open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Etjopja

L-**Etjopja** (Amhariku: ኢትዮጵያ, romanizzat: ītiyop'iya), uffiċjalment ir-Repubblika Demokratika Federali tal-Etjopja (Amhariku: የኢትዮጵያ ፌዴራላዊዴራላዊ ዴወዊ᫐ዴዊ ዪ ብሊክ, romanizzat: ye'ītiyop'iya fēdēralawī dēmokirasīyawī rīpebilīki), li qabel kienet magħrufa bħala l-Abissinia, huwa pajjiż mingħajr baħar li jinsab fil-Qarn tal-Afrika. Stimi demografiċi għall-2021 ipoġġuh bħala t-tieni l-aktar pajjiż popolat fl-Afrika, biss wara n-Niġerja u t-tnax fid-dinja, kif ukoll l-iktar pajjiż popolat fid-dinja.Il-kapitali tiegħu, kif ukoll l-akbar belt u Hija popolata. , Addis Ababa.Tmiss mit-tramuntana mal-Eritrea, lejn il-grigal ma' Ġibuti, lejn il-lvant mas-Somalja, fin-nofsinhar mal-Kenja, u lejn il-punent mas-Sudan u s-Sudan t'Isfel.

Total tal-fruntieri tal-Etjopja: 5,925 km, pajjiżi tal-fruntiera (6): Ġibuti 342 km; Eritrea 1,033 km; Kenja 867 km; is-Somalja 1,640 km; Is-Sudan t'Isfel 1,299 km; Sudan 744 km.
Eġittu

L-**Eġittu** (Għarbi:مصر *Miṣr*), uffiċjalment ir-**Repubblika Għarbija tal-Eġittu** (Għarbi: ), huwa pajjiż transkontinentali li jkopri mar-rokna tal-grigal tal-Afrika u fir-rokna tal-lbiċ tal-Asja permezz ta' pont tal-art iffurmat mill-Peniżola Sinaj. Ħafna mit-territorju ta' 1,010,000 kilometru kwadru (390,000 mi kw) jinsab fl-Afrika ta' Fuq u huwa mdawwar mill-Baħar Mediterran lejn it-tramuntana, il-Medda ta' Gaża u l-Iżrael għall-grigal, il-Baħar l-Aħmar lejn il-lvant, is-Sudan fin-nofsinhar u l-Libja lejn il-punent.

## Referenzi
Somalja

Ir-Repubblika Federali tas-Somalja (fis-Somalja: Soomaaliya; bl-Għarbi: الصومال, As-Sūmāl), hija pajjiż li jinsab fl-hekk imsejjaħ Qarn tal-Afrika, fil-Lvant tal-kontinent Afrikan. Tmiss mal-Etjopja u Ġibuti lejn il-punent u l-majjistral, il-Kenja fin-nofsinhar, il-Golf ta' Aden fit-tramuntana, u l-Oċean Indjan fil-lvant. Il-belt kapitali hi Mogadishu.

Total tal-fruntieri tas-Somalja: 2,385 km, pajjiżi tal-fruntiera (3): Ġibuti 61 km; Etjopja 1,640 km; Kenja 684 km.
Rwanda

Ir-**Rwanda** u Ruanda, li l-isem uffiċjali tagħha huwa r-Repubblika tar-Rwanda (b'Kinarwanda: Republika y'u Rwanda; bl-Ingliż: Republic of Rwanda; bil-Franċiż: République du Rwanda), huwa pajjiż fl-Afrika: Afrika tal-Lvant, l-Afrika Ċentrali jew l-Afrika Ċentrali. Huwa mingħajr kosta. Tmiss mal-Uganda fit-tramuntana, mat-Tanżanija fil-lvant, mal-Burundi fin-nofsinhar, u mar-Repubblika Demokratika tal-Kongo lejn il-punent. Huwa pajjiż żgħir li jinsab fir-reġjun tal-Lagi l-Kbar tal-Afrika; Magħrufa bħala "ċ-ċpar tal-Afrika", ukoll għall-ħajja selvaġġa tagħha, prinċipalment għall-gorillas tal-muntanji tagħha, għall-ibliet tipiċi tagħha u għall-parks nazzjonali u s-siti naturali li joffri l-pajsaġġ muntanjuż tagħha. It-terren fertili u muntanjuż tiegħu, li jagħtiha t-titlu "Art ta' Elf Għoljiet" (Franċiż: Pays des Mille Collines; /pei de mil kɔ.lin/), irid isostni l-aktar popolazzjonijiet densi fil-kontinent Afrikan.  Il-belt kapitali hi Kigali.
Ċad

Iċ-**Ċad** (Għarbi:تشا د‎,Tšād; Franċiż: *Tchad*) huwa pajjiż interkjuż fl-Afrika Ċentrali. Dan il-pajjiż huwa mdawwar mil-Libja lejn it-Tramuntana, is-Sudan lejn il-Lvant, ir-Repubblika Afrikana Ċentrali lejn in-Nofsinhar, il-Kamerun u n-Niġerja lejn il-Lbiċ u n-Niġer lejn il-Punent.

Iċ-Ċad huwa maqsum fi tliet reġjuni ġeografiċi ewlenin: iż-żona tad-deżert fit-tramuntana, iċ-ċinturin niexef tas-Saħel fiċ-ċentru u s-savana fertili tas-Sudan fin-nofsinhar. Il-Lag ta' Ċad, li għalih il-pajjiż ħa l-isem tiegħu, huwa l-akbar korp ta' ilma fiċ-Ċad u t-tieni l-akbar fl-Afrika. L-ogħla punt fiċ-Ċad huwa l-vulkan Emi Koussi, fid-deżert tas-Saħara. N'Djamena hija l-belt kapitali u l-akbar belt tal-pajjiż. Iċ-Ċad hija l-patrija ta' aktar minn 200 grupp etniku. Il-Franċiż u l-Għarbi huma l-lingwi uffiċjali, filwaqt li r-reliġjonijiet bl-aktar segwaċi fil-pajjiż huma l-Kristjaneżmu u l-Iżlam.
Gabon

Il-**Gabon**, uffiċjalment magħruf bħala r-**Repubblika Gaboniża**, huwa stat sovran fuq il-kosta tal-Punent tal-Afrika Ċentrali. Dan il-pajjiż għandu konfini mal-Gwinea Ekwatorjali fil-Majjistral, lill-Kamerun fit-Tramuntana, ir-Repubblika tal-Kongo fuq il-Lvant u n-Nofsinhar, u l-Golf tal-Gwinea fuq il-Punent. Hu għandu erja ta' 270,000 kilometru kwadru (100,000 mil kwadru) u l-popolazzjoni hi stmata li tammonta għal 1.5 miljun ruħ. Il-belt kapitali u l-ikbar belt hija Libreville.

## Ħoloq esterni
*  Sit uffiċjali
Żimbabwe

Iż-**Żimbabwe**, uffiċjalment ir-Repubblika taż-Żimbabwe, huwa pajjiż bla baħar li jinsab fix-Xlokk tal-Afrika, bejn ix-Xmara Zambezi, Victoria Falls, u x-Xmara Limpopo. Tmiss mal-Botswana fil-punent, maż-Żambja fit-tramuntana, l-Afrika t'Isfel fin-nofsinhar, u l-Możambik fil-lvant. Il-kapitali u l-akbar belt hija Harare. It-tieni l-akbar belt hija Bulawayo. Iż-Żimbabwe, pajjiż ta' madwar 15-il miljun ruħ, għandu 16-il lingwa uffiċjali, bl-Ingliż, ix-Xona u n-Ndebele huma l-aktar mitkellma. Il-belt kapitali hi Harare.

Konfini totali taż-Żimbabwe: 3,229 km, pajjiżi tal-fruntiera (4): Botswana 834 km; Możambik 1,402 km; Afrika t'Isfel 230 km; Żambja 763 km.
Saħara tal-Punent

Is-**Saħara tal-Punent** hi territorju fl-Afrika kkontestat bejn il-Marokk u l-Front Polisario. Fl-1976, dan tal-aħħar ipproklama r-Repubblika Għarbija Demokratika tas-Saħara (RASD), iżda din mhijiex rikonoxxuta uffiċjalment mill-Unjoni Ewropea u minn għadd ta' sħab internazzjonali. Għaddejjin negozjati ssorveljati min-Nazzjonijiet Uniti. Il-belt kapitali hi Laayoune.
## Referenzi
Mawritanja

Il-**Mauritania**, uffiċjalment ir-Repubblika Iżlamika tal-Mawritanja ique de Mauritanie) hi nazzjon fl-Afrika. Il-belt kapitali hi Nouakchott. Tmiss mal-Oċean Atlantiku lejn il-punent, is-Senegal fil-Lbiċ, il-Mali fil-lvant u x-Xlokk, l-Alġerija fil-grigal, u t-territorju tas-Saħara tal-Punent (disputata bejn ir-Repubblika Għarbija Demokratika tas-Saħara u l-Marokk) fit-tramuntana. fil-mija tat-territorju tagħha jinsab fis-Saħara u l-biċċa l-kbira tal-popolazzjoni tagħha ta '4.4 miljun tgħix fin-Nofsinhar moderat tal-pajjiż, b'madwar terz ikkonċentrat fil-kapitali u l-akbar belt, Nouakchott, li tinsab fuq il-kosta tal-Oċean Atlantiku.

