open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Klabb tal-futbol

**Klabb tal-futbol** hu l-isem kollettiv li jindika grupp ta' plejers li jiffurmaw tim u li l-għan tagħhom hu li jipprattikaw il-logħba tal-futbol. Fuq lat professjonistku, dan hu mmexxi fuq bażi mondjali mill-FIFA.

Fil-pajjiżi Anglosassoni, minħabba li t-terminu *[[football]]* hu wżat biex jindika numru ta' sports differenti, it-terminu "klabb tal-futbol" jista' jirreferi għal grupp li jipprattika sport differenti: futbol Ingliż, futbol Amerikan, arena football, futbol Awstraljan, futbol Kanadiż, futbol Galliku jew anki rugby.

Dan it-terminu hu ħafna drabi wżat fis-sinjifikat ta' **soċjetà tal-futbol** li jiddeskrivi l-organizzazzjoni kompleta tal-iskwadra, jiġifieri l-għaqda tal-atleti, l-amministrazzjoni u d-diriġenza.

L-iskwadra (jew soċjetà) tal-futbol hi magħmula minn diversi figuri professjonali li jsegwu ġerarkija preċiża ħafna.
Morena Camilleri

**Morena**, imwielda bħala **Margerita Camilleri Fenech** (twieldet fis-7 ta' Marzu 1984) hija kantanta Maltija.

## Eurovision

Fl-2006, Morena daħlet fil-kompetizzjoni tal-Kanzunetta Maltija għall-Ewropa flimkien ma' Paul Giordimaina bil-kanzunetta "Time". Huma spiċċaw fid-9 post b'total ta' 3046 vot.

Sentejn wara, Morena reġgħet ipparteċipat, din id-darba b'żewġ kanzunetti, "Casanova" u "Vodka". It-tnejn li huma avvanzaw mis-semifinali għall-finali. "Casanova" spiċċat fil-5 post bi 3607 voti u 40 vot tal-ġurija, waqt li "Vodka" rebħet il-festival b'49 punt mill-ġurija u 16,979 vot mill-pubbliku (33% tal-voti kollha).

Morena ħadet sehem fit-tieni semifinali tal-Festival tal-Eurovision 2008 li sar f'Belgrad, fit-22 ta' Mejju. Madanakollu, Morena naqset li tagħmilha sal-finali meta kklassifikat fl-erbatax-il post bi 38 punt. Wara l-avvenutra ġdida fil-Eurovision, Morena reġgħet iffurmat il-grupp li preċedentament kienet tagħmel parti minnu, u flimkien qed jaħdmu fuq l-ewwel album.

## Referenzi
Grupp A tat-Tazza tad-Dinja tal-Futbol 2006

**Grupp A tat-[[Tazza tad-Dinja tal-Futbol 2006]]** li saret fil-Ġermanja, kien jikkonsisti minn erba' timijiet. Il-logħob minn dan il-grupp beda fid-9 ta' Ġunju 2006 u spiċċa fl-20 ta' Ġunju. Il-Ġermanja rebħu l-grupp, u avvanzaw għat-tieni rawnd, flimkien mal-Ekwador. Il-Polonja u l-Kosta Rika naqsu li javanzaw.

Iż-żewġ timijiet rappreżentanti tal-Ewropa, il-Ġermanja u l-Polonja, kienu l-favoriti li jakkwistaw post fir-rawnd suċċessiv. Il-Ġermanja kienet waslet sal-finali tat-Tazza tad-Dinja tal-Futbol 2002 u kienet il-pajjiż organizzativ, waqt li l-Polonja kienet ikkwalifikat mill-grupp ta' kwalifikazzjoni, fejn kienet tilfet biss kontra l-Ingilterra.

Fil-partita inawgurali, il-Ġermanja rebħet bl-iskor kbir ta' 4–2 lis-selezzjoni tal-Kosta Rika, fejn din kienet l-ikbar partita b'numru ta' gowls f'partita inawgurali mill-1934. Minkejja is-superjortità storika u madwar erba' opportunitajiet fil-bidu minn Michael Ballack u Miroslav Klose, il-Ġermanja naqset li tikkonvi b'difiża diżorganizzata li taw lil Paulo Wanchope iż-żewġ gowls tal-Kosta Rika. Sigħat wara, il-Polonja
sofriet telfa b'sorpriża kontra l-Ekwador li wrew futbol solidu u organizzat.

Sussegwentament, il-Ġermanja affaċċjat lill-ġirien tal-Polonja. L-ospiti iddominaw parti kbir tal-ogħba, imma l-forma tajba tal-gowler Artur Boruc ma ħallietx lill-Ġermanja jiskorjaw. Il-Polonja, li kienu aktar qed jippruvaw jakkwistaw punt biex wara jaffronaw lill-Kosta Rika u b'hekk ikollhom aktar ċans li jikkwalifikaw, ħadu daqqa ta' ħarta wara li s-sostitut Oliver Neuville  kiseb il-gowl tar-rebħa fl-aħħar minuta tal-partita. Il-Ġermanja, b'din ir-rebħa, irnexxielhom jikkwalifikaw għat-tieni fażi, b'logħba oħra x'tintlagħab, bil-Polonja eliminati. L-Ekwador, komplew jimpresjonaw u bi prestazzjoni eċċellenti huma rebħu lill-Kosta Rika 3–0 grazzi għat-talenti ta' Carlos Tenorio u Agustín Delgado. L-Ekwador ikkwalifikaw ukoll għat-tieni fażi, għall-ewwel darba fl-istorja tagħhom f'din il-kompetizzjoni.

Bit-timijiet li avvanzaw fil-kompetizzjoni ikun diġà deċiż, l-aħħar partita kienet isservi biss għall-pożizzjoni tat-timijiet fil-grupp. Il-Ġermanja u l-Ekwador iltaqgħu flimkien f'Kolonja biex jiġi deċiż min se jakkwista l-ewwel post tal-grupp, li kien importanti minħabba li min jirbaħ il-grupp kien jevita t-tim fl-ewwel post ta' Grupp B, li eventwalment kienu l-Ingilterra.
Minkejja li kien maħsub li l-Ekwador kienu se joffru xi tip ta' oppożizzjoni lit-tim Ġermaniż, dan tal-aħħar ħareġ mill-partita rebbieħ kemm tal-partita u kif ukoll tal-grupp, wara rebħa ta' 3–0 b'doppjetta ta' Miroslav Klose u Lukas Podolski. Min-naħa l-oħra, il-Polonja u l-Kosta Rika, li kienu diġà eliminati, lagħbu biex jispiċċaw l-avventura f'dan il-kampjonat mondjali fuq nota pożittiva. L-Ewropej rebħu bi skor finali ta' 2–1.

## Klassifika

## Ġermanja vs Kosta Rika

## Polonja vs Ekwador

## Ġermanja vs Polonja

## Ekwador vs Kosta Rika

## Ekwador vs Ġermanja

## Kosta Rika vs Polonja

## Ħoloq esterni

* Sit uffiċjali tat-Tazza tad-Dinja tal-Futbol 2006
Grupp B tat-Tazza tad-Dinja tal-Futbol 2006

**Grupp B tat-[[Tazza tad-Dinja tal-Futbol 2006]]** li saret fil-Ġermanja, kien jikkonsisti minn erba' timijiet. Il-logħob minn dan il-grupp sar bejn l-10 ta' Ġunju 2006 u l-20 ta' Ġunju. L-Ingilterra rebħu l-grupp, u avvanzaw għat-tieni rawnd, flimkien mal-Iżvezja. Il-Paragwaj u d-debuttanti tat-Trinidad u Tobago naqsu li javanzaw.

Fl-ewwel partita, is-selezzjoni Ingliża rebħet lill-Paragwaj minn free kick dirett ta' David Beckham li ħabat ma' Carlos Gamarra. Minkejja li dan il-gowl ġie skurjat kmieni fil-partita, matul din il-partita ftit ġraw azzjonijiet denji ta' nota hekk kif l-Ingilterra żammew lill-Paragwaj, fejn dawn tal-aħħar naqqsu li jdawwru r-riżultat, f'logħba medjokri. Sussegwentament, l-Iżvezja spiċċaw pari ta' mingħajr gowls mad-debuttanti tat-Trinidad u Tobago. It-tim Ewropew għamel sforz qawwi biex jiskorja, imma l-forma tajba tal-gowlkiper Shaka Hislop ippermettiet biex tati dan l-ewwel punt lil din l-iskwadra nazzjonali fl-ewwel parteċipazzjoni f'kampjonat mondjali.

