Gżejjer ta' Ogasawara

Il-**Gżejjer ta' Ogasawara** (bil-Ġappuniż: 小笠原諸島), magħrufa wkoll bħala l-**Gżejjer** **Bonin**, huma arċipelagu Ġappuniż ta' iktar minn 30 gżira subtropikali u tropikali li jinsab madwar 1,000 kilometru (620 mil) f'Nofsinhar ix-Xlokk ta' Tokjo u 1,600 kilometru (1,000 mil) fil-Majjistral ta' Guam. Il-grupp ta' gżejjer f'daqqa għandu erja totali ta' 84 kilometru kwadru (32 mil kwadru) iżda tnejn biss mill-gżejjer huma abitati b'mod permanenti, Chichijima u Hahajima. Flimkien għandhom popolazzjoni ta' 2,560 ruħ skont iċ-ċensiment tal-2021. Amministrattivament, is-Sottoprefettura ta' Ogasawara ta' Tokjo tinkludi wkoll l-insedjamenti fuq il-Gżejjer Vulkan u l-istazzjonament tal-Forza tal-Awto-Difiża fuq Iwo Jima. Is-sede tal-gvern tinsab f'Chichijima.

Minħabba l-iżolament tal-Gżejjer ta' Ogasawara, ħafna mill-annimali u mill-pjanti tal-gżejjer għaddew minn proċessi evoluzzjonarji uniċi. Il-gżejjer ġew imlaqqma bħala l-"Galápagos tal-Lvant" u tniżżlu bħala Sit ta' Wirt Dinji Naturali tal-UNESCO fl-2011. Meta nstabu għall-ewwel darba matul il-bidu tal-perjodu modern, il-gżejjer kienu diżabitati għalkollox, għalkemm riċerka sussegwenti sabet evidenza ta' xi abitazzjoni preistorika minn nies mill-Mikroneżja. Wara li ġew skoperti mill-ġdid kemm-il darba, il-gżejjer fil-biċċa l-kbira ġew injorati mill-Ispanjoli, mill-Olandiżi u mill-Ġappuniżi favur l-iżolament sakemm finalment ġew akkapparrati minn kaptan Brittaniku fl-1827. Il-kolonjalisti Amerikani, Ewropej u mill-Hawaii waslu mir-Renju tal-Hawaii fl-1830. Sussegwentement, il-Ġappun tal-perjodu Meiji rnexxielu jikkolonizza u jakkwista l-gżejjer fl-1875, iżda l-komunità multikulturali oriġinali baqgħet teżisti sat-Tieni Gwerra Dinjija, meta l-biċċa l-kbira tal-abitanti tal-gżejjer ġew rilokati bilfors lejn Honshu. Wara t-telfa li ġarrab il-Ġappun, il-Forza Navali tal-Istati Uniti okkupat il-gżejjer, qerdet id-djar Ġappuniżi eżistenti u rrestrinġiet l-insedjament mill-ġdid sa meta l-kontroll sħiħ tal-Gżejjer ta' Ogasawara ġie ritornat lill-Ġappun fl-1968. Etnikament, il-gżejjer issa għandhom maġġoranza Ġappuniża iżda xorta waħda għadha pjuttost diversifikata, u dan huwa rifless fil-lingwa Creole lokali magħrufa bħala Ingliż tal-Gżejjer Bonin. Bis-saħħa tat-titjib fit-trasport, l-agrikoltura tal-gżejjer kisbet iktar profitt u t-turiżmu ngħata spinta wkoll, iżda l-iżvilupp meħtieġ għal ajruport għadu kwistjoni lokali kontroversjali.

## Ismijiet
L-isem *Bonin* ġej minn artiklu tal-1817 fil-*Journal des Savans* bil-Franċiż ta' Jean-Pierre Abel-Rémusat, li fih — fost ħafna fehim ħażin ieħor tal-materjal sors tiegħu — huwa interpreta ħażin deskrizzjoni tal-gżejjer bħala diżabitati (bil-Ġappuniż: 無人嶋, "gżira/gżejjer diżabitati") u ħasibha isimhom, uża l-interpretazzjoni żbaljata tal-karattri (*buninshima* għal *mujintō*), u mbagħad ittraskriva l-interpretazzjoni li rriżultat minn dan il-fehim ħażin bil-Franċiż bħala *Bo-nin Sima*, li eventwalment tilef is-sing oriġinali tiegħu.

L-isem *Ogasawara* (bil-Ġappuniż: 小笠原; pronunzja bil-Ġappuniż: [ogasawaɾa]) ifisser litteralment "għalqa żgħira/għelieqi żgħar b'għamla ta' kappell" iżda ntuża għall-gżejjer f'ġieħ Ogasawara Sadayori (bil-Ġappuniż: 小笠原 貞頼), li suppost kien antenat tar-*ronin* Ogasawara Sadatō (bil-Ġappuniż: 小笠原 貞任) li b'mod fittizju ġie akkreditat bl-iskoperta tal-arċipelagu. Bil-Ġappuniż, il-Gżejjer Bonin proprja huma magħrufa bħala l-"Arċipelagu" jew il-"Gżejjer ta' Ogasawara" (bil-Ġappuniż: 小笠原群島, *Ogasawara-guntō*) filwaqt li fil-fatt l-"Arċipelagu" jew il-"Gżejjer ta' Ogasawara" (bil-Ġappuniż: 小笠原諸島, *Ogasawara-shotō*) huwa terminu usa' li jinkludi l-gżejjer l-oħra tal-Muniċipalità ta' Ogasawara (bil-Ġappuniż: 小笠原村, *Ogasawara-mura*) u tas-Sottoprefettura ta' Ogasawara (bil-Ġappuniż: 小笠原支庁, *Ogasawara-shichō*) — jiġifieri, il-Gżejjer Vulkan u t-tliet gżejjer remoti ta' Nishinoshima, Minamitorishima u Okinotorishima. Dawn il-gżejjer huma parti mill-Gżejjer Nanpō tal-Ġappun.

Il-Gżejjer ta' Ogasawara fl-imgħoddi kienu magħrufa fost l-Ewropej bħala l-**Gżejjer tal-Arċisqof** (bl-Ispanjol: *Islas del Arzobispo*), x'aktarx f'ġieħ Pedro Moya de Contreras, l-arċisqof tal-Messiku u l-viċirè ta' Spanja l-Ġdida, li bagħat spedizzjoni fl-inħawi fl-aħħar tas-seklu 16.

## [[Storja]]

### [[Preistorja]]
Fl-aħħar tas-seklu 20 ġew skoperti għodod preistoriċi u mnaqqxin fit-Tramuntana ta' Iwo Jima u f'Chichijima, u b'hekk ġie stabbilit li l-gżejjer fl-imgħoddi kienu abitati mill-inqas minn xi membri ta' poplu Mikroneżjan mhux magħruf.

