open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Għid il-Fatar

L-**Għid il-Fatar** jew l-**Għid il-Fitr** (bl-Għarbi: عيد الفطر, b'ittri Latini: *Għīd al-Fiṭr*, litteralment: "Festa tal-Fatar") huwa l-ewwel miż-żewġ festi u btajjel uffiċjali fl-Iżlam (l-Għid l-Adħa l-ieħor). Għid il-Fatar huwa ċċelebrat mill-Misilmin kollhom madwar id-dinja minħabba li jimmarka t-tmiem tas-sawm ta’ xahar minn sebħ sa *magħreb* (nżul ix-xemx) tar-Ramadan. L-Għid il-Fatar jaqa' fl-ewwel jum ta' Xewwel fil-kalendarju Iżlamiku; dan mhux dejjem jaqa' fl-istess jum Gregorjan, peress li l-bidu ta' kull xahar Hiġri qamri ivarja skond meta l-qamar ġdid jiġi osservat mill-awtoritajiet reliġjużi lokali. Il-festa hija magħrufa taħt diversi ismijiet oħra f'lingwi u pajjiżi differenti madwar id-dinja. Il-festa wkoll tissejjaħ l-Għid iż-Żgħir, jew sempliċiment l-Għid jew aktar komunement l-*Eid*.

L-Għid il-Fatar għandu *[[Salǎ (Iżlam)|salǎ]]* (att ta' qima Iżlamika) partikolari li jikkonsisti f'żewġ *rakgħat* (unitajiet) ġeneralment imwettqa f'għalqa miftuħa jew sala kbira. Jista' jsir biss mal-ġmiegħa u fih seba' takbir addizzjonali (tgħolli l-idejn sal-widnejn waqt li tgħid "Allāhu Akbar", li jfisser "Alla Hu akbar") fl-iskola Hanafi tal-Islam Sunni: tlieta fil-bidu tal-ewwel *rakgħa* u tlieta eżatt qabel *rkugħ* (tbaxxija) fit-tieni *rakgħa*. Skejjel Sunni oħra normalment ikollhom 12-il takbir, maqsuma bl-istess mod fi gruppi ta’ sebgħa u ħamsa. Fl-Islam Xigħi, is-*salǎ* għandu sitt takbir fl-ewwel *rakgħa* fl-aħħar ta' qarja, qabel *rkugħ*, u ħamsa fit-tieni. Skont l-opinjoni ġuristika tal-lokalità, din is-*salǎ* hija jew *fard* (فَرْض, obbligatorju), *mistaħabb* (irrakkomandat ħafna) jew *mandub* (مَنْدُوْب, preferut). Wara s-*salǎ*, il-Misilmin jiċċelebraw l-Għid il-Fatar b'diversi modi bl-ikel ("kċina Għid") tkun tema ċentrali, li tagħti wkoll lill-festa l-laqam "Għid Ħelu" jew "Festa taz-Zokkor".

## Referenzi
Vettur ewklidju

Fil-matematika, il-fiżika, u l-inġinerija, **vettur Ewklidju** jew sempliċiment **vettur** (xi kultant imsejjaħ **vettur ġeometriku**  jew **vettur spazjali** ) huwa oġġett ġeometriku li għandu kobor (jew tul) u direzzjoni. Il-vettori jistgħu jiġu miżjuda ma' vettori oħra skond l-alġebra tal-vettur. Vettur Ewklide huwa spiss rappreżentat *b'segment ta' linja diretta*, jew grafikament bħala vleġġa li tgħaqqad *punt inizjali* *A* ma' *punt terminali* *B*,  u indikata b' \stackrel \longrightarrow{AB}.

Vettur huwa dak li hu meħtieġ biex "iġorr" il-punt *A* sal-punt *B* ; il-kelma Latina *vector* tfisser "trasportatur".  Intuża għall-ewwel darba minn astronomi tas-seklu 18 li qed jinvestigaw ir-rivoluzzjoni planetarja madwar ix-Xemx.  Il-kobor tal-vettur huwa d-distanza bejn iż-żewġ punti, u d-direzzjoni tirreferi għad-direzzjoni tal-ispostament minn *A* għal *B.* Ħafna operazzjonijiet alġebrin fuq numri reali bħaż -żieda, it-tnaqqis, il-multiplikazzjoni, u n-negazzjoni għandhom analogi mill-qrib għal vettori,  operazzjonijiet li jobdu l-liġijiet alġebrin familjari tal-kommutattività, l-assoċjazzjoni u d-distribuzzjoni. Dawn l-operazzjonijiet u l-liġijiet assoċjati jikkwalifikaw vectors Ewklidjani bħala eżempju tal-kunċett aktar ġeneralizzat ta 'vectors definiti sempliċement bħala elementi ta' spazju vettur.

Il-vettori għandhom rwol importanti fil-fiżika: il-veloċità u l-aċċelerazzjoni ta 'oġġett li jiċċaqlaq u l-forzi li jaġixxu fuqu kollha jistgħu jiġu deskritti b'vettori.  Ħafna kwantitajiet fiżiċi oħra jistgħu jitqiesu b'mod utli bħala vettori. Għalkemm ħafna minnhom ma jirrappreżentawx distanzi (ħlief, pereżempju, pożizzjoni jew spostament), il-kobor u d-direzzjoni tagħhom xorta jistgħu jiġu rappreżentati mit-tul u d-direzzjoni ta 'vleġġa. Ir-rappreżentazzjoni matematika ta 'vettur fiżiku tiddependi fuq is- sistema ta' koordinati użata biex tiddeskrivih. Oġġetti oħra bħal vettur li jiddeskrivu kwantitajiet fiżiċi u jittrasformaw b'mod simili taħt bidliet fis-sistema ta 'koordinati jinkludu pseudovectors u tensors .
Liġi ta' Hooke

Fil-fiżika, **il-liġi ta' Hooke** hija liġi empirika li tiddikjara li l-forza (F) meħtieġa biex testendi jew tikkompressa molla b'xi distanza (x) tiskala b'mod lineari fir-rigward ta' dik id-distanza—jiġifieri, F=k•x fejn k hija a fattur kostanti karatteristika tar-rebbiegħa (jiġifieri, l-ebusija tagħha), u x hija żgħira meta mqabbla mad-deformazzjoni totali possibbli tar-rebbiegħa. Il-liġi hija msemmija wara l-fiżiku Brittaniku tas-seklu 17 Robert Hooke . Huwa ddikjara l-liġi għall-ewwel darba fl-1676 bħala anagramma Latina.   Huwa ppubblika s-soluzzjoni tal-anagramma tiegħu fl-1678  bħala:  ("bħala l-estensjoni, għalhekk il-forza" jew "l-estensjoni hija proporzjonali għall-forza"). Hooke jiddikjara fix-xogħol tal-1678 li kien jaf bil-liġi mill-1660.

L-ekwazzjoni ta' Hooke tgħodd (sa ċertu punt) f'ħafna sitwazzjonijiet oħra fejn korp elastiku huwa deformat, bħal riħ li jonfoħ fuq bini għoli, u mużiċist it-tnittif tal- korda ta' kitarra. Korp elastiku jew materjal li għalih din l-ekwazzjoni tista' tiġi preżunta jingħad li huwa lineari-elastiku jew **Hookean** .

Il-liġi ta 'Hooke hija biss approssimazzjoni lineari ta' l-ewwel ordni għar-rispons reali ta 'molol u korpi elastiċi oħra għal forzi applikati. Għandu eventwalment ifalli ladarba l-forzi jaqbżu xi limitu, peress li l-ebda materjal ma jista 'jiġi kkompressat lil hinn minn ċertu daqs minimu, jew miġbud lil hinn minn daqs massimu, mingħajr xi deformazzjoni permanenti jew bidla fl-istat. Ħafna materjali se jiddevjaw b'mod notevoli mil-liġi ta 'Hooke ħafna qabel ma jintlaħqu dawk il -limiti elastiċi .

Min-naħa l-oħra, il-liġi ta 'Hooke hija approssimazzjoni preċiża għall-biċċa l-kbira tal-korpi solidi, sakemm il-forzi u d-deformazzjonijiet huma żgħar biżżejjed. Għal din ir-raġuni, il-liġi ta 'Hooke tintuża b'mod estensiv fil-fergħat kollha tax-xjenza u l-inġinerija, u hija l-pedament ta' ħafna dixxiplini bħas- sismoloġija, il-mekkanika molekulari u l-akustika . Huwa wkoll il-prinċipju fundamentali wara l- iskala tar-rebbiegħa, il- manometru, il- galvanometru, u r-rota tal-bilanċ tal- arloġġ mekkaniku .

