open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Malażja

Il-**Malażja** jew **Malaysia** (pronunzja bil-Malaju Standard: [/ma.le.sia/]; malésia) hija monarkija kostituzzjonali federali li tinsab fl-Asja tax-Xlokk. Il-pajjiż jikkonsisti minn tlettax-il stat u tliet territorji federali u għandu art totali ta' 330,803 kilometru kwadru li jissepara l-Baħar taċ-Ċina t'Isfel f'żewġ reġjuni ta' daqs simili, il-Malażja tal-Punent u tal-Lvant (Borneo Malażjana). Il-Malażja tal-Punent taqsam art u fruntiera marittima mat-Tajlandja u fruntieri marittimi ma' Singapor, il-Vjetnam, u l-Indoneżja. Il-Malażja tal-Lvant taqsam fruntieri marittimi u tal-art mal-Brunej u l-Indonesia u fruntiera marittima mal-Filippini. Il-belt kapitali hija Kuala Lumpur, filwaqt li Putrajaya hija s-sede tal-gvern federali. B'popolazzjoni ta' aktar minn 30 miljun, il-Malażja saret it-42 l-aktar pajjiż popolat fid-dinja. L-aktar punt li qiegħed 'l isfel fil-kontinent Ewroasja, Tanjung Piai, huwa fil-Malażja, allokat fit-tropiċi. Il-Pajjiż huwa wieħed mis-17-il pajjiżi megadiversi fid-dinja, b'numru kbir ta' speċi endemiċi.

Kolonizzata mill-Ingliżi fis-seklu 19, wara l-indipendenza tal-Grupp tal-Kolonji Brittaniċi fl-Istrett tal-Asja fil-31 ta' Jannar 1948 ġiet iffurmata l-Unjoni tal-Malasja iżda minħabba tilwim intern ma' Singapor, ġie deċiż fl-1963 li Singapore għandu jirtira mill-Federazzjoni u jippretendi lilu nnifsu bħala repubblika indipendenti fid-9 ta' Awwissu 1965.

## Referenzi
Bangladexx

Il-**Bangladexx** (Bengali: বাংলাদেশ) huwa nazzjon fl-Asja, Tmiss mal-Indja lejn il-Punent u t-Tramuntana (bl-Stat tal-Bengal tal-Lvant), Burma lejn il-Lvant (minn ħafna refuġjati Musulmani ġejjin) u l-Oċean Indjan fin-Nofsinhar..

Fruntieri totali tal-Bangladexx: 4,413 km, pajjiżi tal-fruntiera (2): Burma 271 km; Indja 4,142 km.
Pakistan

Il-**Pakistan** (Urdu: پاكِستان‎, Pākistān), li l-isem uffiċjali tagħha huwa r-Repubblika Iżlamika tal-Pakistan (Urdu: Islāmī Jumhūriya'eh Pākistān; Ingliż: Islamic Republic of Pakistan) huwa nazzjon fl-Asja. Il-belt kapitali hi Islamabad. Hija tillimita lejn il-Punent mal-Iran, lejn it-Tramuntana mal-Afganistan, lejn il-Lvant mal-Indja u lejn in-Nofsinhar mal-Oċean Indjan, .
Vanwatu

Il-**Vanwatu** huwa nazzjon fl-Oċean Paċifiku.
Uffiċjalment ir-Repubblika ta' Vanuatu (b'Bislama: Ripablik blong Vanuatu; bl-Ingliż: Republic of Vanuatu; bil-Franċiż: République de Vanuatu), hija pajjiż gżira li tinsab fin-Nofsinhar tal-Oċean Paċifiku. Il-belt kapitali hi Port Vila. L-arċipelagu, li huwa ta' oriġini vulkanika, jinsab madwar 1,750 km fil-lvant tal-Awstralja, 500 km fil-grigal ta' New Caledonia, fil-punent ta' Fiġi u fin-nofsinhar tal-Gżejjer Solomon, qrib New Guinea. L-isem kolonjali tagħha kien New Hebrides, iżda dan l-isem jintuża biss għal referenzi storiċi.
Fiġi

Il-**Fiġi** hu nazzjon fl-Oċean Paċifiku. uffiċjalment ir-Repubblika tal-Fiġi (bil-Fiġi: Matanitu Tugalala o Viti; bl-Ingliż: ir-Repubblika tal-Fiġi; bil-Fiġi Ħindi: फ़िजी गणराज्य, Fijī Gaṇarājya), hija pajjiż gżira r-repubblika tal-Oċeanja kostitwita bħala parlament tal-Paċifiku u l-Oċeanja. Il-belt kapitali u l-aktar popolata hija Suva.
Nawru

**Nawru** jew Nawrú, uffiċjalment ir-Repubblika ta' Nawru (Nawruan: Ripublik Naoero; bl-Ingliż: Republic of Nauru), huwa pajjiż, u stat tal-Mikronesja, li jinsab fl-Oċean Paċifiku ċentrali, li jinkludi gżira waħda biss fin-nofsinhar tal-linja tal-ekwatur. Il-belt kapitali hi Yaren.
Tuvalu

**Tuvalu** u Tuvalú (bit-Tuvaluan, Tuvalu; bl-Ingliż, Tuvalu), imsejjaħ il-Gżejjer Ellice sal-1978, huwa pajjiż gżira fl-Oċean Paċifiku integrat fi ħdan il-Polineżja. Il-kapitali tagħha hija Funafuti. Il-belt kapitali hi Funafuti.
Brunej

Il-**Brunej** uffiċjalment in-**Nazzjon tal-Brunej** (Malajan: Negara Brunei Darussalam, Jawi: نڬارا بروني دارالسلام, Għarbi: دولة بروناي, دار السلام), hu stat sovran li jinsab fuq il-kosta tat-tramuntana tal-gżira ta' Borneo, fix-Xlokk tal-Asja. Apparti mill-kosta taiegħu mal-Baħar tan-Nofsinhar taċ-Ċina, huwa kompletament imdawwar mill-istat ta' Sarawak, Malasja, u huwa separat f'żewġ partijiet mill-distrett Sarawak ta' Limbang. Huwa l-uniku stat kompletament sovran fuq il-gżira ta' Borneo. Il-bqija tal-gżira tappartieni għall-Malasja u l-Indoneżja. Il-Popolazzjoni tal-Brunej kienet ta' 401,890 f'Lulju 2011.

Fruntiera tal-Brunej: il-Malasja 266 km.


File:BSB Composite.jpg|Bandar Seri Begawan
File:Kuala Belait at Night (18623608099).jpg|Kuala Belait


## Ġeografija
Ħlief għall-pjanura kostali dejqa, it-territorju tal-Brunej huwa pjuttost wieqaf, għalkemm jilħaq elevazzjoni baxxa. L-ogħla quċċata tal-pajjiż, il-Muntanja Bukit Pagon (1850 metru), li tinsab fil-Lvant, hija parti mill-Muntanji tal-Iran.

Il-Brunej għandu 1% tal-wiċċ tal-Gżira ta' Borneo.

## Organizzazzjoni territorjali
Il-Brunej huwa maqsum fl-4 distretti (daerah) ta': Belait, Brunei/Muara, Temburong u Tetong. Id-distretti huma suddiviżi fi 38 muniċipalità (mukims).
Tonga

**Tonga**, Tonga, uffiċjalment ir-Renju ta' Tonga, (bit-Tongan: Pule'anga Fakatu'i 'o Tonga; bl-Ingliż: Kingdom of Tonga) huwa pajjiż fl-Oċean Paċifiku integrat fi ħdan il-Polineżja u kostitwit bħala monarkija parlamentari. Permezz tat-territorju marittimu tiegħu, imiss ma' it-tramuntana mill-komunità barranija Franċiża ta' Wallis u Futuna u mas-Samoa; lejn il-grigal mas-Samoa Amerikana; lejn il-lvant mat-territorji ta' Niue u l-Gżejjer Cook, li jappartjenu għal New Zealand; u lejn il-punent mal-Fiġi. Fin-nofsinhar, l-eqreb gżejjer huma l-Gżejjer Kermadec, ukoll taħt il-ħakma ta' New Zealand. Il-belt kapitali u l-aktar popolata tagħha hija Nuku'alofa.
Kenja

Il-**Kenja**, uffiċjalment ir-**Repubblika tal-Kenja**, hija stat sovran fl-Afrika tal-Lvant. Il-belt kapitali tagħha hi Nairobi li fl-stess ħin hi l-ikbar belt fil-pajjiż. Kenja tinsab fuq l-ekwatur bl-Oċean Indjan fil-lbiċ, it-Tanzanija fin-nofsinhar, l-Uganda lejn il-punent, is-Sudan t'Isfel fil-majjistral, l-Etjopja fit-tramuntana u s-Somalja fil-grigal. Il-Kenja tkopri 581,309 km2 (224,445 mi kw) u għandha popolazzjoni ta' 43½ miljun fil-bidu tal-2013. Il-pajjiż huwa msemmi għall-Muntanja Kenja, it-tieni l-ogħla muntanja fl-Afrika.

