Arċerija

**L-arċerija** huwa l-isport, il-prattika, jew il-ħila li tuża qaws biex tispara l-vleġeġ. Il-kelma ġejja mil-Latin *arcus*, li tfisser pruwa. Storikament, il-qaws intuża għall-kaċċa u l-ġlied. Fi żminijiet moderni, huwa prinċipalment sport kompetittiv u attività rikreattiva.

Persuna li tipprattika bil-qaws hija tipikament imsejħa **arċier** jew **qawwas**.

## Storja

### Oriġini u arċerija antika
L-eqdem evidenza magħrufa tal-qaws u l-vleġġa ġejja minn siti tal-Afrika t'Isfel bħal Għar Sibudu, fejn instabu fdalijiet ta' għadam u vleġeġ tal-ġebel li jmorru lura għal madwar 72,000 sa 60,000 sena ilu.

Ibbażat fuq evidenza indiretta, il-qaws jidher ukoll li deher jew reġa' deher aktar tard fl-Ewrasja, qrib it-tranżizzjoni mill-Paleolitiku tal-bidu għall- Mesolitiku. L-ewwel fdalijiet li ċertament huma ta' qaws u vleġġa mill-Ewropa huma frammenti mill-Ġermanja li nstabu f'Mannheim-Vogelstang datati 17,500 sa 18,000 sena ilu, u fi Stellmoor datati 11,000 sena ilu. Il-vleġġa Aziljana misjuba fi Grotte du Bichon, l-Iżvizzera, flimkien mal-fdalijiet kemm ta’ ors kif ukoll ta’ kaċċatur, bi frammenti taż-żnied misjuba fit-tielet vertebra tal-ors, jissuġġerixxu l-użu tal-vleġeġ xi 13,500 sena ilu. Sinjali oħra tal-użu tiegħu fl-Ewropa ġejjin minn Stellmoor fil-Wied ta' Ahrensburg fit-Tramuntana ta' Hamburg, il-Ġermanja u jmur lura sal-Paleolitiku Aħħari, madwar 10,000–9,000 Q.K. Il-vleġeġ kienu magħmulin mill- arżnu u kienu jikkonsistu f’lasta prinċipali ta'  u lasta ta' quddiem b' ponta taż-żnied.

Ma nstab l-ebda qaws taż-żmien ta' qabel; xaftijiet bil-ponot preċedenti huma magħrufa, iżda dawn setgħu kienu lanez; aktar milli sparati mill-qwas. L-eqdem qwas magħrufa  s'issa ġejjin mill-art mistagħdra (bl-Ingliż: *swamp*, *wetland*) ta' Holmegård fid-Danimarka. Fis-sit ta' Nataruk fil-Kontea ta' Turkana, il-Kenja, xfafar tal-ossidjana misjuba inkorporati fi kranju u fil-kavità toraċika ta' skeletru ieħor, jissuġġerixxu l-użu ta' vleġeġ bil-ponta tal-ġebel bħala armi madwar 10,000 sena ilu. Il-qwas eventwalment ħadu post il-lanez bħala l-mezz predominanti tat-tfigħ ta' oġġetti b'tarf ippuntat, f'kull kontinent ħlief l-Awstralasja, għalkemm it-tfigħ tal-lanez baqa' jseħħ, flimkien mal-użu tal-qwas, f'partijiet tal-Amerika, notevolment fil-Messiku u fost l-Inuit .

Il-qwas u l-vleġeġ ilhom preżenti fil-kultura Eġizzjana u tal-ġirien Nubjani mill-oriġini rispettiva tagħha predinastika u Pre-Kerma . Fil-Levant, l-artifatti li jistgħu jkunu lixxaturi tal-lasti tal- vleġeġ huma magħrufa li ġejjin mill-kultura Natufian, (c. 10,800–8,300 QK) 'il quddiem. Il-Kulturi Khiamian u PPN A li ġabu magħhom il-punti-Khiam jistgħu ukoll ikunu rjus ta' vleġeġ *(arrowheads)*.

Iċ-ċiviltajiet klassiċi, notevolment l- Assirjani, il- Griegi, l-Armeni, il- Persjani, il- Partjani, ir- Rumani, l- Indjani, il- Koreani, iċ-Ċiniżi u l-Ġappuniżi kellhom għadd kbir ta’ arċiera fl-armati tagħhom. L-Akkadjani kienu l-ewwel li użaw qwas komposti fil-gwerra skond ir-rakkonti tar-rebħa ta' Naram-Sin ta' Akkad.  L-Eġizzjani ġieli sejħu lil Nubja bħala "Ta-Seti," jew "L-Art tal-Qaws," peress li n-Nubjani kienu magħrufa li huma arċiera esperti, u sas-Seklu 16 QK l-Eġizzjani kienu qed jużaw il-qaws kompost fil-gwerra.  Il-Kulturi Eġew ta' Żmien il-Bronż setgħu jużaw għadd ta' produtturi tal-qwas speċjalizzati tal-istat għal skopijiet ta' gwerra u kaċċa sa mis-seklu 15 QK.  Il-''Welsh longbow'' wera l-valur tiegħu għall-ewwel darba fil-gwerra Kontinentali fil- Battalja ta' Crécy .  Fl-Ameriki il-qwas kienu mifruxa f'konflitti Ewropej. 

Il-qaws kien żviluppat ħafna fl-Asja. It-terminu bis-Sanskritu għall-qaws, dhanurveda, beda jirreferi għall-arti marzjali b'mod ġenerali. Fl-Asja tal-Lvant, Goguryeo, wieħed mit-Tliet Renji tal-Korea kien magħruf sew għar-reġimenti tiegħu ta’ arċiera b’ħiliet eċċezzjonali. 

### Arċerija medjevali
Il-qaws qasir (Ingliż: *shortbow*) medjevali kiene teknikament identiku mal-qaws tal-era klassika.  Dan kien jispara vleġġa sa madwar  . Kienet l-arma primarja fil-kamp tal-battalja matul il-perjodu medjevali bikri. Madwar l-għaxar seklu il-*[[crossbow]]* ġiet introdotta fl-Ewropa. Il-*crossbows* ġeneralment kellhom medda itwal, preċiżjoni akbar u aktar penetrazzjoni mill-qaws qasir, iżda kellhom difett ta' rata ta' sparar ferm aktar bil-mod għax diffiċli tarmah. Crossbows kienu użati fil-Kruċjati bikrija, b'mudelli li kellhom firxa ta'  u li kienu kapaċi jippenetraw l-armatura jew joqtlu żiemel. 

Matul il-perjodu tard medjevali l-armata Ingliża bbażat ruħha fuq massa ta' arċiera armati bil- *longbow*. L-armata Franċiża qagħdet aktar fuq il-*crossbow*.  Bħall-predeċessuri tagħhom, l-arċiera kienu aktar probabbli li jkunu bdiewa jew raħħala milli suldati. Il-*longbow* kien iwassal sa  . Madankollu n-nuqqas ta' preċiżjoni tiegħu fuq distanzi twal għamlitha arma tal-massa aktar milli waħda individwali. Rebħiet sinifikanti attribwibbli għall-longbow, bħall- Battalja ta' Crecy  u l- Battalja ta' Agincourt irriżultaw li l-longbow Ingliż sar parti mill-leġġendi militari.

