open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Łobez

**Łobez** hija belt fil-Polonja u tinsab fil-provinċja ta' Zachodniopomorskie, fuq ix-xmara Rega.

## Demografija

ImageSize = width:500 height:320
PlotArea = left:50 right:20 top:25 bottom:30
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
  id:linegrey2 value:gray(0.9)
  id:linegrey value:gray(0.7)
  id:cobar value:rgb(0.2,0.7,0.8)
  id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:11000
ScaleMajor = unit:year increment:11000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:1000 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
  color:cobar width:20 align:center
  bar:1680 from:0 till:800
  bar:1740 from:0 till:1191
  bar:1749 from:0 till:1339
  bar:1831 from:0 till:2443
  bar:1861 from:0 till:4756
  bar:1895 from:0 till:5187
  bar:1925 from:0 till:5994
  bar:1933 from:0 till:6947
  bar:1939 from:0 till:7310
  bar:1945 from:0 till:1710
  bar:1946 from:0 till:4144
  bar:1957 from:0 till:6026
  bar:1970 from:0 till:7355
  bar:1990 from:0 till:10953
  bar:2014 from:0 till:10440
PlotData=
  textcolor:black fontsize:S
  bar:1680 at: 800 text: 0,8 shift:(0)
  bar:1740 at: 1191 text: 1,2 shift:(0)
  bar:1749 at: 1339 text: 1,3 shift:(0)
  bar:1831 at: 2443 text: 2,4 shift:(0)
  bar:1861 at: 4756 text: 4,8 shift:(0)
  bar:1895 at: 5187 text: 5,2 shift:(0)
  bar:1925 at: 5994 text: 6 shift:(0)
  bar:1933 at: 6947 text: 7 shift:(0)
  bar:1939 at: 7310 text: 7,3 shift:(0)
  bar:1945 at: 1710 text: 1,7 shift:(0)
  bar:1946 at: 4144 text: 4,1 shift:(0)
  bar:1957 at: 6026 text: 6 shift:(0)
  bar:1970 at: 7355 text: 7,4 shift:(0)
  bar:1990 at: 10953 text:11 shift:(0)
  bar:2014 at: 10440 text:10,4 shift:(0)
  
## Sindku

## Ħoloq esterni
* Strona miasta i gminy Łobez
* Łobez - You Tube
Marjanu Vella

Patri **Marjanu Vella** (Tas-Sliema, 14 ta' Diċembru 1927 - 25 ta' Frar 1988), kien poeta u Patri Franġiskan Minuri.

## Studju
Studja fi Stella Maris College u l-Liċeo u ġab il-Matrikola fil-Malti u t-Taljan. Ta' 18-il sena daħal patri (O.F.M.) u qaddes fl-1952. Kiseb il-lettorat fl-ilsien u l-letteratura Taljana fl-1960. 

Għallem il-Malti u t-Taljan. 

## Poeżiji
L-ewwel poeżija tiegħu kitibha meta kien għadu l-Liċeo. Il-kitbiet tiegħu bdew jidhru f' *Leħen il-Malti* u fl-antoloġiji *Il-Muża Maltija*, *Linji Ġodda* u *Poeti Maltin*. 

Ix-xogħlijiet tiegħu jinsabu miġbura f’ *Ġiżimin Aħmar* (1958), *Dgħajjes tal-Karti* (1969), *Ħitan tas-Sejjieħ* (1975), *Ġarġir mal-Ħerża* (1979), u *Qoffa Riħ* (1985).

Fl-1975, *Ħitan tas-Sejjieħ* intgħażel bħala test għall-istudenti tal-Malti fil-Matrikola.

Numru sew ta' poeżiji tiegħu nqalbu għall-Ingliż u t-Taljan. 

Il-Prof. Oliver Friggieri janalizza hekk il-poeżija ta' Vella:

"Il-lirika tiegħu, oriġinali u personali ħafna, hi mfassla sikwit fuq il-Vanġelu jew fuq siltiet bibliċi. Il-ġrajjiet ta’ kuljum huma mbiddla f’xhieda tal-preżenza ta’ Alla fil-ħajja, waqt li n-niket huwa dejjem mogħti tifsira reliġjuża. Tema ewlenija fil-versi tiegħu hija l-ħtieġa tal-bniedem li jifhem il-misteru u jiltaqa’ ma’ Alla.