## Organizzazzjoni territorjali tal-Mawritanja

Il-Mawritanja hija maqsuma għal skopijiet politiċi-amministrattivi fi 12-il reġjun imsejħa wilayas u d-distrett kapitali, u dawn imbagħad f'dipartimenti amministrattivi,
Liberja

Il-**Liberja** huwa pajjiz li jinsab fl-Afrika. Il-belt kapitali hi Monrovia (6°18′38″N 10°48′17″W). Il-Liberja, uffiċjalment ir-Repubblika tal-Liberja (bl-Ingliż: Republic of Liberia), huwa pajjiż li jinsab fuq il-kosta tal-punent tal-Afrika u mdawwar mas-Sierra Leone fil-majjistral, il-Kosta tal-Avorju fil-lvant, u l-Guinea fit-tramuntana. Fin-nofsinhar u l-punent tmiss mal-Golf tal-Ginea, parti mill-Oċean Atlantiku. Ikopri erja ta' 111,369 km²1 u għandu popolazzjoni ta’ 4,294,000 abitant. Il-lingwa uffiċjali tagħha hija l-Ingliż, għalkemm madwar tletin lingwa indiġena huma mitkellma wkoll, li minnhom jispikkaw Kpelle, Bassa, Vai, Grebo, Craví, Guisí, Gola u l-"Liberian English" Creole.

Il-klima hija sħuna, tropikali u umda (ekwatorjali). Għandu staġun tax-xita ikkawżat mill-monsoon Afrikan (Mejju sa Ottubru) għalkemm ix-xita hija frekwenti matul is-sena. Il-perjodu l-aktar niexef huwa bejn ix-xhur ta' Diċembru sa Frar, bi predominanza akbar fit-tramuntana.

Fl-istorja reċenti tiegħu, dan il pajjiż Afrikan kien imdawwar f’żewġ gwerer ċivili suċċessivi, l-ewwel bejn l-1989 u l-1996 u t-tieni bejn l-1999 u l-2003, li sfaċċaw mijiet ta’ eluf taċ-ċittadini tiegħu u qerdu l-ekonomija tiegħu. Ftehim ta' paċi fl-2003 wassal għal elezzjonijiet demokratiċi fl-2005, li fihom Ellen Johnson Sirleaf ġiet eletta president tal-pajjiż, u b’hekk saret l-ewwel mara eletta demokratikament biex tmexxi pajjiż Afrikan.8 L-irkupru tal-pajjiż beda minn mod progressiv iżda għad hemm ħafna affarijiet biex titjieb. L-istabbiltà ekonomika u politika kienet mhedda peress li kien wieħed mill-pajjiżi meqruda mill-epidemija tal-Ebola tal-2014 flimkien mas-Sierra Leone u l-Ginea, fejn b'kollox mietu aktar minn 4,500 persuna, u ġiet iddikjarata uffiċjalment mitmuma fit-8 ta' Mejju.

Total tal-fruntieri tal-Liberja: 1,667 km, pajjiżi tal-fruntiera (3): Ginea 590 km; Il-Kosta tal-Avorju 778 km; Sierra Leone 299 km.
Kap Verde

Il-**Kap Verde**, uffiċjalment ir-**Repubblika tal-Kap Verde**, huwa pajjiż forma ta' gżira, li huwa arċipelagu mifrux f'10 gżejjer li jinsabu fiċ-ċentral tal-Oċean Atlantiku , 570 kilometri (350 mili) barra mill-kosta tal-Afrika tal-Punent. Il-gżejjer, li jkopru żona magħquda ta' ftit aktar minn 4,000 kilometru kwadru (1,500 sq mi), huma ta 'oriġini vulkaniċi u filwaqt li tlieta minnhom (Sal, Boa Vista u Maio) huma pjuttost ċatti, ramlija u niexfin, l-oħrajn huma ġeneralment aktar b'saħħithom u għandhom  aktar veġetazzjoni.
Burkina Faso

Il-**Burkina Faso** huwa pajjiż interkjuż li jinsab fl-Afrika tal-Punent. Huwa pajjiż mingħajr żblokk lejn il-baħar u hu mdawwar minn sitt pajjiżi: il-Mali fit-tramuntana, in-Niġer fil-lvant, il-Benin fix-xlokk, it-Togo u l-Gana fin-nofsinhar, u l-Kosta tal-Avorju fil-lbiċ.

Id-daqs tagħha huwa ta' 274,200 kilometru kwadru (105,900 mili kwadri) u huwa stmat li jgħixu 'l fuq minn 15,757,000 ruħ. Preċedentament, il-pajjiż kien magħruf bħala r-**Repubblika tal-Volta ta' Fuq**, qabel ma fl-4 ta' Awwissu 1984 il-President Thomas Sankara biddel l-isem għal Burkina Faso li tfisser "l-art tan-nies onesti" fil-lingwa Mora u Dioula, l-ikbar lingwi prattikati fil-pajjiż.

Il-belt kapitali tal-Burkina Faso hija Ouagadougou u l-format tal-gvern huwa repubblika semipresidenzjali, bil-president ikun Blaise Compaoré.

Burkina Faso Fronetars totali: 3,611 km, pajjiżi tal-fruntiera (6): Benin 386 km; Il-Kosta tal-Avorju 545 km; Gana 602 km; Mali 1325 km; Niġer 622 km; Togo 131 km.
Benin

Il-**Benin**  (bil-Franċiża: Bénin), sa l-1975 Dahomey, uffiċjalment ir-Repubblika tal-Benin (bil-Franċiż: République du Bénin), huwa pajjiż li jinsab fl-Afrika tal-Punent. Huwa mdawwar mat-Togo fil-punent, man-Niġerja fil-lvant u mal-Burkina Faso u n-Niġer lejn it-tramuntana.Il-maġġoranza tal-popolazzjoni tgħix fil-Golf tal-Benin.Il-kapitali tal-Benin hija Porto Novo, iżda s-sede tal-gvern hija f'Cotonou, l-aktar belt popolata fil-pajjiż.Il-Benin ikopri madwar żona ta' ​​112,622 km², b'popolazzjoni ta' 13.4 miljun ruħ.Il-Benin huwa nazzjon tropikali u sub-Saħarjan. L-agrikoltura hija s-sors ewlieni ta’ impjieg (għal madwar 70 % tal-popolazzjoni li taħdem).​

Il-lingwa uffiċjali tal-Benin hija l-Franċiż. Madankollu, xi lingwi indiġeni bħal Fon jew Joruba huma mitkellma b'mod komuni. L-aktar reliġjon mifruxa hija l-Kattoliċiżmu, segwita mill-qrib mill-Iżlam, il-Vodoo u l-Protestantiżmu. Il-Benin huwa membru tan-Nazzjonijiet Uniti, l-Unjoni Afrikana, l-Organizzazzjoni tal-Kooperazzjoni Iżlamika, iż-Żona tan-Nofsinhar tal-Paċi u l-Kooperazzjoni tal-Atlantiku, l-Organizzazzjoni Internazzjonali ta’ La Francophonie, il-Komunità tal-Istati Saħel-Saħarjan, l-Assoċjazzjoni tal-Produtturi tal-Pitrolju Afrikani, u l-Awtorità tal-Baċin tax-Xmara Niġer.

Hija eks-kolonja Franċiża, magħrufa bħala Dahomey wara eks renju lokali, li kisbet l-indipendenza fl-1 ta' Awwissu, 1960, bħala r-Repubblika tad-Dahomey. Fl-1975, ġie adottat l-isem attwali tar-Repubblika tal-Benin, li ħa l-isem tal-Bajja tal-Benin, li fuq il-kosta tagħha jinsab il-pajjiż. Min-naħa tiegħu, l-isem tal-Bajja ġej mir-renju tal-qedem Joruba tal-Benin, li kien jinsab aktar lejn il-lvant, madwar il-belt attwali Niġerjana ta 'Benin City, li tista' twassal għal konfużjoni. Ir-raġuni għall-għażla tal-isem Benin biex tibdel l-isem ta' Dahomey hija li kien isem newtrali: qabel il-kolonizzazzjoni Franċiża, "Dahomey" kien biss l-isem ta' renju kostali tan-Nofsinhar, u għalhekk ismu ma kienx jirrappreżenta lir-reġjun ta' Atakora fil-majjistral, lanqas lill-ex renju (issa dipartiment) ta’ Borgou fil-grigal.

