open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Zlata Filipović

**Zlata Filipović** (twiedlet fit-3 ta' Diċembru 1980)  hija kittieba Bosnijaka-Irlandiża. Hija żammet djarju mill-1991 sal-1993 meta kienet tifla tgħix f'Sarajevo matul il-gwerra tal-Bosnija.

Hi u l-familja tagħha issopravivew il-gwerra u marru jgħixu Pariġi fejn għexu għal perjodu ta' sena. 

## Bijografija
L-uniku wild ta’ avukat u spiżjar, Filipović trabbiet ġewwa familja ta’ klassi soċjali medja. Kienet studenta tal-unur, b’ambizzjonijiet biex issir ġurnalist. Bejn l-1991 u l-1993, kitbet fid-djarju dwar l-orrur tal-assedju ta’ Sarajevo fid-djarju tagħha, *Mimmy.* 

Filipović u l-familja tagħha issopravivew il-gwerra u ħarbu lejn Pariġi fl-1993, fejn għexu għal żmien ta' sena. Filipović ilha tgħix f’Dublin, l-Irlanda minn Ottubru 1995, fejn attendiet *St. Andrew’s College* u *Trinity College Dublin*. Hija ggradwat mill-Università ta’ Oxford fl-2001 b'lawra fix-xjenzi umani. Filipović kitbet id-daħla għal-ktieb *The Freedom Writers Diary* u editjat b'mod konġunt *Stolen Voices: Young People's War Diaries, From World War I to Iraq*. Filipović ipparteċipat fil-verżjoni Kanadiża tal-programm televiżiv *Tout le monde en parle* fid-19 ta’ Novembru 2006. Mill-2016 għexet f’Dublin, l-Irlanda, u ħadmet fil-qasam ta’ produzzjoni dokumentarja u produzzjoni oħra tal-films.

## Xogħlijiet

## Attiviżmu
Fl-2011, hija pproduċiet il-film qasir *Stand Up!* għall-kampanja Stand Up! maħluqa minn BeLonG To, organizzazzjoni ta' servizzi taż-żgħażagħ LGBTQ fl-Irlanda kontra l-bullying omofobiku fl-iskejjel. Din ġiet aċċessata aktar minn 1.6 miljun darba fuq YouTube. 

Filipović serviet fil-Kumitat Eżekuttiv ta’ Amnesty International Ireland (2007–13) u hija membru fundatur ta’ NYPAW (Network of Young People Affected by War). Tkellmet b'mod estensiv fl-iskejjel u universitajiet madwar id-dinja dwar kwistjonijiet ta' tfal f'kunflitti. Kienet membru tal-Ġurija tal-UNESCO għall-Premju għat-Tfal u Letteratura taż-Żgħażagħ għat-Tolleranza u hija riċevitur tal-Premju Child of Courage miċ-Ċentru Simon Wiesenthal f'Los Angeles (1994).     

## Filmografija

### Produzzjoni

#### Films qosra

* 2011: *Stand up*
* 2012: *Motion Sickness*
* 2013: *Abacus*
* 2014: *Stand up for your friends*
* 2016: *OCD and Me*
* 2016: *The Wake*
* 2017: *James Vincent McMorrow: One Thousand Times*
* 2017: *Bittersweet* (dokumentarju)
* 2018: *Johnny* (dokumentarju)
* 2018: *Villagers - Fool*
* 2019: *Strong at the Broken Places*

#### Dokumentarji

*2010: *Blood of the Irish*
*2011: *Hold on Tight*
*2012: *Three Men Go to War*
*2013: *Here Was Cuba*
*2014: *Somebody to love*
*2016: *The Farthest*
*2016: *The Story of Yes*

#### Televiżjoni
* 2017: *The Babymakers* (serje dokumentarja) 
* 2018: *The Game: The Story of Hurling* (serje dokumentarja)

## Referenzi

## Ħoloq esterni
*    
* Intervista ma 'Zlata Filipovic, motherdaughterbookclub.com, Frar 2010; Aċċessat fis-7 ta ’Marzu 2016. 
* Intervista minn Zlata Filipović fuq l- , 7 ta' Marzu 1994 
* Le Journal De Zlata minn *Zone Libre*, radju-kanada.ca, fid-19 ta 'Diċembru 2003. (in French)
It-Tbissima tat-Tfal

**It-Tbissima tat-Tfal**, (Grieg: Το Χαμόγελο του παιδιού; Ingliż: The Smile of the Child) hija organizzazzjoni mingħajr skop ta’ qligħ ghat-tfal ibbażata f’Ateni, il-Greċja.

## Bidu tal-Organizazzjoni
F’Diċembru 1995, numru kbir ta’ Griegi raw il-programm televisiv ‘Red Card’, fuq tifel ta’ 18-il xahar, Andreas Giannopoulos, li kien qed  jiġġieled ghal hajtu minhabba problemi serji ta’ sahha. Dan ipprovda l-impetu għall-ħolqien ta’ l-Organizazzjoni *It-Tbissima tat-Tfal* (*The Smile of the Child)* F’Jannar 1996, *It-Tbissima tat-Tfal* ġiet irreġistrata bħala organizzazzjoni mhux governattiva mingħajr skop ta’ qligħ. Minn dak iz-zmien l'hawn L-Assoċjazzjoni kompliet tespandi biex tghin lil tfal fil-bżonn li jgħixu fil-Greċja.

## Attivitajjiet
*It-Tbissima tat-Tfal* torganizza Bazaars, Kuncerti u avvenimenti kulturali u sportivi li għandhom l-għan li jassistu lit-tfal fil-bżonn u lill-familji tagħhom

## Fondi
L-Organizzazzjoni hija appoġġata finanzjarjament minn għadd ta’ kumpanniji fil-Greċja u bnadi oħra. *[[:en:Hellenic_Police|Hellenic Police]]*  u *[https://www.elpida.org/en/our-work-en/ Elpida]*  huma żewġ organizzazzjonijiet  li jappoġġjaw lil din l-entita.

## Sħab Internazzjonali
*It-Tbissima tat-tfal*  tikkollabora ma’ hafna organizzazzjonijiet internazzjonali fosthom dawk  bħaċ-*Ċentru Internazzjonali għal Tfal Neqsin u Sfruttati* (ICMEC)https://en.wikipedia.org/wiki/International_Centre_for_Missing_%26_Exploited_Children, *Missing Children Europe*,  *Child Help Online*, *European Federation for Street Children*, u ċ-*Ċentru Nazzjonali tal-Istati Uniti għal Tfal Nieqsa u Sfruttati*   

F' Ottubru 2010, iċ-*Ċentru Ewropew tax-Xlokk għal Tfal Nieqsa u Sfruttati* (*Southeastern European Centre for Missing and Exploited Children)* ġie inawgurat, bħala inizjattiva konġunta bejn ICMEC u *It-Tbissima tat-Tfal*    

## Ara Wkoll
*Action Aid.[https://en.wikipedia.org/wiki/ActionAid]*
## Referenzi
 



## Sit Ufficjali
* hamogelo.gr
Olga Malinkiewicz

**Dr Olga Malinkiewicz** (imwieleda fis-26 ta’ Novembru 1982) hija fiżiċista Pollakka, inventrijċi ta’ metodu ta’ produzzjoni ta’ ċelloli solari bbażati fuq perovskites bl-użu ta’ stampar b’inkjet. Hija kofundatriċi u l-Kap Uffiċjal tat-Teknoloġija fit-Teknoloġiji ta’ Saule. 

## Bijografija
Bdiet l-istudji tagħha fil-Fakultà tal-Fiżika fl-Università ta 'Varsavja, fejn kisbet Baċellerat fl-2005. Hija ggradwat mill- Università tat-Teknoloġija ta' Barċellona f'Barċellona fl-2010. Waqt li kienet għadha studenta, fl-2009 hija bdiet taħdem fl-Istitut ICFO. Fl-2017, hija kisbet id-Dottorat tagħha mill- ICMol - Istitut għax-Xjenza Molekulari tal- Università ta' Valencia mill-grupp ta' Dr Henk Bolink, b'teżi dwar ċelloli solari ibridi bi prezz baxx u effiċjenti.  Fl-2014 hija waqqfet Saule Technologies, b'appoġġ privat u rrifjutat offerta ta' €1 miljun (US $1.3 miljun) għal 10% tal-bidu.

## Premjijiet
Matul l-istudji tagħha, Olga żviluppat arkitettura ġdida ta’ ċelloli solari tal-perosovite li tippermetti l-manifattura ta’ tali apparat f’temperaturi baxxi għall-ewwel darba, filwaqt li żżomm effiċjenza għolja. Hija ngħatat premju għall-Innovazzjoni tal-Istudenti Photonic21 f’kompetizzjoni organizzata mill-Kummissjoni Ewropea fl-2014 għal din il-kisba.  Ippubblikat artiklu dwar is-suġġett fir-Rapporti Xjentifiċi tan-Natura.

