Tazza tad-Dinja tal-Futbol 2002

It-**Tazza tad-Dinja tal-Futbol 2002** kienet is-sbatax-il edizzjoni tat-Tazza tad-Dinja, miżmum fil-Korea t'Isfel u l-Ġappun bejn il-31 ta' Mejju u t-30 ta' Ġunju 2002. Din kienet l-ewwel darba li edizzjoni tat-Tazza tad-Dinja saret f'pajjiż Ażjatiku u l-aħħar darba fejn ġiet implimentata r-regola tal-gowl tad-deheb. Il-Brażil rebaħ il-ħames titlu tiegħu meta fil-finali rebaħ lill-Ġermanja 2–0. Fil-finali għat-tielet u r-raba' post intrebħet mit-Turkija kontra l-Korea t'Isfel bl-iskor ta' 3–2.

## Kwalifikazzjoni

Total ta' 199 daħlu fil-fażi ta' kwalifika għat-Tazza tad-Dinja 2002, liema proċess beda fl-1999. Id-difensuri tat-titlu ta' Franza u l-ospiti tal-Korea t'Isfel u l-Ġappun ikkwalifikaw awtomatikament u ma lagħbu l-ebda logħba għall-kwalifikazzjoni. Din kienet l-aħħar darba li d-detentur tat-titlu ngħata post awtomatiku fil-finali.

Kull konfederazzjoni ngħatat numru ta' postijiet għall-fażi finali. 14-il post ġew kontestati mit-timijiet tal-UEFA (Ewropa), ħamsa mit-timijiet tal-CAF (Afrika), erbgħa mit-timijiet tal-CONMEBOL (Amerika t'Isfel), erbgħa għat-timijiet tal-AFC (Asja), u tlieta għat-timijiet tal-CONCACAF (Amerika ta' Fuq u Ċentrali u l-Karibew). Iż-żewġ postijiet l-oħra ġew deċiżi permezz ta' logħob ta' spareġġ bejn l-AFC u l-UEFA, u l-CONMEBOL u l-OFC (Oċeanja). Għal din l-edizzjoni kkwalifikaw erba' pajjiżi għall-ewwel darba: iċ-Ċina, l-Ekwador, is-Senegal u s-Slovenja.

Din kienet l-ewwel darba li r-rebbieħa preċedenti ta' dan it-titlu kkwalifkaw għall-fażi finali.

## Ħarsa ġenerali

### L-ewwel rawnd

It-Tazza tad-Dinja bdiet b'xokk hekk kif ir-rebbieħa tal-edizzjoni preċedenti tal-1998 Franza, mingħajr il-pedina Zinedine Zidane, tilfu l-ewwel partita tagħhom kontra d-debuttanti tas-Senegal, b'gowl ta' Papa Bouba Diop. Fil-fatt, il-Franċiżi naqqsu li jiskorjaw gowl matul l-edizzjoni u spiċċaw l-aħħar post fi Grupp A. L-uniku punt li kisbu kien kontra l-Urugwaj f'pari ta' mingħajr gowls. Id-Danimarka rebħet il-grupp flimkien mas-Senegal li mxew għar-rawnd ta' wara.

Spanja kellha bidu ħafif fi Grupp B, bil-Paragwaj jiskorjaw gowl fl-aħħar minuti kontra s-Slovenja biex ġew l-istess punti mal-Afrika t'Isfel kif ukoll l-istess fid-differenza ta' gowls; minħabba li l-Paragwaj skorja gowl iktar mill-Afrika t'Isfel huma ngħaqdu ma' Spanja fit-tieni rawnd. Il-tim tal-Brażil iddomina Grupp Ċ u t-Turkija ngħaqdu magħhom meta rnexxielhom jikkwalifikaw minħabba differenza ta' gowls aħjar fuq il-Kosta Rika. Iċ-Ċina naqset li tħalli mpressjoni hekk kif spiċċat l-aħħar mingħajr punt u mingħajr gowl. Grupp D ra sorpriżi differenti hekk kif l-Istati Uniti għelbet lill-qawwa tradizzjonali tal-Portugiża bl-iskor ta' 3–2. Wara, il-gowlkiper Brad Friedel kiseb għall-Amerikani pari ta' 1-1 kontra l-Korea t'Isfel. Il-Korea t'Isfel, li kienet diġà fit-tieni rawnd wara li rebħet lill-Polonja 2–0, u rebħet lill-Portugall, tat lill-Istati Uniti post fil-fażi li jmiss.