### Arċier immuntat

It-tribali tal-Asja Ċentrali (wara d- domestikazzjoni taż-żiemel) u l-Indjani tal-Pjanuri Amerikani (wara li kisbu aċċess għaż-żwiemel mill-Ewropej)  saru estremament esperti fl- arċerija fuq iż-żiemel (arċier immuntat). Arċiera armati ħafif, iżda mobbli ħafna kienu eċċellenti għall-gwerra fl-isteppi tal-Asja Ċentrali, u ffurmaw parti kbira mill-armati li ripetutament rebħu żoni kbar tal-Ewrażja. Shortbows huma aktar adattati għall-użu fuq iż-żiemel, u l- qaws kompost ippermetta lill-arċiera immuntati jużaw armi qawwija. It-Torok Seljuk użaw arċiera immuntati kontra l- Ewwel Kruċjata Ewropea, speċjalment fil- Battalja ta' Dorylaeum (1097) . It-tattika tagħhom kienet li jisparaw fuq l-infanterija tal-għadu, u jużaw il-mobbiltà superjuri tagħhom biex jipprevjenu lill-għadu milli jlaħħaq magħhom. L-imperi madwar il-massa tal-art Ewrasjatika ħafna drabi assoċċjaw bil-qawwa lill-kontropartijiet "barbari" rispettivi tagħhom mal-użu tal-qaws u l-vleġġa, sal-punt fejn stati qawwija bħad- Dynasty Han rreferew għall-ġirien tagħhom, ix- Xiong-nu, bħala "Dawk li jiġbdu l-Qaws".  Pereżempju, l-arċiera immuntati Xiong-nu għamluhom aktar minn taqbila għall-militar Han, u t-theddida tagħhom kienet mill-inqas parzjalment responsabbli għall-espansjoni Ċiniża fir-reġjun ta' Ordos, biex tinħoloq żona buffer aktar b'saħħitha u aktar qawwija kontrihom.  Huwa possibbli li popli "barbari" kienu responsabbli għall-introduzzjoni tal-qaws jew ċerti tipi ta' qwas lill-kontropartijiet "ċivilizzati" tagħhom—Xiong-nu u l-Han huma eżempju wieħed. Bl-istess mod, il-qwas qosra jidhru li ġew introdotti fil-Ġappun minn gruppi tal-Grigal tal-Asja. 

### Tnaqqis fl-importanza
L-iżvilupp tal-armi tan-nar renda l-arċiera skaduti fil-gwerra, għalkemm xi drabi saru sforzi biex tiġi ppreservata l-prattika tal-qaws. Fl-Ingilterra u Wales, pereżempju, il-gvern ipprova jinforza l-prattika bil-longbow sa tmiem is-seklu 16.  Dan kien għaliex ġie rikonoxxut li l-qaws kienet strumentali għas-suċċess militari matul il- Gwerra tal-Mitt Sena . Minkejja l-istatus soċjali għoli, l-utilità kontinwa, u l-pjaċir mifrux tal-qaws fl-Armenja, iċ-Ċina, l-Eġittu, l-Ingilterra u Wales, l-Amerika, l-Indja, il-Ġappun, il-Korea, it-Turkija u bnadi oħra, kważi hekk kif kull kultura kisbet aċċess għal armi tan-nar, anke jekk dawk bikrija, użathom b'mod wiesa', għad-detriment tal-qaws. L-armi tan-nar tal-bidu kienu inferjuri fir-rata tal-isparar, u kienu suxxettibbli ħafna għat-temp imxarrab. Madankollu, kellhom firxa effettiva itwal  u kienu tattikament superjuri fis-sitwazzjoni komuni ta' suldati jisparaw lejn xulxin minn wara l-ostruzzjonijiet. Huma kienu jeħtieġu wkoll inqas taħriġ sinifikanti biex jintużaw sew, b'mod partikolari armatura tal-azzar li tippenetra mingħajr ebda ħtieġa li tiġi żviluppata muskolatura speċjali. Armati mgħammra b'kanuni setgħu għalhekk jipprovdu qawwa tan-nar superjuri, u arċiera mħarrġa ħafna ma baqgħux jidhru fil-kamp tal-battalja. Madankollu, il-qaws u l-vleġġa għadhom arma effettiva, u l-arċiera reġgħu dehru f'azzjonijiet militari fis-seklu 21.    Il-qaws tradizzjonali jibqa' jintuża għall-isport, u għall-kaċċa f'ħafna żoni.

### Qawmien mill-ġdid fis-seklu 18 bħala sport
 
Is-soċjetajiet bikrija tal-qaws rikreattiv kienu jinkludu l-Archers ta’ Finsbury u s-Soċjetà Antika ta’ Archers ta’ Kilwinning. L-avveniment annwali ta’ Papingo ta’ dan tal-aħħar ġie rreġistrat għall-ewwel darba fl-1483. (F'dan il-każ, l-arċiera jisparaw vertikalment mill-qiegħ ta' torri tal-abbazija biex ikeċċu ħamiem tal-injam imqiegħed madwar  'il fuq.)  Ir-Royal Company of Archers ġiet iffurmata fl-1676 u hija waħda mill-eqdem korpi sportivi fid-dinja. L-arċerija baqa' passatemp żgħir u mifrux. Madankollu, għall-aħħar tas-seklu 18 esperjenza qawmien mill-ġdid u sar moda ġdida fost l- aristokrazija . Sir Ashton Lever, antikwarju u kollettur, ifforma t-Toxophilite Society f’Londra fl-1781, bil-patroċinju ta’ George, il-Prinċep ta’ Wales .

Ġew stabbiliti soċjetajiet tal-qaws madwar il-pajjiż, kull wieħed bil-kriterji stretti tad-dħul tiegħu u kostumi strambi. Il-qaws rikreattiv malajr sar avvenimenti soċjali u ċerimonjali stravaganti għan-nobbli, kompluti bi bnadar, mużika u salut ta’ 21 kanun għall-kompetituri. Il-każini kienu "il-kmamar tat-tpinġija tad-djar kbar tal-kampanja mqiegħda barra" u b'hekk bdew ikollhom rwol importanti fin-netwerks soċjali tal-klassi għolja lokali. Minbarra l-enfasi tiegħu fuq il-wiri u l-istatus, l-isport kien notevoli għall-popolarità tiegħu man-nisa. In-nisa żgħażagħ setgħu mhux biss jikkompetu fil-konkorsi iżda jżommu u juru s-sesswalità tagħhom waqt li jagħmlu dan. Għalhekk, l-arċerija saret forum għal introduzzjonijiet ta' relazzjonijiet, flirtjar u rumantiċità. Spiss kien konxjament stilat fil-mod ta'tournament Medjevali b'titoli u kuruni tar-rand jiġu ppreżentati bħala premju lir-rebbieħ. Saru laqgħat ġenerali mill-1789, li fihom il-loġġi lokali ltaqgħu flimkien biex jistandardizzaw ir-regoli u ċ-ċerimonji. L-arċerija bdiet issir tradizzjoni distintivament Brittanika, li tmur lura għall-lore ta’ Robin Hood u serviet bħala forma patrijottika ta’ divertiment fi żmien ta’ tensjoni politika fl-Ewropa. Is-soċjetajiet kienu wkoll elitisti, u l- bourgeoisie tal-klassi tan-nofs il-ġdida ġew esklużi mill-klabbs minħabba n-nuqqas ta' status soċjali tagħhom.

Wara l-Gwerer Napoleoniċi, l-isport sar dejjem aktar popolari fost il-klassijiet kollha, u kien imfassal bħala immaġni mill-ġdid nostalġika tal-Gran Brittanja rurali preindustrijali. Partikolarment influwenti kien ir-rumanz ta' Sir Walter Scott fl-1819, *Ivanhoe* li kien juri lill-karattru erojku Lockseley jirbaħ kampjonat tal-qaws.

### Sport modern
Is-snin 1840 raw it-tieni tentattivi biex ir-rikreazzjoni tinbidel fi sport modern. L-ewwel laqgħa tal-Grand National Archery Society saret f' York fl-1844 u matul l-għaxar snin ty wara, il-prattiċi stravaganti u festivi tal-passat ġew gradwalment imnaqqsa u r-regoli ġew standardizzati bħala 'York Round' - serje ta' sparar ta' , , u  . Horace A. Ford għen biex itejjeb l-istandards tal-qaws u kien pijunier f'tekniki ġodda tal-qaws. Huwa rebaħ il-Grand National 11-il darba wara xulxin u ppubblika gwida influwenti ħafna għall-isport fl-1856.

