Strateġija

**Strateġija** (mill-Grieg στρατηγία *stratēgia*, "arti ta' mexxej tat-truppi; uffiċċju ta' ġenerali, kmand, generalship"  ) huwa pjan ġenerali biex jinkiseb għan jew għanijiet fit-tul jew ġenerali taħt kundizzjonijiet ta' inċertezza. Fl-"arti tal-ġenerali", li tinkludi diversi gruppi ta' ħiliet inklużi tattiċi militari, siegecraft, loġistika eċċ., it-terminu beda jintuża fis-6 seklu CE fit-terminoloġija Rumana tal-Lvant, u ġie tradott f'lingwi vernakulari tal-Punent fis-seklu 18. Minn dak iż-żmien sas-seklu 20, il-kelma "strateġija" bdiet tindika "mod kif tipprova ssegwi għanijiet politiċi, kif ukoll it-theddida jew l-użu attwali tal-forza, f'dijalettika tar-rieda" f'kunflitt militari, fejn iż-żewġ avversarji jitqabdu. 

L-istrateġija hija importanti għaliex ir-riżorsi meħtieġa biex jintlaħqu l-għanijiet huma ġeneralment limitati. L-istrateġija tinvolvi tħejjija tal-għanijiet u l-prijoritajiet, id-determinazzjoni tal-azzjonijiet biex jintlaħqu l-għanijiet, u l-mobilizzazzjoni tar-riżorsi biex jitwettqu l-azzjonijiet.  Strateġija tiddeskrivi kif l-għanijiet (miri) se jintlaħqu bil-mezzi (riżorsi).  L-istrateġija tista' tkun intenzjonata jew tista' temerġi (toħroġ weħidha) hekk kif l-organizzazzjoni tadatta għall-ambjent tagħha jew tikkompeti.  Dan jinvolvi attivitajiet bħall-ippjanar strateġiku u l-ħsieb strateġiku. 

Henry Mintzberg mill-Università McGill iddefinixxa l-istrateġija bħala mudell fi fluss ta' deċiżjonijiet biex jikkuntrasta ma' perspettiva ta' strateġija bħala ppjanar,  filwaqt li Henrik von Scheel jiddefinixxi l-essenza tal-istrateġija bħala l-attivitajiet biex iwasslu taħlita unika ta' valur: l-għażla li twettaq attivitajiet differenti jew biex twettaq attivitajiet differenti mill-għedewwa jew rivali.  Max McKeown (2011) jargumenta li "l-istrateġija hija dwar it-tiswir tal-futur" u hija l-attentat uman li jasal għal "għanijiet mixtieqa b'mezzi disponibbli". Vladimir Kvint jiddefinixxi l-istrateġija bħala "sistema ta 'sejba, formulazzjoni u żvilupp ta' duttrina li tiżgura suċċess fit-tul jekk tiġi segwita kif imiss."  It-teoristi tal-kumplessità jiddefinixxu l-istrateġija bħala l-iżvolġiment tal-aspetti interni u esterni tal-organizzazzjoni li jirriżultaw f'azzjonijiet f'kuntest soċjoekonomiku.   

## Komponenti
Il-Professur Richard P. Rumelt iddeskriva lstrateġija bħala tip ta’ soluzzjoni tal-problemi fl-2011. Strateġija tajba tinbena madwar dak li sejjaħ *kernel(qalba)* . Il-qalba għandha tliet partijiet: 1) *Dijanjosi* li tiddefinixxi jew tispjega n-natura tal-isfida; 2) Politika ta' *gwida* biex tittratta l-isfida; u 3) *Azzjonijiet* koerenti mfassla biex iwettqu l-politika ta' gwida.  Il-President Kennedy wera dawn it-tliet elementi ta’ strateġija fid-Diskors tiegħu dwar il-Kriżi tal-Missili Kubani lin-Nazzjon tat-22 ta’ Ottubru 1962:

