Nea Salamis Famagusta FC

**Nea Salamina Famagusta FC** (bil-Għarbi: Νέα Σαλαμίνα Αμμοχώστου) hija klabb professjonali tal-futbol ta' Cipro li tinsab f'Ammochostos (li wkoll hija magħrufa bl-isem Rumanz, Famagusta). Baqgħet tkun klabb tal-refuġjati minn meta seħħ l-invażjoni tat-Turkija fl-1974 f'Cipro, meta t-Turkija invadiet u ħadet kontroll ta' parti fit-tramuntana tal-gżira. Hemm ukoll relazzjoni ta' ħbiberija ma' Olympiakos Piraeus. Il-klabb bħalissa qed jiċċaqlaq temporanjament fil-belt ta' Larnaca.

L-iżjed suċċessi ta' Nea Salamina kienu r-rebħa tagħha fil-Kampjonat ta' Cipro u fil-Kampjonat Super ta' Cipro fl-1990. Il-pożizzjoni tagħha l-aqwa fl-Primiera ta' Cipro hi t-tielet pożizzjoni. Matul l-ewwel ħames snin tagħha (1948–1953), it-tim ħa sehem fil-kompetizzjonijiet tal-Federazzjoni tal-Futbol ta' Ċipru. Fl-1953, il-klabb ingħaqad mal-Federazzjoni tal-Futbol ta' Ċipru (CFA), b’mod regolari jieħu sehem fil-kompetizzjonijiet tal-federazzjoni u fil-kampjonati. Għandha lagħbet iktar minn 50 staġun fil-Primiera ta' Cipro, u qed tokkupa t-tielet pożizzjoni fil-klassifika.

It-tim ħadet sehem għall-ewwel darba fil-kompetizzjonijiet Ewropej fl-1990 fil-Kampjonat tal-Kupgħa tal-Irkotta, u lagħbet fil-Kampjonat UEFA Intertoto fl-1995, 1997, u 2000. Din it-tim hija parti mill-klabb sportiv Nea Salamina Famagusta, li ġie stabbilit fl-1948; il-klabb prinċipali jinkludi wkoll tim tal-volley tal-irġiel. Dan il-klabb huwa msejjaħ mill-belt antika ta' Cipro, Salamis jew Salamina, li tinsab qrib il-Famagusta moderna ("Nea" tfisser "ġdida" bil-Lingwa Griega).

## Storja

### Is-snin bikrija
Meta Nea Salamina Famagusta twaqqfet, l-Greċja kienet qed tidħol fi żmien ta’ gwerra ċivili bejn avversarji tal-lemin u tal-lemin. Din is-sitwazzjoni kellha effetti kbar fuq Ċipru, il-politika tagħha, u l-komunità ġenerali; ħafna mill-atleti kienu wkoll involuti fil-politika. F’dak iż-żmien, Famagusta kellha żewġ klabbs sportivi: l-Evagoras Gymnastic Association, jew GSE (bil-Għarbi: Γυμναστικός Σύλλογος Ευαγόρας) u Anorthosis Famagusta F.C. GSE kellha ħafna atleti talentużi mill-lemin. Fil-Anorthosis, ħafna mill-plejers kienu wkoll mill-lemin. taħt l-influwenza tal-politika tal-lemin ta’ dak iż-żmien, GSE u Anorthosis bdew jgħaqqdu restrizzjonijiet fuq l-atleti tal-lemin.

Barra minn hekk, Anorthosis kienet qed tilqa’ l-partit politiku tal-lemin, il-Cypriot National Party, fil-klabb tagħhom. Kmieni fl-1947, grupp minn Famagusta (inkluż avversarji tal-lemin, membri u mhux membri tal-GSE u Anorthosis) waslu għall-konklużjoni li kien hemm bżonn ta’ klabb sportiv ieħor fil-belt. Minħabba l-restrizzjonijiet eżistenti, huma stabbilixxew klabb li j attirer lil kulħadd minn Famagusta, mingħajr ma jieħdu kont tal-ideoloġiji politiċi tagħhom.  

