open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Michael Falzon (politiku)

**Michael Falzon** (16 ta' Novembru 1961, Tas-Sliema, Malta)  huwa l-Ministru tal-Familja u Drittijiet tat-Tfal u Deputat Laburista fil-Parlament Malti. Kien Segretarju Parlamentari għall-Ippjanar u Simplifikazzjoni tad-Data, u qabel kien ukoll Deputat Mexxej għall-Affarijiet tal-Partit tal-Partit Laburista (PL).

Bin Mosè u Carmela mwielda Said. Fi tfulitu kien iqatta’ ħafna mill-ħin tiegħu jaqra fil-ħanut tal-merċa ta’ missieru.

## Edukazzjoni

L-ewwel snin tal-iskola għaddihom fil-Kulleġġ San Albert il-Kbir, f’Tas-Sliema u fil-Belt; filwaqt li wara kompla jistudja s*-Sixth Form*, il-Belt Valletta. Daħal jaħdem mal-*Bank of Valletta* fl-1979, bħala skrivan. Minn dejjem wera x-xewqa li jaqbad il-karriera ta’ avukat u fl-1985 beda jistudja l-liġi fl-Università ta’ Malta, minn fejn iggradwa bħala nutar fl-1989 u bħala avukat fl-1991.

Bħala impjegat tal-istess Bank kompla jistudja u kiseb ukoll iċ-ċertifikat *ACIB* – *Associate of the Chartered Institute of Bankers*. Baqa’ dejjem jaħdem mal-istess Bank u llum jokkupa l-kariga ta’ *Executive Head* fl-Uffiċċju Legali tal-istess *Bank of Valletta*.

* 1991: Avukat, Università ta' Malta
* Associate of Chartered Institute of Bankers (UK)

## Politika

L-Avukat Michael Falzon, ilu jaħdem fil-Partit fuq bażi ċentrali sa mill-1992. Wara li kien ta sehmu fl-Elezzjoni Ġenerali ta’ Frar 1992, huwa waqqaf u mexxa b’mod professjonali l-Uffiċċju Elettorali tal-Partit Laburista għal ħdax-il sena sħaħ u fil-fatt, baqa’ jżomm il-kariga ta’ *Election Manager* sal-2003.

Kien ukoll Segretarju Internazzjonali tal-Partit Laburista mill-1998 sal-2003. Bħala Segretarju Internazzjonali huwa ta sehmu sabiex il-Partit Laburista kompla jsaħħaħ ir-rabtiet internazzjonali tiegħu.

Tul il-karriera politika tiegħu, Michael Falzon attenda għadd ta’ konferenzi u kellu laqgħat ma’ politiċi ewlenin barranin, barra minn Malta. Ewlenin fosthom, mal-eks Prim Ministru tar-Renju Unit Tony Blair, ma’ Massimo D’Alema, eks Prim Ministru tal-Italja, mal-President tal-Grupp tas-Soċjalisti Ewropej fil-Parlament Ewropew Martin Schulz, u oħrajn.

Dr Falzon ġie elett bħala Deputat Mexxej għall-Affarijiet tal-Partit Laburista, f’Mejju 2003, kariga li żamm sa Ġunju 2008.

Michael ikkontesta l-Elezzjoni Ġenerali għall-ewwel darba f’Marzu 2008 u tela' minn żewġ distretti.

Wara l-Elezzjoni tal-2013, huwa nħatar Segretarju Parlamentari għall-Ippjanar u Simplifikazzjoni tad-*Data* imma rriżenja minn din il-kariga f'Jannar 2016, għalkemm baqa' Deputat Parlamentari attiv fil-Partit Laburista. Fl-2017, inħatar Ministru tal-Familja u Drittijiet tat-Tfal.

## Ħajja Personali

Huwa miżżewweġ lil Anna u għandu żewġt itfal: Martina u Nathaniel. Iħobb ħafna l-qari u hu dilettant kbir tal-festi Maltin, filwaqt li għandu għal qalbu wkoll dak kollu li hu Malti.

## Referenzi
* https://web.archive.org/web/20070821221608/http://www.maltatoday.com.mt/2001/1028/interview.html
* http://www.timesofmalta.com/articles/view/20080316/interview/the-lion-of-change
Octave Mirbeau

**Octave Mirbeau** (twieled fis-16 ta' Frar 1848 – miet fis-16 ta' Frar 1917) kien kittieb, rumanzier u drammaturgu Franċiż.

## Biblijografija

* *Le Calvaire* (1886).
* *L'Abbé Jules* (1888).
* *Sébastien Roch* (1890).
* *Le Jardin des supplices* (1899).
* *Le Journal d'une femme de chambre* (1900).
* *Les affaires sont les affaires* (1903).
* *La 628-E8* (1907).

## Referenzi

* Pierre Michel u Jean-François Nivet, *Octave Mirbeau, l'imprécateur au cœur fidèle*, 1990.

## Ħoloq esterni

* Société Octave Mirbeau
West Asian Football Federation

**West Asian Football Federation** (WAFF) hi sottofederazzjoni li hi parti miż-Żona tal-Futbol Ażjatika li tgħaqqad timijiet nazzjonali li jinsabu fil-Punent tal-Asja. Il-membri tagħha huma l-Iran, l-Iraq, il-Ġordan, il-Palestina u s-Sirja. Huma jorganizzaw il-West Asian Football Federation Championship li fih jipparteċipaw is-sitt timijiet imsemmija u xi timijiet nazzjonali invitati li mhumiex parti mill-federazzjoni, imma li huma mill-Asja.

## Assoċjazzjonijiet

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Ara wkoll

*AFC
*ASEAN Football Federation (AFF)
*East Asian Football Federation (EAFF)
*South Asian Football Federation (SAFF)

## Ħoloq esterni

*Sit uffiċjali tal-federazzjoni
Congratulations (Eurovision)

**Congratulations: 50 Sena ta' Eurovision** kien programm televiżiv organizzat mill-EBU, li sar fit-22 ta' Ottubru 2005, biex jikkomemora l-50 sena mill-bidu tal-Festival tal-Eurovision. Din l-edizzjoni speċjali kienet ippreżentata minn Katrina Leskanich (mill-grupp Katrina and the the Waves, rebbieħ tal-edizzjoni ta' l-1997) u minn Renārs Kaupers (mill-grupp Brainstorm, it-tielet fl-edizzjoni tas-sena 2000. Il-kanzunetta rebbieħa tal-*Congratulations*, li kienet b'hekk ikkunsidrata bħala l-aqwa silta mużikali fl-istorja tal-Eurovision, kienet *[[Waterloo (kanzunetta)|Waterloo]]* mill-grupp Żvediż tal-ABBA, li rebaħ il-Festival tal-Eurovision 1974.

Fil-bidu l-edizzjoni kienet se ssir ġewwa Birmingham fejn il-BBC ipproponiet li tospita l-Congratulations, imma wara rtiraw l-proposta. Franza wkoll irtirat u b'hekk DR tad-Danimarka ntgħażel biex jospita l-avveniment. Kien hemm total ta' tletin stazzjon li xandru din l-edizzjoni.

## Parteċipanti

Wieħed u tletin pajjiżi xandru dan l-avveniment u pparteċipaw fil-votazzjoni. Ir-Renju Unit, l-Italja u Franza għażlu li ma jxandruhx. Søren Therkelsen, l-pubblikatur tal-kummissjoni ta' dan l-avveniment, qal li ħassu "diżappuntat" fuq id-deċiżjoni tal-istazzjonijiet li ma jxandrux is-serata. Din l-edizzjoni ġiet ukoll imxandra wara l-ħin fl-Albanija, l-Armenja u l-Awstralja minkejja li dawn il-pajjiżi ma vvutawx. Il-pajjiżi parteċipanti kienu:

* Andorra
* Awstrija
* Belġju
* Bożnija u Ħerżegovina
* Ċipru
* Danimarka
* Finlandja
* Ġermanja
* Greċja
* Iżlanda

* Irlanda
* Iżrael
* Kroazja
* Latvja
* Litwanja
* Maċedonja
* Malta
* Monako
* Norveġja
* Olanda

* Polonja
* Portugall
* Rumanija
* Russja
* Serbja u Montenegro
* Slovenja
* Spanja
* Turkija
* Ukrajna
* Żvezja
* Żvizzera

## Kontestanti

Erbatax-il kanzunetta kkompetew fil-Congratulations. F'Mejju 2005 l-EBU għamlet sondaġġ fuq is-sit uffiċjali tagħha biex tiddeċiedi liema għaxar kanzunetti se jikkompetu fil-festival. Il-votanti għażlu ż-żewġ kanzunetti favoriti minn kull wieħed mill-ħames deċennji: mill-1956 sal-1965, mill-1966 sal-1975, mill-1986 sal-1995 u mill-1996 sal-2005. Ir-raba' kanzunetti l-oħra jintgħażlu mill-Grupp ta' Referenza tal-EBU.  Fis-16 ta' Ġunju 2005, l-erbatax-il kanzunetta ġew magħżula, minkejja li ebda indikazzjoni ma ngħataw fuq liema ntagħżlu mill-pubbliku fuq l-internet u dawk mill-Grupp ta' Referenza.

