Lejlet il-Qadar

Il-**Lejlet il-Qadar** (bl-Għarbi: لَيْلَة الْقَدْر, b'ittri Latini: *Lajlaẗ al-Qadr;* mogħtija wkoll bħala l-**Lejla tal-Qawwa**, il-**Lejla tad-Destin**, il-**Lejla tad-Digriet**, il-**Lejla ta’ Determinazzjoni**, jew il-**Lejla Prezzjuża**), hija fit-twemmin Iżlamiku, il-lejla meta l-Misilmin jemmnu li l-Koran kien mibgħut għall-ewwel darba mis-sema lejn id-dinja u wkoll il-lejla meta l-ewwel versi tal-Koran ġew żvelati lill-profeta Iżlamiku Muħammed; hija deskritt bħala aħjar minn elf xahar ta' qima. Skont diversi aħadit, id-data eżatta tagħha hija inċerta iżda kienet waħda mill-iljieli bil-fard tal-aħħar għaxart ijiem fir-Ramadan, id-disa’ xahar tal-kalendarju Iżlamiku. Minn dak iż-żmien, il-Misilimin qiesu li l-aħħar għaxar iljieli tar-Ramadan imbierka b’mod speċjali. Il-Misilmin jemmnu wkoll li l-Lejlet il-Qadar jerġa’ jiġi kull sena, bil-barkiet u l-ħniena ta’ Alla fl-abbundanza. Huma jemmnu li d-dnubiet huma maħfura, is-suppliki u t-talbiet huma aċċettati, u li d-digriet annwali jiġi rivelat lill-anġli li jwettquh skond il-grazzja minn Alla.

## Tismija

Qadar (قَدْر, *qadr*) fl-Għarbi ifisser kejl u limitu jew valur ta' xi ħaġa jew destin. Ġew offruti xi raġunijiet għall-tismija tagħha:

* Jingħad li kien jissejjaħ il-Qadar għax id-destin annwali ta’ kull persuna se jkun determinat minn Alla.
* Xi wħud jgħidu li jekk wieħed jibqa’ mqajjem f’dan il-lejla qed jitlob, jaqra l-Koran, jew jindem, wieħed jilħaq stat għoli.
* Xi wħud qalu li kien jissejjaħ il-Qadar għax hija lejl grandjuż u ta’ valur għoli.

Ismijiet oħra bħal "Lejlet il-Kobor" (Għarbi: ليلة العظمة, *lajlaẗ al-għa<u>d</u>ama*) u "Lejlet il-Unur" (Għarbi: ليلة الشرف, *lajlaẗ ax-xaraf*) issemmew ukoll għal dan lejla.

## Rivelazzjoni lill-Muħammed

Xi kummentaturi jemmnu li l-Quran ġie żvelat lill-profeta Muħammed darbtejn; 

* ir-‘rivelazzjoni immedjata’ li qed isseħħ fuq il-Lejlet il-Qadar u
* ‘rivelazzjoni gradwali’ fuq 23 sena.

Il-Quran juża l-kelma *anżal* (, “niżel” bil-Malti) li tiġġustifika “ir-rivelazzjoni immedjata”, skont Allamah Tabatabai. Madankollu xi oħrajn jemmnu li r-rivelazzjoni tal-Quran seħħet f'żewġ fażijiet, bl-ewwel fażi tkun ir-rivelazzjoni kollha tagħha fuq Lejlet il-Qadar lill-anġlu Gabrijel (Ġibril bl-Għarbi) fl-ibxax sema, u mbagħad ir-revelazzjoni vers vers sussegwenti lill-Profeta Muħammed minn Gabriel. Ir-rivelazzjoni bdiet fis-sena 610 WK f'Għar Hira fuq il-muntanja ta' Ġebel in-Nur f'Mekka. L-ewwel sura (kapitlu tal-Quran) li ġiet tniżżel kienet Suret il-Għalaq (bl-Għarbi: ). Matul l-ewwel rivelazzjoni ta' Muħammed, l-ewwel ħames versi ta' dan is-sura, jew kapitlu, ġew żvelati.

Il-profeta Muħammed normalment jipprattika l-irtir spiritwali (*igħtikaf*) matul l-aħħar għaxart ijiem tar-Ramadan, jistenna l-Lejlet il-Qadar, sawm u jitlob matul il-lejl, u jastjeni minn relazzjonijiet sesswali. Huwa ħeġġeġ lis-segwaċi tiegħu biex jagħmlu l-istess. Skont ħadit wieħed, il-profeta Muħammed qal: "Min qam [fil-qima matul] Lejlet il-Qadar [minn] twemmin u jfittex premju, [kien] ħafer lilu li preċedenti minn dnubu..." (Sħiħ il-Buħari: 1901)

## Importanza reliġjuża

Il-lejla m'hux komparabbli ma’ xi ħadd ieħor fid-dawl tal-Misilmin u skont tradizzjoni, il-barkiet dovuti għall-atti ta’ qima matul dan il-lejla ma jistgħux jiġu ugwali anki bil-qima tul ħajjitha kollha. Il-premju ta’ atti ta’ qima li saru f’dan il-lejla wieħed huwa aktar mill-premju ta’ elf xahar ta’ qima. 

Suret il-Qadar fil-Quran hija dwar il-Lejlet il-Qadar: Il-Misilmin devoti jipprattikaw irtir spiritwali (*igħtikāf*) matul l-aħħar għaxart ijiem tar-Ramadan, jistennew il-Lejlet il-Qadar, isumu u jitolbu matul il-lejl, u jastjenu minn relazzjonijiet sesswali, isegwu dak li għamel mill-profeta Muħammed. Xi Misilmin jipprattikaw l-igħtikaf billi joqogħdu f’moskea matul l-għaxart ijiem.

## Referenzi