Il-massakru ta’ Sabra u Shatila

**Il-massakru ta’ Sabra u Shatila** huwa massakru li sar fil-kampijiet tar-refuġjati Palestinjani ta’ Sabra u Shatila fis-16 ta’ Settembru 1982 u dam għal tlett ijiem f’idejn il-gruppi Libaniżi rappreżentati mill-Partit tal-Falange Lebaniża, l-Armata tan-Nofsinhar tal-Libanu u l- armata Iżraeljana. In-numru ta’ mwiet fil-massakru mhux magħruf b’mod ċar, u l-istimi jvarjaw bejn 750 u 3,500 raġel, tfal, nisa u anzjani mejta, li l-maġġoranza tagħhom kienu Palestinjani, iżda fosthom kien hemm Lebaniżi wkoll. F’dak iż-żmien, il-kamp kien imdawwar kompletament mill-armata tan-Nofsinhar tal-Libanu u l-armata Iżraeljana, li kienet taħt il-kmand ta’ Ariel Sharon u Rafael Eitan.Fit-tmexxija tal-forzi Lebaniżi, kienet taħt il-kmand ta’ Elie Hobeika, il- uffiċjal influwenti Kataeb. Il-forzi Lebaniżi daħlu fil-kamp u bdew iwettqu l-massakru li heżżeż lid-dinja.Użaw armi bojod u oħrajn biex joqtlu lir-residenti tal-kamp.Ix-xogħol tal-armata Iżraeljana kien li jdawru l-kamp u jdawwalu bil-lejl b'bombi li jdawru, u ma tħallix xi ħadd milli jaħrab u jiżola liż-żewġ kampijiet mid-dinja.Għalhekk, Iżrael għamel il-kompitu aktar faċli għall-forzi.Lebaniżi, u għamilha possibbli li joqtlu l-Palestinjani mingħajr ma jintilef bala waħda.
## Numru ta' mwiet
Hemm diversi rapporti li jindikaw in-numru ta’ martri fil-massakru, iżda m’hemm l-ebda konsistenza bejn ir-rapporti, peress li d-differenza bejn id-dejta li hemm f’kull wieħed minnhom hija kbira. F'ittra mir-rappreżentanti tas-Salib l-Aħmar lill-Ministru tad-Difiża Libaniż, jingħad li n-numru ta' katavri laħaq it-328 kadavru, iżda l-kumitat ta' investigazzjoni Iżraeljan immexxi minn Yitzhak Kahan irċieva dokumenti oħra li jindikaw in-numru ta' 460 katavru fis-sit. tal-massakru. Fir-rapport finali tiegħu, il-kumitat ta’ investigazzjoni Iżraeljan ikkonkluda minn sorsi Lebaniżi u Iżraeljani li n-numru ta’ mwiet kien ta’ bejn 700 u 800 persuna. F’rapport tal-aħbarijiet tal-BBC, 800 persuna nqatlu fil-massakru. Bayan Nuweihed Al-Hout, fil-ktieb tagħha “Sabra and Shatila – September 1982”, stmat li n-numru tal-imwiet huwa ta’ mill-inqas 1,300, skont paragun bejn 17-il lista li tagħti dettalji dwar l-ismijiet tal-vittmi u sorsi oħra. Il-ġurnalist Ingliż Robert Fisk irrapporta li uffiċjal tal-milizzja Maronita, li rrifjuta li jiżvela l-identità tiegħu, qal li membri tal-milizzja qatlu 2,000 Palestinjan. Fir-rigward tal-ġurnalist Iżraeljan-Franċiż Amnon Kabliuk, fi ktieb ippubblikat dwar il-massakru qal li s-Salib l-Aħmar ġabar 3,000 kadavru, filwaqt li l-membri tal-milizzja ġabru 2,000 kadavru addizzjonali, li jindika mill-inqas 3,000 mejta fil-massakru.

## Avvenimenti
Fl-1982, il-massakru ta’ Sabra u Shatila beda f’żewġ kampijiet tar-refuġjati Palestinjani fil-Libanu f’idejn il-Partit tal-Falange Libaniż, b’kooperazzjoni mal-armata Iżraeljana. Id-deċiżjoni tal-massakru kienet immexxija minn Rafael Eitan, iċ-Chief of Staff Iżraeljan, u Ariel Sharon, il-Ministru tad-Difiża dak iż-żmien.

Tliet timijiet daħlu fil-kamp, ​​kull wieħed magħmul minn ħamsin raġel armat, bl-iskuża tal-preżenza ta’ 1,500 raġel Palestinjan armat ġewwa l-kamp.Il-gruppi Maroniti Libaniżi għalqu r-residenti tal-kamp u bdew joqtlu nies ċivili bla waqfien.Tfal ta’ tliet snin. u erbgħa nstabu mgħarrqa f’demmhom stess, nisa tqal li l-istonku tagħhom infetaħ, u nisa li l-istonku tagħhom infetaħ, ġew stuprati qabel ma nqatlu, irġiel u sheikhs inqatlu u nqatlu, u kull min ipprova jaħrab inqatel 48 siegħa ta 'qtil kontinwu u s-sema tal-kamp kien miksi bin-nar ta' bombi li jleqqu.

Il-mekkaniżmi Iżraeljani għalqu r-rotot kollha tal-ħarba lejn il-kamp.Il-ġurnalisti u l-aġenziji tal-aħbarijiet ma tħallewx jidħlu qabel ma spiċċa l-massakru, meta d-dinja qamet b’wieħed mill-agħar massakri fl-istorja tal-bniedem.In-numru ta’ dawk li nqatlu fl- massakru mhux magħruf biċ-ċar, u l-istimi jvarjaw minn madwar 4,000 martri, inklużi rġiel, tfal, nisa, u ċ-ċivili anzjani.
## Referenzi