## Ġeografija
L-ogħla punt fil-Benin huwa Mount Sokbaro/Sagboroa huwa l-isem mogħti lill-ogħla punt fil-Benin, b'altitudni ta' 658 metru (2,159 pied). Hija tinsab fuq il-fruntiera bejn il-pajjiżi Afrikani tal-Benin u t-Togo, fil-koordinati ġeografiċi

Konfini totali tal-Benin: 2,123 km, pajjiżi tal-fruntiera (4): Burkina Faso 386 km; Niġer 277 km; Niġerja 809 km; Togo 651 km.

## Organizzazzjoni territorjali
Il-Benin huwa suddiviż f'erba' livelli: 12-il dipartiment (dipartimenti), 77 komun (komun), 546 distrett (arrondissements) u distretti urbani.

Popolazzjoni (1974): 3,184,547 abitant
Mali

Il-**Mali** (/ ˈmɑːli /), uffiċjalment **ir-Repubblika tal-Mali** (bil-Franċiż: *République du Mali*; *Bambara: Mali ka Fasojamana*; kitba N'Ko: ߡߊߟߌ ߞߊ ߝߊߛߏߖߊߡߊߣߊ) hu pajjiż fil-Punent tal-Afrika. Il-Mali huwa t-tmien l-akbar pajjiż fl-Afrika, b'żona ta' ftit iktar minn 1,240,000 kilometru kwadru (480,000 sq mi). Il-popolazzjoni tal-Mali hija ta’ 19.1-il miljun. Fl-2017 kien stmat li 67 % tal-popolazzjoni tagħha kienu taħt l-età ta' 25 sena. Il-belt kapitali tagħha hija Bamako. L-istat sovran tal-Mali jikkonsisti minn tmien reġjuni u l-fruntieri tagħha fit-Tramuntana jilħqu l-fond fin-nofs tad-Deżert tas-Saħara, filwaqt li l-parti tan-Nofsinhar tal-pajjiż, fejn jgħixu l-maġġoranza tal-abitanti, għandha x-xmajjar tan-Niġer u tas-Senegal. L-ekonomija tal-pajjiż tikkonċentra fuq l-agrikoltura u l-minjieri. Uħud mir-riżorsi naturali prominenti tal-Mali jinkludu d-deheb u l-melħ. Il-Mali huwa t-tielet l-akbar produttur tad-deheb fil-kontinent Afrikan.

Il-Mali kien jagħmel parti minn tliet imperi tal-Punent tal-Afrika li kkontrollaw il-kummerċ trans-Saħarjan: l-Imperu tal-Ghana (li għalih huwa msemmi l-Ghana), l-Imperu tal-Mali (li għalih huwa msemmi l-Mali), u l-Imperu Songhai. Matul l-età tad-deheb tagħha, kien hemm fjoritura tal-matematika, tal-astronomija, tal-letteratura, u tal-arti. Fil-quċċata tiegħu fl-1300, l-Imperu Mali kien ikopri żona ta' madwar id-doppju tad-daqs ta' Franza ta' żminijietna u jasal sal-kosta tal-Punent tal-Afrika. Fl-aħħar tas-seklu 19, waqt il-ġirja għall-Afrika, Franza ħatfet il-kontroll tal-Mali u għamlitha parti mis-Sudan Franċiż. Is-Sudan Franċiż (dak iż-żmien magħruf bħala r-Repubblika tas-Sudan) ingħaqad mas-Senegal fl-1959, u kiseb l-indipendenza fl-1960 bħala l-Federazzjoni tal-Mali. Ftit wara, wara l-irtirar tas-Senegal mill-Federazzjoni, ir-Repubblika tas-Sudan iddikjarat lilha nnifisha r-Repubblika Indipendenti tal-Mali. Wara perjodu twil ta' tmexxija minn partit wieħed, kolp ta' stat fl-1991 wassal biex tinkiteb kostituzzjoni ġdida u għall-istabbiliment tal-Mali bħala stat demokratiku u b'ħafna partiti.

F'Jannar 2012, fit-Tramuntana tal-Mali faqqa' kunflitt armat, li fih ribelli Tuareg ħadu l-kontroll ta' territorju fit-Tramuntana, u f'April iddikjaraw is-seċessjoni ta' stat ġdid, Azawad. Il-kunflitt sar iktar ikkumplikat minħabba kolp ta' stat militari li seħħ f’Marzu 2012 u aktar tard ġlied bejn it-Tuareg u fazzjonijiet ribelli oħra. Bi tweġiba għall-kisbiet territorjali, il-militar Franċiż nieda l-Opération Serval f'Jannar 2013. Xahar wara, il-forzi Maljani u Franċiżi reġgħu qabdu l-parti l-kbira tat-Tramuntana. L-elezzjonijiet Presidenzjali saru fit-28 ta' Lulju 2013, b'taħdita tat-tieni rawnd saret fil-11 ta' Awwissu 2013, u l-elezzjonijiet leġiżlattivi saru fl-24 ta' Novembru u fil-15 ta' Diċembru 2013.

Total tal-fruntieri tal-Mali: 7,908 km, pajjiżi tal-fruntiera (6): l-Alġerija 1,359 km; Burkina Faso 1,325 km; Il-Kosta tal-Avorju 599 km; Ginea 1,062 km; il-Mawritanja 2,236 km; Niġer 838 km, Senegal 489 km.

## Referenzi
Niġer

In-**Niġer** hu nazzjon fl-Afrika. Il-belt kapitali hi Niamey (13°30′54″N 2°07′03″E). L-isem uffiċjali tagħha huwa r-Repubblika tan-Niġer (République du Niger) Żona: 1,266,491 km² Limiti: tmiss mal-Alġerija u l-Libja fit-tramuntana, iċ-Ċad fil-lvant, in-Niġerja u l-Benin fin-nofsinhar, il-Burkina Faso u l-Mali fil-punent u mal-Mali. Iż-żoni tat-Tramuntana u ċ-ċentru tagħha jinsabu fiż-żoni tad-deżert tas-Saħara u s-Saħel.

Total tal-fruntieri tan-Niġer: 5,834 km, pajjiżi tal-fruntiera (7): l-Alġerija 951 km; Benin 277 km; Burkina Faso 622 km; Ċad 1,196 km; Libja 342 km; Mali 838 km; Niġerja 1,608 km.
Togo

It-**Togo** (uffiċjalment ir-Repubblika Togoliża, bil-Franċiż: République togolaise) huwa pajjiż fl-Afrika tal-Punent. Hija mdawwar mal-Gana fil-punent, il-Benin fil-lvant u l-Burkina Faso fit-tramuntana. Il-pajjiż jestendi fin-nofsinhar sal-Golf tal-Guinea, fejn tinsab il-kapitali u l-akbar belt tiegħu, Lomé. B'popolazzjoni ta' madwar 9 miljuni, it-Togo huwa wieħed mill-iżgħar pajjiżi fl-Afrika, b'erja ta' 56,785 km², kif ukoll wieħed mill-iktar pajjiżi dojoq fid-dinja, b'wisa' ta' inqas minn 115-il kilometru bejn il-Gana u Benin.​ Hu nazzjon fl-Afrika. Il-belt kapitali hi Lomé.
Senegal

Is-**Senegal**, li l-isem uffiċjali tiegħu huwa r-Repubblika tas-Senegal (bil-Franċiż: République du Sénégal), huwa stat sovran fl-Afrika tal-Punent li l-forma ta' gvern tiegħu hija r-repubblika semi-presidenzjali. It-territorju tiegħu huwa organizzat f'erbatax-il reġjun. Il-belt kapitali hi Dakar.

Hija għandha isimha għax-Xmara Senegal, li timmarka l-fruntiera tal-Lvant u tat-Tramuntana tal-pajjiż. Is-Senegal imiss mal-Oċean Atlantiku fil-punent, il-Mawritanja fit-tramuntana, il-Mali fil-lvant, u l-Guinea u l-Ginea Bissaw fin-nofsinhar. Il-Gambja tifforma enklavi virtwali fis-Senegal, li ssegwi x-Xmara Gambja għal aktar minn 300 km ġewwa. Il-Gżejjer ta' Kap Verde jinsabu 560 km 'il barra mix-xtut, 'il barra mill-kosta tas-Senegal. Il-popolazzjoni tal-pajjiż hija stmata għal madwar 16-il miljun ruħ. Il-klima hija tropikali b'żewġ staġuni, wieħed niexef u l-ieħor tax-xita.