# Dijanjosi: “Dan il-Gvern, kif imwiegħed, żamm l-eqreb sorveljanza tal-akkumulazzjoni militari Sovjetika fil-gżira ta’ Kuba. Fl-aħħar ġimgħa, evidenza inequivocabbli stabbilixxiet il-fatt li serje ta’ siti ta’ missili offensivi issa qegħdin jitħejjew f’dik il-gżira l-ħabs. L-iskop ta’ dawn il-bażijiet ma jista’ jkun xejn ħlief li jipprovdu kapaċità ta’ attakk nukleari kontra l-Emisfera tal-Punent.”
# Politika ta' Gwida: "Għalhekk, l-għan bla tfixkil tagħna għandu jkun li jipprevjenu l-użu ta' dawn il-missili kontra dan jew kwalunkwe pajjiż ieħor, u li niżguraw l-irtirar jew l-eliminazzjoni tagħhom mill-Emisfera tal-Punent."
# Pjanijiet ta 'Azzjoni: L-ewwel fost seba' passi nnumerati kien dan li ġej: "Biex titwaqqaf din l-akkumulazzjoni offensiva qed tinbeda kwarantina stretta fuq it-tagħmir militari offensiv kollu li qed jiġi kkonsenjat lejn Kuba. Il-vapuri kollha ta’ kull tip sejrin lejn Kuba minn kwalunkwe nazzjon jew port, jekk jinstabu li fihom tagħbija ta’ armi offensivi, jiġu mibgħuta lura.” 

Fl-2011, Rumelt kiteb li tliet aspetti importanti ta' strateġija jinkludu "premeditazzjoni, l-antiċipazzjoni ta' l-imġieba ta 'oħrajn, u d-disinn bi skop ta' azzjonijiet koordinati." Huwa ddeskriva l-istrateġija bħala soluzzjoni ta' problema ta' disinn, b'kompromessi fost diversi elementi li jridu jiġu irranġati, aġġustati u kkoordinati, aktar milli pjan jew għażla. 

## Formulazzjoni u implimentazzjoni
L-istrateġija tipikament tinvolvi żewġ proċessi ewlenin: *formulazzjoni* u *implimentazzjoni*. Il-*formulazzjoni* tinvolvi l-analiżi tal-ambjent jew is-sitwazzjoni, li ssir dijanjosi, u li tiżviluppa politiki ta' gwida. Tinkludi attivitajiet bħal ippjanar strateġiku u ħsieb strateġiku. L- *implimentazzjoni* tirreferi għall-pjanijiet ta' azzjoni meħuda biex jintlaħqu l-għanijiet stabbiliti mill-politika ta' gwida.  

Fl-1981 Bruce Henderson kiteb li: "L-istrateġija tiddependi fuq il-ħila li tipprevedi konsegwenzi futuri ta 'inizjattivi preżenti." Skontu, ir-rekwiżiti bażiċi għall-iżvilupp tal-istrateġija jinkludu, fost fatturi oħra: 1) għarfien estensiv dwar l-ambjent, is-suq u l-kompetituri; 2) il-ħila li teżamina dan l-għarfien bħala sistema dinamika interattiva; u 3) l-immaġinazzjoni u l-loġika biex tagħżel bejn alternattivi speċifiċi. Henderson kiteb li l-istrateġija kienet ta’ valur minħabba: “riżorsi finiti, inċertezza dwar il-kapaċità u l-intenzjonijiet ta’ l-avversarju; l-impenn irriversibbli tar-riżorsi; il-ħtieġa ta’ koordinazzjoni ta’ azzjoni matul iż-żmien u d-distanza; l-inċertezza dwar il-kontroll ta’ l-inizjattiva; u n-natura tar-reċiproċi ta’ l-avversarji. perċezzjonijiet ta’ xulxin”. 

## Teoriji Militari
Is-subordinazzjoni tal-perspettiva politika għall-militar hi assurda, għax hija l-politika li ħolqot il-gwerra. . . Il-politika hija l-intelliġenza li tiggwida, u l-gwerra biss l-istrument, mhux viċi-versa. Dwar il-Gwerra minn Carl von Clausewitz
Fit-teorija militari, l-istrateġija hija "l-użu kemm matul il-paċi kif ukoll il-gwerra, tal-forzi kollha tan-nazzjon, permezz ta' ppjanar u żvilupp fuq skala kbira, fuq medda twila, biex tiżgura s-sigurtà u r-rebħa" ( *Random House Dictionary* ). 