## Riżultati

## Referenzi

## Ħoloq esterni

* L-aħbar tar-rebħa tal-grupp ABBA fuq BBC
East Asian Football Federation

L-**East Asian Football Federation** (EAFF) hija sottofederazzjoni li hi parti miż-Żona tal-Futbol Ażjatika li tgħaqqad timijiet nazzjonali li jinsabu fil-Lbiċ tal-Asja. Din twaqqfet fit-28 ta' Mejju 2002.

## Membri

Din il-federazzjoni għandha total ta' għaxar assoċjazzjonijiet membri, li lkoll huma membri tal-Konfederazzjoni Ażjatika minbarra l-Gżejjer Marjani ta' Fuq li attwalment hi membru proviżorju tal-AFC.

* 
* 
* 
*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Presidenti

## Ara wkoll

*Konfederazzjoni tal-Futbol Ażjatika (AFC)
*South Asian Football Federation (SAFF)
*ASEAN Football Federation (ASEAN)
*West Asian Football Federation (WAFF)

## Ħoloq esterni
*Sit uffiċjali
Tim nazzjonali tal-futbol tal-Iżvizzera

It-**tim nazzjonali tal-futbol tal-Iżvizzera** jirrappreżenta lill-Iżvizzera fil-futbol internazzjonali. It-tim hu kkontrollat mis-Swiss Football Association.

L-aqwa prestazzjoni tagħha fit-Tazza tad-Dinja kienu meta laħqu l-kwarti tal-finali tliet darbiet, fl-1934, fl-1938 u meta l-pajjiż ospita l-edizzjoni tal-1954. L-Iżvizzera rebħet ukoll midalja tal-fidda fl-Olimpjadi tal-1924. Fl-edizzjoni tat-Tazza tad-Dinja 2006, l-Iżvizzera wettqet rekord fit-Tazza tad-Dinja meta allavolja ġiet eliminata mill-kompetizzjoni, huma ma sofrew l-ebda gowl fl-erba' partiti li lagħbu. L-Iżvizzera sfaw eliminati wara l-għoti tal-penalties mill-Ukrajna, bit-tim Żvizzeru ma jiskorja l-ebda penalty — l-ewwel tim fl-istorja tal-kompetizzjoni li għamel dan. Ir-riġidità fid-difiża kompliet sal-edizzjoni suċċessiva tal-2010, fejn kien fl-74 minuta tat-tieni konfront mill-fażi tal-gruppi kontra ċ-Ċili li fl-aħħar laqqtu gowl. B'hekk wettqu rekord ta' minuti mingħajr ma jsofru gowl.

## Rekord kompetittiv
### Tazza tad-Dinja

### Kampjonati Ewropej

## Rekords tal-plejers

:*Aġġornati sat-12 ta' Ġunju 2022.*

### L-aktar preżenzi

### L-aktar gowls

## Referenzi

## Ħoloq esterni
*  
*  Lista ta' logħbiet tat-tim nazzjonali Żvizzeru fuq RSSSF
GNU/Linux

Sistema operattiva magħmula mill-kernel Linux u għodda GNU.

Ġeneralment wieħed jikseb verżjoni lesta biex tiġi nstallata fuq CD, u jeżistu ħafna ditti li jipprovdu xi verżjoni ta' Linux. Dawn ġeneralment jistgħu jinkisbu b'xejn - imma mingħajr sapport mid-ditta - jew inkella jinxtraw regolarment, fejn hemm jiġu flimkien ma' għajnuna, manwali eċċ.

Il-kernel tal-Linux inbeda minn student Finlandiż Linus Torvalds fl-1991. L-għodda tal-proġett GNU kienu diġà jeżistu imma ma kellhomx kernel biex jiffurmaw sistema operattiva sħiħa, għalhekk dawn ikkomplimentaw lil xulxin perfettament. Flimkien ma' diversi prodotti oħrajn ħielsa bħall-XWindows, Gnome, KDE, OpenOffice.org u Firefox, wieħed jista' jikseb CD bis-softwer kollu li għandu bżonn b'xejn.

Il-GNU/Linux kien l-ewwel sistema operattiva li nqalbet għall-Malti.

Fost id-diversi verżjonijiet popolari nsibu Ubuntu u Red Hat.
Deividas Šemberas

**Deividas Šemberas** (twieled fit-8 ta' Settembru 1978) huwa eks-plejer tal-futbol Litwan.

Šemberas, minbarra ma' CSKA Moscow, lagħab ma' Dinamo Moscow u ma' Žalgiris Vilnius. Huwa kien rebbieħ tat-Tazza UEFA fl-2005 mat-tim ta' CSKA Moscow.

## Unuri

;CSKA Moscow
* Premier League Russu: 2003, 2005, 2006
* Tazza tar-Russja: 2002, 2005, 2006, 2008, 2009, 2011
* Super Cup Russa: 2004, 2006, 2007, 2009
* Tazza UEFA: 2005

## Ħoloq esterni
*
Gintaras Staučė

**Gintaras Staučė** (twieled fl-24 ta' Diċembru 1969) huwa eks-plejer u kowċ tal-futbol Litwan.

Huwa lagħab mat-tim nazzjonali tal-Litwanja u għamel 61 preżenza, fejn kien iżomm ir-rekord tal-aktar preżenzi għall-pajjiż. Minbarra li lagħab ma' Spartak Moscow, huwa lagħab mat-Torok ta' Galatasaray SK u anki mat-tim fil-Bundesliga ma' MSV Duisburg.

Fit-30 ta' Awissu 2004, Staučė ħabbar li rtira mill-impenji nazzjonali fil-bidu tal-fażi ta' kwalifikazzjoni għat-Tazza tad-Dinja 2006. Hu kien ġie rimpjazzat fl-iskwadra Litwana minn Žydrūnas Karčemarskas.

## Unuri

;Spartak Moscow
* Premier League Russu: 1992, 1993, 1994
* Tazza Russa: 1994

## Referenzi

## Ħoloq esterni
* 
*  Statistika tal-karriera
Wikiħbarijiet

Il-**Wikibarijiet** huwa proġett tal-Fondazzjoni Wikimedia fejn fiha jiġu ppublikat aħbarijiet minn madwar id-dinja. Jimmy Wales iddistingwa lill-Wikibarijiet minn mal-Wikipedija hekk kif hu stqarr li "fuq il-Wikibarijiet, kull storja li tinkiteb tkun qed tinkiteb bħala aħbar, oppost għal artiklu ta' enċiklopedija." Il-politika tal-*punto di vista* newtrali espost mill-Wikibarijiet jiddistingwixxiha minn sfrozi ġurnalisti oħra bħal Indymedia u OhmyNews. B'kuntrast mill-ħafna proġetti tal-Fondazzjoni Wikimedia, il-Wikibarijiet tħalli x-xogħol oriġinali li jsir fil-format ta' rappurtaġġ oriġinali u intervisti.

## Storja

L-ewwel proposta rikordjata ta' sit tal-aħbarijiet tal-Wikimedia kienet posta ta' żewġ linji minn persunan anonimu fil-5 ta' Jannar, 2003, fuq Meta-Wiki. Daniel Alston, li kien jimmodifika lill-Wikipedija taħt l-isem ta' Fonzy, stqarr li kien hu li kien bagħat dak il-messaġġ. Din il-proposta ġiet aktar żviluppata mill-ġurnalista, żviluppatur tas-softwer u awtur Erik Möller. Kien hemm oppożizzjoni minn diversi kontributuri tal-Wikipedija, li kienu stqarrew fuq li kien hemm diġà l-eżistenza ta' taqsiriet tal-aħbarijiet fuq il-Wikipedija, li tat bidu għal diskussjonijiet u proposti fuq kif il-proġett il-ġdid jista' jiġi implimentat mill-Wikimedia.