Il-Ġermanja bdiet l-impenji tagħha b'rebħa kbira ta' 8–0 lis-Għarabja Sawdita fi Grupp E grazzi għal tliet gowls ta' Miroslav Klose. L-Irlanda, li kienu qed jilgħabu mingħajr Roy Keane li ntbagħat id-dar qabel it-Tazza tad-Dinja, ikkwalifikaw għall-fażi ta' wara fuq ċ-ċampjins Afrikani, il-Kamerun.

Fi Grupp F, jew kif kien aħjar magħruf bħala "il-Grupp tal-Mewt", kien hemm il-favoriti l-Arġentina li naqsu li jagħmlu progress mill-grupp. Telfa ta' 1–0 kontra l-Ingilterra b'gowl ta' David Beckham u pari kontra l-Iżvezja żamm lis-Sud-Amerikani milli javvanzaw. L-Iskandinavi rebħu l-grupp u bl-Ingilterra jsegwuhom fit-tieni post. Fi Grupp Ġ, l-Italja, il-Kroazja u l-Ekwador kollha rebħu darba lil xulxin, imma l-pari kontra r-rebbieħa tal-grupp, il-Messiku, flimkien mal-fatt li ż-żewġ timijiet l-oħra tilfu kontra l-Amerikani, ta lill-Italja t-tieni post fil-grupp.

L-ospiti tal-edizzjoni flimkien mal-Korea t'Isfel, il-Ġappun rebħu Grupp H, u l-Belġju akkompanjathom għat-tieni fażi. Ir-Russja u t-Tuniżija kienu tnejn mid-diżappunt tal-kampjonat, u dan il-grupp kien ikkunsidrat bħala l-inqas kompetittiv f'din l-edizzjoni tal-2002.

### It-tieni rawnd u l-kwarti tal-finali

Fit-tieni rawnd, il-Ġermanja rebħet b'gowl fl-aħħar minuti ta' Oliver Neuville kontra l-Paragwaj. L-Ingilterra rebħet b'mod impressjonanti lit-tim Daniż b'riżultat finali ta' 3–0. Is-Senegal komplew jimpressjonaw hekk kif rebħu bil-gowl tad-deheb kontra l-Iżvezja bl-iskor ta' 2–1. Il-gowl ta' Robbie Keane fl-aħħar minuti tal-logħba kontra Spanja ma serviex għall-Irlanda biex jikkwalifikaw meta tilfu fl-għoti tal-penalties kontra t-tim Spanjol. Fil-partita kollha Amerikana, bejn l-Istati Uniti u l-Messiku, l-Istati Uniti ħarġu rebbieħa b'riżultat ta' 2–0 b'gowls ta' Brian McBride u Landon Donovan. Il-Belġju lagħbu logħba qalbiena kontra l-Brażil, però arrendew fl-aħħar taqsima meta l-Brażil ħarġu rebbieħa 2–0. It-Turkija waqfet is-serje pożittiva tal-Ġappun meta rebħu b'gowl uniku. Il-Korea t'Isfel għelbu lill-Italja 2-1 grazzi għal gowl tad-deheb. Ir-rebħa tal-Korea t'Isfel assigurat li għall-ewwel darba fl-istorja ta' din il-kompetizzjoni t-timijiet mill-Ewropa, l-Amerika ta' Fuq, l-Amerika t'Isfel, l-Afrika u l-Asja waslu sal-kwarti tal-finali.

Fil-kwarti tal-finali, il-gowl ta' Ronaldinho kien il-gowl rebbieħ fil-konfront kontra l-Ingilterra meta l-Brażil rebħu 2–1. L-Istati Uniti, friski mit-trijonf fuq il-ġirien Messikani, tilfu kontra l-Ġermanja b'gowl minn Michael Ballack. Matul din il-partita l-Amerikani ddominaw il-logħob u kienu sfortunati li ma ngħatawx penalty meta Torsten Frings deher imiss il-ballun b'idu fuq il-linja tal-gowl fid-49 minuta. Il-Korea t'Isfel kompliet sejra 'l quddiem meta rebħet bil-lotterija tal-penalties kontra Spanja, wara li sal-120 minuta l-iskor baqa' mingħajr gowls. F'dan il-konfront l-Ispanjoli kellhom żewġ gowls imħassrin mir-referi. B'hekk, il-Korea t'Isfel sar l-ewwel pajjiż Ażjatiku li kkwalifika għas-semifinali tat-Tazza tad-Dinja. It-Turkija komplew bil-mixja pożittiva tagħhom permezz ta' rebħa ta' 1–0 kontra s-Senegal, b'dan it-tim tal-aħħar minkejja l-eliminazzjoni tiegħu xorta waħda ħalla impressjoni mhux ftit fl-ewwel dehra tiegħu.