Lejn l-aħħar tas-seklu 19, l-isport esperjenza tnaqqis fil-parteċipazzjoni hekk kif sports alternattivi bħall- croquet u t- tennis saru aktar popolari fost il-klassi medja. Sal-1889, 50 klabb tal-qaws biss baqgħu fil-Gran Brittanja, iżda xorta kien inkluż bħala sport fl- Olimpjadi ta' Pariġi tal-1900 . 

L-Assoċjazzjoni Nazzjonali tal-Arċerija tal-Istati Uniti ġiet organizzata fl-1879, parzjalment minn Maurice Thompson  (l-awtur tat-test seminali “ The Witchery of Archery ”) u ħuh Will Thompson . Maurice kien president fis-sena inawgurali tiegħu u Will kien president fl-1882, 1903, u 1904.  Il-President tal-1910 kien Frank E Canfield.  Illum huwa magħruf bħala USA Archery u huwa rikonoxxut mill -Kumitat Olimpiku u Paralimpiku tal-Istati Uniti . 

Fl-Istati Uniti, l-arċerija primittiv reġgħet irxoxtat fil-bidu tas-seklu 20. L-aħħar mit-tribù Indjan Yahi, indiġenu magħruf bħala Ishi, ħareġ mill-ħabi f'Kalifornja fl-1911.   It-tabib tiegħu, Saxton Pope, tgħallem ħafna mill-ħiliet tradizzjonali tal-qaws ta’ Ishi, u popolarizzahom.    

 
Mis-snin 20, inġiniera professjonali ħadu interess fil-qaws, li qabel kien il-qasam esklussiv ta 'esperti tas-snajja tradizzjonali.  Huma wasslu l-iżvilupp kummerċjali ta' forom ġodda ta' qwas inkluż il-qaws moderna recurve u kompost . Dawn il-forom moderni issa huma dominanti fl-arċerija moderna tal-Punent; qwas tradizzjonali huma f'minoranza. L-arċerija reġa’ lura għall-Olimpjadi fl-1972. Fis-snin 80, il-ħiliet tal-qaws tradizzjonali reġgħu ingħataw il-ħajja minn dilettanti Amerikani, u kkombinati mal-fehim xjentifiku l-ġdid. Ħafna minn din il-kompetenza hija disponibbli fil- *Bibbji Tradizzjonali ta' Bowyer* (ara Qari ulterjuri). Il-qaws tal-kaċċa modern għandu ħafna mis-suċċess tiegħu lil Fred Bear, kaċċatur tal-qaws u manifattur tal-qaws Amerikan. 

Fl-2021, ħames persuni nqatlu u tlieta midruba minn arċier fin-Norveġja fl- attakk ta’ Kongsberg . 

### Mitoloġija

Allat u eroj f'diversi mitoloġiji huma deskritti bħala arċiera, inklużi l-Grieg Artemis u Apollo, id- Diana Rumana u Cupid, l- Agilaz Ġermaniku, li jkomplu fil-leġġendi bħal dawk ta ' Wilhelm Tell, Palnetoke, jew Robin Hood . L-Armeni Hayk u l-Babilonjan Marduk, l-Indjan Karna (magħrufa wkoll bħala Radheya/iben Radha), Abhimanyu, Eklavya, Arjuna, Bhishma, Drona, Rama, u Shiva kienu magħrufa għall-ħiliet tal-isparar tagħhom. Il-kompetizzjoni famuża tal-qaws li tolqot l-għajn ta' ħut li jdur waqt li tara r-rifless tagħha fl-iskutella tal-ilma kienet waħda mill-ħafna ħiliet tal-qaws murija fil- *Mahabharata* . Persjan Arash kien archer famuż. Rappreżentazzjonijiet Griegi preċedenti taʼ Heracles normalment juruh bħala arċier. L-arċerija, u l-qaws, għandhom sehem importanti fil-poeżija epika l- *Odissea,* meta Odissew jerġa’ lura d-dar moħbi u mbagħad iqabbad lill-proprjetarji f’kompetizzjoni tal-qaws wara li ta ħjiel dwar l-identità tiegħu billi jsejjes u jpinġi l-qaws kbir tiegħu li hu biss jista’ jiġbed, motiv simili huwa preżenti fil-poeżija arkeerojika erojka Turki-Iranjana *Alpamysh* . 

In-  (  ) kienu meqjum fil-gżira Griega ta 'Delos bħala attendenti ta' Artemis, jippresjedu fuq aspetti tal-qaws;  (  ), irrappreżentat id-distanza,  (  ), trajettorja, u  (  ), għan. 

Yi l-archer u l-apprentist tiegħu Feng Meng jidhru f'diversi miti Ċiniżi bikrija,  u l-karattru storiku ta ' Zhou Tong jidher f'ħafna forom fittizji. Jumong, l-ewwel Taewang tar-renju ta’ Goguryeo tat- Tliet Renji tal-Korea, huwa ddikjarat mil-leġġenda li kien arċier qrib Alla. L-arċerija tidher fl-istorja ta' Oguz Khagan. Bl-istess mod, il-qaws u l-pruwa jidhru ħafna fl-identità storika Koreana. 

Fit-twemmin Yoruba tal-Afrika tal-Punent, Osoosi hija waħda minn diversi allat tal-kaċċa li huma identifikati bl-ikonografija tal-qaws u l-vleġeġ u insinji oħra assoċjati mal-qaws.

## Kaċċa

L-użu tal-qaws biex taqbad annimali tal-kaċċa huwa magħruf bħala "kaċċa bil-qaws". Il-kaċċa bil-qaws tvarja ħafna mill-kaċċa bl-armi tan-nar, peress li d-distanza bejn il-kaċċatur u l-priża trid tkun ħafna iqsar biex tiżgura qtil umanitarju. Il-ħiliet u l-prattiki tal-kaċċa bil-qaws għalhekk jenfasizzaw l-attakk mill-qrib ħafna lejn il-priża, kemm jekk tkun għadha tikkaċċja, tistenna fl- għami jew taħt xi siġra. F'ħafna pajjiżi, inkluż ħafna mill-Istati Uniti, il-kaċċa tal-qaws għal priża kbira u żgħira hija legali. Kaċċaturi tal-qaws ġeneralment igawdu staġuni itwal milli huma permessi ma 'forom oħra ta' kaċċa bħal porvli, shotgun, jew xkubetta. Normalment, il-qwas komposti jintużaw għall-kaċċa tal-priża kbira minħabba ż-żmien relattivament qasir li tieħu biex tikkontrollahom għall-kuntrarju tal-qaws longbow jew recurve. Dawn il-qwas komposti jistgħu jinkludu sights tal-fibra ottika, stabilizzaturi, u aċċessorji oħra ddisinjati biex iżidu l-eżattezza f'distanzi itwal. L-użu ta' qaws u vleġġa biex taqbad il-ħut huwa magħruf bħala " sajd bil-qaws".
## Qaws kompetittiv modern
Qaws kompetittiv jinvolvi vleġeġ sparati b'mira għall-eżatta minn distanza jew distanzi stabbiliti. Din hija l-aktar forma popolari ta' arċerija kompetittiv mad-dinja kollha u tissejjaħ Arċerija bil-mira . Forma partikolarment popolari fl-Ewropa u l- Amerika hija field archery, sparat fuq miri ġeneralment stabbiliti f'diversi distanzi f'ambjent ta' masġar. Il-qaws kompetittiv fl-Istati Uniti huwa rregolat minn USA Archery u National Field Archery Association (NFAA), li tiċċertifika wkoll għalliema. 

Para-archery huwa adattament tal-qaws għall-atleti b'diżabilità, irregolat mill- World Archery Federation (WA), u huwa wieħed mill-isports fil-Logħob Paralimpiku tas-Sajf.  Hemm ukoll diversi forom oħra inqas magħrufa u storiċi tal-qaws, kif ukoll archery novelty games u flight archery, fejn l-għan huwa li jisparaw l-akbar distanza.