Il-kelma mhux biss titniżżel fuq il-karta bil-qies li titlob is-sengħa tal-kitba, iżda tirrifletti qagħda ġewwiena, esperjenza mġarrba tassew mill-awtur. Il-poeżija ta’ Marjanu Vella mhix magħluqa f’gaġġa provinċjali, ristretta fiċ-ċokon tal-lokalità Maltija, hi miftuħa biex tħaddan temi universali, ħielsa minn kull irbit ma’ żmien u spazju partikulari. Dan hu xkiel li sikwit il-poeżija Maltija tas-sittinijiet u tal-bidu tas-sebgħinijiet qajla rnexxielha tegħleb. Kontra ta’ dan, Marjanu Vella nxteħet mill-ewwel fil-kurrent ta’ ħsieb u ta’ sentiment li mhumiex tipiċi ta’ gżira ċkejkna.

It-tematika tiegħu hi nisranija u mistika. Bħal Dun Karm, Rużar Briffa, Anton Buttigieg u Karmenu Vassallo huwa jixrob min-nixxiegħa tat-tiġrib. Għal Vella l-ogħla quċċata fil-ġrajja tal-umanità tibqa’ dik li tirrappreżenta lid-divinità tmiss mal-umanità. Il-Kruċifissjoni ta’ Kristu tibqa’ għajn tal-akbar ispirazzjoni, kif fil-fatt għadha għal bosta artisti tas-seklu għoxrin. Il-bniedem imġarrab jagħraf lilu nnifsu fit-tislib, fit-tbatija li l-aqwa eżempju tagħha seħħ fuq il-Golgota. Fit-tema ċentrali tiegħu, jinġabru t-temi l-oħra kollha, ilkoll varjazzjonijiet tal-ħsieb Nisrani li l-bniedem jinsab fid-dinja biex bit-tbatija tiegħu jasal għall-ħelsien dejjiemi mit-tbatija. Il-kontenut bibliku jitbiddel f’kontenut liriku u ritwalistiku."

## Xogħlijiet oħra
Bejn l-1952 u l-1964 kiteb tmien bijografiji li kollha reġgħu ġew stampati t-tieni darba.

Fl-1985 kiteb *Oratorjo Madonna tas-Sacro Cuor* u, fl-1989, *Demm fuq il-Verna* li ġew immużikati mill-Maestro Prof. Joseph Vella li ttellgħu f'diversi okkażjonijiet. Dawn iż-żewġ oratorji flimkien ma' xi poeżiji, li kitibhom fiż-żmien li kien l-isptar, ġew ippubblikati ftit wara mewtu, fl-1989 fi ktieb bl-isem *Demm fuq il-Verna*.

## Ħoloq esterni
* akkademjatalmalti.com
Premju Rothmans għal-Letteratura

Il-**Premju Rothmans għal-Letteratura** tal-1974 kien kollaborazzjoni bejn il-Moviment Qawmien Letterarju u l-kumpanija Rothmans ta' Pall Mall (Malta) Limited.

Filwaqt li l-edizzjoni tal-1973 kienet ġiet iddedikata għall-palk u kien rebaħha Kilin (Mikiel Spiteri), l-edizzjoni tal-1974 kienet iddedikata għar-rumanzi. Ir-rebbieħ kien imwiegħed is-somma ta' Lm100 imma kellu jċedi l-jeddijiet tal-awtur għall-ewwel elf kopja lill-Moviment Qawmien Letterarju; dawn l-elf kopja kellhom jiġu ppubblikati bi spejjeż tal-Moviment u tal-kumpanija Rothmans.