### Semifinali, partita għat-tielet post u finali

Is-semifinali raw ż-żewġ logħbiet jispiċċaw 1–0; l-ewwel, il-gowl ta' Ballack kien biżżejjed biex poġġa lill-Ġermanja fil-finali għad-danni tal-Korea t'Isfel. Madanakollu, Ballack irċieva karta safra li b'riżultat t'hekk poġġietu barra mill-finali minħabba n-numru ta' karti sofor akkumulati. Ronaldo skorja s-sitt gowl fil-kompetizzjoni għall-Brażil, bil-gowl tiegħu jkunu l-uniku wieħed li jifred lit-tim tiegħu lit-Turkija. Fil-logħba għat-tielet post, it-Turkija rebħet 3–2 lis-Sud-Koreani f'partita mill-aktar eċitanti. L-ewwel gowl ġie skorjat minn Hakan Şükür 10.8 sekondi biss mill-bidu tal-konfront, l-iktar gowl veloċi li qatt sar fl-istorja tat-Tazza tad-Dinja.

Fil-finali ġewwa Yokohama, il-Ġappun, żewġ gowls ta' Ronaldo assiguraw lill-Brażil ir-rebħ tat-Tazza tad-Dinja fuq il-Ġermanja. L-istilla ta' Inter skorja darbtejn fit-tieni taqsima. Dan kien il-ħames unur tal-Brażil, biex ħadu l-ewwel post fil-gradwatorja tal-aktar rebbieħa ta' din il-kompetizzjoni. Din fissret ukoll l-ewwel darba li tim rebaħ kull logħba tat-Tazza tad-Dinja mill-1970. Il-kaptan tal-Brażil Cafu, li sar l-ewwel plejer li deher fi tliet edizzjonijiet tat-Tazza tad-Dinja, aċċetta t-trofew f'isem it-tim.

## Stadji

Il-Korea t'Isfel u l-Ġappun ipprovdew kull wieħed għaxar stadji, il-biċċa l-kbira minnhom kollha mibnija ġodda.

### Korea t'Isfel

### Ġappun

## Referis

;Afrika
*  Gamal Al-Ghandour
*  Coffi Codjia
*  Mourad Daami
*  Mohamed Guezzaz
*  Falla N'Doye

;Asja
*  Ali Bujsaim
*  Toru Kamikawa
*  Kim Young-Joo
*  Lu Jun
*  Saad Mane

;Ewropa
*  Pierluigi Collina
*  Hugh Dallas
*  Anders Frisk
*  Terje Hauge
*  Antonio López Nieto
*  Urs Meier
*  Vítor Melo Pereira
*  Markus Merk
*  Ľuboš Micheľ
*  Kim Milton Nielsen
*  Graham Poll
*  Kyros Vassaras
*  Gilles Veissière
*  Jan Wegereef

;Amerika ta' Fuq, Ċentrali u l-Karibew
*  Carlos Batres
*  Brian Hall
*  William Mattus
*  Peter Prendergast
*  Felipe Ramos

;Oċeanja
*  Mark Shield

;Amerika t'Isfel
*  Ubaldo Aquino
*  Byron Moreno
*  René Ortubé
*  Óscar Ruiz
*  Ángel Sánchez
*  Carlos Eugênio Simon

## Riżultati

*Il-ħinijiet kollha huma [[UTC+9]].*

### Fażi tal-gruppi

Fit-tabelli segwenti:
* **L** = total ta' logħob li ntlagħbu
* **R** = total ta' rebħiet
* **P** = total ta' pari
* **T** = total ta' telfiet
* **GF** = total ta' gowls skurjati (favur)
* **GK** = total ta' gowls li laqqtu (kontra)
* **DG** = differenza ta' gowls (GF–GK)
* **Pti** = total ta' punti akkumulati

It-timijiet pożizzjonati fl-ewwel u t-tieni post (bi sfond aħdar) ikkwalifikaw għar-rawnd tal-aħħar sittax.