It- teorija moderna tal-elastiċità tiġġeneralizza l-liġi ta 'Hooke biex tgħid li r -razza (deformazzjoni) ta' oġġett jew materjal elastiku hija proporzjonali għall- istress applikat għalih. Madankollu, peress li tensjonijiet u tensjonijiet ġenerali jista 'jkollhom komponenti indipendenti multipli, il-"fattur tal-proporzjonalità" jista' ma jibqax biss numru reali wieħed, iżda pjuttost mappa lineari ( tensor ) li tista 'tiġi rappreżentata minn matriċi ta' numri reali.

F'din il-forma ġenerali, il-liġi ta 'Hooke tagħmilha possibbli li tiġi dedotta r-relazzjoni bejn it-tensjoni u l-istress għal oġġetti kumplessi f'termini ta' proprjetajiet intrinsiċi tal-materjali li huma magħmula minnhom. Pereżempju, wieħed jista' jiddeduċi li virga omoġenja b'sezzjoni trasversali uniformi se taġixxi bħal molla sempliċi meta tiġġebbed, b'ebusija K direttament proporzjonali mal-erja tas-sezzjoni trasversali tagħha u inversament proporzjonali għat-tul tagħha.

## Referenzi
Messija

**Messija** huwa t-terminu li jindika figura u kunċett importanti għat-tliet reliġjonijiet monoteistiċi Abrahamiċi ewlenin: Ġudaiżmu, Kristjaneżmu u Islam, iżda huwa preżenti wkoll fir-Rastafarianiżmu u l-Mazdaiżmu Iranjan. F’dawn ir-reliġjonijiet huwa maħsub li f’ċertu punt fl-istorja jrid jidher messaġġier minn Alla bil-kompitu li jelimina l-kontradizzjonijiet tal-kundizzjoni tal-bniedem attwali.

Il-Messija, salvatur u solvitur taż-żmien attwali, huwa l-installatur ta’ żmien ġdid u definittiv (eschaton), li jikkorrispondi, minħabba d-diversi kontenuti tiegħu ta’ ferħ u perfezzjoni, mal-aspirazzjonijiet tal-komunità li tistennieh. Il-Messija jneħħi r-realtà attwali u jibdilha b’realtà ġdida li, għall-inqas fil-perspettiva, tippreżenta ruħha bħala meta-storika u mitika.  

Għall-Ġudaiżmu l-Messija Lhudi għad irid jasal u se jiggverna u jgħaqqad lill-poplu ta’ Iżrael, li jwassalhom lejn l-Era Messjanika ta’ paċi globali u universali. Mhux mistenni li jkollu natura divina, iżda waħda unikament umana.

Fil-Kristjaneżmu l-figura tal-Messija tikkoinċidi ma’ dik ta’ Ġesù Kristu  għalhekk, fil-fatt, għall-insara diġà deher il-Messija u mistennija t-tieni miġja tiegħu. In-natura divina jew umana tiegħu hija suġġett kontroversjali tad-diversi konfessjonijiet skismatic.

Fl-Islam, Ġesù jew Għisa bin Marjam (Għarbi: عِيسَى ابن مَرْيَمْ) huwa meqjus li kien profeta u l-Messija (il-*Masiħ*) bagħat lill-Iżraeliti, li se jirritornaw lejn l-Art fl-aħħar iż-żmien flimkien mal-*[[Mahdi]]* (l-Iggwidata), u jegħlbu il-*[[Masiħ id-Daġġal|Masiħ id-Daġġal]]*, il-Messija Falz. Fit-teoloġija l-Aħmadija, dawn il-profeziji li jikkonċernaw il-Mahdi u t-tieni miġja ta’ Ġesù huma maħsuba li twettqu fi Mirza Ghulam Ahmad (1835–1908), il-fundatur tal-moviment l-Aħmadija, fejn it-termini *Messija* u *Mahdi* huma sinonimi għal l-istess persuna. Is-Sunnija u x-Xigħa iż-żewġ jaqblu li għad irid jasal, iżda m'hux fuq l-istatus tad-divinità tiegħu.

## Referenzi

### Noti


### Ċitazzjonijiet
Gianni Vernetti

**Gianni Vernetti** (Torino, 27 ta' Novembru 1960) huwa ġurnalist, kittieb u politiku Taljan. Huwa miżżewweġ lil Laura De Donato, ġurnalista. Għandhom erbat itfal

## Karriera

Deputat fil-Parlament fl-2001 u 2008 f'isem l-Ulivo u wara fil-Partit Demokratiku u Senatur fl-2006.

Bejn l-2006 u 2008 kien Viċi Ministru għall-Affarijiet Barranin fit-tieni Gvern ta' Romano Prodi.

Minn Mejju 2020 sar opinjonist għal La Repubblica fejn jikteb bosta editorjali, rapporti u intervisti li jiddeskrivu l-kriżijiet globali ewlenin, il-konfrontazzjoni dejjem tikber bejn id-demokraziji u reġimi awtoritarji, it-theddid ġdid għas-sigurtà internazzjonali, l-isfidi għall-Punent mir-reġimi. tar-Russja u ċ-Ċina.

## Kitbiet
* *Dissidenti. Da Aleksei Navalny a Nadia Murad, da Azar Nafisi al Dalai Lama: incontri con donne e uomini che lottano contro i regimi*. Rizzoli, Milano, 2022. 
* *Il nuovo Grande Gioco. Dal Giappone all’Ucraina: viaggio lungo la frontiera fra libertà e autoritarismo*. Solferino Libri, Milano, 2025. 

## Ħoloq esterni
*  Sit uffiċjali

## Referenzi
Fliegu ta' Malta

Il-**Fliegu ta' Malta** (*bl-Ingliż*: Malta Channel) jifred il-gżira Ewropea ta' Malta mill-ponta tan-nofsinhar ta' Sqallija. Il-fliegu jservi bħala rabta tar-rotta tal-baħar lejn l-Ewropa għall-Maltin. Il-Virtu Ferries tieħu nies u karozzi minn Malta għall-Italja u viċi versa regolarment billi taqsam dan il-fliegu.

Il-kanal għandu wisa' massimu ta' , filwaqt li fl-iktar punt dejjaq fih madwar . Ikkaratterizzat minn ilmijiet relattivament baxxi, għandu fond massimu ta' . Il-qiegħ tal-baħar, kemxejn aktar fil-fond fit-tarf tan-Nofsinhar ta’ Malta, għandu tendenza li jogħla hekk kif wieħed jersaq lejn il-kosti ta’ Sqallija.

Fit-Tieni Gwerra Dinjija, din il-medda ta' baħar rat battalji navali u kien ukoll imminat ħafna meta l-Kolonja tal-Kuruna ta’ Malta ppruvat twassal l-provizzjonijiet lill-gżira. Qabel dan, kien hemm ukoll battalji navali oħra miġġielda bejn il-Kavallieri tal-Ordni ta' San Ġwann u l-flotta naval Ottomana, kif ukoll matul il-Gwerer Puniċi.
Numru negattiv

Fil-matematika, **numru negattiv** jirrappreżenta l-oppost.  Fis-sistema tan-numri reali, numru negattiv huwa numru li huwa inqas minn żero. Numri negattivi ħafna drabi jintużaw biex jirrappreżentaw il-kobor ta 'telf jew defiċjenza. Dejn li huwa dovut jista' jitqies bħala assi negattiv. Jekk kwantità, bħall-ċarġ fuq elettron, jista 'jkollha wieħed minn żewġ sensi opposti, allura wieħed jista' jagħżel li jiddistingwi bejn dawk is-sensi—forsi b'mod arbitrarju—bħala *pożittivi* u *negattivi*. Numri negattivi huma użati biex jiddeskrivu valuri fuq skala li tmur taħt iż-żero, bħall-iskali Celsius u Fahrenheit għat-temperatura. Il-liġijiet ta 'l-aritmetika għal numri negattivi jiżguraw li l-idea ta' sens komun ta 'oppost hija riflessa fl-aritmetika. Per eżempju, −(−3) = 3 għax l-oppost ta' oppost huwa l-valur oriġinali.