L-Ingilterra, fil-logħba ta' wara, affaċċjaw lis-selezzjoni mill-Karibew, fejn id-difiża tagħhom reġgħet wettqet prestazzjoni tajba. Madanakollu, Peter Crouch u Steven Gerrard qabel tmiem il-partita, skurjaw il-gowls tar-rebħa, fejn b'hekk kisbu l-kwalifikazzjoni. Fil-partita l-oħra, bejn l-Iżvezja u l-Paragwaj, iż-żewġ timijiet għal darb'oħra wettqu l-istess żbalji tal-partita li kellhom qabel. Meta deher li l-partita kienet se tispiċċa f'pari, Fredrik Ljungberg skorja l-gowl tar-rebħa għat-tim tiegħu fid-89 minuta, biex b'hekk elimina mill-kampjonat lill-Paragwaj.

Fl-aħħar logħba tal-fażi tal-gruppi, l-Ingilterra affaċċjat lill-Iżvezja waqt li fl-istess ħin it-Trinidad u Tobago pruvaw jiksbu pożizzjoni tajba biex jispiċċaw l-avventura tagħhom fuq nota pożittiva kontra l-Paragwaj. Is-Sud-Amerikani, però, irnexxielhom jiksbu rebħa li b'hekk tathom l-ewwel punti f'din l-edizzjoni, wara rebħa ta' 2–0 kontra t-tim mill-Karibew. Il-partita l-oħra kienet waħda deċiżiva għall-ewwel post tal-grupp. L-Ingilterra marru fil-vantaġġ b'gowl ta' Joe Cole, imma ftit wara l-bidu tat-tieni taqsima Marcus Allbäck (li kien daħal f'post Zlatan Ibrahimović li kien weġġa') kiseb il-pari, fejn dan kien l-2,000 gowl fl-istorja tal-kampjonat. Ħames minuti mit-tmiem, Steven Gerrard reġa' ta l-vantaġġ lill-Ingilterra, però Henrik Larsson reġa' ġieb kollox indaqs.

## Klassifika

## Ingilterra vs Paragwaj

## Trinidad u Tobago vs Żvezja

## Ingilterra vs Trinidad u Tobago

 

## Żvezja vs Paragwaj

## Żvezja vs Ingilterra

## Paragwaj vs Trinidad u Tobago

## Ħoloq esterni

* Sit uffiċjali tat-Tazza tad-Dinja tal-Futbol 2006
Carlos Simon

**Carlos Eugênio Simon** (twieled fit-3 ta' Settembru 1965) hu referì tal-futbol tal-FIFA mill-Brażil, u hu wkoll ġurnalist, u qabel kien tredunjonista. Simon ilu referì mill-1998 u l-ewwel partita internazzjonali kienet dik bejn l-Ekwador u l-Peru. Wara li kien magħżul fl-1999 għat-Tazza tad-Dinja Under-20 fin-Niġerja, fis-sena 2000 kien konvokat għall-Olimpjadi tas-sajf ta' Sydney, fejn ikkontrolla l-logħba bejn l-Italja u Spanja.

Fl-2002 kien protagonista għall-ewwel darba f'edizzjoni tat-Tazza tad-Dinja tal-Futbol fil-Lvant Imbiegħed, fejn iddirieġa l-partiti bejn l-Ingilterra u l-Iżvezja, u l-Italja u l-Messiku. F'Diċembru ta' l-istess sena, ingħata l-inkarigu tal-finali tat-Tazza Interkontinentali bejn Real Madrid u Olimpia Asunción.

Fl-2006, wara perjodu ta' skandlu tar-referis fil-Brażil, hu kien selezzjonat għat-Tazza tad-Dinja 2006 fil-Ġermanja: din id-darba hu irrefja tliet partiti li kienu Italja–Gana, Spanja–Tuneżija u Ġermanja–Żvezja. Xi kritiċi tal-BBC ikkritikawh minħabba t-tkeċċija ta' l-Iżvediż Teddy Lučić wara t-tieni karta safra, fejn stqarrew li din it-tieni karta safra ma kinitx ġusta. Hu ġab għajdut kbir wara li kellu daħqa fuq ħalqu waqt li kien qed juri l-karta ħamra lil Lučić.

Matul il-karriera tiegħu hu pparteċipa f'żewġ edizzjonijiet tal-Copa América (l-ikbar kompetizzjoni għal timijiet nazzjonali tas-Sud-Amerika), fl-2001 u fl-2007. Hu hu wieħed miż-żewġ referis Brażiljani (l-ieħor hu Salvio Fagundes Filho) li huma parti mil-lista ta' 54 referì selezzjonati għat-Tazza tad-Dinja tal-Futbol 2010 fl-Afrika t'Isfel.

## Referenzi

## Ħoloq oħra

* Profil fuq ratetheref.net
Massimo Busacca

**Massimo Busacca** (Bellinzona, 6 ta' Frar 1969) hu referi tal-futbol Żvizzeru. Hu jgħix f'Monte Carasso qrib Bellinzona. Hu ilu referi fil-kampjonat tal-futbol Żvizzeru mill-1996. Hu ilu referi tal-FIFA mill-1999. Hu kien magħżul biex ikun referì waqt it-Tazza tad-Dinja tal-Futbol 2006 fil-Ġermanja.

## Karriera

### Tazza tad-Dinja tal-FIFA 2006

Waqt li kien qed jirrefja l-partita tat-Tazza tad-Dinja 2006 bejn l-Ukrajna u Spanja, Busacca għamel deċiżjoni kontra Vladislav Vaschuk fejn lill-plejer tah karta ħamra u ordna penalty kontra l-Ukrajna fis-47 minuta tal-logħba. Diversi angoli ta' l-azzjoni wrew li ma kien hemm l-ebda kuntatt fiżiku fil-kaxxa l-kbira bejn Fernando Torres u Vladislav Vaschuk. David Villa ta' Spanja skorja minn dan il-penalty kontra l-gowler Ukren Oleksandr Shovkovsky. Din id-deċiżjoni kienet kritikata minn diversi benjamini. Sitwazzjoni simili involviet lill-Ukren Andry Voronin u d-difiża Spanjola, fejn din id-darba l-ebda penalty ma ngħata.

F'partita oħra tat-Tazza tad-Dinja 2006, hu kien ikkritikat minħabba li weriex il-karta l-ħamra lid-difensur Arġentin Gabriel Heinze wara li l-gowler Arġentin Roberto Abbondanzieri tefa' ballun ħażin u dan irriżulta bl-attakkant Messikan Francisco Fonesca jagħmel ġirja waħdu quddiem il-gowler ta' l-Arġentina. Minkejja li Gabriel Heinze wettaq daħla ħażina fuq Fonseca hu kien muri biss il-karta safra.

Busacca kien wieħed mit-tnax-il referì li baqgħu fil-fażi eliminatorji mill-kwarti tal-finali 'l quddiem.

### Partiti oħra

Fl-24 ta' Marzu 2007, Massimo Busacca kien ingħata l-inkarigu biex jirrefja ma' Spanja. F'partita ta' kwalifikazzjoni għall-Kampjonati Ewropej tal-Futbol 2008 kontra d-Danimarka f'Santiago Bernabéu f'Madrid, hu keċċa lid-difensur Daniż Niclas Jensen wara biss 20 minuta ta' l-ewwel taqsima. Sa dak il-punt, il-logħba kienet dominata mid-Daniżi. Il-karta l-ħamra bidlet il-kors tal-partita u l-Ispanjoli ħarġu rebbieħa 2-0. Anki l-kowċ tat-tim viżitatur Morten Olsen kien imkeċċi mill-partita.

Busacca ħa ħsieb tal-finali tat-Tazza UEFA 2006-07 f'Hampden Park fis-16 ta' Mejju, fejn matul din il-partita hu keċċa lill-midfilder Moisés Hurtado ta' RCD Espanyol wara t-tieni karta safra.

Busacca baqa' b'reputazzjoni ħażina minħabba fl-aħħar partita ta' l-AXPO Super League ta' l-istaġun 2005-06 bejn FC Basel u FC Zürich f'St. Jakob-Park f'Bażel. FC Basel, li matul l-istaġun kienu għadhom ma tilfux, riedu biss pari biex jassiguraw r-raba' titlu nazzjonali f'ħames snin. Il-partita baqgħet pari sad-90 minuta, imma fl-aħħar minuta tal-ħin miżjud, id-difensur ta' Zürich, Iulian Filipescu, skorja l-gowl tar-rebħa u din kienet segwita bit-tisfira finali ta' Busacca. F'dak il-punt, diversi partitarji, fosthom benjamini ta' Basel, daħlu fil-grawnd. Il-partitarji ta' Basel attakkaw lill-plejers ta' Zürich u ġġieldu ma' xulxin. Problemi oħra qamu barra l-istadju matul il-lejl.