## Tagħmir

### Tipi ta' qwas

Filwaqt li hemm varjetà kbira fid-dettalji tal-kostruzzjoni tal-qwas (kemm storiċi kif ukoll moderni), il-qwas kollha jikkonsistu fi spag imwaħħal ma' riġlejn elastiċi li jaħżnu l-enerġija mekkanika mogħtija mill-utent li jiġbed l-ispaga. Il-qwas jistgħu jinqasmu b'mod wiesa' f' żewġ kategoriji: dawk li jinġibdu billi jinġibdu l-ispag direttament u dawk li jużaw mekkaniżmu biex jiġbdu l-ispag.

Il-pruwi miġbuda direttament jistgħu jinqasmu aktar abbażi tad-differenzi fil-metodu tal-kostruzzjoni tar-riġlejn, eżempji notevoli huma qwas waħedhom, qwas laminati u qwas komposti. Il-qwas jistgħu wkoll jiġu kklassifikati mill- forma tal-qaws tar-riġlejn meta mhux imdendlin; b'kuntrast ma' qwas dritti Ewropej tradizzjonali, qwas rikurvat u xi tipi ta' longbow għandhom ponot li jduru 'l bogħod mill-arċier meta l-qaws ma jkunx imdendel. Is-sezzjoni trasversali tar-riġlejn tvarja wkoll; il-qaws twila klassiku huwa qaws twila b'riġlejn dojoq li huma f'forma ta 'D f'sezzjoni trasversali, u l- qaws ċatt għandu riġlejn wiesgħa ċatti li huma bejn wieħed u ieħor rettangolari f'sezzjoni trasversali. Il-qwas b'sostenn tal-kejbil jużaw kurduni bħala d-dahar tal-pruwa; il-piż tal-ġbid tal-pruwa jista' jiġi aġġustat billi tinbidel it-tensjoni tal-kejbil. Kienu mifruxa fost l -Inuit li ma kellhomx aċċess faċli għal injam tajjeb  għall-qaws. Varjetà waħda ta’ qaws b’sostenn bil-kejbil hija l-qaws Penobscot jew il-qaws Wabenaki, ivvintata minn Frank Loring (Kap Big Thunder) madwar l-1900.  Tikkonsisti f' qaws żgħir mwaħħal b'kejbils fuq wara ta' qaws prinċipali akbar.

F'kulturi differenti, il-vleġeġ jinħelsu jew min-naħa tax-xellug jew tal-lemin tal-qaws, u dan jaffettwa l-qabda tal-idejn u l-pożizzjoni tal-qaws. Fil -qaws Għarbi, fil -qaws Tork u Kyūdō, il-vleġeġ jinħelsu min-naħa tal-lemin tal-qaws, u dan jaffettwa l-kostruzzjoni tal-qaws. Fil-qwas tal-punent, il-vleġġa normalment tinħeles min-naħa tax-xellug tal-pruwa għal arċier tal-lemin.

Il-qwas komposti huma ddisinjati biex inaqqsu l-forza meħtieġa biex iżżomm il-korda f'ġibda sħiħa, u b'hekk jippermettu lill-arċier aktar ħin biex jimmira b'inqas stress muskolari. Ħafna disinji komposti jużaw kammijiet jew roti ellittiċi fuq it-truf tar-riġlejn biex jinkiseb dan. Let-off tipiku huwa bejn 65% sa 80%. Per eżempju, qaws ta'  b'80% let-off teħtieġ biss  li jżomm bi ġbid sħiħ. Sa 99% let-off huwa possibbli.  Il-qaws kompost ġie ivvintat minn Holless Wilbur Allen fis-sittinijiet (privattiva Amerikana ġiet ippreżentata fl-1966 u mogħtija fl-1969) u saret it-tip ta' qaws l-aktar użat għall-forom kollha ta' qwas fl-Amerika ta 'Fuq.

Il-qwas miġbuda mekkanikament tipikament ikollhom stokk jew immuntar ieħor, bħall- crossbow . Il-crossbows tipikament għandhom tulijiet iqsar ta' tlugħ meta mqabbla ma' pruwi komposti. Minħabba dan, huma meħtieġa piżijiet itqal biex jinkiseb l-istess trasferiment ta 'enerġija għall-vleġġa. Dawn il-pruwi miġbuda mekkanikament għandhom ukoll apparati biex iżommu t-tensjoni meta l-qaws ikun miġbud għal kollox. Huma mhumiex limitati mill-qawwa t' arċier wieħed u varjetajiet akbar ġew użati bħala magni t' assedju .

### Tipi ta' vleġeġ u fletchings
L-aktar forma komuni ta' vleġġa tikkonsisti f'xaft, b'vleġġa fit-tarf ta' quddiem, u fletchings u nock fit-tarf l-ieħor. Il vleġeġ matul iż-żmien u l-istorja normalment inġarru f’kontenitur magħruf bħala quiver, li jista’ jieħu ħafna forom differenti. Ix-xaftijiet tal-vleġeġ huma tipikament magħmulin minn injam solidu, bambu, fibreglass, liga tal-aluminju, fibra tal-karbonju, jew materjali komposti . Il-vleġeġ tal-injam huma suxxettibbli għat-tgħawwiġ *(warping)*. Il-vleġeġ tal-fibreglass huma fraġli, iżda jistgħu jiġu prodotti għal speċifikazzjonijiet uniformi faċilment. Ix-xaftijiet tal-aluminju kienu għażla ta 'prestazzjoni għolja popolari ħafna fl-aħħar nofs tas-seklu 20, minħabba d-dritta tagħhom, il-piż eħfef, u sussegwentement veloċità ogħla u trajettorji aktar ċatti. Il-vleġeġ tal-fibra tal-karbonju saru popolari fis-snin 90 minħabba li huma ħfief ħafna, itiru saħansitra aktar malajr u aktar ċatti mill-vleġeġ tal-aluminju. Illum, il-vleġeġ l-aktar popolari f'tournaments u avvenimenti Olimpiċi huma magħmula minn materjali komposti.

Ras il-vleġġa hija l-komponent funzjonali primarju tal-vleġġa. Xi vleġeġ jistgħu sempliċement jużaw ponta imsinna tax-xaft solidu, iżda rjus tal-vlepeġ separati huma ferm aktar komuni, ġeneralment magħmula minn metall, ġebel, jew materjali iebsa oħra. L-aktar forom komunement użati huma punti fil-mira, punti tal-kamp, u broadheads, għalkemm hemm ukoll tipi oħra, bħal bodkin, judo, u irjus ċatt.

Fletching huwa tradizzjonalment magħmul mir-rix tal-għasafar, iżda huma użati paletti tal-plastik solidi u paletti li jixbħu folji rqaq. Huma mwaħħla ħdejn it-tarf tan-nock (wara) tal-vleġġa b'tejp rqiq b'żewġ naħat, kolla, jew, tradizzjonalment, sinnew. L-aktar konfigurazzjoni komuni fil-kulturi kollha hija tliet fletches, għalkemm intużaw daqs sitta. Tnejn, kieku, jagħmlu l-vleġġa instabbli waqt it-titjira. Meta l-vleġġa tkun *bi tliet fletches*, il-fletches huma spazjati ugwalment madwar ix-xaft, b'wieħed imqiegħed b'tali mod li jkun perpendikolari mal-pruwa meta nock ikun fuq l-ispag, għalkemm varjazzjonijiet jidhru b'tagħmir modern, speċjalment meta jintużaw l-ispin vanes moderni. Din il-fletch tissejjaħ il-"fletch tal-indiċi" jew "rix tas-serduq" (magħrufa wkoll bħala "il-faxxa fard barra" jew "il-paletta tal-nocking"), u l-oħrajn kultant jissejħu "rix tat-tiġieġ". Komunement, ir-rix tas-serduk huwa ta' kulur differenti. Madankollu, jekk l-arċiera qed jużaw fletching magħmul minn rix jew materjal simili, jistgħu jużaw paletti tal-istess kulur, peress li żebgħa differenti jistgħu jagħtu ebusija li tvarja lill-paletti, li jirriżultaw f'inqas preċiżjoni. Meta vleġġa tkun *b'erba' fletches*, żewġ fletches opposti ħafna drabi jkunu rix tas-serduq, u kultant il-fletches ma jkunux spazjati indaqs.