Fl-14 ta' Frar 1948  ,deċiżjoni ttieħed biex jiġi stabbilit dan il-klabb, u l-klabb sportiv Nea Salamina twaqqaf uffiċjalment fit-7 ta’ Marzu 1948, u kien il-klabb sportiv l-ewwel tal-lemin f’Ċipru. Wara l-istabbiliment tal-klabb, ħafna ċittadini wrew interess li jingħaqdu; madankollu, il-qasam tal-futbol kien dgħajjef fil-bidu.

### GSE Stadium ipprojbit mill-CAF
Qabel il-Ġimgħa tal-Pancyprian f'Mejju 1948, il-Federazzjoni tal-Isport tal-Greċja (SEGAS) talbet lil kull klabb tal-isport f'Ċipru, il-membri tagħhom u l-atleti, biex iffirmaw dikjarazzjoni pubblika li turi l-appoġġ tagħhom lejn l-avversarji tal-lemin fil-gwerra ċivili Greka, u biex jiddikjaraw li jappoġġjaw il-fidi nazzjonali waqt li jiċħdu l-ideoloġiji tal-lemin. Il-klabbs tal-isport tal-lemin u l-atleti tagħhom iffirmew din id-dikjarazzjoni; l-unika klabb li rrifjutat li tiffirma kienet il-Klabb tal-Isport Kinyras Paphos, li ġie eskluż milli jieħu sehem fl-attivitajiet sportivi. L-atleti tal-lemin kienu opposti għal din id-dikjarazzjoni u rrifjutaw li jiffirmawha. 

Fost il-plejers li rrifjutaw li jiffirmaw kienu l-kampjuni ta’ GSE Antonis Totsis u Nikis Georgiou. GSE wasslet l-offerta lil dawn il-plejers biex jiddispjacenu, iżda huma insistu li l-isport ma għandhiex tiġi mqiegħda fil-politika. L-atleti tal-lemin ddeċidew li jappoġġjaw il-klabb ta’ Kinyras Paphos jekk id-deċiżjoni biex jitneħħa mill-Ġimgħa tal-Pancyprian tibqa’ valida. GSE kienet tidher li għandha ċans kbir li tirbaħ il-kompetizzjoni, iżda spiċċat fit-tielet post. Bħala azzjoni ta’ ritratt, minħabba li l-atleti ta’ Nea Salamina ma ħadux sehem fil-Ġimgħa tal-Pancyprian, il-president ta’ GSE informa lil dan il-klabb li ma kienx milqugħ fl-Istadju ta’ GSE. Wara dan, il-persekuzzjoni kontra l-atleti ta’ GSE u Anorthosis li kienu jappoġġjaw lil xulxin segwew. Il-projbizzjoni biex tuża l-istadju tfisser li Nea Salamina ma kellhiex post fejn tilgħab. 

Il-mentalità negattiva kontra l-atleti tal-lemin komplietna żdiedet f'ħafna bliet oħra ta' Ċipru. F'Larnaca, il-klabb Alki Larnaca F.C. twaqqfet fl-April 1948. Xahar wara, il-Klabb tal-Ġinnastika Zeno (GSZ) ipprojbixxa lil Alki milli tuża l-istadju tagħha. Proposta biex tiġi espulsa l-komunità Turkija u l-Kattoliċi wkoll saret, iżda ġiet miċħuda. GSZ tbiddlet il-kostituzzjoni tagħha, ipprojbixxejd l-iffirmar ta' membri ġodda sakemm ma jiffirmawx dikjarazzjoni li turi li "jappoġġjaw il-prinċipji tal-nazzjonaliżmu Grieg." Dan waqqaf lill-atleti tal-lemin milli jsiru membri jew jużaw l-istadju tal-klabb.

F’Mejju, Orfeas Nicosia twaqqfet fil-belt ta’ Nicosia; fl-istess xahar, APOEL F.C. bgħat salam lil SEGAS permezz ta’ telegramma ("salam ta’ ħbiberija sinċiera għall-atleti kollha tal-ġenerazzjoni Griega") f’ġieħ il-logħob nazzjonali, b’xewqa li jintemmu l-violenza interna. APOEL talbet lil kulħadd, inkluż il-membri u l-atleti tal-klabb, biex iffirmaw dikjarazzjoni li tappoġġja l-kontenut tat-telegramma. Il-membri u l-atleti tal-lemin ta’ APOEL raw l-espressjoni "violenza interna" bħala sfida u dikjarazzjoni politika tal-klabb, u għalhekk iddeċidew li jżommu distanza minn dik id-dikjarazzjoni. Il-media ta’ Ċipru ħeġġu l-ambjent ta’ ostilità permezz ta’ artikli u kummenti. 