Numri negattivi huma normalment miktuba b'sinjal minus quddiem. Pereżempju, -3 tirrappreżenta kwantità negattiva b'kobor ta 'tlieta, u hija ppronunzjata "nieq tlieta" jew "tlieta negattivi". Biex tgħin biex tgħid id-differenza bejn operazzjoni ta' tnaqqis u numru negattiv, kultant is-sinjal negattiv jitqiegħed kemmxejn ogħla mis-sinjal minus (bħala superscript). Bil-maqlub, numru li huwa akbar minn żero jissejjaħ *pożittiv*; żero huwa normalment (iżda mhux dejjem) meqjus bħala la pożittivi u lanqas negattivi .  Il-pożittività ta' numru tista' tiġi enfasizzata billi jitqiegħed sinjal plus quddiemu, eż. +3. B'mod ġenerali, in-negattività jew il-pożittività ta 'numru tissejjaħ is-sinjal tiegħu.

Kull numru reali minbarra żero huwa jew pożittiv jew negattiv. In-numri sħaħ mhux negattivi jissejħu numri naturali (jiġifieri, 0, 1, 2, 3...), filwaqt li n-numri sħaħ pożittivi u negattivi (flimkien ma' żero) jissejħu interi. (Xi definizzjonijiet tan-numri naturali jeskludu ż-żero.)

Fiż-żamma tal-kotba, l-ammonti dovuti ħafna drabi huma rappreżentati minn numri ħomor, jew numru fil-parentesi, bħala notazzjoni alternattiva biex tirrappreżenta numri negattivi.

Intużaw numri negattivi fid- *Disa' Kapitli dwar l-Arti Matematika*, li fil-forma preżenti tagħha tmur mill-perjodu tad- dinastija Han Ċiniża (202 QK - 220 AD), iżda jista 'jkun fihom materjal ħafna eqdem.  Liu Hui (ċ. Seklu 3) stabbilixxa regoli għaż-żieda u t-tnaqqis tan-numri negattivi.  Sas-seklu 7, il-matematiċi Indjani bħal Brahmagupta kienu qed jiddeskrivu l-użu ta 'numri negattivi. Il-matematiċi Iżlamiċi żviluppaw aktar ir-regoli tat-tnaqqis u l-multiplikazzjoni tan-numri negattivi u solvew problemi b'koeffiċjenti negattivi.  Qabel il-kunċett ta 'numri negattivi, matematiċi bħal Diophantus ikkunsidraw soluzzjonijiet negattivi għall-problemi "foloz" u ekwazzjonijiet li jeħtieġu soluzzjonijiet negattivi kienu deskritti bħala assurdi.  Matematiċi tal-Punent bħal Leibniz sostnew li n-numri negattivi kienu invalidi, iżda xorta użawhom fil-kalkoli.
Monomju

Fil-matematika, **monomju** huwa, bejn wieħed u ieħor, polinomju li għandu terminu wieħed biss. Jistgħu jinstabu żewġ definizzjonijiet ta’ monomju:

# Monomju, imsejjaħ ukoll **prodott tal-qawwa**, huwa prodott ta' poteri ta' varjabbli b'esponenti interi mhux negattivi, jew, fi kliem ieħor, prodott ta 'varjabbli, possibilment b'repetizzjonijiet. Pereżempju, x^2yz^3=xxyzzz huwa monomju. Il-kostanti 1 huwa monomju, li huwa ugwali għall-prodott vojt u għal x^0 għal kwalunkwe varjabbli x. Jekk varjabbli wieħed biss x huwa kkunsidrat, dan ifisser li monomju huwa jew 1 jew qawwa x^n ta x, bil n numru sħiħ pożittiv. Jekk jitqiesu diversi varjabbli, ngħidu aħna, x, y, z, allura kull wieħed jista 'jingħata esponent, sabiex kull monomju huwa tal-forma x^a y^b z^c ma a,b,c interi mhux negattivi (tieħu nota li kull esponent 0 jagħmel il-fattur korrispondenti ugwali għal 1).
# Monomju huwa monomju fl-ewwel sens immultiplikat b'kostanti mhux żero, imsejjaħ il- koeffiċjent tal-monomju. Monomju fl-ewwel sens huwa każ speċjali ta’ monomju fit-tieni sens, fejn il-koeffiċjent huwa 1. Per eżempju, f'din l-interpretazzjoni -7x^5 u (3-4i)x^4yz^{13} huma monomji (fit-tieni eżempju, il-varjabbli huma x, y, z, u l-koeffiċjent huwa numru kumpless).

Fil-kuntest tal -polinomji ta' Laurent u s-serje Laurent, l-esponenti ta' monomju jistgħu jkunu negattivi, u fil-kuntest tas -serje Puiseux, l-esponenti jistgħu jkunu numri razzjonali.

Peress li l-kelma "monomju", kif ukoll il-kelma "polinomju", ġejja mill-kelma Latina tard "binomium" (binomju), billi jinbidel il-prefiss "bi-" (tnejn bil-Latin), monomju għandu teoretikament jissejjaħ "doppju mononomju".
Kanal ta' Suez

Il-**Kanal ta’ Suez** huwa qiegħ tax-xmara navigabbli artifiċjali li jinsab fl-Eġittu, fil-punent tal- Peniżola tas-Sinaj, bejn Port Said (Bûr Sa'îd) fuq il- Baħar Mediterran u Suez (al-Suways) fuq il- Baħar l-Aħmar. 

Hija taqta 'l-Istmu ta' Suez bl -istess isem, u tippermetti navigazzjoni diretta mill-Mediterran għall-Oċean Indjan, mingħajr il-ħtieġa li tiċċirkonda l-Afrika fuq l-Oċean Atlantiku tul ir-rotta ta 'Cape of Good Hope. Il-kanal jestendi mit-terminu tat-tramuntana ta ' Port Said sat-terminu tan-nofsinhar ta' Port Tewfik fil-belt ta' Suez. It-tul tiegħu huwa 193.30 km (120.11 mil), inklużi l-kanali ta 'aċċess tat-Tramuntana u tan-Nofsinhar. Fl-2020, aktar minn 18,500 vapur għaddew mill-kanal (medja ta '51.5 kuljum).  

Il-kanal ġie inawgurat fis-17 ta’ Novembru 1869  u nbena mill-Franċiż Ferdinand de Lesseps ibbażat fuq disinn tal-inġinier Taljan ta’ nazzjonalità Awstrijaka Luigi Negrelli u jikkonsisti f’żewġ sezzjonijiet, fit-tramuntana u fin-nofsinhar tal- Lagi Morr . Ix-xogħlijiet damu 10 snin u raw kooperazzjoni bejn ħafna nazzjonijiet Ewropej, li minnhom Franza tat l-akbar kontribut.  Il-kanal oriġinali kien b'karreġġjata waħda, b'punti ta' qsim fil-bypass ta' Ballah u l- Great Bitter Lake .  Skont id-disinji ta’ Negrelli, ma kellux ikun fih sistemi ta’ lock biex l-ilma baħar joħroġ b’mod ħieles. B'mod ġenerali, l-ilma tal-kanal fit-tramuntana tal-Lagi Morr jiċċirkola fit-tramuntana fix-xitwa u fin-nofsinhar fis-sajf. Fin-Nofsinhar tal-lagi, il-kurrent jinbidel mal-marea ta 'Suez. 

Fl-2014, il-gvern Eġizzjan beda jaħdem fuq it-twessigħ u l-estensjoni tal-bypass ta' Ballah b'35 km (22 mil), sabiex iħaffef il-ħin tat-tranżitu tal-kanal. L-espansjoni kienet maħsuba biex kważi tirdoppja l-kapaċità tal-Kanal ta 'Suez, minn 49 għal 97 vapur kuljum.  Bi spiża ta '59.4 biljun lira Eġizzjana ($ 9 biljun), il-proġett kien iffinanzjat b'ċertifikati ta' investiment li jġorru l-imgħax maħruġa esklussivament lil entitajiet u individwi Eġizzjani. Il-"Kanal Ġdid ta' Suez", kif ġiet imsejjaħ l-estensjoni, ġie inawgurat f'ċerimonja fis-6 ta' Awwissu 2015.  