F'Novembru tal-2004, ġiet ippublikata wiki demostrattiva biex turi kif sit tal-aħbarijiet kollaborattiv jista' jaħdem. F'Diċembru tal-2004, is-sit ma baqax fil-fażi demostrattiva u mexa għall-fażi beta. Fl-istess ħin, edizzjoni bil-Ġermaniż ġiet introdotta. Aktar tard ġew introdotti verżjonijiet bit-Taljan, l-Olandiż, il-Franċiż, l-Ispanjol, l-Iżvediż, il-Bulgaru, il-Pollakk, il-Portugiż, ir-Rumen, l-Ukren, is-Serb, il-Ġappuniż, ir-Russu, l-Ebrajk, l-Għarbi, it-Tajlandiż, in-Norveġiż u biċ-Ċiniż (kollha f'ordni kronoloġika).
 
Fit-13 ta' Marzu, 2005, l-edizzjoni Ingliża tal-Wikibarijiet laħqet l-1,000 artiklu. Ftit xhur wara biss, f'Settembru tal-2005, il-proġett ġie trasferit għal-liċenzja tal-Creative Commons Attribution 2.5. Fil-5 ta' Settembru, 2007, il-verżjoni Ingliża irnexxielha tilħaq kwota ta' 10,000 aħbar.

## Referenzi

## Ħoloq esterni

* Wikibarijiet
* RSS Feed tal-Wikibarijiet
* Wikinews Reports – blogg mir-rappurtaturi tal-Wikibarijiet
Dominju (diżambigwazzjoni)

**Dominju** tista' tirreferi għal:

* Dominju – Sett li fuqu hemm funzjoni definita
* Dominju (jew **Superrenju**, jew **Imperu**) – Takson li qiegħed fil-quċċata tal-iskema fil-klassifikazzjoni xjentifika tal-organiżmi ogħla minn ta' Renju.
Fondazzjoni Wikimedia

Il-**Fondazzjoni Wikimedia** hi organizzazzjoni bla profitt ibbażata f'San Francisco, California, fl-Istati Uniti. Hi topera diversi proġetti kollaborattivi li jinkludu l-Wikipedija, il-Wikizzjunarju, Wikidata, il-Wikikwota, il-Wikitbiet (li jinkludi l-Wikijunior), il-Wikisors, il-Wikimedia Commons, il-Wikispeċi, il-Wikibarijiet, il-Wikiversità, il-, il-, u l-MediaWiki.

Il-ħolqien tagħha ġie imħabbar mill-fundatur tal-Wikipedija, Jimmy Wales, li kien qed iħaddem il-Wikipedija fil-kumpanija tiegħu Bomis fl-20 ta' Ġunju, 2003. 

## Objettivi

Il-Fondazzjoni Wikimedia tiddikjara li l-għanijiet tagħha huma li tipprovdi enċiklopedija ta' informazzjoni li tkun bl-eżatt u korretta lil kull persuna fuq din il-pjaneta. L-irwol tagħha hu li tiżviluppa u żżomm kontenut miftuħ, proġetti bbażati fuq sistemà ta' wiki u tipprovdi dan il-kontenut b'xejn mingħajr ebda ħlas.

Flimkien mal-enċiklopedija multilingwali tal-*Wikipedija*, il-Fondazzjoni żżomm ukoll dizzjunarju u teżawru taħt l-isem tal-*[[Wikizzjunarju]]*, enċiklopedija bi kwotazzjonijiet imsemmiha *[[Wikiquote]]*, repożitorju ta' kitbiet minn sorsi ta' lingwi diversi fuq *[[Wikisource]]*, u kollezzjoni ta' kotba ta' testi u manwali għall-istudenti fuq *[[Wikibooks]]*. *[[Wikijunior]]* huwa sotto-proġett ta' Wikibooks li jispeċċalizza fuq kotba għat-tfal.

## Operazzjonijiet

Il-kobor kontinwu ta' kull proġett tal-Wikimedia hu dipendenti mid-donazzjonijiet, imma l-Fondazzjoni Wikimedia tkabbar id-dħul tagħha permezz ta' mezzi alternativi ta' fondi bħal sponsorizzazzjoni, servizzi u fonti oħra.

## Proġetti

## Wikimania

Il-Wikimedia kull sena torganizza l-Wikimania (Paġna tal-informazzjoni fuq Meta-Wiki], konferenza għal utenti tal-proġetti tal-Fondazzjoni Wikimedia. Din kienet organizzata għall-ewwel darba fi Frankfurt (Ġermanja), fl-2005. 

## Referenzi

## Ħoloq esterni

* Sit uffiċjali tal-Fondazzjoni Wikimedia
* Blogg tal-Fondazzjoni Wikimedia
* Il-messaġġ ta' Sheldon Rampton fuq WikiEN-l
* Rekord pubbliku għall-Fondazzjoni Wikimedia mis-sit elettroniku tad-Dipartiment tal-istat ta' Florida
Kimika

Il-**Kimika** (ġejja mill Eġizzjan *kēme* li tfisser "ħamrija") hija l-istudju tal-istruttura, kompożizzjoni u karatteristiċi tal-materjali, kif wkoll il-bidliet li jseħħu f'reazzjonijiet kimiċi.

Il-Kimika hija xjenza fiżika relatata ma' diversi studji fuq l-atomi, il-molekuli, il-kristalli u forom oħra ta' materjali (kemm li jeżistu weħidhom kif wkoll magħquda ma' materjali oħra). Dawn jinkorporaw il-kunċetti tal-enerġija u l-entropija, li huma relatati mal-possibbiltà li sseħħ reazzjoni kimika, kif wkoll mar-rata tar-reazzjoni. 

Il-fergħat ta' Kimika huma miġburin skont it-tip ta' materjal li jkun qed jiġi studjat. Dawn il-fergħat jinkludu fost oħrajn:
* Kimika inorganika,
* Kimika organika,
* Kimika analitika,
* Bijokimika,
* Kimika fiżika,
* Kimika ambjentali, 
* Kimika industrijali. 

Ħarġu wkoll studji speċjalizzati eż. newrokimika (studji fuq il-kimika kkonċernata mal-moħħ uman).

Storikament, il-Kimika moderna żvolġiet mil-alkemija.
Wikotba

**Wikibooks** (għall-bidu imsejjaħ bħala **Wikimedia Free Text Project** u **Wikimedia Textbooks**) huwa wiki tal-Fondazzjoni Wikimedia għall-ħolqien ta' kontenut bla ħlas ta' kotba testwali u manwali.

## Storja

Wikibooks beda fl-10 ta' Lulju, 2003, bħala tweġiba għal rikjesta li saret mill-kontributur tal-Wikipedija Karl Wick għal proġett li jkun jista' jospita u jibni ġo fih kotba testwali b'xejn fuq suġġetti bħall-kimika organika u l-fiżika. Żewġ sottoproġetti kbar huma l-Wikijunior u l-Wikiversità li ġew ikkreati fi ħdan il-Wikitbiet qabel ma l-politika uffiċjali tal-Wikibooks ġiet aktar tard mibdula, li proġetti b'tip ta' inkubatur għandhom jibdew skont il-politika l-ġdida tal-proġetti tal-Fondazzjoni Wikimedia. 

### Wikijunior

Wikijunior huwa sottoproġett tal-Wikitbiet li jispeċalizza fuq kotba għat-tfal. Il-proġett jikkonsisti fuq kemm rivista u anki websajt, u attwalment qed jiġi żviluppat bl-Ingliż, id-Daniż, l-Finlandiż, il-Franċiż, il-Ġermaniż, it-Taljan, il-Ġappuniż u l-Ispanjol. Dan il-proġett huwa finanzjat minn Beck Foundation.

## Kontenut

Waqt li xi kotba huma oriġinali, oħrajn bdew bħala testi ikkupjati minn fonti oħra ta' kotba testwali ta' kontenut ħieles fuq l-internet. Il-kontenut kollu tas-sit huwa kopert mil-Liċenzja ta' dokumentazzjoni ħielsa. Dan ifisser li l-kontribuzzjonijiet jibgqgħu taħt proprjetà letterarja tal-kreaturi, waqt li l-liċenzja copyleft tassigura li l-kontenut jibqa' distribwit u riprodott b'xejn.

Il-Wikitbiet huwa differenti mill-funzjoni tal-Wikisors, fejn il-kontenut tal-Wikitbiet ikun mistenni li jiġi mibdul mill-parteċipanti. Però, dokumenti li għandhom t-test oriġinali bħala sors, bħad-drammi Xejksperjani huma minflok ospitati fuq Wikisors.