Dan il-ġest segwew minn sospensjoni ta’ żmien mhux magħruf għall-ħames atleti ta’ APOEL (Lymbouris, Tsialis, Gogakis, Xatzivasileiou, u Christodoulou), li ffurmaw il-klabb AC Omonia f’Ġunju 1948 flimkien ma’ membri preċedenti ta’ APOEL. Aktar tard, il-klabb AS Kyrenia twaqqaf.

Minħabba l-ideoloġiji politiċi tagħhom tal-lemin, il-membri tal-klabbs ġodda ma ngħatawx l-aċċettazzjoni mill-Federazzjoni tal-Futbol ta’ Ċipru (CFA), u għalhekk ħolqu federazzjoni ġdida tal-futbol fl-1948, imsejħa l-Federazzjoni tal-Futbol tal-Wapenda Mixin (CAFF). Din il-federazzjoni ġdida organizzate l-ligi u l-kompetizzjonijiet tal-koppa, li attirati eluf ta’ fans. Il-logħbiet tal-CAFF kisbu aktar popolarità minn dawk tal-CFA.

Sitt klabbs kienu parti mill-CAFF: Nea Salamina f'Famagusta, Omonia u Orfeas f'Nicosia, Alki f'Larnaca, AMOL f'Limassol (li mbagħad tbiddel isem għal Antaeus fl-1951), u Neos Asteras f'Morphou.

### Assoċjazzjoni tal-Futbol Ċipru

Il-membri tal-CAFF kienu favur l-unjoni tal-futbol f’Ċipru. Huma ppruvaw għal tliet snin biex persuadew lil CFA aċċettahom bħala membri, iżda mingħajr suċċess. L-eżistenza ta’ żewġ federazzjonijiet tal-futbol (b’kompetizzjonijiet separati) f’pajjiż bħal Ċipru kienet mhux tas-soltu. Din is-sitwazzjoni ġabet diffikultajiet ekonomiċi, u ġabet ostakli għall-iżvilupp u t-titjib tal-futbol f’Ċipru. Il-klabbs rċevew li l-isport għandu juri ħbiberija u solidarjetà minflok diskriminazzjoni. F’Diċembru 1952, il-kwotazzjoni tal-ewwel edizzjoni tal-gazzetta sportiva Atlitiki appoġġjat l-unjoni tal-futbol Cypriot. Il-kowċis barranin tal-klabbs ta’ CFA wkoll appoġġaw l-unjoni, li wasslet lil CFA biex tirrispondi li "l-kliem tagħhom jikkontestaw l-ispirtu tal-Federazzjoni." Il-kowċis tat-timijiet ta’ CFA inizjalment kellhom avversità kontra l-appoġġ tal-unjoni. Fl-istaguni tas-sajf tal-1953, ħafna mill-atleti ta’ Ċipru wrew appoġġ għall-unjoni tal-futbol. F’Awwissu ta’ dak is-sena, Nea Salamina, Omonia, Alki, u Antaeus ressqu applikazzjonijiet konġunti lil CFA biex jingħaqdu mal-Divizzjoni ta’ l-Ewwel ta’ Ċipru. Fit-19 ta’ Settembru, CFA aċċettat lil Nea Salamina u Omonia għall-membri. Madankollu, l-attitudni negattiva tal-organizzazzjoni lejn dawn il-klabbs baqgħet. L-ewwel, il-liga rrifjutat applikazzjonijiet minn Alki, Orfeas Nicosia, u Neos Asteras (għalkemm l-ewwel żewġ klabbs ingħaqdu sena waħda wara), u t-tieni, qalet li skont il-kostituzzjoni tagħha, tim wieħed biss jista’ jieħu sehem fil-Divizzjoni ta’ l-Ewwel ta’ Ċipru u t-timijiet żewġi fl-ewwel diviżjoni. Il-klabbs ta’ CAFF aċċettaw dawn il-kundizzjonijiet bi ħsieb ta’ unjoni. F’laqgħa ta’ urġenza ta’ CAFF, il-membri qablu li Omonia tkun tista’ tingħaqad mal-klassifika ta’ l-ewwel diviżjoni, filwaqt li Nea Salamina u Antaeus jissejħu fl-ewwel diviżjoni. Wara dawn id-deċiżjonijiet, CAFF kienet imwaqqa’. Il-logħba l-ewwel bejn it-timijiet minn iż-żewġ federazzjonijiet (ta’ ħbiberija) saret bejn Nea Salamina u Anorthosis fl-Istadju GSE fit-27 ta’ Settembru 1953. 5,200 spettaturi attendew għal din il-logħba bejn il-klabbs ta’ Famagusta. Ir-riżultat finali kien 3–1 għal Anorthosis, u din il-logħba ġiet deskritta bħala prova tal-aqwa logħob u ta’ ħbiberija bejn il-fans u l-Atlitiki.