L-Awtorità tal-Kanal ta’ Suez fetħet uffiċjalment il-kanal tal-ġenb il-ġdid fl-2016. Dan il-kanal tal-ġenb, li jinsab fuq in-naħa tat-tramuntana tal-estensjoni tal-Lvant tal-Kanal ta 'Suez, iservi t-Terminal tal-Lvant għall-itraċċar u l-iżbark tal-bastimenti mit-terminal. Minħabba li t-Terminal tal-Kontenituri tal-Lvant jinsab fuq il-Kanal innifsu, qabel il-bini tal-kanal tal-ġenb il-ġdid ma kienx possibbli li l-vapuri jiġu rmiġġati jew ħielsa fit-terminal waqt li kien għaddej konvoj.
Discogs

**Discogs** (*tqassira ta' discographies bl-Ingliż*) huwa database ta' informazzjoni dwar reġistrazzjonijiet awdjo, inkluż matejal maħruġ kummerċjalment, materjal promozzjonali, u bootlegs jew off-label. Il-kontenuti tad-database huma ġġenerati mill-utenti, u ġie deskritt f*'[[The New York Times]]* bħala "like Wikipedia". Filwaqt li s-sit inħoloq oriġinarjament bil-għan li jsir l-akbar database disponibbli online tal-mużika elettronika, issa jinkludi materjal fil-ġeneri kollha u fil-formati kollha.

## Storja
Discogs inbeda fl-2000 minn Kevin Lewandowski li kien jaħdem bħala programmer mal-Intel. Oriġinarjament inbeda minn kompjuter fl-armarju ta’ Lewandowski u kien limitat għall-mużika elettronika. Sal-2015, Discogs kellu 37 impjegat, 3 miljun utent, u traffiku ta' 20 miljun żjara ta' kull xahar.

Fl-aħħar tal-2005, tnieda s-suq ta' Discogs, biex jinbiegħu u jitpartu d-disk.

F'Lulju 2007, ġiet introdotta sistema ġdida bbażata fuq abbonament għall-bejjiegħa fuq is-sit, imsejħa *Market Price History*. Dan tat lill-utenti b'aċċess imħallas għall-prezzijiet li oġġetti nbiegħu bihom sa 12-il xahar qabel minn bejjiegħa preċedenti li kienu biegħu eżattament l-istess diska (għalkemm l-ewwel 60 jum ta' kien offrut b'xejn lill-utent kollha). Fl-istess ħin, it-tariffa ta' US$12 fis-sena għal abbonamenti avvanzati tneħħiet, peress li nħass li l-karatteristiċi miżjuda għandhom ikunu disponibbli għall-abbonati kollha, issa li kien instabet sors ta' dħul differenti minn bejjiegħa u xerrejja. Aktar tard dik is-sena, il-karatteristiċi kollha ta' aċċess imħallas ġew skartati u l-użu sħiħ tas-sit sar mingħajr ħlas, li jippermetti lill-utenti kollha jaraw l-istorja sħiħa tal-prezzi tas-suq (Market Price History) ta' 12-il xahar ta' qabel fuq kull oġġett.

## Suq
Is-Suq Discogs huwa mmudellat simili għal Amazon u eBay fejn il-bejjiegħa joffru oġġetti għall-bejgħ u titħallas tariffa fuq kull oġġett mibjugħ.

## Referenzi

## Ħoloq esterni
Evanġelju

**Evanġelju** oriġinarjament kien ifisser il-messaġġ Nisrani (" l-evanġelju "), iżda fis-seklu 2 beda jintuża wkoll għall-kotba li fihom kien irrappurtat il-messaġġ.  F’dan is-sens evanġelju jista’ jiġi definit bħala rakkont episodiku maħlul tal-kliem u l-għemil ta ’ Ġesù, li jilħaq il-qofol tiegħu fil -prova u l-mewt tiegħu u jikkonkludi b’diversi rapporti tad -dehriet tiegħu ta’ wara l-qawmien .  L-istudjużi bibliċi moderni huma kawti milli jiddependu fuq l-evanġelji b'mod mhux kritiku, iżda madankollu, jipprovdu idea tajba tal-karriera pubblika ta 'Ġesù, u studju kritiku jista' jipprova jiddistingwi l-ideat oriġinali ta 'Ġesù minn dawk tal- awturi Kristjani ta' wara.  

L-evanġelji kanoniċi huma l-erbgħa li jidhru fit- Testment il-Ġdid tal- Bibbja . X'aktarx inkitbu bejn is-sena 66 u l-110 AD    L-erbgħa kollha kienu anonimi (bl-ismijiet moderni ta 'l-" Erba' Evanġelisti " miżjuda fis-seklu 2), kważi ċertament ħadd ma kien minn xhieda oculari, u kollha huma l-prodotti finali ta' trażmissjoni fit-tul orali u bil-miktub.  Skont il-maġġoranza tal-istudjużi, Mark kien l-ewwel li nkiteb, bl-użu ta’ varjetà ta’ sorsi,   segwit minn Mattew u Luqa, li t-tnejn użaw b’mod indipendenti lil Mark għan-narrattiva tagħhom tal-karriera ta’ Ġesù, u komplewha b’ġabra. ta' sayings imsejħa "is- sors Q ", u materjal addizzjonali uniku għal kull wieħed.  Hemm kważi kunsens li Ġwanni kellu l-oriġini tiegħu bħala l- Evanġelju ipotetiku tas-Sinjali maħsub li kien iċċirkolat fi ħdan komunità Johannine . 

Inkitbu wkoll ħafna evanġelji mhux kanoniċi, kollha aktar tard mill-erba’ evanġelji kanoniċi, u bħalhom favur il-fehmiet teoloġiċi partikolari tad-diversi awturi tagħhom.   Eżempji importanti jinkludu l-evanġelji ta' Tumas, Pietru, Ġuda, u Marija ; Vanġeli tat-tfulija bħal dak ta ’ Ġakbu (l-ewwel li introduċa l- verġinità perpetwa ta’ Marija ); u armoniji tal-evanġelju bħad- Diatessaron .
Emirat Naġran

L-**Emirat Naġran**, **Imaret Naġran**, jew **Prinċipat ta’ Najran** jew **Naġran** kien stat li kien jeżisti fil-peniżola Għarbija mill-1633 sal-1934. Oriġina bħala prinċipat ekkleżjastiku Iżlamiku taħt is-suzeranità tal-Jemen fl-1633, għalkemm aktar tard ġie taħt l-influwenza Ottomana. Naġran oppona ribelljoni tal-Jemen kontra l-Ottomani fl-1880. Fit-trattat Sawdi-Idrisi tal-1920, l-Emirat Naġd u Hasa uffiċjalment ġiegħlu talba għat-territorji ta’ Naġran, u fl-1921 il-milizzja Iħwan invadiet in-Naġran. Ir-Renju Mtwakkili tal-Jemen kellu wkoll ambizzjonijiet f'Naġran, u għalhekk ipprova jirbaħ tiegħu stess fl-1924. Fix-xitwa tal-1931/1932, il-forzi tal-Jemen għal darb'oħra ppruvaw jieħdu Naġran, iżda tkeċċew mis-Sawdi fl-1932. F'Novembru 1933, il-forzi tal-Jemen okkupaw Naġran. Fl-1934, wara l-Gwerra Sawdita-Jemenita, l-indipendenza ta' Naġran ntemmet definittivament meta l-Jemen irrinunzja għall-pretensjonijiet tiegħu fuq Naġran u l-prinċipat ġie anness mal-Għarbija Sawdija.

## Referenzi
Torri tad-Dwejra

It-**Torri tad-Dwejra** huwa torri tal-għassa żgħir fil-Bajja tad-Dwejra, San Lawrenz, li jinsab fil-gżira ta' Għawdex. Tlesta fl-1652 u huwa parti mit-torrijiet ta' Lascaris. Illum jinsab f'kundizzjoni tajba u miftuħ għall-pubbliku.

Huwa wieħed mill-erba' torrijiet tal-għassa tal-kosta li fadal f'Għawdex; l-oħrajn huma t-Torri tax-Xlendi, it-Torri ta' Mġarr ix-Xini u Torri ta' Sopu.

## Storja
It-Torri tad-Dwejra nbena fl-1652 waqt it-tmexxija tal-Gran Mastru Giovanni Paolo Lascaris, u kien iffinanzjat mill-Università ta' Għawdex. Huwa wieħed mit-torrijiet tal-Lascaris, u l-intenzjoni wara l-kostruzzjoni tiegħu kienet li jservi bħala torri tal-għassa u jħares l-inħawi tal-madwar mill-iżbarki tal-kursari. Dan it-torri, bħat-torrijiet l-oħra, seta' jikkomunika ma' fortifikazzjonijiet tad-difiża fil-qrib permezz tan-nar u d-duħħan, billejl u bi nhar rispettivament. L-ispejjeż għall-ġestjoni tat-torri kienu koperti bil-produzzjoni tal-melħ mis-salini li hemm qribu. Kien mgħammar bi tliet kanuni ta' 6 libbri fis-seklu tmintax. Fl-1744, il-Gran Mastru Pinto pprojbixxa l-aċċess għall-Ġebla tal-Ġeneral għax kien maħsub li faqqiegħ li jikber hemmhekk kellu poteri mediċinali, u t-Torri tad-Dwejra kien jintuża għall-ħarsien biex ħadd ma jitħalla jitla' fuq dik il-gżira żgħira.