## Ħajja professjonali
Fl-2015, hija kofundatriċi ta' Saule Technologies (imsemmija wara l-Baltic Sun goddle), flimkien ma’ żewġ negozjanti Pollakki. F’Jannar 2018 ġiet iffirmata sħubija mal-kumpanija tal-kostruzzjoni Svediża, Skanska. Il-kumpanija qed tfittex ukoll sħubija ma’ kumpaniji oħra li joperaw fil-Lvant Nofsani. Qed taħdem ukoll mal-Grupp Egis, produttur riġidu tal-film tal-plastik, dwar l-inkapsulament taċ-ċelloli.

## Referenzi
Anna Dorota Chrzanowska

**Anna Dorota Chrzanowska** née von Fresen (twieldet fl-1675), kienet erojina Pollakka tal-Gwerra Pollakka-Ottomana (1672–76), magħrufa għall-atti tagħha matul il-Battalja ta’ Trembowla fl-1675. 

## Ħajja
Hija kienet miżżewġa mal-Kaptan Jan Samuel Chrzanowski. Fl-1675, hija kienet preżenti mal-konjuġi tagħha fil-pożizzjoni ta’ kmand, f’Trembowla Castle, meta kienet assedjata mit-Torok Ottomana. Minkejja l-isforzi Torok, id-difensuri tal-kastell irnexxielhom iżommu l-pożizzjonijiet tagħhom wara diversi attakki. Wara bosta jiem, nuqqasijiet ta’ ikel u ilma saru severi, u l-Kaptan Chrzanowski ddeċieda li jċedi. Chrzanowska ma qabilx ma’ din id-deċiżjoni, u hedded li jikkommetti suwiċidju jekk  tipproċedi  Hija  kkonvinċitu  biex iżomm il-forti, barra minn hekk, Anna Dorota ħeġġet lid-difensuri biex iwettqu attakk fuq il-pożizzjonijiet Torok, u dan wassal għal telf kbir fost l-Ottomani. Id-determinazzjoni ta’ Chrzanzowska hija meqjusa li qajmet il-moral fost il-Pollakki, minkejja l-fatt li t-telf tagħhom kien ukoll kbir. It-Torok temmew l-assedju f’Ottubru 11.

Fl-1676 is-Sejm Pollakk qajjem lill-koppja Chrzanowski biex isiru membri ta’ Szlachta (klassi nobbli legalment privileġġata), bid-dritt li jużaw l-arma araldika ta’ Poraj. Huma saru ċelebritajiet famużi.

## Monument

L-ewwel monument ta’ Anna Dorota Chrzanwowska mibni f’Trembowla fl-1683 isemma għall-aħħar darba fl-1829 qabel inqered. Sussegwentement, fl-1900, inbena t-tieni wieħed fuq l-istess sit, xogħol ta’ Terebovlian skultur J.Bohenek. Dan inqerdet fl-1944 mit-truppi Sovjetiċi. Fl-1982, ġie mibni mill-ġdid fuq l-għolja fejn kien qabel. Inbniet ukoll iċ-ċangatura, waqt li l-pjanċa li baqgħet mingħajr ħsara ġiet imwaħħla ukoll. F’Lulju 2012 sar il-ftuħ tat-tielet monument, xogħol ta’ Vilgushinsky Ruman. 

## Legat
L-assedju ta’ Trebowla u storja ta’ Anna Chrzanowska ispiraw pitturi u kittieba Pollakki bl-istess mod. L-aktar xogħlijiet notevoli: 

* Aleksander Lesser (1814-1884) pittura id-*Difiża ta' Trembowla kontra t-Torok* 
* Leopold Löffler (1827–1898), tpinġija  *Anna Dorota Chrzanowska fil-kastell ta' Trembowla* 
* Józef Wybicki (1747-1822), drama 
* Zofia Kossak-Szczucka (1889–1968), rumanz *Trembowla*  
* Maria Krüger (1904–1999), storja ta' *Marcynka's bright braid* fil-kollezzjoni *Golden Crown* 
* Andrzej Waligórski|Andrzej Waligórski (1926–1992), poeżija *Kanzunetta dwar id-difiża ta 'Trembowla* imwettqa minn Tadeusz Chyła|Tadeusz Chyłę (1933–2014).

## Referenzi
Skola Nazzjonali tat-Teatru tal-Greċja

L-**Iskola ta’ Drama Nazzjonali tal-Greċja** (GNT Drama School) twaqqfet fl-1930, fejn ghal dawn is-snin kollha ħadmet id f’id mat-Teatru Nazzjonali tal-Greċja.

Fl-istorja tagħha ta’ 75 sena, numru kbir ta' gradwati saru atturi ewlenin u stilel tat-Teatru Nazzjonali fil-Grecja.

Fosthom insibu lil Dimitris Horn, Mary Aroni, Vasso Manolidou, Nikos Tzigias, Melina Mercouri, Thanos Kostopoulos , Alexis Solomos, Stelios Vokopoulos, Nikos Kourkoulos, Anna Synodinou u M. Zozo Zarpa 

Ħafna minnhom komplew jgħallmu fl-istess skola li dejjem kienet magħrufa għal-livell għoli tat-tagħlim tagħha.

Ismijiet kbar oħra li ghallmu fi-iskola jinkludu Dimitris Rondiris, Kutina Paxinou, Takis Moulenidis,  Angelis Terzakis,  Antigone Valakou, Tassos Lignadis, Giannis Sideris, u Emilios Hobomozios fost ohrajn 

## Studji
L-għan ta’ din l-Iskola hija li tħarreġ u tipprovdi gwida liż-żgħażagħ li beħsiebhom jidħlu fil-professjoni tat-Teatru. Il-kors idum tliet snin u huwa mingħajr ħlas. Il-klassijiet tagħha jaqgħu fi tliet kategoriji: 

* L-Irrectar jiġi mgħallem minn atturi u diretturi professjonali. Ikun hemm tliet għalliema fis-sena. 

* It-teorija ta' Drammaturgija, Storja tat-Teatru, Litteratura Griega Moderna u l-Istorja taċ-Ċinema huma mgħallma minn esperti f’kull settur.

* Zfin Tekniku u Gynnastika, Zfin u l-Moviment Espressiv, Zfin Grieg, Kumbattiment Teatrali, Taħriġ fid-diskors Musikali, Kant u Disinn ta' Palk Teatrali,  Disinn tal-Kostumi u Irtokk jiġu mgħallma f’kull waħda minn dawn it-tliet snin.

## Studji
L-iskola tinsab fi Pireos 52, 185 47, Neo Faliro — Piraeus, f'bini rinovat ta’ “Scholion tis Athinasies as — Irini Papa”.

## Referenzi


## Sit Ufficjali
* Drama School of Greece
Michalina Wisłocka

**Michalina Anna Wisłocka** (née Braun; l-1 ta' Lulju 1921 - 5 ta' Frar 2005) kienet ġinekologa Pollakka, sexologa, u l-awtrijċi ta’ Sztuka kochania (verbatim: L-Art of Loving, edizzjoni Ingliża A Practical Guide to Martal Biss, 1978) l-ewwel gwida dwar il-ħajja sesswali fil-pajjiżi Komunisti. Il-ktieb tagħha sar l-aqwa bejjiegħa, b’ċirkolazzjoni totali ta’ 7 miljun kopja, u beda ftuħ akbar dwar kwistjonijiet ta’ ħajja sesswali u sesswali fil-Polonja. 

## Ħajja
Missier Michalina Wisłocka kien Jan Tymoteusz Braun, għalliem u omma kienet Anna (née Żylińska) tal-istemma Ciołek. Hija kellha żewġ aħwa iżgħar: Andrzej (kittieb) u Jan (sumerologu). In-neputija tagħha kienet Ewa Braun, rebbiha tal-Premju Akkademiku tad-dekor tas-sett u disinjatrijċi tal-kostumi.

Hija kienet ko-fundatriċi tas-Soċjetà tal-Maternità Sensibbli, li fiha ħadmet fuq it-trattament tal-infertilità u l-kontroll tat-twelid. Kienet kap tal-ewwel klinika tal-Maternità Sensibbli fl-Istitut tal-Ommijiet u t-Tfal f’Varsavja fil-Polonja. Matul is-snin tal-1970, kienet kap tal-Laboratorju ta' Ċitodiagnostiċi tas-Soċjetà tal-Ippjanar tal-Familja. Fl-1997, hija ġiet mogħtija is-Salib tal-Kavallier tal-Ordni tar-Rinaxximent tal-Polonja (Odrodzenie Polski).