### Stadju muniċipali ta' Famagusta

Wara li Nea Salamina ġew miċħuda l-aċċess għall-istadju GSE, il-klabb ma kellux post biex jaħdem. Fil-bidu, huma għamlu taħriġ fl-istadju ta' Saint Lukas (Proodou) f'Famagusta u bdew sforzi biex jibnu stadju privat. F'Diċembru 1948, l-Iżrael ta’ ħin ta’ CYP £3,000 lill-belt ta’ Famagusta, bħala ringrazzjament għall-appoġġ mogħti mill-abitanti tagħha lir-refuġjati L-Iżrael, għal proġett ta’ servizzi soċjali. Gabriel Makris, membru tal-kunsill ta’ Famagusta u plejers ta’ Nea Salamina, appoġġa l-proposti tal-partit għal dan l-istadju. Il-kunsill lokali rrikonoxxa "l-għajnuna finanzjarja mogħtija lill-L-Iżrael sabiex joħolqu l-Ustadju tal-Belt, li jkun aċċessibbli għall-abitanti ta’ Famagusta għall-promozzjoni u l-iżvilupp tal-isport għall-pubbliku." L-istadju ġie allokat lil Nea Salamina u klabbs oħra sportivi.

Fil-bidu tal-1949, ix-xogħol ta' kostruzzjoni tal-istadju tal-belt beda b'ħidma volontarja fil-parroċċa ta' San Ġwann f'Famagusta. Dan l-istadju, li kien l-ewwel wieħed f’Ċipru li kellu saqaf fuq il-tribuni, ġie mibni mill-wegħda tal-klabb flimkien ma’ plejers tal-futbol, u ġie lesti fl-1952. Dan l-istadju sar il-bażi għal Nea Salamina mill-1952 sal-1953.

Fl-1953, wara l-unjoni tal-federazzjonijiet tal-futbol, Nea Salamina bdiet tuża l-Istadju GSE. L-Istadju tal-Belt ġie użat mit-tim għall-itħejjija. Din il-perjodu dam sa l-1974, meta Famagusta ġiet meħuda mill-Armata Torka wara l-invażjoni Torka f'Ċipru, u l-klabb kien obbligat jinbidel il-bażi tiegħu. Meridian tappoġġa l-klabb.

## Kompetizzjonijiet

### CAFE
Fil-kompetizzjonijiet ħamsa tal-liga tal-Federazzjoni tal-Futbol tal-Wapenda Mixin ta' Ċipru (CAFF), Nea Salamina ma rnexxilx tirbaħ l-ebda tiċieċ; fl-aħħar żewġ snin tagħha, hija spiċċat fit-tieni post. Fl-istagjun 1952–53, Nea Salamina waslet għall-finali tal-koppa, iżda tilfet bl-iskor ta’ 2–0 kontra AC Omonia fl-istadju ta’ Gkooul, li kien l-istadju ta’ dar ta’ Omonia.