### Perjodu modern bikri
L-ewwel żjara rreġistrata mill-Ewropej fil-gżejjer seħħet fit-2 ta' Ottubru 1543, meta l-esploratur Spanjol Bernardo de la Torre abbord *San Juan* lemaħ lil Haha-jima, li mmappja bħala *Forfana*. F'dak iż-żmien il-gżejjer kienu diżabitati. L-iskoperta Ġappuniża tal-gżejjer seħħet f**Kanbun'' 10 (1670) u ġiet segwita minn spedizzjoni tax-xogunat fl-''Enpō'' 3 (1675). F'dak iż-żmien il-gżejjer kienu magħrufa bħala Bunin jima (bil-Ġappuniż: 無人島, ''Buninjima''), li litteralment tfisser "il-gżejjer diżabitati". [[Shimaya Ichizaemon]], l-esploratur skont l-ordnijiet tax-xogunat, għamel inventarju ta' diversi [[Speċi|speċijiet]] ta' siġar u ta' [[Għasfur|għasafar]], iżda wara l-ispedizzjoni tiegħu, ix-xogunat abbanduna kwalunkwe pjan ta' żvilupp tal-gżejjer remoti.

L-ewwel deskrizzjoni ppubblikata tal-gżejjer fil-Punent twasslet fl-Ewropa minn [[Isaac Titsingh]] fl-1796. Il-librerija żgħira tiegħu ta' kotba Ġappuniżi kienet tinkludi ''Sangoku Tsūran Zusetsu'' (bil-Ġappuniż: 三国通覧図説, ''An Illustrated Description of Three Countries'') ta' Hayashi Shihei. Dan il-ktieb, li ġie ppubblikat fil-Ġappun fl-1785, iddeskriva fil-qosor il-Gżejjer ta' Ogasawara.

Dawn il-gruppi ta' gżejjer kollettivament kienu jissejħu l-Gżejjer tal-Arċisqof fis-sorsi Spanjoli tas-seklu 18–19, x'aktarx minħabba spedizzjoni organizzata minn Pedro Moya de Contreras, l-Arċisqof tal-Messiku u l-Viċirè ta' Spanja l-Ġdida, biex jiġu esplorati t-Tramuntana tal-[[Oċean Paċifiku|Paċifiku]] u l-gżejjer tal-Ġappun. L-objettiv prinċipali tal-ispedizzjoni kien li jinstabu l-gżejjer li kienu ilhom jiġu mfittxija iżda li kienu leġġendarji ta' ''Rica de Oro'' ("Rikki fid-Deheb"), ''Rica de Plata'' ("Rikki fil-Fidda"), u l-''Islas del Armenio'' ("Gżejjer tal-[[Armenja|Armen]]"). Wara diversi snin ta' ppjanar u ta' tentattivi inizjali frustranti, l-ispedizzjoni finalment baħħret fit-12 ta' Lulju 1587, ikkmandata minn [[Pedro de Unamuno]]. Għalkemm żaret il-Gżejjer Daitō, li diġà kienu ġew immappjati minn Bernardo de la Torre fl-1543, l-ispedizzjoni ma setgħetx issib il-gżejjer mixtieqa wara li ġew imfittxija l-pożizzjonijiet li fihom ġew immappjati fir-referenzi kontemporanji. Il-mapep Ġappuniżi ta' dak iż-żmien milli jidher kienu pjuttost mhux akkurati, tant li xi kontemporanji kkunsidraw li kienu qarrieqa apposta biex jiskoraġġixxu t-tentattivi ta' kolonizzazzjoni min-nazzjonijiet barranin. [[Frederick William Beechey]] uża l-isem Spanjol saħansitra fl-1831, bil-ħsieb li l-"Boninsima" Ġappuniżi kienu gżejjer differenti għalkollox.

=== Seklu 19 ===

Fit-12 ta' Settembru 1824, il-Kaptan [[Stati Uniti|Amerikan]] [[James Coffin]] fil-bastiment tal-kaċċa tal-balieni ''Transit'' żar għall-ewwel darba l-grupp ta' gżejjer tan-Nofsinhar (il-Gżejjer ''Coffin''). Huwa żar l-arċipelagu fl-1825, iżda f'dak iż-żmien, huwa wasal fil-grupp ta' gżejjer tan-nofs (il-Gżejjer Beechey).

F'Settembru 1825, il-bastiment [[Renju Unit|Brittaniku]] tal-kaċċa tal-balieni ''Supply'' żbarka fil-grupp ta' gżejjer tan-Nofsinhar magħruf bħala l-Gżejjer Bailey. Fl-1826, bastiment Brittaniku ieħor tal-kaċċa tal-balieni, ''William'', wasal fil-Gżejjer Beechey. Il-bastimenti tal-kaċċa tal-balieni spiss kienu jieqfu għall-ilma u għall-fkieren tal-baħar matul il-vjaġġi tagħhom.

Fl-1827, il-Kaptan [[F. W. Beechey]] tal-HMS ''Blossom'' wasal fil-grupp ta' gżejjer u sostna li kienu parti mill-pussessi Brittaniċi. Tneħħiet pjanċa tar-ram mill-buq ta' ''Blossom'' u tħalliet f'bajja biex timmarka dan li ġej:<blockquote>"Il-Kaptan F. W. Beechey tal-HMS ''Blossom'' ħa l-pussess ta' dan il-grupp ta' gżejjer għan-nom u f'isem il-Maestà Brittanika Tiegħu [[Ġorġ IV]] fl-14 ta' Ġunju 1827."</blockquote>Huwa semma l-gżira ta' Chichijima bħala "Peel" f'ġieħ is-Segretarju Brittaniku tal-Affarijiet Interni ta' dak iż-żmien Sir [[Robert Peel]]. Beechey kien sorpriż ukoll li sab żewġt [[Raġel|irġiel]] jgħixu fil-gżejjer. Dawn baqgħu jgħixu fil-gżejjer wara li l-bastiment ''William'' telaq fis-sena ta' qabel l-1826. L-irġiel kienu Wittrein u Petersen.

