open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Anatomija

**Anatomija** hija l-fergħa tal-bijoloġija kkonċernata bl-istudju tal-istruttura tal- organiżmi u l-partijiet tagħhom.  L-anatomija hija fergħa tax-xjenza naturali li tittratta l-organizzazzjoni strutturali tal-ħlejjaq ħajjin. Hija xjenza antika, li għandha l-bidu tagħha fi żminijiet preistoriċi.  L-anatomija hija marbuta b'mod inerenti mal -bijoloġija tal-iżvilupp, l-embrijoloġija, l-anatomija komparattiva, il-bijoloġija evoluzzjonarja u l-filoġenija,  peress li dawn huma l-proċessi li bihom tiġi ġġenerata l-anatomija, kemm fuq skali ta' żmien immedjati kif ukoll fit-tul. L-anatomija u l-fiżjoloġija, li jistudjaw l-istruttura u l-funzjoni tal-organiżmi u l-partijiet tagħhom rispettivament, jagħmlu par naturali ta 'dixxiplini relatati, u ħafna drabi jiġu studjati flimkien. L-anatomija tal-bniedem hija waħda mix -xjenzi bażiċi essenzjali li huma applikati fil-mediċina. 

L-anatomija hija qasam kumpless u dinamiku li qed jevolvi kontinwament hekk kif isiru skoperti ġodda. F'dawn l-aħħar snin, kien hemm żieda sinifikanti fl-użu ta 'tekniki ta' immaġini avvanzati, bħal skans MRI u CT, li jippermettu viżwalizzazzjonijiet aktar dettaljati u preċiżi tal-istrutturi tal-ġisem.

Id-dixxiplina ta 'l-anatomija hija maqsuma f'partijiet makroskopiċi u mikroskopiċi . L-anatomija makroskopika, jew l-anatomija grossa, hija l-eżami tal-partijiet tal-ġisem ta 'annimal bl-użu tal-vista mingħajr għajnuna. L-anatomija grossa tinkludi wkoll il-fergħa tal -anatomija superfiċjali. L-anatomija mikroskopika tinvolvi l-użu ta 'strumenti ottiċi fl-istudju tat-tessuti ta' diversi strutturi, magħrufa bħala istoloġija, u wkoll fl-istudju taċ-ċelloli.

L- istorja tal-anatomija hija kkaratterizzata minn fehim progressiv tal-funzjonijiet tal-organi u l-istrutturi tal-ġisem tal-bniedem. Il-metodi tjiebu wkoll b'mod drammatiku, avvanzaw mill-eżami tal-annimali permezz ta 'dissezzjoni ta' karkassi u kadavri (katavri)  għal tekniki tal-immaġini mediċi tas-seklu 20, inklużi X-ray, ultrasound, u immaġni bir-reżonanza manjetika .
Żebra

Iż-**żebra** hija mammiferu perissodactyl erbivoru, li jappartjeni, bħaż- żiemel, għall-familja Equidae .Imqassma fir-reġjuni tal-Lvant u tan-Nofsinhar tal- Afrika, iż-żebri huma distinti b'mod notevoli minn membri oħra tal-familja permezz tal-istrixxi suwed jew kannella ħamrani tagħhom, li jalternaw ma 'faxex ħfief, bojod jew isfar, vertikali fuq il-kwarti ta' quddiem, li ħafna drabi għandhom tendenza lejn orizzontali fuq in-naħa ta' quddiem. kwarti ta’ wara tal-annimal.

Ħafna żooloġi jemmnu li l-istrixxi jaġixxu bħala mekkaniżmu ta 'kamuflaġġ, għalkemm xi wħud jemmnu li għandhom rwol fl-interazzjonijiet soċjali tagħhom, li jaġixxu bħala mezz biex jiddistingwu individwu fost oħrajn, minħabba varjazzjonijiet żgħar fl-istrixxi.

Fl-aħħarnett, riċerka mill-Università ta’ Bristol irnexxielha turi kif il-funzjoni ta’ dawn l-istrixxi hija li jipproteġu ż-żebri minn dawk l-insetti li jerdgħu d-demm u li jġorru mard fatali, bħall-marda Afrikana taż-żwiemel: l-istrixxi, fil-fatt., Jidher li għandhom it-tendenza li jdejqu s-sistema viżiva ta 'insetti matul l-aħħar mumenti ta' avviċinament. 

Fl-2019, intlemaħ l-ewwel kampjun ta’ zebra bit-tikek polka, imwieled f’riżerva naturali fil-Kenja , b’kisja skura u tikek bojod, iżda xi studjużi jibżgħu li jista’ jkun sinjal allarmanti ta’ mutazzjoni ġenetika li hija riskjużi għall-ispeċi. 

## Ara wkoll

* Equus quagga
* Equus quagga boehmi

## Referenzi
Arkitettura

**L-arkitettura** hija l-arti u t-teknika tad-disinn u l-bini, kif distinta mill-ħiliet assoċjati mal-kostruzzjoni.  Huwa kemm il-proċess kif ukoll il-prodott tat-tpinġija, il-konċepiment,  l-ippjanar, id-disinn, u l-kostruzzjoni ta 'bini jew strutturi oħra .  It-terminu ġej  ;  *( <span lang="grc-Latn" title="Ancient Greek transliteration">*arkhitéktōn*</span> )*&nbsp;'perit' ;  *( <span lang="grc-Latn" title="Ancient Greek transliteration">*arkhi-*</span> )*&nbsp;'kap',&#x20;u&#x20; *( <span lang="grc-Latn" title="Ancient Greek transliteration">*téktōn*</span> )*&nbsp;'kreatur' . Xogħlijiet arkitettoniċi, fil-forma materjali tal-bini, ħafna drabi huma pperċepiti bħala simboli kulturali u bħala xogħlijiet tal-arti . Iċ-ċiviltajiet storiċi ħafna drabi huma identifikati bil-kisbiet arkitettoniċi li baqgħu ħajjin. 

Il-prattika, li bdiet fl- era preistorika, intużat bħala mod ta 'espressjoni tal -kultura miċ-ċiviltajiet fis-seba' kontinenti kollha.  Għal din ir-raġuni, l-arkitettura hija meqjusa bħala forma ta ' arti . Testi dwar l-arkitettura ilhom miktuba minn żminijiet antiki. L-aktar test bikri li baqa’ ħaj dwar it-teoriji arkitettoniċi huwa t-trattat tal-1 seklu AD  mill-perit Ruman Vitruvius, li skontu bini tajjeb jinkorpora , u  (durabilità, utilità, u sbuħija). Sekli wara, Leon Battista Alberti żviluppa aktar l-ideat tiegħu, billi jara s-sbuħija bħala kwalità oġġettiva tal-bini li tinsab fil-proporzjonijiet tagħhom. Fis-seklu 19, Louis Sullivan iddikjara li " forma ssegwi l-funzjoni ". "Funzjoni" bdiet tissostitwixxi l-"utilità" klassika u kienet mifhuma li tinkludi mhux biss dimensjonijiet prattiċi iżda wkoll estetiċi, psikoloġiċi u kulturali. L-idea ta ' arkitettura sostenibbli ġiet introdotta fl-aħħar tas-seklu 20.

L-arkitettura bdiet bħala arkitettura vernakulari rurali orali li żviluppat minn prova u żball għal replikazzjoni b'suċċess. L-arkitettura urbana tal-qedem kienet imħassba bil-bini ta’ strutturi reliġjużi u bini li jissimbolizza l-poter politiku tal-ħakkiema sakemm l-arkitettura Griega u Rumana bidlet l-attenzjoni għall-virtujiet ċiviċi. L-arkitettura Indjana u Ċiniża influwenzat forom madwar l-Asja kollha u l-arkitettura Buddista b'mod partikolari ħadet togħmiet lokali diversi. Matul il- Medju Evu, ħarġu stili pan-Ewropej ta’ katidrali u abbazi Romanesk u Gotiku filwaqt li r- Rinaxximent iffavorixxi forom Klassiċi implimentati minn periti magħrufa b’isimhom. Aktar tard, ir-rwoli tal-periti u l-inġiniera saru separati.

