Festival ta' Sanremo

Il-**Festival ta' Sanremo**, magħruf ukoll bħala l-**Festival tal-Kanzunetta Taljana ta' Sanremo**, huwa l-iktar festival Taljan popolari fil-qasam tal-kant. Dan isir kull sena fil-belt ta' Sanremo, il-Liguria, u jikkonsisti f'kompetizzjoni bejn għadd ta' kanzunetti li qatt ma jkunu nstemgħu qabel.

Il-Festival ta' Sanremo huwa l-iktar kompetizzjoni mużikali televiżiva annwali li ilha ssir l-iktar fid-dinja fuq livell nazzjonali. Huwa wkoll il-bażi u l-ispirazzjoni għall-Festival tal-Eurovision. Il-Festival ta' Sanremo huwa l-ekwivalenti mużikali għall-*Premio Regia Televisiva* għat-televiżjoni, għall-*Premio Ubu* għall-ispettakli teatrali, u għall-*Premio David di Donatello* għall-films.

L-ewwel edizzjoni tal-Festival ta' Sanremo, li saret bejn id-29 u l-31 ta' Jannar 1951, ixxandret mill-istazzjon tar-radju tar-RAI *Rete Rossa*, fejn l-unika tliet parteċipanti dak iż-żmien kienu Nilla Pizzi, Achille Togliani, u Duo Fasano. Mill-1955 'il quddiem, l-edizzjonijiet kollha tal-festival ixxandru f'ħin reali mill-istazzjon televiżiv Taljan ta' Rai 1.

Mill-1951 sal-1976, il-Festival sar fil-Casinò ta' Sanremo, iżda mill-1977 'il quddiem, l-edizzjonijiet kollha ta' wara saru fit-Teatru Ariston, għajr fl-1990, meta sar fis-Suq il-Ġdid tal-Fjuri tal-belt.

Bejn l-1953 u l-1971, għajr fl-1956, kull kanzunetta kienet tiġi kantata darbtejn minn żewġ kantanti differenti, u kull wieħed kien juża arranġament orkestrali individwali, sabiex jesprimi t-tifsira tal-festival bħala kompetizzjoni tal-kompożituri u mhux tal-kantanti. Matul dan iż-żmien tal-festival, id-drawwa kienet li verżjoni waħda tal-kanzunetta kienet tiġi kantata minn artist Taljan filwaqt li verżjoni oħra tal-kanzunetta kienet tiġi kantata minn artist internazzjonali li kien jiġi mistieden għall-festival. Dan sar mod kif bosta artisti internazzjonali ddebuttaw bil-kanzunetti tagħhom, fosthom Louis Armstrong, Stevie Wonder, Cher, Dionne Warwick, Jose Feliciano, Roberto Carlos, Paul Anka, Yardbirds, Marianne Faithfull, Shirley Bassey, Mungo Jerry, Kiss, u bosta oħrajn.

Il-kanzunetti li jintgħażlu għall-kompetizzjoni jkunu bit-Taljan (jew b'djalett Taljan), u l-iktar tliet kanzunetti vvutati jingħataw premju. Jingħataw ukoll premjijiet speċjali oħra, fosthom il-Premju mill-Kritiċi, li nħoloq b'mod *ad hoc* mill-istampa fl-1982 biex tiġi ppremjata l-kwalità tal-kanzunetta ta' Mia Martini, u li ssemma għaliha wara mewt il-kantanta fl-1996.

Il-Festival ta' Sanremo spiss intuża bħala metodu biex tintgħażel il-kanzunetta Taljana għall-Festival tal-Eurovision. Kien il-punt ta' tluq għall-karrieri ta' wħud mill-iktar kantanti Taljani ta' suċċess, fosthom Andrea Bocelli, Il Volo, Giorgia, Laura Pausini, Måneskin, Eros Ramazzotti, u Gigliola Cinquetti.

## Rebbieħa

### ''It-taqsima tal-Artisti l-Kbar''

#### Snin 50 tas-seklu 20

#### Snin 60 tas-seklu 20

#### Snin 70 tas-seklu 20

#### Snin 80 tas-seklu 20

#### Snin 90 tas-seklu 20

#### L-ewwel deċennju tas-seklu 21

#### Snin 10 tas-seklu 21

#### Snin 20 tas-seklu 21

### Taqsima tal-Kantanti Emerġenti

#### Snin 80 tas-seklu 20

#### Snin 90 tas-seklu 20

#### L-ewwel deċennju tas-seklu 21

#### Snin 10 tas-seklu 21

#### Snin 20 tas-seklu 21

### Taqsimiet oħra

## Referenzi