Francois Mauriac

**François Charles Mauriac** (pronunzja bil-Franċiż: ​[fʁɑ̃swa ʃaʁl moʁjak], bl-Oċċitan: *Francés Carles Mauriac*; twieled fil-11 ta' Ottubru 1885 – miet fl-1 ta' Settembru 1970) kien rumanzier, drammaturgu, kritiku, poeta u ġurnalist Franċiż, membru tal-*Académie française* mill-1933, u rebbieħ tal-Premju Nobel għal-Letteratura fl-1952. Huwa ngħata l-Gran Kurċifiss tal-*Légion d'honneur* fl-1958. Mauriac kien Kattoliku tul ħajtu kollha.

## Bijografija
François Charles Mauriac twieled f'Bordeaux, Franza. Huwa studja l-letteratura fl-Università ta' Bordeaux, iggradwa fl-1905, u mbagħad ittrasferixxa ruħu lejn Pariġi biex iħejji għall-istudji postgradwatorji fl-École des Chartes.

Fl-1 ta' Ġunju 1933 ġie elett bħala membru tal-*Académie française*, u ħa post Eugène Brieux.

Huwa kien eks partitarju tal-Action Française, iżda qaleb max-Xellug matul il-Gwerra Ċivili Spanjola, u kkritika l-Knisja Kattolika għall-appoġġ li tat lil Franco. Wara l-waqgħa ta' Franza kontra l-Assi matul it-Tieni Gwerra Dinjija, għal żmien qasir appoġġa r-reġim kollaborattiv ta' Marshal Pétain, iżda ngħaqad mar-Reżistenza saħansitra diġà minn Diċembru 1941. Huwa kien l-unika membru tal-*Académie française* li ppubblika test tar-Reżistenza mal-Editions de Minuit.

Mauriac kellu diżgwid aħrax ma' Albert Camus eżatt wara l-Liberazzjoni ta' Franza. F'dak iż-żmien, Camus kien l-editur tal-gazzetta tar-Reżistenza *Combat* (li mbagħad saret ġurnal sal-1947), filwaqt li Mauriac kiteb kolonna għal *Le Figaro*. Camus qal li Franza li kienet għadha kemm inħelset għandha teħles minn kull element li kien kollaboratur man-Nażisti, iżda Mauriac wissa li tali diżgwidi misshom jitwarrbu fl-interess tar-rikonċiljazzjoni nazzjonali. Mauriac iddubita wkoll li l-ġustizzja kienet tkun imparzjali jew mingħajr sentimenti f'kwistjoni tant delikata bħal-Liberazzjoni. Minkejja li kien ġie kkritikat ferm minn Robert Brasillach huwa għamel kampanja kontra l-ġustizzjar tiegħu.

Mauriac kellu wkoll diżgwid pubbliku aħrax ma' Roger Peyrefitte, li kkritika l-Vatikan f'kotba bħal *Les Clés de saint Pierre* (1953). Mauriac hedded li jirriżenja mill-gazzetta li kien jaħdem magħha f'dak iż-żmien (*L'Express*) jekk tibqa' tirreklama l-kotba ta' Peyrefitte. Id-diżgwid kompla jiħrax bir-rilaxx tal-adattament f'film ta' *Les Amitiés Particulières* ta' Peyrefitte u wassal għal ittra pubblika minn Peyrefitte fejn huwa akkuża lil Mauriac li kellu tendenzi omosesswali u sejjaħlu Tartuffe, ipokrita.

Mauriac kien kontra t-tmexxija Franċiża fil-Vjetnam, u kkundanna bla riżervi l-użu tat-tortura mill-armata Franċiża fl-Alġerija.

Fl-1952 huwa rebaħ il-Premju Nobel għal-Letteratura "għall-introspezzjoni spiritwali ddettaljata u għall-intensità artistika li biha r-rumanzi tiegħu ppenetraw id-dramm tal-ħajja umana". Huwa ngħata l-Gran Kurċifiss tal-*Légion d'honneur* fl-1958. Huwa ppubblika sensiela ta' memorji personali u bijografija ta' Charles de Gaulle. Ix-xogħlijiet kompluti ta' Mauriac ġew ippubblikati fi tnax-il volum bejn l-1950 u l-1956. Huwa ħeġġeġ lil Elie Wiesel biex jikteb dwar l-esperjenzi tiegħu bħala Lhudi matul l-Olokawst, u kiteb id-daħla tal-ktieb ta' Elie Wiesel, *Night*.

Huwa kien missier il-kittieb Claude Mauriac u n-nannu ta' Anne Wiazemsky, attriċi u awtriċi Franċiża li żżewġet u ħadmet mar-reġista Franċiż Jean-Luc Godard.

François Mauriac miet f'Pariġi fl-1 ta' Settembru 1970 u ġie midfun fiċ-Cimetière de Vemars, Val d'Oise, Franza.