Dakar, il-kapitali tas-Senegal, tinsab fl-iktar punt tal-punent tal-pajjiż, fil-peniżola ta' Kap Verde. Matul is-sekli 17 u 18, ġew stabbiliti bosta postijiet tal-kummerċ li jappartjenu għal poteri kolonjali differenti fuq il-kosta. Il-belt ta' St Louis saret il-kapitali tal-Afrika tal-Punent Franċiża dak iż-żmien qabel ma marret lejn Dakar fl-1902. Dakar aktar tard saret il-kapitali tagħha fl-1960 fiż-żmien tal-indipendenza minn Franza.

Fruntieri totali tas-Senegal: 2,684 km, pajjiżi tal-fruntiera (5): Il-Gambja 749 km; Ginea 363 km; Ginea-Bissaw 341 km; Mali 489 km; Il-Mawritanja 742 km.
Ġordan

Il-**Ġordan** (Għarbi: اَلأُرْدُنّ‎ *Al-ʾUrdunn*), uffiċjalment ir-**Renju Ħaxemita tal-Ġordan** (Għarbi:اَلمَمْلَكَة اَلأُرْدُنِيَّة اَلهَاشِمِيَّة *al-Mamlakah al-ʾUrdunniyyah al-Hāšimiyyah*), huwa renju Għarbi fil-Lvant Nofsani, fuq ix-xatt tal-Lvant tax-xmara Ġordan li jestendi fir-reġjun storiku tal-Palestina. Il-fruntieri tal-pajjiż huma l-Arabja Sawdija lejn in-Nofsinhar u l-Lvant, l-Iraq lejn il-Grigal, is-Sirja fit-Tramuntana u Iżrael li jaqsam il-kontroll tal-Baħar Mejjet miegħu, lejn il-Punent.
 
Ir-Renju tad-deżert ħareġ mill-qsim tal-Lvant Nofsani li sar wara l-Ewwel Gwerra Dinjija mill-Brittanja u Franza. Fl-1946, il-Ġordan sar stat sovran indipendenti uffiċjalment magħruf bħala r-Renju Ħaxemita tat-Transġordan. Wara l-qabda tar-reġjun taċ-Ċisġordanja matul il-gwerra 1948–49 ma' Iżrael, Abdullah I ħa t-titolu tar-Re tal-Ġordan u l-Palestina, u biddel uffiċjalment l-isem tal-pajjiż għar-Renju Ħaxemita tal-Ġordan fl-1949.

## Referenzi
Libanu

Il-**Libanu** huwa nazzjon fil-Punent tal-Asja mal-Baħar Mediterran. Għandu fruntiera ma' Iżrael fin-Nofsinhar, u mas-Sirja fil-Lvant u fit-Tramuntana. Il-Libanu sar indipendenti fl-1943. Il-belt kapitali tiegħu hija Bejrut.

Hemm aktar minn erba' miljun ruħ jgħixu fil-Libanu. In-nies l-aktar jitkellmu bl-Għarbi. Madwar 54 % tal-Libaniżi huma Musulmani u 40.5 % huma Kristjani. Hemm 16-il miljun Libaniż li jgħixu f'pajjiżi oħra.
Istitut tal-Unjoni Ewropea għall-Istudji dwar is-Sigurtà

L-**Istitut tal-Unjoni Ewropea għall-Istudji dwar is-Sigurtà** (**EUISS**) huwa aġenzija tal-Unjoni Ewropea taħt  il-Politika Komuni tal-Affarijiet Barranin u s-Sigurtà (CFSP). L-għanijiet tiegħu huma li jagħti kontribut għall-iżvilupp tal-politika komuni tas-sigurtà fl-UE, jgħin fl-iżvilupp u l-proġezzjoni tal-CFSP, u jikkontribwixxi lejn id-dibattitu strateġiku fl-Ewropa.

L-EUISS huwa aġenzija awtonoma b'libertà intellettwali. Bħala istitut għar-riċerka akkademika, huwa tipprovdi analiżi fuq kwistjonijiet ta' sigurtà ta' rilevanza għall-UE u jipprovdi forum għad-dibattitu. Fil-kapaċità tiegħu bħala aġenzija ta 'l-UE, toffri wkoll analiżi għall Rappreżentant Għoli Catherine Ashton.

L-EUISS huwa msieħba fil-Kulleġġ Ewropew ta' Sigurtà u Difiża.

## Riċerka

L-EUISS jipprovdi riċerka fuq suġġetti relatati mal-Politika Komuni tal-Affarijiet Barranin u s-Sigurtà (CFSP), inkluż il-Politika ta' Sigurtà u ta' Difiża Komuni (CSDP). L-Istitut tkopri r-relazzjonijiet UE ma 'l-Istati Uniti, il-Balkani tal-Punent, l-Afrika, il-Mediterran, il-Lvant Nofsani, ir-Russja, il-viċinat tal-Lvant u l-Asja, kif ukoll l-oqsma tematiċi tal-ġlieda kontra t-terroriżmu, id-diżarm u proliferazzjoni, prevenzjoni kontra l-Kunflitt u ġestjoni tal-kriżijiet, l-iżvilupp u l-governanza, u tkabbir tal-UE.

## Pubblikazzjonijiet

Il-pubblikazzjoni l-aktar prominenti tal-Istitut huwa s-sensiela monografu ta' *Chaillot Papers*. Miktuba minn esperti esterni kif ukoll l-inkarigati mir-riċerka tal-Istitut, u bbażata fuq ix-xogħol kollettiv jew ta' riċerka individwali, dawn jittrattaw suġġetti kollha ta' rilevanza għas-sigurtà tal-Unjoni. L-Istitut jippubblika wkoll dokumenti okkażjonali, kotba, rapporti, kif ukoll *briefs* ta' politika u analiżi iqsar. 

## Storja

L-EUISS ġie stabbilit bl-Azzjoni Konġunta tal-Kunsill tal-20 ta 'Lulju 2001 (rivedut mill-Azzjoni Konġunta tal-Kunsill tal-21 ta' Diċembru 2006) bħala sostituzzjoni għall-Istitut għall-Istudji tas-Sigurtà  tal-Unjoni Ewropea tal-Punent (stabbilita f'Lulju 1990). Kien inawgurat fl-1 ta 'Jannar 2002.

## Ħoloq esterni

* Sit uffiċjali
Frederick Russell Burnham

**Frederick Russell Burnham** (Minnesota, 11 ta' Mejju 1861 - 1947) kien scout Amerikan. Huwa kien avventurier u vvjagga bil-bosta. Kien maghruf ukoll ghas-servizzi tieghu lill-Armata Ingliza fl-Afrika kolonjali. Kien ghallem ix-xoghol fl-injam lil Robert Baden-Powell, u b'hekk sar wiehed minn minn dawk li ispiraw it-twaqqif tal-moviment internazzjonali ta' li scouts. Huwa beda l-karriera tieghu ta' 14-il sena bhala sewwieq meta mbghad mar l-Afrika jservi mal-Armata Ingliza, fejn hemmhekk ghamel hbieb ma' Baden-Powell u hadmu hafna flimkien. Aktar tard huwa kien indahhal fi spjunagg.
Trattat ta' Liżbona

It-**Trattat ta' Liżbona** huwa trattat iffirmat mill-istati membri tal-Unjoni Ewropea (UE) nhar it-13 ta' Diċembru 2007, u daħal fis-seħħ fl-1 ta' Diċembru 2009. Huwa jemenda t-Trattat fuq l-Unjoni Ewropea (Maastricht, 1992) u t-Trattat li stabilixxa l-Komunità Ewropea (Ruma, 1957).

Tibdil importanti jinkludi aktar maġġoranza kwalifikata ta' votanti fi ħdan il-Kunsill tal-Ministri, involviment ikbar tal-Parlament Ewropew fil-proċess leġislattiv permezz ta' kodeċiżjoni estiż mal-Kunsill tal-Ministri, tneħħija tas-sistema tal-pilastri u l-ħolqien, fuq bażi permanenti, ta' President tal-Kunsill tal-Ewropa u Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika tas-Sigurtà sabiex b'hekk tirrappreżenta pożizzjoni waħdanija fuq il-politiki tal-UE.

## Ħoloq esterni

* Sit uffiċjali (arkivjata)
** Trattat ta' Liżbona (l-emendi)
** Trattati konsolidati (ir-riżultat tal-emendi)
Baxir Ġumajjil

Baxir Ġumajjil (1974-1982) kien politiku Lebaniż, kmandant milizzja, u president elett. Huwa kien membru anzjan tal-Phalange parti u l-kmandant tal-milizzji Forzi Lebaniża
fost l-ewwel diversi snin tal-Gwerra Ċivili Lebaniża
(1975-90). Huwa kien elett president fuq l-23 Awissu, 1982
filwaqt li l-pajjiż ġie mqatta 'minn gwerer ċivili u okkupati mill -
kemm Iżrael u s-Sirja. Huwa ġie maqtul ta 'Settembru
14, 1982, flimkien ma '26-oħrajn, meta bomba splodiet
Beirut-kwartieri ġenerali ta 'l-Phalange. Il-bomba kienet
mħawla mill Habib Tanious Shartouni. Il-ħtija għall-FBI
Sirjani Soċjali Partit Nazzjonalista.
West Ham United FC

**West Ham United Football Club** huwa klabb tal-futbol Ingliż ibbażat fil-belt ta' Londra. Riferut ħafna drabi bil-verżjoni mqassra ta' ismu, *Hammers*, il-klabb hu magħruf għall-kuluri distinti u għall-istorja twila. Il-klabb ġie fundat fl-1895. 