## Referenzi

## Ħoloq esterni
* Wikibooks
* Il-paġna tal-Wikitbiet fuq Meta-Wiki
Wikikwota

Il-**Wikikwota** huwa proġett ibbażat fuq wiki li hu mmexxi mill-Fondazzjoni Wikimedia, li jaħdem fuq is-softwer MediaWiki. Ibbażat fuq l-idea ta' Daniel Alston u mplimentat minn Brion Vibber, l-għan ta' dan il-proġett hu li jipproduċi kollaboritivament referenza vasta ta' kwotazzjonijiet minn nies popolari, kotba u proverbji, u jagħti dettalji fuqhom. Minkejja li hawn diversi kollezzjonijiet ta' kwotazzjonijiet fuq l-internet, Wikikwota huwa differenti mill-oħrajn minħabba li jagħti l-opportunità biex il-viżitaturi jikkontribbwixxu. Inizzjalment il-proġett beda bl-Ingliż, imma fl-Lulju tal-2004, lingwi ġodda ġew introdotti.

## Kronoloġija tal-istorja

## Referenzi

## Ħoloq esterni

*
Wikiversità

Il-**Wikiversità** huwa proġett tal-Fondazzjoni Wikimedia, dedikat għall-attivitajiet u materjali ta' tagħlim u jinsab fuq is-sit elettroniku www.wikiversity.org. Il-proġett beda fil-15 ta' Awwissu, 2006 bil-verżjoni tal-lingwa Ingliża. Preżentament hemm ħames lingwi tal-Wikiversità - Ingliż, Franċiż, Ġermaniż, Taljan u Spanjol - u hemm proġetti oħra biex lingwi oħra jieħdu sehem fil-Wikiversità.

## Storja

Il-Wikiversità kien beda oriġinarjament fuq il- fis-sena 2003. Fl-2005, kien hemm proposta formali biex il-Wikiversità ikun bħala proġett indipendenti u kienet saret votazzjoni. Fil-laqgħa ta' Novembru 2005 tal-Bord tal-Wikimedia ddiskuta din il-proposta. Il-verżjoni modifikata mill-Board of Trustees kienet milqugħa. Sa dak inhar kien hemm 17-il portal tal-lingwa li kienu diġà bdew jiffunzjonaw fuq il-Wikibooks.

## Dettalji tal-Proġett

Il-Wikiversità kienet maħsuba bħala ċentru għall-kreazzjoni u l-użu ta' materjal għat-tagħlim b'xejn. L-għanijiet primarji tiegħu kienu:

* Tikkreja u tospita materjal u riżorsi għat-tagħlim b'xejn u multilingwali, għall-gruppi kollha ta' etajiet
* Tospita proġetti ta' studju, tagħlim u komunità li tiffornixxi dan il-materjal.

Il-mudell tal-Wikiversità tagħmel enfasi fuq il-"gruppi ta' tagħlim" u it-"tagħlim b'dak li jsir" ("*learning by doing*"). L-ideja hi li din il-komunità ta' parteċipanti jattivaw dawn il-proġetti ta' tagħlim u dan it-tagħlim jiġi rejalizzat fuq il-kollaborazzjoni fuq il-proġetti u l-editjar tal-paġni tal-Wikiversità.

Il-Wikiversità tikkonsisti minn paġni wiki li jirrigwardaw l-istudju ta' argument partikolari. Il-parteċipanti jesprimu l-għanijiet tagħhom ta' tagħlim u l-komunità tikkontrubwixxi biex tiżviluppa attivitajiet u proġetti li jaslu għal dawn l-għanijiet.

Ir-riżorsi huma żviluppati minn individwali jew gruppi, jew bl-inizzjattiva tagħhom u bħala parti minn proġett ta' tagħlim. Dawn ir-riżorsi jinkludu sussidji didattiċi, pjani ta' lezzjonijiet, pjanijiet ta' studju, kurrikulum, link esterni u aktar riżorsi - il-kotba tat-testi mhumiex inklużi f'dan il-proġett, hekk kif dawn jinsabu fil-Wikibooks. L-ttformazzjoni li tintefa' fuq il-Wikiversità tista' tintuża' barra minn dan il-proġett, taħt it-termini tal-GNU Free Documentation License.

Il-Wikiversità, fil-futur, tista' anki tospita proġetti ta' tfittxija, imma din l-attività għadha esposta għal dibattitu u għadha ma ġietx implimentata.

## Ħoloq Oħra

* Wikiversità
* Artiklu fuq The Chronicle of Higher Education
* Wikiversity tikseb il-Momentum fuq PC World
Wikispeċi

Il-**Wikispecies** huwa proġett tal-Fondazzjoni Wikimedia li hu bbażat fuq wiki. L-għan ta' dan il-proġett huwa li joħloq lista b'xejn ta' kull speċi. Hu ndirizzat għax-xjentisti, aktar milli għall-pubbliku ġenerali. Il-proġett beda f'Awwissu ta' l-2004, wara proposta ta' Benedikt Mandl u bijoloġisti minn madwar id-dinja kienu mistednin biex jikkontribwixxu.

F'Mejju ta' l-2007 il-proġett kien qabeż il-100,000 artiklu u s'issa hemm 131 lingwa li għandhom dan il-proġett. Bħal kull proġett ieħor tal-Wikimedia, il-kontenut tiegħu hu taħt liċenzja tal-GNU Free Documentation License.

## Referenzi

## Ħoloq Oħra

* Wikispecies
* Portal tal-Komunità ta' Wikispecies
Wikijunior

Il-**Wikijunior** huwa sotto-proġett tal-Wikibooks li jispeċċalizza għal kotba tat-tfal. Dan jikkonsisti minn kemm sit elettroniku u anki magażin. Is-sit qiegħed preżentament jiġi żviluppat bl-Ingliż, bid-Daniż, bil-Fillandiż, bil-Ġermaniż, bil-Franċiż, bit-Taljan, bil-Ġappuniż u bl-Ispanjol, imma mistennija li tkun b'madwar tnax-il lingwa. Wikijunior hija ffinanzjata minn Beck Foundation.

Il-proġett qed jiżviluppa tliet serje ta' kotba stampati:

***The Natural World** (Id-Dinja Naturali)
:Serje bijoloġika u ġeografika. Din is-serje tinkludi t-titli: "Big Cats" u "Dinosaurs".
***Our World of People** (Id-Dinja tagħna tal-Poplu)
:Serje kulturali, storika u soċjevoli. Din is-serje tinkludi t-titli: "South America", "Languages", "Kings and Queens of England", u "Ancient Civilizations".
***A World of Discovery and Innovation** (Dinja ta' Skoperta u Innovazzjoni)
:Serje matematika, xjentifika u teknoloġika. Din is-serje tinkludi t-titli: "Solar System", "How Things Work" u "The Elements".

## Storja

Il-Beck Foundation tkellmet mal-Wikimedia biex tikkreja sett ta' kotba wiki għat-tfal. Il-kunċett kien approvat mill-Board of Trustees tal-Fondazzjoni Wikimedia fis-16 ta' Ottubru, 2004. Wikijunior bdiet fl-24 ta' Ottubru fis-sit tal-Wikimedia minn Danny Wool li kien parti mill-istat tal-Wikimedia.

L-iżvilupp tal-kontenut beda fis-7 ta' Novembru, 2004, fuq Wikibooks, xahar wara li beda. Il-Beck Foundation kienet qed tissaportja dan il-proġett biss fl-ispazju fuq is-server, imma mhux biex tippublika u tiddistribwixxi l-kotba. F'Lulju 2006 kien hemm negozjati biex il-Wikimedia tagħmel verżjoni pprintjata.

## Ħoloq Oħra
*Wikijunior
*Wikijunior fuq Meta Wiki
Tim nazzjonali tal-futbol tal-Iżvezja

It-**tim nazzjonali tal-futbol tal-Iżvezja** jirrappreżenta lill-Iżvezja fil-futbol internazzjonali u hu mmexxi mill-Assoċjazzjoni tal-Futbol tal-Iżvezja. Fis-snin ħamsin it-tim Żvediż kien ikkunsidrat fost l-aqwa fl-Ewropa.

L-Iżvezja pparteċipaw għall-ewwel darba fit-Tazza tad-Dinja fl-1934 bl-aħjar prestazzjoni tkun il-finali mitlufa fl-1950, edizzjoni li ġiet ospitata fl-istess pajjiż. L-Iżvezja rebħet il-midalja tad-deheb fl-Olimpjadi tas-sajf tal-1948 u l-midalja tal-bronż fl-1924 u l-1952.

