Park Nazzjonali ta' Iguaçu

Il-**Park Nazzjonali ta' Iguaçu** (pronunzja bil-Portugiż: [iɡwaˈsu]) huwa park nazzjonali fl-istat ta' Paraná, il-Brażil. Jinkludi erja totali ta' 185,262.5 ettaru (457,794 akru) u tul ta' madwar 420 kilometru (260 mil). 300 kilometru (190 mil) minn dawn tal-aħħar huma konfini naturali permezz ta' korpi tal-ilma, u n-naħa Arġentina u n-naħa Brażiljana flimkien ikopru madwar 260,000 ettaru (640,000 akru). Il-Park Nazzjonali ta' Iguaçu nħoloq permezz tad-digriet federali nru 1035 tal-10 ta' Jannar 1939 u sar Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1986. Il-park huwa ġestit mill-Istitut ta' Chico Mendes għall-Konservazzjoni tal-Bijodiversità (ICMBio).

Il-park imiss mal-Park Nazzjonali ta' Iguazú fl-Arġentina. Għandu wkoll waħda mill-ikbar kaskati fid-dinja, estiża fuq xi 2,700 metru (8,900 pied). Il-park jospita bosta speċijiet ta' flora u ta' fawna rari u fil-periklu ta' estinzjoni, fosthom il-lontra ġganteska u l-wikkiel in-nemel ġgantesk. Ir-raxx prodott mill-kaskata jwassal biex tikber veġetazzjoni folta.

## [[Storja]]

Isem il-Park Nazzjonali ta' Iguaçu oriġina mill-fatt li jinkludi żona importanti tax-xmara Iguazu (bil-Portugiż: *Rio Iguaçu*). Bejn wieħed u ieħor 50 kilometru kwadru (19-il mil kwadru) mit-tul tax-xmara jiffurmaw il-Kaskati ta' Iguazu.

Il-park huwa l-iżjed park importanti tal-Baċir ta' Prata, u ladarba jagħti kenn lil assi ġenetiku sinifikanti ta' speċijiet ta' annimali u ta' pjanti, dan kien l-ewwel park fil-Brażil li ngħata Pjan ta' Ġestjoni. Kif previst mill-inġinier André Rebouças, l-għan bażiku tal-park hu l-preservazzjoni ta' ekosistemi xeniċi, naturali u ekoloġikament rilevanti ħafna, biex b'hekk jiġu ffaċilitati r-riċerka xjentifika u l-iżvilupp ta' attivitajiet tal-edukazzjoni u tal-interpretazzjoni ambjentali, ir-rikreazzjoni fl-ambjent naturali u t-turiżmu ekoloġiku.

Il-Park Nazzjonali ta' Iguaçu huwa spettakolari u fl-istess ħin pijunier. L-ewwel proposta għal park nazzjonali Brażiljan bl-għan li jiġi ssalvagwardjat ambjent mhux mittiefes għall-"ġenerazzjonijiet futuri", l-istess "kif kien maħluq minn Alla, b'kull xorta possibbli ta' preservazzjoni tal-flora u tal-fawna uniċi" madwar il-Kaskati ta' Iguaçu. Dan sostnieh l-inġinier André Rebouças fil-ktieb tiegħu "Provinċji ta' Paraná, Linji Ferrovjarji lejn Mato Grosso u l-Bolivja", li ta bidu għal kampanja mmirata lejn il-preservazzjoni tal-Kaskati ta' Iguaçu saħansitra diġà fl-1876, meta l-Park Nazzjonali ta' Yellowstone fl-Istati Uniti, l-ewwel park nazzjonali fil-pjaneta, kellu 4 snin.

Fis-17 ta' Novembru 1986, matul il-konferenza tal-UNESCO li saret f'Pariġi, Franza, il-Park Nazzjonali ta' Iguaçu tniżżel fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO bħala sit naturali u bħala waħda mill-ikbar żoni ta' preservazzjoni forestali fl-Amerka t'Isfel.

## Pożizzjoni

Fil-Brażil, il-park għandu konfini mal-muniċipalitajiet li ġejjin: Foz do Iguaçu, Medianeira, Matelândia, Céu Azul, São Miguel do Iguaçu, Santa Terezinha de Itaipu, Santa Tereza do Oeste, Capitão Leônidas Marque, Capanema u Serranópolis.