## Ħoloq esterni

*  Profil fuq Weltfussball
Grupp D tat-Tazza tad-Dinja tal-Futbol 2006

**Grupp D tat-[[Tazza tad-Dinja tal-Futbol 2006]]** li saret fil-Ġermanja, kien jikkonsisti minn erba' timijiet. Il-logħob minn dan il-grupp kien bejn l-11 ta' Ġunju 2006 u l-21 ta' Ġunju. Il-Portugall rebħu l-grupp, u avvanzaw għat-tieni rawnd, flimkien mal-Messiku. L-Angola u l-Iran naqsu li javvanzaw.

Qabel il-bidu tal-kampjonat, xi esperti sportivi assiguraw kwalifikazzjoni ħafifa għall-Messiku u l-Portugall meta dawn kien se jaffrontaw lid-debuttanti tal-Angola u l-Iran. Fl-ewwel partita, il-Messiku irnexxielha tirbaħ 3–1 lill-Iranjani, minkejja li kellhom prestazzjoni aktarx fqira, sakemm fil-75 minuta Omar Bravo ta l-vantaġġ lill-Messikani, meta sa dak il-ħin il-partita kienet pari. Minkejja r-rebħa, il-Messiku wrew xi dubji fil-logħob tagħhom. Il-Portugall, min-naħa l-oħra, rebħu lill-Angola grazzi għal gowl ta' Pauleta fil-Ħames minuta, f'partita mingħajr intensità.

Sussegwentament, il-Messiku affaċċjaw lill-Angola. Il-Messikani naqsu li juru s-superjorità tagħhom u kien grazzi għall-gowler tal-Angola João Ricardo li r-riżultat baqa' pari ta' 0–0. Il-Portugall rebħu lill-Iran 2–0 biex assiguraw il-progress għat-tieni fażi. L-iskwadra Ażjatika, għat-tieni darba konsekuttiva, spiċċaw eliminati.

Fl-aħħar sett ta' partiti, il-Portugall iltaqgħu mal-Messiku, u l-Angola mal-Iran. L-Angola, biex jikkwalifikaw riedu kemm rebħa għalihom iżda wkoll għall-Portugall, però dan kien jiddependi min-numru ta' gowls skurjati. Il-Portugall iddominaw u rebħu lit-*Tricolor* 2–1, fejn l-Angola kellhom bżonn rebħa ta' 3–0. L-aspirazzjoni tal-Angola sfumat meta Sohrab Bakhtiarizadeh kiseb il-pari għall-Iran, biex b'hekk ta l-kwalifikazzjoni lill-Messiku u l-eliminazzjoni għall-Angola.

## Klassifika

## Messiku vs Iran

## Angola vs Portugall

## Messiku vs Angola

## Portugall vs Iran

## Portugall vs Messiku

## Iran vs Angola

## Ħoloq esterni

* Sit uffiċjali tat-Tazza tad-Dinja tal-Futbol 2006
FIFPro

Il-**Fédération internationale des Associations de footballeurs professionnels**, magħrufa sempliċement bħala **FIFPro**, hi organizzazzjoni mondjali li tirrapreżenta l-plejers professjonisti tal-futbol. Hemm 42 assoċjazzjoni nazzjonali tal-plejer membri tal-FIFPro.

## Unuri

Fl-2005, il-FIFPro ħabbret l-inawgurazzjoni tal-għotja tal-unuri tal-"World XI", "Plejer tas-Sena" u tal-"Plejer Żagħżugħ tas-Sena".

### World XI

Wara l-votazzjoni ta' aktar minn 43,000 plejer minn 42 federazzjoni, mil-lista ta' kandidati għal kull pożizzjoni, tiġi eletta l-iskwadra ideali, magħrufa aħjar bħala l-*All-Star Team*, ta' ħdax-il plejer: gowler, erba' difensuri, erba' midfilders u żewġ attakkanti. Il-lista hi magħmula mill-kummissjoni tal-premju.

### Plejer tas-Sena

Il-plejer bl-aktar numru ta' voti fil-World XI jiġi msemmi bħala l-Plejer tas-Sena.

### Plejer Żagħżugħ tas-Sena

Żewġ plejers jiġu magħżula għal dan l-unur; wieħed skont il-kumitat tal-unuri, u l-ieħor skont il-benjamini.

## Ħoloq esterni

*  Sit uffiċjali
Grupp A tal-Kampjonati Ewropej tal-Futbol 2008

**Grupp A tal-Kampjonati Ewropej tal-Futbol 2008** hu wieħed mill-erba' gruppi tal-Kampjonati Ewropej 2008. L-ewwel partiti tal-grupp intlagħbu fis-7 ta' Ġunju 2008, u tkomplew sal-15 ta' Ġunju 2008. Is-sitt partiti ntlagħbu fl-Iżvizzera, fil-bliet ta' Bażel u Ġinevra. Il-grupp kien jikkonsisti mill-ospitu tal-Iżvizzera u l-ospiti tal-Kampjonati Ewropej 2004 il-Portugall, kif ukoll ir-Repubblika Ċeka u t-Turkija.

Il-Portugall rebħu l-ewwel żewġ partiti kontra t-Turkija u r-Repubblika Ċeka, fejn skurjaw ħames gowls, biex ikkwalifikaw għall-kwarti tal-finali bħala rebbieħa tal-grupp. It-tieni post għall-kwarti tal-finali ġiet deċiża bir-rebbieħ tal-partita bejn it-Turkija u r-Repubblika Ċeka. Minħabba li t-tnejn li huma kellhom l-istess rekord, jekk il-logħba kienet tispiċċa pari, il-post fil-kwarti tal-finali kien jiġi determinat permezz tal-għoti tal-penalties — l-ewwel darba li tintuża l-lotterija ta' penalties fil-fażi tal-gruppi. Min-naħa l-oħra, l-Iżvizzera spiċċaw l-ewwel tim eliminat minn dan il-kampjonat wara li tilfu kontra t-Turkija 2–1 fit-tieni parta, b'Arda Turan jiskorja l-gowl tar-rebħa fl-aħħar minuta.

L-aħħar rawnd ta' logħob ra lit-tim Portugiż iserraħ parti kbira mill-plejers hekk kif il-kwalifikazzjoni kienet diġà assigurata. Kontra l-Iżvizzera ma kinitx faċli hekk kif tal-lokal ħarġu b'tim qawwi u rnexxielhom jirbħu l-partita 2–0, fejn din kienet l-ewwel rebħa Żvizzera fl-istorja tagħhom fil-Kampjonati Ewropej. Dak il-ħin kien hemm partita aktar importanti hekk kif din kienet se tiddeċiedi liema tim se jkompli fil-kompetizzjoni. Iċ-Ċeki daħlu jistrieħu wara l-ewwel taqsima b'vantaġġ ta' gowl, u dan ir-riżultat irduppjawh ftit wara l-bidu tat-tieni taqsima. Arda Turan daħħal lit-Torok lura fil-partita fil-75 minuta, qabel ma' Petr Čech wettaq żball li ħa vantaġġ minnu Nihat Kahveci biex kiseb il-pari. Wara l-pari, it-Torok dehru aktar ottimisti u rnexxielhom jirbħu grazzi għat-tieni gowl fil-partita ta' Nihat li skorja minn madwar 20 metru bogħod. Hekk kif kien għad baqa' ftit minuti x'jintlagħbu, ir-Repubblika Ċeka tefgħet kollox fuq l-attakk u dawn tefgħu ballun fil-kaxxa imma li ma rriżulta f'xejn. Però, il-gowlkiper tat-Turkija Volkan Demirel imbotta lil Jan Koller minħabba li ħaseb li kien hu li kien imblukkah, u dan ġie muri l-karta l-ħamra. It-Turkija rnexxielhom iżommu, minkejja li Tuncay Şanlı kellu jidħol bħal gowlkiper għall-aħħar sekondi. Fost il-plejers Ċeki ma kienx hemm serenità u dan deher b'żewġ ammonizzjonijiet lil Tomáš Ujfaluši u Milan Baroš f'dawn l-aħħar żewġ minuti tal-partita, minkejja l-fatt li Baroš kien fil-bank tas-sostituti waqt il-logħba kollha.