## Storja

L-Isvezja hi tradizzjonalment tim qawwi fil-futbol internazzjonali, bi ħdax-il apparenza fit-Tazza tad-Dinja u tliet midjali fl-Olimpjadi. It-Tim Svediż spiċċa t-tieni fit-Tazza tad-Dinja 1958, meta kien l-ospitu ta' dik l-edizzjoni, fejn tilef 5-2 kontra l-Brażil li kienu rebħu t-Tazza tad-Dinja għall-ewwel darba. L-Isvezja spiċċat fit-tielet post darbtejn (fl-edizzjoni ta' l-1950 u fl-1994). Fl-1938, huma spiċċaw ir-raba'.

## Referenzi

## Ħoloq esterni

*  
*  Lista ta' logħbiet tat-tim nazzjonali Ukren
Kroazja fil-Festival tal-Eurovision

Il-**[[Kroazja]]** bdiet l-avventura fil-Festival tal-Eurovision mill-1993, wara li kisbet l-indipendenza mill-Jugożlavja. Flimkien mal-Iżvezja u Malta, u anki l-erba' pajjiżi l-oħra li huma ntitulati li jipparteċipaw kull sena, il-Kroazja hi waħda mill-ftit pajjiżi li ma naqsux li jipparteċipaw f'edizzjoni mill-1993 'il quddiem, meta s-sistema ta' dak iż-żmien kienet tirrelega 'l-pajjiżi li kienu jispiċċaw bl-inqas punti. Ma kien hemm l-ebda interuzzjoni fil-parteċipazzjoni tal-Kroazja fil-Eurovision mill-ewwel apparenza fl-1993 sal-2007, fejn huma wieħed miż-żewġ pajjiżi, flimkien ma' Spanja (esklużi d-debuttanti riċenti) li qatt ma tilfu edizzjoni waħda minn mindu għamlu d-debutt tagħhom.

Il-Kroazja ġiet rappreżentata fil-Eurovision bejn l-1961 u l-1991 taħt l-isem tal-Jugożlavja. Il-Kroazja ipproduċiet tlettax-il parteċipazzjoni minn 26 daħla tal-Jugożlavja, bil-kanzunetta rebbieħa tal-1989, Riva b'"Rock Me", tkun Kroata. B'hekk, bħala riżultat, il-Festival tal-Eurovision 1990 sar f'Żagreb.

Wara li l-Jugożlavja ġiet xolta fl-1991, il-Kroazja ħadet sehem għall-ewwel darba bħala pajjiż indipendenti fl-1993. Minħabba li l-Hrvatska radiotelevizija (HRT) ma kienx membru tal-EBU, il-Kroazja ma setgħetx tieħu sehem fil-Eurovision. Li kieku l-HRT kien membru tal-EBU fil-ħin għall-festival, il-kanzunetta Kroata kienet tkun mill-grupp Magazin "Aleluja".

L-ewwel kanzunetta tal-Kroazja wasslet fl-1993 fejn il-grupp Put kanta l-kanzunetta "Don't Ever Cry", li minkejja li għandha titlu Ingliż, il-kanzunetta tkantat bil-Kroat. Il-kanzunetta ntemmet fit-tielet post fil-"Kvalifikacija za Millstreet", biex b'hekk ġie assigurat mill-parteċipazzjoni fil-festival. L-aqwa pożizzjoni, sal-2009, kien ir-raba' post miksub fl-1996 minn Maja Blagdan bil-kanzunetta "Sveta ljubav", u fl-1999, minn Doris Dragović b'"Marija Magdalena".

L-għażla tar-rappreżentat tal-Kroazja fil-Eurovision isir permezz tal-festival imsejjaħ Dora.

## Rappreżentanti

## Votazzjoni

Il-Kroazja *tat* l-aktar punti lil (finali biss):

Il-Kroazja *rċiviet* l-aktar punti minn (finali biss):

## Referenzi

## Ħoloq esterni

* Selezzjoni nazzjonali tal-Kroazja
Wikizzjunarju

Il-**Wikizzjunarju** (terminu derivat mit-twaħħid tal-kelma *[[wiki]]* u *[[dizzjunarju]]*) huwa proġett multilingwi fl-internet li jfisser il-kliem b’xejn; b’hekk iservi ta’ dizzjunarju. Hemm madwar mija u ħamsin lingwa parti minn dan il-proġett. Kwalità li tiddifferenzjah minn imkielem oħrajn hi li miktub minn voluntiera li jilżmu annuna bis-software wiki sabiex jinbidlu, jissewwew jew jiġġeddu l-artikli. 

Bħall-Wikipedija, il-Wikizzjunaru huwa mħaddem mill-Fondazzjoni Wikimedia. Minħabba li m’hemmx limitu għal spazju għall-istampar, ħafna mill-edizzjonijiet tal-lingwi ta’ dan il-proġett jipprovdu tifsir u traduzzjonijiet għal lingwi oħra, waqt li xi edizzjonijiet jipprovdu wkoll teżawri u lessiċi. Aktar minn hekk, il-Wikizzjunarju Ingliż jinkludi wkoll il-**Wikisawru**, li jservi ta' teżawru.
Nikita Krushchev

**Nikita Sergeyevich Khrushchev** (Kalinovka, 15 t'April 1894 – Moska, 11 ta' Settembru 1971) kien statista Sovjetiku li mexxa lill-Unjoni Sovjetika matul parti mill-Gwerra Bierda bħala Segretarju Ġenerali tal-Partit Komunista tal-Unjoni Sovjetika bejn l-1953 u l-1964. Khrushchev kien responsabbli għad-Distalinizzazzjoni tal-Unjoni Sovjetika, talli ta spinta 'l quddiem lill-programm tal-ispazju Sovjetiku, u għal numru ta' riformi liberali fil-politika domestika.
Al-Iħlas

**Surat al-Iħlaṣ** (Għarbi:سورة الإخلاص) magħrufa wholl bħala **Sūrat al-Tawħid** (Għarbi: سورة التوحيد) hi l-iqsar *sûra* fil-Koran, b'erba' versi. Din is-*sûra* (112 fil-Koran) hi meqjusa mill-iktar importanti, għax tesprimi t-twemmin monoteistiku tal-Mislem. Filfatt, *tawħid* tista' tinqaleb għall-Malti bħala *twaħħid* - nom verbali ta' waħħad (II forma) li bil-Għarbi jista' jfisser ukoll "stqarr (u emmen) il-waħdanija ta' Alla".

Fit-traduzzjoni tiegħu tal-Koran għall-Malti, P. Edmund Teuma (2003) jirreferi għal dis-*sûra* bl-isem *Il-Fidi Safja*.

### It-test bl-Għarbi, traskritt bl-alfabet Latin, u traduzzjoni bil-Malti
قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ: 
:112.1. Qul huwa Allah(u) aħad:
:112.1. Għid : "Huwa Alla wieħed.

اللَّهُ الصَّمَدُ :
:112.2. Allah uṣ-ṣamad:
:112.2. Alla l-Etern,

لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ :
:112.3. Lam jalid u(z) lam julad:
:112.3. La ma jiled u la m'hu mwieled,

وَلَمْ يَكُن لَّهُ كُفُواً أَحَدٌ:
:112.4. U(a) lam jkun l(ah)u kufu(wan) aħad:
:112.4. U la ma jkun, la hu, kif Huwa, ħadd."

## Ħoloq esterni
Isma' dis-sura tinqara
Jezidiżmu

Il yezidin jisimhom ukoll Yazidi (Sharfadin) Huma minoranza żghira, ċirka 100 elf ruh, li prinċipalment joqghodu fil Mosul fl-Iraq, f'Alep f'Sirja izda wkoll fit-Turkija, fl-Iran, f'Armenja u f'Georgia. 

Il-Jezidiżmu hija reliġjon tan nazzjon Yezidja. Jemmnu F Alla wieħed u fil kotba mqaddsa kollha izda jemmnu u jinvokaw Tawess Malik li huwa ix xitan. Il Jezidiżmu huwa taħlit minn kull reliġjonijiet bħal: Zaroastriżmu Ġudaiżmu, kristjaneżmu u Iżlam. Fil-bidu, il Jezidiżmu kienet fratellanza sufija musulmana jisimha, At-Tariqa Al Ghadawija. Jemmnu f'Alla wieħed izda hemm divinita' oħra bhal Ħasija u Xajħ Ħasan.... Għandhom ktieb imqaddes li jismu Mosħaf Rex u l Ktieb il-Ġelwa
Fes

**Fes** jew **Fez** (bl-Għarbi: فاس [Fās], bil-Franċiż: Fès), hija l-belt kapitali kulturali tal-Marokk u r-raba' l-ikbar belt fil-pajjiż wara Casablanca, Rabat u Marrakesh. Skont iċ-ċensiment tal-2004, il-popolazzjoni tlaħħaq id-946,815-il ruħ. Hija wkoll il-kapitali tar-reġjun Fès-Boulemane.