L-arkitettura moderna bdiet wara l-Ewwel Gwerra Dinjija bħala moviment ta’ avantgarde li fittex li jiżviluppa stil kompletament ġdid xieraq għal ordni soċjali u ekonomiku ġdid ta’ wara l-gwerra ffukat fuq li jissodisfa l-bżonnijiet tal-klassijiet tan-nofs u tax-xogħol. Saret enfasi fuq tekniki moderni, materjali, u forom ġeometriċi simplifikati, li twitti t-triq għal sovrastrutturi għoljin. Ħafna periti saru diżillużi bil-moderniżmu li qiesu bħala aistoriku u anti-estetiku, u żviluppat arkitettura postmoderna u kontemporanja . Matul is-snin, il-qasam tal-kostruzzjoni arkitettoniku ramifikat biex jinkludi kollox mid-disinn tal-vapuri sad-dekorazzjoni ta 'ġewwa.
Lapland

**Lapland**  huwa l-akbar u l-aktar reġjun tat-Tramuntana tal-Finlandja . Il-21 muniċipalità fir-reġjun jikkooperaw f'Kunsill Reġjonali. Il-Lapland tmiss mar-reġjun ta ' North Ostrobothnia fin-nofsinhar. Tmiss ukoll mal- Golf ta' Botnia, il-Kontea ta' Norrbotten fl -Isvezja, il-Kontea ta' Troms u Finnmark fin- Norveġja, u l-Oblast ta' Murmansk u r- Repubblika ta' Karelia fir- Russja . It-topografija tvarja minn mires u foresti vasti tan-Nofsinhar għal qatgħat fit-Tramuntana. Iċ -Ċirku Artiku jaqsam il-Lapland, għalhekk fenomeni polari bħax- xemx ta’ nofs il-lejl u l-lejl polari jistgħu jitqiesu fil-Lapland.  

Il-klima kiesħa u tax-xitwa tal-Lapponja, flimkien mal-abbundanza relattiva tagħha ta’ siġar tal-koniferi bħall- arżnu u l-prinjoli, tfisser li saret assoċjata mal -Milied f’xi pajjiżi, l-aktar fir -Renju Unit, u l-vaganzi għal Lapponja huma komuni lejn l-aħħar tas-sena. . Madankollu, ir-reġjun tal-Lapland żviluppa l-infrastruttura tiegħu għat-turiżmu matul is-sena kollha. Pereżempju, fil-perjodu mingħajr silġ tal-2019 it-turiżmu kiber aktar milli fl-istaġun tax-xitwa.  Rovaniemi huwa ċ-ċentru reġjonali ewlieni tal-Lapland, u l- Ajruport ta’ Rovaniemi huwa t-tielet l-iktar ajruport traffikuż fil-Finlandja.  Minbarra t-turiżmu, setturi importanti oħra huma l-kummerċ, il-manifattura u l-kostruzzjoni.   Bħal Rovaniemi, Inari hija wkoll waħda mill-aktar destinazzjonijiet turistiċi importanti fil-Lapponja għat-turiżmu barrani.  

Lapland ilha konnessa mad-dar leġġendarja "North Pole" ta ' Santa Klaws ( Father Christmas jew San Nikola ) mill-1927, meta l-ospitant tar-radju Finlandiż Markus Rautio qal li Santa Klaws għex fuq Korvatunturi, waqgħa (muntanji) fir-reġjun. Aktar tard, Rovaniemi staked talba bħala "il-belt twelid uffiċjali" ta 'Santa Claus u żviluppat l-attrazzjoni tal-Villaġġ ta' Santa Claus biex iħeġġeġ it-turiżmu.
Binjiet Tradizzjonali tal-Asante

Il-**Binjiet Tradizzjonali tal-Asante** huma kollezzjoni ta' 10 binjiet mibnija b'mod tradizzjonali fi żmien l-Imperu ta' Ashanti fl-inħawi ta' qrib Kumasi, il-Ghana. Dawn il-binjiet kienu jintużaw bħala santwarji matul is-sekli 18 u 19, matul l-epoka tad-deheb tal-Imperu ta' Ashanti. Bil-waqgħa tal-imperu matul l-okkupazzjoni Brittanika taż-żona mill-1806 sal-1901, il-biċċa l-kbira tal-binjiet tradizzjonali tal-Asante ta' dak iż-żmien inqerdu. Fost binjiet oħra, il-mawżolew irjali nqered minn Robert Baden-Powell fl-1895. L-għaxar binjiet tradizzjonali li għad fadal huma l-aħħar fdalijiet tal-istorja u tal-kultura tal-poplu Asante u tniżżlu fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1980.

## Kostruzzjoni u użu
Il-binjiet ġew deskritti bħala "djar tal-bnedmin u tad-divinitajiet". Madwar id-djar hemm btieħi esterni. Il-binjiet huma magħmula mill-injam, mill-bambù u mit-tkaħħil bit-tajn. L-istil ta' kostruzzjoni huwa b'qafas tal-injam u bit-tajn imnixxef. Il-ħitan tal-binjiet huma miksija bil-bassoriljievi, b'għamliet spirali u Arabeski u b'rappreżentazzjonijiet ta' annimali, għasafar u pjanti. Dawn ir-riljievi jikkonsistu minn simboli Adinkra tradizzjonali, b'tifsiriet simboliċi uniċi assoċjati mal-kultura Asante u ngħaddew minn ġenerazzjoni għall-oħra maż-żmien. Is-santwarji jikkonsistu minn erbat ikmamar li jħarsu lejn bitħa ċentrali, u huma mibnija fuq pjattaforma olzata. Tlieta mill-kmamar kienu jintużaw għall-attivitajiet ritwali, filwaqt li r-raba' kamra kienet iddeżinjata bħala s-santwarju stess, b'aċċess ristrett.

Ir-reliġjon tradizzjonali għadha tiġi pprattikata fis-santwarji, u bis-saħħa ta' dan għadhom jeżistu u għadha ssirilhom il-manutenzjoni meħtieġa. Madankollu, minħabba li huma magħmula mit-tajn u mill-ħuxlief, il-binjiet tal-Asante huma vulnerabbli għall-fluttwazzjonijiet naturali. It-tfixkil fiċ-ċikli regolari ta' manutenzjoni u t-tnaqqis tal-użu reliġjuż huma theddidiet għall-preservazzjoni tal-binjiet.

## Sit ta' Wirt Dinji
Il-Binjiet Tradizzjonali tal-Asante ġew iddeżinjati bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1980.

Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' kriterju wieħed tal-għażla tal-UNESCO: il-**kriterju (v)** "Eżempju straordinarju ta' insedjament uman tradizzjonali, ta' użu tal-art jew ta' użu tal-baħar, li jirrappreżenta kultura (jew kulturi), jew interazzjoni umana mal-ambjent, speċjalment meta jkun sar vulnerabbli minħabba l-impatt ta' bidla irreversibbli".

## Referenzi
Carmelo Scicluna

**Carmelo Scicluna** (3 ta’ Awwissu 1800 &#x2013; 12 ta’ Lulju 1888) kien prelat u konti Malti li serva bħala Arċisqof Titulari ta’ Rodi u Isqof ta’ Malta mill-1875 sal-1888.

Scicluna twieled Ħal Qormi fit-3 ta’ Awwissu 1800. Ġie ordnat saċerdot fl-1824 u 51 sena wara ġie kkonsagrat bħala Isqof ta’ Malta mnn Francesco Convert, Arċisqof ta’ Reggio Calabria. Inħatar ukoll bħala l-Arċisqof Titulari ta’ Rodi. 

Fl-1880 l-Arċisqof Scicluna ordna li minn dik is-sena, il-purċissjoni tradizzjonali tal-Ġimgħa l-Kbira ssir nhar il-Ġimgħa minflok Ħamis ix-Xirka.

L-Arċisqof Scicluna miet fit-12 ta’ Lulju 1888, fl-età ta’ 87 sena. Kien ilu 13-il sena Isqof ta’ Malta. Il-funeral tiegħu sar fil-Kon-Katidral ta' San Ġwann fil-Belt Valletta u ġie midfun fil-Katidral ta' San Pawl, l-Imdina.

## Referenzi
Delta ta' Saloum

Id-**Delta ta' Saloum** jew id-**Delta ta**' **Sine-Saloum** hija l-bokka jew il-ħalq (delta) tax-xmara Saloum fis-Senegal fejn tnixxi fit-Tramuntana tal-Oċean Atlantiku. Id-delta għandha erja ta' 180,000 ettaru u hija estiża għal 72.5 kilometru tul il-kosta u għal 35 kilometru 'l ġewwa mill-baħar.