## Referenzi
Sierra Leone

Sierra Leone, uffiċjalment ir-Repubblika tas-Sierra Leone (bl-Ingliż: Republic of Sierra Leone; fi Krio: Sa Lon jew Sa Lone) huwa pajjiż fl-Afrika tal-Punent u membru tal-Commonwealth tan-Nazzjonijiet. Il-belt kapitali hi Freetown. Jillimita lejn it-Tramuntana mal-Ginea, lejn ix-Xlokk mal-Liberja u lejn il-Lbiċ mal-Oċean Atlantiku li jifredha mill-Brażil madwar 2843 km. Isimha huwa adattament tal-verżjoni Portugiża: Serra Leoa, li t-tifsira tagħha kienet "Sierra/Muntanja Leone". Matul is-seklu 18 kien ċentru importanti tal-kummerċ tal-iskjavi.

Total tal-fruntieri tas-Sierra Leone: 1,093 km, pajjiżi tal-fruntiera (2): Ginea 794 km; Liberja 299 km.
Botswana

Il-**Botswana**, uffiċjalment il-**Repubblika tal-Botswana**, huwa pajjiż interkjuż fin-nofsinhar tal-Afrika. Iċ-ċittadini jirreferu għalihom infushom bħala "Batswana" (singular: Motswana), iżda ħafna sorsi bl-Ingliż jużaw "Botswana" minflok. Preċedentement il-Protettorat Britaniku ta' Bechuanaland, il-Botswana adotta l-isem ġdid tagħha wara li sar indipendenti fi ħdan il-Commonwealth fit-30 ta' Settembru 1966. Hija ddeċidiet għażla libera u ġusta demokratika  elezzjonijiet mill-indipendenza.
Malawi

Il-**Malawi** jew il-Malaui, uffiċjalment ir-Repubblika tal-Malawi (bl-Ingliż, Republic of Malawi; fi Chichewa, Dziko la Malaŵi) huwa pajjiż bla baħar li jinsab fix-Xlokk tal-Afrika, li qabel kien magħruf bħala Nyasaland, li għandu bħala l-kapitali tiegħu l-belt ta' Lilongwe. Tmiss maż-Żambja lejn il-majjistral, mat-Tanżanija fil-grigal, u l-Możambik fix-Xlokk, in-Nofsinhar u l-Lbiċ.Il-pajjiż huwa separat mit-Tanżanija u l-Możambik bil-Lag Malawi, wieħed mill-akbar lagi fil-kontinent Afrikan. It-toponimu tiegħu ġej mir-renji tal-qedem Maravi, sensiela ta' stati ffurmati minn tribujiet Bantu li abitaw iż-żona. huwa nazzjon fl-Afrika. Il-belt kapitali hi Lilongwe.

Fruntiera totali tal-Malawi: 2,857 km, pajjiżi tal-fruntiera (3): Możambik 1,498 km; Tanżanija 512 km; Żambja 847 km.
Żambja

Iż-**Żambja** hi nazzjon fl-Afrika. 
uffiċjalment ir-Repubblika taż-Żambja (bl-Ingliż: Republic of Zambia) hija pajjiż mingħajr baħar li jinsab fil-parti tan-nofsinhar-ċentru tal-kontinent Afrikan. Hija mdawwar mar-Repubblika Demokratika tal-Kongo fit-tramuntana, it-Tanżanija fil-grigal, il-Malawi. u l-Możambik fil-lvant, iż-Żimbabwe u l-Botswana fin-nofsinhar, in-Namibja fil-Lbiċ u l-Angola fil-punent. L-isem attwali tiegħu ġej mix-Xmara Zambezi, ix-xmara ewlenija fil-pajjiż. Il-popolazzjoni hija kkonċentrata prinċipalment madwar il-kapitali tagħha, Lusaka, fin-nofsinhar u l-provinċja ta' Copperbelt fit-tramuntana, iċ-ċentri ekonomiċi ewlenin tal-pajjiż.
Niġerja

In-**Niġerja**, uffiċjalment ir-**Repubblika Federali tan-Niġerja**, hija nazzjoni fl-Afrika. In-Niġerja hi repubblika kostituzzjonali federali tinkludi 36 stat u Territorju Kapitali Federali. In-Niġerja tinsab fl-Afrika tal-Punent u taqsam il-fruntieri tal-art mal-Benin fil-punent, iċ-Ċad u l-Kamerun fil-lvant, u n-Niġer fit-tramuntana. Kosta tagħha fin-nofsinhar tinsab fuq il-Golf tal-Guinea fl-Oċean Atlantiku.
Uganda

L-**Uganda** uffiċjalment ir-Repubblika tal-Uganda (bl-Ingliż: Republic of Uganda; bis-Swaħili Jamhuri ya Uganda) hija pajjiż sovran mingħajr kosta li jinsab fl-Afrika tal-Lvant. Il-pajjiż huwa mdawwar fil-lvant mal-Kenja, fit-tramuntana mas-Sudan t'Isfel, fil-punent mar-Repubblika Demokratika tal-Kongo u fin-nofsinhar mar-Rwanda u lejn il-Lbiċ mat-Tanżanija. L-Uganda tinsab fir-reġjun tal-Lagi l-Kbar tal-Afrika, il-parti tan-nofsinhar tal-pajjiż tinkludi parti sostanzjali tal-Lag Victoria, maqsuma mal-Kenja u t-Tanżanija. L-Uganda tinsab ukoll fil-baċir tan-Nil u għandha klima varjata iżda ġeneralment ekwatorjali. Għandha popolazzjoni ta 'aktar minn 48 miljun, li minnhom 8.5 miljun jgħixu fiż-żona metropolitana tal-kapitali u l-akbar belt, Kampala. Il-belt kapitali hi Kampala.
Gana

Il-**Gana**, magħrufa uffiċjalment bħala r-**Repubblika tal-Gana**, huwa stat sovran li jinsab fil-Golf tal-Ginea u l-Oċean Atlantiku fl-Afrika tal-Punent. Il-pajjiżi konfini tagħha huma l-Kosta tal-Avorju fuq il-Punent, Burkina Faso fit-Tramuntana, it-Togo fuq il-Lvant u l-Golf tal-Ginea u l-Oċean Atlantiku fin-Nofsinhar.

## Ħoloq esterni

* Sit uffiċjali
* Parlament tal-Gana
Gambja

Il-**Gambja** (bl-Ingliż: *The Gambia*), uffiċjalment ir-Repubblika tal-Gambja, hija nazzjon fl-Afrika tal-Punent. Hija mdawra kompletament mis-Senegal, ħlief fil-bokka tax-Xmara Gambja fl-Oċean Atlantiku. Il-belt kapitali hi Banjul, għalkemm l-akbar belt fil-pajjiż hija Serekunda. Il-pajjiż jinsab fuq ix-xatt tax-Xmara Gambja, li tagħti isimha lill-pajjiż, u li tgħaddi miċ-ċentru tiegħu b'bokka fl-Oċean Atlantiku. Il-pajjiż huwa l-iżgħar fl-Afrika kontinentali u s-sitt l-iżgħar fl-Afrika b'erja ta' 10,689 km² u popolazzjoni stmata ta' 2.8 miljun ruħ.
Tanżanija

It-**Tanzanija** uffiċjalment ir-Repubblika Magħquda tat-Tanzanija (bl-Swaħili, Jamhuri ya Muungano wa Tanzania; bl-Ingliż, United Republic of Tanzania), hija nazzjon fl-Afrika. Il-belt kapitali hija Dodoma. It-Tanzanija hija destinazzjoni turistika popolari u ħafna turisti jżuru dan il-pajjiż, fost affarijiet oħra, biex jaraw il-ħajja selvaġġa fuq xi safari, jitilgħu l-Muntanja Kilimanjaro, jew jgħumu fil-Gżira ta' Zanzibar. L-aktar belt popolata tagħha hija Dar es Salaam.

Konfini tal-art: 3,861 km. Kenja 769 km. Możambik 756 km. Malawi 475 km. Repubblika Demokratika tal-Kongo 459 km. Burundi 451 km. Uganda 396 km. Żambja 338 km, Rwanda: 217 km.
Diskografija ta' Ira Losco

Din hi lista dettaljata ta' l-albums u l-kanzunetti ta' Ira Losco.

## Albums ta' l-istudjo

## Apparenzi f'albums oħra

## Verżjonijiet oħra

*Ira reġgħet għamlet il-kanzunetta "Say Hey" flimkien mal-kantanta aspiranti Caroline Stapney fl-2004. Il-kanzunetta għamlet suċċess fir-radju u ma kienet fl-ebda album u f'singolu.
*Michelle Hunziker għamlet verżjoni oħra tal-kanzunetti "Get Out", "Love Me Or Hate Me" u "Someone Else" fl-album debuttanti fl-2006.

