William Shakespeare

**William Shakespeare** (Stratford-upon-Avon, 26 ta' April 1564 - Stratford-upon-Avon, 23 ta' April 1616) kien poeta u drammaturgu Ingliż, meqjus bħala l-aqwa kittieb fl-ilsien Ingliż u l-aqwa drammaturgu tad-dinja. Ħafna jsejħulu wkoll il-poeta nazzjonali tal-Ingilterra u l-"Bard of Avon". Ix-xogħlijiet li wasslulna tiegħu jinkludu 38 dramm, 154 sunett, żewġ poeżiji narrattivi twal, u ħafna poeżiji. Id-drammi tiegħu nqalbu fl-ilsna ewlenin kollha tad-dinja u jsiru rappreżentazzjonijiet tagħhom iktar minn ta' kull drammaturgu ieħor fid-dinja.
 
Ta' 18-il sena, iżżewweġ lil Anne Hathaway, li minnha kellu tliet ulied: Susanna, u t-tewmin Hamnet u Judith. Bejn l-1585 u l-1592, beda karriera mimlija suċċessi f'Londra bħala attur, kittieb u propjetarju bi sħab ta' kumpanija drammatika bl-isem *The Lord Chamberlain's Men*, iktar tard imsejħa *the King's Men*. Irtira fi Stratford xi tliet snin qabel ma miet. Billi ftit li xejn jeżisti tagħrif storiku fuq il-ħajja privata tiegħu, tul iż-żmien ħafna spekulaw fuq id-dehra fiżika tiegħu, is-sesswalità tiegħu, it-twemmin reliġjuż tiegħu, u jekk hux tassew il-kitbiet tiegħu kitibhomx hu jew oħrajn.
 
Shakespeare kiteb ħafna mix-xogħlijiet tiegħu bejn l-1589 u l-1613. Id-drammi tiegħu tal-bidu kienu kummiedji u drammi storiċi, ġeneri li hu għolla għal livell artistiku għoli lejn l-aħħar tas-seklu sittax. Imbagħad sal-1608 kiteb l-aktar traġedji, fosthom *Hamlet*, *King Lear*, *Othello*, u *Macbeth*, meqjusin fost l-aqwa xogħlijiet fil-letteratura Ingliża. Fl-aħħar fażi tiegħu, kiteb l-aktar traġikummiedji, magħrufin l-aktar bħala *romanzi*, u ħadem ma' drammaturgi oħra.
 
Ħafna mid-drammi tiegħu ġew ippubblikati f'ħajtu. Fl-1623, tnejn milli kienu jaħdmu miegħu ippubblikaw il-*[[First Folio]]*, antoloġija tad-drammi kollha tiegħu ħlief tnejn.
 
Shakespeare kien poeta u drammaturgu stmat f'ħajtu, imma l-fama kbira li għandu llum ma bediex igawdiha qabel is-seklu 19. Ir-Romantiċi faħħru l-ġenjalità tiegħu u l-Vittorjani tant kienu jadurawh li George Bernard Shaw sejħilha *bardolatry*. Fis-seklu 20, xogħlijiet ġew riskoperti minn movimenti ġodda. Id-drammi tiegħu għadhom popolari ħafna fi żmienna u kontinwament jiġu studjati, esegwiti, u ri-interpretati f'kuntesti kulturali u politiċi diversi madwar id-dinja.

## Drammi ta' Shakespeare

### Kummiedji

* Kollox tajjeb li jispiċċa tajjeb (All's Well That Ends Well) 
* Hekk Kif Jogħġbok (As You Like It)
* Il-Kummiedja tal-Iżbalji (The Comedy of Errors)
* Mitlufa l-Piena tal-Imħabba (Love's Labour's Lost)
* Qies għal Qies (Measure for Measure)
* Il-Merkant ta’ Venezja (The Merchant of Venice)
* In-Nisa Ferħanin ta' Windsor (The Merry Wives of Windsor)
* Ħolma ta’ Lejla Sajfija (A Midsummer Night's Dream)
* Ħafna Storbju fuq Xejn (Much Ado About Nothing)
* Perikle, Prinċep ta' Tiru 
* L-Imqarba Mmansata (The Taming of the Shrew)
* It-Tempesta (The Tempest) 
* It-Tnax-il Lejl (Twelfth Night)
* Iż-Żewġ Ġentlomi ta' Verona (The Two Gentlemen of Verona)
* Iż-Żewġ Qraba Nobbli (The Two Noble Kinsmen) 
* Ħrafa tax-Xitwa (The Winter's Tale)

### ''Drammi Storiċi''

* Ir-Re Ġwanni
* Rikardu II
* Enriku IV, Parti 1
* Enriku IV, Parti 2
* Enriku V
* Enriku VI, Parti 1
* Enriku VI, Parti 2
* Enriku VI, Parti 3
* Rikardu III
* Enriku VIII

### Traġedji

* Romeo u Ġuljetta (Romeo and Juliet)
* Korjolanu (Coriolanus)
* Titu Androniku (Titus Andronicus) 
* Timon ta' Ateni (Timon of Athens) 
* Ġulju Ċesri (Julius Caesar)
* Macbeth
* Hamlet
* Trojlu u Kressida (Troilus and Cressida) 
* Ir-Re Lear (King Lear) 
* Otello (Othello)
* Antonju u Kleopatra (Antony and Cleopatra)
* Ċimbelinu (Cymbeline)

### Traduzzjonijiet għall-Malti

Alfred Palma qaleb għall-Malti ħafna drammi ta' Shakespeare: 1994: Romeo u Ġuljetta; 1995: Il-Merkant ta’ Venezja; 1996: L-Imqarba Mmansata; 1996: Ħolma ta’ Lejla Sajfija; 1996: It-Tempesta; 1996: Il-Kummiedja tal-Iżbalji; 1996: It-Tnax-il Lejl; 1996: Macbeth; 1997: Hekk Kif Jogħġbok; 1997: Hamlet; 1997: Ġulju Ċesri.