## Żvizzera vs Repubblika Ċeka

## Portugall vs Turkija

## Repubblika Ċeka vs Portugall

## Żvizzera vs Turkija

## Żvizzera vs Portugall

## Turkija vs Repubblika Ċeka

## Noti
Grupp B tal-Kampjonati Ewropej tal-Futbol 2008

**Grupp B tal-Kampjonati Ewropej tal-Futbol 2008** hu wieħed mill-erba' gruppi tal-Kampjonati Ewropej 2008. L-ewwel partiti tal-grupp intlagħbu fit-8 ta' Ġunju, 2008, u l-logħob tlestew nhar is-16 ta' Ġunju 2008. Is-sitt partiti ntlagħbu fl-Awstrija, fil-bliet ta' Vjenna u Klagenfurt. Il-grupp kien jikkonsisti minn nazzjonijiet mill-Ewropa Ċentrali; wieħed mill-ospiti, l-Awstrija, il-Kroazja, il-Ġermanja u l-Polonja. L-Awstrija u l-Polonja kienu qed jagħmlu d-debutt fil-Kampjonati Ewropej.

Il-Kroazja sar l-ewwel tim li kkwalifika għall-kwarti tal-finali minn Grupp B meta wara r-rebħa ta' 1–0 kontra l-Awstrija, huma kisbu rebħa ta' 2–1 kontra l-Ġermanja. Dan ir-riżultat, flimkien mal-pari ta' 1–1 mal-Polonja, kien ifisser li l-Kroazja spiċċat l-ewwel post tal-grupp. It-tieni post għall-kwarti tal-finali kienet deċiża fl-aħħar sett ta' partiti, bil-Ġermanja tirbaħ lill-Awstrija b'gowl minn Michael Ballack, fejn b'hekk għamlet li r-riżultat fil-partita bejn il-Kroazja u l-Polonja, ikun wieħed irrelevanti. Il-gowl ta' Ivan Klasnić kien ifisser li l-Kroazja kienet l-ewwel tim li akkwistat il-massimu tal-punti fil-fażi tal-gruppi.

## Awstrija vs Kroazja

## Ġermanja vs Polonja

## Kroazja vs Ġermanja

## Awstrija vs Polonja

## Polonja vs Kroazja

## Awstrija vs Ġermanja

## Referenzi
Grupp Ċ tal-Kampjonati Ewropej tal-Futbol 2008

**Grupp Ċ tal-Kampjonati Ewropej tal-Futbol 2008** hu wieħed mill-erba' gruppi tal-Kampjonati Ewropej 2008. L-ewwel partiti tal-grupp intlagħbu fid-9 ta' Ġunju, 2008, u tlestew fis-17 ta' Ġunju 2008. Is-sitt partiti ntlagħbu fl-Iżvizzera, f'Żurigu u Ġinevra. Il-grupp kien jikkonsisti mill-finalisti tat-Tazza tad-Dinja 2006, l-Italja u Franza, kif ukoll l-Olanda u r-Rumanija. Qabel it-tlugħ tal-poloz, dawn il-pajjiżi kienu jżommu t-tieni, ir-raba' u t-tmien post rispettivament fil-klassifika tal-ELO fost it-timijiet Ewropej. B'hekk dan il-grupp ġie mlaqqam bħala l-*grupp tal-mewt* tal-kompetizzjoni.

L-Olanda sar l-ewwel tim li kkwalifika għall-kwarti tal-finali minn Grupp Ċ. Fl-ewwel partita, huma rebħu liċ-ċampjins tad-dinja, l-Italja, 3–0 f'logħba ibbażata fuq futbol ta' kontrattakk. Wara, fit-tieni partita, huma rebħu wkoll lill-finalisti telliefa tat-Tazza tad-Dinja 2006, Franza, 4–1. Din ħalliet lil Franza f'qagħda kritika, minħabba li fl-ewwel partita kontra r-Rumanija ma marrux aktar minn pari ta' mingħajr gowls. Ir-Rumanija rnexxielha tikseb pari kontra l-Italja fit-tieni partita fejn poġġithom fit-tieni post tal-grupp.

L-Italja rnexxielha tikseb it-tieni post li tagħtihom aċċess għall-kwarti tal-finali, wara li rebħu fl-aħħar logħba 2–0 lil Franza. Id-difensur Franċiż Éric Abidal ġie imkeċċi wara biss kwarta logħob wara daħla ħażina fuq Luca Toni fil-kaxxa; Andrea Pirlo skorja mill-penalty suċċessiv. Daniele De Rossi żied it-tieni gowl minn *free-kick* wara siegħa logħob. Minħabba r-rebħa Taljana, ir-Rumanija riedu jirbħu lill-Olanda biex jikkwalifikaw, imma b'gowls ta' Klaas-Jan Huntelaar u Robin van Persie, sfumaw l-isperanzi tar-Rumeni.

## Rumanija vs Franza

## Olanda vs Italja

## Italja vs Rumanija

## Olanda vs Franza

## Olanda vs Rumanija

## Franza vs Italja

## Referenzi
Grupp D tal-Kampjonati Ewropej tal-Futbol 2008

**Grupp D tal-Kampjonati Ewropej tal-Futbol 2008** hu wieħed mill-erba' gruppi tal-Kampjonati Ewropej 2008. L-ewwel partiti tal-grupp intlagħbu fl-10 ta' Ġunju, 2008, u tkomplew sat-18 ta' Ġunju 2008. Is-sitt partiti ntlagħbu fl-Awstrija, f'Innsbruck u Saliżburgu. Il-grupp kien jikonsisti miċ-ċampjins renjanti tal-Greċja, flimkien ma' Spanja, ir-Russja u l-Iżvezja. Il-Greċja, Spanja u r-Russja kienu fl-istess grupp tal-edizzjoni preċedenti.

Wara r-rebħa ta' 4–1 fuq ir-Russja fl-ewwel logħba, Spanja assigurat l-ewwel post fil-grupp permezz ta' rebħa ta' 2–1 fuq l-Iżvezja fit-tieni partita tagħhom. Il-kwalifikazzjoni tagħhom għall-kwarti tal-finali kienet assigurata wara li r-Russja rebħet lill-Greċja, fejn ikkundannaw liċ-ċampjins renjanti tal-Greċja biex jispiċċaw l-aħħar fil-grupp. It-tieni post li jagħti aċċess għall-kwarti tal-finali kien deċiż fil-partita bejn l-Iżvezja u r-Russja, fejn l-Iżvezja riedu biss jevitaw telfa biex jikkwalifikaw, fejn għalihom pari kien biżżejjed. Però, ir-Russi rnexxielhom jirbħu b'gowl f'kull taqsima u b'hekk kisbu post fil-kwarti tal-finali tal-kompetizzjoni. Fil-partita l-oħra, minkejja li Spanja marru minn taħt lejn l-aħħar tal-ewwel taqsima, l-Ispanjoli skurjaw tnejn fit-tieni taqsima, biex saru t-tielet tim li kkwalifikaw għall-kwarti tal-finali bil-massimu tal-punti.

## Spanja vs Russja

## Greċja vs Żvezja

## Żvezja vs Spanja

## Greċja vs Russja

## Greċja vs Spanja

## Russja vs Żvezja
Finali tal-Kampjonati Ewropej tal-Futbol 2008

Il-**finali tal-Kampjonati Ewropej tal-Futbol 2008** kienet logħba futbol li ntlagħbet fid-29 ta' Ġunju, 2008, fl-Ernst Happel Stadion ta' Vjenna, fl-Awstrija, biex jiġi determinat ir-rebbieħ tal-Kampjonati Ewropej 2008. Il-partita kienet bejn il-Ġermanja u Spanja, u dan tal-aħħar rebaħ 1–0, b'gowl skurjat minn Fernando Torres. Din kienet it-tieni darba fl-istorja ta' dan it-turnew li t-tim rebbieħ rebaħ kull partita fil-fażi tal-gruppi; it-tim l-ieħor kien Franza lura fl-1984.

Iċ-ċerimonja tal-għeluq tal-kampjonat saret immedjatament qabel il-bidu tal-finali, u fiha esebixxew 400 persuna, fosthom il-kantant Spanjol Enrique Iglesias, fejn kanta l-kanzunetta uffiċċjali ta' dan il-kampjonat, *Can You Hear Me*.

## Dettalji tal-logħba

## Referenzi

## Ħoloq esterni

*Rapport tal-partita mill-UEFA
*Statistika tal-partita
*Skeda tal-partiti tal-Euro 2008
Hakan Yakın

**Hakan Yakın** (twieled fit-22 ta' Frar 1977) huwa eks-plejer tal-futbol Żvizzeru li lagħab bħala midfilder. Rinomat għat-teknika, il-viżjoni u l-passaġġi tiegħu hu fforma parti mit-tim nazzjonali Żvizzeru għal ħdax-il sena.

