Tempju ta' Kakatiya Rudreshwara

It-**Tempju ta' Kakatiya Rudreshwara**, magħruf ukoll bħala t-**Tempju ta'<nowiki/>** **Ramappa** jew it-**Tempju ta**' **Rudreshwara**, huwa tempju Induista bl-istil Kakatiya u huwa ddedikat lill-alla Induista Xiva. It-tempju jinsab fil-villaġġ ta' Palampet, id-distrett ta' Mulugu, Telangana, l-Indja. Jinsab 15-il kilometru (9.3 mili) minn Mulugu, 66 kilometru (41 mil) minn Warangal, 209 kilometri (130 mil) minn Hyderabad. Skont kitba mnaqqxa fit-tempju nbena fl-1213 W.K. minn Recharla Rudra — ġeneral tal-mexxej Kakatiya Ganapati Deva (li rrenja fl-1199–1262). It-Tempju ta' Ramappa jinsab qrib il-Lag ta' Ramappa u jikkonsisti minn tliet tempji li nbnew bejn l-1212 u l-1234, iddisinjati minn Ramappa — u isem il-kumpless tat-tempju ssemma għalih. Marco Polo, matul iż-żjara tiegħu fl-imperu Kakatiya, jingħad li ddeskriva t-tempju bħala "l-iktar stilla li tiddi fil-galassja ta' tempji". F'Lulju 2021, it-Tempju ta' Ramappa tniżżel fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO.

## Struttura
It-Tempju ta' Ramappa jinsab fuq pjattaforma għolja 6 piedi (1.8 metru) b'għamla ta' stilla. Il-kompartiment ta' quddiem il-qalba sagra tat-tempju fih bosta pilastri mnaqqxin li ġew ippożizzjonati b'tali mod li joħolqu effett li jikkombina d-dawl u l-ispazji b'mod mill-aqwa. It-tempju ngħata isem l-iskultur Ramappa li bnieh, u b'hekk huwa l-uniku tempju fl-Indja li ngħata isem artiġjan li ħa sehem fil-kostruzzjoni.

L-istruttura prinċipali hija magħmula mill-ġebel ramli ħamrani, iżda l-kolonna madwar in-naħa ta' barra fihom riffieda kbar tal-bażalt iswed li huwa rikk bil-ħadid, il-manjeżju u s-silika. Dawn huma mnaqqxin bl-għamla ta' annimali mitiċi, żeffiena femminili jew mużiċisti femminili, u huma "kapulavuri tal-arti Kakatiya, u huma magħrufa għat-tinqix delikat, għall-pożi senswali u għall-iġsma u għall-irjus tawwalin". Fil-25 ta' Lulju 2021, it-tempju tniżżel fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO.

## Restawr mis-seba' Nizam
Is-seba' Nizam ta' Hyderabad ta donazzjoni għar-restawr tat-tempju u x-xogħlijiet tar-restawr bdew fl-1914.

Fl-1931, Dr. Ghulam Yazdani, l-arkeologu u l-konservazzjonista Indjan famuż mad-dinja li stabbilixxa d-Dipartiment tal-Arkeoloġija ta' Hyderabad taħt il-Gvern ta' Nizam, ħejja tpinġijiet tat-tiżjin u tal-ornamenti neqsin tat-tempju u rrestawrhom fil-pożizzjonijiet oriġinali tagħhom.

