Annie Ernaux

**Annie Thérèse Blanche Ernaux (née Duchesne)** twieldet fl-1 ta' Settembru tal-1940 u hija kittieba Franċiża u professur tal-letteratura. Fl-2022 rebħet il-Premju Nobel fil-Letteratura, għall-kuraġġ u l-preċiżjoni klinika li bihom esponiet l-għeruq, id-distakk, u r-restrizzjonijiet kollettivi tal-memorja personali tagħha. Ix-xogħol letterarju tagħha, fil-biċċa kbira tiegħu awtobijografiku, huwa marbut ħafna mas-soċjologija.

## Karriera Letterarja
Ernaux bdiet il-karriera letterarja tagħha fl-1974 bir-rumanz awtobijografiku *Les Armoires vides (‘Cleaned Out’)*. Fl-1984, rebħet il-Premju Renaudot għan-narrattiva awtobijografika *La Place (‘A Man’s Place’).* F’dan ir-rumanz, Ernaux tiffoka fuq ir-relazzjoni tagħha ma' missierha, l-esperjenzi ta’ tfulitha f'belt żgħira fi Franza, u t-tluq mir-raħal li trabbiet fih. 

Kmieni fil-karriera tagħha, Ernaux tbiegħdet mill-finzjoni u bdiet tiffoka fuq l-awtobijografija.  F’xogħlijietha titkellem dwar diversi esperjenzi storiċi u individwali, fosthom il-progress soċjali tal-ġenituri tagħha (*La place, La honte ‘Shame’*), l-adoloxxenza tagħha (*Ce qu'ils disent ou rien*), u ż-żwieġ tagħha (La femme gelée ‘*A Frozen Woman’*). Ernaux tikteb ukoll dwar ir-relazzjoni intima li kellha ma’ raġel mil-Lvant tal-Ewropa (*Passion Simple* ‘*Simple Passion*’), l-esperjenza tal-abort, (*L'événement* ‘*Happening*’), il-marda tal-Alzheimer (*Je ne suis pas sortie de ma nuit* ‘*I Remain in Darkness*’), il-mewt ta' ommha (*Une femme* ‘*A Woman’s Story*’), u l-kanċer tas-sider (*L 'usage de la photo* ‘*The Uses of Photography*’). Hija kitbet ukoll *L'écriture comme un couteau* (‘*Writing as Sharp as a Knife*’) flimkien ma' Frédéric-Yves Jeannet.

‘*A Woman’s Story’*, ‘*A Man’s Place’* u ‘*Simple Passion’*, huma rikonoxxuti minn *The New York Times* bħala kotba notevoli u ‘*A Women’s Story’* kien finalista għal *The Los Angeles Times* Book Prize. ‘*Shame’* ġie magħżul minn *Publishers Weekly* bħala l-aqwa ktieb tal-1998 u ‘*I Remain in Darkness*’ minn *Washington Post* bħala t-Top Memoir tal-1999. Fl-2008 ‘*The Possession*’ kien elenkat mir-rivista *More* bħala wieħed mill-aqwa għaxar kotba tas-sena.  

Il-ktieb awtobijografiku ta' Ernaux *Les Années* (‘*The Years’*) li ħareġ fl-2008, intlaqa’ tajjeb mill-kritiċi Franċiżi u huwa meqjus minn ħafna bħala wieħed mill-aqwa xogħlijiet tagħha. F'dan il-ktieb, Ernaux tikteb għall-ewwel darba dwarha nnifisha fit-tielet persuna ('elle', jew ‘she’ bl-Ingliż) u tippreżenta b’mod ċar lis-soċjetà Franċiża ta’ bejn it-Tieni Gwerra Dinjija u l-bidu tal-millenju. Dan il-ktieb jittratta storja ta’ mara f’soċjetà li kienet qed tevolvi. Il-ktieb *Les Années (‘The Years’)* rebaħ il-Prix François-Mauriac de la région Aquitaine tal-2008,  il-Premju Marguerite Duras tal-2008, il-Prix de la langue française tal-2008, il-Premju *Télégramme* Readers tal-2009 u l-iStrefa European Prize tal-2016. *Les Années* (‘*The Years*’), ġie tradott minn Alison L. Strayer u kien finalista għall-31 edizzjoni tal-Premju Annwali tal-French-American Foundation Translation. Dan il-ktieb ġie nnominat ukoll għall-International Booker Prize tal-2019, u rebaħ l-Warwick Prize for Women in Translation tal-2019. Dan il-premju wassal sabiex Ernaux tikseb iktar popolarità fil-pajjiżi anglofoniċi.

Fis-6 ta’ Ottubru tal-2022, kien imħabbar li Ernaux kienet ser tingħata l-Premju Nobel tal-Letteratura tal-2022, għall-kuraġġ u l-preċiżjoni klinika li bihom esponiet l-għeruq, id-distakk, u r-restrizzjonijiet kollettivi tal-memorja personali tagħha. Ernaux hija s-16-il kittieb Franċiż, u l-ewwel Franċiża, li rċeviet dan il-premju tal-letteratura. Il-President ta’ Franza, Emmanuel Macron, awguralha u stqarr li hija kienet il-vuċi tal-libertà tan-nisa u ta’ dawk minsija.

Ħafna mix-xogħlijiet ta’ Ernaux ġew tradotti għall-Ingliż u ppubblikati minn *Seven Stories Press,* stamperija li ġiet imsemmija għall-Ernaux u għal sitt awturi fundaturi oħra*.*

## Referenzi