Wisłocka mietet fl-Isptar Solski f'Varsavja minħabba kumplikazzjonijiet minn attakk tal-qalb. Fil-11 ta' Frar 2005, hija ġiet midfuna fiċ-Ċimiterju Evanġeliku tal-Qrar ta' Augsburg f'Varsavja. 

## Rappreżentazzjonijiet kulturali
Fl-2017 il-ħajja ta' Wisłocka ġiet murija bhala film, *Sztuka kochania. Historia Michaliny Wisłockiej* ("The Art of Loving" L-Istorja ta' Michalina Wisłocka") dirett minn Maria Sadowska.

## Referenzi
Vaçe Zela

**Vaçe Zela** (twieledet fis-7 ta' April 1939 – mietet fis-6 ta' Frar 2014) kienet kantanta u kittieba Albaniża.  Kienet figura ewlenija fl-industrija tal-mużika u hija meqjusa bħala waħda mill-iktar mużiċisti influwenti tas-seklu 20 fid-dinja li titkellem bl-Albaniż. 

Imwielda f'Lushnjë u mrobbija f'Tirana fi ħdan il-Komuniżmu, hija żviluppat interess kbir fil-mużika minn età bikrija qabel ma bdiet karriera professjonali bħala mużiċista fl-1962. Rebbieħ ta' ħdax-il darba, hija bniet ir-reputazzjoni tagħha bħala mużiċista ta' suċċess kbir billi rebħet l-ewwel edizzjoni tal-*Festivals i Këngës* kif ukoll edizzjonijiet oħra tal-festival. 

Zela rċiviet premjijiet u dekorazzjonijiet sinifikanti. Hija ngħatat l-Ordni tal-Artisti Mmeritu, l-Ordni tal-Artist tal-Poplu u l-Unur tal-Ordni tan-Nazzjon.

## Ħajja
Vaçue Zela twieldet fl-7 ta' April 1939 fil-belt ta' Lushnjë, li dak iż-żmien kienet tagħmel parti mir-Renju tal-Albanija u tippreżenta lill-Albanija, f'familja Albaniża, hekk kif qalet hi stess, li fiha l-mużika kienet  "bilqiegħda siq fuq siq fir-ruħ ta' kulħadd"

## Karriera

### L-ewwel dehriet
L-ewwel li skoprew t-talenti ta' Zela kienu l-għalliema tal-iskola tagħha. Hija ma kellhiex biss talent fil-mużika, iżda wkoll fit-tpinġija u t-teatru. Zela kienet biss ta' għaxar snin meta bdiet tkanta kanzunetti folkloristiċi mir-reġjun ta' *Myzeqe*. Ta' spiss hija kienet tkanta b'mod każwali fil-belt tagħha l-parks ta' *Lushnje*, u tattira persuni li jkunu għaddejjin minn hemm. Ftit wara bdiet tipparteċipa f'kunċerti żgħar organizzati fil-belt, għalkemm il-ġenituri tagħha ma kienux jieġdu wisq pjaċir bl-idea li t-tifla tagħhom qabdet triq bħal din. Madankollu, hija marret Tirana biex tikkompeti sabiex tistudja fl-Iskola ta' prestiġju tal-Arti, iżda ma ġietx aċċettata, u attendiet fi *Qemal Stafa High School*, fejn bdiet titgħallem il-kitarra.

Zela ġiet maħtura għall-ewwel darba fl-Ensemble tal-Armata (Albaniża: Ansablli i Ushtrisë), imbagħad Ensemble ta' l-Istat (Albaniża: Ansabli Shtetëror), u fl-aħħar nett Ensemble tal-kant u żfin (Albanian: Ansambli i Këngëve dhe Valleve)

### Premjijiet
Zela kienet l-ewwel rebbieħa tal-ewwel Festival tal-Kant fl-Albanija bil-kanzunetta “First Child” (Albaniża: Fëmija i parë) fl-26 ta' Diċembru 1962. Il-premjijiet internazzjonali jinkludu *“Golden Disk”*, “Il-mara tas-sena” f'Cambridge, l-Ingilterra għal “97-” 98, *“Golden Microphone”* mill-Ministeru tal-Kultura tal-Kosovo, eċċ. L-aħħar premju kien "Special Grand Prize for Singing Legend", il-45 anniversarju tal-Festival f'ART (Albanian Radio Television), għall-kontribuzzjoni unika għall-mużika Albaniża, u l-parteċipazzjoni mill-ewwel snin ta' dan il-festival, li matulu rċeviet ħafna premji.

## Referenzi
Il-Laguna Missolonghi

Il-**Laguna Missolonghi** (Grieg: Λιμνοθάλασσα Μεσολογγίου, Limnothalassa Mesolongiou laguna) hija Laguna baxxa li tinsab fin-Nofsinhar ta’ Aetolia-Acarnania, fil-Greċja tal-Punent. Hija konnessa mal-Golf ta’ Patras, bajja fil-Baħar Jonju. Hija madwar 15 sa 20 km wiesgħa u l-forma taghha tixbah dak ta' trijanglu. 

L-aktar kejl fond huwa dak ta' 5 sa 6 m, izda l-akbar parti taghha ghandu fond li ma jaqbisx iktar minn nofs metru. Dan huwa mimli alka tal-baħar. Bosta gżejjer jinstabu madwar il-laguna.  Viċin tat-truf, il-fond huwa biss ta’ 10 cm.  Din li parti hija magħmula minn għadajjar u biċċiet ta' art. IL-Laguna Mussolonghi jgħixu fiha l-hut.

Il-Filosofu Grieg Strabo kien sejħilha *Kynia*.

Viċin il-Laguna insibu Laguna oħra fit-Tramuntana bl-Isem ta' Aitoliko Flimkien huma jifformaw iż-żona tal-Laguni Missolonghi-Aitoliko 

Il-Laguna Missolonghi kienet ġiet imbattla fis-seklu Ghoxrin speċjalment fil-parti tal-punent taghha, liema art testendi lejn in-nofsinhar u li kien fiha artijiet agrikoli u għadajjar. Il-gżira ta’ Aitoliko toħroġ bħala peninzula b’15 km u 200 m li tagħmilha l-itwal parti tal-peninzula. Iż-żona tan-naħa tal-Lvant saret forma ta’ kanal.

## Gżejjer fil-Laguna Missolonghi

* Dolmas
* Kleisova
* Komma
* Prokopanistos
* Schinias
* Tourlida
* Vasiladi
Aħna l-Muntanji Tagħna

"**Aħna l-Muntanji Tagħna**" (Armenian:Մենք ենք, մեր լեռները, *Menk' enk' mer lernerə*) huwa monument kbir fit-tramuntana ta' Stepanakert, il-belt kapitali tar- Repubblika ta' Artsakh *de facto* indipendenti (*de jure* Khankendi, fir-Repubblika ta' l-Azerbajġan). 

L-iskultura, ġiet kompluta fl-1967 minn Sargis Baghdasaryan, hija meqjusa bħala simbolu tal-wirt Armenjan ta' Nagorno-Karabakh. Il-monument huwa magħmul minn vulkanika *tufa* u turi raġel xiħ u mara maqtugħ minn blat, li jirrappreżentaw il-poplu tal-muntanji ta' Karabakh. Huwa magħruf ukoll bħala "**tatik-papik**" (տատիկ-պապիկ) fl-Armenjan, li jittraduċi bħala "**Nanna u Nannu**". L-iskultura hija prominenti fl-istemma ta' Artsakh. 

## Immaġni kontroversja fl-Eurovision
L-użu tal-monument waqt filmat ta ’qabel it-twettiq tal- Eurovision Song Contest 2009 kien l-ewwel wieħed minn diversi kunflitti politiċi waqt il-kompetizzjoni madwar l-Armenja u l-Ażerbajġan. Il-kunflitt ħareġ minn filmat introduttorju ta’ “ kartolina” li tindaqq qabel l-eżekuzzjoni tal-Armenja f’sens ta’ semi-finali, li juri l-monument flimkien ma’ simboli oħra tal-Armenja. Rappreżentanti mill-Ażerbajġan ilmentaw mal-Unjoni Ewropea tax-Xandir dwar l-użu ta '"We Are Our Mountains" fl-introduzzjoni Armena, peress li t-territorju ta' Nagorno-Karabakh huwa parti *[[ De jure|de jure]]* tal-Azerbajġan. Bi tweġiba għall-ilment, l-immaġni ġiet editjata mill-video fil-fażi finali. Madankollu, l-Armenja rritaljat għad-deċiżjoni billi inkludiet diversi immaġini tal-monument fil-preżentazzjoni tal-votazzjoni tagħha &#x2014;fuq skrin tal-vidjow fl-isfond, u fuq wara tal' *clipboard* tal-preżentant kelliemi tagħhom, Sirusho. 

