Gżejjer tal-Blat

Il-**Gżejjer tal-Blat** ta' Palau, magħrufa wkoll bħala **Chelbacheb**, huma ġabra ta' diversi mijiet ta' sikek tal-qroll u tal-ġebla tal-ġir fil-Laguna tan-Nofsinhar ta' Palau bejn Koror u Peleliu, li issa ġew inkorporati bħala parti mill-Istat ta' Koror. B'kollox hemm bejn 250 u 300 gżira fil-grupp skont sorsi differenti, b'erja aggregata ta' 42 kilometru kwadru (16-il mil kwadru) u għoli massimu ta' 207 metri (679 pied). Il-gżejjer tniżżlu fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO bħala sit imħallat (kulturali u naturali) fl-2012.

## [[Ġeografija]]

Il-Gżejjer tal-Blat bil-kemm huma popolati u huma famużi għall-bajjiet, għal-laguni blu, u għall-għamliet strambi qishom ta' umbrella ta' ħafna mill-gżejjer stess. Bosta mill-gżejjer għandhom għamla ta' umbrella jew ta' faqqiegħ, b'bażi iktar dejqa fil-punt intermareali. Dan twettaq permezz tal-erożjoni u l-komunità densa ta' sponoż, bivalvi, kitoni, bebbux, rizzi u organiżmi oħra li jieklu l-iktar l-algi. Barra minn hekk, il-gżejjer issawru tul iż-żmien mit-temp, mir-riħ u mill-veġetazzjoni. Gżejjer notevoli fil-grupp ta' gżejjer huma:

* Eil Malk (Mecherchar)
* Ngeruktabel
* Ulong
* Bablomekang (Abappaomogan)
* Bukrrairong (Kamori)
* Oilouch
* Ongael
* Ngebedangel (Ngobasangel)
* Ngerukewid (Orukuizu)
* Ngeanges
* Ngeteklou (Gologugeul)
* Tlutkaraguis (Adorius)

## Ambjent

### Żona Importanti tal-[[Għasfur|Għasafar]]
Sit ta' 4,912-il ettaru li jinkludi l-Gżejjer tal-Blat ġie ddeżinjat bħala Żona Importanti tal-Għasafar mill-BirdLife International għax isostni popolazzjonijiet sħaħ tal-biċċa l-kbira tal-għasafar endemiċi ta' Palau, fosthom il-megapodi tal-Mikroneżja, il-ħamiem tal-art ta' Palau, il-ħamiem imperjali tal-Mikroneżja, il-ħamiem tal-frott ta' Palau, ir-ronduni żgħar, l-għasafar ta' San Martin, il-miżomeli tal-Mikroneżja, l-għasafar ta' binhar, il-bgħula ta' denbhom imrewħa ta' Palau, iż-żanżarelli, il-bgħula tal-arbuxxelli, il-psiepes ġganteski, skuri u ċitrini, u l-isturnelli tal-Mikroneżja.

## Turiżmu
Il-gżejjer u l-iskolli tal-qroll tal-madwar jinkludu l-iżjed siti turistiċi popolari, fosthom ir-Rokna Blu, il-Ħofor Blu, il-Fliegu Ġermaniż, il-Gżira ta' Ngermeaus, il-Lag famuż tal-Bram, wieħed minn bosta lagi bl-ilma baħar fil-Gżejjer tal-Blat li jospita diversi tipi ta' bram li ma jagħmlux ħsara lill-bniedem u li jinsabu f'Palau biss. Il-Gżejjer tal-Blat huma fost l-iżjed destinazzjonijiet popolari mal-bugħaddasa f'Palau, u joffru wħud mill-iżjed siti tal-għadis b'diversità fid-dinja, b'għadis mal-iskolli, b'għadis imkaxkar mill-kurrent qawwi, b'għadis mar-rajja ġganteski u mal-klieb il-baħar, u b'għadis fil-laguni baxxi, fl-għerien ta' taħt il-baħar u taħt l-irdumijiet weqfin. Fost l-attrazzjonijiet turistiċi hemm ukoll il-Bajja tad-Dniefel, fejn għadd ta' veterinarji u ħarrieġa jagħtu tagħrif lill-mistednin dwar id-dniefel.

## Demografija
L-uniku post abitat fil-gżejjer huwa magħruf bħala l-Bajja tad-Dniefel (f'Ngeruktabel, 5 kilometri minn Koror). F'dan il-post hemm il-Park Akkwatiku Nazzjonali ta' Palau, u jospita l-kwartieri ġenerali tar-rangers tal-park ta' Palau.

## Sit ta' Wirt Dinji
Il-Gżejjer tal-Blat fil-Laguna tan-Nofsinhar ta' Palau ġew iddeżinjati bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-2012.

Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' ħames kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-**kriterju (iii)** "Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta' tradizzjoni kulturali jew ta' ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet"; il-**kriterju (v)** "Eżempju straordinarju ta' insedjament uman tradizzjonali, ta' użu tal-art jew ta' użu tal-baħar, li jirrappreżenta kultura (jew kulturi), jew interazzjoni umana mal-ambjent, speċjalment meta jkun sar vulnerabbli minħabba l-impatt ta' bidla irreversibbli"; il-**kriterju (vii)** "Post fejn iseħħu fenomeni naturali tal-għaġeb jew fejn hemm żoni ta' ġmiel naturali u ta' importanza estetika eċċezzjonali"; il-**kriterju (ix)** "Eżempju straordinarju li jirrappreżenta proċessi ekoloġiċi u bijoloġiċi kontinwi sinifikanti fl-evoluzzjoni u fl-iżvilupp ta' ekosistemi u ta' komunitajiet ta' pjanti u ta' annimali terrestri, tal-ilma ħelu, kostali u tal-baħar"; u l-**kriterju (x)** "Post fejn hemm l-iktar ħabitats naturali importanti u sinifikanti għall-konservazzjoni fil-post tad-diversità bijoloġika, inkluż fejn hemm speċijiet mhedda ta' valur universali straordinarju mill-perspettiva tax-xjenza jew tal-konservazzjoni".

## Gallerija

File:Rock-Islands-Palau-1-2016-aerial-view-Luka-Peternel.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Rock-Islands-Palau-1-2016-aerial-view-Luka-Peternel.jpg|Aerial view of Rock Islands.
File:Rock-Islands-Palau-1-2016-sea-view-Luka-Peternel.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Rock-Islands-Palau-1-2016-sea-view-Luka-Peternel.jpg|View of Rock Islands from the lagoon.
File:Divers_descending_next_to_the_mast_of_the_Japanese_tanker_Iro,_Palau_Islands,_Micronesia.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Divers_descending_next_to_the_mast_of_the_Japanese_tanker_Iro,_Palau_Islands,_Micronesia.jpg|Divers descending next to the mast of the Japanese tanker Iro.
File:Anenomefish_on_the_wreck_of_the_Japanese_tanker_Iro,_Palau_Islands,_Micronesia.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Anenomefish_on_the_wreck_of_the_Japanese_tanker_Iro,_Palau_Islands,_Micronesia.jpg|An Anemonefish on the wreck of the Japanese tanker Iro.
File:1907_aquaimages.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:1907_aquaimages.jpg|One of the many Rock Islands.


## Referenzi