Tetraclinis

***Tetraclinis*** Mast. huwa ġeneru li jiġbor is-siġar koniferi li jħaddru s-sena kollha mill-familja Cupressaceae Dan il-ġeneru fih speċi waħda biss; ***Tetraclinis articulata***,  magħrufa wkoll bħala **Thuja articulata**,   **Barbary thuja**,  Sandarac,  Għargħar u s-siġra tal-Għargħar. Din l-ispeċi hija endemika għar-reġjun tal-Punent tal-Mediterran.

## Abitat u distribuzzjoni
Is-siġra tal-Għargħar hija indiġena u abbundanti l-aktar fil-Majjistral tal-Afrika, mill-Muntanji Atlas fil-Marokk, l-Alġerija, u sat-Tuneżija, b'żewġ popolazzjonijiet żgħar oħra; b'waħda f'Malta, kif ukoll poplazzjoni oħra qrib Cartagena fix-Xlokk ta' Spanja. Is-siġra tal-Għargħar tikber f'altitudnijiet relattivament baxxi fi klima Mediterranja, li hija sħuna u niexfa. Fil-fatt tikber fuq l-irdumijiet ta' ħdejn il-baħar, fil-foresti u fil-widien. Kif ukoll f'għoljiet fil-beraħ f'xemx diretta f'ħamrija fqira.  Għalkemm din hija rari fis-selvaġġ f'Malta, fejn xi darba kienet aktar abbundanti milli hi illum.  Illum il-ġurnata f'Malta hija frekwenti fil-ġonna u f'postijiet ta' afforestazzjoni.

Is-siġra tal-Għargħar tikber f'assoċċazzjoni ma' speċi ta' pjanti oħra fosthom il-*Periploca angustifolia*, *Pinus halepensis,* *Anthyllis hermanniae* u *Erica multiflora* fost oħrajn.

Id-distribuzzjoni tas-siġra tal-Għargħar naqset drastikament matul iż-żminijiet minħabba l-pressjoni tal-bniedem fosthom bl-iżviluppar tal-ambjent għall-użu tiegħu, mir-ragħa tal-annimali, nirien u kompetizzjoni minn speċi invażivi.

## Tassonomija
L-eqreb qraba ta' dan il-ġeneru huma *Platycladus* u *Calocedrus*, bl-eqreb xebħ ma’ dawn tal-aħħar.  Fil-passat, il-ġeneru *Tetraclins* ġieli tpoġġa mal-ġeneri ta' *Thuja* jew *Callitris*, iżda dawn il-ġeneri huma inqas relatati mill-qrib ma' dan il-ġeneru.

## Deskrizzjoni

It-*Tetraclinis articulata* hija siġra li tikber bil-mod u titwal sa 6–15 metru u raramet twassal għall-għoxrin metru fit-tul. Filwaqt li z-zokk prinċipali ikun bejn  0.5-1 metru fil-wisa'. Ħafna drabi z-zokk prinċipali ikun maqsum f'żewġ zkuk jew iktar mill-bażi. Is-siġar li għadhom żgħar ikollhom forma pyramidali. Filwaqt li siġar maturi ikollhom forma irregolari  

Il-weraq jifforma fi friegħi miftuħin b'weraq li ikun 1-8&nbsp;mm fit-tul u 1–1.5&nbsp;mm wiesgħa; il-weraq huma rranġati f'pari opposti f'grupp ta' erbgħa.  Twarrad fi Frar, iz-zahar u l-inwar jikbru fuq l-istess siġra, fejn iz-zahar jiddakkru bir-riħ. iz-zahar ikun ta' daqs 8-3mm u l-inwar 5-7mm. Il-frotta tas-siġra tal-Għargħar issir bejn Novembru u Diċembru.