West Ham United rebħet ħames unuri maġġuri fl-istorja tagħha. Fil-livell nazzjonali, rebħet l-FA Cup tliet darbiet (1964, 1975 u 1980) u spiċċat fit-tieni post darbtejn (1923 u 2006).

Fil-kompetizzjonijiet Ewropej, il-klabb laħaq tliet finali Ewropej maġġuri, fejn rebaħ it-Tazza Ewropea tar-Rebbieħa tat-Tazza fl-1965, spiċċa fit-tieni post fl-istess kompetizzjoni fl-1976, u rebaħ it-tieni edizzjoni tal-Europa Conference League fl-2023. Il-klabb rebaħ ukoll trofew Ewropew minuri billi rebaħ it-Tazza Intertoto fl-1999. West Ham United huwa wieħed minn tmien klabbs li qatt ma niżel taħt it-tieni diviżjoni tal-futbol Ingliż, u qatta' 66 minn 98 staġun tal-kampjonat fl-ogħla diviżjoni, sal-istaġun 2023–24 inkluż. L-ogħla pożizzjoni tal-klabb fil-kampjonat sal-lum waslet fl-1985–86, meta kiseb it-tielet post fl-Ewwel Diviżjoni ta' dak iż-żmien.

Tliet plejers ta' West Ham kienu membri tat-tim Ingliż rebbieħ tal-finali tat-Tazza tad-Dinja tal-1966: il-kaptan Bobby Moore u l-iskorers Geoff Hurst u Martin Peters. Il-klabb għandu rivalità twila ma' Millwall, u l-konfront kiseb fama ħażina għall-inċidenti frekwenti ta' hooliganism tal-futbol. West Ham adottat l-iskema ta' kuluri tagħhom aħmar skur u blu ċar fil-bidu tas-snin 1900, bl-iktar verżjoni komuni ta' qmis aħmar skur u kmiem blu ċar li dehret għall-ewwel darba fl-1904.

## Unuri
### Kompetizzjonijiet domestiċi
* **[[It-Tieni Diviżjoni tal-Football League|It-Tieni Diviżjoni]]: 2**
:1957–58, 1980–81

* **[[FA Cup]]: 3**
:1963–64, 1974–75, 1979–80

### Kompetizzjonijiet internazzjonali
* **[[UEFA Cup Winners Cup]]: 1**
:1964–65

* **[[UEFA Europa Conference League]]: 1**
:2022–23

* **[[UEFA Intertoto Cup]]: 1**
:1999

## Referenzi

## Ħoloq esterni
* Sit uffiċjali
Mark Zuckerberg

**Mark Elliott Zuckerberg** (twieled fl-14 ta' Mejju 1984) huwa informatiku u imprenditur Amerikan, magħruf bħala l-fundatar tal-midja soċjali Facebook. Sa Marzu 2018, kien stmat li għandu valur nett ta' 62.2 biljun dollaru Amerikan.

Zuckerberg nieda Facebook minn kamartu fl-Università ta' Harvard nhar l-4 ta' Frar 2004, flimkien ma' sħabu Eduardo Saverin, Andrew McCollum, Dustin Moskovitz u Chris Hughes. Il-grupp aktar tard introduċa din il-pjattaforma lil universitajiet oħra. Il-popolarità ta' Facebook kompliet tiżdied, fejn fl-2012 laħqet il-biljun utent. Matul dan iż-żmien, Zuckerberg kien involut f'għadd ta' tilwim legali ma' ħbiebu u l-kofundaturi, li stqarrew li kellhom nieqes sehem fil-kumpanija minħabba l-involviment tagħhom fil-fażi tal-iżvilupp.

Mill-2010, ir-rivista *[[Time (rivista)|Time]]* niżżlet lil Zuckerberg fost il-100 persuna l-iktar sinjura u influwenti fid-dinja bħala parti mill-unur tagħha tal-Persuna tas-Sena.

## Ħajja privata

Zuckerberg iżżewweġ lil Priscilla Chan fid-19 ta' Mejju 2012. Huma għandhom żewġt itfal: Maxima Chan Zuckerberg ("Max"), li twieldet fl-1 ta' Diċembru 2015, u August li twieldet f'Awwissu 2017.

## Referenzi

## Ħoloq esterni

*
Francesco Totti

**Francesco Totti** (twieled fis-27 ta' Settembru 1976) huwa eks-plejer tal-futbol Taljan li lagħab bħala midfilder offensiv jew attakkant esklussivament mat-tim ta' Roma.

## Ħoloq esterni

*  Sit uffiċjali
* 
*
Alessandro Nesta

**Alessandro Nesta** (twieled fid-19 ta' Marzu 1976) huwa eks-plejer u kowċ tal-futbol Taljan. Ikkunsidrat bħala wieħed mill-aqwa difensuri ċentrali ta' kull żmien, hu rebaħ it-Tazza tad-Dinja 2006 flimkien mat-tim nazzjonali Taljan.

## Karatteristiċi tekniċi

Nesta huwa meqjus bħala wieħed mill-aqwa difensuri ċentrali fid-dinja tal-futbol. Huwa difensur veloċi ħafna, atletiku u b'saħħtu. Magħruf ukoll għas-sens ta' pożizzjoni li għandu fil-grawnd u għall-mod kif jantiċipa lil attakkant.

## Karriera

### Lazio

Rappreżentant ta' AS Roma kien għall-bidu induna bit-talent li jipposjedi Nesta meta kien għadu tifel, imma missieru ma riedx li ibnu jilgħab mar-Roma minħabba li hu kellu legami kbar mar-rivali kbar taghhom, SS Lazio. Fl-1985, beda l-karriera tiegħu mal-Lazio kif xtaq missieru. Fl-1993 il-kowċ Zdenek Zeman għaraf it-talent ta' Nesta u għażlu biex jilgħab mal-ewwel ħdax fis-Serie A. Nesta lagħab l-ewwel logħba tieghu kontra Udinese, logħba li ntemmet 2–2. Fl-istaġun 1997–98, Nesta skorja l-gowl deċiżiv li rebbaħ il-Coppa Italia lil Lazio konta l-Milan. Fl-1998 ġie magħżul minn Cesare Maldini fl-iskwadra li kellha tirrapreżenta lit-tim nazzjonali Taljan ġewwa Franza għat-Tazza tad-Dinja. Waqt it-Tazza tad-Dinja, Nesta weġġa' u kellu jibqa' barra mil-logħob għal ħames xhur. Ir-ritorn lura tiegħu wasal f'Diċembru tal-1998 fejn kien strumentali fit-tiġrija għall-kampjonat li ntilef fl-aħħar ġurnata għal punt biss. Fl-1999 bhala kaptan mexxa lit-tim tiegħu għal rebha fit-Tazza tat-Tazzi u ftit xhur wara għolla wkoll is-Supercup Ewropea. L-ikbar sodisfazzjon għal Nesta waslet fis-sena ta' wara meta irnexxielu jirbaħ kemm il-kampjonat kif ukoll il-Coppa Italia.

### Milan

Fis-sena 2002, Il-president tal-Lazio Sergio Cragnotti kellu jbieh hafna mill-plajers tieghu minhabba krizi finanzjarja li waslitu ghal falliment. Nesta gie akkwistat mil-A.C.Milan fl-ahhar jum tal-calciomercato. Nesta kompla sahhah id-difiza tal-Milan li diga kienet issahhet bl-akkwist ta' Jaap Stam ftit qalbel. 
Fl-ewwel stagun tieghu mal-Milan, nesta rebah it-tazza tac-campjins u l-Coppa Italia. Nesta kompla jzid fl-unuri personali tieghu bir-rebh ta` Supercoppa UEFA, kampjonat, u Supercoppa Taljana.