Fl-2011 parti tad-delta kbira 145,811-il ettaru tniżżlet fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO. Is-sit jinkludi "kanali bl-ilma salmastru u jinkorpora iktar minn 200 gżira u ġżejra, foresta tal-mangrovji, ambjent tal-baħar Atlantiku, u foresta niexfa". Il-Park Nazzjonali tad-Delta ta' Saloum ikopri 76,000 ettaru tad-delta.

Fost l-ispeċijiet ta' għasafar li jitnisslu jew jieqfu jistrieħu fix-xitwa f'dawn l-inħawi hemm iċ-ċirlewwa rjali, il-fjamingu l-kbir, il-paletta, il-beggazzina ħamra, il-monakella imperjali u t-tertuxa. Apparti li d-delta hija post importanti għat-tnissil tal-għasafar, id-Delta ta' Saloum fiha 218-il munzell u artefatti tal-qxur tal-baħar li nstabu f'xi 28 sit funebri li taw ħjiel importanti rigward l-istorja tal-okkupazzjoni umana fl-inħawi.

## Sit ta' Wirt Dinji
Id-Delta ta' Saloum ġiet iddeżinjata bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-2011.

Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' tliet kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-**kriterju (iii)** "Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta' tradizzjoni kulturali jew ta' ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet"; il-**kriterju (iv)** "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem"; u l-**kriterju (v)** "Eżempju straordinarju ta' insedjament uman tradizzjonali, ta' użu tal-art jew ta' użu tal-baħar, li jirrappreżenta kultura (jew kulturi), jew interazzjoni umana mal-ambjent, speċjalment meta jkun sar vulnerabbli minħabba l-impatt ta' bidla irreversibbli".

## Referenzi
Maurice de Pagnac

**Maurice de Pagnac** kien membru tal-Kavallieri Ospitallieri li ġie installat għal żmien qasir bħala Gran Mastru bejn l-1317 u l-1319, wara li l-Ordni neħħiet lil Foulques de Villaret. L-elezzjoni tiegħu ma ġietx rikonoxxuta mill-Papa Ġwanni XXII, li reġa' installat lil Villaret.

Ftit hu magħruf dwar Maurice de Pagnac, ħlief li qabel l-elezzjoni tiegħu bħala Gran Mastru, kien *drapier*  tal-ordni. Fl-1317, imxebbba mid-despotiżmu u stravaganza tal-Gran Mastru Fulk de Villaret, kif ukoll mill-ispedizzjonijiet militari tiegħu fid-Dodekaniż —li kienu jinkludu l-qbid tal-gżira ta’ Rodi, fejn l-Ordni issa stabbilixxa ruħu bħala stat sovran—il-membri ewlenin tal-Ordni ppruvaw joqtlu lil Villaret. Imwissi mill-*chamberlain* tiegħu, il-Gran Mastru rnexxielu jaħrab lejn il-kastell ta’ Lindos, filwaqt li l-Ordni għażlet lil Maurice de Pagnac bħala l-Gran Mastru ġdid. It-tilwima mbagħad tressqet quddiem il-Papa, li kmieni fl-1319 ċaħad l-elezzjoni ta' Pagnac, l-aktar minħabba l-popolarità kontinwa ta' Villaret fl-Ewropa tal-Punent, iżda ftit wara, Villaret kien ippressat biex jirriżenja, u f'Ġunju 1319 ġie mibdul minn Hélion de Villeneuve. Pagnac ġie kkumpensat b'nofs il -preċezzjoni ta' Ċipru, in-nofs l-ieħor mar għand Albert ta' Schwarzburg.

## Sorsi

* 
* 

## Referenzi
Irħula Antiki ta' Djenné

L-**Irħula Antiki ta**' **Djenné** (bl-Għarbi: مدن جنة القديمة, b'ittri Rumani: *mudun Janna al-qadīma*, bil-Franċiż: *villes anciennes de Djenné*) huma kumpless arkeoloġiku u urban li jinsab fil-belt ta' Djenné, il-Mali. Jinkludu erba' siti arkeoloġiċi, li huma Djenné-Djeno, Hambarkétolo, Kaniana u Tonomba. Fl-1988 l-erba' rħula tniżżlu fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO.

## [[Storja]]
Abitata mill-250 Q.K., Djenné saret suq ċentrali u kollegament importanti għall-kummerċ tad-deheb trans-Saħarjan. Fis-sekli 15 u 16, il-belt kienet wieħed miċ-ċentri tal-propagazzjoni tal-Iżlam. Id-djar tradizzjonali tal-erba' rħula, li għad hemm madwar 2,000 minnhom, inbnew fuq għoljiet żgħar (*toguere*) bħala protezzjoni mill-għargħar staġonali.

## Sit ta' Wirt Dinji
L-Irħula Antiki ta' Djenné ġew iddeżinjati bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1988.

Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-**kriterju (iii)** "Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta' tradizzjoni kulturali jew ta' ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet"; u l-**kriterju (iv)** "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem".

## Referenzi
Pajsaġġi Kulturali ta' Bassari, Fula u Bedik

Il-**Pajsaġġi Kulturali ta' Bassari, Fula u Bedik** (bil-Franċiż: *Paysages culturels Bassari, Peul et Bédik*) jinsabu fix-Xlokk tas-Senegal u huma pajsaġġ multikulturali ppreservat sew li feġġ mill-interazzjoni bejn l-attivitajiet umani u l-ambjent naturali. Jikkonsisti minn tliet żoni ġeografiċi: iż-żona ta' Bassari–Salémata, iż-żona ta' Bedik–Bandafassi u ż-żona ta' Fula–Dindéfell, u kull waħda mill-karatteristiċi morfoloġiċi speċifiċi.

Fl-2012, il-Pajsaġġi Kulturali ta' Bassari, Fula u Bedik tniżżlu fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO.

## Sit ta' Wirt Dinji
Il-Pajsaġġi Kulturali ta' Bassari, Fula u Bedik ġew iddeżinjati bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-2012.

Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' tliet kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-**kriterju (iii)** "Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta' tradizzjoni kulturali jew ta' ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet"; il-**kriterju (v)** "Eżempju straordinarju ta' insedjament uman tradizzjonali, ta' użu tal-art jew ta' użu tal-baħar, li jirrappreżenta kultura (jew kulturi), jew interazzjoni umana mal-ambjent, speċjalment meta jkun sar vulnerabbli minħabba l-impatt ta' bidla irreversibbli"; u l-**kriterju (vi)** "Assoċjazzjoni diretta jew tanġibbli ma' avvenimenti jew ma' tradizzjonijiet ħajjin, ma' ideat jew ma' twemmin, jew ma' xogħlijiet artistiċi jew letterarji ta' valur universali straordinarju".

## Referenzi
Hélion de Villeneuve

**Hélion de Villeneuve** ( c. 1270 – 27Mejju 1346) kien Gran Mastru tal-Ordni ta’ San Ġwann. Dan il-kavallier Franċiż kien ħu Santa Roseline.

Huwa miet fil-gżira ta' Rodi.

Hemm leġġenda dwar Hélion li tinvolvi dragun u kavallier żagħżugħ.
## Referenzi
Metro ta’ Genova

Il- **Metro ta’ Genoa** hija linja tal-metro miftuħa fl-1990 li tgħaddi bejn iċ-ċentru ta ’ Ġenova u d-distrett ta’ Rivarolo, li jinsab fis-subborgi tal-majjistral. Din il-linja ta '7&nbsp;km double track u 8 stazzjonijiet, hija elettrifikata b'kurrent dirett 750 V. Fl-istazzjon Principe, hemm konnessjoni man-netwerk ferrovjarju Trenitalia għal linji suburbani u għal konnessjonijiet nazzjonali.

Il-linja hija mmexxija minn AMT ( *Azienda Mobilità e Trasporti di Genova* ), kumpanija ta’ ekonomija mħallta bejn il-muniċipalità ta’ Ġenova u Veolia Transdev, kumpanija Franċiża tat-trasport pubbliku. Il-linja hija integrata fin-netwerk tat-trasport AMT.

