Qabar Traċjan ta' Kazanlak

Il-**Qabar Traċjan ta' Kazanlak** (bil-Bulgaru: Казанлъшка гробница, *Kazanlǎška grobnica*) huwa qabar bil-volti b'għamla ta' miġbħa (*tholos*) li jinsab qrib ir-raħal ta' Kazanlak fil-Bulgarija ċentrali.

## Deskrizzjoni
Il-qabar huwa parti minn nekropoli Traċjana rjali kbira fil-Wied tal-Mexxejja Traċjani qrib il-belt kapitali antika ta' Seuthopolis fejn jinsabu iktar minn elf qabar ta' rjali u ta' membri tal-aristokrazija Traċjana.

Il-monument imur lura għas-seklu 4 Q.K. u tniżżel fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1979. Il-pitturi f'dan il-qabar żgħir huma fost l-iżjed kapulavuri artistiċi ppreservati l-aħjar mill-perjodu Ellenistiku.

Is-sit jikkonsisti minn kuritur dejjaq li jagħti għal kompartiment tond imsaqqaf b'koppla ta' daqs li jesa' difna waħda. Iż-żewġ elementi huma mpittra u mżejna bl-affreski li jirrappreżentaw koppja Traċjana f'ċerimonja funebri ritwalistika. L-affreski mal-ħitan ġew impittrin b'lewn aħmar skur jew kulur id-demm.

L-affresk ta' mal-koppla juri koppja bilqiegħda jżomm il-polz ta' xulxin filwaqt li oħrajn jidhru resqin lejhom f'purċissjoni b'għadd ta' gabarrejiet u b'diversi oġġetti, bil-qaddejja fl-isfond. Il-koppja tidher bilqiegħda separatament fuq siġġijiet elaborati differenti. L-istoriku tal-arti Bulgara Lyudmila Zhivkova tinterpreta l-ġest kondiviż bejn il-figuri ċentrali bħala indikattivi ta' mument ta' ħlewwa u ta' ugwaljanza, iżda din l-interpretazzjoni mhix kondiviża mill-ispeċjalisti kollha. Fil-purċissjoni jidhru mpittrin mużiċisti jdoqqu l-kurunetta. L-affresk juri żwiemel differenti: iż-żwiemel bis-sarġ jidhru mmexxija mingħajr rikkieba, qaddej iżomm grupp ta' żwiemel jiġbdu karru, filwaqt li mal-koppla hemm il-pittura ta' tellieqa bil-karrijiet. Fil-pedament tal-koppla hemm bordura prinċipali bi kranji ta' bhejjem imżejna bix-xalel tad-drapp mal-qrejjen tagħhom u dawn jalternaw mad-disinni ta' salib ekwilaterali li ġie interpretat bħala fjura. Fost borduri oħrajn li jiddividu l-affresk tal-koppla, bordura partikolari ta' tiżjin fiha mudell ta' bajda u vleġġa bi stil Ellenistiku, filwaqt li borduri oħrajn juru strixxi, pizzi u disinni li jaf kellhom tifsira kulturali jew familjali speċifika.

Sabiex l-affreski delikati jiġu ppreservati, il-qabar oriġinali mhuwiex miftuħ għall-pubbliku. Minflok, inbniet replika tal-istess daqs u qies fil-qrib għall-aċċess tal-pubbliku.

## Sit ta' Wirt Dinji
Il-Qabar Traċjan ta' Kazanlak ġie ddeżinjat bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1979.

Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' tliet kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-**kriterju (i)** "Rappreżentazzjoni ta' kapulavur frott il-kreattività tal-bniedem"; il-**kriterju (iii)** "Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta' tradizzjoni kulturali jew ta' ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet", u l-**kriterju (iv)** "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem".

## Kultura kontemporanja
Il-mara bilqiegħda tal-affresk tal-qabar tidher fuq in-naħa ta' wara tal-munita Bulgara ta' 50 stotinki li nħarġet fl-2005.

## Gallerija

Stampa:Reproduction of Thracian tomb 1.jpg|Dettall tal-affresk tal-koppja Traċjana u burdura bid-disinn.
Stampa:Reproduction of Thracian tomb 2.jpg|Dettall tal-affresk tat-tellieqa bil-karrijiet u burdura bid-disinn.
Stampa:Thracian Tomb of Kazanlak.jpg|Dettall tal-affresk taż-żwiemel bis-sarġ mingħajr rikkieba.
Stampa:Kazanlak-tomb-fresco-2.jpg|Dettall tal-affresk taż-żwiemel bis-sarġ mingħajr rikkieba.
Stampa:Kazanlak-tomb-fresco-3.jpg|Dettall tal-affresk tal-qaddejja b'oġġetti f'idejhom bħala offerta.
Stampa:Kazanlak-tomb-fresco-1.jpg|Dettall tal-affresk tal-qaddejja b'oġġetti f'idejhom bħala offerta u ta' karru.
Stampa:Kazanlak-tomb 4.jpg|Uħud mill-artefatti li nstabu fil-qabar.
Stampa:Kazanlak-tomb 1.jpg|Struttura protettiva li nbniet fuq il-qabar oriġinali.
Stampa:Kazanlak-tomb 8.jpg|Veduta tal-binja protettiva.
Stampa:Kazanlak-tomb 9.jpg|Veduta tal-binja protettiva.
Stampa:Kazanlak-tomb 2.jpg|Id-daħla tar-replika tal-qabar.
Stampa:Kazanlak-tomb 6.jpg|Il-plakka tal-qabar bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO.


## Referenzi