Għall-istagjun 1948–49, m'hemm l-ebda informazzjoni disponibbli. Nea Salamina lagħbet għaxar logħbiet, rebħet tlieta (darbtejn kontra Neos Asteras u waħda kontra Alki), tilef sitt, u ġġib wieħed draw (kontra Alki).

### Kampjonat ta' ?ipru

#### 1953-1959
Wara l-unjoni tal-futbol ta' Ċipru fl-1953, Nea Salamina lagħbet fil-Lega tal-Grad It-tieni ta' Ċipru; l-għan tagħha għall-ewwel staġun kien li tiżdied fil-Lega l-Oriġinali. Il-logħbiet kienu jittieħdu fl-Istadju GSE, filwaqt li l-Istadju tal-Belt ta' Famagusta kien użat għall-itħejjija. Il-Lega tal-Grad It-tieni kienet tinkludi żewġ gruppi; Nea Salamina kienet fil-grupp ta' Nicosia-Larnaca-Famagusta. Il-rebbieħ tal-grupp kien jissodisfa l-rebbieħ tal-grupp ta' Limassol-Paphos għal pożizzjoni biex jiżdied fil-Lega l-Oriġinali. Nea Salamina spiċċat fit-tieni post fil-grupp tagħha, u tilfet il-possibbiltà li tiżdied.

Fl-Koppa ta' Ċipru tal-1953–54, din it-tim laħqet in-nofs finali. Nea Salamina kienet it-tim l-ewwel, minkejja li kienet qed tiġġieled fil-grad it-tieni, li kisbet post fil-nofs finali tal-Koppa ta' Ċipru.

Fl-istagun li ġej, Nea Salamina kienet fil-quċċata tal-Lega tal-Grad It-tieni u żgurat it-titlu. Din il-Lega issa kellha tliet gruppi, u Nea Salamina lagħbet fil-grupp ta' Larnaca-Famagusta. Wara li rebħu l-ewwel post fil-grupp, huma kellhom jikkonfrontaw il-pożizzjoni biex jiżdiedu kontra t-timijiet rebbieħa tal-gruppi l-oħra: il-kampjuni tal-grupp ta' Limassol-Paphos, Antaeus Lemesos, u l-kampjuni tal-grupp ta' Nicosia, Orfeas, f'kompetizzjoni ġdida ta' tliet timijiet. Nea Salamina spiċċat fil-quċċata.

Fl-istess ħin, fil-Koppa ta' Ċipru tal-1954–55, din it-tim ħarġet lil waħda mill-iktar timijiet b’saħħithom ta’ dik is-sena, APOEL, b’rebħa ta’ 3–2 fl-Istadju GSE. Wara 57 sena, fil-Koppa ta' Ċipru tal-2001–02, it-tim reġa’ ħa l-istess suċċess; wara li lagħbu fil-grad it-tieni, huma għelbu lil APOEL F.C., li kienet il-kampjun tal-futur, b’rebħa ta’ 1–0 barra mill-dar fl-Istadju GSP.

Fl-istagun tal-1955–56 tal-Lega l-Oriġinali ta' Ċipru, Nea Salamina ħadet sehem għal darba l-ewwel bħala tim li ġie promoss. Huma spiċċaw fit-tielet post, erba' punti wara l-kampjun AEL Limassol. It-tielet post kien l-ogħla pożizzjoni li din it-tim qatt waslet għalih, u rritornat għal dik il-pożizzjoni erba' darbiet. Il-logħba l-ewwel ta' Nea Salamina fil-Lega l-Oriġinali kienet kontra l-avversarji tagħhom Anorthosis fl-istadju tagħhom, l-Istadju GSE. Nea Salamina rebħet 3–2, li kienet ir-rebħa tagħha l-ewwel kontra Anorthosis.

Is-snin bikrin ta' din it-tim fil-Lega l-Oriġinali rawhom jirbħu kontra timijiet b'saħħithom tal-liga bħal APOEL FC, EPA Larnaca FC, Anorthosis Famagusta F.C., Pezoporikos Larnaca, u AC Omonia, kemm id-dar kif ukoll barra.

## Links esterni

*  (in Greek)
* Team profile at UEFA.com
* Team profile at Cyprus Football Association website (in Greek) (archived 23 September 2015)