## Storja
Mill-1908 linja tat-tramm użat mina taħt l-art, il-mina taċ-Ċertosa. Sal-1964, it-trams kienu ċedew il-karozzi tal-linja. Il-belt qed tikkunsidra sistema ta’ trasport taħt l-art minħabba l-impossibbiltà li titwaqqaf tramway fit-toroq storiċi dojoq tal-belt. Kienet ukoll dwar il-preservazzjoni ta’ monumenti storiċi. Fl-1975, iddeċidiet li tibni sistema light rail billi terġa tuża l-mina eżistenti.
Ġenova

**Ġenova** (  , bil- Ligurjan : *Zena* ) hija belt Taljana, kapitali tal - Ligurja li tinsab fuq il - Baħar Ligurjan, preċiżament fuq ix - xtut tal - Golf ta ' Ġenova . Huwa l-aktar port importanti Taljan u wieħed mill- akbar portijiet fil- Baħar Mediterran    . Fl-2017, Genoa hija s -sitt belt fl-Italja u għandha  u  fiż-żona metropolitana tagħha  . Iż-żona urbana tagħha għandha madwar   .

Ġenova kienet il-kapitali ta’ waħda mill-aktar repubbliki marittimi qawwija għal aktar minn seba’ sekli, mill  sal-1797  . Partikolarment mis- , il-belt kellha rwol ewlieni fil-kummerċ fl-Ewropa, u saret waħda mill-akbar poteri navali fil-kontinent u meqjusa fost l-aktar bliet sinjuri fid-dinja    Kienet imlaqqma wkoll *il-Superb* minn Petrarca minħabba l-glorji tagħha fuq l-ibħra u l-postijiet familjari impressjonanti tagħha.  Il-belt ilha ospitat tarznari u xogħlijiet tal-azzar sa mis- , u s-settur finanzjarju qawwi tiegħu jmur lura għall-Medju Evu. Il- Bank ta 'Saint-Georges, imwaqqaf fl-1407, huwa l-eqdem bank ta' depożitu tal-istat magħruf fid-dinja u kellu rwol importanti fil-prosperità tal-belt minn nofs is-     .

Ġenova, ma ’ Milan u Turin, tiddemarka l-“ trijangolu industrijali », l-iktar żona industrijalizzata tal -Italja .  belt hija ċentru importanti għax-xjenza, it-teknoloġija, il-moda u  Taljani  Iċ-ċentru storiku, magħruf bħala l-Belt il-Qadima ta’ Ġenova, huwa wieħed mill-akbar u l-aktar popolati fl-Ewropa.  Parti sinifikanti miċ-ċentru storiku ilha taħt il-protezzjoni tal- UNESCO mill-2006 taħt l-isem ta *’ Ġenova : L - Strade Nuove u s - sistema tal - Palazzi tar - Rolli* . L-istorja kulturali rikka tal-belt fl-arti, il-mużika u l-kċina għenitha ssir il- Kapitali Ewropea tal-Kultura fl-2004. Hija l-post fejn twieldu Guglielmo Embriaco, Kristofru Kolombu, Andrea Doria, Niccolò Paganini, Giuseppe Mazzini, Renzo Piano u Grimaldo Canella, fundatur tad-Dar Grimaldi, fost oħrajn.

L-isem modern tal-belt possibbilment ġej mill-kelma Latina għal "irkoppa" (genu; plural, genua), iżda hemm teoriji oħra. Jista’ joħroġ mill-alla Ġanu, għax Ġenova, bħalu, għandha żewġ uċuħ: wiċċ imdawwar lejn il-baħar u ieħor imdawwar lejn il-muntanji.

## Referenzi
Giuseppina Samut-Tagliaferro

**Giuseppina Samut-Tagliaferro** imwielda Giuseppina Corrieri f'Catania, kienet mużiċista u attriċi li għexet Malta għal parti l-kbira tal-karriera tagħha.

Missierha kien direttur tal-orkestra li stabbilixxa ruħu Malta.  Hija kienet edukata privatament u t-tagħlim tal-mużika tagħha kien taħt Emilia Brizzi. 

Fl-1919 iżżewġet lil Joseph Samut-Tagliaferro f'Malta. 

Samut-Tagliaferro kienet tgħallem il-pjanu bejn 1930-1951. 

Bejn l-1930 u l-1939 hija kienet attriċi ewlenija mal-kumpanija Goldoni. Hija pproduċiet u koreografija l-operetta *La piccola olandese* fl-1948 fil-Gaiety, Tas-Sliema u fl-1949 fir-Radio City Opera House, il-Ħamrun.

Fl-1951 Samut-Tagliaferro marret toqgħod Ruma fejn kompliet tgħallem il-pjanu u tgħallem il-kant, eventwalment ikkonċentrat biss fuq dan tal-aħħar. L-istudenti tagħha kienu jinkludu lil bintha stess Elena, Elvira Spica, u Giuseppe Gismondi. Hija akkumpanjat ukoll ħafna kantanti oħra bħala pjanista.

Matul is-snin hija kkomponiet diversi xogħlijiet mużikali. Fl-1947 żewġ tangos tagħha, *Occhi glauchi* u *Voglio te*, kien ppublikati minn Nufa ta’ Milan.  Ippubblikati minn  Fl-1948, Zita ta’ Ruma ippubblikaw żewġ marċi tagħha, bl-isem ta' *Gloria* u *Resurgo*.

Samut-Tagliaferro kienet membru tas-Società Italiana degli Autori ed Editori (SIAE) li ppubblikatilha *Campane di pace, Un giardino d’Incanto* (miktuba fl-1943), u *Ave Maria* (1972), kollha għall-vuċi u l-pjanu. Ħalliet ħafna xogħlijiet mhux ippubblikati inklużi kanzunetti, arji, u marċi, kollha miktuba għall-pjanu, iżda uħud minnhom orkestrat ukoll.

Bejn l-1968 u l-1970 Samut-Tagliaferro kitbet *Il collegio dei grandi musicisti*, screenplay oriġinali li tħalla bħala manuskritt mhux ippubblikat.

Hija mietet f'Ruma fit-22 ta' Marzu 1992 fl-età ta' 94 sena.

## Referenzi
Metro Katanja

Il **-Metro Katanja** (    ) hija linja tal-metro taħt l-art, li tinsab fil-belt ta' Katanja, fil-gżira ta' Sqallija fl- Italja. L-ewwel taqsima tagħha ddaħħlet fis-servizz fuq.

Il- *Metropolitana* hija operata mill-kumpanija *Ferrovia Circumetnea* (FCE) li topera wkoll il-linja ferrovjarja omonima narrow gauge, taħt il-kontroll tas- jirrappreżenta lill-Istat Taljan li għandu dawn l-infrastrutturi.

## Storja
Id-deċiżjoni li linja ferrovjarja antika narrow gauge (950 mm) tiġi kkonvertita mill-ġdid f’linja tal-metro ttieħdet fis-snin 80. Ix-xogħol beda f’Diċembru 1986. Inizjalment, din il-metro kellha tidħol fis-servizz fl-1994. L-ewwel taqsima tal-Metropolitana di Catania ddaħħlet fis-servizz fis-27 ta’ Ġunju 1999 bejn l-istazzjonijiet ta’ Borgo u Porto, hija twila 3.8 km u għandha 6 stazzjonijiet. Il-metro l-ewwel dam taħt l-art bejn Borgo u Galatea, imbagħad fuq l-art fuq linja single-track tul il-kosta lejn l-Istazzjon Ċentrali ta’ Catania u aktar fin-nofsinhar sal-port ta’ Porto u l-istazzjon tiegħu. Ir-rotta taħt l-art inbniet fuq rotta antika tal-wiċċ mibnija fl-1895.

## Lista ta' stazzjonijiet

## Proġett
Sezzjoni Stesicoro-Palestro, 2.2 km, tliet stazzjonijiet. Il-kostruzzjoni ta’ dawn l-estensjonijiet waslet lura. 