## Karriera
### Klabb

Il-karriera ta' Hakan kienet oskurata minn problemi fuq trasferimenti ma' klabbs oħra barra l-Iżvizzera, hekk kif ma' timijiet bħal Paris Saint-Germain, VfB Stuttgart u Galatasaray ftit li xejn kellu fortuna.

Lura fl-Iżvizzera wara l-esperjenzi qarsa barra minn pajjiżu, hu ngħaqad ma' BSC Young Boys fl-2005. Magħhom irnexxielu jikseb post regulari, qabel ma f'Lulju 2008 issieħeb maċ-ċampjins tal-Qatar, Al-Gharafa, għal salarju ta' €2.5 miljun fis-sena. Magħhom rebaħ il-kampjonat nazzjonali, sakemm f'Ġunju tal-2009 reġa' lura l-Iżvizzera, din id-darba ma' FC Lucerne fejn iffirma kuntratt sat-30 ta' Ġunju, 2011.

### Internazzjonali

Hakan lagħab iktar minn 80 darba mat-tim nazzjonali Żvizzeru. Qabel ma beda jilgħab mat-tim Żvizzeru, lil Hakan kienet ġiet offruta nazzjonalità Torka, offerta li hu m'aċċettax għal raġunijiet personali. Hu ħa sehem f'numru ta' manifestazzjonijiet importanti fosthom fil-Kampjonati Ewropej tal-2004 u l-2008, u fit-Tazza tad-Dinja tal-2006 u l-2010.

Kien fl-Euro 2008 li Yakin tassew impressjona, fejn minkejja li pajjiżu safa eliminat fl-ewwel tappa, hu spiċċa bħala t-tieni l-aqwa skorer tal-kampjonat bi tliet gowls, wara David Villa. Kien hu li skorja l-ewwel gowl tal-Iżvizzeri fil-fażi finali ta' din il-kompetizzjoni kontra t-Turkija fi Grupp A. Fl-aħħħar logħba mill-fażi tal-gruppi kontra l-Portugall, Yakin skorja darbtejn biex assigura l-ewwel rebħa fil-Kampjonati Ewropej għall-Iżvizzera.

## Referenzi

## Ħoloq esterni
*
Fażi eliminatorja tal-Kampjonati Ewropej tal-Futbol 2008

Il-**fażi eliminatorja tal-tal-[[Kampjonati Ewropej tal-Futbol 2008]]** bdiet bil-kwarti tal-finali nhar id-19 ta' Ġunju 2008, u tkompliet fid-29 ta' Ġunju 2008 bil-finali fl-Ernst Happel Stadion ta' Vjenna.

Il-fażi eliminatorja kienet differenti mill-edizzjonijiet preċedenti. Timijiet fi Gruppi A u B kienu separati minn timijiet fi Grupp Ċ u D sal-finali. Dan kabbar aktar iċ-ċans li partiti mill-fażi tal-gruppi jerġgħu jintlagħbu fil-fażi eliminatorja, u ġab finali fejn kien impossibli li żewġ timijiet li ltaqgħu fl-ewwel nofs tal-kampjonat jerġgħu jiltaqgħu. Bidla oħra kbira kienet li ntużaw biss żewġ stadji għas-seba' partiti f'din il-fażi ta' dan it-turnew; dawn kienu St. Jakob Park ta' Bażel u Ernst Happel Stadion ta' Vjenna.



## Kwarti tal-finali
### Kwarti tal-finali 1

### Kwarti tal-finali 2

### Kwarti tal-finali 3
*Il-plejers tal-Olanda lagħbu b'faxxa sewda għall-mewt ta' Anissa, it-tifla-[[twelid prematur|tarbija prematura]] ta' [[Khalid Boulahrouz]].*

### Kwarti tal-finali 4

## Semifinali
### Semifinali 1

### Semifinali 2

## Finali

## Noti

## Referenzi
Skeda tal-Kampjonati Ewropej tal-Futbol 2008

Din hi lista kronoloġika tal-logħob tal-Kampjonati Ewropej tal-Futbol 2008. Il-ħinijiet kollha huma dawk lokali (UTC+2).

## Ħoloq esterni
*Skeda tal-partiti tal-Euro 2008
Ir-Rit Minuri tal-Pentagram

Ir-**Rit Minuri tal-Pentagram** (jew **RMP**) hu rit maġiku li beda l-Ordni Ermetiku tal-Golden Dawn imma issa hu pprattikat minn ħafna skejjel tal-maġija oħrajn. Sar ikkunsidrat bhala preliminarju bażiku għax-xogħol maġiku ieħor, u kien l-uniku rit (barra r-rit tal-Inizazzjoni) li tgħallmu l-membri tal-Golden Dawn qabel ma avvanzaw ghal Ordni Esklużiv.

## Ir-Rit
### It-tagħmir
It-tagħmir biex jiġi ċelebrat ir-RMP ivarja u ġeneralment mhux meqjus obbligatorju.  Imma t-tradizzjoni tal-Ordni Ermetiku tal-Golden Dawn tirrikmanda:
*Altar fiċ-ċentru tal-ispażju maġiku, li fuqu jkun hemm is-simboli tal-Erba' Elementi.
*Libsa Tau jew ħwejjeġ addati oħrajn.

### Il-Proċess
# Tmiss il-ġbin u tgħid **Ateh** (*Għalik*)
# Tmiss sidrek u tgħid **Malkuth** (*ir-Renju*)
# Tmiss spallejk tal-lemin u tgħid **ve-Geburah** (*u l-Ħila*)
# Tmiss spallejk tax-xellug u tgħid **ve-Gedulah** (*u l-Glorja*)
# Iżżomm idek fuq sidrek, u tgħid **le-Olahm, Amen** (*għal dejjem ta' dejjem, Amen*)

## Referenżi

## Bibliografija
*Cicero, Chic (2003). *The Essential Golden Dawn: An Introduction to High Magic*. Llewellyn Worldwide. ISBN 0-7387-0310-9
*Crowley, Aleister. *[[The Equinox|The Equinox (I:1-10)]]*. (2006). York Beach, ME : Weiser Books. ISBN 1-57863-351-6
*Crowley, Aleister. *[[Magick (Book 4)|Magick : Liber ABA, Book Four, Parts I-IV]]*. (1997). York Beach, ME : S. Weiser. ISBN 0-87728-919-0
*Drury, Nevill (2002). *The Dictionary of the Esoteric: 3000 Entries on the Mystical and Occult*. Sterling Publishing Company. ISBN 1-84293-108-3
*DuQuette, Lon Milo. *The Magick of Aleister Crowley: A Handbook of the Rituals of Thelema*, Weiser Books, 2003.
*DuQuette, Lon Milo (1995). *Tarot of Ceremonial Magick: A Pictorial Synthesis of Three Great Pillars of Magick*. Weiser. ISBN 978-0-87728-764-3
*Harper, George Mills (1980). *W.B. Yeats and W.T. Horton: The Record of an Occult Friendship*. Macmillan. ISBN 0-333-27165-3
*Hougham, Paul (2006). *The Atlas of Mind, Body and Spirit*. Sterling Publishing Company. ISBN 1-85675-247-X
*Howe, Ellic (1972). *The Magicians of the Golden Dawn: A Documentary History of a Magical Order*. Routledge and Kegan Paul.
*King, Francis (1990). *Tantra, the Way of Action: A Practical Guide to Its Teachings and Techniques*. Inner Traditions. ISBN 0-89281-274-5
*Kraig, Donald Michael (1988). *Modern Magick: Eleven Lessons in the High Magickal Arts*. Llewellyn Worldwide. ISBN 0-87542-324-8
* Regardie, Israel, et al., eds., *The Golden Dawn: A Complete Course in Practical Ceremonial Magic* (Llewellyn, 1989) ISBN 0-87542-663-8
* 
* Regardie, Israel. *The Middle Pillar: The Balance Between Mind and Magic*. Llewellyn Worldwide, 1998. ISBN 1-56718-140-6
* Scarborough, Samuel. The Vibratory Formula and its Use in Daily Ritual Work in *Journal of the Western Mystery Tradition*, No. 5, Vol. 1, Autumnal Equinox 2003
* Wasserman, James (2006). *Aleister Crowley and the Practice of the Magical Diary*. Weiser. ISBN 1-57863-372-9

## Ħoloq esterni
* Ir-Rit Minuri tal-Pentagram
Belt kapitali

Il-**belt kapitali** ta' żona, inħawi, reġjun u/jew pajjiż hi l-belt prinċipali, li ġeneralment tkun tirrappreżenta l-bqija ta' dik l-art, ġeneralment minħabba s-saħħa ekonomika u kummerċjali (u sussegwentement saħħa soċjokulturali u politika) li jkollha. Il-bliet kapitali ġeneralment huma l-bliet li jagħtu lok għat-tmexxija amministrattiva tal-bqija tar-reġjun. 

