Theodore Géricault

**Jean-Louis André Théodore Géricault** (bil-Franċiż: [ʒɑ̃ lwi ɑ̃dʁe teɔdɔʁ ʒeʁiko]; twieled fis-26 ta' Settembru 1791 – miet fis-26 ta' Jannar 1824) kien pittur u litografu Franċiż, u l-iżjed pittura magħrufa tiegħu kienet *Iċ-Ċattra ta' Medusa*. Għalkemm miet żgħir, huwa kien wieħed mill-pijunieri tal-moviment Romantiku.

## Ħajja bikrija
Imwieled f'Rouen, Franza, Géricault ġie mħarreġ fit-tradizzjoni tal-arti sportiva Ingliża minn Carle Vernet u fil-kompożizzjoni tal-figuri klassiċi minn Pierre-Narcisse Guérin, Klassiċist rigoruż li kien iċanfar lill-istudent tiegħu għat-tempra impulsiva tiegħu filwaqt li kien jirrikonoxxi t-talent tiegħu. Géricault wara ftit telaq mill-klassi, u għażel li jistudja fil-Louvre, fejn mill-1810 sal-1815 huwa kkopja l-pitturi ta' Rubens, Tizjanu, Velázquez u Rembrandt.

Matul dan il-perjodu fil-Louvre huwa skopra vitalità li skontu kienet nieqsa fl-iskola prevalenti tan-Neoklassiċiżmu. Ħafna mill-ħin tiegħu kien iqattgħu f'Versailles, fejn l-istalel tal-palazz kienu jkunu miftuħin għalih, u fejn kiseb l-għarfien tiegħu dwar l-anatomija u l-azzjoni taż-żwiemel.

## Suċċess
L-ewwel xogħol maġġuri ta' Géricault, *L-Attakk tal-Uffiċjal tal-Kavallerija*, muri fil-Wirja ta' Pariġi tal-1812, żvela l-influwenza tal-istil ta' Rubens u interess fit-tpittir ta' suġġetti kontemporanji. Dan is-suċċess meta Géricault kien żgħir, ambizzjuż u monumentali, ġie segwit minn bidla fid-direzzjoni: għal diversi snin wara Géricault ipproduċa sensiela ta' studji żgħar taż-żwiemel u tal-uffiċjali tal-kavallerija.

Huwa wera *Il-Korazzier Midrub* fil-Wirja ta' Pariġi fl-1814, xogħol iktar impenjattiv u li ntlaqa' b'inqas suċċess. Géricault f'mument ta' diżappunt daħal fl-armata u serva għal xi żmien fil-gwarniġġjon ta' Versailles. Fil-kważi sentejn ta' wara l-Wirja ta' Pariġi tal-1814, huwa wettaq studju awtoimpost tal-kostruzzjoni u tal-kompożizzjoni tal-figuri, filwaqt li baqa' joħroġ fid-dieher preferenza personali għad-drammi u għall-forza eċċessiva.

Żjara lejn Firenze, Ruma u Napli, l-Italja (1816-1817), li saret parzjalment minħabba x-xewqa li jaħrab minn rabta romantika ma' żitu, wasslitu biex jibqa' msaħħar bix-xogħol ta' Michelangelo. Ruma stess ispirat it-tħejjija ta' tila monumentali, *It-Tellieqa taż-Żwiemel ta' Barberi*, xogħol ta' kompożizzjoni epika u tema astratta bil-wegħda li tkun "kompletament mingħajr ekwivalenti fi żmienha". Madankollu, Géricault qatt ma lesta l-pittura u reġa' lura Franza.

## ''Iċ-Ċattra ta' Medusa''

Géricault kontinwament reġa' lura għat-temi militari tal-pitturi bikrin tiegħu, u s-sensiela ta' litografiji li wettaq fuq suġġetti militari wara r-ritorn tiegħu mill-Italja hija meqjusa fost l-iżjed kapulavuri litografiċi bikrin. X'aktarx li l-iżjed xogħol sinifikanti, u ċertament l-iżjed wieħed ambizzjuż, huwa *Iċ-Ċattra ta' Medusa* (1818-1819), fejn pitter il-ġrajja ta' nawfraġju Franċiż kontemporanju, *Meduse*, fejn il-kaptan kien ħalla lill-ekwipaġġ u lill-passiġġiera jmutu.