Fl-1830, bl-għajnuna tal-Konslu Brittaniku għall-Gżejjer Sandwich (Hawaii), [[Richard Charlton]], [[Richard Millichamp]] u [[Matteo Mazzaro]] baħħru lejn il-gżejjer. L-ewwel kolonja permanenti kienet magħmula minn Nathaniel Savory minn Bradford, Massachusetts, l-Amerka, Richard Millichamp minn Devon, l-Ingilterra; Matteo Mazzaro minn Ragusa/[[Dubrovnik]], l-Imperu Awstrijaku (issa fil-[[Kroazja]]); [[Alden B. Chapin]] u Nathaniel Savory minn [[Boston]]; [[Carl Johnsen]] minn [[Kopenħagen|Copenhagen]]; kif ukoll sebat irġiel mhux nominati u 13-il [[mara]] mir-Renju ta' Hawaii. Huma sabu li l-klima kienet adattata għall-biedja u għat-trobbija tal-bhejjem. Ir-rum kien jiġi prodott mill-kannamiela, u nfetħu xi briedel, xi kultant b'nisa maħtufa minn grupp ta' gżejjer oħra. Il-bastimenti tal-kaċċa tal-balieni u bastimenti oħra li ma setgħux isibu port amikevoli ieħor fil-Ġappun sikwit kienu jżuru l-Gżejjer ta' Ogasawara għall-provvisti u għar-rikreazzjoni.

Sentejn wara, il-Fond għat-[[Traduzzjoni]] Orjentali tal-Gran Brittanja u l-[[Repubblika tal-Irlanda|Irlanda]] ppubblika pubblikazzjoni qasira u postuma tat-traduzzjoni ta' Titsingh mill-Franċiż ta' ''Sankoku Tsūran Zusetsu''.

Fl-1846 waslu iktar insedjaturi abbord il-bastiment tal-kaċċa tal-balieni ''Howard''. Inizjalment dawn stabbilew lilhom infushom fil-Gżira tan-Nofsinhar. Waħda minnhom, mara mill-Gżejjer Caroline msejħa Hypa, mietet fl-1897 tal-età ta' madwar 112-il sena, wara li ġiet mgħammda fis-sodda tal-[[mewt]] tagħha.

Il-Commodore [[Matthew C. Perry]] tal-Flotta Navali tal-Istati Uniti żar il-gżejjer fl-1853 u xtara proprjetà f'Port Lloyd mingħand Savory għal $50. B'hekk inħolqot il-"Kolonja tal-Gżira ta' Peel" tal-Istati Uniti (Chichijima), u Savory inħatar bħala gvernatur.

F'Jannar 1862 (Bunkyū 1), matul tentattiv kolonjali fil-qosor, ix-xogunat ta' Tokugawa tal-Ġappun sostna li l-gżejjer kienu tal-Ġappun. Il-bastiment li jaħdem bl-istim tax-xogunat ''Kanrin Maru'' ntbagħat lejn il-gżejjer b'ekwipaġġ ta' kartografi, [[Tabib|tobba]] u burokrati prominenti. Il-gżejjer uffiċjalment ingħataw l-isem ta' Gżejjer ta' Ogasawara, b'referenza għall-iskopritur Ġappuniż leġġendarju tal-aħħar tas-seklu 16. Madankollu, dan it-tentattiv ta' kolonizzazzjoni ma damx wisq. Fis-sajf tal-1863, taħt il-pressjoni barranija, ix-xogunat ordna l-evakwazzjoni tal-gżejjer.

Fl-1875, il-gvern Ġappuniż tar-rivoluzzjoni Meiji reġa' sostna s-sjieda tal-gżejjer. L-ismijiet Ġappuniżi ta' kull gżira ġew stabbiliti , u 38 insedjatur minn Hachijojima ntbagħtu hemmhekk is-sena ta' wara. Fl-1876, il-gżejjer sfaw taħt il-kontroll dirett tal-Ministeru għall-Affarijiet Interni. Barra minn hekk, l-insedjamenti barranin ġew ipprojbiti, u l-gvern għen lill-insedjaturi li xtaqu jirrilokaw hemmhekk mill-art kontinentali tal-Ġappun. Il-foresti tal-gżejjer spiċċaw ġew ikkonvertiti għall-użu tal-art għall-produzzjoni tal-kannamiela. Fil-biċċa l-kbira l-kolonjalisti ssegregaw ruħhom f'żewġ villaġġi differenti, wieħed għall-Amerikani u l-ieħor għall-Ġappuniżi. Iċ-ċittadini tal-gżejjer ta' nisel Ewropew u tal-Istati Uniti eventwalment ingħataw nazzjonalità Ġappuniża fl-1882. [[Jack London]] żar il-gżejjer fl-1893 u ppubblika rakkont dwar is-soġġorn tiegħu.

=== Seklu 20 ===
[[Lionel Cholmondeley]] fassal kitba dwar l-istorja tal-gżejjer matul diversi snin, u ppubblikaha fl-1915.

Fl-1917, 60–70 persuna mill-gżejjer saħqu li kellhom antenati fost l-insedjaturi tas-seklu 19 li kienu jitkellmu bl-[[Lingwa Ingliża|Ingliż]]; madankollu, fl-1941, l-ebda persuna mill-Gżejjer ta' Ogasawara ma rrikonoxxiet li kellha nisel minn dawn il-kolonjalisti bikrin. Ir-residenti attwali jinkludu wħud li jsostnu li jiġu minn Nathaniel Savory. Fix-xitwa tal-1920–1921, il-pittur [[Futuriżmu|Futurist]] [[Russja|Russu]] [[David Burliuk]] għex fil-Gżejjer ta' Ogasawara u pitter diversi pajsaġġi tal-gżejjer.

L-abitanti tal-gżejjer ġew relegati għal status insinifikanti sal-perjodu Shōwa bikri. Wara li l-Ġappun attakka l-bażi navali Amerikana f'Pearl Harbor, l-Ingliż ġie pprojbit fil-Gżejjer ta' Ogasawara, u l-Amerikani kellhom jadottaw ismijiet Ġappuniżi. Iktar ma l-ġlied qorob lejn il-Ġappun matul l-aħħar stadju tat-[[It-Tieni Gwerra Dinjija|Tieni Gwerra Dinjija]], il-biċċa l-kbira tal-abitanti ġew imġiegħla jevakwaw lejn l-art kontinentali. Kien hemm bażi militari Ġappuniża f'Chichijima mmexxija mill-Maġġur [[Sueo Matoba]] (bil-Ġappuniż: 的場 末男, ''Matoba Sueo''), li kien magħruf li kien iwettaq il-[[kannibaliżmu]] u atti tal-waħx oħra kontra l-priġunieri tal-gwerra. It-torpedo bomber tal-eks President Amerikan [[George H. W. Bush]] ħabat fl-oċean qrib Chichijima. Dan spiċċa ġie salvat mill-''USS Finback'' u fl-aħħar mill-aħħar kien l-uniku bastiment li ħelisha mill-għerqa. Tmien bdoti oħra li l-inġenji tal-ajru tagħhom twaqqgħu qrib il-gżejjer, iktar 'il quddiem ġew ġustizzjati u kannibalizzati mis-suldati Ġappuniżi. Wara l-gwerra, il-Logutenent Ġeneral Tachibana, il-Maġġur Matoba u l-Kaptan Yoshii nstabu ħatja u ġew mgħallqa. Il-[[Battalja ta' Iwo Jima]] fl-1945, waħda mill-iżjed battalji qalila tat-Tieni Gwerra Dinjija, ġiet miġġielda fuq gżira ta' gwarniġjon f'dan ir-reġjun tal-Paċifiku.

