkitettura reliġjuża moderna tat-Tatari ġiet żviluppata fl-aħħar tas-seklu 18 u kisbet il-popolarità fl-inħawi ta' Idel-Ural fis-seklu 19.

## Storja
L-iżjed eżempji bikrin tal-arkitettura Iżlamika tat-Tatari jinsabu f'Bolghar, għalkemm l-ebda wieħed ma għadu jintuża llum il-ġurnata. Dawn jirriflettu xebħ kbir mal-arkitettura Iżlamika tal-Asja Ċentrali minn fejn oriġinaw dawn id-disinni. Madankollu, huwa maħsub li d-disinn tal-moskej rurali, għad-differenza tal-moskej tal-bliet kapitali b'disinn bħal tal-Asja Ċentrali, evolva mill-kapaċità tagħhom li jifilħu għall-klima qalila lokali. Bosta moskej, kemm tal-ġebel kif ukoll tal-injam, inbnew skont dan l-istil. L-eqdem fost il-moskej moderni tat-Tatari li għadha attiva hija l-Moskea ta' Märcani fil-belt kapitali Tatara ta' Kazan. Il-moskea tmur lura għal żmien ir-renju ta' Katerina l-Kbira, u l-minaret tal-moskea tinsab fin-nofs ta' saqaf forfċi. Huwa maħsub li dan id-disinn ġie adottat mill-moskej Tatari rurali tradizzjonali. Il-Moskea ta' Märcani hija eżempju ta' arkitettura reliġjuża moderna tat-Tatari peress li l-biċċa l-kbira tal-moskej inqerdu minħabba l-editt tal-Kristjanizzazzjoni tal-1742.

## Unifikazzjoni
L-editt dwar l-unifikazzjoni tal-binjiet tal-knisja tal-1817 twessa' għall-moskej fl-1831, meta l-proġett eżemplari ġie żviluppat u ċċirkolat fl-uffiċċji arkitettoniċi tal-governorat ta' Kazan, Nizhny Novgorod, Perm u Simbirsk. Il-moskej tat-Tatari, bħal dawk ta' Märcani u ta' Apanay inbnew bi stil Barokk. İske Taş u l-Moskea r-Roża nbnew bl-istil tal-klassiċiżmu.

Fost l-arkitetti li kkontribwew għall-bini tal-moskej fis-seklu 19, l-iżjed notevoli kienu Pyatnitsky, Korinfsky, Schmidt, Peske, Romanov, Yermolayev, Pavlov, Parensov, Petondi, Tekhomirov, kif ukoll l-arkitetti mhux professjonali Mansurov, Foshderebryuggen u Jakobson.

Fl-1844 ġie introdott proġett ieħor ta' moskea eżemplari, li ntuża l-iktar għall-moskej urbani. Il-minaret tqiegħed fil-parti tat-Tramuntana tal-binja, taħt il-bieb. Madankollu, il-moskej bil-minareti fuq is-saqaf għadhom jinbnew sal-lum il-ġurnata.

## Gallerija

File:Marcani_Minaret.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Marcani_Minaret.jpg|Märcani Mosque.
File:Рисунок_соборной_мечети_1876_г.JPG|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:%D0%A0%D0%B8%D1%81%D1%83%D0%BD%D0%BE%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BD%D0%BE%D0%B9_%D0%BC%D0%B5%D1%87%D0%B5%D1%82%D0%B8_1876_%D0%B3.JPG|Drawing of  the cathedral mosque of Buinsky Uyezd, Simbirsk Governorate by Jakobson,  1876.
File:IskeTash2006.JPG|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:IskeTash2006.JPG|The İske Taş Mosque
File:Kasimov,_Ryazanskaya_oblast'_Russia_-_panoramio_-_Andris_Malygin_(16).jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kasimov,_Ryazanskaya_oblast'_Russia_-_panoramio_-_Andris_Malygin_(16).jpg|Khan's Mosque in Kasimov


