Opossum tal-Patagonja

L-**opossum tal-Patagonja** (*Lestodelphys halli*) huwa mammiferu marsupjal tal-familja Didelphidae, nattiv tal-kontinent tal-Amerika t'Isfel.

Dan l-opossum huwa marsupjal terrestri, adattat għal ħajja mal-art u jippreferi jgħix f'abitat ta' artijiet tal-ħaxix subtropikali u tropikali baxxi xotti magħrufin bħala "pampas" (artijiet miftuħa b'ħafna arbuxelli u ħaxix għoli) fejn ikun jista' jikkaċċa.

## Deskrizzjoni

Opossum tal-Patagonja adult għandu l-pil fin u folt ta' lewn griż skur fuq id-dahar u l-ġnub u ta' ton aktar skur fuq il-wiċċ. L-idejn, is-saqajn, man-naħa ta' taħt taż-żaqq u man-naħa ta' taħt tad-denb u t-tbajja madwar l-għajnejn u l-widnejn huma fl-abjad. Il-widnejn huma żgħar, tondi u ta' lewn il-laħam u n-naħa ta' fuq tad-denb huwa miksi b'xagħar qasir, fin ta' kulur kannella fil-griż. Ir-raġel ġeneralment ikollu tebgħa oranġjo fuq quddiem mal-gerżuma, waqt li fil-mara t-tebgħa oranġjo tinsab madwar il-bżiezel (Kalafut, 2005; Marshall, 1977; Redford and Eisenberg, 1992).

*Lestodelphys halli* adult kapaċi jilħaq 80 gramma u jitwal bejn 13.2 u 14.4 ċentimetri. Id-denb iqsar mil-ġisem (wieħed mil ftit opossumi li għandu denbu iqsar minn ġismu) ikun bejn wieħed u ieħor minn 8.1 sa 9.9 ċentimetri twil, is-saqajn ta' wara jkunu madwar 1.57 u mhux aktar minn 1.77 ċentimetri, filwaqt li l-widnejn ikunu bejn 1.8 u 2.2 ċentimetri kbar (Kalafut, 2005; Marshall, 1977; Redford and Eisenberg, 1992).

## Dieta

Dan l-opossum huwa mammiferu marsupjal karnivoru u għalkemm jiekol il-frott u l-insetti, meta jkunu disponibbli jidher biċ-ċar li d-dieta tiegħu tibbaża ħafna fuq laħam u tikkonsisti prinċipalment minn għasafar u ġrieden. Infatti fost l-opossumi, *Lestodelphys halli* huwa wieħed mill-aktar speċi karnivori. L-opossum tal-Patagonja ta' 70 gramma ġie rrapurtat li kien kapaċi jiekol ġurdien ta' 35 gramma (Marshall, 1977; Nowak, 1999; Redford and Eisenberg, 1992).

## Distribuzzjoni

Dan għandu distribuzzjoni żgħira li qiegħda dejjem tiċkien fil-pajjiż tal-Arġentina biss u fil-fatt huwa speċi endemika ta' dan il-pajjiż u jinsab partikolarment fil-*pampas* tal-Patagonja f'Chubet, Mendoza, Neuquen, Rio Negro, u Santa Cruz. L-opossum tal-Patagonja huwa l-aktar speċi ta' marsupjal li jgħix daqshekk 'l isfel fin-Nofsinnhar (Marshall 1977).    

## Riproduzzjoni

Fuq l-opossum tal-Patagonja hemm ftit li xejn informazjoni, però, peress li jgħix f'żoni temperati huwa maħsub li jirriproduċi staġunalment jew fi żminijiet limitati matul is-sena. Il-mara ta'din l-ispeċi m'għandix marsupju bħal ħafna speċi marsupjali oħra u jkollha 19-il "mammae" jew żejżiet (Redford and Eisenberg, 1992).

## Klassifikazzjoni

*Ordni Didelphimorphia
**Superfamilja Didelphoidea
***Familja Didelphidae
****Sottofamilja Didelphinae
*****Tribù Thylamyini
******Ġeneru *[[Monodelphis]]*
*******Opossum ta' erba' għajnejn kannella, *Metachirus nudicaudatus*

## Referenzi
*Kalafut, M. 2005. "Genus Lestodelphys".
*Macdonald, D. 2001. The Encyclopedia of Mammals. Oxfordshire, United Kingdom: Andromedia Oxford Limited.
*Marshall, L. 1977. Mammalian Species. University of California, Berkeley: The American Society of Mammalogists. 
*Martin, G. 2005. Intraspecific variation in Lestodelphys halli (Marsupialia: Didelphimorphia). Journal of Mammalogy, 86/4: "793-802". Accessed November 28, 2006 at http://www.bioone.org/perlserv/?request=get-document&issn=1545-1542&volume=086.... 
*Redford, K., J. Eisenberg. 1992. Mammals of the Neotropics - The Southern Cone Volume 2. United States of America: University of Chicago Press. 
* Wilson, D. E.; Reeder, D. M. *[http://www.bucknell.edu/msw3/ Mammal Species of the World, 3rd edition]*, Johns Hopkins University Press, ISBN 0-8018-8221-4
* Nowak, Ronald M. *Walker's Mammals of the World*, Johns Hopkins University Press, ISBN 0-8018-5789-9 
*Id-Databażi Palebijoloġika

## Ħoloq esterni

* *[http://www.iucnredlist.org/apps/redlist/details/11856/0 Lestodelphys halli]* fuq il-Lista Ħamra tal-IUCN (2006)
* Informazzjoni fuq ''Lestodelphys halli''