## Referenzi
Balaban (strument)

**Balaban**, jew **balaman**  (Ażerbajġan: Balaban) huwa berfla ċilindrika, strument tar-riħ qasba doppja ta’ madwar 35 ċentimetri (14) bi tmien toqbiet tas-swaba’ u b’toqba waħda tas-saba’ l-kbir. Il-Balaban, wieħed mill-istrumenti tar-riħ antiki, jindaqq fl-irkejjen kollha tal-Azerbajġan. Dan l-istrument jindaqq primarjament fl-Azerbajġan. 

Balaban jista’ jkun magħmul mill-injam taċ-ċawsli jew injam iebes ieħor, bħall-ġewż. Il-toqba tal-istrument hija madwar 1.5 ċentimetru (0.59 pulzieri) fid-dijametru. Il-qasba doppja hija magħmula minn tubu wieħed ta’ kannamiela madwar sitt cm twila u ppressata ċatta f'tarf wieħed. Id-daqqaq juża l-arja maħżuna fil-ħaddejh biex jibqa' idoqq il-Balaban filwaqt li jieħu l-arja fil-pulmun tiegħu. Din it-teknika ta’ nifs “ċirkolari” tintuża b’mod komuni mal-istrumenti kollha ta' qasba doppja u fil-Lvant Nofsani. 

## Struttura
Balaban, li ħafna drabi jissejjaħ ukoll yasti (ċatti) Balaban għal biċċa tal-ħalq ċatta u ħoss artab, huwa magħmul minn zokk mis-siġar tal-berquq u qasab. Il-ġisem għandu 8 toqbiet fuq il-wiċċ u 1 fuq wara f’nofs l'ewwel u t-tieni toqba (il-ħoss) fuq il-wiċċ. Dan jikkonsisti f’zokk, qasba, regolatur, u kappa.

It-toqob magħmula fuq iz-zokk huma kklassifikati kif ġej:

## Użu
F’okkażjonijiet solenni bħal żwieġ u ċerimonji tal-vaganzi, mużiċist tal-balaban huwa akkumpanjat minn perkussjonist. Grupp mużikali tradizzjonali tal-Azeri li jikkonsisti f'żewġ mużiċisti tal-balaban u perkussjonist jissejjaħ *balabanchilar dastasi*. L-għażla qasira tal- mugham tal-Ażerbajġani li tindaqq fil-balaban, l-istrument tar-riħ nazzjonali ġie inkluż fuq ir-Rekord tad-Deheb Voyager, mehmuż mal-vettura spazjali Voyager bħala dak li jirrappreżenta mużika dinjija, inkluż fost ħafna kisbiet kulturali tal-umanità.  Kien ukoll użat fil-kanzunetti pastorali u fil-mużika tal-funeral. Skond Huseyngulu Sarabski, il-kaċċaturi kellhom il-balaban biex jattiraw is-summien. Ċerti tipi ta' balaban jintużaw ukoll fil-mużika ashik. 

## Legat
Ir-rekordjar tal-kanzunetta bil-balaban ta' Kamil Jalilov kienet inkluża fuq ir-Rekord tad-Deheb Voyager, mehmuża mal-vettura spazjali Voyager bħala dik li tirrappreżenta lil Mugham, l-unika kanzunetta Ażerbajġana inkluża fost ħafna kisbiet kulturali tal-umanità.

## Gallerija

Stampa:Novruz Baku03.jpg|Ashuq jdoqq balaban f'Baku
Stampa:The Soviet Union 1990 CPA 6249 stamp (Azerbaijani balaban, nagara, tar, saz and zurna).jpg|Strumenti mużikali Ażerbajġani (inklużi balaban) fuq it-timbru ta' l- USSR, 1990  


## Rabtiet esterni

* *Ch. Albright* . BĀLĀBĀN . Iranika. 
* Balaban, Duduk u Mey (video)



## Referenzi
Nightwish

**Nightwish** huwa grupp Finlandiż tal-mużika heavy metal.

## Grupp
### Membri kurrenti
* Tuomas Holopainen (1996 – preżent)
* Erno Vuorinen (1996 – preżent)
* Kai Hahto (2019 – preżent)
* Marko Hietala (2002 – preżent)
* Floor Jansen (2013 – preżent)
* Troy Donockley (2013 – preżent)

## Albums
* Angels Fall First (1997)
* Oceanborn (1998)
* Wishmaster (2000)
* Century Child (2002)
* Once (2004)
* Dark Passion Play (2007)
* Imaginaerum  (2011)
* Endless Forms Most Beautiful (2015)
* Human. :II: Nature. (2020)
Elvis Presley

**Elvis Aaron Presley** (twieled fit-8 ta' Jannar 1935 – miet fis-16 ta' Awwissu 1977) kien kantant u attur Amerikan. 

## Albums
* Elvis Presley  (1956)
* Elvis  (1956)
* Elvis' Christmas Album  (1957)
* Elvis Is Back!  (1960)
* His Hand In Mine  (1960)
* Something for Everybody  (1961)
* Pot Luck  (1962)
* How Great Thou Art  (1967)
* From Elvis in Memphis  (1969)
* Back in Memphis  (1970)
* Love Letters from Elvis  (1971)
* Elvis Sings the Wonderful World of Christmas  (1971)
* Elvis Country  (1971)
* Elvis Now  (1972)
* He Touched Me  (1972)
* Elvis (Fool)  (1973)
* Raised on Rock  (1973)
* Good Times  (1974)
* Promised Land  (1975)
* Today  (1975)
* From Elvis Presley Boulevard, Memphis, Tennessee  (1976)
* Moody Blue  (1977)

## Ħoloq esterni
*
Toratau

**Toratau** (Bashkir: Торатау — “muntanja fortizza") - wieħed mill-erba' shihans, li jinsabu fid-Distrett ta' Ishimbaysky, fuq il-fruntiera mal-belt Sterlitamak. Il-bqija tas-sikka, il-massif tas-sikka tal-Permjan Lower (Latej Paleożojku), iffurmata minn aktar minn 230 miljun sena ilu fil-baħar tropikali. 

Dan huwa monument naturali li jista’ jinqered mil-kumpaniji tas-soda Bashkir u l-awtoritajiet Russi.

## Karatteristika fiżjografika
Tul -1 km, wisa' 850 m, għoli - 'il fuq mix-Xmara Belaya - 220 m, 'il fuq mil-livell tal-ħamrija - 200 m, l-għoli assolut 'il fuq mil-livell tal-baħar - 338 m.

Għandha forma konika. Għoljiet - 20-30 gradi, iżda ma jiffurmawx kisi tal-blat. Il-parti ta’ isfel hija mgħottija biż-żrar. Fil-bażi tal-inklinazzjoni tat-tramuntana tal- muntanja hemm nixxijiet, inkluż wieħed b'ilma sulfuruż.

Taħt Yuraktau tinstab l-għadira Moksha.
Stampa:Toratau 1.jpg
Stampa:Shihan Toratau.jpg|Shihan Toratau
Stampa:Toratau 3938.jpg|Toratau fi xitwa


## Referenzi
Stefania Orlando

**Stefania Orlando** (twieldet fit-23 ta' Diċembru 1966) hija attriċi Taljana.

## Televiżjoni

**[[Sì o no?]]* (Canale 5, 1993-1994)
**[[Scommettiamo che...?]]* (Rai 1, 1994-1995)
**[[TG Rosa]]* (Odeon TV, 1995-1997)
**[[Il Boom (programma televisivo)|Il Boom]]* (Canale 5, 1996)
**[[Retromarsh]]* (Telemontecarlo, 1996-1997)
**[[I fatti vostri]]* (Rai 2, 1997-2000, 2001-2003, 2015-2017 come giurata nel talent show *Dog Factor*)
**[[Telethon]]* (Rai 1, 1997-2000)
**[[Il lotto alle otto]]* (Rai 2, 1998-2005, 2010)
**[[Torno sabato]]* (Rai 1, 2002) - Inviata dai Monopoli di stato
**[[Girofestival]]* (Rai 3, 2002-2003)
**[[Uno di noi (programma televisivo)|Uno di noi]]* (Rai 1, 2003) - Inviata dai Monopoli di stato
**[[Piazza Grande (programma televisivo)|Piazza grande]]* (Rai 2, 2003-2004)
**[[Stelle a quattro zampe|Stelle con la coda]]* (Rai 2, 2004)
**[[Cantagiro]]* (Rai 2, 2005)
**[[Radio Birikina#Festival Show|Festival Show]]* (Canale Italia, 2008)
**[[Unomattina in famiglia]]* (Rai 1, Dal 2011 - in corso com opinionista fissa nello spazio *Tv perché Si*)
**[[Cantaitalia|Cantando ballando]]* (Canale Italia, 2015-2016)
**[[Buon pomeriggio (Telenorba)|Buon pomeriggio Estate]]* (Telenorba, TG Norba 24, 2017)
**[[Buon pomeriggio (Telenorba)|Buon pomeriggio]]* (Telenorba, TG Norba 24, 2017)
**Miss Europe Continental - Finale nazionale Italia* (Canale Italia, 2018)