Fes hija waħda mill-erbat ibliet imperjali flimkien ma' Meknès, Marrakesh u Rabat. Il-belt hija separata fi tliet partijiet, Fes el Bali (il-belt l-antika jew iċ-ċentru storiku), Fes-Jdid (Fes il-Ġdida, fejn hemm il-Mellaħ), u l-Ville Nouvelle (l-iġded biċċa ta' Fes, mibnija mill-Franċiżi). Il-Medina ta' Fes el Bali, l-ikbar waħda miż-żewġ medini ta' Fes, hija probabilment l-ikbar żona urbana mingħajr karozzi. Il-Medina ta' Fes titqies bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO. L-Università ta' Al-Karaouine ġiet stabbilita fit-895 W.K. u hija l-eqdem università attiva fid-dinja.

## Sit ta' Wirt Dinji
Il-Medina ta' Fes ġiet iddeżinjata bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1981.

Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-**kriterju (ii)** "Wirja ta' skambju importanti ta' valuri umani, tul perjodu ta' żmien jew fi ħdan żona kulturali fid-dinja, dwar l-iżviluppi fl-arkitettura jew it-teknoloġija, l-arti monumentali, l-ippjanar tal-bliet jew id-disinn tal-pajsaġġ"; u l-**kriterju (v)** "Eżempju straordinarju ta' insedjament uman tradizzjonali, ta' użu tal-art jew ta' użu tal-baħar, li jirrappreżenta kultura (jew kulturi), jew interazzjoni umana mal-ambjent, speċjalment meta jkun sar vulnerabbli minħabba l-impatt ta' bidla irreversibbli".

## Referenzi
Mekka

**Mekka** **l-Imkarrma**, offiċjalment **Makka l-Imkarrma** jew **Makkah Al-Mukarramah** (bl-Għarbi: مكَّة المُكرَّمَة, *Makkaẗ al-Mukarrama*, "Mekka n-Nobbli"), fil-qosor **Mekka** jew **Makka**, kultant bl-artiklu, **il-Mekka**, hija l-aqdes belt fl-Iżlam. Fiha l-Misġed il-Ħram u l-Kagħba, fejn il-qibla, jiġifieri d-direzzjoni li l-Misilmin iħarsu lejha meta jsallu s-salâ (att ta' qima tal-Misilmin). L-Għar Hira fuq il-Ġebel in-Nur, 'il barra l-belt, huwa fejn jemmnuhom il-Misilmin li l-Quran ġie żvelat, jew bit-terminu Iżlamiku, *tniżżel* għall-ewwel darba lil Muħammed. Madwar 44.5% tal-popolazzjoni huma ċittadini Sawdi u madwar 55.5% huma barranin Misilmin minn pajjiżi oħra. Il-pellegrini aktar itellet fl-għadd tal-popolazzjoni kull sena matul il-pellegrinaġġ il-Ħaġġ, osservat fit-tnax-il xahar Heġri ta’ Tal-Ħeġġa (mill-Għarbi *Dūl-Ħiġġa*). B'aktar minn 10.8 miljun viżitatur internazzjonali fl-2023, Mekka kienet waħda mill-għaxar bliet l-aktar miżjura fid-dinja.

Mekka tinsab fil-punent tar-Renju tal-Arabja Sawdija, madwar 400 kilometru lejn il-Lbiċ ta' Medina, madwar 75 kilometru lejn il-punent ta' Tajjef, u 72 kilometru minn Ġedda u l-kosta tal-Baħar l-Aħmar. L-eqreb port huwa l-Port Iżlamiku ta' Ġedda, u l-eqreb ajruport internazzjonali huwa l-Ajruport Internazzjonali tar-Re Abdul Aziz. Mekka tinsab fl-intersezzjoni tal-latitudnijiet 25/21 fit-tramuntana u l-lonġitudnijiet 49/39 fil-lvant. Dan il-post huwa kkunsidrat bħala waħda mill-aktar formazzjonijiet ġeoloġiċi diffiċli, peress li ħafna mill-blat tagħha huma granit iebes ħafna. Il-belt ta' Mekka tkopri erja ta' madwar 850 km², li minnhom 88 km² huma abitati. Iż-żona ċentrali madwar il-Misġed il-Ħram tkopri madwar 6 km². L-elevazzjoni ta' Mekka 'l fuq mil-livell tal-baħar hija ta' madwar 277 metru.

Il-belt fil-bidu tagħha kienet raħal żgħir li jinsab f’wied niexef imdawwar bil-muntanji minn kull naħat. Imbagħad in-nies bdew jinġabru lejh u joqogħdu hemm matul iż-żmien tal-Profeta Abraham u l-Profeta Ismael. Dan kien wara li Abraham ħalla lil martu Ħagar u lil ibnu Ismael f’dan il-wied niexef tad-deżert, f’konformità mal-kmand t’Alla. Huma baqgħu fil-wied sakemm faqa’ l-bir Żemżem. Matul dak il-perjodu, il-pedamenti tal-Kagħba bdew jinbnew mill-Abraham u ibnu Ismael. Il-ħakkiema Misilmin mir-reġjun u madwaru ilhom jippruvaw jieħdu l-belt u jżommuha taħt il-kontroll tagħhom, u għalhekk, bħal ħafna mir-reġjun tal-Ħeġaż, il-belt rat diversi bidliet fir-reġim. L-aħħar darba li ġiet ikkonkwistata l-belt kienet fil-konkwista Sawdija fuq il-Ħeġaż minn Iben Sgħud u l-alleati tiegħu fl-1925. Minn dakinhar 'l hawn, Mekka rat espansjoni kbira fid-daqs u l-infrastruttura, b'bini ġdid u modern bħat-Torrijiet tal-Arloġġ (bl-Għarbi: l-Ibraġ is-Siegħa), ir-raba' l-itwal bini fid-dinja u t-tielet l-akbar skont l-erja tal-art, li jixirfu l-Misġed il-Ħram.

## Referenzi
Magnificat

Bil-latin **Magnificat anima mea Dominum** li jiġifieri bil-Malti: "Ruħi tfaħħar il Mulej tiegħi"
fil-Bibbja ta' l-Għaqda Bibilika Maltija dan l-innu jsemmuh **Innu ta' tifħir lil Alla minn Marija**
Meta Marija kient f'żjara lil Eliżabetta sajjħet b'dan it-tifħir.
L-insara jużaw il-Magnificat fil-Knisja tagħhom biex jinvokaw il-Glorja ta' Alla u lbnu Ġesù.

----

### Test bil-Latin meħud minn "
### vulgata"

Magnificat anima mea Dominum, 
et exsultavit spiritus meus in Deo salutari meo.
	
Quia respexit humilitatem ancillae suae. 
Ecce enim ex hoc beatam me dicent omnes generationes.	

Quia fecit mihi magna, qui potens est, 
et sanctum nomen eius. 

Et misericordia eius a progenie in progenies 
timentibus eum.

Fecit potentiam in brachio suo,
dispersit superbos mente cordis sui. 

Deposuit potentes de sede 
et exaltavit humiles. 

Esurientes implevit bonis
et divites dimisit inanes.	

Suscepit Israel puerum suum, 
recordatus misericordiae suae. 

Sicut locutus est ad patres nostros, 
Abraham et semini eius in saecula.

Gloria Patri et Filio 
et Spiritui Sancto, 

sicut erat in principio et nunc et semper 
et in saecula saeculorum. Amen.