## Referenzi
Pythagoreion

Il-**Pythagoreion** huwa sit arkeoloġiku tal-belt antika ta' Samos f'Samos, il-Greċja. Is-sit jinsab fl-inħawi tal-belt moderna ta' Pythagoreio, u minnu oriġina isem il-belt moderna. Is-sit arkeoloġiku fih monumenti Griegi u Rumani antiki kif ukoll mina famuża tal-qedem, magħrufa bħala l-Mina ta' Eupalinos jew l-Akkwedott ta' Eupalinos. Flimkien mal-Heraion ta' Samos, il-Pythagoreion tniżżel fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1992 bħala xhieda tal-importanza kulturali, militari u ekonomika ta' Samos fi żmien il-qedem u fil-Greċja Klassika bikrija.

## Storja u deskrizzjoni
L-iżjed sejbiet arkeoloġiċi bikrin fis-sit imorru lura għar-raba' millenju Q.K., matul żmien in-Neolitiċi. Madankollu, l-insedjament beda għall-ħabta tas-seklu 15 Q.K., meta l-Minoani kkolonizzaw il-gżira ta' Samos. Wara l-Gwerra ta' Trojja, l-importanza navali u ekonomika ta' Samos kibret sa ma laħqet il-quċċata tagħha fis-seklu 6 Q.K. Għalkemm inħakmet mill-Persjani ftit wara, il-belt baqgħet ċentru kummerċjali influwenti sas-seklu 3 W.K.

Il-belt antika hija mdawra minn fortifikazzjonijiet li jmorru lura għall-Perjodu Klassiku, jiġifieri għall-ħabta tas-sekli 5 u 4 Q.K. L-iskavi fil-belt stess ħarġu fid-dieher il-pjanta tat-toroq tal-belt antika, inkluż sistema tad-dranaġġ u binjiet pubbliċi kif ukoll reliġjużi. Barra minn hekk, il-fdalijiet ta' binjiet Rumani nstabu u għadhom fis-sit, inkluż agora, banjijiet pubbliċi, stadium, u djar residenzjali.

Dan l-aħħar inbena mużew tas-sit li jinsab fiċ-ċentru tal-belt moderna. Fih hemm għall-wiri iktar minn 3,000 oġġett li jippreżentaw l-evoluzzjoni kulturali tal-belt antika ta' Samos u tal-inħawi rurali tal-madwar mir-raba' millenju Q.K. sas-seklu 7 W.K.

## Sit ta' Wirt Dinji
Il-Pythagoreion u l-Heraion ta' Samos ġew iddeżinjati bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1992.

Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-**kriterju (ii)** "Wirja ta' skambju importanti ta' valuri umani, tul perjodu ta' żmien jew fi ħdan żona kulturali fid-dinja, dwar l-iżviluppi fl-arkitettura jew it-teknoloġija, l-arti monumentali, l-ippjanar tal-bliet jew id-disinn tal-pajsaġġ"; u l-**kriterju (iii)** "Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta' tradizzjoni kulturali jew ta' ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet".

## Referenzi
Xjenza tad-Dinja

**Ix-xjenza tad-Dinja** jew **il-ġeoxjenza** tinkludi l-oqsma kollha tax-xjenza naturali relatati mal-pjaneta Dinja.  Din hija fergħa tax -xjenza li tittratta l-kostituzzjonijiet kumplessi fiżiċi, kimiċi u bijoloġiċi u r-rabtiet sinerġistiċi tal-erba’ sferi tad-Dinja: il -bijosfera, l-idrosfera/kriosfera, l-atmosfera u l-ġeosfera (jew litosfera). Ix-xjenza tad-Dinja tista 'titqies bħala fergħa tax-xjenza planetarja iżda bi storja ħafna aktar antika.