Dawn ta' fuq huma kwalitajiet li ħafna bliet kapitali jkollhom, iżda mhux bil-fors. Kif mhux bil-fors li l-belt kapitali tkun l-akbar belt bħala daqs u popolazzjoni, nieħdu b'eżempju il-Belt Valletta, fejn għalkemm hi ċ-ċentru amministrattiv, leġislattiv u ġudizzjarju, mhix l-ikbar belt. 

Xi bliet kapitali kienu ppjanati minn qabel biex ikunu dan, filwaqt li oħrajn minn dejjem servew bħala ċ-ċentru ewlieni tat-tmexxija u tal-kultura (fosthom Ruma u Londra).

## L-akbar bliet kapitali nazzjonali
L-akbar bliet kapitali nazzjonali, f'kull reġjun, skont il-popolazzjoni, huma: 
* Fl-Afrika: Kajr (7,933,236) 
* Fl-Asja: Tokjo (12,790,000) 
* Fl-Ewropa: Moska (10,654,000) 
* Fl-Amerka ta' Fuq: Belt tal-Messiku (8,658,576) 
* Fl-Oċeanja: Wellington (445,400) 
* Fl-Amerka t'Isfel: Bogotá (7,363,494)
* Fl-Unjoni Ewropea: Berlin (3,748,148)
Tazza tad-Dinja VIVA 2006

It-**Tazza tad-Dinja VIVA 2006** kienet l-edizzjoni inawgurali tat-Tazza tad-Dinja VIVA, li hi kompetizzjoni dedikata għal timijiet nazzjonali tal-futbol li huma membri tal-NF-Board, li hi federazzjoni li tgħaqqad timijiet nazzjonali li mhumiex membri tal-FIFA.

## Riżultati

### Fażi tal-gruppi

----

----

----

----

----

----

### It-Tielet post

### Finali

## Rebbieħ

## Referenzi

## Ħoloq esterni
*Sit uffiċjali
Reklamar tal-Kampjonati Ewropej tal-Futbol 2008

Dan l-artiklu juri l-lista tal-kumpaniji li **rreklamaw** aspetti varji mill-Kampjonati Ewropej tal-Futbol 2008.

## Kumpaniji globali

Il-kampjonat qed jiġi ssponsorjat minn ħdax-il kumpaniji globali uffiċċjali.

*Adidas
*BenQ
*Castrol
*Continental AG
*Carlsberg
*Coca-Cola
*Kia Motors u Hyundai - li provdew il-vetturi 
*JVC
*MasterCard
*McDonald's

## Sponsers ta' l-avveniment

MasterCard, McDonald's, Carlsberg u Coca-Cola huma l-isponsers uffiċċjali ta' l-Euro 2008.

## Referenzi
Drittijiet tax-xandir tal-Kampjonati Ewropej tal-Futbol 2008

Id-**drittijiet tax-xandir għall-[[Kampjonati Ewropej tal-Futbol 2008]]** qed jilħqu aktar nies madwar id-dinja minn qatt qabel. Qabel il-UEFA kienet tbigħ id-drittijiet tal-kampjonat permezz tal-*[[European Broadcasting Authority]]* (EBU) imma għall-2008 ħadmu mod ieħor permezz ta' l-aġenzija SportFive. SportFive laħqet kull suq individwali u kien b'dan il-mod li żgurat aktar id-drittijiet għall-kompetizzjoni b'saħħitha bejn ix-xandara.

Il-UEFA xtaqet li tieħu 600 miljun ewro mid-drittijiet tat-televiżjoni iżda rrnexxielha tieħu qligħ aktar milli riedet. Fil-fatt il-UEFA ħadet 410 miljun ewro mill-akbar ħames swieq, il-Ġermanja, ir-Renju Unit, Franza, l-Italja u Spanja. Id-drittijiet tax-xandir b'kollox żguraw 30% aktar mid-drittijiet tal-Kampjonati Ewropej tal-Futbol 2004 għall-UEFA. 

Il-UEFA żammet il-liġi li kull pajjiż irid juri t-tim nazzjonali tiegħu b'xejn fuq it-televiżjoni. Iżda l-UEFA kienet ixxukkjata li lista ta' attivitajiet li suppost jidhru fuq it-televiżjoni terrestre fir-Renju Unit inkludew il-logħbiet kollha tal-kampjonat għalkemm l-ebda tim fil-Gran Brittanja ma kwalifika għal din l-attività.
Liebru Ġappuniż

Il-Liebru Ġappuniż magħruf xjentifikament bħala ***Lepus brachyurus*** huwa speċi ta' mammiferu plaċentat tal-familja Leporidae (*[[leporidu]]*) fl-ordni Lagomorpha (*[[lagomorfu]]*) mifrux fil-Lvant tal-kontinent ta' l-Asja. 

Għalkemm għandu l-isem ta' ***Liebru Ġappuniż*** dan il-liebru jinsab mifrux f' 4 pajjiżi oħra minn barra l-Ġappun u dawn huma ċ-Ċina, l-Koreja t' isfel, il-Koreja ta' fuq u r-Russja.

## Klassifikazzjoni
Il-Liebru Ġappuniż flimkien ma' speċi oħra, bħala sottoġeneru qiegħed ikklassifikat f' incertae sedis, dan għaliex hemm bżonn ta' aktar testijiet ġenetiċi qabel jiġi ddeterminat ma' liema liebri oħra huwa l-aktar relatat fil-qrib. Din l-ispeċi maqsuma minn ta' linqas f' 4 sottospeċijiet.

*Ordni Lagomorpha
**Familja Leporidae
***Sottofamilja Leporinae
****Tribù Leporini
*****Ġeneru *[[Lepus]]*
******Sottoġeneru *[[Incertae sedis]]*
*******Liebru Ġappuniż *[[Lepus brachyurus]]*
********Sottospeċi
*********[[Lepus brachyurus angustidens]]* (Hollister,1912)
*********[[Lepus brachyurus brachyurus]]* (Temminck, 1845)
*********[[Lepus brachyurus lyoni]]* (Kishida, 1937)
*********[[Lepus brachyurus okiensis]]* (Thomas, 1906)

## Referenzi
*Hoffmann, Robert S.; Andrew T. Smith (November 16, 2005). Wilson, D. E., and Reeder, D. M. (eds): Mammal Species of the World, 3rd edition, Johns Hopkins University Press. ISBN 0-801-88221-4.
*Lagomorph Specialist Group (1996).''Lepus brachyurus''. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.
*The Paleobiology Database.
*Tassonomija tal-Mammiferi.
Liebru antilop

Il-Liebru antilop li huwa magħruf xjentifikament bħala ***Lepus alleni***, huwa speċi ta' mammiferu plaċentat tal-familja Leporidae (*[[leporidu]]*) fl-ordni Lagomorpha (*[[lagomorfu]]*) li jinsab mifrux fil-kontinent ta' l-Amerika ta' fuq.

## Klassifikazzjoni
Dan il-liebru huwa l-unika speċi li qiegħda kklassifikata fis-sottoġeneru *[[Macrotolagus]]* u l-ispeċi maqsuma f' 2 sottospeċijiet.

*Ordni Lagomorpha
**Familja Leporidae
***Sottofamilja Leporinae
****Tribù Leporini
*****Ġeneru *[[Lepus]]*
******Sottoġeneru *[[Macrotolagus]]*
*******Liebru antilop *[[Lepus alleni]]*
********Sottospeċi
*********[[Lepus alleni alleni]]* (Mearns, 1890) 
*********[[Lepus alleni tiburonensis]]* (Townsend, 1912) 

## Referenzi
*Hoffmann, Robert S.; Andrew T. Smith (November 16, 2005). Wilson, D. E., and Reeder, D. M. (eds): Mammal Species of the World, 3rd edition, Johns Hopkins University Press. ISBN 0-801-88221-4.
*Lagomorph Specialist Group (1996).''Lepus alleni''. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.
*The Paleobiology Database.
*Tassonomija tal-Mammiferi.
Liebru taż-żarbuna tas-silġ

Il-**Liebru taż-żarbuna tas-silġ** jew kif jissejjaħ ukoll il-**liebru li jvarja** magħruf xjentifikament bħala *Lepus americanus* huwa speċi ta' mammiferu plaċentat tal-familja Leporidae (leporidu) fl-ordni Lagomorpha (lagomorfu) li jinsab mifrux fit-Tramuntana tal-kontinent tal-Amerika ta' Fuq. 