### Test bil-Grieg

Μεγαλύνει ἡ ψυχή μου τὸν Κύριον καὶ ἠγαλλίασε τὸ πνεῦμά μου ἐπὶ τῷ Θεῷ τῷ σωτῆρί μου,
ὅτι ἐπέβλεψεν ἐπὶ τὴν ταπείνωσιν τῆς δούλης αὐτοῦ. ἰδοὺ γὰρ ἀπὸ τοῦ νῦν μακαριοῦσί με πᾶσαι αἱ γενεαί.
ὅτι ἐποίησέ μοι μεγαλεῖα ὁ δυνατός καὶ ἅγιον τὸ ὄνομα αὐτοῦ, καὶ τὸ ἔλεος αὐτοῦ εἰς γενεὰς γενεῶν τοῖς φοβουμένοις αὐτόν.
Ἐποίησε κράτος ἐν βραχίονι αὐτοῦ, διεσκόρπισεν ὑπερηφάνους διανοίᾳ καρδίας αὐτῶν·
καθεῖλε δυνάστας ἀπὸ θρόνων καὶ ὕψωσε ταπεινούς, πεινῶντας ἐνέπλησεν ἀγαθῶν καὶ πλουτοῦντας ἐξαπέστειλε κενούς.
ἀντελάβετο Ἰσραὴλ παιδὸς αὐτοῦ, μνησθῆναι ἐλέους, καθὼς ἐλάλησε πρὸς τοὺς πατέρας ἡμῶν, τῷ Ἀβραὰμ καὶ τῷ σπέρματι αὐτοῦ εἰς τὸν αἰῶνα.

### Test bil Malti [Lq:1:47-55]

Ruħi tfaħħar il-kobor tal-Mulej,
u l-ispirtu tiegħi jifraħ f'Alla s-Salvatur tiegħi,
għax hu xeħet għajnejh fuq iċ-ċokon tal-qaddejja tiegħu. Iva, minn issa 'l quddiem kull nisel isejjaħli hienja,
għax is-setgħani għamel miegħi ħwejjeġ kbar; qaddis hu l-isem tiegħu.
Il-ħniena tiegħu tinfirex f'kull żmien fuq dawk li jibżgħu minnu.
Hu wera l-qawwa ta' driegħu, xerred lil dawk li huma mkabbra f'qalbhom.
Niżżel is-setgħana minn fuq it-tron tagħhom, u għolla ċ-ċkejknin.
Mela b'kull ġid lil min hu bil-ġuħ, u l-għonja bagħathom 'il barra b'xejn.
Ħa ħsieb Iżrael qaddej tiegħu, għax ftakar fil-ħniena tiegħu,
bħalma wiegħed lil missirijietna, b'riżq Abraham u nislu għal dejjem.
Drużiżmu

**Id-Drużin** (Għarbi : Durzī درزي, pl. durūz دروز) huma grupp reliġjuż Musulman li jinsabu fis-Sirja, fil-Libanu u f'Iżrael. B'kollox jammontaw għal madwar 588,000 ruħ.

### L-Isem

Uffiċjalment bl-Għarbi (الموحدون Al Muwaħidun) li tfisser "li jemmnu f'Alla l-Waħdieni" jew **Monotejistiċi** iżda dan il isem ġie minn **Nixtikin Al Durżi**, li kien xef ta' din il-minoranzza.

### L-Istorja

Ir-re Al Ħakim Bi Amr Allah(985 - 1021), hu l-fundatur ta' din ir-reliġjon.

### Il-Fidi

# Il-Konċepiment tad-Dinja 
# L-Għarfa ta' Alla
# Il-Monotejiżmu
# L-Inkarnazzjoni
# L-Għarfa tal-Ħames Limiti.
Il-Għanja tar-Rebħa

**Il-Għanja tar-Rebħa** hija poeżija tal-poeta Malti Dun Karm Psaila. Din hija poeżija patrijottika u romantika fejn Dun Karm jirrakkonta l-ġlieda li l-Maltin kellhom mat-Torok fl-Assedju ta' Malta.

## Ħarsa Storika tal-Ġrajja

Tlaqna.
Ħafna kienu dawk li kitbu fuq l-Assedju però spiss kienu jkunu l-Kavallieri biss li jirċievu l-unuri għal dik ir-rebħa tant kbira. Il-Maltin ftit li xejn kienu jissemmew. B'din il-poeżija, Dun Karm ried jinqeda biex isewwi dan in-nuqqas li kien ilu ġej għal mijiet ta' snin. Hu jfaħħar biss lil dawk li ħallew ħajjithom għal arthom. Biex it-tifħir żgur jeħduh il-Maltin, il-poeta ma jsemmi l-ebda kavallier ħlief lil La Valette. U lil dan jirrferi għalih bħala *"Kavallier li qatt ma rema l-ħin"* (vers 54), mingħajr biss ma jsemmi ismu.

L-għan tat-Torok meta ġew jattakkaw lil Malta kien li jirbħu lil Malta u jeqirdu l-Kristjaneżmu. L-islaten Ewropej kienu jiddependu minn dan ir-riżultat hekk kif rebħa għat-Torok kien twassal biex huma jinfiltraw fl-Ewropa. Dun Karm ipoġġi s-sitwazzjoni fuq bilanċ: naħa waħda l-qlubija tal-Maltin u fin-naħa l-oħra t-Torok.

## Il-Ħsieb
Dun Karm jiftaħ il-poeżija billi jgħid li jixtieq ifaħħar kemm jista' lil Malta u dan jixtieq jagħmlu bil-Malti minħabba li hekk żgur hu jkun ċert li tieħu l-ġieħ li ħaqqha. Hu jixtieq ifaħħar lil art twelidu għax kienu l-Maltin li ċarċru demmhom għal pajjiżhom u kienu l-Maltin li ħallew ħajjithom biex jaraw lil Malta Indipendenti minn kull ħakma Torka. Dun Karm waqt il-poeżija jieħu ċerti dehriet ta' waqt il-battalja fejn hu jqabbel lill-Maltin ma' ljuni li huma qalbiena, kuraġġużi u bla biża'. Waqt il-poeżija, il-poeta joħroġ il-patrijottiżmu kbir tal-Maltin li tant kellhom għal qalbhom, fejn jagħtina pass pass x'qed jiġri waqt l-assedju, filwaqt li jiddeskrivi dawk il-mumenti saljenti tal-ġlieda. Isemmi l-waqgħa ta' Sant Iermu, il-ġlied fuq Sant Anġlu u San Mikiel, u l-ġlied imdemmi imma mimli kuraġġ li ssieltu l-Maltin. Il-poeta jsemmi wkoll il-qlubija tat-Torok, biex juri li l-Maltin ma kellhomx biċċa xogħol ħafifa.

Minkejja l-fatt li t-Torok qatlu bosta Maltin u anki bagħtuhom skjavi, dan ma qatilx l-isperanzi tal-Maltin, ma kienx ta' biża'. Il-Maltin qatt ma ċedew il-fidi tagħhom u huma rnexxielhom jirbħu minħabba l-gwida ta' La Valette u tat-twemmin tagħhom. It-Torok telqu lura lejn darhom telliefa waqt li l-Maltin irringrazzjaw lil Alla talli rebbaħhom din il-battalja. Ir-rebħa tal-Maltin ma kinitx importanti biss għal pajjiżna iżda wkoll għall-Ewropa kollha. Dawk il-Maltin li mietu, mietu biex jiddefendu r-reliġjon Nisranija u l-kultura Ewropeja.
Dun Karm jagħlaq il-poeżija b'turija ta' ringrazzjament lil Alla talli fil-mumenti diffiċli tal-battalji, kien Hu li waqaf ma' niesna biex ir-rebħa finali kienet tagħhom. Hawn jispikka l-element trollistiku u religjuz kbir tal-Maltin li dejjem ħarsu sa mill-ibgħat żmenijiet.

## Binja

Il-poeżija hi kollha kemm hi endekasillabi u bil-kwartini. Il-versu huma tronk u wati. It-ton huwa patrijottiku u r-ritmu hu wieħed mexxej. Hu juża' kliem arkajku jiġifieri kliem mill-passat li m'għadux jintuża'. Il-poeżija hi b'rima mqabbża.
Lemma ta’ Borel-Cantelli

Il-**Lemma ta' Borel-Cantelli** hu riżultat fit-teorija tal-probabbiltà u t-teorija tal-miżura fundamentali għall-prova tal-liġi qawwija tan-numri kbar.
Il-lemma hi msemmija għal Émile Borel u Francesco Paolo Cantelli.

; Prova:
: Bil-monotonija ta' {\displaystyle \mu}, għandna
:: \mu\left(\limsup_{n\to\infty}S_n\right) = \mu\left({\bigcap_{n=1}^\infty}{\bigcup_{i=n}^\infty}S_i\right) = \lim_{n\to\infty}\mu\left(\bigcup_{i>n}S_i\right) .
:Issa bis-subadditività:
:: \lim_{n\to\infty}\mu\left(\bigcup_{i>n}S_i\right) \leq \lim_{n\to\infty}\sum^\infty_{i=n}\mu(S_i). 
:Għalhekk billi ta' l-aħħar hu l-limitu tal-bqija ta' serje konverġenti, għandna
:: \mu\left(\limsup_{n\to\infty}S_n\right) \leq \lim_{n\to\infty}\sum^\infty_{i=n}\mu(S_i)=0. 