Hemm approċċi riduzzjonisti u olistiċi għax-xjenzi tad-Dinja. Huwa wkoll l-istudju tad-Dinja u l-ġirien tagħha fl-ispazju. Xi xjenzati tad-Dinja jużaw l-għarfien tagħhom tal-pjaneta biex isibu u jiżviluppaw riżorsi tal-enerġija u minerali. Oħrajn jistudjaw l-impatt tal-attività umana fuq l-ambjent tad-Dinja, u jfasslu metodi biex jipproteġu l-pjaneta. Xi wħud jużaw l-għarfien tagħhom dwar il-proċessi tad-Dinja bħal vulkani, terremoti, u uragani biex jgħinu jipproteġu lin-nies minn dawn l-avvenimenti perikolużi.

Tipikament, ix-xjentisti tad-Dinja jużaw għodod mill -ġeoloġija, il-kronoloġija, il-fiżika, il-kimika, il-ġeografija, il-bijoloġija u l-matematika biex jibnu fehim kwantitattiv ta' kif taħdem u tevolvi d-Dinja. Per eżempju, meteorologi jistudjaw it -temp u jaraw għal maltempati perikolużi. L-idroloġisti jeżaminaw l-ilma u jwissu dwar l-għargħar. Is-siżmologi jistudjaw it-terremoti u jippruvaw jifhmu fejn se jolqtu. Il-ġeoloġi jistudjaw il-blat u jgħinu biex jinstabu minerali utli. Ix-​xjentisti tad-​Dinja ħafna drabi jaħdmu fil-​għalqa—forsi jitilgħu fuq il-​muntanji, jesploraw qiegħ il-​baħar, jitkaxkru minn għerien, jew jimxu fil-​basaħ. Huma jkejlu u jiġbru kampjuni (bħal blat jew ilma tax-xmara), imbagħad jirreġistraw is-sejbiet tagħhom fuq charts u mapep.
Sħaba ta' Oort

**Is-sħaba ta’ Oort** hija sħaba sferika  ta ’ kometi li jinsabu bejn  u 100.000 Unitajiet astronomiċi jew 0.3 u 1,5 al mix-Xemx, jiġifieri madwar  darba mix-Xemx u Pluto.

Din is-sħaba qatt ma ġiet osservata minħabba li hija wisq 'il bogħod u mudlama anki għat-teleskopji tal-lum, iżda huwa maħsub li huwa l-post minn fejn kometi ta' perjodu twil (bħal Hale-Bopp u Hyakutake, imnebbaħ fl-aħħar tas-seklu 20) ġejjin minn li jaqsmu l-parti ta 'ġewwa tas -sistema solari. Fl-1932, l-astronomu Estonjan Ernst Öpik ipotizza li kometi oriġinaw minn sħaba li tinsab fit-tarf ta 'barra tas-sistema Solari.

Fl-1950, l-idea ttieħdet mill-astronomu Olandiż Jan Oort biex jispjega kontradizzjoni apparenti: il-kometi jinqerdu perjodikament wara bosta passaġġi fis-sistema solari ta 'ġewwa: għalhekk, kieku l-kometi kienu oriġinaw fil-bidu tas-sistema, illum kienu jkunu. kollha meqruda. Il-fatt li xorta jistgħu jiġu osservati jimplika li għandhom oriġini differenti. Skont it-teorija, is-sħaba ta’ Oort ikun fiha miljuni ta’ nuklei ta’ kometa, li jkunu stabbli minħabba li r-radjazzjoni solari hija dgħajfa wisq biex ikollha effett f’dawk id-distanzi.  Is-sħaba tipprovdi provvista kontinwa ta’ kometi ġodda, li jieħdu post dawk meqruda. It-teorija tidher li hija kkonfermata minn osservazzjonijiet sussegwenti, li juruna kif kometi ġejjin minn kull direzzjoni, b'simetrija sferika.