## Filmografija

**[[Fantozzi 2000 - La clonazione]]*, regia di Domenico Saverni (1999) - Cameo
**[[Don Matteo]]* – serie TV, episodio 6x03 (2008)
**[[Nuovo Ordine Mondiale (film)|Nuovo Ordine Mondiale]]*, regia di Fabio Ferrara e Marco Ferrara (2015)
**[[Il paradiso delle signore]]* - Soap (2019)

## Teatru

**Isso, esso e 'a Mala Femmena*, regia di Vittorio Marsiglia (1995-1996)
**Ragioné voi dovete ragionà*, regia di Vittorio Marsiglia (1996-1997)

## Discografija
### Album
*2009 - *[[Su e giù (Stefania Orlando)|Su e giù]]*

### Singol
*2007 - *Sotto la luna*
*2008 - *Marimbabà*
*2009 - *Su e giù*
*2011 - *Crazy Dance*
*2011 - *A Troia*
*2012 - *Frappé*
*2012 - *Vita bastarda*
*2013 - *Omologazione*
*2014 - *Favola* (Fernando Alba feat. Stefania Orlando)
*2015 - *Legami al Letto*
*2016 - *Prima di lunedì* (Fernando Alba feat. Stefania Orlando)

### Videoclip
*2011 - *Marimbabà*
*2011 - *Crazy Dance*
*2011 - *Sotto la luna*
*2011 - *A Troia*
*2012 - *A Troia Remix*
*2012 - *Frappé*
*2012 - *Vita bastarda*
*2013 - *Omologazione*
*2014 - *Favola*
*2015 - *Legami al letto*
*2016 - *Kiss*
*2016 - *Prima di lunedì*

## Ħoloq esterni

*  Sit uffiċjali
*
Kuwajt

Il-**Kuwajt** (Għarbi: الكويت‎ *al-Kuwait*), uffiċjalment **Stat tal-Kuwajt** (Għarbi: دولة الكويت‎ *dawlat al-kuwayt*) huwa pajjiż fl-Asja tal-Punent.  Il-pajjiż għandhu fruntiera mal-Iraq lejn it-tramuntana, l-Iran lejn il-lvant, l-Arabja Sawdija fin-nofsinhar, l-Golf Persjan lejn il-lvant. Il-Popolazzjoni tal-pajjiż hija stmata li tikkonsisti f'4 miljun ċittadin.

Fruntieri tal-Kuwajt total: 475 km, pajjiżi tal-fruntiera (2): Iraq 254 km; Għarabja Sawdija 221 km.

## Referenzi
Kastell ta’ Lida

**Il-Kastell ta’ Lida** ( Belarusian: Лідскі замак, Lithuania: *Lydos pilis*) kienet waħda minn diversi ċitadelli li nbniet mill-Gran Duka Gediminas tal-Litwanja fis-seklu 14 kmieni biex tiddefendi l-artijiet tiegħu kontra l-espansjoni tal-Kavallieri Teutoniċi. Rabtiet oħra f'din il-katina tad-difiża kienu jinkludu Hrodna, Navahrudak, Kreva, Medininkai u Trakai. Il-belt moderna ta' Lida, il-Belarussja kibret madwar dan il-kastell. Il-Kastell ta’ Lida hu  il-fuq mil-livell tal-baħar. 

Is-sit magħżul għall-kastell huwa difiża naturali mix-xmajjar Kamenka u Lida lejn il-lvant u l-punent. Il-kostruzzjoni ta’ ħitan tal- blat saret fl-1323, l-1324, u l-1325. Iktar tard kellhom iħabbtu wiċċhom maʼ briks aħmar. Il-kastell kellha żewġ torrijiet angolu u knisja, li tmexxa barra l-ħitan fil 1533. Is-sulari ta’ fuq taż-żewġ torrijiet kienu jgħixu fihom. 

Minkejja l-fortifikazzjonijiet qawwija tagħha, Lida ttieħdet mill-Kavallieri Teutoniċi f'diversi okkażjonijiet (1384, 1392). Il-Gran Duka tal-Litwanja Vytautas taha lill-alleat tiegħu, Khan Tokhtamysh, li joqgħod "fi yurt ħdejn il-kastell".  Fl-1406, il-familja ta' Yury ta' Smolensk kienet maqfula f'Lida bħala ostaġġi; It-tentattiv tiegħu biex jieħu l-kastell u jeħleshom ma rnexxielux. Fl-1433, Lida kienet punt ta' tilwima bejn Švitrigaila u l-kuġin tiegħu Sigismund Kęstutaitis. 

Id-deċennji ta' wara kienu kemmxejn inqas maltempati. Lida kienet imħarbta mit-Tatari tal-Krimea fl-1506 u ġiet assaltata mir-Russi matul il-Gwerra Russa-Pollakka fl-1659. L-Iżvediżi, li rebħuha darbtejn matul il-Gwerra l-Kbira tat-Tramuntana, kellhom iż-żewġ torrijiet sploduti. Fl-1794, il-bażi tal-kastell kienu s-sit tal- battalja bejn is-segwaċi ta' Kościuszko u r-Russi. 

Wara n-nar tal-belt tal-1891, it-torri tal-lbiċ u partijiet tal-ħajt tal-punent tal-kastell ġew imwaqqajn biex jipprovdu ġebla għat-tiswija lid-djar imħassra bin-nar. Tim arkeologisti minn San Pietruburgu intervjena biex iwaqqaf il-vandaliżmu. Kien hemm biss restawr żgħir tas-swar fl-1920.  

Matul ħafna mis-seklu 20, żoo jew ċirklu ambulanti okkupaw il-kompost tal-kastell. Kull Diċembru kienet titpoġġa siġra tal-Milied fil-kastell. It-tnediet tal-kampanja għar-restawr seħħ fl-1982. Il-briks aħmar intuża biex jindika t-taqsimiet rikostruwiti ġodda, sa  għoli. Ir-restawr sinifikanti seħħ fl-2010. 

Kull sena, il-Kastell ta' Lida jospita kampjonat ta' stil medjevali. Qed jinħoloq mużew fit-torrijiet tiegħu. 

## Referenzi
Jasna Diklić

**Jasna Diklic** (twieldet fit-8 ta' Marzu 1946) hija attriċi tat -teatru u tal-film Bosnijaċi. Hija twieldet f'Sarajevo . Ommha kienet ukoll attriċi u puppeteer. L-ewwel esperjenzi teatrali ta' Diklić bdew fl-istudjo sperimentali tat-teatru tal-Festival MESS, u wara kompliet tistudja kif taġixxi fid-Dipartiment tal-Arti Performattivi f'Sarajevo.   

Fl-1969 ġiet ingaġġata professjonalment mit-Teatru Nazzjonali ta' Banja Luka. Ftit wara, hija ġiet impjegata minn teatru żgħir ta’ Sarajevo li bħalissa huwa magħruf bħala Kamerni Teatar 55 .  

Hija dehret f’aktar minn 150 rwoli f’ teatru u film. Hija rebħet numru ta' premijiet għar-rwoli tagħha u hija waħda mill-fundaturi tat-Teatru tal-Gwerra ta' Sarajevo.  

Fl-2017, hi ffirmat id-Dikjarazzjoni fuq il-Lingwa Komuni tal-Kroati, is-Serbi, il-Bosniaks u l-Montenegrini.  