L-inċident sar skandlu nazzjonali, u l-interpretazzjoni drammatika ta' Géricault ippreżentat traġedja kontemporanja fuq skala monumentali. Il-fama tal-pittura rriżultat mill-akkuża li kienet qed tagħmel ta' stabbiliment korrott, iżda ddrammatizzat ukoll tema iktar eterna, dik tal-bniedem jitħabat man-natura. Ċertament qanqlet l-immaġinazzjoni taż-żagħżugħ Eugène Delacroix, li ppoża bħala wieħed mill-figuri li kienu qed imutu.

It-tpittir klassiku tal-figuri u l-istruttura tal-kompożizzjoni joħolqu kuntrast mat-turbolenza tas-suġġett, sabiex b'hekk il-pittura tikkostitwixxi pont importanti bejn in-Neoklassiċiżmu u r-Romantiċiżmu. Tagħmel fużjoni ta' bosta influwenzi: *L-Aħħar Ġudizzju* ta' Michelangelo, l-approċċ monumentali għal avvenimenti kontemporanji ta' Antoine-Jean Gros, ir-raggruppamenti tal-figuri ta' Henry Fuseli, u possibbilment il-pittura *Watson u l-Kelb il-Baħar* ta' John Singleton Copley.

Il-pittura qajmet kontroversja politika meta ntweriet għall-ewwel darba fil-Wirja ta' Pariġi tal-1819; imbagħad ivvjaġġat lejn l-Ingilterra fl-1820, akkumpanjata minn Géricault innifsu, fejn ġiet imfaħħra ferm.

Meta kien Londra, Géricault esperjenza l-faqar urban, għamel tpinġijiet tal-impressjonijiet tiegħu, u ppubblika litografiji bbażati fuq dawn l-osservazzjonijiet li kienu ħielsa mis-sentimentaliżmu. Hemmhekk huwa assoċja ruħu ferm ma' Charlet, il-litografu u l-karikaturista. Fl-1821, meta kien għadu l-Ingilterra, huwa pitter *Id-Derby ta' Epsom*.

## Ħajja iktar 'il quddiem

Wara li reġa' lura Franza fl-1821, Géricault ġie ispirat biex ipitter sensiela ta' għaxar ritratti ta' nies b'mard mentali, il-pazjenti tal-ħabib tiegħu, Dr. Étienne-Jean Georget, pijunier fil-mediċina psikjatrika, fejn kull suġġett kien qed ibati minn kundizzjoni jew vizzju differenti. Għad fadal ħames ritrattri mis-sensiela, inkluż wieħed ta' *Mara bil-Mard Mentali*.

Il-pitturi huma notevoli għall-istil tal-*bravura*, għar-realiżmu espressiv, u għall-mod kif jiddokumentaw il-problemi psikoloġiċi tal-individwi, speċjalment meta wieħed iqis l-istorja ta' mard mentali fil-familja ta' Géricault, kif ukoll is-saħħa mentali fraġli tal-artist stess. L-osservazzjonijiet tiegħu tas-suġġett uman ma kinux ikkonfinati mal-ħajjin; xi ritratti tan-natura mejta — studji mpittra ta' rjus u riġlejn maqtugħin — ġew attribwiti wkoll lill-artist.

L-aħħar sforzi ta' Géricault kienu ddirezzjonati lejn studji preliminari għal diversi kompożizzjonijiet epiċi, inkluż il-*Ftuħ tal-Bibien tal-[[Inkwiżizzjoni Spanjola]]* u l-*Kummerċ tal-Iskavi [[Afrika|Afrikani]]*. It-tpinġijiet preparatorji jissuġġerixxu xogħlijiet ta' ambizzjoni kbira, iżda s-saħħa ta' Géricault battiet. Imdgħajjef minn aċċidenti tal-irkib taż-żwiemel u minn infezzjoni tuberkulari kronika, Géricault miet f'Pariġi fl-1824 wara perjodu twil ta' tbatija. Il-figura tal-bronż tiegħu, b'pinzell f'idu, tinsab fuq il-qabar tiegħu fiċ-Ċimiterju ta' Père Lachaise f'Pariġi, fuq panew ta' bassoriljiev ta' *Iċ-Ċattra ta' Medusa*.