Il-fletching jista 'jkun jew qatgħa *parabolika* (rix qosra f'kurva parabolika lixxa) jew qatgħa ta' *tarka* (ġeneralment forma bħal nofs tarka dejqa), u ħafna drabi hija mwaħħla f'angolu, magħrufa bħala fletching *helical*, biex tintroduċi spin stabilizzanti għall- vleġġa waqt it-titjira. Kemm jekk fletched helical jew dritta, meta fletching naturali (rix ta 'l-għasafar) huwa użat huwa kritiku li r-rix kollha jiġu mill-istess naħa ta' l-għasafar. Fletchings ta 'daqs eċċessiv jistgħu jintużaw biex jaċċentwaw it-tkaxkir u b'hekk jillimitaw il-firxa tal-vleġġa b'mod sinifikanti; dawn il-vleġeġ jissejħu *flu-flus* . Il-post ħażin tal-fletchings jista 'jbiddel il-mogħdija tat-titjira tal-vleġġa b'mod drammatiku.

### Korda tal-qaws
Dacron u materjali moderni oħra joffru saħħa tajba għall-piż tagħhom u jintużaw fuq il-biċċa l-kbira tal-qwas moderni. Għażel u materjali tradizzjonali oħra għadhom jintużaw fuq qwas tradizzjonali. Jeżistu diversi metodi moderni ta' kif issir il-korda tal-qaws, bħal-'linja bla tarf' u 'l-brim Fjamming'. Kważi kull fibra tista' ssir fi bowstring. L-awtur ta’ *Arab Archery* jissuġġerixxi l-ġilda ta’ ġemel żagħżugħ u magħqud.  Is-saga ta’ Njál tiddeskrivi r-rifjut ta’ mara, Hallgerður, li taqta’ xagħarha biex tagħmel korda tal-qaws ta’ emerġenza għal żewġha, Gunnar Hámundarson, li mbagħad jinqatel.

### Tagħmir protettiv

Il-biċċa l-kbira tal-arċiera moderni jilbsu bracer (magħruf ukoll bħala arm-guard) biex jipproteġu l-ġewwieni tad-driegħ tal-qaws milli jintlaqtu mill-ispag u jipprevjenu l-ilbies milli jaqbad il-bowstring. Il-bracer ma jwaħħalx id-driegħ; il-kelma ġejja mit-terminu tal-armerija " brassard ", li jfisser kmiem armat jew badge. Il -poplu Navajo żviluppa bracers b'ħafna ornamenti bħala oġġetti mhux funzjonali ta 'tiżjin.  Xi arċiera (kważi l-arżiera nisa kollha) jilbsu protezzjoni fuq sidirhom, imsejħa chestguards jew plastrons. Il-leġġenda tal- Amażonji kienet li tneħħew sider wieħed biex isolvu din il-problema.  Roger Ascham isemmi arċier wieħed, preżumibbilment bi stil ta’ sparar mhux tas-soltu, li libes gwardja tal-ġilda għal wiċċu. 

Iċ-ċifri tat-tpinġija huma normalment protetti minn tab tal-ġilda, ingwanta, jew ċirku tal-kbir . Tab sempliċi tal-ġilda tintuża komunement, kif ukoll ingwanta skeletru. L-Ewropej Medjevali probabbilment użaw ingwanta sħiħa tal-ġilda. 

L-arċiera Eurasjatiċi li użaw il-kbir jew tpinġija Mongoljan ipproteġu t-thumbs tagħhom, ġeneralment bil-ġilda skond l-awtur ta ' *Arab Archery*,  iżda wkoll b'ċrieki speċjali ta 'diversi materjali iebsa. Ħafna eżempji Torok u Ċiniżi li baqgħu ħajjin huma xogħlijiet ta 'arti konsiderevoli. Xi wħud huma tant ornamentati li l-utenti ma setgħux użawhom biex jitilfu vleġġa. Possibilment dawn kienu oġġetti ta’ tiżjin personali, u għalhekk ta’ valur, li baqgħu eżistenti filwaqt li l-ġilda prattikament ma kellha l-ebda valur intrinsiku u kienet se tiddeterjora wkoll maż-żmien. Fil -qaws tradizzjonali Ġappuniż tintuża ingwanta speċjali li għandha linja biex tgħin fit-tpinġija tal-korda. 

### Għajnuniet għar-rilaxx

Għajnuna għar-rilaxx hija mezz mekkaniku ddisinjat biex jagħti vleġeġ puliti u preċiżi separati minn qaws kompost. Fl-aktar komunement użati, is-sekwenza hija rilaxxata permezz ta 'mekkaniżmu ta' grillu li jaħdem bis-swaba ', miżmum f'idejn l-arċiera jew imwaħħal mal-polz tagħhom. F'tip ieħor, magħruf bħala rilaxx tat-tensjoni tad-dahar, is-sekwenza tiġi rilaxxata awtomatikament meta tinġibed għal tensjoni predeterminata.

### Stabbilizzaturi
Stabbilizzaturi huma mmuntati f'diversi punti fuq il-qaws. Komuni mat-tagħmir tal-qwas kompetittiv huma brackets speċjali li jippermettu stabilizzaturi multipli li jiġu mmuntati f'angoli varji biex jirfinaw il-bilanċ tal-pruwa.

Stabbilizzaturi jgħinu fil-mira billi jtejbu l-bilanċ tal-pruwa. Sights, quivers, mistrieħ, u d-disinn tar-riser (il-parti ċentrali, li ma tgħawwiġx tal-pruwa) jagħmlu naħa waħda tal-pruwa itqal. Għan wieħed ta 'stabilizzaturi huwa li jikkumpensaw dawn il-forzi. Disinn ta 'riser rifless jikkawża li r-riġlejn ta' fuq jinxtegħlu lejn l-isparatur. F'dan il-każ huwa mixtieq stabilizzatur ta 'quddiem itqal biex jikkumpensa din l-azzjoni. Disinn ta 'riser deflex għandu l-effett oppost u jista' jintuża stabilizzatur ta 'quddiem eħfef.

Stabbilizzaturi jistgħu jnaqqsu l-istorbju u l-vibrazzjoni. Dawn l-enerġiji huma assorbiti minn polimeri viscoelastiċi, ġellijiet, trabijiet, u materjali oħra użati biex jinbnew stabilizzaturi.

Stabbilizzaturi jtejbu l-maħfra u l-eżattezza billi jżidu l-mument ta' inerzja tal-pruwa biex jirreżistu l-moviment matul il-proċess ta' sparar. Stabbilizzaturi tal-karbonju ħfief bi truf peżati huma mixtieqa minħabba li jtejbu l-mument ta 'inerzja filwaqt li jimminimizzaw il-piż miżjud.
## Teknika u forma tal-isparar

Il-konvenzjoni standard dwar it-tagħlim tal-qaws hija li żżomm il-qaws skont id-dominanza tal-għajnejn.  (Eċċezzjoni waħda hija fil- kyūdō modern fejn l-arċiera kollha huma mħarrġa biex iżommu l-pruwa f’id ix-xellugija.)  Għalhekk, jekk wieħed ikun dominanti f'għajnu l-leminija, kien iżomm il-pruwa fl-id ix-xellugija u jiġbed l-ispag bl-id il-leminija. Madankollu, mhux kulħadd jaqbel ma 'din il-linja ta' ħsieb. Rilaxx aktar bla xkiel u aktar fluwidu tas-sekwenza jipproduċi l-aktar tiri li jistgħu jiġu ripetuti b'mod konsistenti, u għalhekk jista 'jipprovdi preċiżjoni akbar tat-titjira tal-vleġġa. Xi wħud jemmnu li l-id bl-akbar destrezza għandha għalhekk tkun l-id li tiġbed u tirrilaxxa l-korda. Kull għajn tista 'tintuża għall-mira, u l-għajn inqas dominanti tista' tiġi mħarrġa maż-żmien biex issir aktar effettiva għall-użu. Biex tgħin f'dan, għata tal-għajnejn tista' tintlibes temporanjament fuq l-għajn dominanti.