## Ħoloq Oħra

*Sit uffiċċjali
Latvja fil-Festival tal-Eurovision

Il-**[[Latvja]]** pparteċipat fil-Festival tal-Eurovision għaxar darbiet, fejn iddebuttaw fil-Festival tal-Eurovision 2000 permezz tal-grupp Brainstorm li spiċċa fit-tielet post b'"My Star". Għall-ewwel togħma ta' suċċess, il-Latvja ma tantx kellha ddum hekk kif sentejn wara, fl-2002, Marie N bil-kanzunetta "I Wanna" ħarġet rebbieħa fuq il-favorita Malta b'distakk ta' 12-il punt, fejn rċiviet 176 punt. Minħabba din ir-rebħa, l-edizzjoni tal-2003 saret fil-kapitali tal-Latvja, Riga.

Il-Latvijas Televīzija (LTV), ix-xandar uffiċjali ta' dan il-konkors għal-Latvja, għall-bidu kienu qed jippjanaw li jirtiraw għall-ewwel darba mill-edizzjoni tal-2009, wara li l-gvern Latvjan impona tnaqqis fil-baġit fuq ix-xandar li waqqafhom milli jħallsu l-miżata għall-parteċipazzjoni. Minkejja dan, il-Latvja ddeċidiet li tikkompeti u l-EBU ikkonfermat dan.

## Rappreżentanti

## Votazzjoni

Il-Latvja *rċiviet* l-aktar punti minn (finali biss):

Il-Latvja *tat* l-aktar punti lil (finali biss):

## Referenzi

## Ħoloq esterni

* Paġna tal-Eurovision fuq LTV
Moldova fil-Festival tal-Eurovision

**[[Moldova]]** pparteċipat fil-Eurovision tliet darbiet, fl-2005, fl-2006 u fl-2007. Il-Moldova ngħatat l-aċċess fil-Eurovision meta fl-2004 ingħaqdet mal-European Broadcasting Union. Wara r-riżultat deludenti fl-edizzjoni ta' l-2006, ix-xandar Moldovjan ħabbar li jista' jkun li jirtira l-parteċipazzjoni u ma allokax fondi għall-edizzjoni ta' l-2006. Madanakollu, mill-pressjoni tal-pubbliku, TRM imliet id-dokumenti preliminarji biex tikkompeti u bagħtet lil Natalia Barbu bil-kanzunetta "Fight". Fl-2008 il-Moldova, għall-ewwel darba f'erba' snin, ma kkwalifikatx għall-finali, u b'ħafna jsostnu li l-kanzunetta "A Century Of Love" ma kinitx fost l-aqwa kanzunetti li ġew esebiti f'dik is-serata tas-semi-finali.

## Rappreżentanti ta' Moldova

## Ħoloq oħra

* Sit uffiċċjali tal-Eurovision
Ukraina fil-Festival tal-Eurovision

L-**[[Ukrajna]]** pparteċipat fil-Eurovision ħames darbiet, bid-debutt tagħa jsir fl-edizzjoni ta' l-2003 u spiċċaw fl-erbatax-il-post permezz tal-kantant popolari Oleksandr Ponomaryov. It-tieni parteċipazzjoni ta' dan il-pajjiż tat l-ewwel rebħa grazzi għal Ruslana. Fl-edizzjoni ta' wara huma spiċċaw fid-dsatax-il post, fejn il-belt kapitali ta' Kyiv ospitat is-serata. L-Ukrajna għadha ma tilfitx finali, u b'hekk qatt ma kienet eliminata fis-semi-finali.

## Rappreżentanti ta' l-Ukraina

## Ħoloq Oħra

* Vidjo tal-kanzunetta "Dancing lasha tumbai" fil-Eurovision 2007
Novembru

**Novembru** huwa l-ħdax xahar tas-sena skont il-kalendarju Gregorjan u hu wieħed mill-erba' xhur bi 30 jum. Novembru kiseb ismu (mil-Latin *novem* li tfisser "disgħa") meta Jannar u Frar kienu miżjuda fil-kalendarju Ruman.

Novembru jibda' fit-tropiku astroloġiku oċċidentali bix-xemx fis-simbolu tal-Iskorpjun u jispiċċa f'dak tas-Saġittarju. Astronomikament, ix-xemx tibda' attwalment fil-kostellazzjoni tal-Miżien, tgħaddi mill-kostellazzjoni tal-Iskorpjun minn madwar l-24 sad-29 ta' Novembru u tispiċċa fil-kostellazzjoni tal-Ophiuchus, li hija l-unika kostellazzjoni żodjakali li mhix assoċajata ma' simbolu astroloġiku.

Novembru jibda fl-istess ġurnata tal-ġimgħa bħal Frar fi snin komuni, u Marzu f'kull sena.

## Avvenimenti f'Novembru

* Jum il-Qaddisin Kollha, ġurnata qaddisa Nisranija ċċelebrata fl-1 ta' Novembru, ġurnata wara Halloween. Fl-Isvezja, din il-festa tiġi ċċelebrata fl-ewwel Sibt ta' Novembru.
* Fl-Irlanda, 1 ta' Novembru hu mħares bħala l-ewwel ġurnata tax-Xitwa.
* L-1 ta' Novembru hu msejjaħ "Jum Novembru" (*Lá Samhna*) fit-tradizzjoni Keltika u hi msemmijha fil-kalendarju Irlandiż, fejn ix-xahar hu msejjaħ *Mí na Samhna*.
* Fil-kalendarju Kattoliku Ruman, it-2 ta' Novembru hu Jum l-Erwieħ Kollha. Hi magħrufa fil-Messiku bħala *el [[Día de los Muertos]]* (il-Ġurnata tal-Mejtin), u x-xahar kollu ta' Novembru hu ddedikat għat-talb lill-mejtin.
* Ir-Renju Unit u New Zealand jiċċelebraw il-Guy Fawkes Night, l-anniversarju tal-attentat fallut tal-Konfoffa tal-porvli, fil-5 ta' Novembru.
* Fil-11 ta' Novembru hi ċċelebrat Jum it-Tikira fil-Commonwealth u f'diversi pajjiżi Ewropej (fosthom Franza u l-Belġju) biex jikkomemoraw il-vittmi tal-Ewwel Gwerra Dinjija u gwerer oħra. Hi magħrufa bħala l-Veterans Day fl-Istati Uniti.
* Fl-Indja, Jum it-Tfal hi ċċelebrata fl-14 ta' Novembru, id-data tat-twelid tal-ewwel Prim Ministru Indjan Pandit Jawaharlal Nehru.
* L-iskoperta ta' Puerto Rico minn Kristofru Kolombu fid-19 ta' Novembru, 1493.
* Día de la Revolución, jew Jum ir-Revoluzzjoni, hi ċċelebrata fil-Messiku fl-20 ta' Novembru.
* Għall-Kristjani Oċċidentali, l-Avvent jibda ġeneralment f'Ħadd matul l-aħħar ġimgħa ta' Novembru.
* Skozja tiċċelebra Jum Sant Andrija, il-ġurnata nazzjonali uffiċċjali, fit-30 ta' Novembru. Sa l-2006, din kienet vaganza ġenerali (Bank holiday).

## Ħoloq Oħra
Diċembru

**Diċembru** hu t-tnax u l-aħħar xahar tas-sena fil-kalendarju Gregorjan, u wieħed minn seba' xhur Gregorjani li għandhom 31 jum.

Diċembru jibda, astroloġikament, meta x-xemx tkun fis-simbolu tas-Saġittarju u jispiċċa fis-simbolu tal-Kaprikornu. Astronomikament, ix-xemx tibda fil-kostellazzjoni ta' Ophiuchus, li hi l-unika kostellazzjoni żodjakali li mhix mgħodda bħala simbolu astroloġiku, u tispiċċa fil-kostellazzjoni tas-Saġittarju.

Bil-Latin, *decem* tfisser "għaxra". Diċembru kien ukoll l-għaxar xahar tal-kalendarju Ruman sakemm l-istaġun tax-xitwa (li kien staġun li ma kellux xahar ġo fih) kien ġie diviż bejn Jannar u Frar. 

Dan ix-xahar hu x-xahar bl-inqas numru ta' sigħat bix-xemx tas-sena fl-emisferu tat-Tramuntana u bl-iktar numru ta' sigħat bix-xemx tas-sena fl-emisferu tan-Nofsinhar.

Diċembru jibda fl-istess ġurnata tal-ġimgħa bħal Settembru.