In partikulari, fi spazju tal-probabbiltà  (\Omega, \mathcal{A}, \operatorname{P}), għal suċċessjoni ta' ġrajjiet \{E_n\}_{n\in\N}, għandna:
:  (1)\sum_{n=0}^{\infty}\operatorname{P}(E_n)\in\mathbb{R} \Rightarrow \operatorname{P}\left(\limsup_{n\to\infty}E_n\right)=0.

Fil-każ ta' spazji tal-probabbiltà, hi veru wkoll il-propożizzjoni li ġejja (spiss imsejjħa  "it-tieni lemma ta' Borel-Cantelli"):
: (2) \, \sum_{n=0}^{\infty}\operatorname{P}(E_n)=\infty u {\displaystyle E_n} huma indipendenti \Rightarrow \operatorname{P}\left(\limsup_{n\to\infty}S_n\right)=1.

; Prova ta' l-asserzjoni 2

::\operatorname{P}\left(\limsup_{n\to\infty}E_n\right)=\lim_{n \to \infty}\operatorname{P}\left(\bigcup_{i\geq n}E_i\right) ;
::\operatorname{P}\left(\bigcup_{i\geq n}E_i\right)=1-\operatorname{P}\left(\bigcap_{i\geq n}\overline{E_i}\right)= 1-\lim_{k \to \infty}\operatorname{P}\left(\bigcap_{i= n}^k\overline{E_i}\right).
:Issa bl-indipendenza u d-diżugwaljanza e^{-x} \geq 1-x; 
::1-\lim_{k \to \infty}\operatorname{P}\left(\bigcap_{i= n}^k\overline{E_i}\right)=1-\lim_{k \to \infty}\left(\prod_{i= n}^k \operatorname{P}(\overline{E_i})\right)=1-\lim_{k \to \infty}\left(\prod_{i= n}^k \left(1-\operatorname{P}(E_i)\right)\right) \geq 1-\lim_{k \to \infty} \prod_{i=n}^k e^{-\operatorname{P}(E_i)}
::=1-\lim_{k \to \infty}e^{-\sum_{i=n}^k \operatorname{P}(E_i)}=1,
:billi s-somma tiddiverġi u hekk l-esponenzjali tersaq lejn 0. Għalhekk:
::\operatorname{P}\left(\limsup_{n\to\infty}E_n\right) \geq \lim_{n \to \infty}1=1 \Rightarrow \operatorname{P}\left(\limsup_{n\to\infty}E_n\right)=1

Fi kliem ieħor jekk suċċessjoni ta' ġrajjiet għandha probabbiltà sommabbli, kważi żgurament, in-numru ta' drabi li jiġru  hu finit. Jekk minflok il-probabbiltà mhijiex sommabili u l-ġrajjiet huma indipendenti kważi żgurament in-numru ta' drabi li jiġru hu infinit. In partikulari f'numru infinit ta' provi indipendenti kull ġrajja b'probabbiltà pożittiva tiġri numru infinit ta' drabi.

## Ħoloq esterni

*Prova fuq Planet Math
Mandejżmu

Il-**Mandejżmu** hija reliġjon li temmen f'Alla, qabel il-Ġudaiżmu .
Din ir-reliġjon tinstab fil-Iraq u l-Iran.

### Kotba mqaddsa

:Kinza Rabba 
:Draxa id Jahja
:Adam Bagħra 
:Qolsta 
:Nijani

### Il għamudiet ta' Mandejżmu

# ix-Xhieda li hemmex alla ħlief Alla. **Sahdutha id Hajji**
# Il Magħmudija **Msabta**
# it-Talba **Braħa**
# s-Sawma
# il Elemożina **Zedqa**
Diżugwaljanza ta' Čebyšëv

Id-**diżugwaljanza ta' Čebyšëv ** 
jew **teorema ta' Čebyšëv ** hi diżugwaljanza użata l-iżjed fit-teorija tal-probabbiltà.

Id-diżugwaljanza kienet ippubblikata għall-ewwel darba fl-1853 minn Irenée-Jules Bienaymé u riskoperta indipendentement minn Pafnutij Čebyšëv xi ftit snin wara (għalhekk jgħidulha wkoll id-**diżugwaljanza ta' Bienaymé-Čebyšëv **).

Id-diżugwaljanza ta' Čebyšëv tgħid li jekk il-varjabbli każwali (v.k.) \ X għandha medja (aritmetika) \  \mu u varjanza \ \sigma^2
u \ \lambda hu numru reali pożittiv, imbagħad il-probabbiltà li \ X tieħu valur bejn \ \mu-\lambda\sigma u \ \mu+\lambda\sigma
hi ikbar minn \ 1-1/\lambda^2:
:: \operatorname{P}(\mu - \lambda \sigma \le X \le \mu + \lambda \sigma) \ge \ 1 - \frac{1}{\lambda^2}.
F'termini oħra din id-diżugwaljanza tiżgura li, indipendentement mid-distribuzzjoni tal-v.k., l-iżjed li tista' tkun il-probabbiltà li din
tieħu valuri 'l bogħod mill-medja iżjed minn \ \lambda darbiet id-devjazzjoni standard, hi \ 1/\lambda^2:
::\operatorname{P}\left(|X-\mu| \ge \lambda\sigma\right)\le \frac{1}{\lambda^2}.
Pereżempju jekk nieħdu \ \lambda = \sqrt{2} naraw li mill-inqas nofs il-valuri huma fl-intervall \ ( \mu-\sqrt{2}\sigma , \mu+\sqrt{2}\sigma) . 
Ninnotaw li fil-każ \ \lambda >1 biss ikollna informazzjoni utli.

Tipikament, id-diżugwaljanza tagħtina limiti wiesa'. Imma in ġenerali (jiġifieri għal v.k. b'distribuzzjoni arbitrarja) ma nistgħux intejbuha. Pereżempju, għal kull \ \lambda >1, dan l-eżempju (fejn \ \sigma=1/\lambda) jilħaq il-limiti eżattament.
:\begin{align}  \operatorname{P}(X=-1) &= 1/(2\lambda ^2), \\  \operatorname{P}(X=0) &= 1 - 1/\lambda ^2, \\ 
\operatorname{P}(X=1) &= 1/(2\lambda^2). \end{align} 
Għal din id-distribużżjoni,
:\operatorname{P}\left(\left|X-\mu\right| \ge \lambda \sigma\right) = 1/\lambda ^2.\, 
Għandna ugwaljanza għal kull distribuzzjoni li hi trasformata linjari ta' din u diżugwaljanza għal kull waħda li mhijiex.

Fl-ambitu tal-istatistika deskrittiva id-diżugwaljanza tgħid li
*mill-inqas* \ 100(1-1/\lambda^2) fil-mija tal-valuri
huma bejn \ \mu-\lambda\sigma u \ \mu+\lambda\sigma.
Minna nistgħu niddeduċu li indipendentement minn kif il-valuri huma distribwiti
* mill-inqas 75% tal-valuri huma bejn \ \mu-2\sigma u \ \mu+2\sigma,
* mill-inqas 88% tal-valuri huma bejn \ \mu-3\sigma u \ \mu+3\sigma,
* mill-inqas 93% tal-valuri huma bejn \ \mu-4\sigma u \ \mu+4\sigma.

;Prova
:Għal kull ġrajja \ A, ħalli \ I_A tkun il-v.k. indikatriċi ta' \ A, jiġifieri \ I_A tiswa 1 jekk \ A tiġri u 0 jekk ma' tiġriex. Imbagħad
::\begin{align}\operatorname{P}(|X-\mu| \geq k\sigma) &= \operatorname{E}(I_{|X-\mu| \geq k\sigma})
= \operatorname{E}(I_{[(X-\mu)/(k\sigma)]^2 \geq 1})\\
&\leq \operatorname{E}\left( \left( {X-\mu \over k\sigma} \right)^2 \right)
= {1 \over k^2} {\operatorname{E}((X-\mu)^2) \over \sigma^2} = {1 \over k^2}.\end{align}

Din il-prova turi għaliex il-limiti jistgħu ikunu wisgħin: in-numbru 1 hu sostitwit b' \ [(X-\mu)/(k\sigma)]^2 meta dan hu ikbar minn 1. Imma f'xi każi hu ħafna ikbar minn 1.

## Noti