It-torri kien immexxi mir-Royal Malta Fencible Artillery bejn l-1839 u l-1873. Imbagħad kien abbandunat sal-1914, meta fi żmien l-Ewwel Gwerra Dinjija ntbagħtu l-King's Own Malta Reġiment u r-Royal Malta Artillery. F'dan il-perjodu kien ġestit mill-Kumpanija Nru 3 b'żewġ (aktar tard b'erba') kanuni ta' 12-il libbra. It-torri reġa' ntuża fit-Tieni Gwerra Dinjija bħala post tal-għassa, u fis-27 ta' Marzu 1943, il-Kaptan Frank Debono u Carmelo Zahra, li kienu stazzjonati hemm, salvaw bdot tal-RAF li kien ikkraxxja l-Mark Vb Spitfire tiegħu fuq l-irdumijiet li jagħtu għall-bajja.

It-torri kien mikri lil Gerald de Trafford fl-1956. Eventwalment ġie mgħoddi b'self lil Din l-Art Ħelwa fi stat ta' dilapidazzjoni.

## Illum

It-torri ġie restawrat minn Din l-Art Ħelwa bejn l-1997 u l-1999. Issa jinsab f'kundizzjoni tajba u miftuħ għall-pubbliku mingħajr ħlas.

## Fil-kultura popolari

* It-Torri tad-Dwejra jidher fil-film *[[Treasure in Malta (film)|Treasure in Malta]]* tal-1963 kif ukoll fil-film *[[Fost Ilpup|Among Wolves]]* tal-1985.

## Referenzi

## Ħoloq esterni
* Inventarju Nazzjonali tal-Proprjetà Kulturali tal-Gżejjer Maltin
Mumbai Metro

Il **-Metro ta 'Bombay** (jew Mumbai) huwa netwerk tat-trasport pubbliku tat-tip metro li jservi l- megacity ta' Bombay (Mumbai), l-Indja . Fl-2017, tinkludi linja waħda 11,4   mibnija bħala vjadott u li sservi 12-il stazzjon fis-subborgi tat-Tramuntana. In-netwerk għandu finalment jinkludi 7 linji b'tul totali ta' madwar 150 kilometru.

## Żvilupp
L-ewwel taqsima tal-linja 1, li tgħaqqad is-setturi ta ' Versova fis-subborgi tal-punent, u Ghatkopar fis-subborgi tal-Lvant, ġiet inawgurata fit   . Il-kostruzzjoni ta' linji oħra tiffaċċja problemi amministrattivi u ta' finanzjament. Ix-xogħol fuq diversi linji x'aktarx jibda fl-aħħar tal-2017.

## Linja 1

### Operazzjoni
Linja 1 taħdem kuljum mill-5:30 a.m. sa nofs il-lejl b'ferrovija kull erba 'minuti matul is-sigħat peak u kull tmien minuti matul is-sigħat off-peak  . Il-ħin tal-ivvjaġġar bejn iż-żewġ termini huwa ta' 20 minuta  .

L-ewwel linja tal-metro ta’ Mumbai hija operata minn konsorzju kkontrollat ​​70 % mill-operaturi Franċiżi Transdev u RATP Dev u 30 % mill-konglomerat Indjan Reliance permezz tas-sussidjarja tiegħu Reliance Infrastructure. Uffiċjalment, il-kumpanija operattiva, li għandha madwar 600 impjegat, tissejjaħ Metro One Operation Pvt. Ltd. (MOOPL). MOOPL topera, għal perjodu ta’ 35 sena, taħt il-kontroll ta’ Mumbai Metro One Private Limited (MMOPL), proprjetà wkoll ta’ Reliance u l-Awtorità għall-Iżvilupp tar-Reġjun Metropolitan ta’ Mumbai (MMRDA). Dan huwa proġett imwettaq kompletament fi sħubija pubblika-privata, l-ewwel waħda għas-suq ferrovjarju Indjan.

### Rolling stock

L-ewwel linja tal-Metro ta' Mumbai hija mgħammra b'16-il trainset b'erba' karozzi prodotti minn CSR Nanjing  . Il-kapaċità ta' ferrovija hija 1 100 passiġġier  .

## Linji ppjanati jew li qed jinbnew

## Noti u referenzi

### Link esterna
Torri tax-Xlendi

**Torri tax-Xlendi** huwa torri tal-għassa żgħir qrib il-Bajja tax-Xlendi, fil-limiti tal- Munxar, Għawdex. It-torri huwa wieħed mit-torrijiet ta' Lascaris u nbena fl-1650; bħalissa għaddejja minn restawr.

Huwa l-eqdem mill-erba’ torrijiet tal-għassa li fadal f’Għawdex. It-torrijiet Garzes u Marsalforn, li nbew qablu, inqerdu fis-sekli 18 u 19.

## Storja
It-Torri tax-Xlendi ġie propost fl-1649 mill-Balliju Baldassare de Demandolx. Il-kostruzzjoni bdiet ftit wara, u kien lest sa Ġunju 1650. L-Università ta’ Għawdex ħallset l-ispiża tal-kostruzzjoni.

It-torri huwa rettangolari u d-disinn tiegħu huwa simili għal dak tat-torrijiet ta' Lascaris li nbew qablu f'Malta. B'differenza mit-torrijiet ta' Lascaris preċedenti, it-Torri tax-Xlendi għandu pjattaforma addizzjonali b'inklinazzjoni mal-bażi tiegħu fuq in-naħa tal-baħar. Għandu saqaf ċatt, fejn kienu mmuntati l-kanuni. Inizjalment kellu żewġ kanuni ta’ 6 libbri, li aktar tard ġew sostitwiti b’żewġ kanuni ta’ 4 libbri. Id-dħul għat-torri jsir permezz ta’ taraġ estern li jgħaqqad mal-uniku bieb, li jinsab fit-tieni sular. Oriġinarjament, it-torri kien taħt il-kmand ta' *Capomastro*, assistit minn bumbardier, u *Aggiutante*, li kollha kienu mħallsa mill-Università. Bil-lejl, tliet irġiel kienu jgħassu t-torri. Salini jinsabu qrib it-torri.

Sal-1681 kienet diġà f’kundizzjoni ħażina, u kellu bżonn it-tiswijja. Matul l-era Brittanika t-torri waqa' taħt ir-responsabbiltà tar-Royal Malta Fencible Regiment (1815–1861), li sar ir-Royal Malta Fencible Artillery (1861–81). Meta l-Fencible ġiet meħlusa mid-dmirijiet tagħha tal-għassa kostali fl-1873, it-torri kien abbandunat.

Matul it-Tieni Gwerra Dinjija, il-Pulizija tal-Kosta okkupat it-torri bħala post ta' osservazzjoni. Fl-1954 it-torri kien mikri lil persuni privati iżda eventwalment ġie abbandunat.

## Illum

It-torri ngħata lill-Kunsill Lokali tal-Munxar u lil Din l-Art Ħelwa f’Ottubru 2009. Huma qed jirrestawraw it-torri, u jaqsmu l-ispejjeż indaqs.

## Referenzi

**Noti**

## Ħoloq esterni
* Inventarju Nazzjonali tal-Proprjetà Kulturali tal-Gżejjer Maltin
Berġa ta' Kastilja

Il-**Berġa ta' Kastilja** (bil-Franċiż: *Auberge de Castille et Portugal*) hija waħda mis-seba' bereġ li nbnew oriġinarjament fil-Belt Valletta, fil-gżira ta' Malta għall-Kavallieri tal-Ordni ta' San Ġwann ta' Ġerusalemm.

Il-bini bħalissa fih l-uffiċċju tal-Prim Ministru ta' Malta.

## Post
Il-bini jinsab fi *[[Pjazza]] Kastilja*, ħdejn il-Borża ta' Malta u l-Ġonna *tal-Barrakka ta' Fuq*. Il-berġa tinsab fl-ogħla punt fil-Belt Valletta u tagħti fuq iż-żona tal-Port il-Kbir.