Il-missier ta' studju strateġiku modern tal-Punent, Carl von Clausewitz, iddefinixxa l-istrateġija militari bħala "l-użu ta' battalji biex tikseb it-tmiem tal-gwerra." Id-definizzjoni ta' BH Liddell Hart poġġiet inqas enfasi fuq il-battalji, u tiddefinixxi l-istrateġija bħala "l-arti li tqassam u tapplika mezzi militari biex jintlaħqu l-għanijiet politiċi".  Għalhekk, it-tnejn taw l-importanza lill-għanijiet politiċi fuq il-miri militari. L-għalliem tal-Kulleġġ tal-Gwerra Navali tal-Istati Uniti, Andrew Wilson, iddefinixxa l-istrateġija bħala l-"proċess li bih l-iskop politiku jiġi tradott f'azzjoni militari."  Lawrence Freedman iddefinixxa l-istrateġija bħala l-"arti li toħloq il-poter." 

Il-filosofija militari tal-Lvant tmur lura ħafna aktar, b'eżempji bħal *The Art of War* ta' Sun Tzu li nkiteb madwar 500 QK 

## Teorija tal-Management
L-essenza tal-formulazzjoni tal-istrateġija kompetittiva hija li tirrelata kumpanija mal-ambjent tagħha. Michael Porter 
L-istrateġija tan-negozju moderna ħarġet bħala qasam ta' studju u prattika fis-sittinijiet; qabel dak iż-żmien, il-kliem "strateġija" u "kompetizzjoni" rari dehru fil-letteratura l-aktar prominenti.   Alfred Chandler kiteb fl-1962 li: "L-istrateġija hija d-determinazzjoni tal-miri bażiċi fit-tul ta' intrapriża, u l-adozzjoni ta' korsijiet t' azzjoni u l-allokazzjoni tar-riżorsi meħtieġa għat-twettiq ta' dawn l-għanijiet."  Michael Porter iddefinixxa l-istrateġija fl-1980 bħala l-"...formula wiesgħa għal kif negozju se jikkompeti, x'għandhom ikunu l-għanijiet tiegħu, u liema policies se jkunu meħtieġa biex jitwettqu dawk l-għanijiet" u l-"...kombinazzjoni tal- *għanijiet* (miri) li d-ditta qed tistinka għalihom u l- *mezzi* (politiki) li bihom qed tfittex li tasal hemm." 

Henry Mintzberg iddeskriva ħames definizzjonijiet ta’ strateġija fl-1998:

* Strateġija bħala pjan – kors ta' azzjoni dirett biex jinkiseb sett ta' għanijiet *maħsuba*; simili għall-kunċett tal-ippjanar strateġiku;
* Strateġija bħala mudell – mudell konsistenti ta’ mġiba tal-passat, bi strateġija *realizzata* maż-żmien aktar milli ppjanata jew *maħsuba* . Fejn il-mudell realizzat kien differenti mill-intenzjoni, huwa rrefera għall-istrateġija bħala *emerġenti* ;
* Strateġija bħala pożizzjoni – li jinstabu ditti, prodotti, jew kumpaniji fis-suq, ibbażati fuq il-qafas kunċettwali tal-konsumaturi jew partijiet interessati oħra; strateġija ddeterminata primarjament minn fatturi barra d-ditta;
* Strateġija bħala stratega – manuvra speċifika maħsuba biex tissupera lil kompetitur; u
* Strateġija bħala perspettiva – strateġija ta' eżekuzzjoni bbażata fuq "teorija tan-negozju" jew estensjoni naturali tal-mentalità jew perspettiva ideoloġika tal-organizzazzjoni. 

## Strateġiji tal-logħob
Fit-teorija tal-logħob, *strateġija* tirreferi għar-regoli li plejer juża biex jagħżel bejn l-għażliet azzjonabbli disponibbli. Kull plejer f'logħba mhux trivjali għandu sett ta' strateġiji possibbli biex juża meta jagħżel liema jiċċaqlaq jagħmel.

Strateġija tista’ tħares ‘il quddiem b’mod rikorsiv u tikkunsidra liema azzjonijiet jistgħu jiġru f’kull stat kontinġenti tal-logħba—eż. jekk il-plejer jieħu azzjoni 1, allura dan jippreżenta lill-avversarju b’ċerta sitwazzjoni, li tista’ tkun tajba jew ħażina, filwaqt li jekk il-plejer jieħu azzjoni 2 allura l-avversarji jiġu ppreżentati b'sitwazzjoni differenti, u f'kull każ l-għażliet li jagħmlu se jiddeterminaw is-sitwazzjoni futura tagħhom stess.