Dawn l-estensjonijiet huma l-ewwel fażijiet ta’ żewġ proġetti li għaddejjin lejn l-Ajruport ta’ Catania-Fontanarossa (lbiċ) u Misterbianco (l-majjistral). L-estensjoni tal-linja Stesicoro lejn l-ajruport ġiet deċiża fl-2006. Qed titkellem ukoll dwar il-ftuħ mill-ġdid tat-taqsima lejn Porto għat-traffiku tal-passiġġieri.
Joe Cutajar

**Joe Cutajar** (27 ta' Jannar 1941 – 7 ta' Marzu 2024) kien kantant u mużiċist Malti.

Huwa kellu karriera twila fix-xena mużikali lokali, iżda huwa magħruf l-aktar għall-parteċpazzjoni tiegħu fil-Eurovision Song Contest 1972 bil-kanzunetta *L-imħabba*, fi dwet ma' Helen Micallef.

## Bijografija
Minn ċkunitu kien spiss ikunu mal-banda ta’ zijuh Oscar Lucas u eventwalemen ta’ Vinny Vella u Val Valente ukoll. L-ewwel esperjenza tiegħu bħala mużiċist kienet fil-Kenner Club fil-Belt Valletta, meta d-drummer residenti telaq lejn l-Ingilterra u Joe sab postu minfloku. F’qasir żmien Joe kiseb isem għalih innifsu u ntgħażel biex jiftaħ it-Tropicana Club fi Blata l-Bajda. Madwar sena beda jkanta fil-Palm Beach Nightclub ta’ Baħar Iċ-Ċagħaq.

Fl-1959 għamel perjodu qasir apprentista bħala mekkanik.

Apparti l-mużika Cutajar kien iħobb ukoll il-futbol u kien jilgħab mal-Valletta City, Ħamrun Spartans, Żurrieq u s-St. George’s ta’ Bormla.

### Popolarità bħala kantant
Fl-1966 Joe Cutajar għamel tour ta’ xahrejn f’Londra ma’ zijuh Oscar u l-banda tiegħu.

Joe Cutajar ipparteċipa fil-Malta Song Festival 1969, fejn rebaħ il-premju għall-aqwa kantant, u fil-Festival Internazzjonali tal-Kanzunetta Maltija 1984 rebaħ l-ewwel premju bil-kanzunetta *Messaġġ ta’ Sliem*.

Fl-1972 ġie magħżul biex jirrappreżenta lil Malta fil- Eurovision Song Contest f'dwet ma' Helen Micallef. Il-kanzunetta tagħhom, *L-imħabba*, kienet rebħet il-Malta Song Festival ftit xhur qabel, oriġinarjament kantata minn Carmen Vella u Mary Rose Mallia. Fil-finali tal-Eurovision, li saret fil-25 ta' Mejju 1972 f'Edinburgh, huma ġew fl-aħħar post minn 18-il parteċipant bi 48 punt.

Fl-1982 kien fost il-kast ta' kantanti fil-verżjoni oriġinali tar-rock opera Ġensna.

Huwa kanta ukoll waqt żewġ edizzjonijiet tal-Malta Jazz Festival fl-1997 ma' Tony Camilleri u fl-2004 mal-banda ta' Paul Abela.

Fl-2021 Cutajar kien mistieden waqt il-festival Mużika Mużika fejn waqt is-Serata tal-Klassiċi u ngħaqad ma’ Michela Galea għall-kanzunetta mir-repertorju tiegħu, *Dejjem Għal Xulxin*.

## Ħajja personali u Mewt
Joe Cutajar kien miżżewweġ lil Hilda.  Huma kellhom tlett itfal, Simon, Liza, u Manolita.

Cutajar miet fl-età ta' 83 sena, nhar il-Ħamis 7 ta' Marzu 2024. Il-funeral tiegħu sar is-Sibt 9 ta’ Marzu fit-8.30am fil-Knisja ta’ San Duminku fil-Belt Valletta.

## Diskografija

### Albums

* 1977 - *This Is Cutajar* (Sunray)
* 1997 - *Ftakar* (KTA) - cassette + CD

### Singles

#### Ma' Helen Micallef (bħala Helen & Joseph)
* 1972 - *L-imħabba* (Rediffusion)

#### Ma' the Falconiers u l-[[Incorvia Twins]]
* 1977 - *It's Take Off Time / X'Fettiillek Tlaqt* (Riviera Records)
* 1977? *- Ftakar/Kantaw Magħna* (Center Records) 

## Referenzi

## Ħoloq esterni

*
O-Ferrovija

L- **O-Train** hija sistema tal-ferroviji ħfief f'Ottawa, Ontario ( Kanada ) operata minn OC Transpo . In-netwerk jinkludi linja lvant-punent, il- Linja tal-Konfederazzjoni, kif ukoll linja tat-tramuntana-nofsinhar, il- Linja Trillium .

## Ħarsa ġenerali
Il-Linja Trillium, jew Linja 2, hija linja li taħdem bid-diżil li tgħaqqad in-nofsinhar u t-tramuntana tal-belt ta’ Greenboro ma’ Bayview, fejn il-konnessjonijiet mal-Linja Trillium huma possibbli. Għalkemm il-linja timxi b'mod parallel mal-kuritur tat-Transitway tax-Xlokk, il-konnessjonijiet man-netwerk BRT huma possibbli biss f'Greenboro.

### Linji futuri
Wara t-tlestija tal-Istadju 2 tal-O-Train, il-ferrovija ħafifa se jkollha 4 linji. Għalhekk, il-linja 4 (Ajruport) u l-linja 3 (Moodie) se tiftaħ fl-2024 u fl-2026 rispettivament.

Il-Linja 3 se taħdem mill-istazzjon Trim għall-istazzjon Moodie mill-2026. Se jkollu 27 stazzjon, li 24 minnhom se jkunu kondiviżi mal-linja 1. Kien magħruf qabel Novembru 2020 bħala fergħa futura tal-linja 1  .

Il-linja 4 se taħdem minn South Keys Station sa Airport Station, bħala shuttle, li tibda fl-2024. Ikollha waqfa intermedja waħda biss, fl-istazzjon ta' Uplands  .

## Estensjonijiet

### 2 pass
L' « 2 pass » huwa proġett mill-belt ta’ Ottawa li se jsegwi l-kostruzzjoni tal-Linja tal-Konfederazzjoni. Dan jinvolvi l-bini ta 39   ta' ferrovija u 23 stazzjon ġdid addizzjonali.

Ix-xogħol fuq l-Istadju 2 jibda fl-2019. Fi tmiem ix-xogħol fl-2025, 70 % tal-popolazzjoni ta' Ottawa se tkun f'ħames kilometri mill-ferrovija  ,  . Barra minn hekk, l-O-Train imbagħad ikollu 4 linji (imsejħa wkoll servizzi): linja 1, linja 2, linja 3 u linja 4 .

### Pass 3
Il-Belt ta' Ottawa eventwalment tippjana li  O-Train jivvjaġġa lejn Kanata u  ,

## Referenzi
Messina Tram

It **-tramm ta' Messina** hija netwerk tat-tramm li sservi l-belt ta' Messina ( l-Italja ). B’total ta’ tul ta’ madwar 7.7 kilometri, l-ewwel linja ġiet inawgurata fl-2003.

## Storja
It-trams reġgħu lura Messina fit-3 ta’ April, 2003, wara perjodu twil ta’ tqala u kostruzzjoni. In-netwerk tat-tram urban l-antik ta’ Messina kien ġie abbandunat aktar minn nofs seklu qabel, wara l-għeluq tal-aħħar linja tiegħu fl-1951. 

Il-linja l-ġdida tat-tramm tieħu post il-linja l-antika tal-karozzi tal-linja Nru 28. It-terminu tan-Nofsinhar tat-tramm il-ġdid, f’Gazzi, ġie attivat aktar tard; inizjalment il-waqfa tat-tram Bonino mmarkat it-tarf tan-nofsinhar tal-linja.
Metro ta' Hanoi

## Storja
Xogħol fuq l-ewwel linja (linja 3) ta’ 12.50&nbsp;km (inklużi 8.5&nbsp;km bl-ajru u 4&nbsp;km taħt l-art), li jinkludi 12-il stazzjon beda fl- 2021  . Il-grupp Franċiż Systra qed jipparteċipa fil-kostruzzjoni tiegħu.

Dan in-netwerk għandu jinkludi ħames linji sal- 2030  .

L-operat kummerċjali tiegħu huwa fdat lil sussidjarja ta' Tokyo Metro Vietnam.