## Storja

Il-Berġa ta' Kastilja nbniet bejn l-1571 u l-1574 biex tilqa' l-Kavallieri ta' Kastilja, León u l-Portugall, li kienu jitkellmu waħda mill-ilsna l-aktar qawwija tal-Ordni tal- Ospitalari ta' San Ġwann ta' Ġerusalemm. Il-bini kien iddisinjat mill-arkitett Malti Ġlormu Cassar.

Il-berġa nbniet kompletament mill-1741 sal-1745, fi żmien il-Gran Mastru Manoel Pinto da Fonseca fi stil Barokk minn arkitett ieħor Malti, Andrea Belli. L-armamenti ta' Kastilja, León u l-Portugall, kif ukoll l-arma personali ta' Manuel Pinto kienu minquxin fuq il-faċċata f'dan iż-żmien. Ġie skolpit ukoll bust ta' Manuel Pinto.

Il-berġa mbagħad saret il-kwartieri ġenerali tal-forzi armati Brittaniċi f'Malta fl-1805 meta l-gżira ġiet taħt il-ħakma Brittanika. Fl-1814, kontinġent ta' suldati b'diżabbilità mill-armata Eġizzjana kienu miżmuma fil-berġa. F'waħda mill-kmamar fl-ewwel sular infetħet kappella Protestanta fl-1840.

Fl-1889, fuq il-bejt ġie installat stazzjon tar-radju militari b'antenna kbira sabiex jikkomunika ma' vapuri tal-gwerra tal-flotta Brittanika fil-Mediterran. Matul it-Tieni Gwerra Dinjija, il-berġa ġiet ibbumbardjata u ġarrbet ħsarat serji fiż-żona tad-daħla. Wara l-gwerra, is-sezzjoni bil-ħsara reġgħet inbniet u l-antenna tneħħiet.

## Uffiċċju tal-Prim Ministru Malti

L-Uffiċċju tal-Prim Ministru ġie mċaqlaq mill-Berġa ta' Aragona għall-Berġa ta' Kastilja fl-4 ta' Marzu 1972. F'dan il-bini, il-Prim Ministru jmexxi l-gvern u kull nhar ta' Tlieta jiltaqa' mal-kunsill tal-ministri fil-berġa.

## Restawr tal-bini

Matul is-snin, ftit mill-ġebla bdiet tisfar u l-faċċati swiedu bit-tniġġis. Ir-restawr tal-berġa għalhekk beda fl-2009 u tlesta f'nofs l-2014.
Torri ta' Lippija

It-**Torri ta' Lippija**, magħruf ukoll bħala t-**Torri tal-Ġnejna**, huwa torri tal-għassa żgħir fil-Bajja tal-Ġnejna fil-limiti tal-Imġarr, Malta. Inbena fl-1637 bħala l-ewwel mit-torrijiet ta' Lascaris. Illum, it-torri jinsab f’kundizzjoni tajba.

## Storja

It-Torri tal-Lippija nbena fl-1637 fit-tarf tal-irdum tal-Wardija li jagħti fuq il-Bajja tal-Ġnejna fuq il-kosta tal-majjistral ta’ Malta. It-torri għandu it-torrijiet ta' Għajn Tuffieħa u n-Nadur fil-vista tiegħu. Il-kostruzzjoni tat-torri kienet iffinanzjata personalment mill-Gran Mastru Giovanni Paolo Lascaris.

It-torri nbena fuq is-sit ta' post tal-għassa medjevali. Kien iddisinjat mill-perit Taljan Vincenzo Maculani. Huwa kważi identiku għat-Torri ta’ Għajn Tuffieħa, li għandu pjanta kwadra u żewġ sulari fuq saqaf ċatt b’zuntier. Kull sular għandu kamra waħda, u l-aċċess għall-sular ta' fuq kien oriġinarjament permezz ta' sellum tal-injam.

Oriġinarjament it-torri kien magħruf bħala *Torre del Migiarro* u kellu kappella ddedikata lil Santa Agata.

## Illum
Sal-bidu tas-snin 2000, it-Torri ta’ Lippija kien abbandunat u kien fil-periklu li jiġġarraf. Ġie restawrat mill-Ministeru tar-Riżorsi u l-Infrastruttura fl-2003, u issa jinsab f’kundizzjoni tajba.

## Referenzi

## Ħoloq esterni

* Inventarju Nazzjonali tal-Proprjetà Kulturali tal-Gżejjer Maltin
Ġonna Barrakka ta’ Fuq

The **Upper Barrakka Gardens** (Maltese: *Il-Barrakka ta' Fuq* ) are public gardens in Valletta, Malta . Flimkien mal-Ġonna ta’ Lower Barrakka fl-istess belt, joffru veduti panoramiċi tal- Port il-Kbir .

It-terrazzin li jinsab taħt il-ġnien huwa okkupat mill-batterija tat-tislima, fejn qabel kienu sparati nar tal-kanuni biex issellem bastimenti barranin. Il-batterija ġiet restawrata u l-kanun jirrisona kuljum f’12 p.m. u fl-4 p.m.
MUŻA

The **MUŻA** ( acronym for **', in français :  ) huwa mużew tal - arti li jinsab fil - [[Valletta|Belt Valletta]], fl - Hospitaller Inn tal - Italja . Infetaħ fl-2018, huwa mmexxi minn ''Heritage Malta'' .

Bejn l-1974 u l-2016 kienet tinsab fid- Maison de l'Amirauté (fi)</link> u kien jissejjaħ il- **Mużew Nazzjonali tal-Belle Arti''' (bil- maltais :  ; bl- anglais :  )  .

## Storiku

### Kollezzjonijiet nazzjonali qabel l-1974
Fl-1958, il-Mużew Nazzjonali fetaħ il-bibien tiegħu fil-Berġa ta’ Provence: il-pjan terran huwa okkupat mill-kollezzjonijiet arkeoloġiċi, filwaqt li l-ewwel sular fih l-arti. Fl-1974, telqu mill-Berġa ta’ Provence, u l-Mużew Nazzjonali ngħata l-isem ta’ Mużew Nazzjonali tal-Arkeoloġija.

### Il-Mużew Nazzjonali tal-Belle Arti (1974-2016)

Il-Mużew Nazzjonali tal-Belle Arti ġie inawgurat fis 7 mai 1974 fid- Maison de l'Amirauté (fi) minn Agatha Barbara, dak iż-żmien Ministru tal-Edukazzjoni  .

### Il-MUŻA (mill-2018)

Fl-2013, tressqet l-idea ta’ mossa  : fit 2 octobre 2016, il-Mużew Nazzjonali tal-Belle Arti għalaq il-bibien tiegħu fid-Dar tal-Ammiraljat, biex jerġa’ jiftaħhom fil- Berġa tal-Italja fl 10 novembre 2018, is-sena li fiha l-Belt Valletta ġiet innominata Kapitali Ewropea tal-Kultura  ,  . Għalhekk il-mużew kien jismu MUŻA.

## Post
L'Auberge d'Italie (bil- maltais :  ) hija taverna mibnija fis- xvi 16 seklu biex jakkomodaw il-kavallieri tal- Ordni ta’ San Ġwann li jitkellmu bit-Taljan .

## Kollezzjonijiet

Il-kollezzjoni permanenti tal-mużew tinkludi l-akbar kollezzjoni ta’ pitturi ta’ Mattia Preti (1613-1699), esebiti fil-Gallerija Preti  .

Pitturi oħra għall-wiri jinkludu: Allegory of Antwerp by Theodoor Van Thulden (1606-1669), The Mystical Marriage of Santa Catherine of Alexandria by Filippo Paladini (1544-1614), Portrait of an Unknown Woman minn segwaċi ta’ Jan van Scorel ( 1495-1562), Judith u Holofernes minn Valentin de Boulogne (1591-1632), Kristu rxoxtat bews is-Salib minn Guido Reni (1575-1642), Iż-Żjara ta' Antoine Favray (1706-1798) , Mara Orjentali Velu bil-Parasol ta' Amadeo Preziosi  (1816-1882), Mewt ta' Dragut ta' Giuseppe Calì  (1846-1930), Aw-ritratt ta' Giuseppe Hyzler  (1787-1858), Veduta tal-bajja ta' San Ġiljan ta’ Edward Lear (1812-1888), Veduta tal-Port il-Kbir ta’ Joseph Mallord William Turner (1775-1851), Marì tal-bajd ta’ Esprit Barthet (en) (1919-1999), jew saħansitra Xeni mit-triq ta’ Giuseppe De Nittis (1846-1884).