## Unuri

;Lazio
* Serie A: 1999–2000
* Coppa Italia: 1997–98, 1999–2000
* Supercoppa Italiana: 1998, 2000
* Tazza tat-Tazez Ewropej: 1998–99
* Super Cup Ewropea: 1999

;Milan
* Serie A: 2003–04, 2010–11
* Coppa Italia: 2002–03
* Supercoppa Italiana: 2004, 2011
* UEFA Champions League: 2002–03, 2006–07
* Super Cup Ewropea: 2003, 2007
* Tazza tad-Dinja tal-Klabbs: 2007

;Montreal Impact
* Canadian Championship: 2013

;Individwali
* Plejer Żagħżugħ tas-Sena tas-Serie A: 1998
* Difensur tas-Sena tas-Serie A: 2000, 2001, 2002, 2003
* Tim tas-Sena tal-UEFA: 2002, 2003, 2004, 2007
* FIFPro World XI: 2005, 2007
* FIFA 100

## Ħoloq esterni
*  Statistika mat-tim nazzjonali Taljan
*  Statistika fuq aic.football.it
* 
*
Cartoon Network

Cartoon Network huwa stazzjon tal-cartoons tat-tfal madwar id-dinja.

## Verżjonijiet

### Amerika
* Cartoon Network (Stati Uniti)
* Cartoon Network (Amerika t'isfel)

### Ewropa
* Cartoon Network (Ewropa)
* Cartoon Network (Ċentru tal-lvant tal-Ewropa)
* Cartoon Network (Nordika)
* Cartoon Network (Ingilterra)
* Cartoon Network (Spanja)
* Cartoon Network (Franza)
* Cartoon Network (Italja)
* Cartoon Network (Ġermanja)
* Cartoon Network (Bulgarija)

### Ażja
* Cartoon Network (Ażja Tax-Xlokk)
* Cartoon Network (Ġappun)
* Cartoon Network (Tal-Indja)
* Cartoon Network (Tat-Turkija)
* Cartoon Network (Tal-Korea)
* Cartoon Network (Tajwan)
* Cartoon Network (Awstralja u New Zealand)

## Ħoloq Estreni
* Website Uffiċjali
* Website tal-Ewropa
Lucia Anguissola

**Lucia Anguissola** (1536 or 1538 - d. ?Cremona, c. 1565, qabel 1568) kinet pittriċi manierista Taljana.

Ftit nafu fuq il-ħajja ta' Lucia u m'għandniex reġistri tat-twelid, però tradizzjonalment jingħad li mietet fl-1565 meta kellha bejn għoxrin u tletin sena.  Nafu bi ftit biss mill-pitturi ta' Lucia u tnejn biss minn dawk li baqa' huma ffirmati.

Lucia twieldet Cremona, l-Italja. Kienet it-tielet minn ħames aħwa bniet li kollha saru pitturi.  Missierha, Amilcare Anguissola, li kien minn-nobbiltà minuri ta' Genova ħeġġeġ lil uliedu biex jitgħallmu l-pittura.  Lucia x'aktarx tħarrġet ma' oħta l-kbira Sofonisba Anguissola u xogħolha, il-parti l-kbira ritratti, jixbaħ lil tagħha fl-istill u t-teknika.  Minn ħut Sofonisba, Lucia kellha l-iżjed ħila.

Vasari faħħar waħda mill-pitturi li għadha teżisti li ra meta żar id-dar tal-familja wara mewtha, ir-*Ritratt ta' Pietro Maria*, Tabib ta' Cremona, (kmieni fis-snin 1560). Dan ritratt sensibbli, fuq il-griż u l-kannella.  Lucia qegħdet lifgħa fuq il-bastun ta' Pietro Maria biex turi li kien tabib. Is-sengħa tagħha tidher fil-ħila li kellha li turi l-karattru tal-mudell f'wiċċu mimli ħajja b'ħuġbejn ogħla mill-oħra u spalla ogħla mill-oħra.  L-uniku xogħol ieħor ta' Lucia li hu iffirmat hu awtoritratt ta' nofs tul (c. 1557). Lucia pinġiet ukoll *Madonna bil-Bambin*. Hemm  *Ritratt ta' Mara* (kmien fis-snin 1560, Gal. Borghese, Ruma) li hu maħsub li jew hu awtoritratt tagħha jew ritratt tagħha mpinġi minn Sofonisba. Żewġ ritratti (Pinacoteca Tosio Martinengo, Brescia u Museo Poldi Pezzoli, Milan), x'aktarx ta' Minerva Anguissola, jistgħu ukoll kienu mpinġijin minn Lucia.

Billi mietet żgħira ma kellhiex l-opportunità li tkun magħrufa daqs oħta.

## Biblijografija
*Perlingieri,Ilya Sandra, *Sofonisba Anguissola,*, Rizzoli International, 1992 
*Harris, Anne Sutherland and Linda Nochlin, *Women Artists: 1550-1950*, Los Angeles County Museum of Art, Knopf, New York, 1976

## Referenzi
Brażil

Il-**Brażil** (Portugiż: *Brasil*), huwa l-akbar pajjiż fl-Amerika Latina. Huwa l-ħames l-ikbar pajjiż fid-dinja, kemm bħala art kif ukoll bħala popolazzjoni, b'iktar minn 193 miljun ruħ. Bl-Oċean Atlantiku fil-Lvant, il-Brażil għandu kosta twila 7,491 km (4,655 mil). Fit-tramuntana għandu tmiss miegħu il-Veneżwela, il-Gujana, is-Surinam u l-Gujana Franċiża; fil-majjistral il-Kolumbja; fil-punent il-Bolivja u l-Peru; fil-lbiċ l-Arġentina u l-Paragwaj u fin-nofsinhar l-Urugwaj. It-territorji Brażiljan għandu ukoll ħafna arċipelagi, fosthom Fernando de Noronha, Rocas Atoll, Saint Peter and Paul Rocks, u Trindade and Martim Vaz. Il-pajjiżi kollha tal-Amerika t'Isfel, barra l-Ekwador u ċ-Ċili, imissu mal-Brażil.

Il-Brażil kien kolonja tal-Portugall mill-wasla ta' Pedro Álvares Cabral fl-1500, sal-1815, meta saret saltna bħala parti mir-Renju Unit tal-Portugal, Brażil u l-Algarvi. Ir-rabta imperjali infatti kienet diġà nqatgħet fl-1808 meta l-belt l-kapitali ta' dan l-Imperu ġiet trasferita minn Liżbona għal Rio de Janeiro, wara li Napuljun invada l-Portugall. L-indipendenza inkisbet fl-1822 bit-twaqqif tal-Imperu tal-Brażil, stat unitarju b'monarkija u sistema parlamentai. Fl-1889 sar repubblika parlamentari wara kolp ta' stat militari. Fl-1988, il-Brażil sar repubblika federali, iffurmara mid-Distrett Federali, 26 Stat u 5,564 Muniċipalità.

L-ekonomija Brażiljana hija s-seba' l-ikbar fid-dinja kemm fil-Prodott Gross Domestiku nominali u kemm fil-parità tal-poter ta' akkwist. Għandu waħda mill-ekonomiji li qed jikbru bl-iżjed rata mgħaġġla u r-riformi ekonomiċi li saru riċentament il-pajjiż kisbulu rikonoxximent u influwenza internazzjonali ħafna iżjed milli kellu.

## Referenzi
Tim nazzjonali tal-futbol tal-Eġittu

It-**tim nazzjonali tal-futbol tal-Eġittu** (bl-Għarbi: منتخب مصر لكرة القدم) huwa t-tim nazzjonali tad-dixxiplina sportiva tal-futbol tal-Eġittu u huwa amministrat mill-federazzjoni tal-futbol Eġizzjana. Attwalment huma ċ-ċampjins Afrikani wara li ttrijunfaw fl-edizzjoni tal-2010 tat-Tazza tan-Nazzjonijiet Afrikani. Barra minn hekk, huma huma l-aktar tim Afrikan li kiseb suċċess fuq livell ta' konfederazzjoni, fejn rebaħ mhux inqas minn seba' edizzjonijiet tal-kompetizzjoni nazzjonali.

## Rekord kompetittiv

### Tazza tad-Dinja

### Tazza tan-Nazzjonijiet Afrikani

*Ċelloli b'burduri ħomor juru li l-kompetizzjoni saret ġewwa l-Eġittu

### Tazza tal-Konfederazzjonijiet

## Skwadra attwali
Il-plejers segwenti ġew magħżula għat-Tazza tan-Nazzjonijiet Afrikani 2010 fl-Angola.

Id-dati preżenti huma sal-31 ta' Jannar, 2010.

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

 

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
|}

## Ħoloq esterni

*Sit uffiċjali tal-Federazzjoni Eġizzjana
*Dak kollu fuq il-futbol fl-Eġittu
*Informazzjoni fuq it-tim nazzjonali u futbol fuq livell ta' klabb fl-Eġittu
Laura Pausini

**Laura Pausini** (16 ta' Mejju 1974, Solarolo, Ravenna) hija kantanta ċelebri Taljana. Barra mill-Italja hija mlaqqma bhala ir-reġina tal-POP taljan. Hija magħrufa għal vuċi qawwija li għandha u għal bosta kanzunetti romantiċi li kitbet hija stess. Barra li tkanta bit-Taljan Pausini tkanta ukoll bl-Ingliż, bl-Ispanjol, bil-Portugiż u bil-Franċiz.
Pausini ddebuttat fit-43 edizzjoni tal-festival ta' San Remo fl-1993 fejn rebħet is-sezzjoni tat-talenti ġodda bid-diska "La Solitudine". S'issa, Laura Pausini biegħet xejn anqas minn 70 miljun diska.