Wara li l-Ġappun arrenda, il-gżejjer ġew ikkontrollati mill-Flotta Navali tal-Istati Uniti għat-23 sena ta' wara, u s-sorsi tal-Punent irreferew għal dan iż-żmien bħala "Żmien il-Flotta Navali". Ir-residenti kollha ħlief dawk li kienu dixxendenti tal-insedjaturi oriġinali (residenti Ōbeikei) u/jew relatati magħhom biż-żwieġ tkeċċew, filwaqt li l-abitanti ta' qabel il-gwerra ta' nisel Amerikan jew Ewropej Bojod, Mikroneżjan jew Polineżjan tħallew jirritornaw. Il-proprjetajiet battala tal-Ġappuniżi li ġew eżiljati twaqqgħu bħala parti mill-ġestjoni tal-armi nukleari tal-Flotta Navali f'Chichijima. Fl-1956, ir-residenti għamlu petizzjoni favur l-annessjoni Amerikana tal-gżejjer iżda ma ngħataw l-ebda risposta. Fl-1968, il-gvern tal-Istati Uniti rritorna l-kontroll tal-Gżejjer Bonin lill-Ġappuniżi. Ir-residenti Ōbeikei setgħu jsiru ċittadini Ġappuniżi jew jingħataw ċittadinanza Amerikana u jmorru jgħixu fl-Istati Uniti. Il-maġġoranza baqgħu fil-gżejjer bħala ċittadini Ġappuniżi. Inizjalment, 600 Ġappuniż irrilokaw lejn il-gżejjer, u dan l-għadd kiber għal madwar 2,000 ruħ sal-aħħar tas-seklu 20.

=== Seklu 21 ===
Il-Gżejjer ta' Ogasawara tniżżlu bħala Sit ta' Wirt Dinji Naturali tal-UNESCO fl-24 ta' Ġunju 2011.

== Ekonomija ==
Storikament, il-Gżejjer ta' Ogasawara kienu jikkonsistu minn biedja għas-sussistenza bi ftit sfruttament tal-qtugħ tas-siġar għall-injam u r-ragħa għall-esportazzjoni lejn l-art kontinentali. Permezz tat-titjib fit-trasport, il-gżejjer żviluppaw bħala destinazzjoni turistika, b'mod partikolari għall-Ġappuniżi interessati fl-għadis u fit-turiżmu [[Ekoloġija|ekoloġiku]]. Xi kultant it-turisti barranin jiġu attirati mill-pożizzjoni remota tal-gżejjer u mill-kultura lokali mħallta mhux tas-soltu. It-tkessiħ u l-iffriżar għenu wkoll għaż-żieda fl-esportazzjoni tal-[[frott]] u tal-ħxejjex. Dan l-aħħar ġew introdotti b'suċċess ukoll l-arbuxxelli għall-produzzjoni tal-kafè.

Xi aġenziji tal-gvern huma involuti wkoll mal-gżejjer. Hemm radjoteleskopju b'dijametru ta' 25 metru (82 pied) f'Chichijima, u dan huwa wieħed mill-istazzjonijiet tal-interferometrija b'linja bażi twila ħafna tal-proġett tal-Esplorazzjoni tar-Radjo-Astrometrija. Jitħaddem mill-Osservatorju [[Astronomija|Astronomiku]] Nazzjonali tal-Ġappun.

== [[Ġeografija]] u amministrazzjoni ==

Il-Gżejjer ta' Ogasawara jikkonsistu minn tliet sottogruppi. L-ismijiet preċedenti tagħhom oriġinaw minn varjetà ta' sorsi, iżda l-ismijiet Ġappuniżi tagħhom ġeneralment jirriflettu xi familja:

* il-Grupp ta' Muko-jima (bil-Ġappuniż: 聟島列島 ''Muko-jima Rettō''), li qabel kien il-Grupp ta' Parry:
** Muko-jima (bil-Ġappuniż: 聟島, <abbr>li litteralment tfisser</abbr> "Gżira tal-Għarus");
** Yome-jima (bil-Ġappuniż: 嫁島, <abbr>li litteralment tfisser</abbr> "Gżira tal-Għarusa"), li qabel kienet il-Gżira ta' Kater;
** Nakōdo-jima jew Nakadachi-jima (bil-Ġappuniż: 媒島, <abbr>li litteralment tfisser "Gżira tal-Ħuttaba</abbr>");
** Kita-no-jima (bil-Ġappuniż: 北の島 jew 北島, <abbr>li litteralment tfisser "Gżira tat-Tramuntana</abbr>");
** Mae-jima (bil-Ġappuniż: 前島, <abbr>li litteralment tfisser "Gżira ta' Quddiem</abbr>"), li qabel kienet il-Gżira tal-Widnejn;
* il-Grupp ta' Chichi-jima (bil-Ġappuniż: 父島列島 ''Chichi-jima Rettō''), li qabel kien il-Grupp ta' Beechey:
** Chichi-jima (bil-Ġappuniż: 父島, <abbr>li litteralment tfisser "Gżira tal-Missier</abbr>"), li qabel kienet il-Gżira Prinċipali jew il-Gżira ta' Peel;
** Ani-jima (bil-Ġappuniż: 兄島, <abbr>li litteralment tfisser "Gżira tal-Ikbar Wieħed Fost l-Aħwa</abbr>"), li qabel kienet il-Gżira tal-Ħanżir Selvaġġ jew il-Gżira ta' Buckland;
** Otōto-jima (bil-Ġappuniż: 弟島, <abbr>li litteralment tfisser "Gżira tal-Iżgħar Wieħed Fost l-Aħwa</abbr>"), li qabel kienet il-Gżira tat-Tramuntana jew il-Gżira ta' Stapleton;
** Mago-jima (bil-Ġappuniż: 孫島 <abbr>li litteralment tfisser "Gżira tan-Neputi</abbr>");
** Higashi-jima (bil-Ġappuniż: 東島 <abbr>li litteralment tfisser "Gżira tal-Lvant</abbr>");
** Nishi-jima (bil-Ġappuniż: 西島 <abbr>li litteralment tfisser "Gżira tal-Punent</abbr>"), li qabel kienet il-Gżira tal-Mogħoż;
** Minami-jima (bil-Ġappuniż: 南島 <abbr>li litteralment tfisser "Gżira tan-Nofsinhar</abbr>"), li qabel kienet il-Gżira ta' Knorr;
* il-Grupp ta' Haha-jima (bil-Ġappuniż: 母島列島 ''Haha-jima Rettō''), li qabel kien il-Grupp ta' Baily jew il-Gżejjer Coffin:
** Haha-jima (bil-Ġappuniż: 母島, <abbr>li litteralment tfisser "Gżira tal-Omm</abbr>"), li qabel kienet il-Gżira ta' Hillsborough;
** Mukō-jima (bil-Ġappuniż: 向島,<abbr>li litteralment tfisser "Gżira ta'</abbr> Yonder"), li qabel kienet il-Gżira ta' Plymouth;
** Hira-jima jew Taira-jima (bil-Ġappuniż: 平島, <abbr>li litteralment tfisser "Gżira Ċatta</abbr>");
** Ane-jima (bil-Ġappuniż: 姉島, <abbr>li litteralment tfisser "Gżira tal-Ikbar Waħda Fost l-Aħwa</abbr>"), li qabel kienet il-Gżira ta' Perry;
** Imōto-jima (bil-Ġappuniż: 妹島, <abbr>li litteralment tfisser "Gżira tal-Iżgħar Waħda Fost l-Aħwa</abbr>"), li qabel kienet il-Gżira ta' Kelly;
** Mei-jima (bil-Ġappuniż: 姪島, <abbr>li litteralment tfisser "Gżira tan-Neputija</abbr>").

