Madonna (kantanta)

**Madonna Louise Ciccone** (twieldet 16 ta' Awwissu 1958) magħrufa bħala **Madonna**, imwielda fis-16 ta' Awwissu 1958 f'Bay City, Michigan, hija kantanta, żeffiena, attriċi, produttur tal-films, direttur u negozjanta Amerikana ta' oriġini Taljana u Franċiża-Kanadiża. Hija spiss ikkwotata bħala influwenza kbira fuq artisti żgħażagħ tas-seklu 21 u meqjusa bħala waħda mill-akbar stilel fuq il-pjaneta.

## Bijografija
**<big>Oriġini u tfulija (1958–1978)</big>** 

Madonna twieldet fis-16 ta’ Awwissu 1958 f’Bay City, Michigan. Hija bint Silvio Anthony "Tony" Ciccone, inġinier Taljan-Amerikan ta' Chrysler u General Motors, u Madonna Louise Fortin, ta' oriġini Franċiża-Kanadiża. Missieru twieled fit-2 ta’ Ġunju 1931 minn immigranti Taljani mir-raħal ta’ Pacentro (Abruzzo) li waslu l-Istati Uniti fl-1919. Fir-rigward ta’ ommu, imwielda fil-11 ta’ Lulju 1933, hija dixxendent dirett ta’ Julien Fortin, li emigrat minn Perche lejn Franza Ġdida fl-1650. Il-familja Fortin hija relatata mal-pijunier Zacharie Cloutier, u b’hekk Madonna kienet kuġin imbiegħda ta’ diversi personalitajiet tal-Quebec fosthom Céline Dion, Diane Tell u Xavier Dolan. 

Miżżewweġ fl-1955, Silvio Ciccone u Madonna Fortin imbagħad kellhom sitt itfal: Anthony (3 ta’ Mejju 1956 – 25 ta’ Frar 2023), Martin (imwieled fil-15 ta’ Ġunju, 1957), Madonna (li konna laqqmu “Iċ-Ċkejkna Nonni” biex niddistingwuha minnha. omm[8]), Paula (imwielda fit-22 ta’ Awwissu, 1959), Christopher (imwielda fit-22 ta’ Novembru, 1960) u Melanie (imwielda fit-30 ta’ Ġunju, 1962). Imrobbija f’ambjent strettament Kattoliku, Madonna ħadet lil Veronika bħala l-ewwel isimha, b’referenza għal Santa Veronika.

Nannu missieru, li ma kellux diploma, kellu jaħdem ta’ barriera għal salarju żgħir, u trabba lil uliedu strettament sabiex jgħallimhom id-dixxiplina, ir-rispett u, fuq kollox, biex jgħixu permezz tal-perseveranza biss. Missier Madonna se japplika l-istess metodu lil uliedu biex jassigurahom futur preferibbli minn tiegħu. 

Fl-1 ta’ Diċembru 1963, ta’ 5 snin, Madonna tilfet lil ommha bil-kanċer tas-sider. Il-mewt tagħha se tkun suġġett rikurrenti fix-xogħlijiet mużikali tagħha, li Madonna se tindirizza fost l-oħrajn fl-albums *Like a Prayer* (1989), *Ray of Light* (1998) u *American Life* (2003), u se tagħmel id-digriet tagħha li qatt mhu ser. jiddependu fuq il-persuna u ma jkollhom ebda rekwiżit biex jiġġieldu u jiddefendu posthom fis-soċjetà.

**<big>Karriera</big>** 

**Bidu fil-mużika (1978–1984)** 

F’Settembru tal-1978, waslet New York b’$35 fil-but, u marret fid-distrett tat-teatri, Times Square, bit-tama li ssib fama. Madonna se tfakkar diversi episodji trawmatiċi mal-wasla tagħha: “Ma ġejtx milqugħa hemm b’idejha miftuħa. L-ewwel sena, kont miżmuma b'pistola. Ġejt stuprat fuq il-bejt ta’ bini, fejn ġejt imbuttat b’sikkina fuq wara, u l-appartament tiegħi nqasam tliet darbiet.” Malajr saret studenta taż-żeffiena klassika rispettata ħafna Pearl Lang, u għexet minn xogħlijiet okkażjonali fi prekarjetà kbira, solitarja u bil-ftit flus li ġabu magħhom ix-xogħolijiet tagħha bħala waitress, żeffiena jew mudella nude. Madonna għalhekk se tinkorpora l-immaġni tal-ħolma Amerikana: tirnexxi mix-xejn permezz ta’ determinazzjoni kbira. Imbagħad telqet lejn Durham biex tieħu audition u tieħu lezzjonijiet taż-żfin mingħand Martha Graham u Alvin Ailey fl-*American Dance* Center fi New York.

