Siti Funebri u Mfakar tal-Ewwel Gwerra Dinjija (il-Front tal-Punent)

Is-**Siti Funebri u Mfakar tal-Ewwel Gwerra Dinjija (il-Front tal-Punent)** huma Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO magħmul minn 139 ċimiterju jew mafkar tal-Front tal-Punent tal-Ewwel Gwerra Dinjija fi Franza u fil-Belġju. Fl-20 ta' Settembru 2023, is-sit tniżżel fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO.

## Sit ta' Wirt Dinji
Is-Siti Funebri u l-Imfakar tal-Ewwel Gwerra Dinjija (il-Front tal-Punent) ġew iddeżinjati bħala Sit ta' Wirt Dinji transnazzjonali tal-UNESCO fl-2023.

Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' tliet kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-**kriterju (iii)** "Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta' tradizzjoni kulturali jew ta' ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet"; il-**kriterju (iv)** "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem"; u l-**kriterju (vi)** "Assoċjazzjoni diretta jew tanġibbli ma' avvenimenti jew ma' tradizzjonijiet ħajjin, ma' ideat jew ma' twemmin, jew ma' xogħlijiet artistiċi jew letterarji ta' valur universali straordinarju".

## Komponenti

### Belġju

* Ċimiterju militari Belġjan: Houthulst
* Ċimiterju militari Belġjan: Oeren
* Monument nazzjonali Kanadiż: is-Suldat Jimmedita
* Ċimiterju militari tal-Commonwealth: l-Ewwel Ċimiterju tad-D.C.L.I.
* Ċimiterju militari tal-Commonwealth: iċ-Ċimiterju ta' Bedford
* Ċimiterju militari tal-Commonwealth: iċ-Ċimiterju tat-Triq ta' Buff
* Ċimiterju militari tal-Commonwealth: iċ-Ċimiterju Brittaniku Ġdid ta' Buttes
* Ċimiterju militari tal-Commonwealth: iċ-Ċimiterju ta' Essex farm
* Ċimiterju militari tal-Commonwealth: iċ-Ċimiterju tat-Trunċieri tas-Sies tal-Ħaxix
* Ċimiterju militari tal-Commonwealth: iċ-Ċimiterju tar-Rokna ta' Hyde Park
* Ċimiterju militari tal-Commonwealth: iċ-Ċimiterju tal-Bosk ta' Larch
* Ċimiterju militari tal-Commonwealth: iċ-Ċimiterju Militari ta' Lijssenthoek
* Ċimiterju militari tal-Commonwealth: iċ-Ċimiterju ta' Lone Tree
* Ċimiterju militari tal-Commonwealth: iċ-Ċimiterju ta' Mud Corner
* Ċimiterju militari tal-Commonwealth: iċ-Ċimiterju ta' No Man’s Cot
* Ċimiterju militari tal-Commonwealth: iċ-Ċimiterju Militari tal-Bosk ta' Ploegsteert
* Ċimiterju militari tal-Commonwealth: iċ-Ċimiterju tal-Bosk ta' Polygon
* Ċimiterju militari tal-Commonwealth: iċ-Ċimiterju Militari tal-Punt ta' Prowse
* Ċimiterju militari tal-Commonwealth: iċ-Ċimiterju ta' Rifle House
* Ċimiterju militari tal-Commonwealth: iċ-Ċimiterju Brittaniku ta' Spanbroekmolen
* Ċimiterju militari tal-Commonwealth: iċ-Ċimiterju Militari ta' Strand
* Ċimiterju militari tal-Commonwealth: iċ-Ċimiterju ta' Toronto Avenue
* Ċimiterju militari tal-Commonwealth: iċ-Ċimiterju tat-Trakka X
* Ċimiterju militari tal-Commonwealth: iċ-Ċimiterju ta' Tyne Cot u l-Mafkar tal-Commonwealth ta' Tyne Cot
* Ċimiterju militari tal-Commonwealth: iċ-Ċimiterju ta' Wales (Caesar's Nose)
* Ċimiterju militari tal-Commonwealth: iċ-Ċimiterju tal-Bosk
* Ċimiterju militari u l-mafkar tal-Commonwealth: l-Estensjoni taċ-Ċimiterju ta' Berks u l-Mafkar ta' Ploegsteert
* Monument tal-Commonwealth: id-Daħla ta' Menin
* Monument tal-Commonwealth: il-Mafkar ta' Nieuport
* Ċimiterju militari Ġermaniż u tal-Commonwealth: iċ-Ċimiterju ta' Saint-Symphorien
* Kripta tat-Torri ta' Yser
* Forti ta' Loncin
* Ċimiterju militari Franċiż: l’Orée de la Forêt
* Ċimiterju militari Franċiż: la Belle Motte
* Ċimiterju militari Franċiż: le Plateau
* Ċimiterju militari Franċiż: Saint-Charles de Potyze
* Ċimiterju tal-Għadam Franċiż: il-muntanja ta' Kemmel
* Ċimiterju militari Franċiż-Ġermaniż: le Radan
* Ċimiterju militari Ġermaniż: Langemark
* Ċimiterju militari Ġermaniż: Vladslo
* Monument Irlandiż: il-Gżira tat-Torri tal-Paċi tal-Irlanda
* Irqajja' militari: Robermont
* Roqgħa tal-ġustizzjati: Tamines