Għalkemm mhux parti mill-Gżejjer ta' Ogasawara (bil-Ġappuniż: 小笠原群島, ''Ogasawara-**guntō***) ġeografikament, il-Gżejjer Vulkan fil-qrib, Nishinoshima (il-Gżira ta' Rosario), Okinotorishima (Parece Vela), u Minamitorishima (il-Gżira ta' Marcus) huma organizzati bħala parti mill-muniċipalità ta' Ogasawara (bil-Ġappuniż: 小笠原村, ''Ogasawara-'''mura***). Ogasawara stess hija organizzata bħala sottoprefettura ta' Tokjo. Bil-Ġappuniż, l-espressjoni ġeografika għall-firxa sħiħa tal-muniċipalità hija l-ekwivalenti ta' "Arċipelagu ta' Ogasawara" (bil-Ġappuniż: 小笠原諸島, *Ogasawara-*'shotō**'') li xi kultant tintuża bħala kalk u sinonimu tal-Gżejjer ta' Ogasawara.

== [[Ġeoloġija]] ==
Il-Gżejjer ta' Ogasawara jagħmlu parti mill-Ark ta' gżejjer tal-Paċifiku ta' Izu–Bonin–Mariana. Dan l-ark jinsab fuq iż-żona ta' subduzzjoni fejn il-plakka tal-Paċifiku tinżel taħt il-plakka tal-Baħar tal-[[Filippini]]. Dan il-proċess beda matul l-Eoċen, u simultanjament ipproduċa t-Trunċiera fonda ta' Bonin lejn il-Lvant madwar 50 miljun sena ilu u attività vulkanika għal żmien twil li ħolqot il-gżejjer fil-Punent madwar 48 miljun sena ilu. Il-Gżejjer ta' Ogasawara huma magħmulin l-iktar minn blat vulkaniku andesitiku msejjaħ boninit, li huwa rikk fl-ossidu tal-manjeżju, il-kromju u d-diossidu tas-siliċju. Dawn jaf jirrappreżentaw il-partijiet esposti ta' ofjolit li għadu ma tfaċċax fuq il-qoxra oċeanika. Għalkemm l-inħawi vulkaniċi attwalment huma reqdin, il-biċċa l-kbira tal-gżejjer għandhom kosti weqfin, spiss b'irdumijiet mal-baħar għoljin bejn 50 u 100 metru (bejn 160 u 330 pied).

Il-Gżejjer Vulkan huma ferm iżgħar bħala età u ġeoloġikament għadhom attivi. Iwo Jima hija vulkan rieqed ikkaratterizzat minn olzar rapidu tal-blat u diversi fawwariet termali. L-ogħla punt fil-katina kollha ta' gżejjer jinsab fil-Gżira tan-Nofsinhar ta' Iwo Jima, b'elevazzjoni ta' 916-il metru (3,005 piedi). F'Novembru 2013 iffurmat gżira vulkanika ġdida lil hinn mill-kosta minn Nishinoshima u eventwalment ingħaqdet magħha.

Madwar il-gżejjer hemm skolli tal-qroll f'saħħithom u hemm bosta bajjiet żgħar.

== Klima ==
Il-klima tal-Gżejjer ta' Ogasawara tvarja minn klima subtropikali umduża (''Cfa'' skont il-klassifikazzjoni klimatika ta' Köppen) għal klima tropikali tal-monsuni (''Am'' skont il-klassifikazzjoni klimatika ta' Köppen).

Il-klima ta' Chichijima tinsab fil-konfini bejn il-klima subtropikali umduża (''Cfa'' skont il-klassifikazzjoni klimatika ta' Köppen) u l-klima tropikali tal-monsuni (''Am'' skont il-klassifikazzjoni klimatika ta' Köppen). It-temperaturi jkunu sħan sa sħan ħafna s-sena kollha minħabba l-kurrenti sħan mill-ispirali tat-Tramuntana tal-Paċifiku madwar il-gżira. Ix-xita tinżel inqas qliel mill-biċċa l-kbira tal-partijiet tal-art kontinentali tal-Ġappun peress li l-gżira tinsab wisq fin-Nofsinhar biex tkun influwenzata mill-Pressjoni Baxxa mill-Gżejjer Aleutian u wisq 'il bogħod mill-Asja biex tirċievi monsuni jew preċipitazzjoni orografika man-naħa tal-Ekwatur tal-Pressjoni Għolja mis-Siberja. L-iżjed xhur li fihom tinżel xita huma Mejju u Settembru, filwaqt li l-iktar xhur nexfin huma Jannar u Frar.



L-iżjed gżira fil-Lvant, Minamitorishima jew il-Gżira ta' Marcus, għandha klima tropikali tas-savana (''Aw'' skont il-klassifikazzjoni klimatika ta' Köppen) b'temperaturi sħan sa sħan ħafna matul is-sena kollha. L-iżjed xhur li fihom tinżel xita huma Lulju u Awwissu, filwaqt li l-iktar xhur nexfin huma Frar u Marzu.



