Lawrence Venuti

**Lawrence Venuti** (imwieled fl-1953) huwa teorist u storiku tat-traduzzjoni Amerikan u traduttur mit-Taljan, il-Franċiż u l-Katalan .

## Karriera
Venuti twieled f’Philadelphia u gradwa mill-Università ta’ Temple. Fl-1980, ġab Dottorat fl-Ingliż mill-Università ta' Colombia, fejn studja ma’ studjużi letterarji b’orjentazzjoni storika bħal Joseph Mazzeo and Edward Tayler, kif ukoll ma’ kritiċi kulturali u soċjali orjentati lejn it-teorija bħal Edward Said u Sylvere Lotringer. Fl-istess sena, Venuti rċieva l-Premju Renato Poggioli għat-traduzzjoni tiegħu għat-Taljan tar-rumanz ta’ Barbara Alberti *Delirium***.**

Venuti huwa Professur Emeritu tal-Ingliż fl-Università ta' Temple, fejn għallem għall-erbgħin sena (1980–2020).  Kien professur viżitatur fl-Università ta’ Pennsylvania, l-Università ta’ Princeton, l-Università ta’ Columbia, l-Università degli Studi di Trento, l-Università ta’ Johannes Gutenberg f’Mainz, Barnard College, u Queen's University Belfast. Kien ukoll għallem u mexxa seminars fi programmi tas-sajf immexxija mis-Centre for Translation Studies f’KU Leuven, l-Institute for World Literature, in-Nida School for Translation Studies, is-Société d’Etudes des Théories et Pratiques en Traduction, u l-Università ta’ Ljubljana.

Bejn l-1987 u l-1995, Venuti kien l-editur ġenerali ta’ *Border Lines: Works in Translation*, serje ta’ Temple University Press. Hu ħa ħsieb l-akkwist u l-pubblikazzjoni ta’ tliet traduzzjonijiet: *The World of Kate Roberts: Selected Stories, 1925-1981* (1991), editjata u tradotta minn Joseph P. Clancy; *PPPPPP: Poems Performance Pieces Proses Plays Poetics, Selected Writings of Kurt Schwitters* (1993) editjata u tradotta minn Jerome Rothenberg u Pierre Joris; u Abd al-Hakim Qasim's *Rites of Assent: Two Novellas* (1995) tradotta minn Peter Theroux.

Venuti serva bħala membru tal-bordijiet editorjali u konsultattivi ta’ *The Translator: Studies in Intercultural Communication,* *TTR: traduction, terminologie, rédaction,* *Translation Review,* *Translation Studies,* u *Palimpsestes*. Hu kien l-editur ta’ ħarġiet speċjali ta’ rivisti xjentifiċi, fosthom waħda ddedikata għat-traduzzjoni u l-minorità (*The Translator* fl-1998) u oħra għall-poeżija u t-traduzzjoni (*Translation Studies* fl-2011).

Il-proġetti tiegħu tat-traduzzjoni rebħu diversi premji u ngħataw għotjiet mill-PEN American Center (1980), il-Gvern Taljan (1983), in-National Endowment for the Arts (1983, 1999), u n-National Endowment for the Humanities (1989). Fl-1999, hu kiseb Fulbright Senior Lectureship fl-istudji tat-traduzzjoni fl-Università ta’ Vic, fil-Katalonja.  Fl-2007, Venuti ngħata Guggenheim Fellowship għat-traduzzjoni tiegħu tal-proża u l-poeżija ta’ Giovanni Pascoli.  Fl-2008, it-traduzzjoni tiegħu ta' *Edward Hopper: Poems* ta' Ernest Farrés rebħet il-Premju Robert Fagles għat-Traduzzjoni. Fl-2018 it-traduzzjoni tiegħu ta 'JV Foix's ''Daybook 1918: Early Fragments'' rebħet il-Premju Robert Fagles għat-traduzzjoni. Fl-2018, it-traduzzjoni tiegħu tal-kollezzjoni ta’ poeżiji ta’ J.V. Foix, *Daybook 1918: Early Fragments*, rebħet il-Global Humanities Translation Prize sponsorjat mill-Buffett Institute for Global Studies u l-Alice Kaplan Institute for the Humanities tal- Università ta’ Northwestern.

## Teoriji u influwenza
Venuti kkonċentra l-aktar fuq it-teorija u l-prattika tat-traduzzjoni u involva ruħu fil-kritika tat-traduzzjoni malli beda jittraduċi. Hu jitqies bħala wieħed mill-aktar figuri li jinteraġixxi b’mod kritiku mat-teorija moderna tat-traduzzjoni u sikwit jieħu pożizzjoni differenti minn teoristi oħrajn. Hu jikkritrika l-fatt li ta’ spiss, it-traduttur huwa figura invisibbli. 