Is-sħaba ta’ Oort tkun fdal tan-nebula oriġinali li minnha ffurmaw ix-Xemx u l-pjaneti ħames biljun sena ilu u tkun marbuta b’mod dgħajjef mas-sistema solari.  Huwa maħsub li stilel oħra għandhom ukoll sħaba ta' Oort, u li t-truf ta' barra tas-sħab ta' żewġ stilel fil-qrib kultant jistgħu jikkoinċidu, u jikkawża "intrużjoni" kometarja okkażjonali.
Dijagramma Hertzsprung-Russell

Id**-dijagramma Hertzsprung-Russell**, ġeneralment imqassra għal **dijagramma HR** (mill-isem taż-żewġ astronomi, Ejnar Hertzsprung u Henry Norris Russell, li fassluha b'mod indipendenti madwar l-1910) hija "għodda" teoretika li tirrelata t-temperatura effettiva (rapportata bl-axxissa) u l-luminożità (rapportata f'ordinati) tal-kwiekeb. Fid-dijagramma, it-temperatura effettiva Te tiżdied tiċċaqlaq lejn ix-xellug tul l-axxissa filwaqt li l-luminożità tiżdied billi tiċċaqlaq l-ordinata. Iż-żewġ kwantitajiet huma kwantitajiet fiżiċi li jiddependu strettament fuq il-karatteristiċi intrinsiċi tal-istilla (massa, età u kompożizzjoni kimika), ma jistgħux jitkejlu direttament mill-osservatur, iżda jistgħu jiġu derivati permezz ta' mudelli fiżiċi.

Peress li hemm rabtiet bejn it-temperatura effettiva ta' stilla u l-indiċi tal-kulur tagħha, u bejn il-luminożità tagħha u l-kobor apparenti (jew assolut ) tagħha, huwa possibbli li tinkiseb "verżjoni ta' osservazzjoni" tad-dijagramma HR imsejħa *dijagramma tal-kobor tal-kulur*, li tirrelata żewġ kwantitajiet li jistgħu jitkejlu direttament mill-osservatur: il- kulur tal- istilla u l-kobor tagħha. Ir-relazzjoni bejn l-indiċi tat-temperatura-kulur u l-luminożità-kobor assoluta tfisser li fl-hekk imsejħa *dijagramma tal-kobor tal-kulur* il-kobor jonqos tul l-ordinata (b'differenza mill-luminożità) filwaqt li l-indiċi tal-kulur jiżdied lejn il-lemin (b'differenza mit-temperatura effettiva) tul il- axxissa. It-trasformazzjoni eżatta mid-dijagramma HR għad-dijagramma tal-kobor tal-kulur mhijiex sempliċi u tiddependi fuq fatturi ta' osservazzjoni u teoretiċi: distanza, età, kompożizzjoni kimika, gravità tal-wiċċ u struttura interna u atmosferika tal-istilla.
Varjabbli

Fil-matematika, **varjabbli** huwa simbolu li jirrappreżenta oġġett matematiku. Varjabbli jista 'jirrappreżenta numru, vettur, matriċi, funzjoni, l- argument ta' funzjoni, sett, jew element ta 'sett. 

Il-komputazzjonijiet alġebrin b'varjabbli bħallikieku kienu numri espliċiti jsolvu firxa ta' problemi f'komputazzjoni waħda. Pereżempju, il -formula kwadratika ssolvi kwalunkwe ekwazzjoni kwadratika billi tissostitwixxi l-valuri numeriċi tal-koeffiċjenti ta 'dik l -ekwazzjoni għall-varjabbli li jirrappreżentawhom fil-formula kwadratika. Fil -loġika matematika, *varjabbli* hija jew simbolu li jirrappreżenta terminu mhux speċifikat tat-teorija ( meta-varjabbli ), jew oġġett bażiku tat-teorija li jiġi manipulat mingħajr ma jirreferi għall-interpretazzjoni intuwittiva possibbli tiegħu.