L-istrateġiji fit-teorija tal-logħob jistgħu jkunu każwali (imħallta) jew deterministiċi (puri). Strateġiji puri jistgħu jitqiesu bħala każ speċjali ta' strateġiji mħallta, li fihom il- probabbiltajiet 0 jew 1 biss huma użati għall-azzjonijiet.

Logħob ibbażat fuq l-istrateġija, bħal ngħidu aħna, ċeda, ġeneralment jirrikjedi li plejer jaħseb f'sekwenza ta' soluzzjonijiet biex jiddetermina l-aħjar mod biex jegħleb lill-avversarju tiegħu.

## Strateġija Kontra t-Terroriżmu
Minħabba li l-ġlieda kontra t-terroriżmu tinvolvi l-isforzi sinkronizzati ta’ bosta entitajiet burokratiċi li jikkompetu, il-gvernijiet nazzjonali spiss joħolqu strateġiji ġenerali kontra t-terroriżmu fil-livell nazzjonali.  Strateġija nazzjonali kontra t-terroriżmu hija pjan ta’ gvern biex juża l-istrumenti tal-poter nazzjonali biex jinnewtralizza lit-terroristi, l-organizzazzjonijiet tagħhom, u n-netwerks tagħhom sabiex jagħmilhom inkapaċi li jużaw il-vjolenza biex iqanqlu l-biża’ u jġiegħel lill-gvern jew liċ-ċittadini tiegħu jirreaġixxu skont l-għanijiet tat-terroristi.  L-Istati Uniti kellha diversi strateġiji bħal dawn fil-passat, inkluża l-*Istrateġija Nazzjonali tal-Istati Uniti għall-Ġlieda Kontra t-Terroriżmu* (2018);  l-*Istrateġija Nazzjonali għall-Ġlieda Kontra t-Terroriżmu ta* ' era Obama (2011); u l*-Istrateġija Nazzjonali għall-Ġlieda kontra t-Terroriżmu* (2003). Kien hemm ukoll għadd ta’ pjanijiet anċillari jew ta’ appoġġ, bħall- *Istrateġija tal-2014 għall-Ġlieda kontra l-Istat Iżlamiku tal-Iraq u l-Levant*, u l *-Pjan ta’ Implimentazzjoni Strateġika tal-2016 għall-Empowering tal-Imsieħba Lokali biex jipprevjenu l-estremiżmu Vjolenti fl-Istati Uniti* .  Bl-istess mod, l-istrateġija kontra t-terroriżmu tar-Renju Unit, CONTEST, tfittex "li tnaqqas ir-riskju għar-Renju Unit u ċ-ċittadini u l-interessi tiegħu barra minn xtutna mit-terroriżmu, sabiex in-nies ikunu jistgħu jgħaddu ħajjithom b'mod ħieles u b'kunfidenza." 

## Ara ukoll

* Strateġija Mmexxija mill-Kunċett
* Konsulent
* Algoritmu tal- odds (strateġija tal-odds )
* Logħba ta 'strateġija
* Mudell ta 'strateġija
* Ippjanar strateġiku
* Ġestjoni strateġika
* Strategist
* Lingwa tal-Markup tal-Istrateġija
* Ġestjoni tal-ħin
* Strategist tal-Armata tal-Istati Uniti

## Aktar qari

* Burgelman, James. *Strategy is Destiny (2002)* : Strategy Is Destiny: Kif It-Tgħid ta' Strateġija Jsawwar il-Futur ta' Kumpanija
* Freedman, Lawrence. *Strateġija: Storja* (2013): Strateġija: Storja 1 Edizzjoni
* Heuser, Beatrice. *L-Evoluzzjoni tal-Istrateġija* (2010): L-Evoluzzjoni tal-Istrateġija: Ħsieb tal-Gwerra mill-Antikità sal-Preżent
* Kvint, Vladimir. *Strateġija għas-Suq Globali: Teorija u Applikazzjonijiet Prattiċi* (2016): Silta minn Google Books

## Referenzi