## Avvenimenti f'Diċembru

* Jum l-Indipendenza fir-Rumanija – 1 ta' Diċembru
* Jum Dinji ta' l-AIDS – 1 ta' Diċembru
* Jum Nazzjonali ta' l-Emirati Għarab Magħquda – 2 ta' Diċembru
* Sinterklaas fl-Olanda – 5 ta' Diċembru
* Jum il-Missier fit-Tajlandja – 5 ta' Diċembru
* Jum l-Indipendenza fil-Finlandja – 6 ta' Diċembru
* Pearl Harbour Day fl-Istati Uniti – 5 ta' Diċembru
* Día de la Madre en Panamá (Jum l-Omm) fil-Panama – 8 ta' Diċembru
* Jum il-Konċizzjoni tal-Madonna – 8 ta' Diċembru
* Jum id-Drittijiet Umani – 10 ta' Diċembru
* Jum l-Indipendenza (Jamhuri Day) fil-Kenja – 12 ta' Diċembru
* Maratona ta' Honolulu – fit-tieni Ħadd
* Is-solstizju msemmi s-solstizju tax-xitwa fl-emisferu tat-Tramuntana u s-solstizju tas-sajf fl-emisferu tan-Nofsinhar, iseħħu fid-dati mill-20 ta' Diċembru sat-22 ta' Diċembru (UTC)
* Festivus, vaganza fizzjonali – 23 ta' Diċembru
* Lejlet il-Milied – 24 ta' Diċembru
* Il-Milied – 25 ta' Diċembru
* Boxing Day – 26 ta' Diċembru
* Kwanzaa – mis-26 ta' Diċembru sa l-1 ta' Jannar
* Jum Rizal fil-Filippini – 30 ta' Diċembru
* Lejlet is-Sena l-Ġdida – 31 ta' Diċembru
Kunsilli lokali ta' Malta

Mill-1993, **[[Malta]]** bdiet tiġi maqsuma fi 68 kunsill lokali jew lokalitajiet u sitt Kunsilli Reġjonali (Għawdex, Majjistral, Punent, Lvant, Nofsinhar u Port)(https://web.archive.org/web/20230313145239/https://localgovernment.gov.mt/mt/DLG/Department%20for%20Local%20Government/Pages/Committees.aspx). Dawn jiffurmaw l-iktar forma bażika ta' gvern lokali l'isfel mil-livell tal-Gvern Ċentrali. Il-livelli tas-sitt Kunsilli Reġjonali (ħamsa fil-gżira ta' Malta, wieħed fil-gżira ta' Għawdex)  huwa livell intermedju għall-fini ta' Liġi u Amministrazzjoni u t-tliet reġjuni (tnejn fil-gżira ta' Malta: Malta-Majjistral u Malta-Xlokk, wieħed fil-gżira ta' Għawdex) iservu għal fini ta' statistika. Hawn taħt hawn il-lista tal-kunsilli lokali tal-gżejjer Maltin.

## Lista ta' Kunsilli Lokali Maltin

* Il-Belt Valletta
* L-Imdina (Città Notabile)
* Il-Birgu (Città Vittoriosa)
* L-Isla (Città Invicta)
* Bormla (Città Cospicua)
* Ħal Qormi (Città Pinto)
* Ħaż-Żebbuġ (Città Rohan)
* Is-Siġġiewi (Città Ferdinand)
* Ħaż-Żabbar (Città Hompesch)
* Iż-Żejtun (Città Beland)
* Ir-Rabat, Għawdex (Città Vittoria)
* Ħ'Attard
* Ħal Balzan
* Birkirkara
* Birżebbuġa
* Ħad-Dingli
* Il-Fgura
* Il-Furjana
* It-Triq tal-Għajn (Fontana)
* Għajnsielem
* L-Għarb
* Ħal Għargħur
* L-Għasri
* Ħal Għaxaq
* Il-Gudja
* Il-Gżira
* Il-Ħamrun
* L-Iklin
* Il-Kalkara
* Ta' Kerċem
* Ħal Kirkop
* Ħal Lija
* Ħal Luqa
* Il-Marsa
* Marsaskala (Wied il-Għajn)
* Marsaxlokk
* Il-Mellieħa
* L-Imġarr
* Il-Mosta
* L-Imqabba
* L-Imsida
* L-Imtarfa
* Il-Munxar
* In-Nadur
* In-Naxxar
* Raħal Ġdid
* Pembroke
* Tal-Pietà
* Il-Qala
* Il-Qrendi
* Ir-Rabat, Malta
* Ħal Safi
* San Ġiljan
* San Ġwann
* San Lawrenz
* San Pawl il-Baħar
* Ta' Sannat
* Santa Luċija
* Santa Venera
* Tas-Sliema
* Is-Swieqi
* Ħal Tarxien
* Ta' Xbiex
* Ix-Xagħra
* Ix-Xewkija
* Ix-Xgħajra
* Iż-Żebbuġ
* Iż-Żurrieq

## Ħoloq esterni

*Assoċjazzjoni tal-Kunsilli Lokali
*Dipartiment tal-Gvern Lokali
*Artiklu rigwardanti fuq CityMayors.com
April

**April** huwa r-raba' xahar tas-sena fil-kalendarju Gregorjan, u wieħed minn erba' xhur bi 30 jum. April kien oriġinarjament it-tieni xahar tal-kalendarju Ruman, qabel ma' Jannar u Frar kienu miżjuda mir-Re Numa Pompilius madwar is-sena 700 QK. Dan sar ir-raba' xahar tas-sena tal-kalendarju (fis-sena meta t-tnax ix-xahar kienu mniżżla wara xulxin) matul iż-żmien tal-decemvirs, madwar 450 QK, u dakinhar kien ingħata 29 ġurnata. Is-sors ta' dan l-isem (Latin – *Aprilis*) hu nċert. L-etimoloġija tradizzjonali mil-Latin *aperire*, "tiftaħ", b'referenza għal April bħala l-bidu tal-istaġun meta s-siġar u l-fjuri jibdew "jiftħu", hija msaħħa mill-użu ta' ἁνοιξις ("ftuħ") għar-rebbiegħa fil-Grieg modern. Minħabba li ħafna mix-xhur Rumani kienu msemmija f'ġieħ id-divinitajiet, u billi April kien ikkonsagrat lil Venere u li festa tagħha, l-*Festum Veneris et Fortunae Virilis* kienet issir fl-ewwel ġurnata, kien suġġerit li Aprilis kien oriġinarjament ix-xahar tagħha Aphrilis, mill-isem Grieg Afrodite (*Aphros*), jew mill-Etrusk *Apru*.

L-Anglo-Sassoni kienu jsejħu lil April *Oster-monath* jew *Eostur-monath*, il-perjodu mqaddes ta' Eostre jew Ostara, l-allat pagani Sassoni tar-rebbiegħa, li minn isimhom ġejja l-kelma "Easter" għall-Għid modern. Jum San Ġorġ hu fit-tlieta u għoxrin tax-xahar, u lejlet San Mark, bis-superstizzjoni li l-erwieħ ta' dawk li jkunu ħa jmutu matul dik is-sena jidhru jduru fil-knisja, taqa' fl-erbgħa u għoxrin.

Ix-xahar ta' April jibda (astroloġikament) meta x-xemx tkun fis-simbolu ta' Aries u jispiċċa fis-simbolu tal-Barri. Astronomikament, ix-xemx tibda fil-kostellazzjoni tal-Ħut u jispiċċa f'dak ta' Aries. April jibda fl-istess ġurnata tal-ġimgħa bħal Lulju f'kull sena, u Jannar fi snin biżistiti.

## Avvenimenti f'April

* Xahar Nazzjonali tal-Poeti fl-Istati Uniti
* Ġifa (magħrufa bl-Ingliż bħala ''April Fools' Day) – 1 ta' April
* Tmiem is-Sena tat-Taxxa fir-Renju Unit – 5 ta' April
* Jum Dinji tas-Saħħa – 7 ta' April
* Araw ng Kagitingan, magħrufa bħala "Baatan Day" fil-Filippini 
* 4:20 – 20 ta' April
* Patriots' Day – 21 ta' April
* Jum id-Dinja – 22 ta' April
* Jum San Ġorġ fir-Renju Unit u l-Ewropa – 23 ta' April
* Ċelebrazzjoni tal-Indipendenza ta' Conch Republic f'Key West – 23 ta' April
* ANZAC Day fl-Awstralja u New Zealand – 25 ta' April
Mejju

**Mejju** hu l-ħames xahar tas-sena fil-kalendarju Gregorjan u hu wieħed minn seba' xhur Gregorjani b'tul ta' 31 jum. Hu hu x-xahar matul l-istaġun tar-rebbiegħa fl-emisferu tat-Tramuntana, u l-ħarifa fl-emisferu tan-Nofsinhar.

Mejju jibda bix-xemx fis-simbolu tal-Barri u jispiċċa f'dak tat-Tewmin. Astronomikament, ix-xemx tibda il-kostellazzjoni ta' l-Aries u tispiċċa fil-kostellazzjoni tal-Barri

Ix-xahar kien imsemmi għall-alla Griega Maia, li kienet identifikata flimkien ma' l-alla tal-fertilità ta' l-era Rumana, Bona Dea, li l-festival tagħha kien isir f'Mejju.