## Deskrizzjoni
Il-bejt (*garbhalayam*) tat-tempju huwa mibni bil-brikks, li tant huma ħfief li jistgħu jibqgħu f'wiċċ l-ilma.Xi brikks tat-Tempju ta' Ramappa u tal-Qabar ta' Humayun intbagħtu lil Dr. Habib Haman, il-Kimiku Ewlieni tal-Laboratorju Industrijali tal-Gvern f'Hyderabad, biex jiġu eżaminati. Huwa rrapporta kif ġej: "Il-kampjuni ta' brikks li jibqgħu f'wiċċ l-ilma minn Bidar huma simili għal dawk minn Warangal fir-rigward tal-metodu ta' manifattura. Il-materjal li ntuża biex il-brikks ikunu qishom sponoż milli jidher kien serratura jew ċana. Il-piż tal-eżemplari huwa 1⁄3 sa 1⁄4 tal-brikks ordinarji tal-istess daqs. L-eżemplari ta' Bidar għandhom kwalità aħjar fir-rigward it-taħlit omoġenju u l-ħami uniformi meta mqabbel ma' prototipi oħra mit-Tempju ta' Ramappa, u b'hekk il-porożità baqgħet tinżamm fil-korp tal-brikks minn Bidar, tant li jibqgħu f'wiċċ l-ilma.Hemm żewġ santwarji żgħar iddedikati lil Xiva fuq iż-żewġ naħat tat-tempju prinċipali. L-istatwa tan-Nandi enormi fi ħdan it-tempju, faċċata tas-santwarju ta' Xiva, għadha f'kundizzjoni tajba.

Nataraja Ramakrishna reġa' ta ħajja lill-Perini Shivatandavam (iż-Żifna ta' Perini), wara li ra l-iskulturi f'dan it-tempju. Il-pożi taż-żifna, miktuba f**Nrtta Ratnavali'' minn Jayapa Senani, jidhru wkoll f'dawn l-iskulturi.

It-tempju baqa' intatt saħansitra wara diversi gwerer, serq u qerda matul il-gwerer u d-diżastri naturali. Kien hemm terremot kbir matul is-[[seklu 17]] li kkawża xi ħsarat. It-tempju rreżista t-theżżiż tat-terremot bis-saħħa tat-teknika tal-kostruzzjoni tal-pedamenti tiegħu.

Ħafna mill-istrutturi ż-żgħar ġew ittraskurati u jinsabu fi stat ta' fdalijiet. L-Istħarriġ Arkeoloġiku tal-Indja ħa ħsieb l-amministrazzjoni u ż-żamma tas-sit. Id-daħla prinċipali fil-ħajt ta' barra tat-tempju wkoll tinsab fi stat ta' fdalijiet.

== Pożizzjoni ==
It-Tempju ta' Ramappa jinsab f'Palampet, Venkatapur mandal, 19-il km (12-il mil) minn Mulugu mandal (madwar 70 kilometru (43 mil) mill-belt ta' Warangal). Jinsab 6 kilometri (3.7 mili) 'il bogħod minn Kota Gullu fejn hemm tempju ieħor iddedikat lil Xiva.

== Sit ta' Wirt Dinji ==
It-Tempju ta' Kakatiya Rudreshwara (Ramappa), Telangana, ġie ddeżinjat bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-2021.

Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-**kriterju (i)** "Rappreżentazzjoni ta' kapulavur frott il-kreattività tal-[[bniedem]]"; u l-**kriterju (iii)''' "Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta' tradizzjoni kulturali jew ta' ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet".

## Gallerija

File:Ramappa_Temple_(Human_Scale).jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ramappa_Temple_(Human_Scale).jpg|From the side
File:Ramappa_Temple_02.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ramappa_Temple_02.jpg
File:Temple_-_Front_view.JPG|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Temple_-_Front_view.JPG|Front
File:Temples_of_India.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Temples_of_India.jpg
File:A_view_of_Ramappa_Temple_01.JPG|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:A_view_of_Ramappa_Temple_01.JPG|From behind
File:Ramappa_Temple_by_Varsha_Bhargavi_Kondapalli_21.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ramappa_Temple_by_Varsha_Bhargavi_Kondapalli_21.jpg|One of the distinctive dancers
File:Ramappa_Temple_by_Varsha_Bhargavi_Kondapalli_38.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ramappa_Temple_by_Varsha_Bhargavi_Kondapalli_38.jpg|Dancer
File:Ramappa_Temple_by_Varsha_Bhargavi_Kondapalli_09.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ramappa_Temple_by_Varsha_Bhargavi_Kondapalli_09.jpg|Pillar inside the mandapa
File:Ramappa_Temple_by_Varsha_Bhargavi_Kondapalli_14.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ramappa_Temple_by_Varsha_Bhargavi_Kondapalli_14.jpg|Inside the mandapa
File:Ramappa_temple...JPG|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ramappa_temple...JPG|Smaller temple


## Referenzi