## Filmografija

* Kriza (serje tat-TV) 
* Żingaru f'Shanghai 
* Lud, zbunjen, normalan (serje tat-TV) 
* Belvedere 
* As If I Am Not There
* Krv nije voda (serje TV) 
* Pecat (serje tat-TV) 
* Ritam zivota 
* Duhovi Sarajeva 
* Viza za budućnost (serje TV) 
* Skies Above the Landscape
* Well Tempered Corpses
* Crna hronika (serje tat-TV) 
* Viza za buducnost: Novogodisnji speċjali (film tat-TV) 
* Fuse
* Remake 
* Viza za buducnost: Novogodisnji speċjali (film tat-TV) 
* Strijelac (film tat-TV) 
* The Perfect Circle
* Sarajevske prezz (serje tat-TV) 
* Zagubljen Govor (serje TV) 
* I Ada
* Brisani prostor (serje TV)
* Vatrogasac (film tat-TV) 
* Rascereceni (film tat-TV) 
* Shepherd
* Udji, ako hoces 

## Referenzi

## Ħoloq esterni
*
Fond ta' Koeżjoni

Il-politika ta’ koeżjoni hija l-istrateġija tal-Unjoni Ewropea' biex tippromwovi u tappoġġja l-‘iżvilupp globali armonjuż’ tal-Istati Membri u r-reġjuni tagħha.

Minquxa fit-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (l-Artikolu 174), il-'politika ta’ koeżjoni tal-UE għandha l-għan li ssaħħaħ il-koeżjoni ekonomika u soċjali billi tnaqqas id-disparitajiet fil-livell ta’ żvilupp bejn ir-reġjuni. Il-politika tiffoka fuq l-oqsma prinċipali li se jgħinu lill-UE tiffaċċja l-isfidi tas-seklu 21 u li din tibqa’ globalment kompetittiva.

Madwar 32,5 % tal-baġit tal-UE għall-2014-2020 (ekwivalenti għal madwar EUR 351,8 biljun fuq seba' snin għall-prezzijiet tal-2014) huwa allokat għall-istrumenti finanzjarji li jappoġġjaw il-politika ta’ koeżjoni. Dawn huma ġestiti u mwassla fi sħubija bejn il-Kummissjoni Ewropea, l-Istati Membri u l-partijiet interessati fil-livell lokali u reġjonali.
 
## Referenzi
* Il-Fond ta’ Koeżjoni, Il-Kummissjoni Ewropea
Boortsog

**Boortsog** jew **bawïrsaq** (Baxkir: бауырһаҡ, Każak: бауырсақ, Kirgiż: боорсок, Mongoljan: боорцог, Russu: баурсак, бавырсак jew bawırsaq, Użbek: bog'irsoq, Taġik: бусроқ, Tork: pişi, bişi, tuzlu lokma, jew halka, Turkmen: pişme) huwa ikel li jikkonsisti minn għaġina moqlija li jinsab fil-kċina tal-Asja Ċentrali, Idel-Ural, Mongolja u Lvant Nofsani. Jinstabu f'forma trijangolari jew sfera. L-għaġina tikkonsisti minn dqiq, ħmira, ħalib, bajd, marġerina, melħ, zokkor, u xaħam. Boortsog Taġik huma sikwiet imżejnin b'disinn ta' xibka b'passatur żgħir fuq l-għaġina qabel ma tiġi moqlija.

Boortsog sikwit jittiekel bħala diżerta biz-zokkor, butir, ġamm, jew għasel. Jistgħu jissejħu xkunvatt jew biskuttini, u peress li huma moqlijin huma simili għal doughnuts. Mongoljani u nies Turkiċi xi kultant ibillu boortsog fit-tè. Fl-Asja Ċentrali, baursaki sikwiet jittieklu flimkien mas-soppa.

## Metodu

L-għaġina għal Boortsog hi magħmula minn ingredjenti differenti skond jekk l-għaġina hix sempliċi jew ħelwa u qarquċija. Per eżempju, riċetta Kirgiża tikkonsisti minn parti waħda ta' butir, 7 partijiet ilma mielaħ, u 6 partijiet ħalib, flimkien ma' ħmira u dqiq, waqt li riċetti iktar kumplessi iżidu l-bajd u z-zokkor. L-għaġina tista' ssir ukoll bil-kajmak.

Boortsog huma msajrin billi tqatta' l-għaġina ċċattjata f'biċċiet. Għalkemm ma ssirx fl-Asja Ċentrali, il-biċċiet jistgħu jitgħawġu jew jitgħaqdu fi forom differenti qabel ma jiġu mgħaddsin fiż-żejt u moqlijin. Din il-proċedura hija komuni qalb il-Mongoljani. L-għaġina tinqela sakemm issir kulur kannella dehbi. Xaħam tal-laħam tal-muntun huwa tradizzjonalment użat mill-Mongoljani biex tqawwa t-togħma tal-boortsog, imma ż-żejt veġetali jista' jintuża ukoll.

## Rekords Dinjin

L-ikbar (179&nbsp;kg) baursak issajret fl-20 ta' April, 2014 f'Ufa, ir-Russja, u intużaw 25&nbsp;kg zokkor, 70&nbsp;kg dqiq, u 50&nbsp;kg ta' għasel Baxkir biex issir.  Rekord dinji tal-Guinness inksir f'Almaty fis-7 ta' Settembru, 2014 waqt ċelebrazzjoni ta' Jum l-Omm, fejn issajru 856 kilogrammi ta' baursaks f'post wieħed u f'ġurnata waħda. Iċ-ċelebrazzjoni sar f'forma ta' battalja kulinarja bejn timijiet ta' kunjati u kenniet. Seba' timijiet ipparteċipaw fil-kompetizzjoni.

## Gallerija


File:Boortsog.JPG|Boortsog msajjar id-dar
File:Frying boorsoq.jpg|Boorsoq Kirgiż moqli f'qazan
File:BaursakKZ.JPG|Baursaks Każak 
File:İkrama hazır pişi.jpg|Pişi Tork


## Ara wkoll

* Lista ta' varjetajiet ta' doughnuts
* Lista ta' varjetajiet ta' doughnuts moqlijin 
* Lokma
* Youtiao
* Chak-chak
* Lista ta' ħobż magħmul ta' malajr
* Shelpek – forma ta' ħobż ażżmu
* Frybread
* 

## Bibliografija
*
*
*

## Referenzi

## Ħoloq esterni
*Riċetta
*Riċetta
*Riċetta
*Kirgiż jaqli boorsoq
*My Home - Riċetti mill-kċina Tatar
Kistibi

**Kistibi** (Baxkir: ҡыҫтыбый, Tatar: кыстыбый jew qıstıbí, Udmurt: кыстыбей) huwa platt tradizzjonali popolari f'Tatarstan, Baxkortostan u Udmurtia. Kistibi huwa ħobż ażżmu inkaljat b'għażla differenti ta' mili. L-għaġina għandha tkun mingħajr ħmira. L-iktar mili popolari huwa l-patata maxx, imma ssib ukoll ragout u millieġ. Il-mili jitqiegħed fuq nofs il-wiċċ tal-ħobż u jitgħatta min-nofs l-ieħor. Iktar tard, l-uċuħ jiġu mdellkin bil-butir ikklarifikat.

## Ara wkoll
* Çiberek
* Gözleme
* Lista ta' platti Russi
* Lista ta' platti bil-mili
* Peremech
* Shelpeka duskoviik
* Puran poli

## Referenzi
* My Home - Kċina minn Tatarstan. Riċetti b'ritratt.
Karmni Grima

**Karmni Grima** (2 ta’ Frar 1838-25 ta’ Frar 1922) kienet bidwija Maltija, li kellha esperjenza reliġjuża mistika, li wasslet biex tinbena l-knisja tal-Madonna ta’ Ta’ Pinu. 

Karmni Grima twieldet fir-raħal tal-Għarb f’Għawdex, il-gżira li tagħmel parti minn Malta. Il-ġenituri tagħha, Tumas u Antonia (née Apap) kienu ħaddiema foqra li jaħdmu fl-għelieqi li jinsabu fl-għoljiet tal- Ghammar. Kuljum, wara li kienet tisma' quddiesa, f' kappella żgħira ddedikata lill-Beata Verġni Marija, Karmni skienet tmur taħdem fl-għelieqi. 

Fit- 22 ta' Ġunju 1883 filwaqt li, bħas-soltu hi kienet għaddejja minn quddiem il-kappella żgħira, hi semgħet ‘vuċi misterjuża ssejjħilha: “Ejja... Ejja llum. Għal sena sħiħa, inti ma tkunx tista' terġa’  tiġi hawn”. Din il- ġrajja hija meqjusa bħala “L-iktar ġrajja notevoli fl-istorja tad-Djoċesi”[1] ta’ Għawdex. Karmni Grima, għalkemm imwerwra, obdiet u daħlet fil - kappella. Minn pittura ta ‘l-Assunzjoni tal-Beata Verġni Marijali kienet tinsab fil-kappella, Karmni tisma' vuċi tgħidilha: “Għid tlett Ave Marijiet ad unur tat-tliet ijiem li Jiena qgħadt fil-qabar.” 
Karmni Grima mardet, u setgħet bisstmur lura fil-kappella sena wara.. 