Il-park nazzjonali jinsab fl-iżjed reġjun fil-Punent tal-istat ta' Paraná, fil-baċir tax-xmara Iguaçú, 17-il kilometru (11-il mil) miċ-ċentru ta' Foz do Iguaçú. Il-park imiss mal-Arġentina, fejn jinsab il-Park Nazzjonali ta' Iguazu, li ġie stabbilit fl-1934. Il-fruntiera bejn iż-żewġ pajjiżi u l-parks nazzjonali tagħhom hija x-xmara Iguaçú, b'sors li jnixxi minn qrib il-katina muntanjuża Serra do Mar qrib Curitiba u li jibqa' sejjer għal 18-il kilometru (11-il mil) fl-istat ta' Paraná. L-estwarju tax-xmara jinsab 18-il kilometru iktar 'l isfel mill-kaskati, li mbagħad inixxu fix-xmara Paraná. Dan il-punt fejn jiltaqgħu x-xmajjar jifforma l-fruntiera tripla tal-Brażil, tal-Arġentina u tal-Paragwaj.

Ir-regolamenti dwar is-sajd ġew ippubblikati fit-2 ta' Ottubru 2008, u jkopru ż-żoni ta' konservazzjoni u ż-żoni ta' lqugħ tagħhom fil-baċir tax-xmara Paraná. Dawn tal-aħħar kienu l-Park Statali ta' Morro do Diabo, il-Park Statali ta' Rio do Peixe, il-Park Statali ta' Aguapeí, l-Impjant Ekoloġiku ta' Mico Leão Preto, il-Park Statali ta' Ivinhema, il-Park Nazzjonali ta' Ilha Grande, l-Impjant Ekoloġiku ta' Caiuá u l-Park Nazzjonali ta' Iguaçu. Il-Kuritur Ekoloġiku ta' Santa Maria jikkollega l-Park Nazzjonali ta' Iguaçu mal-marġnijiet protetti tal-Lag ta' Itaipu, u permezz ta' dawn il-marġnijiet mal-Park Nazzjonali ta' Ilha Grande. Dan il-kuritur ekoloġiku għandu l-għan li jipprovdi kollegamenti forestali bejn l-unitajiet ta' konservazzjoni fil-Brażil, fil-Paragwaj u fl-Arġentina fl-ekoreġjun tan-naħa ta' fuq ta' Paraná.

## Sit ta' Wirt Dinji

Il-Park Nazzjonali ta' Iguaçu ġie ddeżinjat bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1986.

Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-**kriterju (vii)** "Post fejn iseħħu fenomeni naturali tal-għaġeb jew fejn hemm żoni ta' ġmiel naturali u ta' importanza estetika eċċezzjonali"; u l-**kriterju (x)** "Post fejn hemm l-iktar ħabitats naturali importanti u sinifikanti għall-konservazzjoni fil-post tad-diversità bijoloġika, inkluż fejn hemm speċijiet mhedda ta' valur universali straordinarju mill-perspettiva tax-xjenza jew tal-konservazzjoni".

## Turiżmu
L-inħawi tal-park li huma miftuħin għall-viżitaturi u fejn hemm iż-żoni ta' konċessjoni tal-Kaskati ta' Iguaçú jirrappreżentaw madwar 0.3 % tal-erja totali tal-park.

L-iżjed attrazzjoni spettakolari tal-park huma bla dubju l-Kaskati ta' Iguaçú, li jiffurmaw nofs ċirku wiesa' 2,700 metru, filwaqt li l-ilma jaqa' minn għoli ta' 72 metru (236 pied). L-għadd ta' kaskati jvarja bejn 150 u 300 kaskata skont il-fluss tax-xmara Iguaçú. Apparti l-ġmiel tal-kaskati, hemm attrazzjonijiet oħra bħall-fawna rikka, il-Poço Preto (il-Bir Iswed), il-Kaskata ta' Macuco, iċ-Ċentru għall-Viżitaturi, u l-Istatwa ta' Santos Dumont, omaġġ imħallas minn VASP (eks linja tal-ajru) iddedikat lill-"Missier tal-Avjazzjoni", li ta l-prestiġju kollu tiegħu u għamel sforzi kbar biex iż-żona tal-kaskati ssir park nazzjonali. Fl-2014 il-park laqa' 1,550,700 viżitatur.

## Referenzi