Il-mużew jesebixxi wkoll skulturi, mapep, għamara, oġġetti tal-fidda u vażuni tal-majolika  .

## Referenza
Heritage Malta

en maltais : Patrimonju Malta (litt. : « Patrimoine Malte ») ou en anglais : Heritage Malta, est l'agence nationale maltaise pour les musées, le patrimoine culturel et la conservation des bâtiments. La protection, la promotion et l'accessibilité du patrimoine culturel, c'est « l’obligation de rendre accessible inclut l’obligation d’exposer, de rechercher, de rendre accessible pour la recherche, l’étude et le divertissement, le patrimoine culturel et de promouvoir la connaissance, la valorisation et la notoriété de ce patrimoine dans le principe d’inclusion sociale », comme dit dans la loi sur le patrimoine culturel.

## Storja
Imwaqqfa mill-Att dwar il-Patrimonju Kulturali, ippromulgat fl-2002, Heritage Malta tieħu post l-ex Dipartiment tal-Mużewijiet. Oriġinarjament id-Dipartiment tal-Mużewijiet kien responsabbli għat-tmexxija tal-mużewijiet u l-preservazzjoni tal-kollezzjonijiet. Fl-2002, ħa f’idejh ukoll it-tmexxija tal-wirt kulturali Malti u prinċipalment il-preservazzjoni ta’ siti arkeoloġiċi. Fl-2005, l-aġenzija kienet responsabbli wkoll biex tieħu f’idejha ċ-Ċentru tar-Restawr Malti biex issir l-aġenzija nazzjonali responsabbli wkoll mill-konservazzjoni.

## Amministrazzjoni
Heritage Malta hija taħt il-kontroll ta’ surmast maħtur għal terminu ta’ ħames snin li jiġġedded, rappreżentat minn president u mmexxi minn bord tad-diretturi maħtur mill-ministru responsabbli għall-wirt kulturali. Huwa magħmul minn ħames sa disa’ membri, inkluż president, viċi-president, maħtur mill-ministru responsabbli, u membru wieħed, maħtur mill-ministru responsabbli għal Għawdex. Il-membri tal-bord tad-diretturi, li jistgħu jerġgħu jinħatru, jinħatru għal perijodu ta’ tlieta sa ħames snin, wara l-ittra tal-ħatra tagħhom.

Il-bord tad-diretturi jaħtar, għal perjodu li jista' jiġġedded ta' tliet snin, direttur ġenerali li huwa responsabbli lejn il-president u l-bord  .

## Siti protetti

* Għar Dalam
* Ipoġew ta' Ħal Saflieni - Wirt Dinji tal-UNESCO
* Tempji ta' Ħal Tarxien - Wirt Dinji tal-UNESCO
* Ġgantija - Wirt Dinji tal-UNESCO
* Ħaġar Qim - Wirt Dinji tal-UNESCO
* L-Imnajdra - Wirt Dinji tal-UNESCO
* Skorba - Wirt Dinji tal-UNESCO
* Ta' Ħaġrat - Wirt Dinji tal-UNESCO
* Borġ fin-Nadur
* Katakombi ta’ San Pawl
* Katakombi Ta' Bistra

## Siti mhux miftuħa għall-pubbliku

* Tas-Silġ
* San Pawl Milqi
* Għajn Tuffieħa Thermal Baths
* Abbatija Tad-Dejr
* Katakombi tas-Salina
* Katakombi Tal-Mintna

## Mużewijiet immexxija

* Mużew Nazzjonali tal-Belle Arti - MUZA
* Mużew Nazzjonali tal-Arkeoloġija
* Mużew Nazzjonali tax-Xjenzi Naturali
* Mużew Nazzjonali tal-Gwerra
* Mużew Marittimu
* Forti Sant Anġlu
* Palazz tal-Inkwiżitur
* Appartamenti tal-Istat
* Armeria tal-Palazz
* *Domus Romana*
* Mużew tal-Arkeoloġija
* Mużew tal-Folk
* Mużew tan-Natura
* Eks-ħabs
* Mitħna Ta' Kola

### links esterni
Torri tal-Qawra

It-**Torri tal-Qawra Tower** magħrufa wkoll bħala t-**Torri ta' Ras il-Qawra** jew it-**Torri ta' Fra Ben** huwa torri ta' l-għassa żgħira fil-Qawra, limiti ta' San Pawl il-Baħar, Malta. Inbena fl-1638 bħala r-raba' mit-torrijiet ta' Lascaris. Batterija tal-artillerija nbniet madwar it-torri fl-1715. Illum, it-torri u l-batterija huma ristorant.

## Storja
It-Torri tal-Qawra nbena fl-1638 ħdejn il-ponta tal-Qawra, li tikkmanda d-daħla għal San Pawl il-Baħar lejn il-punent u l-Bajja tas-Salina lejn il-Lvant. Inbniet fuq jew qrib is-sit ta’ għassa medjevali.  Mill-1659, għandu t-Torri tal-Għallis fil-vista tiegħu. Dan għaqqad it-Torri tal-Qawra mat- torrijiet ta' de Redin li kienu jippermettu l-komunikazzjoni bejn Għawdex u l-Belt Valletta.

Id-disinn tat-torri huwa simili għat-torrijiet l-oħra ta’ Lascaris, b’żewġ sulari b'kamra f'kull wieħed. L-aċċess għas-sular ta' fuq kien oriġinarjament permezz ta' sellum tal-injam jew *scala di corda* .

Fl-1715, inbniet batterija tan-nar semi-ċirkulari madwar in-naħa tat-torri li tagħti fuq il-baħar . Il-batterija kellha parapett baxx, bil-pistoli jiġu mmuntati *en barbette* . Kien hemm żewġ blockhouses, li kienu magħqudin permezz ta' redent forma ta' V li kien fih il-bieb prinċipali. Kemm il-blockhouses kif ukoll ir-redan kienu mtaqqba b'lakuni tal-musketterija.

Inbeniet trunċiera qrib it-torri u l-batterija fis-snin sittin tas-seklu 18, u partijiet minnha għadhom jidhru sal-lum.

It-torri kien inkluż fil-Lista tal-Antikitajiet tal-1925.

Qabel it-Tieni Gwerra Dinjija, il-batterija kienet mgħammra b'żewġ postijiet tal-konkrit għa;l-kanuni. Fil-qrib inbniet ukoll pillbox.

## Illum

Illum, it-torri huwa ristorant, filwaqt li l-batterija, li sarulha alterazzjonijiet sostanzjali, ġiet mibdula f'pixxina. It-torri huwa kemmxejn dilapidat, speċlament għax kien miksi bis-siment f'xi punt fiż-żminijiet moderni, li issa dan qed ifarfar.Għandu wkoll tankijiet tal-ilma u xi bini rudimentatli addizzjonali miżjuda mas-saqaf tiegħu.

## Referenzi

## Ħoloq esterni
Durrës

**Durrës** hi t-tieni l-akbar belt tad-Albania. Il-belt għandha popolazzjoni ta’ 175 110 persuna (sal-2011), u ż-żona metropolitana għandha popolazzjoni ta’ madwar 289,628 ruħ.

## Ħoloq esterni
* www.durres.gov.al
Vlorë

**Vlorë** hi t-tielet l-akbar belt tad-Albania. Il-belt għandha popolazzjoni ta’ 130 827 persuna (sal-2011), u ż-żona metropolitana għandha popolazzjoni ta’ madwar 189,282 ruħ.

## Ħoloq esterni
* www.vlora.gov.al
Jean-Drapeau (metro ta' Montreal)

**Jean-Drapeau** huwa stazzjon fuq il- linja safra tal- metro ta 'Montreal . Hija tinsab bejn Allée Calder u ċ-ċentru akkwatiku fuq Île Sainte-Hélène, fil- borough ta' Ville-Marie ta' Montreal, fil-provinċja ta' Quebec, il-Kanada .

## Sitwazzjoni tan-netwerk
Stabbilit taħt l-art, *Jean-Drapeau* huwa l-uniku stazzjon intermedju fuq il- linja safra tal -metro ta 'Montreal, li jinsab bejn l-istazzjonijiet *Berri-UQAM* u *Longueuil–Université-de-Sherbrooke*  .