## Xogħlijiet

Stampa:Busto de Negro - Théodore Géricault.jpeg|*Bust ta' Raġel Iswed*, 1808 (il-Palazz Nazzjonali ta' Ajuda)
Stampa:GericaultWoundedCavalry.jpg|*Il-Korazzier Midrub Jabbanduna l-Battalja*, 1814
Stampa:Gericault tete.jpg|*Ras ta' Żiemel*, 1815
Stampa:Théodore Géricault - Riderless Racers at Rome - Walters 37189.jpg|alt=Riderless Racers in Rome, 1817 (The Walters Art Museum)|*Żwiemel tat-Tlielaq Mingħajr Rikkieba f'Ruma*, 1817 (il-Mużew tal-Arti ta' Walters)
Stampa:Théodore Géricault cavalo bravo.jpg|*Il-Qbid ta' Żiemel Selvaġġ*, 1817
Stampa:Laure-bro-de-comeres.jpg|*Ritratt ta*' *Laure Bro*, 1818
Stampa:Jean Louis André Théodore Géricault - Portrait of a Young Man - 2001.280 - Minneapolis Institute of Arts.jpg|*Ritratt ta' żagħżugħ*, 1818
Stampa:Théodore Géricault - Heroic Landscape with Fishermen - WGA08629.jpg|*Pajsaġġ Erojku bis-[[Sajjied|Sajjieda]]*, 1818
Stampa:Gericault Theodore 1819-20 Portrait eines Jungen mit langem blonden Haar.jpg|*Ritratt ta' Studju ta' Żagħżugħa*, għall-ħabta tal-1818-1820
Stampa:Jean Louis Théodore Géricault 011.jpg|*Żiemel f'Maltempata*, 1820-1821
Stampa:Jean Louis Théodore Géricault 001.jpg|*Id-Derby ta' Epsom*, 1821
Stampa:Théodore Géricault - The Kiss - WGA08647.jpg|*Il-Bewsa*, karbonju, ħasla bil-linka tas-siċċ u *gouache* abjad fuq karta, għall-ħabta tal-1822
Stampa:Theodore-Gericault--cheval-arabe-gris-blanc-rouen.jpg|*Żiemel Abjad tal-Arabja*, qabel l-1824
Stampa:Théodore Géricault nu masculino.jpg|*Raġel Għerwien*, Musée Bonnat (Bayonne)


### ''Les Monomanes'' (Ritratti ta' Nies b'Mard Mentali)

Stampa:Théodore Géricault - Portrait of a Kleptomaniac - WGA08636.jpg|*Ritratt ta' Kleptomanijaku*, 1822 (il-Mużew tal-Belle Arti, Gent)
Stampa:A Madwoman and Compulsive Gambler 1822 Theodore Gericault.jpg|*Il-Mara bil-Vizzju tal-Logħob tal-Azzard*, 1822 (il-Louvre, Pariġi)
Stampa:GericaultMonomaniacOfMilitaryCommander.jpg|*Raġel ta' Grad Militari Jbati Minn Delirji*, 1822 (il-Kollezzjoni Oskar Reinhart am Römerholz, Winterthur)
Stampa:The mad woman-Theodore Gericault-MBA Lyon B825-IMG 0477.jpg|*Mara bil-Mard Mentali*, 1822 (il-Mużew tal-Belle Arti ta' Lyon)
Stampa:Le Monomane du vol d'enfants (Gericault, 1822-1823).jpg|*Raġel li jaħtaf lin-nies fiżikament*, 1822-1823 (il-Mużew tal-Belle Arti, Springfield, Massachusetts)
Stampa:The Melancholic Man - Théodore Géricault.jpg|alt=The Melancholic Man, by Théodore Géricault|*Ir-Raġel Melankoniku*, [Sena mhux magħrufa], (Ravenna, Emilia-Romagna, l-Italja)


## Referenzi