L-id li żżomm il-qaws tissejjaħ l- *id tal* -qaws u d-driegħ tagħha d-driegħ tal- *qaws*. L-id opposta tissejjaħ l-idejn tal- *ġbid* jew l *-id tal-ispaga* . Termini bħall *-ispalla tal-qaws* jew il *-minkeb tal-istring* isegwu l-istess konvenzjoni.

Jekk jisparaw skont id-dominanza tal-għajnejn, l-arċiera li jiddominaw fl-għajn tal-lemin li jisparaw b'mod konvenzjonali jżommu l-qaws bl-id ix-xellugija. Jekk jispara skont id-destrezza tal-idejn, l-arċier jiġbed l-ispag bl-id li tippossjedi l-akbar destrezza, irrispettivament mid-dominanza tal-għajnejn.

### Forma moderna
Biex jispara vleġġa, arċier l-ewwel jassumi l-pożizzjoni korretta. Il-ġisem għandu jkun fuq jew kważi perpendikolari mal-mira u l-linja tal-isparar, bis-saqajn imqiegħda 'l bogħod mill-ispalla. Hekk kif arċier jimxi 'l quddiem minn livell tal-Bidu għal livell aktar avvanzat, jistgħu jintużaw pożizzjonijiet oħra bħall-"pożizzjoni miftuħa" jew il-"pożizzjoni magħluqa", għalkemm ħafna jagħżlu li jżommu pożizzjoni newtrali". Kull arċier għandu preferenza partikolari, iżda l-aktar dan it-terminu jindika li s-sieq l-aktar 'il bogħod mil-linja tal-isparar hija tul nofs sieqha sħiħa mis-sieq l-oħra, fuq l-art.

Biex titgħabba, il-qaws tkun tħares lejn l-art, imqiegħda ftit lejn kif idur l-arloġġ tal-vertikali (għal tiratur tal-lemin) u x-xaft tal-vleġġa jitqiegħed fuq il-mistrieħ jew l-ixkaffa tal-vleġġa. Id-dahar tal-vleġġa hija mwaħħla mal-bowstring bin- **nock** (kanal żgħir ta 'qfil li jinsab fit-tarf prossimali tal-vleġġa). Dan il-pass jissejjaħ "nocking the arrow". Vleġeġ tipiċi bi tliet paletti għandhom ikunu orjentati b'tali mod li vane wieħed, ir-"rix tas-serduq", qed jipponta 'l bogħod mill-qaws, biex ittejjeb it-tneħħija tal-vleġġa hekk kif tgħaddi mill-mistrieħ tal-vleġġa.

Qaws kompost hu mgħammra b'tip speċjali ta' serħan tal-vleġġa, magħrufa bħala launcher, u l-vleġġa hija ġeneralment mgħobbija bir-rix tas-serduq / paletta bil-ponta jew 'il fuq jew 'l isfel, skond it-tip ta' launcher li qed jintuża.

Il-bowstring u l-vleġġa jinżammu bi tliet swaba, jew b'rilaxx ta 'vleġġa mekkanika. L-aktar komuni, għal finger shooters, is-saba 'l-indiċi jitqiegħed 'il fuq mill-vleġġa u ż-żewġ swaba' li jmiss taħt, għalkemm diversi tekniki oħra għandhom l-aderenti tagħhom madwar id-dinja, li jinvolvu tliet swaba 'taħt il-vleġġa, jew teknika tal-qris tal-vleġġa. L-isparar *istintiv* huwa teknika li tevita sights u ħafna drabi hija preferuta minn archers tradizzjonali (tiraturi ta' longbows u recurves). F'jew is-saba' maqsum jew tliet swaba' taħt il-case, is-sekwenza normalment titqiegħed fl-ewwel jew fit-tieni ġonta, jew inkella fuq il-pads tas-swaba'. Meta tuża għajnuna ta 'rilaxx mekkaniku, ir-rilaxx huwa igganċjat fuq id-D-loop. 

Tip ieħor ta 'stiva tal-korda, użata fuq qwas tradizzjonali, huwa t-tip iffavorit mill-ġellieda Mongoli, magħruf bħala l-istil "rilaxx tas-suba' ". Dan jinvolvi l-użu tas suba' l-kbir biex tiġbed l-ispaga, bis-swaba' mgħawġa madwar il-kbir biex iżżid l- appoġġ. Biex tirrilaxxa l-ispaga, is-swaba' jinfetħu 'l barra u l-kbir jirrilassa biex jippermetti li l-ispaga tiżżerżaq minn fuq il-kbir. Meta tuża dan it-tip ta 'rilaxx, il-vleġġa għandha tistrieħ fuq l-istess naħa tal-qaws bħall-id tal-ġbid Ġbid tax-xellug = vleġġa fuq in-naħa tax-xellug tal-qaws.

L-arċier imbagħad jgħolli l-qaws u jiġbed l-ispaga, b'allinjamenti li jvarjaw għal pożizzjonijiet tal-qaws vertikali jew kemmxejn mgħawġa. Ħafna drabi din hija mozzjoni fluwida waħda għal tiraturi ta 'recurves u longbows, li għandhom tendenza li jvarjaw minn arċier għall-ieħor. It-tiraturi komposti ħafna drabi jesperjenzaw daqqa żgħira waqt l-isparatura, madwar l-aħħar  , fejn il-piż tat-tlugħ huwa fil-massimu tiegħu—qabel ma jirrilassaw f'pożizzjoni ta' ġbid sħiħ bi stabbiltà komda. L-arċier jiġbed l-idejn tal-ispag lejn il-wiċċ, fejn għandu jistrieħ ħafif f'punt ta' *ankra* fiss. Dan il-punt huwa konsistenti minn sparatura għal sparatura, u ġeneralment ikun fil-kantuniera tal-ħalq, fuq il-geddum, mal-ħaddejn, jew mal-widna, skont l-istil tal-isparar preferut. L-arċier iżomm id-driegħ tal-qaws 'il barra, lejn il-mira. Il-minkeb ta 'din id-driegħ għandu jiġi mdawwar sabiex il-minkeb ta' ġewwa jkun perpendikolari mal-art, għalkemm l-arċiera b'minkbejn iper estiżi għandhom it-tendenza li jagħlqu l-minkeb ta 'ġewwa lejn l-art, kif eżempju mill-archer Korean Jang Yong-Ho . Dan iżomm id-driegħ barra mill-passaġġ tal-bowstring.

Fil-forma moderna, l-arċier joqgħod wieqaf, u jifforma "T". Il- muskoli tat-trapeżju t'isfel tal-arċier jintużaw biex jiġbdu l-vleġġa sal-punt tal-ankra. Xi qwas recurve moderni huma mgħammra b'apparat mekkaniku, imsejjaħ clicker, li jipproduċi ħoss li tikklikkja meta l-archer jilħaq it-tul korrett tal-ġbid. B'kuntrast, tiraturi tradizzjonali Ingliżi Longbow jidħlu "fil-qaws", jeżerċitaw forza kemm mad-driegħ tal-qaws kif ukoll mad-driegħ tal-idejn tal-korda fl-istess ħin, speċjalment meta jużaw qwas li jkollhom piżijiet ta' ġibda minn  għal aktar minn  . Pruwi tradizzjonali mgħobbija sew (recurves, longbows, u simili) jinħelsu immedjatament malli jilħqu l-ġibda sħiħa fil-piż massimu, filwaqt li l-qwas komposti jilħqu l-piż massimu tagħhom madwar l-aħħar.  , twaqqa' l-piż  b'mod sinifikanti fil-ġbid sħiħ. Il-qwas komposti ħafna drabi jinżammu f'ġibda sħiħa għal żmien qasir biex tinkiseb l-eżattezza massima.