## Storja
L-istazzjon *Jean-Drapeau* ddaħħal fis-servizz Huwa dovut għall-perit Jean Dumontier innifsu li jwettaq l-installazzjonijiet artistiċi  .

Mibni għall-wirja, l-istazzjon huwa ddisinjat biex jattira traffiku għoli u jista’ jakkomoda eluf ta’ nies: volumi kbar, żoni kbar ta’ stennija fuq livell ta’ pjattaforma u, oriġinarjament, l-istazzjon kellu saħansitra toilets servizzi pubbliċi użati mill-impjegati tal-STM illum.

L-istazzjon imbagħad kien jissejjaħ *Île-Sainte-Hélène* u mbagħad ingħata l-isem mill-ġdid fl 10 mai 2000 f'ġieħ l-ex sindku ta' Montreal, Jean Drapeau  .

## Servizzi tal-vjaġġaturi

### Aċċess u akkoljenza
Din id-daħla għandha żewġ ħruġ li jwasslu kemm għal Jean-Drapeau Park, il- Biosfera ta’ Montreal u Place 67. Id-daħla għandha żewġ liftijiet li jgħaqqdu l-mezzanin mal-pjattaformi, iżda l-ebda stazzjonijiet oħra fuq il-linja safra ma huma aċċessibbli għal persuni b’mobilità mnaqqsa.

Jinsabu fuq Île Sainte-Hélène, l-istazzjon iservi mhux biss din il-gżira iżda wkoll Île Notre-Dame. : Jean-Drapeau Park, il -Biosfera ta' Montreal, il- Casino ta' Montreal, La Ronde, iċ- Circuit Gilles-Villeneuve, id-dar Hélène-de-Champlain, it-teatru Poudrière, il-baċin Olimpiku u l-post 67. Huwa qrib MacDonald Road.
Longueuil–Université-de-Sherbrooke (metro ta' Montreal)

**Longueuil–Université-de-Sherbrooke**, qabel *Longueuil*, huwa l- istazzjon tat-terminus tal-Lvant tal- linja safra tal- metro ta' Montreal . Hija tinsab taħt Place Charles-Lemoyne fil-borough ta 'Le Vieux-Longueuil f'Longueuil ħdejn Montreal, fil- provinċja ta' Quebec fil- Kanada .

## Storja
Il-linja l-ġdida 4 (minn meta ssemmiet isfar mill-ġdid) ġiet inawgurata fil 31 mars 1967, imdaħħla fis-servizz l-għada, bdiet topera iżda serviet biss is-sit tal-kostruzzjoni, fil-proċess tat-tlestija tas-sit tal- Wirja Universali tal-1967 . L-ikkummissjonar attwali tal-linja u għalhekk tal-istazzjon terminus *ta 'Longueuil* isir fuq Hija għandha l-isem tagħha għall-fatt li huwa l-uniku stazzjon tal-metro li jinsab fil-belt ta ' Longueuil . Il-belt ingħatat isem b'referenza għal raħal possibbli fin -Normandija  il-post tat-twelid oriġinali ta' Charles Le Moyne de Longueuil, l-ewwel baruni ta' Longueuil  ,  .

L-istazzjon ta 'Longueuil ingħata isem ġdid uffiċjalment Longueuil–Université-de-Sherbrooke fis-26 ta' Settembru, 2003, fil-preżenza tal-president tal-STM, Claude Dauphin, u r-rettur tal-Università ta 'Sherbrooke, Bruno-Marie Béchard. Din il-modifika ġiet aċċettata fit-13 ta 'Awwissu mill-kummissjoni toponimija ta' Quebec, li qieset li l-kampus universitarju mal-10,000 ruħ tiegħu marbuta miegħu huwa ċentru importanti tal-metropoli. L-università li tissottometti t-talba tkopri l-ispiża tal-aġġornament tas-sinjali fil-metro. Fl-2002, l-istazzjon sar il-ħames fin-netwerk b'aktar minn seba 'miljun viżitatur fis-sena.

## Servizzi tal-vjaġġaturi
Dan il-bini għandu erba’ ħruġ prinċipali: Waħda lejn Place Charles-Le Moyne, permezz ta ’ Université-de-Sherbrooke, waħda lejn rue de Sérigny, waħda lejn rue du Terminus u l-aħħar lejn punt ta’ waqfien tax-xarabanks u tat-taxis.

Terminal tal-karozzi tal-linja RTL enormi jikkostitwixxi l-uniku daħla.

### Deżert

Stampa:Longueuil–Universite-de-Sherbrooke_01.jpg|ħolqa=Fichier:Longueuil–Universite-de-Sherbrooke_01.jpg
Stampa:Longueuil–Université-de-Sherbrooke_StationMetro.jpg|ħolqa=Fichier:Longueuil–Université-de-Sherbrooke_StationMetro.jpg|2010.
Stampa:Longueuil-Université-de-Sherbrooke_station.jpg|ħolqa=Fichier:Longueuil-Université-de-Sherbrooke_station.jpg|2020.


### Intermodalità
Il-konnessjonijiet tal-karozzi tal-linja jsiru fit- terminal ta 'Longueuil, fejn karozzi tal-linja urbani min- Netwerk tat-Trasport ta' Longueuil u Exo kif ukoll karozzi tal-linja intercity jieqfu hemm.
Linja safra tal-metro ta' Montreal

Il- **linja safra** (jew linja 4) hija waħda mill-erba 'linji tal- metro ta' Montreal .

Il-linja għandha tliet stazzjonijiet u taqsam ix- Xmara Saint-Laurent bejn il- gżira ta 'Montreal u Longueuil, li sservi l- gżira ta' Saint-Hélène fejn jinsab Jean-Drapeau Park.

Il-linja safra kienet tagħmel parti min-netwerk inizjali fl-1966 u baqgħet ma nbidlitx sal-lum, apparti l-ismijiet tal-istazzjonijiet li nbidlu kollha mill-inawgurazzjoni tagħha.

## Storja
Il-bini ta’ linja li taqsam is- Saint-Laurent biex isservi Longueuil ma kinitx ikkunsidrata bħala prijorità fin-netwerk tal-metro ippjanat fl-1962. Wara l-linji ħodor u oranġjo, il-belt ta 'Montreal minflok kienet qed tikkunsidra li tibni linja 3 billi tuża mill-ġdid il- linja Deux-Montagnes . Madankollu, l-istaġnar fin-negozjati ma ' Canadian National, sid tal-linja, se jipposponi l-proġett tal-linja 3. Fl-istess ħin, Montreal ġiet innominata ospitanti ta ' Expo 67 u l-ħolqien ta' linja tal-metro kien meħtieġ biex isservi s-sit tal-avveniment fuq il-gżejjer Saint-Hélène u Notre-Dame, li tagħmel il-linja 4 prijorità  ,  .

Fil-pjanijiet oriġinali, ġie ppjanat stazzjon bejn l-istazzjonijiet Jean Drapeau u Longueuil-Université-de-Sherbrooke. Dan l-istazzjon intermedju kellu jissejjaħ Île-Notre-Dame u kellu jkun jinsab fil-gżira bl-istess isem faċċata tal-Padiljun Tuneż. Il-proġett ġie abbandunat minħabba l-viċinanza wisq tiegħu għall-istazzjon Jean-Drapeau u l-kanal Le Moyne li kien jikkostitwixxi ostaklu

Il-linja hija l-aktar fonda fin-netwerk, b'punt baxx li jinsab 54 taħt il-wiċċ fi Triq Notre-Dame. Il-passaġġ taħt San Lawrenz jinsab 20  taħt il-livell tal-ilma  . L-istazzjon Berri-UQAM huwa mibni taħt l-art taħt Triq Saint-Denis, taħt il-linji ħodor u oranġjo. Min-naħa l-oħra, l-istazzjonijiet Jean-Drapeau u Longueuil-Université-de-Montréal huma mibnija fi trinka mgħottija qrib il-wiċċ.

Il-linja safra ġiet inawgurata fil-31 ta' Marzu 1967 mis-Sindku Jean Drapeau, fil-ħin għat-tnedija tal-Expo 67 li fetħet  fit-28 ta' April ta' wara. 

## Lista ta' stazzjonijiet

## Ara wkoll

### Artikli relatati

* Metro ta' Montreal
* Linja ħadra
* Linja oranġjo
* Linja blu
* Linja roża

### links esterni

* Websajt uffiċjali tas-Société de transport de Montréal
* Montreal Metro.com - Isfar