L-isem ta' liebru taż-żarbuna tas-silġ ġej mill-kobor esaġerat tas-saqajn ta' wara, li fil-għajn jidhru verament qishom lebsin xi par żarbun tas-silġ. Is-saqajn goffi ta' dan il-liebru huwa addattament biex jevita li l-annimal jergħeq waqt li jkun qiegħed jimxi jew jaqbez fuq is-silġ.

## Klassifikazzjoni
Dan il-liebru huwa l-unika speċi li qiegħed klassifikat fis-sottoġeneru *[[Poecilolagus]]* u l-ispeċi maqsuma f'minn tal-inqas sitt sottospeċi.

* Ordni Lagomorpha
** Familja Leporidae
*** Sottofamilja Leporinae
**** Tribù Leporini
***** Ġeneru *[[Lepus]]*
****** Sottoġeneru *[[Poecilolagus]]*
******* **Liebru taż-żarbuna tas-silġ** *[[Lepus americanus]]*
******** Sottospeċi
******** *[[Lepus americanus americanus]]* (Erxleben, 1777)
******** *[[Lepus americanus bairdii]]* (Hayden, 1869)
******** *[[Lepus americanus cascadensis]]* (Nelson, 1907)
******** *[[Lepus americanus dalli]]* (Merriam, 1900)
******** *[[Lepus americanus struthopus]]* (Bangs, 1898)
******** *[[Lepus americanus virginianus]]* (Harlan, 1825)

## Referenzi
* Hoffmann, Robert S.; Andrew T. Smith (November 16, 2005). Wilson, D. E., and Reeder, D. M. (eds): Mammal Species of the World, 3rd edition, Johns Hopkins University Press. ISBN 0-8018-8221-4.
* Lagomorph Specialist Group (1996).''Lepus americanus''. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.
* The Paleobiology Database.
* Tassonomija tal-Mammiferi.

## Ħoloq esterni
* Hinterland Who's Who
* Environmental Education for Kids!: Critter Corner
* National Park Service
Liebru tal-Artiku

Il-Liebru tal-Artiku magħruf xjentifikament bħala ***Lepus arcticus*** huwa speċi ta' mammiferu plaċentat tal-familja Leporidae (*[[leporidu]]*) fl-ordni Lagomorpha (*[[lagomorfu]]*) li jinsab mifrux fit-Tramuntana estrema tal-kontinent ta' l-Amerika ta' fuq. 

L-isem ta' ***Liebru tal-Artiku*** ġej mid-distribuzzjoni ta' dan il-liebru, fejn il-biċċa l-kbira tal-popolazzjoni tinsab mifruxa mal-muntanji 'l fuq miċ-ċirku polari Artiku. Il-Liebru tal-Artiku (***Lepus arcticus***) żmien ilu kien ikkunsidrat bħala 1 mis-sottospeċijiet tal-Liebru tal-muntanji (*[[Lepus timidus]]*).

## Klassifikazzjoni
Dan il-liebru huwa 1 minn 3 speċi li qegħdin ikklassifikati fis-sottoġeneru *[[Lepus (sottoġeneru)|Lepus]]* u l-ispeċi maqsuma f' minn ta' linqas 4 sottospeċi.

* Ordni Lagomorpha
** Familja Leporidae
*** Sottofamilja Leporinae
**** Tribù Leporini
***** Ġeneru *[[Lepus]]*
****** Sottoġeneru *[[Lepus (sottoġeneru)|Lepus]]*
******* Liebru tal-Artiku *[[Lepus arcticus]]*
******** Sottospeċi
******** *[[Lepus arcticus arcticus]]* (Ross, 1819)
******** *[[Lepus arcticus bangsii]]* (Rhoads, 1896)
******** *[[Lepus arcticus groenlandicus]]* (Rhoads, 1896)
******** *[[Lepus arcticus monstrabilis]]* (Nelson, 1934) 

## Referenzi
* Hoffmann, Robert S.; Andrew T. Smith (November 16, 2005). Wilson, D. E., and Reeder, D. M. (eds): Mammal Species of the World, 3rd edition, Johns Hopkins University Press. ISBN 0-8018-8221-4.
* Lagomorph Specialist Group (1996).''Lepus arcticus''. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.
* The Paleobiology Database.
* Tassonomija tal-Mammiferi.
Liebru tal-Alaska

Il-**liebru tal-Alaska**, magħruf xjentifikament bħala *Lepus othus*, huwa speċi ta' mammiferu plaċentat tal-familja Leporidae (leporidu), fl-ordni Lagomorpha (lagomorfu) li jinsab mifrux mal-muntanji f'elevazzjoni għolja tal-Alaska fil-kontinent tal-Amerika ta' Fuq u fis-Siberja fil-ponta estrema tal-kontinent Asjatiku. 

L-isem ta' liebru tal-Alaska ġej mid-distribuzzjoni ta' dan il-liebru, fejn il-biċċa l-kbira tal-popolazzjoni tinsab mifruxa mal-muntanji tal-Alaska. Il-liebru tal-Alaska huwa l-akbar speċi ta' liebru fil-kontinent Amerikan fejn adult kapaċi jilħaq is-70 ċentimetru tul bid-denb b'kollox li jkun bejn wieħed u ieħor 8 ċentimetri.

Dan il-liebru għad-differenza minn ħafna oħra jirriproduċi darba f'sena. Iżda hemm tendenza li l-boton ikun akbar fin-numru (minn 4 sa 8 żrameġ) mill-ispeċi li jirriproduċu aktar minn darba fis-sena.  

## Klassifikazzjoni

Dan il-liebru huwa wieħed minn tliet speċi li qegħdin klassifikati fis-sottoġeneru *[[Lepus (sottoġeneru)|Lepus]]* u l-ispeċi maqsuma f'żewġ sottospeċi.

*Ordni Lagomorpha
**Familja Leporidae
***Sottofamilja Leporinae
****Tribù Leporini
*****Ġeneru *[[Lepus]]*
******Sottoġeneru *[[Lepus (sottoġeneru)|Lepus]]*
*********Liebru tal-Alaska**, *[[Lepus othus]]*
********Sottospeċi
*********[[Lepus othus othus]]* (Merriam, 1900)	
*********[[Lepus othus tschuktschorum]]* (Nordquist, 1883) 

## Referenzi
*Hoffmann, Robert S.; Andrew T. Smith (November 16, 2005). Wilson, D. E., and Reeder, D. M. (eds): Mammal Species of the World, 3rd edition, Johns Hopkins University Press. ISBN 0-801-88221-4.
*Lagomorph Specialist Group (1996).''Lepus othus''. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.
*The Paleobiology Database.
*Tassonomija tal-Mammiferi.
Liebru ta' denbu iswed

Il-Liebru ta' denbu iswed jew *[[Fenek ħmar ta' denbu iswed]]* li hu magħruf xjentifikament bħala ***Lepus californicus*** huwa speċi ta' mammiferu plaċentat tal-familja Leporidae (*[[leporidu]]*), fl-ordni Lagomorpha (*[[lagomorfu]]*) u jinsab mifrux fil-kotinent ta' l-Amerika ta' fuq.

Dan il-liebru huwa speċi komuni b' distribuzzjoni fil-Punent ta' l-Istati unijti u fil-Messiku, f' elevazzjoni ta' minn dik tal-baħar sa 'l fuq minn 3000 metru.

Bħal-fniek ħmir oħrajn, il-Fenek ħmar ta' denbu iswed għandu par widnejn enormi bit-truf suwed li ma' tista titfixkilhom ma xejn u par saqajn ta' wara twal u b' saħħithom ħafna. Il-pil huwa ta' lewn kannell fl' isfar skur imnaqqax bl-iswed b' linja sewda tul id-dahru kollur bid-denb iswed fuq in-naħa ta' fuq u abjad fin-naħa t' isfel. 

Il-Fenek ħmar ta' denbu iswed huwa it-3 l-akbar speċi ta' liebru fil-kontinent ta' l-Amerika ta' fuq wara l-Fenek ħmar antilopu u l-Fenek ħmar ta' denbu abjad, fejn adult kapaċi jilaħħaq id-daqs ta' 60 ċentimetru f' tul u bejn 1.5 u 4 kilogrammi f' piż.