== Ekoloġija ==

=== Flora ===

Il-flora evolviet b'mod differenti fuq kull gżira. Il-Gżejjer ta' Ogasawara xi kultant jissejħu bħala l-Gżejjer Galápagos tal-Lvant. Dawn jiffurmaw reġjun ekoloġiku subtropikali distint tal-foresti tal-indewwa bis-siġar bil-weraq wiesa', imsejħa l-foresti subtropikali tal-indewwa ta' Ogasawara. Dan ir-reġjun ekoloġiku għandu livell għoli ta' [[bijodiversità]] u ta' endemiżmu. Il-gżejjer jospitaw sa madwar 500 [[speċi]] ta' pjanti, li minnhom 43 % huma endemiċi. Hemm tliet tipi prinċipali ta' foresti:

* Tip I: il-foresti mesiċi tal-''Elaeocarpus–Ardisia'' jinsabu fl-artijiet baxxi bl-indewwa u b'ħamrija fonda. Il-foresti jinkludu bosta siġar f'xulxin b'kopertura magħluqa b'għoli ta' madwar 15-il metru (49 pied), dominati mill-''Ardisia sieboldii''. L-''Elaeocarpus photiniaefolius'', il-''Pisonia umbellifera'' u l-''Planchonella obovata'' huma speċijiet importanti oħra tal-kopertura. Dawn il-foresti nqerdu kważi għalkollox bl-ikklerjar għall-agrikoltura qabel l-1945.
* Tip II: il-foresti nexfin tad-''Distylium–Raphiolepis–Schima'' jinsabu fl-artijiet baxxi iktar nexfin u fl-artijiet għoljin b'ħamrija inqas fonda. Dawn il-foresti jinkludu bosta siġar f'xulxin ukoll b'kopertura magħluqa b'għoli ta' 4 sa 8 metri (13 sa 26 pied), l-iktar bid-''Distylium lepidotum'', ir-''Rhaphiolepis integerrima'', l-i''Schima mertensiana'', il-''Planchonella obovata'' u s-''Syzygium buxifolium''. Dawn il-foresti jistgħu jinqasmu mill-ġdid f'żewġ tipi:
** Tip IIa: il-foresti nexfin tad-''Distylium-Schima'' jinsabu fl-artijiet għoljin bis-sħab b'ħamrija fina. Dawn il-foresti jospitaw bosta speċijiet rari u endemiċi, u l-iktar siġar predominanti huma l-''Pandanus boninensis'' u s-''Syzygium buxifolium''.
** Tip IIb: il-foresti nexfin tar-''Raphiolepis-Livistona'' jinsabu fl-artijiet għoljin bi ftit sħab u b'ħamrija bil-blat. L-ispeċijiet dominanti tas-siġar huma r-''Rhaphiolepis integerrima'', flimkien mas-siġar tal-palm bil-friegħi mrewħa ''Livistona boninensis'', ''Pandanus boninensis'' u ''Ochrosia nakaiana''.
* Tip III: il-foresti tal-makkja tad-''Distylium-Planchonella'' jinsabu f'irdumijiet muntanjużi maħkuma mir-riħ u nexfin u f'irdumijiet esposti mal-baħar. Dawn il-foresti fihom l-ikbar diversità ta' speċijiet fil-gżejjer. L-ispeċijiet dominanti huma d-''Distylium lepidotum'' u l-''Planchonella obovata'', li jikbru f'għoli ta' 0.5 sa 1.5 metri (1.6 sa 4.9 piedi). Arbuxxelli komuni oħra huma l-''Myrsine okabeana'', is-''Symplocos kawakamii'' u l-''Pittosporum parvifolium''.

Dawn il-gżejjer jospitaw l-iżjed eżemplari fit-Tramuntana tal-[[Ġeneru (tassonomija)|ġeneru]] tas-siġar tal-palm ''Clinostigma''. Il-''Clinostigma savoryanum'' hija endemika u tħawlet fi klimi [[Mediterran|Mediterranji]] b'suċċess. Speċijiet uniċi oħra jinkludu l-''Metrosideros boninensis'', pjanta relatata ma' speċijiet simili li jikbru f'[[Fiġi]] u f'[[New Caledonia]].

=== Fawna ===
Minħabba l-iżolament u l-kolonizzazzjoni reċenti, il-Gżejjer ta' Ogasawara jospitaw (jew kienu jospitaw) diversi speċijiet ta' [[Annimal|annimali]] endemiċi, il-biċċa l-kbira li ġew estinti dan l-aħħar.

==== [[Għasfur|Għasafar]] ====

Il-firxa tal-kanġu tal-Gżejjer Bonin hija estiża lil hinn mill-Gżejjer ta' Ogasawara sa gżejjer oħra fit-Tramuntana tal-Paċifiku. Hemm żewġ speċijiet b'firxa ristretta ta' għasafar fil-gżejjer: il-ħamiema tal-boskijiet tal-Ġappun (''Columba janthina'') u l-għasfur kważi mhedded (''Apalopteron familiare''), li qabel kien magħruf bħala wikkiel il-għasel tal-Gżejjer Bonin. Il-ħamiem tal-boskijiet tal-Ġappun inqered miż-żewġ gruppi ta' gżejjer ta' Iwo Jima fis-snin 80 tas-seklu 20. Il-ħamiem tal-Gżejjer Bonin li qabel kien endemiku (''C. versicolor''), il-malvizz tal-Gżejjer Bonin (''Zoothera terrestris'') u l-bumunqar tal-Gżejjer Bonin (''Carpodacus ferreorostris'') issa ġew estinti.

==== [[Mammiferu|Mammiferi]] ====

Farfett il-lejl żgħir estint, il-pippistrell ta' Sturdee, huwa magħruf biss f'rekord wieħed u ma ntlemaħx iktar mill-1915. Il-farfett il-lejl tal-frott tal-Gżejjer Bonin (''Pteropus pselaphon'') huwa endemiku għall-gżejjer. Attwalment huwa elenkat bħala fil-periklu, u stħarriġ ippubblikat mill-Uffiċċju tal-[[Edukazzjoni]] ta' Ogasawara fl-1999 ħareġ stima li l-għadd tiegħu kien jammonta għal madwar 100 eżemplar. Is-sambar tal-Gżejjer Bonin (''R. unicolor boninensis)'', sottospeċi taċ-ċerva sambar, x'aktarx kienet popolazzjoni introdotta fil-gżejjer saħansitra mhux qabel l-1850, iżda nstabu wkoll fdalijiet fossili tas-sottospeċi; din l-ispeċi ġiet estinta wara l-1925-1926, meta [[Richard Goldschmidt]] ra l-par ibbalzmat tal-mużew ta' Chichijima u n-nies tal-post qalulu li bil-kemm kien għad fadal "nofs tużżana" minnhom ħajjin.