Karmni qasmet din l-esperjenza mal-konfessur,  u mal-ħabib u ġarr tagħha ,Francesco Portelli. Dan taʼ l- aħħar qalilha li hu wkoll kien semaʼ leħen simili. Ftit wara dawn l-inċidenti misterjuża, omm Francesco kienet fieqct b'mod mirakoluż bl-interċessjoni tal-Verġni Marija Beatu. l-Isqof Pietru Pace ġie infurmat b’dawn l-avvenimenti u wara li tkellem ma’ Karmni u Francesco huwa kkonkluda li l-vuċi kienet ta’ oriġini mis-sema.[2]
Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

Il-**Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew** (KESE) huwa korp konsultattiv tal-UE magħmul minn rappreżentanti ta' organizzazzjonijiet tal-ħaddiema u ta' min iħaddem u gruppi oħra ta' interess. Huwa joħroġ opinjonijiet dwar kwistjonijiet tal-UE lill-Kummissjoni Ewropea, lill-Kunsill tal-UE u lill-Parlament Ewropew, u b’hekk jaġixxi bħala pont bejn l-istituzzjonijiet tal-UE li jieħdu d-deċiżjonijiet u ċ-ċittadini tal-UE.

Jagħti lil gruppi ta’ interess leħen formali dwar il-proposti leġiżlattivi tal-UE. It-3 kompiti ewlenin tiegħu huma li:

* jiżgura li l-politika u l-liġi tal-UE huma mmirati lejn il-kundizzjonijiet ekonomiċi u soċjali billi jfittex kunsens li jaqdi l-ġid komuni
* jippromwovi UE parteċipattiva billi jagħti leħen lill-organizzazzjonijiet tal-ħaddiema u ta' min iħaddem u gruppi oħra ta' interess u billi jiżgura djalogu magħhom
* jippromwovi l-valuri tal-integrazzjoni Ewropea, u jiffavorixxi l-kawża ta' demokrazija parteċipattiva u tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili.

Il-membri tal-KESE jirrappreżentaw il-varjetà tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili fl-Ewropa kollha, inklużi n-negozji, it-trade unions u interessi oħra. Huma nnominati mill-gvernijiet nazzjonali u maħtura mill-Kunsill tal-UE għal-terminu ta' 5 snin li jista' jiġġedded. L-għadd ta' membri għal kull pajjiż jiddependi mill-popolazzjoni ta' dak il-pajjiż.

Il-KESE jeleġġi l-President tiegħu u żewġ Viċi Presidenti għal terminu ta' sentejn u nofs. Il-membri jappartjenu għal wieħed minn 3 gruppi:
min iħaddem,
ħaddiema,
gruppi oħra ta’ interess (eż. bdiewa, konsumaturi).

Il-KESE huwa kkonsultat mill-Parlament Ewropew, il-Kunsill tal-UE u l-Kummissjoni Ewropea dwar varjetà ta' suġġetti. Joħroġ ukoll opinjonijiet fuq l-inizjattiva tiegħu.

Il-membri jaħdmu għall-UE, indipendentement mill-gvernijiet tagħhom. Huma jiltaqgħu 9 darbiet fis-sena. L-opinjonijiet huma adottati b’vot ta’ maġġoranza sempliċi.

Il-laqgħat huma ppreparati mit-taqsimiet speċjalizzati tal-KESE u mill-kummissjoni konsultattiva dwar il-bidliet industrijali. Il-gruppi ta' riflessjoni speċjalizzati tal-KESE (magħrufa bħala l-'osservatorji') u l-kumitat ta' tmexxija ta' Ewropa 2020 jimmonitorjaw il-progress tal-istrateġiji tal-UE.

Il-KESE jżomm kuntatt mal-kunsilli ekonomiċi u soċjali reġjonali u nazzjonali madwar l-UE - l-aktar biex jaqsam l-informazzjoni u jiddiskuti kwistjonijiet partikolari.

## Referenzi
Gianna Beretta Molla

**Gianna Beretta Molla** (twieldet fl-4 ta' Ottubru 1922 – mietet fit-28 ta' April 1962) kienet pedjatra Taljana, meqjuma bħala qaddisa tal-Knisja Kattolika.

Gianna Beretta kienet l-għaxar minn tlettax-il wild ta' Alberto u Maria Beretta: tnejn minn ħutha saru qassisin u oħtha soru. Meta kienet għadha qed tistudja bdiet taħdem mal-foqra u mal-anzjani u ngħaqdet mas-Soċjetà ta' San Vinċenz de Paul.

Gradwat bħala tabiba u kirurgu mill-Università ta' Pavia fl-1949 u fetħet klinika għal rasha sena wara. Reġgħet ingħatat għall-istudju, din id-darba tal-pedjatrija, u meta temmet dan, bdiet taħdem l-iktar mal-ommijiet, mat-trabi, mal-anzjani u mal-foqra. Kienet attiva ħafna fl-Azzjoni Kattolika. Kienet ukoll tħobb ħafna l-iskijjar. Għamlet żmien tikkunsidra jekk tidħolx soru, iżda meta kellha 33 sena żżewġet lil Pietro Molla f'Magenta. Saret omm ta' tlett itfal, iżda kompliet xorta l-karriera tagħha ta' tabiba.

Sitt snin wara li żżewġet, f'Settembru tal-1961, Gianna operawha biex ineħħulha tumur mill-utru li kien qed jikkawżalha ħafna uġigħ u jippressa fuq it-tarbija f'ġufha. "Tlabt ħafna f'dawn il-ġranet. B'fidi u tama fdajt lili nnifsi lill-Mulej… nafda f'Alla, iva; iżda issa rrid naqdi dmiri bħala omm. Inġedded lill-Mulej l-offerta ta' ħajti. Jiena lesta għal kollox, biex insalva lit-tarbija." Fil-Ġimgħa l-Kbira tal-1962, Gianna daħlet l-isptar biex twelled ir-raba' tarbija. Ftit qabel ħelset qalet lil żewġha: "Jekk tiġi biex tiddeċiedi bejni u t-tarbija, tinkwieta xejn: agħżel – u jien hekk irrid – lit-tarbija, salvaha." Fl-aħħar ġimgħa tat-tqala kienet tgħid: "Dak kollu li Alla jrid".

Il-kirurgu rrakkomandalha li tagħmel abort jekk riedet issalva ħajjitha. Iżda hi ma riditx u mietet ġimgħa wara li welldet lil Emanuela Gianna, nhar it-28 ta' April 1962 fi sptar f'Monza fl-età ta' 40 sena. Il-Papa Ġwanni Pawlu II ddikjara lil Gianna Beretta Molla qaddisa fl-2004. Iċ-ċelebrazzjoni liturġika ssir fit-28 ta' April.

## Referenzi
Alfabett Sorbjan

L-**alfabett Sorbjan** huwa bbażat fuq l-alfabett Latin bażiku ISO iżda juża dijakritiċi bħall-aċċent akut u l-karon, li jagħmlu simili għall-alfabeti Ċek u Pollakk. (Din il-taħlita tinstab ukoll fl-alfabett Latin Belarussu.) Il-kodifikazzjoni standard tal-karattri għall-alfabett Sorbjan huwa ISO 8859-2 (Latin-2).

L-alfabett Sorbjan jintuża fil-lingwi Sorbjani, iżda xi ittri jintużaw biss minn lingwa waħda miż-żewġ lingwi (Sorbjan ta' Fuq u Sorbjan t'Isfel).

## Tabella tal-alfabett

Verżjoni preċedenti tal-alfabett Sorbjan t'Isfel kien jinkludi l-użu tal-ittri *b́, ṕ, ḿ,* u*ẃ* biex jindika labjali palatalizzati. Dawn ħadu post *bj, mj, pj* u *wj*.

L-ortografija Sorbjana tinkludi ukoll żewġ digrammi:

Id-digramma **ch** issegwi l-ittra **h** f'ordni alfabetiku.

## Referenzi
* Jana Šołćina, Edward Wornar: Obersorbisch im Selbststudium, Hornjoserbšćina za samostudij, Bautzen 2000, , Seiten 12–15 (bil-Ġermaniż)
* Starosta: Dolnoserbsko-nimski słownik, Niedersorbisch-deutsches Wörterbuch, Bautzen 1999, , Seiten 15–21 (bil-Ġermaniż)
Perućica

**Perućica** hija waħda mill-aħħar foresti antiki li għad fadal fl-Ewropa. Tinsab f'Bożnija u Ħerżegovina, viċin il-fruntiera ma' Montenegro, u hija parti mill-Park Nazzjonali Sutjeska. Il-foresta tista' tiġi esplorata biss flimkien ma' persuni li jieħdu ħsiebha.