Fis 6 novembre 2021, il-linja 2A daħlet fis-servizz.

## Tariffi u biljetti
Tariffi u biljetti

Is-sistema tal-biljetti se tippermetti konnessjoni bejn ir-rotot kollha u tkun tista’ tintuża ma’ trasport pubbliku ieħor bħal xarabank, taxi, eċċ. Il-biljetti jkunu disponibbli biex jinxtraw mit-terminal (uffiċċju tal-biljetti jew vending machine), f’forma moderna u kompatta. biljett (simili għal karta ATM). Il-karti tal-flus se jużaw teknoloġija moderna, b'żamma tal-valur u sigurtà għolja.

Il-passiġġieri se jkunu jistgħu jagħżlu minn ħafna tipi ta’ biljetti: biljetti bir-ritorn, biljetti ta’ kuljum, biljetti ta’ kull ġimgħa, biljetti ta’ kull xahar, biljetti tal-grupp u biljetti elettroniċi jgħaqqdu ħafna aġġeġġi oħra.

## Linji proġettati
Fl-2019, il-linji ppjanati huma kif ġej  :

### Monorail
Skont l-Ippjanar tat-Trasport Kapitali ta 'Hanoi sal-2030, approvat mill-Prim Ministru fl-2016, minbarra 8 linji tal-metro urbani, Hanoi qed tippjana wkoll li timplimenta tliet linji tal-ferrovija monorail .

## Noti u referenzi

### links esterni

*  Archipel Architecture Proposal for Subway Stations
*  Investment needed for Hanoi’s first subway soars
* Réalisation du métro de Hanoï (SYSTRA)
Vinny Vella (attur)

**Vincent Frank Vella** (11 ta’ Jannar, 1947 – 20 ta’ Frar, 2019) kien attur Amerikan, presentatur tat-television u kummidjant. Huwa deher f'aktar minn erbgħin film, spiss fir-rwol ta' gangster. Kien magħruf l-aktar għar-rwol ta' Artie Piscano f'''Casino'' ta' Martin Scorsese u Jimmy Petrille fis-serje ta' HBO *[[Is-Soprani|The Sopranos]]*.

## Ħajja bikrija
Vella twieled fi Bleecker Street f'Greenwich Village, New York. Missieru kien minn Bari, l-Italja u ommu kienet minn Napli, l-Italja.  Missier Vella kellu ħanut tal-ħut fi Little Italy.

## Karriera
Vella ħadem f'aktar minn erbgħin film, spiss fir-rwol ta' gangster. Kien magħruf l-aktar għar-rwol ta' Artie Piscano f*<nowiki/>'[[Casino (film)|Casino]]* ta ' Martin Scorsese. Huwa kellu l-parti ta' Jimmy Petrille fis-serje tal-HBO *[[Is-Soprani|The Sopranos]]*. Huwa kien is-suġġett ta’ dokumentarju ta’ 67 minuta fl-2000 bl-isem *Hey, Vinny* mid-direttur John Huba. Fil-Belt ta’ New York, huwa ppreżenta programm tat-televiżjoni fuq stazzjoni t’aċċess pubbliku bil-cable MNN, magħruf bħala the Vinny Vella Show. Huwa deher f'aktar minn 35 reklam.

## Ħajja personali
Huwa kien miżżewweġ lil Margaret Ann Hernandez; kellhom iben wieħed, Vincent Vella Jr. Minbarra Vincent Vella Jr., Vinny kien ukoll missier ta’ Ben u Anthony Hernandez, Jennifer Maloney u Lauren Vella. Vella kien xi żmien il-“Sindku ta’ Elizabeth Street”. Fl-2007, huwa fetaħ pizzeria f'Williamsburg, Brooklyn.

F’Ġunju tal-2008, Vella kien involut f’kontroversja dwar biljett ta’ lotterija, skont xi sorsi, u hedded li jidħol il-qorti dwaru.

## Mewt
Vella miet id-dar fi Elizabeth Street, New York fl-20 ta' Frar 2019, b'kanċer tal-fwied, fl-età ta' 72.

## Filmografija

### Film
Il-films ta’ Vella jinkludu:

### Televiżjoni

## Referenzi

## Ħoloq esterni

* 
*
Vinny Vella

**Vinny Vella** jista' jirreferi għal:

* Vinny Vella (attur) – attur Italo-Amerikan
* Vinny Vella (mużiċist) – mużiċist Malti
* Vinny Vella Jr. (attur) – attur Italo-Amerikan
* Vinny Vella Jr. (mużiċist) – mużiċist Malti
* Vince Vella - dramaturgu Malti
Linja tal-Metro ta' Hanoi 2A

## Storiku
Il-kostruzzjoni tal-linja ta' 13.1 km bdiet f'Ottubru 2011 u inizjalment kienet skedata li titlesta fl-2013. It-tlestija ġiet ittardjata minħabba diversi ostakli, inkluż il-finalizzazzjoni tal-finanzjament mill-gvern Ċiniż. L-ispiża oriġinali stmata ta' USD 552.86 miljun żdiedet ukoll għal aktar minn USD 868 miljun. Il-biċċa l-kbira tal-finanzjament tal-proġett huwa ffinanzjat minn self b'rata tajba mill-Esportazzjoni u l-Importazzjoni Bank taċ-Ċina.

Iċ-Ċina Railway Sixth Group huwa l-maniġer tal-proġett u s-sid tal-proġett huwa l- ministère des Transports (fi)  .

## Noti u referenzi

## Ara wkoll

### Artiklu relatat

* Metro ta' Hanoi

### links esterni

*
Tram ta' Toulouse

It **-tramm ta' Toulouse** hija netwerk tat-trasport Franċiż, fid-dipartiment ta ' Haute-Garonne, fiż -żona metropolitana ta' Toulouse . Mill-2010, lestiet in- netwerk tat-trasport pubbliku ta' Toulouse, diġà magħmul minn bosta linji tal-karozzi tal-linja u żewġ linji tal-metro . Dan in-netwerk jappartjeni lis-Syndicat Mixte des Transports en Commun (SMTC) *Tisséo Collectivités*, u huwa mħaddem mill- EPIC *Tisséo Voyageurs*  .

Il-linja T1, li tgħaqqad Toulouse ma' Beauzelle permezz ta' Blagnac, kellha tiġi inawgurata fis-27 ta' Novembru 2010, l-inawgurazzjoni ġiet posposta wara strajk mill-persunal tas-sewqan. Fl-aħħar daħlet fis-servizz fil-11 ta’ Diċembru, 2010, ix-xufiera kisbu sodisfazzjon. Il-fergħa ta’ Envol, lejn l-ajruport, ġiet inawgurata fil-11 ta’ April 2015 imbagħad għalqet fil-5 ta’ Ġunju 2023 bħala parti mill-“Airport Express Line” (LAE) għal-linja l-ġdida Ċ tal-metro ta’ Toulouse.

## Storja

### Netwerk l-antik (1862-1957)

L-ewwel tram f'Toulouse ħadmet bejn l-1862 u l-1957, fil-belt ta' Toulouse u l-madwar . Inizjalment kien miġbud miż-żwiemel qabel in-netwerk ġie elettrifikat fil-bidu tas- XX . seklu .

Ġie mibdul b'karozzi tal-linja, inkluż fil-qosor bit- trolleybuses .

## Netwerk kurrenti

### Ħarsa ġenerali tan-netwerk
Fl-2016, in-netwerk tat-tram tal-belt ta 'Toulouse huwa magħmul minn żewġ linji li l-attendenza kumulattiva tagħhom hija ta 47 000 vjaġġatur kuljum , filwaqt li n-netwerk irreġistra 12.9 miljun validazzjoni fl-2018  .

Fl-ewwel nofs tal-2016, f'jum il-ġimgħa, l-attendenza kienet ta' 38 000 validazzjoni kuljum, 27 000 għal-linja u 11 000 għal-linja .

#### Linja T1

#### Linja T2

Linja hija fergħa tal-linja  ta' 2,40   mir-roundabout ta' Jean Maga sat- terminal . Huwa jservi ż-żona ta' attività ta' l-ajruport tan-Nofsinhar ta' Blagnac u b'mod partikolari l-kumpanija Airbus . Il-linja nbniet matul l-2013 u l-2014 , u ddaħħlet fis-servizz fil   .