Il-vleġġa hija tipikament rilaxxata billi tirrilassa s-swaba tal-idejn tal-ġbid (ara tiġbed il-pruwa ), jew tiskatta l-għajnuna ta' rilaxx mekkaniku. Normalment ir-rilaxx għandu l-għan li jżomm id-driegħ tal-ġbid riġidu, l-id tal-qaws rilassat, u l-vleġġa titmexxa lura billi tuża l-muskoli tad-dahar, għall-kuntrarju tal-użu biss ta' movimenti tad-driegħ. Arċier għandu wkoll jagħti attenzjoni lill-recoil jew *segwitu* tal-ġisem tiegħu jew tagħha, peress li jista 'jindika problemi bil-forma (teknika) li jaffettwaw l-eżattezza.
## Fiżika

Meta projettili jitwaddab bl-idejn, il-veloċità tal-projettili hija ddeterminata mill- enerġija kinetika li tkun mogħtija mill-muskoli ta' min jitfa' u dawn huma li jwettqu xogħol . Madankollu, l-enerġija għandha tingħata fuq distanza limitata (determinata mit-tul tad-driegħ) u għalhekk (minħabba li l-projettili qed jaċċellera) fuq żmien limitat, għalhekk il-fattur li jillimita mhuwiex xogħol iżda pjuttost qawwa, li jiddetermina kemm tista 'tiġi miżjuda enerġija fiż-żmien limitat disponibbli. Il-qawwa ġġenerata mill-muskoli, madankollu, hija limitata mir -relazzjoni forza-veloċità, u anke fl-aħjar veloċità tal-kontrazzjoni għall-produzzjoni tal-enerġija, ix-xogħol totali mill-muskolu huwa inqas min-nofs ta' dak li jkun kieku l-muskolu jikkuntratta fuq l-istess distanza bil-mod: veloċitajiet, li jirriżultaw f'inqas minn 1/4 tal-veloċità tat-tnedija tal-projettili possibbli mingħajr il-limitazzjonijiet tar-relazzjoni forza-veloċità.

Meta tintuża qaws, il-muskoli jkunu jistgħu jwettqu xogħol ħafna aktar bil-mod, li jirriżulta f'forza akbar u xogħol akbar jista' jkun magħmul. Dan ix-xogħol jinħażen fil-qaws bħala enerġija potenzjali elastika, u meta l-korda tal-pruwa tiġi rilaxxata, din l-enerġija maħżuna tingħata lill-vleġġa ħafna aktar malajr milli tista 'tingħata mill-muskoli, li tirriżulta f'veloċità ħafna ogħla u, għalhekk, distanza akbar. Dan l-istess proċess huwa użat miż-żrinġijiet, li jużaw għeruq elastiċi biex iżidu d-distanza tal-qbiż. Fil-qaws, xi enerġija tinħela permezz ta' istereżi elastika, u tnaqqas l-ammont ġenerali rilaxxat meta l-qaws jiġi sparat. Mill-enerġija li fadal, xi ftit hija mnaqqsa kemm mir-riġlejn tal-qaws kif ukoll mill-korda tal-qaws. Skont l-elastiċità tal-vleġġa, ftit mill-enerġija tiġi assorbita wkoll billi tikkompressa l-vleġġa, primarjament minħabba li r-rilaxx tal-bowstring rarament ikun konformi max-xaft tal-vleġġa, u jġiegħelha titgħawweġ fuq naħa waħda. Dan huwa minħabba li l-bowstring jaċċellera aktar malajr milli s-swaba tal-archer jistgħu jiftħu, u konsegwentement xi mozzjoni tal-ġenb hija mogħtija lill-korda, u għalhekk ikun hemm nock tal-vleġġa, peress li l-qawwa u l-veloċità tal-pruwa jiġbed l-ispaga mis-swaba' jinfetħu.

Anke b'mekkaniżmu ta 'għajnuna ta' rilaxx xi ftit minn dan l-effett normalment ikun esperjenzat, peress li l-ispaga dejjem taċċellera aktar malajr mill-parti li żżomm il-mekkaniżmu. Dan jagħmel il-vleġġa toxxilla waqt it-titjira—iċ-ċentru tagħha jitgħawweġ fuq naħa waħda u mbagħad l-oħra ripetutament, u jonqos gradwalment hekk kif it-titjira tal-vleġġa tkompli. Dan jidher b'mod ċar fil-fotografija b'veloċità għolja ta' vleġeġ waqt il-ħruġ. Effett dirett ta 'dawn it-trasferimenti ta' enerġija jista' jidher b'mod ċar meta jkun hemm sparar finta (dry firing) . L-isparar finta jirreferi għar-rilaxx tal-bowstring mingħajr vleġġa armata. Minħabba li m'hemm l-ebda vleġġa biex tirċievi l-enerġija potenzjali maħżuna, kważi l-enerġija kollha tibqa 'fil-qaws. Xi wħud issuġġerew li l-isparar finta jista' jikkawża ħsara fiżika lill-pruwa, bħal xquq u ksur - u minħabba li l-biċċa l-kbira tal-qwas mhumiex magħmula speċifikament biex jimmaniġġaw l-ammonti għoljin ta' enerġija li jipproduċi l-isparar finta, qatt m'għandu jsir. 

Vleġeġ moderni huma magħmula għal "sinsla" speċifikata, jew klassifikazzjoni ta 'ebusija, biex iżommu flexing imqabbla u għalhekk l-eżattezza tal-mira. Dan il-ġbid jista jkun karatteristika mixtieqa, peress li, meta l-ispina tax-xaft hija mqabbla ma ' l-aċċelerazzjoni tal-qaws (korda), il-vleġġa tintlewa madwar il-pruwa u kull serħan-tal-vleġġa, u konsegwentement il-vleġġa, u fletchings, ikollhom titjira bla xkiel. Din il-karatteristika hija magħrufa bħala l -paradoss tal-arċier . Iżomm l-eżattezza, għax jekk parti mill-vleġġa taħbat daqqa t'għajn mal-iskariku, tkun preżenti xi inkonsistenza, u l-eżattezza eċċellenti ta 'tagħmir modern ma tintlaħaqx.

It-titjira preċiża ta 'vleġġa tiddependi fuq il-fletchings tagħha. Il-manifattur tal-vleġġa (u tal- "fletcher") jista 'jirranġa fletching biex jikkawża li l-vleġġa ddur tul l-assi tagħha. Dan itejjeb l-eżattezza permezz ta 'akkumulazzjonijiet ta' pressjoni ta' wara li inkella jikkawżaw il-vleġġa biex "tippjana" fuq l-arja f'direzzjoni każwali wara l-isparar. Anke bi vleġġa magħmula bir-reqqa, l-iċken imperfezzjoni jew moviment tal-arja jikkawża xi taqlib żbilanċjat fil-fluss tal-arja. Konsegwentement, ir-rotazzjoni toħloq ekwalizzazzjoni ta' tali turbolenza, li, b'mod ġenerali, iżżomm id-direzzjoni tat-titjira maħsuba, jiġifieri l-eżattezza. Din ir-rotazzjoni m'għandhiex tiġi konfuża mar-rotazzjoni ġiroskopika mgħaġġla ta 'balal ta' xkubetta. Fletching li mhux irranġat biex jinduċi rotazzjoni xorta jtejjeb l-eżattezza billi jikkawża tkaxkir tar-restawr kull darba li l-vleġġa titmejjel mid-direzzjoni maħsuba tal-vjaġġ tagħha.