==== Invertebrati ====
Il-gżejjer huma magħrufa għall-bosta speċijiet ta' bebbux li jinsabu madwar il-gżejjer, b'mod speċjali l-bebbux ''Mandarina''. Il-biċċa l-kbira tal-bebbux nattiv issa jinsab fil-periklu jew ġie estint minħabba speċijiet introdotti u telf tal-ħabitat. Ittieħdu ritratti tal-klamar ġgantesk (''Architeuthis'' ''dux'') lil hinn mill-kosta tal-Gżejjer ta' Ogasawara għall-ewwel darba fis-selvaġġ fit-30 ta' Settembru 2004. Ittieħdu filmati ta' din l-ispeċi ħajja hemmhekk f'Diċembru 2006.

== Sit ta' Wirt Dinji ==
Il-Gżejjer ta' Ogasawara ġew iddeżinjati bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-2011.

Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' kriterju wieħed tal-għażla tal-UNESCO: il-**kriterju (ix)*' "Eżempju straordinarju li jirrappreżenta proċessi ekoloġiċi u [[Bijoloġija|bijoloġiċi]] kontinwi sinifikanti fl-[[evoluzzjoni]] u fl-iżvilupp ta' ekosistemi u ta' komunitajiet ta' pjanti u ta' annimali terrestri, tal-ilma ħelu, kostali u tal-baħar".

== Trasport ==

=== Trasport bl-ilma ===

Il-port prinċipali tal-gżejjer huwa Futami f'Chichijima. Mill-2016, il-linja prinċipali li tikkollega l-gżejjer mal-art kontinentali hija l-Kumpanija tat-Trasport Marittimu ta' Ogasawara (bil-Ġappuniż: 小笠原海運株式会社). Din topera l-*Ogasawara Maru* (bil-Ġappuniż: おがさわら丸), bastiment ta' 11,035 tunnellata u twil 150 metru (490 pied) b'170 kamra privata u b'kapaċità totali ta' 894 passiġġier. B'veloċità massima ta' 24.7 knot (45.7 km/h; 28.4 mph), il-vjaġġ mill-Moll ta' Takeshiba f'Tokjo sal-gżejjer idum madwar 24 siegħa meta t-temp ikun tajjeb. L-għadd ta' vjaġġi fix-xahar ivarja, u naqas sew matul il-[[pandemija tal-COVID-19]].

Preċedentement, kien hemm pjanijiet għal "techno superliner" ta' 14,500 tunnellata li kapaċi jilħaq veloċità massima ta' 38 knot (70 km/h; 44 mph) biex b'hekk l-istess vjaġġ idum 17-il siegħa biss, b'kapaċità ta' madwar 740 passiġġier. Madankollu, il-proġett ġie kkanċellat f'Lulju 2005, minħabba ż-żieda fil-prezzijiet tal-fjuwil u l-kost eċċessiv ta' ¥2 biljun.

Wieħed jista' jasal Hahajima bil-lanċa *Hahajima Maru* minn Chichijima.

=== Trasport bit-triq ===

Il-villaġġ ta' Ogasawara jopera servizz tal-karozzi tal-linja f'Chichijima u l-passiġġieri anzjani jisgħu jużaw "pass tal-fidda". Hemm ukoll servizz tat-taksi għat-turisti, kumpanija tal-karozzi tal-kiri, servizzi tal-kiri tal-iscooters motorizzati, servizz tal-kirri tar-roti u faċilitajiet oħra. Diffiċli u għali ħafna li wieħed jittrasporta l-vettura tiegħu lejn il-gżejjer.

=== Trasport bl-ajru ===
Il-Gżejjer ta' Ogasawara ma għandhomx ajruport. Meta jkun hemm aċċidenti gravi, mard gravi u emerġenzi oħra, jintbagħat ħelikopter mill-istazzjonament tal-Forza tal-Awto-Difiża f'Iwo Jima. L-ajruplan tal-baħar *ShinMaywa US-1* mill-istazzjonament tal-Forza tal-Awto-Difiża f'Iwakuni jintuża matul iż-żjarat mill-gvernatur ta' Tokjo u minn dinjitarji oħra kif ukoll għal kwalunkwe emerġenza li tkun tirrikjedi trasport rapidu lura lejn Honshu.

Għal diversi deċennji, kien hemm diskussjoni dwar il-bini ta' ajruport. Għadd ta' siti f'Chichijima u f'Anijima ġew irrifjutati. Il-ħin tal-ivvjaġġar lejn l-art kontinentali u minnha kieku jonqos għal madwar sagħtejn biss, u b'hekk jiżdied it-turiżmu u jkunu jistgħu jiġu pprovduti servizzi ta' emerġenza aħjar. Fit-teorija, il-gvernijiet lokali, reġjonali u nazzjonali kollha appoġġaw din l-idea. Madankollu, il-proġetti qatt ma twettqu minħabba tħassib dwar il-fattibbiltà ekonomika u dwar il-fatt li s-siti proposti jospitaw bosta speċijiet ta' pjanti rari, siewja jew fil-periklu. Xi ċittadini lokali ilhom jixtiequ li jkollhom ajruport, iżda x-xewqa li s-sbuħija tal-gżejjer tibqa' mhux mittiefsa daqstant wasslet biex ix-xogħol qatt ma jibda. Il-kwistjoni hija pjuttost kontroversjali fil-gżejjer.

Fis-26 ta' Ġunju 2016, il-Ministru Ġappuniż għall-[[Ambjent (bijoloġija)|Ambjent]] [[Tamayo Marukawa]] tkellem dwar il-kostruzzjoni ta' ajruport fil-Gżejjer ta' Ogasawara wara laqgħa f'Tokjo li fiha tfakkar il-ħames anniversarju tar-reġistrazzjoni tal-gżejjer bħala Sit ta' Wirt Dinji Naturali tal-UNESCO. F'laqgħa li saret fis-27 ta' Lulju 2017 mal-villaġġ ta' Ogasawara, il-Gvern Metropolitan ta' Tokjo ħabbar li kien qed jikkunsidra l-ftuħ ta' rotta tal-ajru regolari bejn Tokjo u l-Gżejjer ta' Ogasawara, billi jintuża mitjar propost ta' 1,200 metru (3,900 pied) li jinbena f'Chichijima. Dan kieku jippermetti t-tlugħ u l-inżul ta' inġenji tal-ajru bl-iskrejjen li jifilħu jġorru sa 50 passiġġier. Il-gvern ta' Tokjo qal li l-kostruzzjoni tkun tiddependi fuq valutazzjonijiet futuri tal-impatt fuq l-ambjent naturali u l-fattibbiltà ekonomika. Il-villaġġ ta' Ogasawara appoġġa l-kostruzzjoni ta' mitjar minflok it-tkabbir tal-aċċess attwali bil-ħelikopters jew bl-ajruplani tal-baħar. Fis-sena fiskali tal-2019, 490 miljun yen ġew inklużi fil-baġit Ġappuniż għal studju dwar il-fattibbiltà u stħarriġ fuq Chichijima biex jiġi ddeterminat l-aqwa post għall-kostruzzjoni tal-mitjar. F'Awwissu 2020, il-Gvern Metropolitan ta' Tokjo organizza kunsill li matulu ssemmiet ix-xewqa li jinfetaħ ajruport. Minkejja dan, il-gvern sostna li x-xogħlijiet ma kinux se jibdew qabel mill-inqas l-2030. Sabiex jiġi indirizzat it-tħassib ambjentali, il-gvern ippropona wkoll it-tqassir tal-mitjar għal madwar 500 metru (1,600 pied) u l-użu ta' inġenji tal-ajru bl-iskrejjen jintwew biex jagħmlu tajjeb għal dan.