#### Grupp A

----

----

----

----

----

#### Grupp B

----

----

----

----

----

#### Grupp Ċ

----

----

----

----

----

#### Grupp D

----

----

----

----

----

#### Grupp E

----

----

----

----

----

#### Grupp F

----

----

----

----

----

#### Grupp Ġ

----

----

----

----

----

#### Grupp H

----

----

----

----

----

### Fażi eliminatorja

#### Tabella

#### L-Aħħar sittax

----

----

----

----

----

----

----

#### Kwarti tal-finali

----

----

----

#### Semifinali

----

#### It-Tielet post

#### Finali

## Statistika

### L-aqwa skorers

;8 gowls
*  Ronaldo

;5 gowls
*  Rivaldo
*  Miroslav Klose

;4 gowls
*  Jon Dahl Tomasson
*  Christian Vieri

;3 gowls

*  Marc Wilmots
*  Michael Ballack
*  Robbie Keane

*  Pauleta
*  Papa Bouba Diop
*  Fernando Morientes

*  Raúl
*  Henrik Larsson
*  İlhan Mansız

;2 gowls

*  Ronaldinho
*  Rónald Gómez
*  Michael Owen
*  Junichi Inamoto
*  Jared Borgetti

*  Nelson Cuevas
*  Henri Camara
*  Ahn Jung-Hwan
*  Fernando Hierro

*  Ümit Davala
*  Hasan Şaş
*  Brian McBride
*  Landon Donovan

;gowl

*  Gabriel Batistuta
*  Hernán Crespo
*  Wesley Sonck
*  Peter Van Der Heyden
*  Johan Walem
*  Edmílson
*  Júnior
*  Roberto Carlos
*  Samuel Eto'o
*  Patrick Mboma
*  Winston Parks
*  Paulo Wanchope
*  Mauricio Wright
*  Ivica Olić
*  Milan Rapaić
*  Dennis Rommedahl
*  Agustín Delgado
*  Edison Méndez
*  David Beckham
*  Sol Campbell
*  Rio Ferdinand
*  Emile Heskey
*  Oliver Bierhoff
*  Marco Bode
*  Carsten Jancker
*  Thomas Linke
*  Oliver Neuville

*  Bernd Schneider
*  Gary Breen
*  Damien Duff
*  Matt Holland
*  Alessandro Del Piero
*  Hiroaki Morishima
*  Hidetoshi Nakata
*  Takayuki Suzuki
*  Hwang Sun-Hong
*  Lee Eul-Yong
*  Park Ji-Sung
*  Seol Ki-Hyeon
*  Song Chong-Gug
*  Yoo Sang-Chul
*  Cuauhtémoc Blanco
*  Gerardo Torrado
*  Julius Aghahowa
*  Francisco Arce
*  Jorge Campos
*  Roque Santa Cruz
*  Paweł Kryszałowicz
*  Emmanuel Olisadebe
*  Marcin Żewłakow
*  Beto
*  Rui Costa
*  Vladimir Beschastnykh

*  Valery Karpin
*  Dmitri Sychev
*  Egor Titov
*  Salif Diao
*  Khalilou Fadiga
*  Milenko Ačimovič
*  Sebastjan Cimirotič
*  Quinton Fortune
*  Benni McCarthy
*  Teboho Mokoena
*  Siyabonga Nomvethe
*  Lucas Radebe
*  Gaizka Mendieta
*  Juan Carlos Valerón
*  Niclas Alexandersson
*  Anders Svensson
*  Raouf Bouzaiene
*  Emre Belözoğlu
*  Bülent Korkmaz
*  Hakan Şükür
*  Clint Mathis
*  John O'Brien
*  Diego Forlán
*  Richard Morales
*  Álvaro Recoba
*  Darío Rodríguez

;Awtogowls
*  Jorge Costa (għall-Istati Uniti)
*  Carles Puyol (għall-Paragwaj)
*  Jeff Agoos (għall-Portugall)

### Unuri

## Ħoloq esterni

* It-Tazza tad-Dinja 2002 fuq fifa.com
* Riżultati tal-fażi finali fuq RSSSF
* Riżultati tal-fażi ta' kwalifikazzjoni fuq RSSSF