Fl-1979, iltaqgħet ma’ Dan Gilroy, li għallimha l-kitarra. Għajjien mir-relazzjoni tumultuous tagħha ma' Pearl Lang, ħalliet il-karriera tagħha taż-żfin fil-ġenb biex issegwi l-mużika u b'hekk saret id-drummer u mbagħad kantanta tal-grupp *Breakfast Club*. Wara numru ta’ auditions (notevolment għal Footloose u Fame), il-produtturi nnutawha waqt awdizzjoni għal Patrick Hernandez u riedu li tittanta xortiha fi Franza; imbagħad għexet għal ħames xhur bejn Lille, Pariġi u Marsilja, ħadet kuntratti żgħar iżda kisbet esperjenza. Għajjien għal darb'oħra, hija marret lura l-Istati Uniti f'Awwissu u reġgħet bdiet l-awdizzjonijiet. F’Ottubru, spiċċat tieħu sehem f’film b’baġit baxx, A Certain Sacrifice ta’ Stephen Jon Lewicki. Matul is-sajf tal-1980, hija pproduċiet il-grupp tagħha stess "*Emmy & The Emmys*" f'Manhattan's Music Building, ma' Stephen Bray u Gary Burke, li għalih kitbet 14-il kanzunetta. Il-grupp iwettaq fil-każini, u jwettaq il-kompożizzjonijiet tal-kantanta.

F'April tal-1982, hija ffirmat ma' Sire Records, sussidjarja ta' Warner, li ppermettiet ir-rilaxx tal-ewwel 45 rpm tagħha, Everybody, li ma għarrfithiex mal-pubbliku ġenerali iżda kellha xi suċċess fil-nightclubs Amerikani. Imbagħad ġew *Burning Up* u *Physical Attraction* li, għal darb'oħra, kienu magħrufa l-aktar fl-Istati Uniti. F'Lulju 1983, ħareġ l-ewwel album tagħha, Madonna, li kien jikkonsisti f'kanzunetti taż-żfin, ħafna minnhom prodotti minn Reggie Lucas u miktuba mill-kantanta stess. Quddiem is-suċċess progressiv tal-album, ġew rilaxxati tliet singles oħra, li wkoll iltaqgħu b'suċċess: *Holiday*, *Borderline*, u *Lucky Star*. Minn dakinhar, l-album biegħ aktar minn 10 miljun kopja, nofshom fl-Istati Uniti.

**Minn Like a Virgin għal Like a Prayer: il-konsagrazzjoni (1984–1990)**

Kien bit-tieni album tiegħu li l-artist verament sar magħruf internazzjonalment. Like a Virgin, li dehret fl-aħħar tal-1984, biegħet aktar minn 20 miljun kopja madwar id-dinja, fosthom 10 miljuni fl-Istati Uniti, grazzi għas-singles *Material Girl*, daqsxejn kontroversjali, *Angel*, *Dress You Up* u speċjalment *Like a Virgin*, titolu kontroversjali ħafna (li jħallat innuendos erotiċi u referenzi reliġjużi) li sar l-ewwel hit internazzjonali kbir reali tal-kantanta. Din id-darba, Madonna pparteċipat biss fil-kitba għal nofs l-album. Il-fenomenu pop qed jinfirex: tfajliet żgħażagħ tal-Punent qed jadottaw l-istil tax-xagħar u l-istil tal-ħwejjeġ; ħwejjeġ ta 'taħt fuq nett u brazzuletti tal-gomma għamlu "wanabees" l-ewwel groupies popstar femminili. Fl-1985, Like a Virgin reġgħet ħarġet b’titlu addizzjonali, is-suċċess Into the Groove, soundtrack tal-film Desperately Seeking Susan, li fih Madonna kellha wieħed mir-rwoli ewlenin. Fl-istess sena, iżżewġet lill-attur Sean Penn f’bajja privata f’Malibu: iż-żwieġ tagħhom kien imħassar bil-vjolenza u spiċċaw jiddivorzjaw fl-1989. Filwaqt li l-ewwel tour tagħha, *The Virgin Tour*, waqfet fl-akbar bliet mill-Istati Uniti u l-Kanada. 

Fl-1986, meta kienet mistennija li titlaq mix-xena, hija rritornat ma’ True Blue, album li fih saret aktar involuta (issa hija ko-kittieba u ko-produttriċi tal-album kollu). Iktar matur, dan id-diska kien suċċess ġdid, li kklassifika fl-ewwel post fi 28 pajjiż (rekord dak iż-żmien) u kien se jsir l-aktar album li jinbiegħ, b’aktar minn 30 miljun kopja. Il-ħames singles, *Live to Tell*, *Papa Don't Preach*, *True Blue*, *Open Your Heart* u *La isla bonita*, saru hits internazzjonali, u laħqu l-ewwel post fil-biċċa l-kbira tal-pajjiżi. Għal darb’oħra ħolqot kontroversja, notevolment bil-clip għal *Open Your Heart* fejn dehret bħala stripper, u t-test ta’ *Papa Don't Preach*, interpretat minn xi wħud bħala kanzunetta kontra l-abort (iktar tard il-kantanta kienet tgħid li kienet favorevoli għal abort). Imbagħad kitbet b’mod konġunt *Each Time You Break My Heart* ma’ Stephen Bray, li hija ppjanat li tkanta waħedha, qabel offrietha lil Nick Kamen, għalkemm kienet preżenti fil-backing vocals.

Mistiedna minn Jacques Chirac, dak iż-żmien sindku u Prim Ministru RPR tal-President soċjalista François Mitterrand, fuq talba ta’ bintha, Claude Chirac, fan tal-istilla, Madonna se tagħti ċekk ta’ 500,000 frank għar-riċerka kontra l-AIDS, fis-Salons tal- Muniċipju.

Is-sena ta’ wara, hija ħadet sehem fuq Broadway fid-dramm Speed the Plough ta’ David Mamet, flimkien ma’ Joe Mantegna u Ron Silver. Id-dramm se jkun falliment kritiku.