### Franza

* Ċimiterju militari u mafkar Amerikan: iċ-Ċimiterju militari u l-mafkar Amerikan ta' San Mikiel
* Ċimiterju militari u mafkar Amerikan: iċ-Ċimiterju militari u l-mafkar Amerikan ta' Aisne-Marne
* Ċimiterju militari u mafkar Amerikan: iċ-Ċimiterju militari u l-mafkar Amerikan ta' Meuse-Argonne
* Mafkar nazzjonali Awstraljan: iċ-Ċimiterju militari u l-mafkar tal-Commonwealth ta' Villers-Bretonneux
* Mafkar nazzjonali Kanadiż: il-Mafkar ta' Vimy
* Imfakar tal-Commonwealth: il-Mafkar ta' Beaumont Hamel (Newfoundland) u 29 Diviżjoni, il-park tal-mafkar ta' Beaumont Hamel (Newfoundland) u ċ-Ċimiterju militari tal-Commonwealth ta' Hunter
* Ċimiterju militari tal-Commonwealth: iċ-Ċimiterju Kanadiż Nru 2
* Ċimiterju militari tal-Commonwealth: iċ-Ċimiterju Militari ta' Étaples
* Ċimiterju militari tal-Commonwealth: iċ-Ċimiterju Militari ta' Fromelles (Pheasant Wood)
* Ċimiterju militari tal-Commonwealth: iċ-Ċimiterju Kanadiż tat-Triq ta' Givenchy
* Ċimiterju militari tal-Commonwealth: l-Estensjoni taċ-Ċimiterju Komunali ta' Le Quesnoy
* Ċimiterju militari tal-Commonwealth: il-Krater ta' Lichfield
* Ċimiterju militari tal-Commonwealth: iċ-Ċimiterju Militari ta' Louvencourt
* Ċimiterju militari tal-Commonwealth: iċ-Ċimiterju tat-Triq ta' Mill
* Ċimiterju militari tal-Commonwealth: iċ-Ċimiterju u l-Mafkar Ċiniżi ta' Noyelles-sur-mer
* Ċimiterju militari tal-Commonwealth: iċ-Ċimiterju Militari ta' Rancourt
* Ċimiterju militari tal-Commonwealth: iċ-Ċimiterju Komunali ta' Wimereux
* Ċimiterju militari u mafkar Awstraljan u tal-Commonwealth: iċ-Ċimiterju u l-Mafkar Awstraljani tar-Rokna ta' V.C.
* Ċimiterju militari u mafkar tal-Commonwealth: iċ-Ċimiterju tar-Rokna ta' Dud u l-Mafkar ta' Loos
* Ċimiterju militari u mafkar tal-Commonwealth: iċ-Ċimiterju Militari ta' Louverval u l-Mafkar ta' Cambrai
* Ċimiterju militari u mafkar tal-Commonwealth: iċ-Ċimiterju Brittaniku u l-Mafkar ta' Pozières
* Ċimiterju militari u mfakar tal-Commonwealth: iċ-Ċimiterju ta' Faubourg d’Amiens, il-Mafkar ta' Arras u l-Mafkar tas-Servizzi tal-Ajru ta' Arras
* Monument tal-Commonwealth: il-Mafkar ta' Thiepval u ċ-Ċimiterju Militari Franċiż u tal-Commonwealth ta' Thiepval
* Ċimiterju militari taċ-Ċekoslovakkja: Neuville-Saint-Vaast
* Ċimiterju militari Daniż: Braine
* Forti ta' Douaumont
* Lapidi Franċiżi tal-ġustizzjati ta' Fleury-devant-Douaumont
* Mafkar Franċiż: Les fantômes
* Mafkar Franċiż tal-Battalji ta' Marne
* Ċimiterju militari Franċiż: Germania
* Roqgħa militari Franċiża ta' dawk li mietu fil-11 ta' Novembru 1918 ta' Vrigne-Meuse
* Monument tal-Għadam Franċiż: Haute-Chevauchée
* Ċimiterju u kappella muniċipali Franċiżi: Mondement-Montgivroux
* Ċimiterju nazzjonali Franċiż tal-priġunieri tal-gwerra: Sarrebourg
* Nekropoli u kappella nazzjonali Franċiżi: le Souvenir Français ta' Rancourt
* Nekropoli nazzjonali Franċiża u ċimiterju militari Ġermaniż: la Crouée
* Nekropoli nazzjonali Franċiża: il-Qabar il-Kbir ta' Villeroy
* Nekropoli nazzjonali Franċiża: iċ-Ċimiterju Militari Ġermaniż ta' Assevent
* Nekropoli nazzjonali Franċiża: Cerny-en-Laonnois, iċ-Ċimiterju Militari Ġermaniż: Cerny-en-Laonnois u l-kappella ta' mafkar ta' le Chemin des Dames
