Teatru tal-Opri Margravjali

It-**Teatru tal-Opri Margravjali** (bil-Ġermaniż: *Markgräfliches Opernhaus*) huwa teatru tal-opri Barokk fir-raħal ta' Bayreuth, il-Ġermanja. Huwa nbena bejn l-1745 u l-1750. Huwa wieħed mill-ftit teatri eżistenti ta' dak il-perjodu fl-Ewropa u ġie rrestawrat b'mod estensiv. Fit-30 ta' Ġunju 2012, it-teatru tal-opri tniżżel fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO.

## Storja
It-teatru tal-opri nbena skont il-pjanta ddisinjata mill-arkitett Franċiż Joseph Saint-Pierre (għall-ħabta tal-1709-1754), il-bennej tal-qorti tal-Margravju (titlu ereditarju ta' prinċep) ta' Hohenzollern Federiku ta' Brandenburg-Bayreuth u martu l-Prinċipessa Wilhelmina tal-Prussja. It-teatru tal-opri ġie inawgurat fl-okkażjoni taż-żwieġ ta' binthom Elisabeth Fredericka Sophie mad-Duka Charles Eugene ta' Württemberg.

Id-disinn ta' kif inhu mgħammar minn ġewwa sar minn Giuseppe Galli Bibiena (1696-1757) u ibnu Carlo minn Bologna bi stil tal-Barokk Aħħari. It-teatru tal-opri ġie ppreservat fil-kundizzjoni oriġinali tiegħu, għajr il-purtiera li ttieħdet mit-truppi ta' Napuljun fi triqithom lejn il-kampanja militari tar-Russja tal-1812. Il-gallarija rjali qajla ntużat mill-koppja Margravjali li kellhom għal qalbhom l-arti, għaliex kienu jippreferu post fir-ringiela ta' quddiem nett.

Il-Prinċipessa Wilhelmina, l-oħt il-kbira tar-Re tal-Prussja Federiku l-Kbir, kienet stabbiliet il-kumpanija teatrali Margravjali fl-1737. Fit-teatru tal-opri l-ġdid hija pparteċipat bħala kompożitriċi tal-opri u ta' *Singspiele*, kif ukoll bħala attriċi u direttriċi. Illum tidher f'preżentazzjoni bid-dwal u bl-awdjo għat-turisti. Wara mewtha fl-1758, l-ispettakli waqfu ħesrem u l-binja ma baqgħetx tintuża, li hija waħda mir-raġunijiet ewlenin li baqgħet fi stat tajjeb ta' konservazzjoni.

Iktar minn mitt sena wara, it-tul kbir tal-palk ta' 27 metru attira lill-kompożitur Richard Wagner, li fl-1872 għażel lil Bayreuth bħala ċentru għal festival u ordna li tinbena l-binja tal-*Festspielhaus* fit-Tramuntana tar-raħal. Iċ-ċerimonja tat-tqegħid tal-ewwel ġebla saret fit-22 ta' Mejju, għeluq snin Wagner, u kienet tinkludi spettaklu fejn indaqqet is-Sinfonija Nru 9 ta' Beethoven, taħt id-direzzjoni ta' Wagner.

Partijiet mill-film tal-1994 *Farinelli* nġibdu fit-Teatru tal-Opri Margravjali. It-teatru kien is-sit fejn kull sena kien isir il-Bayreuther Osterfestival sal-2009. Kull Settembru mis-sena 2000 sal-2009, it-teatru kien jospita il-Festival Barokk ta' Bayreuth, bi spettakli ta' opri rari bikrin. Il-festival tal-2009 kien jinkludi spettakli tal-festa teatrali ta' Andrea Bernasconi, *L'Huomo*, b'librett tal-Margravja Wilhelmina.

It-teatru tal-opri ngħalaq f'Ottubru 2012 għal restawr u żvilupp mill-ġdid estensivi u reġa' nfetaħ fit-12 ta' April 2018.

## Sit ta' Wirt Dinji
It-Teatru tal-Opri Margravjali ta' Bayreuth ġie ddeżinjat bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-2012.

Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-**kriterju (iv)** "Rappreżentazzjoni ta' kapulavur frott il-kreattività tal-bniedem"; u **l-kriterju (iv)** "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem".

## Referenzi