L-aktar xogħol influwenti tiegħu *The Translator's Invisibility: A History of Translation*, ilu meqjus bħala sors li jqanqal dibattitu mill-publikazzjoni tiegħu. Fih, Venuti jispjega t-teorija tiegħu u jgħid li l-“prattiċi ta’ domestikazzjoni”, li jitħaddmu waqt it-traduzzjoni tal-kulturi, ikkontrebixxew għat-tnaqqis jew għat-trażżin kemm ta’ differenzi lingwistiċi u kulturali ta’ testi sorsi kif ukoll għall-marġinalità tat-traduzzjoni. Ix-xogħol seminali tiegħu, , ilu sors ta' dibattitu mill-pubblikazzjoni tiegħu. 

L-istudjuża tal-letteratura komparattiva Susan Bassnett tosserva li Venuti jenfasizza traduzzjoni li tiffoka fuq it-traduttur u li hu jinsisti li t-tradutturi għandhom jagħmlu ruħhom viżibli fit-testi.  Din l-enfasi teħtieġ li traduzzjoni tinqara mhux biss bħala test li jistabbilixxi korrispondenza semantika u approssimazzjoni stilistika għat-test sors, iżda wkoll bħala test fih innifsu li jittrasforma s-sors tagħha u għalhekk huwa relattivament awtonomu minnu.

## Xogħlijiet

* *Our Halcyon Dayes: Testi Prerevoluzzjonarji Ingliżi u Kultura Postmoderna* (1989)
* *Rethinking Translation: Discourse, Subjectivity, Ideology* (1992) (antoloġija ta’ esejs, editur)
* *The Translator's Invisibility: A History of Translation* (1995; it-2 ed. 2008; rpt. b'introduzzjoni ġdida fl-2018)
* *The Scandals of Translation: Towards an Ethics of Difference* (1998) ( aqra r-riċensjoni hawn ).
* *The Translation Studies Reader* (2000; 2 ed. 2004; 3 ed. 2012; 4 ed. 2021) (stħarriġ dwar it-teorija tat-traduzzjoni u kummentarju mill-antikità sal-preżent; editur) 
* *<a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Translation_Changes_Everything:_Theory_and_Practice" rel="mw:ExtLink" title="Translation Changes Everything: Theory and Practice" class="mw-redirect cx-link" data-linkid="146">Translation Changes Everything: Theory and Practice</a>* (2013) 
* *Teaching Translation: Programs, Courses, Pedagogies* (2017) (antoloġija ta’ esejs, editur)
* *Contra Instrumentalism: A Translation Polemic* (2019)
* *Theses on Translation: An Organon for the Current Moment* (2019) 

## Traduzzjonijiet

* Ir-rumanz ta' Barbara Alberti, *Delirium* (1980) 
* *A Scientific Autobiography* ta' Aldo Rossi (1981)
* *Restless Nights: Selected Stories of [[:en:Dino_Buzzati|Dino Buzzati]] ta ’ Dino Buzzati* (1983)
* *Falling in Love ta*' Francesco Alberoni (1983)
* *The Siren: A Selection minn Dino Buzzati* (1984)
* *Fantastic Tales* a' Iginio Ugo Tarchetti (1992, rpt. fl-2013; ed. mqassra fl-2020)
* Ir-rumanz ta' Iginio Ugo Tarchetti, *Passion* (1994,  rpt. bħala *Fosca* fl-2009)
* *Finite Intuition: Selected Poetry and Prose ta’ Milo De Angelis* (1995)
* Ġabra ta’ bijografiji reali u immaġinarji ta ’ J. Rodolfo Wilcock, *The Temple of Iconoclasts* (2000, rpt. fl-2014)
* *Breath: Poems and Letters* ta’ Antonia Pozzi (2002)
* *Italy: A Traveler’s Literary Companion* (2003)
* Il-memorja fittizja ta' Melissa P., *100 Strokes of the Brush before Bed* (2004)
* Ir-rumanz ta' Massimo Carlotto, *The Goodbye Kiss* (2006)
* Ir-rumanz ta' Massimo Carlotto, *Death's Dark Abyss* (2006)
* *Edward Hopper: Poems ta' E*rnest Farrés (2009)
* Poeżiji ta’ Paola Loreto, *houses | stripped* (2018)
* *Daybook 1918: Early Fragments ta*' JV Foix's (2019)
* Dino Buzzati: *The Stronghold* (New York Review Books, 2023)
* Dino Buzzati: *The Bewitched Bourgeois: Fifty Stories* (New York Review Books, 2025)

## Referenzi