Miriam Dalli

**Miriam Dalli** (imwielda fid-19 ta' Mejju 1976) hija politu Malti tal-Partit Laburista u eks-ġurnalista li ilha sservi bħala membru tal-Parlament ta' Malta mill-2020. Qabel dan kienet Membru tal-Parlament Ewropew (MEP) mill-2014 sal-2020.

## Edukazzjoni
Dalli iggradwat b'Baċellerat tal-Liġi mill-Università ta’ Malta. Aktar tard iggradwat b'Baċellerat fil-Komunikazzjoni (1998), temmet il-master's tagħha fl-Istudji Ewropej fl-2003), wara oħra fl-Amministrazzjoni tan-Negozju fl-2001.

## Karriera fil-ġurnaliżmu
Dalli bdiet il-karriera tagħha fil-ġurnaliżmu waqt l-istudji tagħha, u ħadmet għal aktar minn 15-il sena fis-settur tal-komunikazzjoni. Hija pproduċiet u ppreżentat programmi tal-affarijiet kurrenti, bħal Trip, Team, u TX fuq ONE TV f'Malta. Fl-2007, hija ġiet rikonoxxuta bħala l-aqwa qarrej tal-aħbarijiet, l-aqwa preżentatur tal-programmi, u għall-aqwa programm ta’ ġrajjiet kurrenti fil-premju nazzjonali tat-television f'Malta. 

Bejn l-2005 u l-2009, Dalli serviet bħala editur tal-aħbarijiet għal ONE TV u ONE Radio, u saret l-ewwel mara Maltija maħtura editur tal-aħbarijiet fuq it-TV.

## Konsulent tal-Gvern
Dalli inħatret politikament bħala konsulent fi ħdan il-Ministeru tal-Enerġija u l-Konservazzjoni tal-Ilma, meta kienet responsabbli mill-Komunikazzjoni, ir-Responsabbiltà Soċjali Korporattiva u l-Immaniġġjar tal-Istakeholders.

## Karriera politika
**<big>Membru tal-Parlament Ewropew, 2014–2020</big>** 

Fl-ewwel ħidma politika tagħha, Dalli kkontestat b’suċċess l-Elezzjonijiet Ewropej tal-2014 f’Malta. Hi għamlet kampanja fuq il-slogan ta’ Prijorità Malta, u mexxiet l-impenn tagħha li tiffoka fuq kwistjonijiet ta’ importanza kbira għall-pajjiż bħal opportunitajiet ta’ xogħol, immigrazzjoni irregolari, enerġija affordabbli, finanzjament mill-UE, żgħażagħ u tnaqqis fil-burokrazija għan-negozji. Il-kandidatura tagħha ġiet approvata mill-Prim Ministru Malti Joseph Muscat, li qal li l-Partit Laburista għandu bżonn MEPs dedikati. 

Fl-elezzjoni tal-UE, Dalli irċiviet madwar 23,500 vot tal-ewwel preferenza, u b’hekk għamlitha t-tielet kandidata bl-aktar voti f'dik l-elezzjoni u l-aktar kandidat preferut minn sitt siġġijiet eliġibbli. 

Hija saret l-ewwel MEP mara Laburista li ġiet eletta direttament fil-Parlament Ewropew, wara li s-sena ta’ qabel rat tliet MEP nisa eletti  permezz ta’ elezzjoni każwali. 

Fil-parlament, Dalli qagħdet bħala membru fil-Kumitat għall-Ambjent, is-Saħħa Pubblika u s-Sigurtà fl-Ikel (ENVI) u l-Kumitat għall-Petizzjonijiet (PETI). Dalli ntgħażlet biex isservi fil-Kumitat ta’ Inkjesta dwar il-Kejl tal-Emissjonijiet fis-Settur Awtomatiku, wara li ġie żvelat l-iskandlu tal-emissjonijiet tal-Volkswagen. Fl-2020, ingħaqdet mal-Kumitat Speċjali dwar il-Kanċer. Minbarra l-inkarigi tagħha fil-kumitati, hija kienet parti mid-delegazzjoni tal-parlament għar-relazzjonijiet mal-pajjiżi tal-Magreb. 

Dalli kienet ukoll membru sostitut fil-Kumitat għall-Industrija, ir-Riċerka u l-Enerġija (ITRE), il-Kumitat għal-Libertajiet Ċivili, Ġustizzja u Affarijiet Interni (LIBE), u Delegazzjoni għall-Kooperazzjoni Parlamentari UE-Armenja, UE-Ażerbajġan u UE-Ġeorġja. 

F’Ottubru 2016 Dalli ntgħażlet bħala l-Koordinatur fil-kumitat ENVI, f’isem is-Soċjalisti u d-Demokratiċi fil-Parlament Ewropew, minflok l-MEP Ġermaniż Matthias Groote. Hija ġiet eletta mill-ġdid f’Jannar 2017. Dan wassal biex il-VoteWatch.eu tqis lil Dalli bħala waħda mir-rebbieħa fir-reshuffle ta’ nofs it-terminu tal-Parlament Ewropew, u żiedet li wriet kapaċitajiet biex tinnegozja bejn iż-żewġ partiti ewlenin fil-Parlament Ewropew. Hija rrappreżentat lill-Parlament Ewropew fil-Konferenza dwar it-Tibdil fil-Klima (COP21) li saret f'Pariġi f'Diċembru 2015. 

Wara l-elezzjonijiet tal-2019, Dalli ġiet eletta viċi-president tal-Grupp S&D, taħt it-tmexxija taċ-chairwoman Iratxe García.

**<big>Membru tal-Parlament ta’ Malta, 2020–preżent</big>** 

F'Ottubru 2020, Dalli daħlet bħala membru tal-Parlament ta' Malta, wara Etienne Grech. F’Novembru 2020, Dalli inħatret Ministru għall-Enerġija, l-Intrapriża u l-Iżvilupp Sostenibbli. Wara l-elezzjonijiet ġenerali tal-2022, Dalli inħatret Ministru għall-Ambjent, l-Enerġija u l-Intrapriża.

## Rikonoxximenti
Fl-2015. Dalli issemmiet bħala wieħed mill-aqwa ħames MEPs ġodda minn The Parliament Magazine. F'Marzu 2016, hija ntgħażlet bħala l-'MEP tas-Sena' fis-settur tal-Enerġija. 

Fl-2017, Dalli kienet nominata f’żewġ kategoriji differenti fl-MEP Awards: Saħħa Pubblika u Ambjent. Hija rebħet il-premju tas-Saħħa Pubblika, li rrikonoxxa il-ħidma tagħha fuq kwistjonijiet bħas-saħħa mentali, l-awtiżmu, u l-kanċer fit-tfal. 

F’Marzu 2017, Dalli kklassifikat bħala t-tieni l-aktar MEP influwenti f’termini ta’ politika ambjentali minn VoteWatch Europe. Flimkien mal-MEPs Gerben-Jan Gerbrandy u Bas Eickhout, Dalli kienet iddikjarata bħala mexxejja tal-politiki ambjentali għall-progress fl-UE.

## Referenzi