Mill , il-linja se tkun interrotta sal-2026 minħabba l-kostruzzjoni tal-istazzjon futur "Blagnac" tal-linja futura C tal-metro.

### Rolling stock

### Estensjoni għat-tielet linja tal-metro
Interkonnessjoni bejn il-linja T1 u t-tielet linja tal-metro se tiġi studjata fil-proġett Mobilités  .

### Żvilupp futur tan-netwerk tat-tramm, wara l-ftuħ tat-3 linja tal-metro
Il-president ta 'Tisseo ħabbar lill-istampa li t-tramm ta' Toulouse għandha tesperjenza estensjoni u linji ġodda wara l-ftuħ tat-3 linja tal-metro fl-2028, se jsiru studji fid-deċennju 2020-2030 

### Proġetti kkanċellati
F'April 2014, Jean-Luc Moudenc, sindku ġdid ta' Toulouse, ħabbar li l-iżvilupp tat-tramm f'Toulouse effettivament se jieqaf wara l-konsenja tal-linja Envol, li x-xogħol fuqha mbagħad kien għaddej  (daħlet fis-seħħ) servizz sena wara f’April 2015).

### Referenzi

### links esterni

* It-tramm fuq is-sit tal-belt ta 'Toulouse
* sit Tisséo
Seville Metro

Il- **Metro ta' Sevilja** ( en    ) huwa netwerk tat - trasport pubbliku tat - tip tal - metro li jservi Sevilja u ż - żona ta ' madwarha, fl - Andalusija . Jinkludi linja waħda.

Ir-rotot tat-tliet linji l-oħra huma ppreżentati fl-2011. L-għan imbagħad huwa li tinfetaħ il-linja 3 fl-2017 fit-tramuntana u fl-2020 fin-nofsinhar. Imwaqqaf għal tmien snin, l-iżvilupp tan-netwerk ġie mniedi mill-ġdid fl-2019 bi ftehim bejn il-gvern reġjonali u l-muniċipju dwar il-kostruzzjoni tal-linja 3. Ix-xogħol fuq it-taqsima tat-tramuntana ta 'din beda erba' snin wara, bi ftuħ ippjanat għall-2030.

### Proġett abort

Il-proġett għal netwerk tal-metro f'Sevilja deher fl- 1968, taħt il-pinna tal-inġinier Plácido Álvarez Fidalgo fil-pjan ta 'għaxar snin tal-muniċipalità , li l-kunsill muniċipali adotta fl- 1969 u mgħoddi lis-servizzi tal-istat  .

Tliet snin wara, il- Ministeru tax-Xogħlijiet Pubbliċi jippubblika l-pjan ta’ eżekuzzjoni : in-netwerk, iċċentrat fuq it-territorju Seviljan b'organizzazzjoni radjali madwar iċ- ċentru storiku, għandu tliet linji u 39 stations, li r-rotot tagħhom ġew immodifikati b'rabta mal-proposta muniċipali. Minħabba r-rikkezza arkeoloġika tal-kantina tal-belt il-qadima, iċ-ċirkolazzjoni taħt l-art teħtieġ li tmur fil-fond, sa 44 mètres taħt il-livell tal-art  .

## Netwerk

### Proġetti

## Rolling stock

Il-21 ferrovija  huma tat-tip CAF Urbos 2. Kull ferrovija għandha ħames elementi bl-arja kondizzjonata. Iddisinjata biex topera fuq binarju b'kejl ta' 1 435  , kull ferrovija bidirezzjonali tkejjel 31,26   twila u tista' takkomoda 275 voyageurs 54 places u 221 places . Il-ferroviji jkejlu 2 650   wiesgħa  .

## Noti u referenzi

### links esterni
Sihanoukville

**Sihanoukville** ( Kmer : ក្រុងព្រះសីហនុ, *Krong Preah Sihanuk* ) hija belt fin - nofsinhar tal - Kambodja, kapitali tal - Provinċja ta ' Sihanoukville . B'ħarsa lejn il- Golf tat-Tajlandja, il-belt hija l-uniku port tal-pajjiż f'ilma fond. Magħruf qabel bħala **Kampong Saom** (litteralment “ port pjaċevoli "), ingħatat l-isem mill-ġdid fl-1958 f'ġieħ Norodom Sihanouk, eks re tal-Kambodja.

Sihanoukville tinsab f'salib it-toroq ta' żewġ inizjattivi infrastrutturali ewlenin :

- Mill-1992, il-programm ta 'kooperazzjoni ekonomika tas-sottoreġjun ta' Greater Mekong.

- Mill-2016, il-proġett New Silk Road.

## Toponomija
F'Kampong Saom, *saom* ġej mis- Sanskritu *saumya* .

L-isem attwali tiegħu ngħatalu fl-1958 mir-Re Sihanouk innifsu, fuq talba tal-Kunsill Nazzjonali tar-Renju tal-Kmer li ried jonora lir-raġel li kien ippresieda l-bini ta’ dan il-port il-ġdid  .

## Infrastruttura
Il-belt hija konnessa ma 'Pnom Penh permezz ta' ferrovija ( 230   ). F'Ottubru 2015, kien hemm biss ferroviji tal-merkanzija . Mill-2016, it-traffiku tal-passiġġieri reġa beda fi tmiem il-ġimgħa.

Dejjem aktar, il-maġġoranza tat-trasport tal-merkanzija jsir bit-trakkijiet fit -triq nazzjonali 4 li tgħaqqad Phnom Penh u Sihanoukville 5   .

L-Ajruport Internazzjonali ta 'Sihanoukville, li jinsab 12   fil-lvant tal-belt, jospita wkoll l-ewwel linja regolari bejn Sihanoukville u Siem Reap, miftuħa f'Diċembru 2011 .

## Gallerija

Stampa:Koh_Preus.jpg|ħolqa=Fichier:Koh_Preus.jpg|alt=Bord de mer.|In-tali-baħar.
Stampa:Pavilion_kompong_som_cambodia_03032011110.jpg|ħolqa=Fichier:Pavilion_kompong_som_cambodia_03032011110.jpg|alt=Pavillon en bord de mer.|Pavaljun ħdejn il-baħar.
Stampa:Wat_Ream.jpg|ħolqa=Fichier:Wat_Ream.jpg|Wat Ream.
Stampa:Sihanoukville_Cityscape.JPG|ħolqa=Fichier:Sihanoukville_Cityscape.JPG|alt=Un boulevard à Sihanoukville.|Boulevard f’Sihanoukville.
Stampa:Independence_Beach_(Sihanoukville).jpg|ħolqa=Fichier:Independence_Beach_(Sihanoukville).jpg|alt=Plage de l'Indépendance.|Bajja Indipendenza.


### links esterni

* 
*  
*  
*  

## Noti u referenzi
Dieudonné de Gozon

**Dieudonné de Gozon** kien il-Gran Mastru tal-Kavallieri ta’ tal-Ordni ta' San Ġwann f'Rodi mill-1346 sal-1353. Huwa twieled minn familja nobbli f'Languedoc, Franza. Huwa kellu l-laqam *Extinctor Draconis* li jfisser "Qattiel tad-Draguni" bil-Latin.

## Id-Dragun ta' Rodi
Jingħad li kien hemm dragun fil-gżira ta' Rodi, il-Greċja li kien joqtol il-bhejjem tal-bdiewa lokali. Minkejja l-ordnijiet tal-Gran Mastru preċedenti, Hélion de Villeneuve, biex ma jiddisturbax lill-bestja, Gozon qatel lid-dragun, u dendel rasu fuq waħda mis-seba’ bibien tal-belt medjevali ta’ Rodi. Ir-ras kienet esposta sa madwar l-1837, meta ġiet mormija minn ħaddiema li kienu qed isewwu l-kastell.

Fl-1347 u l-1348 il-Gran Mastru wera l-qlubija tiegħu meta l-Ordni daħlet għall-għajnuna tar-Re Kostantinu V ta' l-Armenja, mhedded mill-armata tas-Sultan ta' l-Eġittu.
Brescia Metro

Il- **Metro ta' Brescia** hija mezz ta' trasport pubbliku li jaqdi l-belt ta' Brescia, fit-Tramuntana tal-Italja . Hija t-tieni belt l-inqas popolata fid-dinja b'metro, wara Lausanne . L-ikkummissjonar tiegħu, ttardjat diversi drabi, seħħ fit   . L-ewwel taqsima tinkludi 13,7   u 17 stations, inklużi 13 souterraines . Huwa metro AnsaldoBreda Driverless li jsuq waħdu mgħammar b'settijiet ta' ferroviji fornuti mill-manifattur Taljan AnsaldoBreda .