## Bijografija

Laura Pausini hija bint Fabrizio Pausini u Gianna Ballardini. Bdiet tkanta ma' missierha meta kellha biss tmien snin. Ta' tlettax-il sena, irrekordjat l-ewwel album taghha intitolat "I sogni di Laura". Fl-1993 il-karriera tagħha ħadet spinta 'l quddiem bir-rebħ fil-festival ta' San Remo. "La Solitudine", id-diska li rebħet biha f'San Remo, għadha sal-ġurnata tal-lum magħrufa bħala waħda mill-aktar diski popolari ta' Pausini.

Dan is-suċċess wassal għall-avviċinament ta` Warner Music Italy biex b'hekk, Laura ħarget l-ewwel album professjonali tagħha li kien ta' suċċess kbir saħansitra anki ġewwa Franza u l-Olanda. It-tieni album tagħha, intitolat "Laura" , ħareġ fl-1994. Fl-istess sena, Laura Pausini bdiet tkanta ukoll bl-Ispanjol.
Corbin Bleu

**Corbin Bleu Reivers** (twieled fil-21 ta' Frar 1989) huwa attur, kantant, u żeffien Amerikan.

## Filmografija

## Diskografija

### Albums

## Ħoloq esterni
* Sit uffiċjali
Battalja ta' Champaubert

Il-**Battalja ta' Champaubert** ġiet miġġielda nhar l-10 ta' Frar, 1814, bejn it-truppi tal-Ewwel Imperu Franċiż, immexxija mill-Imperatur Napuljun Bonaparti u mill-marixxal Auguste Marmont, u l-qawwiet Russi-Prussjani tas-Sitt Koalizzjoni taħt il-gwida tal-Ġeneral Olssufiev.

## Xenarju

Il-battalja ta' Champaubert kienet waħda mill-ftit drabi matul il-Gwerra tas-Sitt Koalizzjoni li Franza kellha vantaġġ numeriku konsiderevoli fuq il-front tal-battalja. Napuljun ħadha kontra l-armata estensiva Prussjana bix-xewqa li permezz ta' sensiela ta' battalji, hu jkun jista' jdgħajjef l-armata tal-għadu. Fl-10 ta' Frar, hu qabad il-ħamest elef Russu mmexxija mill-Ġeneral Olssufiev fin-Nofsinhar ta' Champaubert, belt li tinsab fil-wied ta' Marne, fil-Lvant ta' Pariġi.

L-eżerċtu Franċiż kien kompost minn 120 kanun, u minn 30,000 suldat għajjenin u mġewħin, fejn x'uħud minnhom kienu ġew reklutati kontra r-rieda tagħhom. Minkejja dan kollu, il-Franċiżi kienu jgawdu minn vantaġġ numeriku ta' 6 għal 1. Napuljun għażel li jafda l-kmand tal-operazzjonijiet fil-kamp lil Auguste Marmont, li però baqa' taħt id-direttivi tal-imperatur.

## Battalja

Minkejja li numerikament kien żvantaġġjat, Olssufiev iddeċieda li jikkumbati minflok jirtira. Id-deċiżjoni tiegħu kienet influwenzata mit-tama żbaljata li kellu li jikseb rinforz f'waqtu mill-marixxal Blücher sabiex jevita d-diżastru milli jsir. Madanakollu, il-ħsieb tiegħu mar żmerċ għall-aħħar u wara ħames sigħat ta' reżistenza t-truppi Russi ġew imdawrin mill-kavallerija Franċiża. Għal Olssufiev kien diżastru totali fejn aktar minn nofs in-nies tiegħu nqatlu u hu stess ittieħed bħala priġunier. Il-Franċiżi, min-naħa tagħhom, tilfu tliet mitt ruħ, fosthom il-Ġeneral Joseph Lagrange.

## Referenzi

## Ħoloq esterni
*Il-Battalja ta' Champaubert, Montmirail-Marchais u Vauchamps
Każakistan

Il-**Każakistan** (; Każak:Қазақстан *Qazaqstan*), uffiċjalment ir-**Repubblika tal-Każakistan**, hu pajjiż fl-Asja Ċentrali, b'parti żgħira fil-punent tax-Xmara Ural fl-Ewropa tal-Lvant. Mill-erja, il-Każakistan huwa l-akbar pajjiż interkjuż fid-dinja u d-disa' l-akbar pajjiż fid-dinja; it-territorju tal-pajjiż jkopri madwar 2,727,300 kilometru kwadru (1,053,000 mi kw) li huwa akbar mill-Ewropa tal-Punent. Il-pajjiż hu mdawwar minn dawn il-pajjiżi skont l-arloġġ mit-tramuntana: ir-Russja, iċ-Ċina, il-Kirġiżistan, l-Użbekistan, u t-Turkmenistan, u wkoll għandhu fruntieri fuq il-parti kbira tal-Baħar Kaspju. Bi 17-il miljun ruħ (stima tal-2013) il-Każakistan hija t-62 l-akbar mill-popolazzjoni fid-dinja, għalkemm id-densità tal-popolazzjoni tagħha hija inqas minn 6&nbsp;persuni kull kilometru kwadru (15&nbsp;kull mi. kw.). Il-kapital hija Nur-Sultan (preċedentement kienet Almati).

## Protesti tal-Każakstan tal-2022

File:2022 Kazakhstan protests — Aqtobe, January 4 (01).jpg|Dimostranti f'Aktobe, 4 ta' Jannar, 2022
File:2022 Kazakhstan protests — Aqtobe, January 4 (02).jpg|Dimostranti jwaqqfu yurta f'Aktobe, 4 ta' Jannar 2022.
File:Здание акимата Алматы.jpg|Akimat maħruq fi Pjazza tar-Repubblika
File:Сгоревшее здание Площадь Республики 13.jpg|Akimat maħruq fi Pjazza tar-Repubblika
File:Повреждённый протестующими УАЗ Патриот Национальной гвардии МВД РК.jpg|Vettura tal-pulizija maqluba f'Almaty
File:Служебный полицейский автобус ПАЗ-3205 сожжённый протестующими.jpg|Vann tal-pulizija maħruq f'Almaty


## Referenzi
Xemxija

**Xemxija** huwa villaġġ żgħir ġewwa San Pawl Il-Baħar fit-tramuntana ta' Malta.

Magħruf bħala villaġġ kwiet u imdawwar b'xenarju pittoresk u sabieħ. Huwa wieħed mill iktar postijiet fertili fill gżira Maltija. 
Il-villaġġ jikkonsisti f'port, erbatax il-triq residenzjali, u knisja. Ghalkemm l-ewwel bini geww ix-Xemxija imur lura biss ghaż żmien 80 u 90, iż-żona kienet abitata minn żmien il-preistorja. Fix-Xemxija wieħed jista jsib rotta sħieħa ta' siti preistoriċi li jinkuldu oqbra Puniċi, mhażen tal-qamħ, fdal ta` tempji, u ġebel megalitiċi. Nsibu wkoll il-bajja msejha tal-Fekruna.
Enya

**Eithne Patricia Ní Bhraonáin** (Gweedore, 17 ta' Mejju 1961), magħrufha aħjar bħala **Enya**, hija kantanta, mużiċista u kompożitriċi Irlandiża. Isimha ħafna drabi huwa ppreżentat fil-medja bħala **Enya Breenan**; *Enya* huwa tranżliterazzjoni approsimittiva ta' kif Eithne (isem bl-Irlandiż) huwa pronunzjat fil-lingwa Irlandiża, il-lingwa nattiva tagħha.

Il-karriera mużikali tagħha bdiet fl-1980, meta għal ftit ingħaqdet mal-grupp Clannad, qabel ma ħalliet 'l-grupp biex tibda karriera bħala solista. L-album tagħha *[[Watermark (Enya)|Watermark]]*, li ħareġ fl-1988, irnexxielha jwassalha għar-rikonoxximent internazzjonali u Enya saret magħrufha għall-ħoss uniku tagħha, li kien karatterizzat minn melodiji folkloristiċi, u diversi tipi oħra ta' ħsejjes.

Matul is-snin disgħin u l-bidu tal-millenju, Enya kompliet tgawdi s-suċċess; l-album tagħha *[[A Day Without Rain]]* (2000) irnexxielu jbigħ 15-il miljun kopja u hi ġiet imsejħa bħala l-ikbar artista femminili li biegħet diski fl-2001. Fl-Irlanda, hi hi l-iktar artista solista li biegħet kopji u hi uffiċjalment it-tieni l-ikbar esportatriċi ta' mużika f'pajjiżha wara l-grupp U2. Iċ-ċifra ta' kopji tal-albums tagħha jammontaw għal 70 miljun sal-2009, b'iktar minn 26 miljun ikunu mill-Istati Uniti. Ix-xogħol tagħha wassalha għal erba' Grammys u nominazzjoni għall-Academy Award.