L-aspett innovattiv tal-invenzjoni tal-qaws u l-vleġġa kien l-ammont ta 'qawwa mogħtija lil żona estremament żgħira mill-vleġġa. Il-proporzjon enormi ta 'tul vs żona ta' sezzjoni trasversali, flimkien mal-veloċità, għamlu l-vleġġa aktar qawwija minn kwalunkwe arma oħra miżmuma bl-idejn sakemm l-armi tan-nar ġew ivvintati. Il-vleġeġ jistgħu jinfirxu jew jikkonċentraw il-forza, skont l-applikazzjoni. Il-vleġeġ tal-prattika, pereżempju, għandhom ponta ċatta li tifrex il-forza fuq żona usa 'biex tnaqqas ir-riskju ta' korriment jew tillimita l-penetrazzjoni. Vleġeġ iddisinjati biex itaqqbu l-armatura fil-Medju Evu użaw ponta dejqa ħafna u li jaqtgħu ("bodkinhead") biex jikkonċentraw il-forza. Vleġeġ użati għall-kaċċa użaw ponta dejqa ("broadhead") li titwessa' aktar, biex jiffaċilitaw kemm il-penetrazzjoni kif ukoll ferita kbira.
## Metodi ta' mira

Hemm żewġ forom ewlenin ta 'mira fil-qaws: bl-użu ta' vista mekkanika jew fissa, jew barebow.

Sights mekkaniċi jistgħu jitwaħħlu mal-pruwa biex jgħinu fil-mira. Jistgħu jkunu sempliċi daqs pin, jew jistgħu jużaw ottika b'ingrandiment. Normalment ikollhom ukoll peep sight (vista ta 'wara) mibnija fl-ispaga, li tgħin f'punt ta' ankra konsistenza. Il-qwas komposti moderni  awtomatikament jillimitaw it-tul tat-tlugħ biex jagħtu veloċità konsistenti tal-vleġġa, filwaqt li l-qwas tradizzjonali jippermettu varjazzjoni kbira fit-tul tal-ġbid. Xi qwas jużaw metodi mekkaniċi biex jagħmlu t-tul tal-ġbid konsistenti. L-arċiera Barebow spiss jużaw stampa tal-vista, li tinkludi l-mira, il-qaws, l-idejn, ix-xaft tal-vleġġa u l-ponta tal-vleġġa, kif jidher fl-istess ħin mill-arċier. B'"punt ta' ankra" fiss (fejn l-ispaga tinġieb lejn, jew qrib, il-wiċċ), u driegħ tal-qaws estiża għal kollox, shots suċċessivi meħuda bl-istampa tal-vista fl-istess pożizzjoni jaqgħu fuq l-istess punt . Dan iħalli lill-archer jaġġusta l-għan b'tiri suċċessivi biex jikseb l-eżattezza.

Tagħmir modern tal-qaws normalment jinkludi sights . L-għan istintiv huwa użat minn ħafna archeri li jużaw qwas tradizzjonali. Iż-żewġ forom l-aktar komuni ta 'rilaxx mhux mekkaniku huma split-finger u three-under. Il-mira b'saba' maqsuma teħtieġ li l-archer ipoġġi s-saba 'l-indiċi fuq il-vleġġa nocked, filwaqt li s-swaba' tan-nofs u ċ-ċirku huma t-tnejn imqiegħda taħt. "Tlieta taħt il-mira" tqiegħed is-swaba 'l-indiċi, tan-nofs u ċ-ċirku taħt il-vleġġa nocked. Din it-teknika tippermetti lill-arċier iħares aħjar 'l isfel mill-vleġġa peress li d-dahar tal-vleġġa hija eqreb lejn l-għajn dominanti, u komunement tissejjaħ "gun barreling" (b'referenza għal tekniki ta' mira komuni użati ma 'armi tan-nar).

Meta tuża pruwi qosra jew sparar minn fuq iż-żiemel, huwa diffiċli li tuża l-istampa tal-vista. L-arċier jista 'jħares lejn il-mira, iżda mingħajr ma jinkludi l-arma fil-qasam tal-vista preċiża. Il-mira imbagħad tinvolvi koordinazzjoni idejn-għajnejn—li tinkludi proprioception u memorja tal-muskoli tal-mutur, simili għal dik użata meta titfa 'ballun. Bi prattika suffiċjenti, arċiera bħal dawn normalment jistgħu jiksbu preċiżjoni prattika tajba għall-kaċċa jew għall-gwerra.  L-immirar mingħajr stampa tal-vista jista' jippermetti sparar aktar rapidu, iżda ma jżidx l-eżattezza.

**L-isparar istintiv** huwa stil ta' sparar li jinkludi l-metodu tal-mira barebow li jiddependi ħafna fuq il-moħħ subkonxju, il-proprioċezzjoni, u l-memorja tal-mutur/muskoli biex isiru aġġustamenti tal-mira; it-terminu użat biex jirreferi għal kategorija ġenerali ta' arċiera li ma użawx vista mekkanika jew fissa.

## Arċerija kompetittiva moderna
Arċerija kompetittiva tinvolvi sparar ta' vleġeġ fuq mira eżatta minn distanza jew distanzi stabbiliti. Din hija l-aktar forma popolari ta' arċerija kompetittiv mad-dinja kollha u tissejjaħ arċerija tal-mira . Forma partikolarment popolari fl-Ewropa u l- Amerika hija field archery, sparat fuq miri ġeneralment stabbiliti f'diversi distanzi f'ambjent imsiġar. Il-qaws kompetittiv fl-Istati Uniti huwa rregolat mill-USA Archery u National Field Archery Association (NFAA), li tiċċertifika wkoll għalliema.

Para-archery huwa adattament tal-qaws għall-atleti b'diżabilità, irregolat mill- World Archery Federation (WA), u huwa wieħed mill-isports fil-Logħob Paralimpiku tas-Sajf.  Hemm ukoll diversi forom oħra inqas magħrufa u storiċi tal-qaws, kif ukoll logħob tal-qaws tal-qwas u l-archery tat-titjir, fejn l-għan huwa li jisparaw l-akbar distanza.
## Aktar qari

*  Enea Bianchi, " Philosophies of Archery " in *Popular Inquiry*, vol.2, 2021, 22-37.
* Ford, Horace (1887)  London: Longmans, Green
* Elmer, Robert P. (Robert Potter) (1917)  Columbus, OH: Assoċjazzjoni Nazzjonali tal-Qaws tal-Istati Uniti
* The book of archery : being the complete history and practice of the art, ancient and modern ...https://web.archive.org/web/20151103233744/http://the/&#x20;book&#x20;of&#x20;archery&#x20;:&#x20;being&#x20;the&#x20;complete&#x20;history&#x20;and&#x20;practice&#x20;of&#x20;the&#x20;art,&#x20;ancient&#x20;and&#x20;modern&#x20;...
* Hargrove, Ely (1792) York: stampat għal E. Hargrove, bejjiegħ tal-kotba, Knaresbro' (edizzjonijiet aktar tard: York, 1845 u stampat mill-ġdid f'fax, Londra: Tabard Press, 1970)
* Heath, EG & Chiara, Vilma (1977) *Archery Indjan Brażiljan: studju etno-tossoloġiku preliminari tal-qaws tal-Indjani Brażiljani* . Manchester: Simon Archery Foundation
* Johnes, Martin. Physics of Bows and Arrows journal||title=Physics of Bows and Arrows|year=1943|last1=Klopsteg|first1=Paul E.|journal=American Journal of Physics|volume=11|issue=4|pages=175–192|bibcode=1943AmJPh..11..175K

* Papa, Saxton (1918)  Berkeley: University of California Press
* Thompson, Maurice (1878)  New York: Scribner & Sons
* *Il-Bibbja Tradizzjonali tal-Bowyer* . [Azle, TX]: Bois d'Arc Press; New York, NY: Imqassam minn Lyons & Burford

## Referenzi