F'kwalunkwe sena, l-ebda xahar ma jibda fl-istess ġurnata tal-ġimgħa ta' Mejju. L-istess hu għax-xahar ta' Ġunju.

## Avvenimenti f'Mejju
* F'kważi l-pajjiżi kollha, l-1 ta' Mejju hu l-Jum Internazzjonali tal-Ħaddiema.
* Fil-kalendarju Nisrani, l-1 ta' Mejju hi l-festa ta' San Ġużepp Ħaddiem.
* Fil-kalendarju Irlandiż, l-1 ta' Mejju hi Beltane, l-ewwel ġurnata tas-Sajf, u vaganza pubblika tinżamm fl-ewwel Tnejn ta' Mejju.
* Fil-Ġermanja hemm tradizzjoni qadima li jħawlu "is-siġra ta' Mejju" biex jagħtu ġieħ lil xi ħadd.
* L-ewwel Sibt ta' Mejju hi d-data tal-Kentucky Derby li hu avveniment annwali li hu famuż għat-tiġrijiet taż-żwiemel fl-Istati Uniti.
* Il-Preakness Stakes hi miżmuma ġimgħatejn wara l-Kentucky Derby
* L-4 ta' Mejju, fl-Olanda hi l-ġurnata ta' Jum il-Mejtin, biex tfakkar kull każwalità fil-kunflitti militari li kienu jinvolvu lill-Olanda.
* Jum it-Tfal hu fil-5 ta' Mejju fil-Ġappun u l-Korea.
* Fl-Unjoni Ewropea, id-9 ta' Mejju hu Jum l-Ewropa.
* Fit-12 ta' Mejju l-Finlandja tiċċelebra Jum il-Finlandja.
* Jum l-Indipendenza fl-Eritreja (mill-Etjopja) fl-24 ta' Mejju.
* Fil-25 ta' Mejju, l-Arġentina tikkomemora r-Rivoluzzjoni ta' Mejju (jew Revolución de Mayo).
* It-tieni Ħadd ta' Mejju hu Jum l-Omm fl-Istati Uniti. Fl-2008 din saret fil-11 ta' Mejju.
* Kull sena f'Mejju, jsir il-Festival tal-Eurovision.

## Ħoloq esterni

*  fuq Wikivoyage
Lulju

**Lulju** hu s-seba' xahar tas-sena fil-kalendarju Gregorjan u wieħed mix-xhur Gregorjani b'tul ta' 31 jum. Bħala medja, dan ix-xahar hu l-iktar sħun fl-emisferu tat-Tramuntana, u l-iksaħ wieħed fl-emisferu ta' Nofsinhar.

Lulju jibda (astroloġikament) bix-xemx fis-simbolu tal-Qabru u jispiċċa fis-simbolu tal-Iljun. Astronomikament, ix-xemx tibda fil-kostellazzjoni tat-Tewmin u jispiċċaw fil-kostellazzjoni tal-Qabru.

Lulju kien imsemmi għal Ġulju Ċesari, li twieled f'dak ix-xahar. Qabel, dan kien imsemmi *[[Quintilis]]* bil-Latin, billi kien il-ħames xahar fil-kalendarju Ruman, qabel ma' Jannar sar l-ewwel xahar tas-sena tal-kalendarju (is-sena meta t-tnax-il xahar kienu msemmijin wara xulxin) fi żmien tad-decemvirs madwar is-sena 450 QK

Lulju jibda fl-istess ġurnata tal-ġimgħa bħal April kull sena, u bħal Jannar fi snin biżestili.

## Avvenimenti f'Lulju
* Jum il-Kanada – 1 ta' Lulju
* Jum l-Indipendenza fl-Istati Uniti – 4 ta' Lulju
* Tanabata – 7 ta' Lulju
* Battalja ta' Boyne fir-Repubblika tal-Irlanda u fl-Irlanda ta' Fuq – 12 ta' Lulju
* Għeluq is-snin ta' Ġulju Ċesari – 13 ta' Lulju
* Jum Bastille fi Franza – 14 ta' Lulju
* L-ewwel bniedem li niżel fuq il-qamar – 20 ta' Lulju

## Ħoloq esterni

*
Awwissu

**Awwissu** huwa t-tmien xahar tas-sena fil-kalendarju Gregorjan u huwa wieħed mis-seba' xhur Gregorjani li fihom 31 jum. Awwissu jibda, astroloġikament, bix-xemx fis-simbolu tal-Iljun u jispiċċa fis-simbolu tal-Verġni. Astronomikament, ix-xemx tibda fil-kostellazzjoni tal-Qabru u tispiċċa fil-kostellazzjoni tal-Iljun.

Dan ix-xahar kien oriġinarjament imsejjaħ *[[Sextilis]]* bil-Latin, minħabba li dan kien is-sitt xahar fil-kalendarju antik Ruman, li kien jibda f'Marzu madwar is-sena 750 QK taħt Romulus. Dan sar it-tmien xahar, jew minħabba li Jannar u Frar ġew miżjuda fil-bidu tas-sena mir-Re Numa Pompilius madwar is-sena 700 QK, jew meta dawn iż-żewġ xhur tmexxew mill-aħħar għall-bidu tas-sena mid-decemviri madwar is-sena 450 QK. Dan kien imsemmi għal Awgustu fis-sena 8 QK billi bosta ġrajjiet importanti li għenuh biex jikseb il-poter, li laħqu l-quċċata fir-rebħa ta' Lixandra, ġraw f'dan ix-xahar. Awwissu oriġinarjament kellu 29 ġurnata fil-kalendarju tar-Repubblika Rumana. Awgustu ħa jumejn minn Frar u tahom lil Awwissu meta x-xahar *Sextilis* ġie msemmi għalih.

Fi snin komuni, l-ebda xahar ieħor ma jibda fl-istess ġurnata tal-ġimgħa bħal Awwissu. Madanakollu, fi snin biżestili, Frar jibda fl-istess ġurnata tal-ġimgħa

## Avvenimenti f'Awwissu

* Jum Nazzjonali Amerikan-Salvadorjan fl-Istati Uniti – 6 ta' Awwissu
* Fl-1945 spiċċat it-Tieni Gwerra Dinjija wara l-bumbardamenti fuq Hiroshima fis-6 ta' Awwissu u fuq Nagasaki fid-9 ta' Awwissu, meta dakinhar intużat għall-ewwel darba l-bomba nukleari fuq in-nies. L-Imperatur Shōwa ħabbar l-irtirar tal-Ġappun fil-15 ta' Awwissu.
* Fid-9 ta' Awwissu 1329, Kollam kienet eletta l-ewwel djoċesi Indjana mill-Papa Ġwanni XXII.
* Fid-9 ta' Awwissu 1965, Singapor isseparaw mill-Federazzjoni tal-Malażja u saru indipendenti.
* Fl-10 ta' Awwissu 1822, l-Ekwador sar pajjiż indipendenti
* Fl-14 ta' Awwissu 1947, il-Pakistan sar indipendenti.
* Tifkira fil-Knisja Kattolika tal-Assunzjoni tal-Madonna – 15 ta' Awwissu
* Fil-15 ta' Awwissu 1769, f'Korsika twieled Napuljun I ta' Franza.
* Fil-15 ta' Awwissu 1945, il-Korea saret pajjiż indipendenti.
* Fil-15 ta' Awwissu 1947, l-Indja saret pajjiż indipendenti.
* Fis-17 ta' Awwissu 1945, l-Indoneżja saret pajjiż indipendenti.
* Fid-19 ta' Awwissu 1945, ir-Rivoluzzjoni ta' Awwissu tal-Vjetnam kienet suċċess.
* Fl-20 ta' Awwissu 1083, San Stiefnu tal-Ungerija kien kanonizzat, biex b'hekk sar l-ewwel mir-rejiet konfessjonarji kanonizzati.
* Fil-21 ta' Awwissu 1959, il-Ħawaj sar il-50 stat tal-Istati Uniti tal-Amerika.
* Fil-25 ta' Awwissu 1825, l-Urugwaj sar indipendenti mill-Brażil.
* Fil-31 ta' Awwissu 1957, il-Malażja saret pajjiż indipendenti.
* F'diversi pajjiżi Ewropej, Awwissu hu btala għal diversi ħaddiema
* Il-Filippini jiċċelebraw lil Awwissu bħala *Buwan ng Wika* ("ix-Xahar tal-Lingwa")

## Ħoloq oħra

* Awwissu, minn David Plotz - Magazin Slate
Ġeorġja fil-Festival tal-Eurovision

Il-**[[Ġeorġja]]** iddebutat fl-2007 għat-52 edizzjoni tal-Festival tal-Eurovision.

## Debutt fl-2007

Fis-27 ta' Ottubru 2006, il-Ġeorġja, ikkonferma li huma xtaqu jieħdu sehem fil-Eurovision. F'dak iż-żmien, l-EBU kienu għadhom jillimitaw il-massimu ta' 40 pajjiż. Madanakollu, f'Marzu tal-2007, ġie imħabbar li t-42 appikant se jieħdu sehem fl-edizzjoni tal-2007 f'Ħelsinki. Huma rnexxielhom jikkwalifikaw mis-semifinali (fejn kisbu 123 punt u t-tmien post), u fil-finali kisbu t-tnax-il post (minn 24 parteċipant).