### Kostruzzjoni twila biex titlesta
Brescia Mobilità SpA, kumpannija proprjetà tal-amministrazzjoni muniċipali għall-ġestjoni tat-trasport pubbliku fi Brescia, kienet responsabbli għax-xogħlijiet sal-2012, imbagħad sostitwita minn Brescia Infrastrutture Srl, proprjetà wkoll tal-amministrazzjoni muniċipali.

It-tqegħid tal-ewwel ġebla se jsir f’Novembru 2003. B’xogħol stmat għal 78 xahar (72 għax-xogħlijiet, flimkien ma’ 6 xhur għal avvenimenti mhux previsti), l-inawgurazzjoni tal-linja kellha ssir f’Mejju 2010. Ix-xogħol se jsir. le Madankollu, bdew biss fis-sajf tal-2004. Fil-bidu tal-2008, il-ftuħ tal-linja ġie ttardjat sa Diċembru 2012.

## L-istazzjonijiet

### Aċċess għall-istazzjon
Ġie deċiż li ma jiġux installati turnstiles biex jitħallew jgħaddu r-roti, li jistgħu jitpoġġew fi spazji riżervati ġewwa l-istazzjonijiet u jittieħdu fuq il-ferrovija.

Minbarra l-biljetti tradizzjonali, mis-sajf tal-2020 'l hawn il-vjaġġaturi setgħu jużaw it-teknoloġija tal-ħlas bil-kards ta' kreditu u debitu mingħajr kuntatt jew apparati li jaħdmu bl-NFC b'kartieri diġitali  . Dawn il-mezzi ġodda jsegwu kuntratt ta’ operatur mal-kumpanija minn Conduent Transportation fl-2019  . Il-passiġġieri jistgħu wkoll jużaw biljetti bl-SMS permezz ta’ app.

### Karatteristiċi tal-istazzjon
L-istazzjonijiet, li huma twal 37 - 40 metru, huma kollha mgħammra b'bibien tal-iskrin, manifatturati mill-kumpanija Knorr-Bremse  .

* Prealpino
* Casazza
* Mompiano
* Ewropa
* Ospedale
* Marconi
* San Faustino
* Rabat
* Stazione FS (konnessa direttament mal- istazzjon )
* Bresciadue
* Lamarmora
* Volta
* Poliambulanza
* Park San Polo
* San Polo
* Sanpolino
* Sant'Eufemia-Buffalora

### Rolling stock

Il-linja hija mgħammra bi 18-il trainset ta’ tliet vetturi tat-tip AnsaldoBreda . Il-veloċità massima tal-ferroviji hija 80&nbsp;km/h. Huma fornuti b'750 VDC bit-tielet ferrovija.

Il-ferroviji, mingħajr sewwieq, jistgħu jimxu f'intervalli ta' 90 sekonda, li jippermetti kapaċità ta' 12,300 passiġġier fis-siegħa u f'kull direzzjoni (308 passiġġier għal kull ferrovija inklużi 72 siġġu, bi proporzjon ta' 4 passiġġieri għal kull m 2 ).

## Proġett ta’ espansjoni
L-estensjoni tat-tramuntana ta' 5.1&nbsp;km minn Préalpino sa San Vigilio huwa stmat għal €171.8 miljun inklużi €36 miljun għax-xiri ta' vetturi ferrovjarji addizzjonali. Għadu ma ġie stabbilit l-ebda skeda għal din il-kostruzzjoni  . Min-naħa l-oħra, l-iżvilupp tan-netwerk tat-tram għaddej  .

## Noti u referenzi

### links esterni

*
Kōbe

Kobe (神戸市, Kōbe-shi?, avec 神戸 (Kōbe) signifant litt. « porte des esprits (ou des dieux) »), également orthographié **Kobé**, est la capitale ainsi que la plus grande ville de la préfecture de Hyōgo, située sur l'île de Honshū proche d'Osaka.

## Ġeografija

### Ġenerali
Il-belt tinsab fit-tarf tal- Baħar Intern ta' Seto . Il-port tiegħu huwa wieħed mill-akbar fil -Ġappun u huwa parti minn Keihanshin .

### Klima
Il-klima ta' Kobe hija subtropikali .

## Storja
Il-belt importanti tal-port ta’ Kobe tinsab fil-Prefettura ta’ Hyōgo. Jidher li l-artijiet okkupati minn Kobe tal-lum kienu abitati sa mill- era Jōmon ( 10 000 sa 300 av. J.-C. ). L-ewwel rekord bil-miktub tal-preżenza umana f'dawn il-postijiet tmur mis-sena 720 fin- *Nihon Shoki* . In- *Nihon Shoki* huwa t-tieni l-eqdem xogħol fil-Ġappun. Isemmi l-preżenza tas-santwarju Ikuta-jinja . Din tal-aħħar, li għadha teżisti sal-lum, twaqqfet fis-sena 210 mill-Imperatriċi Jingū . Is-santwarju mbagħad eżerċita influwenza importanti u ffavorixxa relazzjonijiet kummerċjali.

Ir-rekords tal-port ta’ Kobe juru li fis- XV 15 it-traffiku marittimu XV fil- Baħar Intern ta' Seto huwa komparabbli ma' dak tal- Baħar Baltiku  .

Fl-1945, il-belt sofriet firebombing napalm li qered parti kbira tal-belt. Dan l-episodju se jiġi ripetut indirettament fl-istorja qasira, imbagħad fil-kartun Tomb of the Fireflies.

## Wirt Kulturali
Kobe hija magħrufa għad-distrett Ewropew tagħha u ċ-ċanga tagħha, iżda wkoll għall-veduta li toffri lill-abitanti tagħha bil-lejl, u l-atmosfera eżotika tagħha li tirriżulta min-natura tal-port tagħha.

Hemm *onsen* famuż (banju tar-rebbiegħa sħun) hemmhekk. : Arima-Onsen   .
Stampa:View_of_Kikuseidai_from_Mount_Maya_Kobe.jpg|ħolqa=Fichier:View_of_Kikuseidai_from_Mount_Maya_Kobe.jpg|alt=De Kikuseidai (Mt. Maya).|Minn Kikuseidai (Mt. Maya).
Stampa:Kobe_Mosaic06s4s3200.jpg|ħolqa=Fichier:Kobe_Mosaic06s4s3200.jpg|alt=Parc Meriken.|Meriken Park.
Stampa:Kobe_port_island02s3200.jpg|ħolqa=Fichier:Kobe_port_island02s3200.jpg|Kobe-Ohashi.
Stampa:Hyogo_prefectural_museum_of_art01p3800.jpg|ħolqa=Fichier:Hyogo_prefectural_museum_of_art01p3800.jpg|alt=Musée d'art préfectoral de Hyōgo.|Mużew tal-Arti tal-Prefettura ta’ Hyōgo.
Malta (gżira)

**Malta** hija gżira fin-Nofsinhar tal-Ewropa. Hija l-akbar u l-aktar popolata mit-tliet gżejjer ewlenin li jikkostitwixxu l-Arċipelagu Malti. Il-gżira tinsab fil- Baħar Mediterran, direttament fin-nofsinhar tal -Italja u fit-tramuntana tal -Libja . Li tinsab fix-Xlokk tal-gżejjer iżgħar ta' Għawdex u Kemmuna, xi drabi tissejjaħ **Valletta** għal skopijiet ta' statistika biex tiddistingwi l-gżira ewlenija mill- pajjiż kollu . Il-gżira hija  twila u  wiesgħa, b'erja totali ta '  . Il-kapitali hija l-Belt Valletta, filwaqt li l-akbar lokalità hija r-Rabat . Il-gżira hija magħmula minn ħafna bliet żgħar, li flimkien jiffurmaw żona urbana akbar b'popolazzjoni ta '409,259. Il-pajsaġġ huwa kkaratterizzat minn għoljiet baxxi b'għelieqi mtarrġa.