== Demografija, lingwa u edukazzjoni ==

Fl-2021, il-Gżejjer ta' Ogasawara kellhom popolazzjoni ta' 2,560 ruħ, maqsuma bejn Chichijima (2,120 ruħ) u Hahajima (440 ruħ). Prattikament l-abitanti kollha tal-Gżejjer ta' Ogasawara huma ċittadini Ġappuniżi. Dan jinkludi proporzjon sinifikanti ta' antenati mill-Istati Uniti, l-Ewropa u gżejjer oħra tal-Paċifiku, li spiss jistgħu jintgħarfu mill-fattizzi fiżiċi tagħhom, mill-ismijiet tagħhom spelluti bil-katakana, u l-fidi [[Kristjaneżmu|Kristjana]]. Matul u wara l-okkupazzjoni militari tal-Istati Uniti fl-1946–1968, minoranza żgħira ta' ċittadini tal-gżejjer għażlet iċ-ċittadinanza tal-Istati Uniti u/jew emigrat mill-gżejjer. Madankollu, il-biċċa l-kbira tal-abitanti tal-gżejjer b'antenati mhux Ġappuniżi issa jidher li qed jassimilaw mill-ġdid mal-maġġoranza etnika Ġappuniża.

Il-[[lingwa]] komuni hija l-Ġappuniż. Minħabba l-insedjaturi mill-Istati Uniti, l-Ewropa u gżejjer oħra tal-Paċifiku waslu qabel ir-residenti Ġappuniżi etniċi, matul is-seklu 19 feġġ *pidgin* b'lessiku Ingliż li sussegwentement żviluppa fi *creole*, magħruf bħala l-Ingliż tal-Gżejjer Bonin, Creole ta' Ogasawara jew Lingwa Mħallta ta' Ogasawara. Dan kien ir-riżultat tal-ibridizzazzjoni tal-Ġappuniż mal-Ingliż tal-gżejjer, li wassal għal lingwa mħallta li għadha tiġi mitkellma fil-gżejjer.

Il-muniċipalità tal-villaġġ ta' Ogasawara jopera skejjel primarji u sekondarji pubbliċi, filwaqt li l-Bord tal-Edukazzjoni tal-Gvern Metropolitan ta' Tokjo jopera l-Iskola Postsekondarja ta' Ogasawara. Fl-era ta' qara t-Tieni Gwerra Dinjija, l-Iskola Primarja tal-Ammirall Arthur Radford (bil-Ġappuniż: ラドフォード提督学校) kienet tgħallem lill-istudenti tal-iskola primarja, filwaqt li l-istudenti tal-iskola sekondarja u postsekondarja kienu jmorru f'Guam biex ikomplu l-istudji tagħhom. L-Iskola Postsekondarja ta' Ogasawara fetħet fl-1964.

== Fizzjoni ==
Il-Gżejjer Bonin issemmew f'diversi opri tal-fizzjoni. *Bonin* ta' [[Robert Standish]] jiddeskrivi lilu nnifsu bħala "rumanz", iżda jsostni li "dan il-ktieb huwa ġrajja akkurata dwar l-istorja tal-Gżejjer Bonin", abbażi b'mod prinċipali ta' informazzjoni mill-proneputija ta' Nathaniel Savory, u jinkludi deskrizzjonijiet ta' trattament ħażin tal-popolazzjoni Anglo-Polineżjana mill-insedjaturi Ġappuniżi u mill-awtoritajiet li ġew wara u jinkludi wkoll mappa dettaljata tal-Grupp ta' Gżejjer ta' Chichijima, bl-ismijiet bl-Ingliż ta' iktar minn 50 lokalità.

Il-Kapitlu XVI tar-rumanz awtobijografiku ta' [[Jack London]] *John Barleycorn* isostni, "Dan il-grupp ta' gżejjer iżolati, li kien tal-Ġappun, intgħażel bħala *rendezvous* tal-flotot [[Kanada|Kanadiżi]] u Amerikani tal-kaċċa tal-foki", u jiddeskrivi ż-żjara fis-sakra ta' baħri żagħżugħ u sħabu fil-Gżejjer Bonin.

Fis-sensiela televiżiva *The Super Dimension Fortress Macross*, gżira fittizja fil-katina ta' gżejjer magħrufa bħala l-Gżira tan-Nofsinhar ta' Ataria (li suppost kienet tinsab l-iktar fin-Nofsinhar tal-katina ta' gżejjer, wara Minami Iwo Jima), hija s-sit tal-inżul tal-SDF-1 Macross.

Fil-film tal-1963 *Matango*, jott lussuż jitlef ir-rotta tiegħu u jispiċċa fuq gżira. Malli joqrob lejn il-gżira, wieħed mill-membri tal-ekwipaġġ jgħajjat: "Min jaf humiex il-Gżejjer Bonin?". Is-sottotitli bl-Ingliż tal-film jispellu Bonin bħala "Bonan".

Fil-film *kaiju* tal-2003 *Godzilla: Tokyo S.O.S.*, it-tewmin Mothra jfaqqsu mill-bajd fil-Gżira ta' Himago u malajr imorru jgħinu lil ommhom li sfat attakkata minn Godzilla.

Il-film *anime* tal-2017 *The Irregular at Magic High School: The Movie – The Girl Who Summons the Stars* huwa ambjentat fi gżejjer fittizji fil-Gżejjer Bonin.

Fil-film *kaiju* tal-2023 *Godzilla Minus One'', Koichi Shikishima u l-ekwipaġġ tiegħu jivvjaġġaw fil-Gżejjer ta' Ogasawara bl-għan li jevitaw il-wasla ta' Godzilla fil-Ġappun.

## Gallerija

File:Mukojima, Ogasawara, Tokyo.jpg|Muko-jima
File:Minamijima.jpg|Minami-jima, a small island in the Chichi-jima group
File:Hahajima-oki.jpg|Haha-jima


## Referenzi