L-itwal Prinjol Norveġiż mkejjel (63 metri) jinsab f'din il-foresta.

## Ara wkoll
* Kaskata Skakavac, Perućica
* Sutjeska (xmara)
* Park Nazzjonali Sutjeska
* Lista ta' parkijiet nazzjonali f'Bożnija u Ħerżegovina
* Tara (Drina)
* Piva (xmara)
* Drina
* Neretva

## Referenzi

## Ħoloq esterni

* Perućica official website
* Sutjeska National Park - BH Tourism official website
Għar Kinderle

**Għar Kinderle** (bir-Russu: 30-летия Победы, Киндерлинская, Baxkir: Киндерле) huwa t-tieni l-itwal għar fin-nofsinhar tal-muntanji Urali. Jinstab fit-territorju tal-Park Naturali Zilim, 5 kilometru 'il bogħod mill-villaġġ Tashasti fuq il-lemin tax-xatt tax-xmara Kinderle f'Baxkortostan, ir-Russja. L-għar ifforma fil-perjodu Devonjan, u jikkonsisti f'4 artijiet oriżontali.

Id-daħla għall-għar tinstab f'altitudni ta' 94 metru, u tingħaqad ma' mina inklinata. Fil-mina hemm glaċiera tad-daqs ta' 720 metru kwadru u ħxuna ta' 8 metri. Diversi stalagmiti jikbru fuq il-glaċiera. It-tul tal-għar huwa 8130 metru, li jinkludi 230 metru taħt l-ilma. Il-volum tal-għar huwa 229600 metri kubi, u l-erja totali tal-art huwa 39400 metri kwadri. Il-wisa' medja tal-passaġġ huwa 5.4 metri u l-għoli huwa 7.1 metri. L-amplitudni tal-kurituri huwa ta' 215 metru; dan huwa l-iktar għar fond fil-muntanji Urali. Madwar l-għar jikber il-kannabis, għalhekk il-Baxkiri isejħu l-għar Kinderle. Fis-sajf, ġieli żammew laħam fuq il-glaċiera.

Fl-1974, l-għar ġie studjat minn speleoloġisti, u b'tifkira tal-anniversarju tat-30 sena tar-rebħa kontra Ġermanja Nażista, l-għar issemma Għar ir-Rebħa (bir-Russu: Пещера Победа). 

Huwa magħruf li hemm 67 għar fit-territorju tal-Park Naturali Zilim. L-iktar wieħed magħruf minnhom huwa Għar Kinderle, u eluf ta' turisti iżuru dan l-għar kull sena. Fl-2010, grada tal-metall ġiet installata biex tistabilizza is-sitwazzjoni ekoloġika tal-għar.

## Referenzi
Nadya Nozharova

**Nadya Mateeva Nozharova**, magħrufa wkoll bħala **Countess Nadya de Navarro Farber**  kienet kantanta u attriċi tal-operetta Bulgara,   Imprenditriċi amerikana, filantropa u kontessa Spanjola.  

## Bijografija

### Karriera
Nadya Nozharova twieldet f'Preven fil-21 ta' Novembru 1916. Missierha kien kummerċjant għall-materjali elettriċi. Hija studjat fl-iskola tal-bniet Amerikani f'Lovech, qabel ma reġgħet lura għal Pleven u fl-1934 bdiet il-karriera tagħha fit-teatru tal-operet "Angel Sladkarov" li kienet iddur magħha fil-Bulgarija. Wara ż-żarmar tal-grupp teatrali, hija kellha fit-teatri "Odeon", "Bulgarija", u "Theatre Corporate". Hija marret il- Ġermanja, fejn studjat "Kant". Wara li ġiet lura l-Bulgarija hija kellha fil-film "Izpitanie" (Prova) fl-1942. 

Mietet fit-18 ta’April 2014 f'Long Island.  

### Familja
Wara li bdiet tirreċta fit-teatru tal-operetta "Angel Sladkarov" fl-1936, hija żżewġet ftit jiem wara lil Angel Sladkarov fil-Monasteru ta' Troyan. u hi żżewġet lill-Konti Spanjol de Navarro, diplomatiku mil-Vatikan, minn min hija rċeviet it-titlu ta '"Kontessa". Huma għexu f'Monte Carlo.

Wara l-mewt ta' żewġha fl-1949, hija marret toqgħod l-Istati Uniti u fl-1953 iżżewġet lil Sid Farber, li kellu proprjetà ta' bini u kumpanija tal-propjetà immobbli. Il-koppja bnew kastell fi stil Mawriż bħala dar tal-vaganzi fi St Croix fil- Gżejjer Verġni Amerikani.  Wara l-mewt tiegħu fl-1985 hija rċeviet propjetà kbira u iżżewġet Yuriy Farber.

### Karità
Fl-Stati Uniti, hi appoġġjat bosta organizzazzjonijiet għall-għajnuna lil immigranti Lhud u Venezwelani: is-Salib l-Aħmar f'Monako, l-Isptar Amerikan f'Pariġi, u l-isptar Princess Grace f'Monako.

## Gallerija


 Image:BASA-1625K-1-22-1-Nadya Nozharova, Countess Nadia de Navarro-Farber.JPG | 
 Image:BASA-1625K-1-22-2-Nadya Nozharova, Countess Nadia de Navarro-Farber.JPG | 
 Image:BASA-1625K-1-22-3-Nadya Nozharova, Countess Nadia de Navarro-Farber.JPG | 
 Image:BASA-1625K-1-22-4-Nadya Nozharova, Countess Nadia de Navarro-Farber.JPG | 
 Image:BASA-1625K-1-22-13-Nadya Nozharova, Countess Nadia de Navarro-Farber.JPG | 
 Image:BASA-1625K-1-22-15-Nadya Nozharova, Countess Nadia de Navarro-Farber.JPG | 
 Image:BASA-1868K-1-58-2-Nadya Nozharova, Countess Nadia de Navarro-Farber.JPG | 

 Image:BASA-1625K-1-22-6-Nadya Nozharova, Countess Nadia de Navarro-Farber.JPG | 
 Image:BASA-1625K-1-22-8-Nadya Nozharova, Countess Nadia de Navarro-Farber.JPG | 
 Image:BASA-1625K-1-22-9-Nadya Nozharova, Countess Nadia de Navarro-Farber.JPG | 
 Image:BASA-1625K-1-22-10-Nadya Nozharova, Countess Nadia de Navarro-Farber.JPG | 


## Referenzi
Adaviye Efendiyeva

**Adaviye Efendiyeva** (Tatar Krimean:Adaviye Efendiyeva, Адавие Эфендиева; 1879 - 1944) kienet nassaġa prima u rakkmatriċi tat-Tatar li mietet f’Samarkanda ftit wara d-deportazzjoni tal-1944 tat-Tatari tal-Krimea. 

## Bijografija
Adavia Efendiyeva twieldet fil-belt ta’ Yevpatoria fil-Krimea fl-1879, lura meta kienet parti mill-Imperu Russu. Minn età bikrija, in-nanna tatha t-tagħlim tar-rakkmu u l-insiġ. L-ewwel darba li użat magna tar-rakkmu kienet fl-età ta' tnax u tgħallmet tuża magna elettrika tar-rakkmu fl-età ta' sittax. Fl-1928 saret il-kap taċ-ċirku tar-rakkmu fil-Mużew Yevpatoria, fejn għallmet ir-rakkmu. Aktar tard hija ħadmet bħala għalliema tar-rakkmu f'mużew tal-arti. Mit-tfulija tagħha sal-1937, hija ħolqot aktar minn 500 xogħol irrakkmat, li l-ewwel darba tqiegħdu f'wirjiet tal-arti f'Moska fl-1935. Aktar tard, l-arti tagħha laħqet mużewijiet fl-Ewropa tal-Punent u fl-Istati Uniti. Ftit wara li l-Armata l-Ħamra reġgħet ħadet il-kontroll tal-Krimea fl-1944, il-biċċa l-kbira tat-Tatari etniċi inklużi Efendiyeva ġew deportati lejn l-SSR Użbek; fil-kundizzjonijiet ħorox tal-eżilju, mietet ftit wara l-wasla f’Samarkanda. Ħafna mix-xogħlijiet tagħha, inklużi tvalji, xugamani, u ċinturini rrakkmati, baqgħu għall-wiri fil-Mużew Ċentrali ta' Tavrida f'Simferopol.   

## Referenzi