Ipproċessar testwali

Fl-informatika, l-**ipproċessar testwali** jirreferi għat-teorija u għall-prattika tal-awtomatizzazzjoni tal-ħolqien jew tal-manipolazzjoni ta’ testi elettroniċi. It-test is-soltu jirreferi għall-karattri alfanumeriċi speċifikati fuq it-tastiera tal-persuna li tkun qed twettaq il-prattika, iżda inġenerali t-terminu “test” ifisser is-saff astratt mehmuż mal-kodifikazzjoni tal-karattri standard tat-test fil-mira. It-terminu “pproċessar” jirreferi għall-ipproċessar awtomatizzat (jew mekkaniku), meta mqabbel mal-istess manipolazzjoni magħmula bl-idejn.

L-ipproċessar testwali jinvolvi kmandi informatiċi li jinvokaw kontenut, bidliet fil-kontenut, u ċ-ċaqliq tal-vleġġa tal-*mouse*, pereżempju:

* għat-tiftix u għas-sostituzzjoni,
* għall-ifformattjar,
* għall-ġenerazzjoni ta’ rapport ipproċessat tal-kontenut ta’ test, jew
* għall-iffiltrar ta’ dokument jew ta’ rapport ta’ test.

L-ipproċessar testwali ta’ espressjoni regolari huwa magna tal-editjar virtwali, li jkollha lingwa primittiva tal-ipprogrammar li tat l-isem lir-reġistri (identifikatur) u lill-pożizzjonijiet fis-sekwenza ta’ karattri li jikkostitwixxu test. Permezz tagħhom, il-“proċessur testwali” jista’, pereżempju, jimmarka parti minn test, u mbagħad iċaqilqu. L-ipproċessar testwali ta’ *utilità* huwa programm ta’ ffiltrar jew *filtru*. Dawn iż-żewġ mekkaniżmi jinkludu l-ipproċessar testwali.

## Definizzjoni
Ladarba l-markaturi standardizzati bħall-kodiċijiet ANSI ġeneralment ma jkunux viżibbli għall-editur, ikun fihom sett ta’ karatteristiċi tranżitorji li xi kultant ma jkunux jistgħu jiġu distinti mill-ipproċessar tal-kelmiet (bl-Ingliż: word processing). Madankollu, id-distinzjonijiet definiti bejn l-ipproċessar tal-kelmiet u l-ipproċessar testwali (bl-Ingliż: text processing) huma li dan tal-aħħar:

* jirrappreżenta l-“utilitajiet tal-ipproċessar testwali” u mhux biss l-applikazzjonijiet tal-editjar tat-test;
* huwa iktar orjentat lejn l-editjar bit-tastiera u mhux lejn l-editjar biċ-ċaqliq tal-*mouse*;
* huwa aċċess sekwenzjali u mhux aleatorju;
* jopera direttament fis-saff tal-preżentazzjoni u mhux indirettament fis-saff tal-applikazzjoni;
* jaħdem b’mod iktar miftuħ bid-*data* mhux ipproċessata li tkun standardizzata.

B’hekk, markaturi bħat-tipa u l-kulur fil-fatt mhumiex fattur ta’ distinzjoni, għaliex is-sekwenzi ta’ karattri li jaffettwaw it-tipa u l-kulur ikunu sempliċement karattri standard li jiddaħħlu awtomatikament permezz ta’ modalità ta’ pproċessar testwali fl-isfond, li għandha l-għan li taħdem fl-isfond waqt li jkunu qed jaħdmu l-edituri konformi tat-test. Meta din il-modalità tiġi diżattivata, ix-xogħol li normalment twettaq fl-isfond isir viżibbli bħala kmandi tal-ipproċessar testwali. Għalhekk, l-ipproċessar testwali jiġi definit bl-iktar mod bażiku (iżda mhux kompletament) bħala l-ipproċessar tal-karattri viżivi (jew grafemi) iktar milli l-karattri standard li jaf ikunu inviżibbli fl-isfond.

## Storja
L-iżvilupp tal-ipproċessar testwali elettroniku jew bil-kompjuter beda permezz tax-xogħol ta’ Kleene rigward il-formalizzazzjoni ta’ *lingwa regolari*. Dawn l-*espressjonijiet regolari* setgħu jsiru programm żgħir, komplut b’proċess ta’ kompilazzjoni, u li kapaċi iwettaq kwalunkwe editjar, ladarba dik il-lingwa tiġi estiża. B’mod simili, il-*filtri* jiġu estiżi permezz tal-evoluzzjoni ta’ *opzjonijiet* partikolari.

## Kunċetti bażiċi
Editur essenzjalment jinvoka sensiela ta’ inputs u jiddiriġihom fl-ambjent tal-ipproċessar testwali, li jkun involukru ta’ kmandi jew editur testwali. L-output li jirriżulta jkun applikabbli għal ipproċessar testwali ulterjuri, u r-riżultat finali ta’ dan kollu jkun komparabbli għal applikazzjoni unika ta’ algoritmu li jiġi applikat *darba* minn programm iktar sofistikat u strutturat tal-kompjuter.

L-ipproċessar testwali, għad-differenza ta’ algoritmu, huwa sekwenza amministrata manwalment ta’ makros iktar sempliċi li jkunu l-espressjonijiet li jwasslu għal azzjoni mudell u l-mekkaniżmi ta’ ffiltrar. Fi kwalunkwe każ, l-intenzjoni tal-programmatur tiġi impress indirettament fuq sett partikolari ta’ karattri testwali fl-att tal-ipproċessar testwali. Ir-riżultati ta’ pass ta’ pproċessar testwali xi kultant ikunu qishom tentattiv biss, u l-mekkaniżmu li jkun ġie ppruvat sikwit ikun soġġett għal diversi abbozzi permezz ta’ feedback viżiv, sakemm l-espressjonijiet regolari jew il-markaturi bid-dettalji lingwistiċi, jew inkella l-opzjonijiet utilitarji, jiġu implimentati għalkollox.

L-ipproċessar testwali għandu x’jaqsam l-iktar mal-produzzjoni ta’ karattri testwali fl-ogħla livell informatiku, fejn l-attivitajiet tiegħu jkunu bl-eżatt taħt l-użi prattiċi tal-informatika, jiġifieri t-trażmissjoni *manwali* tal-informazzjoni.

Fl-aħħar mill-aħħar, l-informatika kollha hija pproċessar testwali, mill-karattri testwali ta’ assemblatur li jiġu kkompilati awtomatikament, għal-lingwa tal-ipprogrammar awtomatizzat iġġenerata biex tittratta biċċa *data* grafika, sal-metakarattri tal-espressjonijiet regolari fi ħdan id-dokumenti testwali eżistenti.

L-ipproċessar testwali huwa l-awtomatizzazzjoni tal-ipproċessar testwali nnifsu.

### Karattri
Il-karattri testwali jiġu f’settijiet ta’ karattri standardizzati li jkun fihom ukoll karattri ta’ kontroll bħal karattru *newline*, li jirranġaw it-test. Tipi oħra ta’ karattri ta’ kontroll jirranġaw it-trażmissjoni, jiddefinixxu s-settijiet ta’ karattri, u jwettqu kompiti sekondarji oħra.