## Klassifikazzjoni
Dan il-liebru huwa 1 minn 8 speċi li qegħdin klassifikati fis-sottoġeneru *[[Proeulagus]]* u l-ispeċi maqsuma minn ta' linqas f' 6 sottospeċi.

* Ordni Lagomorpha
** Familja Leporidae
*** Sottofamilja Leporinae
**** Tribù Leporini
***** Ġeneru *[[Lepus]]*
****** Sottoġeneru *[[Proeulagus]]*
******* Liebru ta' denbu iswed jew *[[Fenek ħmar ta' denbu iswed]]* *[[Lepus californicus]]*
******** Sottospeċi
******** *[[Lepus californicus californicus]]* (Gray, 1838)
******** *[[Lepus californicus deserticola]]* (Mearns, 1896)
******** *[[Lepus californicus insularis]]* (Bryant, 1891)
******** *[[Lepus californicus magdalenae]]* (Nelson, 1907)
******** *[[Lepus californicus melanotis]]* (Mearns, 1890)
******** *[[Lepus californicus texianus]]* (Waterhouse, 1848)

## Gallarija

Image:Btjackrabbit.jpg|*[[Lepus californicus]]* moħbi fl-ambjent ta' madwaru
Image:Black-tailed Jackrabbit at the Henry Doorly Zoo.jpg|*[[Lepus californicus]]* f' Henry Doorly Zoo
Image:Liepru ta' denbu iswed - Lepus californicus .jpg|*[[Lepus californicus]]* jixrob


## Referenzi
* Hoffmann, Robert S.; Andrew T. Smith (November 16, 2005). Wilson, D. E., and Reeder, D. M. (eds): Mammal Species of the World, 3rd edition, Johns Hopkins University Press. ISBN 0-8018-8221-4.
* Lagomorph Specialist Group (1996).''Lepus californicus''. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.
* The Paleobiology Database.
* Tassonomija tal-Mammiferi.
Liebru tal-ġnub bojod

Il-**Liebru tal-ġnub bojod**  li hu magħruf xjentifikament bħala *Lepus callotis* huwa speċi ta' mammiferu plaċentat tal-familja Leporidae (leporidu), fl-ordni Lagomorpha (lagomorfu) u jinsab mifrux fil-kontinent tal-Amerika ta' Fuq.

Dan il-liebru huwa speċi b'distribuzzjoni limitata fin-Nofsinnhar tal-istat ta' New Mexico, fl-Istati Uniti u fil-Majjistral u fiċ-Ċentru tal-Messiku. Il-Liebru tal-ġnub bojod jippreferi artijiet b'elevazzjoni għolja miftuħa bil-ħaxix u jiskarta l-muntanji, l-għoljiet, il-foresti u l-arbuxelli. 

Il-Liebru tal-ġnub bojod huwa it-tieni l-akbar speċi ta' liebru fil-kontinent tal-Amerika ta' Fuq wara l-Fenek ħmar antilop.

## Klassifikazzjoni

Dan il-liebru huwa wieħed minn 8 speċijiet li qegħdin ikklassifikati fis-sottoġeneru *[[Proeulagus]]* u l-ispeċi maqsuma minn ta' l-inqas f'żewġ sottospeċi.

*Ordni Lagomorpha
**Familja Leporidae
***Sottofamilja Leporinae
****Tribù Leporini
*****Ġeneru *[[Lepus]]*
******Sottoġeneru *[[Proeulagus]]*
*********Liebru tal-ġnub bojod**, *Lepus callotis*
********Sottospeċi
*********[[Lepus callotis callotis]]* (Wagler, 1830)
*********[[Lepus callotis gaillardi]]* (Mearns, 1896)

## Referenzi

* 
* ''Lepus callotis'' fuq il-Lista Ħamra tal-IUCN 2006
* Id-Databażi Palebijoloġika
Liebru ta' Kap

Il-Liebru ta' Kap jew *[[Liebru kannella]]* li huwa xjentifikament magħruf bħala ***Lepus capensis*** huwa speċi ta' mammiferu plaċentat tal-familja Leporidae (*[[leporidu]]*), fl-ordni Lagomorpha (*[[lagomorfu]]*) notturnu.

Dan il-liebru, għalkemm huwa nattiv fil-kontinent tal-Afrika, irrnexxielu jinfirex ma' partijiet fil-kontinenti tal-Ewropa, tal-Asja u fil-Lvant nofsani u ġie introdott fil-kontinent tal-Awstralja mill-bniedem.

## Klassifikazzjoni
Dan il-liebru huwa 1 minn 8 speċijiet li qegħdin ikklassifikati fis-sottoġeneru *[[Proeulagus]]* u l-ispeċi maqsuma f' minn ta' linqas 12-il sottospeċi.

* Ordni Lagomorpha
** Familja Leporidae
*** Sottofamilja Leporinae
**** Tribù Leporini
***** Ġeneru *[[Lepus]]*
****** Sottoġeneru *[[Proeulagus]]*
******* Liebru ta' Kap *[[Lepus capensis]]*
******** Sottospeċi
******** *[[Lepus capensis aegyptius]]* Desmarest, 1822)
******** *[[Lepus capensis aquilo]]* Thomas & Wroughton, 1907)
******** *[[Lepus capensis arabicus]]* Ehrenberg, 1833)
******** *[[Lepus capensis atlanticus]]* (de Winton, 1898)
******** *[[Lepus capensis capensis]]* (Linnaeus, 1758)
******** *[[Lepus capensis carpi]]* (Lundholm, 1955)
******** *[[Lepus capensis granti]]* (Thomas & Schwann, 1904)
******** *[[Lepus capensis hawkeri]]* (Thomas, 1901)
******** *[[Lepus capensis isabellinus]]* (Cretzschmar, 1826)
******** *[[Lepus capensis schlumbergeri]]* Remy-St. Loup, 1894)
******** *[[Lepus capensis sinaiticus]]* Ehrenberg, 1833)
******** *[[Lepus capensis whitakeri]]* (Thomas, 1902) 

## Referenzi
* Hoffmann, Robert S.; Andrew T. Smith (November 16, 2005). Wilson, D. E., and Reeder, D. M. (eds): Mammal Species of the World, 3rd edition, Johns Hopkins University Press. ISBN 0-8018-8221-4.
* Lagomorph Specialist Group (1996).''Lepus capensis''. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.
* The Paleobiology Database.
* Tassonomija tal-Mammiferi.
Liebru tax-xgħari

Il-Liebru tax-xgħari li hu magħruf xjentifikament bħala ***Lepus saxatilis*** huwa speċi ta' mammiferu plaċentat tal-familja Leporidae (*[[leporidu]]*), fl-ordni Lagomorpha (*[[lagomorfu]]*) nativ tal-kontinent ta' l-Afrika.

Dan il-liebru għandu firxa ma' 2 pajjiżi fin-Nofs in-nhar tal-kontinent ta' l-Afrika u jippreferi abitat xott tad-deżert b' arbuxelli baxxi u ħxejjex tipiċi ta' dan l-ambjent. Il-Liebru tax-xgħari għandu poplazzjoni stabli mifruxa mad- deżerti fin-Namibja u fir-Republika ta' l-Afrika t' isfel u ma jidhirx li qiegħed fl' ebda tip ta' periklu.

## Klassifikazzjoni
Dan il-liebru huwa 1 minn 8 speċi li qegħdin ikklassifikati fis-sottoġeneru *[[Proeulagus]]* u l-ispeċi maqsuma minn ta' linqas f' 2 sottospeċijiet.

*Ordni Lagomorpha
**Familja Leporidae
***Sottofamilja Leporinae
****Tribù Leporini
*****Ġeneru *[[Lepus]]*
******Sottoġeneru *[[Proeulagus]]*
*******Liebru tax-xgħari *[[Lepus saxatilis]]*
********Sottospeċi
*********[[Lepus saxatilis saxatilis]]* (F. Cuvier, 1823)
*********[[Lepus saxatilis subrufus]]* (Roberts, 1913) 

## Referenzi
*Hoffmann, Robert S.; Andrew T. Smith (November 16, 2005). Wilson, D. E., and Reeder, D. M. (eds): Mammal Species of the World, 3rd edition, Johns Hopkins University Press. ISBN 0-801-88221-4.
*Lagomorph Specialist Group (1996).''Lepus saxatilis''. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.
*The Paleobiology Database.
*Tassonomija tal-Mammiferi.