* Nekropoli nazzjonali Franċiża: Chambière
* Nekropoli nazzjonali Franċiża: Compiègne (Royallieu)
* Nekropoli nazzjonali Franċiża: Craonnelle
* Nekropoli nazzjonali Franċiża: Cuts
* Nekropoli nazzjonali Franċiża: Duchesne
* Nekropoli nazzjonali Franċiża: l’Espérance
* Nekropoli nazzjonali Franċiża: l’Opéra
* Nekropoli nazzjonali Franċiża: la Chipotte
* Nekropoli nazzjonali Franċiża: la Fontenelle
* Nekropoli nazzjonali Franċiża: la Forestière
* Nekropoli nazzjonali Franċiża: La Harazée
* Nekropoli nazzjonali Franċiża: la Maize
* Nekropoli nazzjonali Franċiża: la Targette u ċ-Ċimiterju Militari tal-Commonwealth, iċ-Ċimiterju Brittaniku ta' La Targette
* Nekropoli nazzjonali Franċiża: Lagarde
* Nekropoli nazzjonali Franċiża: le Faubourg Pavé
* Nekropoli nazzjonali Franċiża: le Silberloch, il-monument nazzjonali Franċiż u l-kripta tal-Hartmannswillerkopf
* Nekropoli nazzjonali Franċiża: iċ-Ċimiterju Militari Ġermaniż ta' Le Sourd
* Nekropoli nazzjonali Franċiża: le Trottoir
* Nekropoli nazzjonali Franċiża: le Wettstein
* Nekropoli nazzjonali Franċiża: les Tiges
* Nekropoli nazzjonali Franċiża: Moosch
* Nekropoli nazzjonali Franċiża: Navarin: il-monument lill-mejtin tal-armati ta' Champagne
* Nekropoli nazzjonali Franċiża: Notre-Dame-de-Lorette
* Nekropoli nazzjonali Franċiża: Pierrepont
* Nekropoli nazzjonali Franċiża: Riche
* Nekropoli nazzjonali Franċiża: Saint-Thomas en Argonne, il-monument tal-għadam ta' la Gruerie
* Nekropoli nazzjonali Franċiża: La ferme des Wacques tat-28 Brigata
* Nekropoli nazzjonali Franċiża: il-monument tal-għadam tal-Leġjun Barrani Franċiż (Henri Fansworth)
* Nekropoli nazzjonali Franċiża: in-nekropoli lill-priġunieri ta' Effry
* Nekropoli nazzjonali Franċiża: iċ-Ċimiterju Militari Ġermaniż ta' Thiescourt
* Nekropoli nazzjonali Franċiża: iċ-Ċimiterju Militari Ġermaniż u Pollakk ta' le Bois du Puits
* Nekropoli nazzjonali Franċiża u monument Lhudi u Musulman ta' Douaumont
* Roqgħa Franċiża: liċ-ċivili li mietu f'Gerbeviller
* Lapidi u oqbra Ġermaniżi u Franċiżi: le Petit Donon
* Ċimiterju militari Ġermaniż: Apremont
* Ċimiterju militari Ġermaniż: in-Nekropoli nazzjonali Franċiża ta' Chestres
* Ċimiterju militari Ġermaniż: Consenvoye
* Ċimiterju militari Ġermaniż: Gobessart
* Ċimiterju militari Ġermaniż: Hohrod-Bärenstall
* Ċimiterju militari Ġermaniż: Kahm
* Ċimiterju militari Ġermaniż: l’Hellenwald
* Ċimiterju militari Ġermaniż: la Maison Blanche
* Ċimiterju militari Ġermaniż: la Route de Solesmes u ċ-Ċimiterju militari tal-Commonwealth tal-Lvant ta' Cambrai
* Ċimiterju militari Ġermaniż: Lagarde
* Ċimiterju militari Ġermaniż: Pierrepont
* Ċimiterju militari Ġermaniż: Rancourt
* Ċimiterju militari Ġermaniż: il-Monumnet Ġermaniż-Franċiż ta' Saint-Quentin
* Ċimiterju militari Ġermaniż: Uhlans
* Ċimiterju militari Ġermaniż: Veslud
* Monument Ġermaniż: iċ-Ċimiterju ta' Saint-Charles
* Mafkar Indjan: il-Mafkar tal-Kappella l-Ġdida tal-Commonwealth
* Ċimiterju militari Taljan: Bligny
* Ċimiterju militari Portugiż: Richebourg-l’Avoué
* Ċimiterju militari Rumen: Soultzmatt
* Ċimiterju militariu u kappella Russi: Saint-Hilaire-le-Grand
* Mafkar nazzjonali tal-Afrika t'Isfel: il-Bosk ta' Delville
* Trunċiera tal-bajjunetti

## Referenzi