Liebru Ewropew

Il-Liebru Ewropew jissejjaħ b' ħafna ismijiet komuni fosthom, Liebru kannella ta' l-Ewropa, Liebru komuni u Fenek ħmar tal-Lvant. Xjentifikament magħruf bħala ***Lepus europaeus*** u huwa speċi ta' mammiferu plaċentat tal-familja Leporidae (*[[leporidu]]*), fl-ordni Lagomorpha (*[[lagomorfu]]*), nattiv tal-kontinenti tal-Ewropa u l-Asja.

Il-Liebru Ewropew huwa mammiferu ta' ħeffa kbira u kapaċi jilħaq veloċità ta' 70 kilometru jew 45 mil fis-siegħa. Dan jikber bejn 50 u 70 ċentimetru eskluż id-denb li ġeneralment ikun bejn 7 u 11-il ċentimetru ieħor u l-piż ta' liebru adult jista jvarja minn sottospeċi għal oħra bejn 2.5 u 6.5 kilogrammi.

Għalkemm normalment il-Liebru Ewropew *[[Lepus europaeus]]* huwa mammiferu ta' natura mistħijja u jgħix ħajja solitarja jew bħala par, dan jibdel l-attitudni tiegħu lejn ir-rebbiegħa, fejn dawn jibdew jiġru wara xulxin matul il-ġurnata fid-dawl tax-xemx f'nofs il-kampanja. Din l-imġieba hija xejn aktar ħlief kompetizjoni bejn l-irġiel biex jakkwistaw id-dominanza u b'hekk aċċess għal aktar nisa biex jirriproduċu magħhom. Waqt dan iż-żmien ta' ferneżija fost il-liebri, wieħed jista' jarahom jagħtu u jiġġieldu bl-idejn. Għal żmien twil ħafna kienu jaħsbu li dan kien ikun ġlied ta' kompetizzjoni bejn l-irġiel, iżda minn osservazzjonijiet aktar fil-qrib irriżulta li dan ma kienx ħlief ġlied bejn in-nisa u l-irġiel, biex in-nisa juru jew li għadhom mhumiex lesti għat-tgħammir jew biex jaraw id-determinazzjoni tal-irġiel. 

Il-Liebru Ewropew, ma jgħixx bħall-biċċa l-kbira tal-fniek f'bejta taħt l-art u dan lanqas meta jasal iż-żmien taż-żrameġ. It-twelid taż-żgħar isir ġo bejta magħmula minn ħofra baxxa magħrufa bħala ***"il-forma"*** jew fil-ħaxix mirfus u mgħaffeġ mill-omm. Din mhijiex problema għaż-żrameġ għax huma addattati għan-nuqqas ta' protezzjoni fiżika billi jitwieldu miksijin bil-pil u b'għajnejhom miftuħa, b'hekk ftit żmien wara t-twelid dawn ikunu kapaċi jaħsbu għalihom infushom.

## Distribuzzjoni
Dan il-liebru mifrux mit-Tramuntana, għall-Punent, saċ-ċentru tal-Ewropa u fil-Punent tal-Asja għalkemm illum il-ġurnata id-distribuzzjoni ta' dan il-liebru kibret billi ġie introdott mill-bniedem fil-Lvant tal-kontinent tal-Amerika ta' Fuq fejn jissejjaħ Fenek ħmar tal-Lvant, fil-Lbiċ lejn in-Nofsinhar tal-kontinent tal-Amerika ta' Isfel, fil-Lvant tal-kontinent tal-Awstralja u f'New Zealand.

## Klassifikazzjoni
Dan il-liebru huwa 1 minn 10 speċi li qegħdin ikklassifikati fis-sottoġeneru *[[Eulagos]]* u l-ispeċi maqsuma minn tal-inqas f'16-il sottospeċi.

* Ordni Lagomorpha
** Familja Leporidae
*** Sottofamilja Leporinae
**** Tribù Leporini
***** Ġeneru *[[Lepus]]*
****** Sottoġeneru *[[Eulagos]]*
******* Liebru Ewropew jew Liebru kannella ta' l-Ewropa *[[Lepus europaeus]]*
******** Sottospeċi
******** *[[Lepus europaeus caspicus]]* (Hemprich & Ehrenberg, 1832)
******** *[[Lepus europaeus connori]]* (Robinson, 1918)	
******** *[[Lepus europaeus creticus]]* (Barrett-Hamilton, 1903)
******** *[[Lepus europaeus cyprius]]* (Barrett-Hamilton, 1903)	
******** *[[Lepus europaeus cyrensis]]* (Satunin, 1905)	
******** *[[Lepus europaeus europaeus]]* (Pallas, 1778)	
******** *[[Lepus europaeus hybridus]]* (Desmarest, 1822)	
******** *[[Lepus europaeus judeae]]* (Gray, 1867)	
******** *[[Lepus europaeus karpathorum]]* (Hilzheimer, 1906)	
******** *[[Lepus europaeus medius]]* (Nilsson, 1820)	
******** *[[Lepus europaeus occidentalis]]* (de Winton, 1898)	
******** *[[Lepus europaeus parnassius]]* (Miller, 1903)	
******** *[[Lepus europaeus ponticus]]* (Ognev, 1929)	
******** *[[Lepus europaeus rhodius]]* (Festa, 1914)
******** *[[Lepus europaeus syriacus]]* (Hemprich & Ehrenberg, 1832)
******** *[[Lepus europaeus transsylvanicus]]* (Matschie, 1901)

## Gallarija


Image:Feldhase Jungtier 1 db.jpg|Żarmuġ ta' Liebru Ewropew 
Image:Feldhase Jungtier 2 db.jpg|Żarmuġ ta' Liebru Ewropew imgezzez fil-forma
Image:Feldhase Jungtier 3 db.jpg|Żarmuġ ta' Liebru Ewropew fil-forma
Image:Feldhase Jungtier 4 db.jpg|Żarmuġ ta' Liebru Ewropew moħbi qalb il-ħaxix


## Referenzi
* Hoffmann, Robert S.; Andrew T. Smith (November 16, 2005). Wilson, D. E., and Reeder, D. M. (eds): Mammal Species of the World, 3rd edition, Johns Hopkins University Press. ISBN 0-8018-8221-4.
* Lagomorph Specialist Group (1996).''Lepus europaeus''. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.
* The Paleobiology Database.
* Tassonomija tal-Mammiferi.

## Ħoloq jew Linkijiet Esterni
* Il-Proġett tat-3 Liepri "The Three Hares Project"