Il-frotta tal-Għargħar hija 10-15&nbsp;mm fit-tul, ta' lewn aħdar li jsir kannella-ħamrani meta jimmaturaw f'madwar 8 xhur. Il-frotta għanda diametru ta' 10-15mm. Kull frotta tinqasam f'erba' bicciet ħoxnin tal-injam li huma irranġati f'żewġ pari opposti. Iż-żrieragħ huma 5-7&nbsp;mm fit-tul u 2&nbsp;mm wiesgħa, bi&nbsp;ġwienħa irqiqa bħall-karta fuq kull naħa taż-żerriegħa. 

Is-siġra tal-Għargħar hija waħda  minn numru żgħir ta' koniferi li kapaċi jerġgħu jinbtu miz-zkuk prinċipali u mill-għeruq meta dawn is-siġar jitqaċċtu jew jinħarqu.  Dan huwa adattament sabiex jgħixu fi klima sħuna li jkolla żminijiet ta' nixfa, nirien naturali u livelli immoderati ta' ragħa tal-annimali. Siġar xjuħ li nibtu kemm il-darba matul għexrieren ta' snin jifformaw għenieqed tal-injam fuq il-wiċċ taz-zokk prinċipali magħrufin bħala *lupias* . 

### L-użu u s-simboliżmu
Hija s-siġra nazzjonali ta' Malta, fejn hija magħrufa bħala *għargħar* (imnissla mill-Għarbi  ʿarʿar ). . 

Ir-reżina, magħrufa bħala sandarac, tintuża sabiex jsir verniċ, likur u fil-mediċina tradizzjoni fl-Afrika ta' fuq. Ir-reżina hija partikolarment importanti fir-restawr tal-pitturi. L-injam tas-siġra tal-Għargħar jintuża fl-ornamenti tal-injam, għodda u fil-bini tad-djar fejn l-injam huwa magħruf bħala Thuja-burr

### Kultivazzjoni
Is-siġra tal-Għargħar hija kkultivata kemm bħala siġra ornamentali fi klima sħuna u niexfa, kif ukoll bħala ħajt u ilqugħ għall-privatezza u s-sigurtà. Illum il-ġurnata tintuża ukoll fi proġetti ta’ afforestazzjoni. 

### Protezzjoni
Is-Siġra tal-Għargħar hija speċi protetta bil-ligi fi Spanja kif ukoll f'Malta. Skont il-lista l-ħamra tal-IUCN għall-Ewropa, is-Siġra tal-Għargħar hija meqjusa fil-periklu tal-estinżjoni bil-klassifikazzjoni ta' EN.

## Fdalijiet fossilizzati
Mill-fdalijiet fossilizzati ta' weraq u frott li kienu nstabu  f'Monte Tondo u Borgo Tossignano, fit-Tramuntana tal-Appennini, l-Italja, kienet instabet speċi estinta relatata mill-istess ġeneru li ingħatat l-isem ta' *Tetraclinis salicornioides.* *Tetraclinis salicornioides* kienet mill-perjodu Messinian (madwar 5.7 Ma). 

## Stampi

Stampa:Tetraclinis_articulata8.jpg|alt=Tetraclinis articulata in the mountains of Cartagena, Spain| *Tetraclinis articulata* b'forma pyramidali fil-muntanji ta' Cartagena, Spanja
Stampa:Araar-root-burl-cup.jpg|alt=A cup made of root burl wood from the Essaouira area of Morocco|Tazza magħmula mill-injam tal-għeruq miż-żona ta' Essaouira fil-Marokk
Stampa:Tetraclinis_articulata_-_Köhler–s_Medizinal-Pflanzen-270.jpg|alt=Illustration from Koehler's Medicinal-Plants (1887)|Ilustrazzjoni botanika mil-ktieb ta' Koehler *Medicinal-Plants* (1887)
Stampa:Tetraclinis_articulata_MHNT.BOT.2007.52.39.jpg| Il-Frotta u ż-żerriegħa tat-*Tetraclinis articulata*


## Referenzi