## Daħla fl-2008

Il-Ġeorġja għamlu t-tieni dehra tagħhom f'dan il-festival fl-edizzjoni tal-2008. Wara li għaddew mis-semifinali (fejn spiċċaw fil-ħames post b'107 punti), fil-finali marru post aħjar mill-edizzjoni preċedenti wara li kklassifikaw fil-ħdax-il post (minn 25).

## Irtirar fl-2009

Minħabba l-gwerra fl-Ossezja t'Isfel fl-2008, sar dibattitu min-naħa tal-Georgian Public Broadcasting (GBP) fuq jekk il-Ġeorġja għandhiex tieħu sehem f'Moska. Iċ-ċermen tal-GPB stqarr li ma kinitx tkun xi ħaġa irrazzjonali jekk kienu jiddeċiedu li jirtiraw, imma kienu jinsabu lura fil-ħin minħabba li finali nazzjonali kienet se tiġi organizzata jekk kienu se jiddeċiedu li jipparteċipaw. Fit-28 ta' Awwissu 2008, ġie imħabbar li l-Ġeorġja se tirtira mill-edizzjoni tal-2009, fejn sostnew li huma jirrifjutaw li jikkompetu f'"pajjiż li jivvjola d-drittijiet tal-bniedem u l-liġijiet internazzjonali", u kif ukoll minħabba dubji fuq is-sigurtà tal-parteċipanti tagħhom. Wara r-rebħ tal-Festival tal-Eurovision tat-Tfal tal-2008, li fih irċievu tnax-il punt mir-Russja, il-Ġeorġja reġgħet ħadet il-kuraġġ biex terġa' tipparteċipa fl-2009.

Wara l-finali nazzjonali li saret fit-18 ta' Frar 2009, ġie magħżul il-grupp Stefane & 3G bil-kanzunetta fuq stil sebgħinijiet "We Don't Wanna Put In". Madanakollu l-kanzunetta qajmet kontroversja kbira fuq il-lirika tagħha, li kienet tinkludi referenza politika persistenti lejn il-Prim Ministru Russu Vladimir Putin, liema stqarrija l-GPB ċaħdet. L-EBU ma ħallietx lil din il-kanzunetta tikkompeti minħabba l-lirika tagħha, u staqsiet lill-GPB biex jew tbiddel il-lirika jew tintgħażel kanzunetta oħra. Il-GPB sostnew li ċ-ċaħda min-naħa tal-EBU kienet sforz il-pressjoni politika tar-Russja, u fil-11 ta' Marzu irtiraw definittivament mill-kompetizzjoni.

## Rappreżentanti

## Votazzjoni

Il-Ġeorġja *rċiviet* l-aktar punti minn (finali biss):

Il-Ġeorġja *tat* l-aktar punti lil (finali biss):

## Referenzi

## Ħoloq esterni

* Vidjo tal-kanzunetta "Visionary Dream" fil-finali tal-Eurovision 2007
* Vidjo tal-kanzunetta "Visionary Dream" fis-semifinali tal-Eurovision 2007
Ġunju

**Ġunju** hu s-sitt xahar tas-sena fil-kalendarju Gregorjan u għandu 30 jum. Ix-xahar hu msemmi għall-alla Rumana Ġuno, il-mara ta' Ġove.

Fil-bidu ta' Ġunju, ix-xemx titla' fil-kostellazzjoni tal-Barri; fl-aħħar ta' Ġunju x-xemx titla' fil-kostellazzjoni tat-Tewmin. Madanakollu, minħabba l-preċessjoni tal-ekwinozji, Ġunju jibda bix-xemx fis-simbolu astroloġiku tat-Tewmin, u jispiċċa bix-xemx fis-simbolu tal-Qabru. Ġunju hu x-xahar bl-ikbar numru ta' sigħat ta' dawl tax-xemx fl-emisferu tat-Tramuntana u bl-inqas numru ta' sigħat ta' dawl tax-xemx fl-emisferu ta' Nofsinhar.

Ġunju, fl-emisferu tat-Tramuntana hu l-ekwivalenti staġjonali ta' Diċembru fl-emisferu ta' Nofsinhar u viċi-versa. Ix-xahar ta' Ġunju — fl-emisferu tat-Tramuntana — hu fir-rebbiegħa sal-21, meta s-sajf jibda.

Dan ix-xahar hu magħruf għall-għad kbir ta' tiġijiet matulu. Dan in-numru kbir ta' żwiġijiet jista' jiġi attribwit lill-alla Ġuno jew Ħera, li Ġunju hu msemmi għaliha. Ġuno hi l-alla protetriċi taż-żwieġ, u għalhekk xi nies jaħsbu li żwieġ li jsir f'dan ix-xahar ikollu r-riżq.

## Avvenimenti f'Ġunju

* F'1 ta' Ġunju l-Kenja tikkomemora l-Madaraka Day, li tfakkar meta huma kisbu l-ħakma interna tal-pajjiż (wara segwiet l-Indipendenza).
* Jum il-Bandiera tal-Iżvezja (6 ta' Ġunju), fl-Istati Uniti (14 ta' Ġunju), fid-Danimarka (15 ta' Ġunju), fl-Arġentina (20 ta' Ġunju) u fir-Rumanija (26 ta' Ġunju).
* Għeluq is-snin tal-karattru ta' Disney, Donald Duck – 9 ta' Ġunju
* Kamehameha Day, fil-11 ta' Ġunju, hi vaganza statali fil-Ħawaj, Stati Uniti, fejn jonorow l-ħâkem li stabilixxa l-unifikazzjoni tas-saltna tal-Ħawaj
* Jum l-Indipendenza fil-Filippini – 12 ta' Ġunju
* Festa ta' Sant'Antnin ta' Padova – 13 ta' Ġunju
* Bloomsday fl-Irlanda – 16 ta' Ġunju
* Juneteenth – 19 ta' Ġunju
* "Jum il-Martri" fl-Ertirea – 20 ta' Ġunju
* Jum San Ġwanni l-Battista fil-Quebec – 24 ta' Ġunju
* Festa ta' San Pietru u San Pawl, patruni prinċipali tal-Knisja Kattolika – 29 ta' Ġunju
* Jum il-Missier (fil-Belġju fit-tieni Ħadd ta' Ġunju; fl-Istati Uniti, fir-Renju Unit, fil-Messiku, fl-Olanda, fl-Irlanda u fil-Kanada fit-tielet Ħadd ta' Ġunju).
* Ħafna skejjel fl-Istati Uniti jibdew il-vaganzi tas-sajf.
* L-ewwel Tnejn ta' Ġunju hi waħda mill-btajjel pubbliċi fl-Irlanda; fil-kalendarju Irlandiż dan ix-xahar hu msejjaħ *Meitheamh* u hu x-xahar tan-nofs tal-istaġun tas-sajf. F'dan ix-xahar ma jkunx hemm skola għal dawk li jattendu l-iskejjel sekondarji (kif ukoll matul Lulju u Awissu), waqt li Ġunju hu l-aħħar xahar tal-iskejjel primarji.

## Referenzi
Ġebla tal-ġir

Il-**ġebla tal-ġir**, magħrufa wkoll bħala **ħaġra,** hija blat imsawwar minn depożitu sedimentari u kompost kimikament fil-parti kbira mill-karbonat tal-kalċju (CaCO3) fil-forma ta' kalċit u aragonit. Is-saffi tal-gżejjer Maltin jikkonsistu fil-parti kbira mill-ġebla tal-ġir. 

## Isem
Il-kelma *ġebla tal-ġir* mhix xjentifikament korretta u tista' tqarraq għaliex l-ġir mhux karbonat tal-kalċju iżda ossidu tal-kalċju (CaO; ħaġra maħruqa). Ta' min jinnota wkoll li ħafna drabi l-kelma ġebla tal-franka tiġi użata biex tfisser ġebla tal-ġir minkejja li l-ġebla tal-franka hija biss tip wieħed tal-ġebla tal-ġir.

## Deskrizzjoni

Il-ġebla tal-ġir sikwit tikkonsisti minn ammonti differenti ta' siliċi (diossidu tas-siliċju) fil-forma ta' selċi (chert) jew żnied, kif ukoll ammonti differenti ta' tafal, frak tal-ġebel u ramel li jinsabu bħala firxa, f'forma ta' għoqod, jew bħala saffi bejn il-blat. Il-kalċit fil-ġebla tal-ġir jiġi primarjament mill-organiżmi tal-baħar.