## Ħoloq esterni

* Enya.com — Sit uffiċjali ta' Enya
* Enya fuq Allmusic
Mikrostat

**Mikrostat** huwa stat sovran li għandu popolazzjoni jew spazju ta' art żgħir, is-soltu t-tnejn. Xi eżempji huma il-Belt tal-Vatikan, Monako u Malta. L-iżgħar mikrostat kumpletament sovran huwa l-belt tal-Vatikan, b'991 fl-2003 u żona biss ta' 0.44 km².
Leġjun ta' Marija

Il-**Leġjun ta' Marija** (bil-Latin: *Legio Mariae*) ġie mwaqqaf minn Frank Duff fis-7 ta' Settembru, 1921 f'Dublin, l-Irlanda.

Ġewwa Malta, il-Leġjun ta' Marija beda fl-1936 minn Monica Walsh, Tessie Agius u Mary Pitré f'Tas-Sliema u kellu l-ewwel direttur spiritwali lil Dun Karm Psaila, il-Poeta Nazzjonali u ġie rikonoxxut uffiċjalment fl-1940.

Il-Leġjun ta' Marija ġie ffurmat fuq is-sistema tal-Leġjun Ruman biex jaħdem għas-servizz tal-Knisja u jġedded il-vera devozzjoni lejn Marija fil-membri tiegħu. L-għan tal-Leġjun huwa li jaħdem għall-qdusija tal-membri u l-evanġelizzazzjoni ta' oħrajn.

Il-membri jiltaqgħu darba fil-ġimgħa u hu mistenni minnhom li jagħmlu kull ġimgħa mill-inqas sagħtejn appostolat ta' kull xorta mal-proxxmu. Dan kollu jservi ta' formazzjoni tal-membri taħt il-patroċinju u l-gwida ta' Marija u l-awtorità tal-Knisja.
Annimal

L-**annimali** huma organiżmi multi-ċellurali fir-renju bijoloġiku **Animalia**. Minbarra ċertu eċċezzjonijiet, l-annimali jikkonsmaw materjal organiku, jieħdu nifs l-ossiġenu, kapaċi jimxu, jistgħu jirriproduċu sesswalment, u jgħaddu minn fażi ontoġenetika fejn ġisimhom jikkonsisti minn sfera ħawja ta' ċelloli, il-blastula, matul l-iżvilupp embrijoniku.
Anna Bergendahl

**Anna Bergendahl** (imwielda *Anna Henrietta Bergendahl*; Hägersten, 11 ta' Diċembru 1991) hija kantanta Żvediża. Malena rebħet id-dritt li tirrapreżenta lill-Iżvezja fil-Festival tal-Eurovision 2010, bid-diska "This is my life" miktuba minn Bobby Ljunggren u Kristian Lagerström.

## Melodifestivalen 2010 u l-Eurovision

Nhar it-14 ta' Novembru, 2010 ġie mħabbar li Anna Bergendahl kienet se tidħol fil-Melodifestivalen 2010 għall-Festival tal-Eurovision 2010 bil-kanzunetta "This is my life" b'lirika ta' Bobby Ljunggren u Kristian Lägerström. Nhar it-27 ta' Frar, 2010 ikkompetiet fir-raba' semifinali tal-Melodifestivalen f'Malmö u ġiet imħabbra bħala waħda mill-finalisti. Nhar l-15 ta' Marzu, Anna akkwistat id-dritt biex tirrapreżenta lill-Iżvezja fil-fażi finali tal-konkors. 

## Diskografija
* Yours sincerely (LionHearts Records)
Midfilder

Fil-logħba tal-futbol, **midfilder** huwa plejer li l-pożizzjoni tiegħu (kulur blu fl-istampa) hi bejn l-attakkanti u d-difensuri. Il-funzjonijiet prinċipali ta' dawn it-tip ta' plejers huma li jneħħu l-possessjoni mill-avversarji, li jerġgħu jiksbu l-possessjoni tal-ballun, u li jqassmuh lill-attakkanti, u wkoll, biex jiskorjaw. Xi midfilders għandhom tendenza ta' logħob difensiv, waqt li oħrajn jaħdmu fuq front aktar offensiv. In-numru ta' midfilders li jiġi impjegat f'logħba jiddependi fuq il-formazzjoni li tiġi adottata mit-tim u l-irwol individwali ta' kull plejer.

## Midfilder ċentrali

Il-midfilders ċentrali għandhom numru ta' rwoli differenti fil-futbol, u probabbilment huma l-iktar importanti f'dak li għandu x'jaqsam mal-bini tal-attakki. Il-pożizzjoni tagħhom tippermettilhom li jkollhom dehra sħiħa tal-partita, u minħabba li l-maġġoranza tal-logħob isir madwar din iż-żona ta' nofs il-grawnd, il-midfilders ħafna drabi għandu grad għoli ta' kontroll fuq kif logħba tintlagħab. Din il-parti tal-grawnd tinstab ħafna drabi bħala l-"magna" tat-tim, minħabba li timijiet kbar ftit li xejn jagħmlu suċċess mingħajr midfilders ċentrali ta' kwalità.

## Midfilder difensiv

Midfilder difensiv huwa midfilder ċentrali li huwa stazzjonat quddiem id-difensuri għal raġunijiet difensuri, biex "iżomm lura" 'l-attakkanti milli jattakkaw. Din hi possibilment l-iktar rwol ġdid fit-tattiċi tal-futbol modern.

Ir-responsabilitajiet ta' midfilders difensivi ħafna drabi jinkludu:
* Jipprovdi tarka lid-difiża kontra l-attakkanti u d-difensuri tat-tim avversarju.
* Ikopri l-irwol ta' difensuri fuq il-faxex, midfilders jew anke difensuri ċentrali meta dawn javvanzaw għal xi attakk.
* Iżomm id-distribuzzjoni tal-ballun qrib id-difiża. Minħabba li passaġġi bejn id-difensuri tista' tkun riskjuża, il-preżenza ta' midfilder difensiv quddiem id-difensuri tipprovdi għażla iktar sigura.
* Jiddistribwixxu l-azzjoni fuq il-faxex jew fuq l-attakk.
* Jiddirezzjonaw l-azzjoni avversarja fuq il-faxex fejn tkun inqas effettiva. Ħafna drabi, il-midfilders difensivi jiġu mpjegati qrib il-faxex sabiex jannullaw l-attakki tal-midfilders offensivi fuq il-faxex tat-tim avversarju.

## Midfilder offensiv

Midfilder offensiv huwa kwalunkwe midfilder li huwa stazzjonat f'pożizzjoni aktar avvanzata f'nofs il-grawnd biex jassisti l-gowls. Il-pożizzjoni ta' midfilder offensiv hija waħda influwenti u tirrikjedi plejer li jħaddan abilitajiet tekniċi, fil-passaġġi, fl-ixuttjar, fil-ġiri u fid-dribbling.
Moska

**Moska** hi l-belt kapitali ta' Russja. Il-belt għandha popolazzjoni ta' 12,500,123 ruħ (sal-2018).


Stampa:Марш за мир и свободу_(13).jpg|Il-politiku tal-oppożizzjoni Russu Boris Nemtsov fi protesta kontra l-gwerra f'Moska fl-2014, bi bnadar Russi u Ukrajni
Stampa:Lissner.jpg|Il-Battalja ta' Moska kienet sensiela ta' żewġ battalji, li seħħew f'Moska, fl-1 u t-3 ta' Settembru, 1612, matul il-Gwerra Pollakka-Muscovita (1605–1618), u Żmien l-Inkwiet. Il-forzi tal-Commonwealth Pollakk-Litwan ġew ikkmandati minn Field Hetman tal-Litwanja, Jan Karol Chodkiewicz
Stampa:Facial_Chronicle_-_b.22,_p._202.gif|Minjatura mill-Illustrated Chronicle, seklu 16 dwar in-Nar ta' Moska seħħet fl-24 ta' Mejju 1571, meta l-armata tal-Krimea u l-Ottomana (8,000 Tatar tal-Krimea, 33,000 irregolari Ottomani u 7,000 Ġannizzeri) immexxija mill-Khan tal-Krimea, Devlet defensiv Ipukhray, Devlet defensiv tal-Krimea fortifikazzjonijiet. fix-Xmara Oka, qasam ix-Xmara Ugra fis-subborgi ta' Moska u dawwar il-ġenb tal-armata Russa ta' 35,000 sa 40,000 raġel.