## Premjijiet u unuri

* 1926 — *Grand Prix du roman de l'Académie française.*
* 1933 — Membru tal-*Académie française.*
* 1952 — Premju Nobel għal-Letteratura.
* 1958 — Gran Kurċifiss tal-*Légion d'honneur.*

## Xogħlijiet

### Rumanzi, novelli u stejjer qosra

* 1913 – *L'Enfant chargé de chaînes* («Young Man in Chains», tradott fl-1961).
* 1914 – *La Robe prétexte* («The Stuff of Youth», tradott fl-1960).
* 1920 – *La Chair et le Sang* («Flesh and Blood», tradott fl-1954).
* 1921 – *Préséances* («Questions of Precedence», tradott fl-1958).
* 1922 – *Le Baiser au lépreux* («The Kiss to the Leper», tradott fl-1923 / «A Kiss to the Leper», tradott fl-1950).
* 1923 – *Le Fleuve de feu* («The River of Fire»,tradott fl-1954).
* 1923 – *Génitrix* («Genetrix», tradott fl-1950).
* 1923 – *Le Mal* («The Enemy», tradott fl-1949).
* 1925 – *Le Désert de l'amour* («The Desert of Love», tradott fl-1949; rebaħ il-*Grand Prix du roman de l'Académie française*, 1926).
* 1927 – *Thérèse Desqueyroux* («Thérèse», tradott fl-1928 / «Thérèse Desqueyroux», tradott fl-1947 u fl-2005).
* 1928 – *Destins* («Destinies», tradott fl-1929 / «Lines of Life», tradott fl-1957).
* 1929 – *Trois Récits*: *Coups de couteau*, 1926; *Un homme de lettres*, 1926; *Le Démon de la connaissance*, 1928.
* 1930 – *Ce qui était perdu* («Suspicion», tradott fl-1931 / «That Which Was Lost», tradott fl-1951).
* 1932 – *Le Nœud de vipères* («Vipers' Tangle», tradott fl-1933 / «The Knot of Vipers», tradott fl-1951).
* 1933 – *Le Mystère Frontenac* («The Frontenac Mystery», tradott fl-1951 / «The Frontenacs», tradott fl-1961).
* 1935 – *La Fin de la nuit* («The End of the Night», tradott fl-1947).
* 1936 – *Les Anges noirs* («The Dark Angels», tradott fl-1951 / «The Mask of Innocence», tradott fl-1953).
* 1938 – *Plongées* A volume of five stories: *Thérèse chez le docteur*, 1933 («Thérèse and the Doctor», tr. 1947). 
* *Thérèse à l'hôtel*, 1933 («Thérèse at the Hotel», tradott fl-1947); *Le Rang*; *Insomnie*; *Conte de Noël*.
* 1939 – *Les Chemins de la mer* («The Unknown Sea», tradott fl-1948).
* 1941 – *La Pharisienne* («A Woman of Pharisees», tradott fl-1946).
* 1951 – *Le Sagouin* («The Weakling», tr. 1952 / «The Little Misery», novella tradotta fl-1952).
* 1952 – *Galigaï* («The Loved and the Unloved», tradott fl-1953).
* 1954 – *L'Agneau* («The Lamb», tradott fl-1955).
* 1969 – *Un adolescent d'autrefois* («Maltaverne», tradott fl-1970).
* 1972 – *Maltaverne* (rumanz mhux komplut li jkompli ma' rumanz preċedenti; ippubblikat wara mewt l-awtur).

### Drammi

* 1938 – *Asmodée* («Asmodée; jew, The Intruder», tradotta fl-1939 / «Asmodée: A Drama in Three Acts», tradotta fl-1957).
* 1945 – *Les Mal Aimés.*
* 1948 – *Passage du malin.*
* 1951 – *Le Feu sur terre.*

### Poeżiji

* 1909 – *Les Mains jointes.*
* 1911 – *L'Adieu à l'Adolescence.*
* 1925 – *Orages.*
* 1940 – *Le Sang d'Atys.*

### Memorji

* 1931 – *Holy Thursday: an Intimate Remembrance.*
* 1960 – *Mémoires intérieurs.*
* 1962 – *Ce Que Je Crois.*
* 1964 – *Soirée Tu Danse.*

### Bijografiji

* 1937 – *Life of Jesus.*
* 1964 - *De Gaulle de François Mauriac* (edizzjoni bil-Franċiż), 1966.

### Saġġi u kritika

* 1919 – *Petits Essais de Psychologie Religieuse*: *De quelques coeurs inquiets.* Pariġi: Societe litteraire de France. 1919.
* 1936 - “God and Mammon” in ‘Essays in Order: New Series, No. 1’. Editjat minn Christopher Dawson u Bernard Wall. Pubblikat f'Londra minn Sheed & Ward.
* 1961 – *Second Thoughts: Reflections on literature and on Life* (tradott minn Adrienne Foulke). Darwen Finlayson.

## Iktar qari

* Scott, Malcolm (1980), *Mauriac: The Politics of a Novelist*, Scottish Academic Press, .
* Dudley Edwards, Owen (1982), review of *Mauriac: The Politics of a Novelist* by Malcolm Scott, in Murray, Glen (ed.), *Cencrastus* No. 8, Spring 1982, pp. 46 & 47, ISSN 0264-0856.

## Referenzi