Dawn l-organiżmi jiffurmaw qxur ta' kalċit rqiq li jinġema' f'qiegħ il-baħar jew fuq xi sikka fejn biż-żmien tifforma sikka tal-qroll. Mod ieħor kif tiġi ffurmata l-ġebla tal-ġir huwa b'imluħa tal-kalċju maħlulin fl-ilma tax-xita. Pereżempju s-stalagmiti u s-stalagtiti jiffurmaw fl-għerien minn imluħa tal-kalċju maħlulin fl-ilma tax-xita.

## Referenzi
Saffi tal-gżejjer Maltin

Il-Blat tal-gżejjer Maltin huma magħrufa bħala depożitu sedimantari u ssawru min fdalijiet ta' qxur ta' kalċit irqiq, primarjament minn organiżmi zgħar tal-baħar li nġemgħu f'qiegħ il-baħar. Frak tal-arzell u bebbux ieħor tal-baħar jiffurmaw ukoll parti mit-taħlita f'dan il-proċess. Mill-aktar parti, il-ġebel tal-gżejjer Maltin jikkonsisti mill-ġebla tal-ġir. Fil-blat tal-gżejjer Maltin m'hemm ebda minerali, jiġifieri materja prima, lanqas hemm ġebla volkanika. Il-ġeoloġija ta' Malta tista' tinqasam f'ħames saffi li huma distinti wieħed mill-ieħor u li ssawru mal-milja taż-żmien, wieħed fuq l-ieħor. L-eqdem saff, dak ta' taħt nett, ifforma madwar 25 miljun sena ilu. Minħabba effetti mill-atmosfera tul iż-żmien, is-saffi ma jidhrux dejjem wieħed fuq l-ieħor . Dawk li kienu l-aktar mikxufa, jew dgħajfin, xterdu fix-xejn jew għebu għalkollox. Effett ta' tibdil ieħor fuq is-saffi b'forom oħra tal-ġebla tal-ġir sar b'imluħa tal-kalċju maħlula fl-ilma tax-xita (Pereżempju stalakmiti u stalagtiti juffurmaw fl-għerien). Billi ċerti saffi sfondaw, l-uċuħ ta' dawn is-saffi jinsabu f'livelli differenti. Dan il-proċess jirriżulta f'falja jew tarġa. 

## Qawwi ta' fuq

Il-Qawwi ta' fuq, jinsab l-aktar għoli u hu l-aktar riċenti. L-għoljiet kollha ta' Malta u Għawdex huma magħmula minn dan is-saff, għalkemm il-gżira ta' Kemmuna u dik ta' Filfla, li mhumiex għoljin, huma wkoll ta' dan is-saff.

## Ġebla s-safra

Il-ġebla s-safra, tinsab taħt is-saff tal-qawwi ta' fuq. Minħabba li hi fraġli ħafna, tinkiser u tintradam bit-toqol ta' fuqha u sikwit tkun nieqsa.

## Tafal kaħlani

Billi t-tafal l-aktar li jinħall fl-ilma, dan is-saff jista jistagħadar u jinfirex f'medda u jagħti impressjoni li hu ħafna akbar milli hu. Miġemgħa kbar ta' tafal jinsabu f'postijiet bħal Għajn Tuffieħa u f'bosta nħawi f'Għawdex.

## Ġebla tal-franka (tal-bini)

Il-ġebla tal-franka jew tal-bini tieħu isimha mill-kelma "franka" li tfisser li hija ħielsa minn saffi jew impuritajiet oħra li ma jagħmluhiex tajba għall-bini. Il-ħxuna ta' dan is-saff tvarja minn 100 sa 150 metru u fejn mikxuf, il-kulur maż-żmien jibjad jew jisfar.

Dan is-saff jinqasam f'disa' tipi distinti:

* Saff lewn griż li huwa artab ħafna u jiskura meta jkun espost għall-arja.
* Saff magħmul minn għoqod ta' lewn kannella skur
* Blat artab b'għoqod fiħ
* Għoqod ta' kanella skur
* Fili għoqod ta' lewn ħadrani
* Saff ta' lewn roża safrani jew ikħal li jibbies ħafna
* Blat safrani ċar li għandu għoqod ibsin ħafna
* Sodda rqiqa ta' għoqod
* Saff safrani ċar li minnu jittieħed il-ġebel għal-bini. Xi drabi ċar ħafna u kważi abjad. Meta jkun ta' dal-lewn ikun fiħ għoqod tal-qawwi.

## Iż-Żonqor tal-qiegħ

Dan il-ġebel jinsab fis-swar ta' quddiem il-baħar. Iż-żonqor ta' taħt huwa ftit differenti miż-żonqor tal-wiċċ, billi jidher li hu aktar magħqud, aktar iebes u kristallin. Dan il-ġebel jinqasam fi tliet kategoriji:

*Soll Aħmar: Dan għandu grani kbar. Espost għall-atmosfera joskura u jrabbi lega. 
*Soll Safrani: Dan jagħti fl-isfar, xi drabi jkun abjad b'tebgħat sofor.
*Soll Kaħlani: Dan jagħti fl-aħdar, u fih ħafna vini.
Diana Gurtskaya

**Diana Gurtskaya** (twieledet fit-2 ta' Lulju 1979) hija kantanta għamja mill-Ġeorġja u tgħix f'Moska, fir-Russja. Fl-1 ta' Marzu 2008, Diana rebħet il-finali nazzjonali b'39.4% tal-voti, biex b'hekk ingħatat id-dritt li tirrapreżenta lill-Ġeorġja fil-Festival tal-Eurovision 2008 f'Belgrad, is-Serbja. Hi rebħet post fil-finali wara li kkwalifikat mit-tieni semifinali tat-22 ta' Mejju u ġiet fil-ħdax-il post.

Gurtskaya għandha numru ta' unuri importanti għal dak li għamlet. Fost l-aktar prominenti, l-unur fl-2007 tal-aktar Artista Russa ta' Unur li ngħata mill-president Vladimir Putin, Midalja tal-Unur mogħtija mill-president tal-Ġeorġja Mikheil Saakashvili, u l-Unur ta' Santa Barbara fl-Ukrajna.

Hi rrikordjat dwetti ma' kantanti famużi barranin bħal Ray Charles, Toto Cutugno u Demis Roussos.

## Diskografija

* 2000 – Ty zdes
* 2002 – Ty znaeš, мама...
* 2003 – Ja jlublju na vseh
* 2005 – Nežnaja

## Referenzi

## Ħoloq esterni
* Bijografija fuq Diana Gurtskaya
Olta Boka

**Olta Boka** (Tirana, 4 ta' Novembru 1991) hi kantanta Albaniża li ġiet magħżula biex tirrapreżenta lill-Albanija fil-Festival tal-Eurovision 2008 bil-kanzunetta Zemrën lamë peng. Hi rebħet il-finali nazzjonali tal-Albanija, li hi msejħa bħala Festivali I Këngës u kkompetiet fit-tieni semifinali tat-22 ta' Mejju u rnexxielha tikseb post fil-finali. Fil-finali, nhar l-24 ta' Mejju hi spiċċat fis-sbatax-il post minn 25 kanzunetta. Hi saret l-iżgħar kantanta li qatt ħadet sehem fil-Festival tal-Eurovision mis-sena 2004, wara li Lisa Andreas irrapreżentat lil Ċipru f'età ta' sittax-il sena, u Gigliola Cinquetti irrapreżentat lill-Italja ta' sbatax-il sena.

## Referenzi
Kantant

**Kantant** (jew **Kantanta**) hu persuna li juża' l-vuċi tiegħu biex jipproduċi l-mużika. Ħafna drabi l-kantant ikun akkumpanjat minn mużiċisti u strumenti. Waqt li ħafna nies ikantaw għall-gost, l-abilità vokali hi ħafna drabi kombinazzjoni ta' talent mit-twelid u taħriġ professjonali. Nies li jaqblu ma' dawn l-esiġenzi huma msejjħa vokalisti.

Kantant prinċipali jkanta l-vokali primarji ta' kanzunetta, l-oppost ta' *[[backing vocalist]]* li jkanta vokali tal-isfond jew armoniji. Eċċezzjoni hi l-mużika a cappella ta' grupp ta' ħames persuni tal-mużika gospel, fejn il-kantant prinċipali hu l-aktar persuna bl-aktar voċi għolja u jkanta diskant, u mhux il-melodija.

Kantanti professjonali ħafna drabi jagħmlu taħriġ vokali, minn għalliem tal-vuċi jew kowċ. 

## Vuċi umana
Fil-mużika klassika Ewropeja u fl-opra, il-vuċijiet huma mħarsa bħala strumenti mużikali. Kompożituri li jiktbu mużika vokali jridu jifhum l-abilità, it-talenti u l-aspetti vokali tal-kantant. 

Kantanti ħafna drabi jibnu l-karriera tagħhom madwar ċerti stili mużikali. Is-sistemi tal-klassifikazzjoni tal-vuċi evolvew biex jikklassifikaw il-kantanti skont it-tessitura, is-saħħa vokali u t-timbru. Kantanti korali huma kklassifikati skont l-aktar nota għolja u baxxa li jipproduċu. Kategoriji oħra huma soubrette, tenur, coloratura, u baxx.

Hemm ukoll kategoriji oħra għal irġiel kapaċi jkantaw fin-naħa femminili. Din it-tip ta' vuċi hi rari, imma hi xorta wżata fl-opra. Fil-mużika Barokka, diversi rwoli huma miktuba għall-castrati. Raġel b'din it-tip ta' vuċi jista' jkun ta' kontratenur jew sopran.

Il-kantanti huma wkoll klassifikati skont l-istil ta' mużika li jkantaw, bħal kantanti soul jew vokalisti karnatiċi.

## Kantant prinċipali u l-''backing vocalist''

F'diversi gruppi mużikali modern, hemm kantant wieħed li jkanta l-parti prinċipali, u wieħed jew aktar li jkantaw bħala *backing vocals*. Dawn tal-aħħar huma hemmhekk biex ikantaw ċerti partijiet tal-kanzunetta, imma inqas minn 50%, jew biex sempliċiment ikantaw xi partijiet bħala sfond għall-kanzunetta.

## Ara wkoll

*Kant
*Vuċi umana
*Chanson
*Mużika rap
*Beatboxing
*Kant-awturi

## Referenzi
Eurobandið

**Eurobandið** (Euroband) hu l-isem ta' dwett tal-mużika pop mill-Iżlanda u li hu ffurmat minn Friðrik Ómar u Regína Ósk. Flimkien huma rrapreżentaw lill-Iżlanda fil-Festival tal-Eurovision 2008 f'Belgrad is-Serbja. Huma kantaw "This is My Life" fit-tieni semifinali, fit-22 ta' Mejju 2008, u din tathom post fil-finali tal-24 ta' Mejju. Huma spiċċaw fl-erbatax-il post minn 25 parteċipant b'total ta' 64 punt.

It-tnejn li huma, separatament, stabbilixxew ruħhom bħala fost l-aktar artisti popolari fl-Iżlanda. Huma, qabel, ippruvaw jirrapreżentaw lill-Iżlanda fil-Eurovision waħedhom, imma ma kellhomx suċċess. Huma għaqqdu l-isforzi tagħhom u kien f'dan il-mument li huma ngħataw id-dritt li jirrapreżentaw lil pajjiżhom.
Nicoleta Matei

**Nicoleta Matei**, magħrufha aħjar bħala sempliċiment **Nico**, (Ploieşti, 1 ta' Frar 1970) hi kantanta Rumena. Hi rrapreżentat lir-Rumanija flimkien ma' Vlad fil-Festival tal-Eurovision 2008.

## Eurovision

Nico, flimkien ma' Vlad Mirita rebħu s-selezzjoni nazzjonali u huma marru Belgrad biex jirrapreżentaw lir-Rumanija bil-kanzunetta "Pe-o margine de lume". Irnexxielhom jikkwalifikaw għall-finali tal-24 ta' Mejju, fejn spiċċaw fl-20 post.

## Diskografija

**Gand pentru ei*
**Asa cum vrei*
**Cast Away*

## Ħoloq esterni

* Sit uffiċjali
* Intervista fuq Radio Lynx Romania
Ewropa (diżambigwazzjoni)

**Ewropa** jew **Ewropew** jistgħu jirreferu għal:

*Ewropa, peniżola fil-Lvant ta' l-Ewrasja
**Ewropa kontinentali, il-kontinent Ewropew mingħajr il-gżejjer, jew sempliċiment il-peniżola
**Unjoni Ewropea, entità li tgħaqqad 27 nazzjon li parti kbira minnhom huma lokati fil-peniżola
* Mitoloġika Griega
**Ewropa (mitoloġija), maħbuba ta' Żeus 
** Ewropa, waħda mill-Oċeanini
** Ewropa, waħda mill-maħbubin ta' Danaw, omm ta' xi Danajidi
** Ewropa, (bint Tizju), x'aktarx omm Ewfemu minn Posejdon
Kaptan (futbol)

Il-**kaptan** ta' tim tal-futbol huwa membru ta' tim magħżul biex ikun il-mexxej tat-tim fil-grawnd; ħafna drabi dawn ikun uħud mill-aktar membri esperjenzati u veterani tal-iskwadra, jew plejer li għandu influwenza qawwija fuq il-logħba jew għandu kwalitajiet tajba ta' mexxej. Il-faxxa li tintlibes fuq l-id tidentifka l-kaptan tat-tim.

## Responsabilitajiet

Skont ir-regoli tal-futbol, ir-responsabbilità prinċipali tal-kaptan hija dik li jieħdu sehem fl-għażla tal-munita qabel il-bidu tal-logħba jew qabel l-għoti tal-penalties li tiddetermina liema naħa tim se jilgħab jew min se jibda l-logħba. B'kuntrarju ta' dak li jingħad xi kultant, il-kaptan m'għandu l-ebda awtorità li jisfida deċiżjoni tar-referì. Madanakollu, ir-referis jistgħu jitkellmu mal-kaptan ta' tim rigward imġieba mhux adegwata tat-tim matul il-logħba.

## Pożizzjonijiet relatati
### Kaptan tal-klabb

Il-kaptan ta' klabb ikun mħatur ġeneralment għal staġun; jekk ma jkunx jista' jattendi għal partita partikulari jew ma jkunx magħżul, il-viċi-kaptan jieħu postu. Il-kaptan ta' klabb ħafna drabi jieħu rwol speċifiku f'relazzjonijiet mal-istampa bħala raprreżentant tat-tim u jkun l-ewwel plejer li jerfa' t-trofew jekk it-tim jirbaħ wieħed. Madanakollu, klabb jista' jaħtar żewġ kaptani għal żewġ rwoli distini: kaptan biex jirrapreżenta lill-plejers f'relazzjonijiet pubbliċi, u kaptan ieħor bħala l-kap fil-grawnd.

L-għażla ta' kaptan hi komunament ikkunsidrata bħala għażla importanti għall-kowċ ta' klabb tal-futbol: il-kaptan hu fil-fatt mistenni li jkun il-korrispondent tal-kowċ fil-grawnd. Ir-relazzjonijiet bejn dawn it-tnejn hi waħda kruċjali. L-istess jgħodd għar-rapport bejnu u l-partitarji. Kwalitajiet li għandu jħaddan kaptan jinkludu d-determinazzjoni u stamina, fejn hu jkun kapaċi li jikkomunika ma' kulħadd, u jkun plejer intelliġenti fit-tattiċi. Kaptani tal-klabbs jistgħu jieħdu wkoll ċerti responsabilitajiet fi ħdan l-istaff tal-logħob, bħal jorganizza avvenimenti li jixprunaw il-moral u jagħti ħarsa lejn plejers aktar żgħażagħ.

### Viċi-kaptan

Il-viċi-kaptan huwa plejer li jkun mistenni li jieħu l-irwol ta' kaptan tal-iskwadra meta l-kaptan tal-klabb ma' jkunx inkluż mal-ewwel ħdax, jew jekk il-kaptan tal-klabb ikun sostitwit.

Fl-assenza, il-viċi-kaptan jieħdu l-irwol ta' kaptan. Jekk il-kaptan kurrenti jkun magħżul fl-iskwadra għal dik il-logħba, u jidħol bħala sostitut, allura l-viċi-kaptan jagħti l-faxxa ta' kaptan lilu għal tul il-partita kollha.

Id-doveri ta' viċi-kaptan m'humiex biss li jmexxi lit-tim meta l-kaptan ma jkunx qed jilgħab. L-irwol tiegħu jivolvu wkoll li jmexxi l-plejers mal-kaptan u jgħin ukoll lil plejers ġovanili biex jiżviluppaw.

L-għażla tal-viċi-kaptan issir ukoll mill-kowċ fil-bidu tal-istaġun, flimkien mal-kaptan.
Mottu Olimpiku

***"Citius, Altius, Fortius!"*** hi l-espressjoni bil-Latin (pron.: ci-zius, al-zius, for-zius) li tifforma l-mottu uffiċjali tal-Olimpjadi. Fl-ispirtu sportiv tal-Logħob Olimpiku, din għandha s-sinjifikat ta': "Aktar veloċi, aktar fl-għoli, aktar b'saħħa". Dan il-mottu, flimkien mal-ħames ċrieki u l-fjamma Olimpika, hu wieħed mis-simboli prinċipali tal-Olimpjadi.

*"Citius, Altius, Fortius"* kienet adottata bħala mottu tal-Kumitat Olimpiku Internazzjonali fl-1894, fis-sena tal-fundazzjoni ta' dan l-istess kumitat (anki jekk kien użat għall-ewwel darba fl-okkażjoni tal-Olimpjadi ta' Pariġi fl-1924). Dan kien propost minn Pierre de Coubertin imma ideat minn Henri Didon, predikatur Dumnikan famuż.