Ir-rumanzi, li ma kellhomx ikunu itwal minn 400 paġna u mhux aqsar minn 250, kellhom ikunu xogħlijiet oriġinali miktubin bil-Malti u li qatt ma kienu ġew ippubblikati qabel. Kellhom jittrattaw problemi jew suġġetti tas-seklu 20, jew li tal-anqas kienu għadhom relevanti fis-seklu 20. Il-manuskritti kellhom jitressqu sa mhux aktar tard min-nofsinhar tat-30 ta' Marzu 1974.

Qrib il-għeluq tal-iskadenza, il-kumitat organizzattiv kellu jagħżel ġurija magħmula minn tliet persuni. Din il-ġurija kellha tagħżel l-aħjar fost il-manuskritti mressqa, li mbagħad kellhom jiġu miflijin mill-ġdid mill-istess ġurija u minn ġurija oħra sigrieta, ukoll magħmula minn tliet persuni iżda magħżulin minn fost il-pubbliku. Dawn it-tliet membri tal-pubbliku kellhom ikunu ta' livell tajjeb ta' edukazzjoni iżda mhux attivi fil-qasam letterarju. Iż-żewġ ġuriji kellhom imbagħad jiltaqghu fil-pubbliku u jiddikjaraw l-għażliet tagħhom skont ordni ta' mertu.

Il-membri tal-ewwel ġurija kienu Peter Serracino Inglott, Pawlu Xuereb, u Ġużè Chetcuti. L-edizzjoni tal-1974 intrebħet minn Frans Sammut bir-rumanz tiegħu *Samuraj*.

## Gallerija

Stampa:Premju Rothmans ghal-Letteratura 1974 3.jpg|Ittra miktuba minn Oliver Friggieri, li aktar 'il quddiem sar il-Professur tal-Letteratura Maltija fl-Università ta' Malta, dwar l-objettivi tal-Moviment marbutin mal-Premju Rothmans
Stampa:Samuraj p 1.jpg|L-ewwel paġna tar-rumanz ta' Frans Sammut, *Samuraj*
Stampa:Samuraj back.jpg|Il-qoxra tal-aħħar tar-rumanz *Samuraj*
Provinċja ta' Kaltanissetta

**Kaltanissetta** (Taljan:*Provincia Regionale di Caltanissetta*; Sqalli: *Pruvincia Riggiunali di Nissa*) hija provinċja li tinsab fir-reġjun tal-gżira awtonima ta' Sqallija, fl-Italja. Din il-provinċja tkopri ż-żona ta' 2,128 kilometru kwadru, u l-popolazzjoni totali hija ta' 270 519 (2016). Hemm 22 komun fil-provinċja. L-iktar bliet importanti huma: Gela, Niscemi, San Cataldo, Il-port ta' Empedocle u l-belt Kapitali li tipposjedi l-isem tal-provinċija stess, Kaltanissetta.

L-aktar bliet importanti huma San Kataldo, Gela, Niscemi, u l-kapitali, Kaltanissetta.

## Ħoloq esterni
*Sit Uffiċjali (bit-Taljan).
Liora

**Liora Fadlon** (bir-Ebrajk: ליאורה פדלון) (Ashkelon, 1970) hi kantanta Iżraeljana li ħadet sehem fil-Festival tal-Eurovision 1995 li sar f'Dublin, fit-Irlanda.
Mark A. Sammut

**Mark A. Sammut** (twieled fit-2 ta' Ottubru 1973) huwa kittieb Malti.

## Ħajja bikrija

Bin il-kittieb Frans Sammut u Catherine *née* Cachia, Mark A. Sammut twieled fl-1973 f'Malta. Studja fl-Iskola Santa Monika, fil-Kulleġġ Stella Maris, fil-Liċeo Vassalli, u fil-Liċeo GF Abela.

Kompla jistudja fl-Università ta' Malta (liġi u traduzzjoni) u f'dik ta' Londra – fil-University College (storja tad-dritt u teorija tad-dritt) u fil-London School of Economics (management u soċjoloġija storika) – u fl-Università ta' Oxford (studji storiċi).

## Attività politika u ċivika

Sammut kien kunsillier lokali f'Ħaż-Żebbuġ (1993–1996), Membru tal-Bord tal-Koperattivi (1997–1998), Segretarju tal-Kunsill Notarili (2000–2003), Konslu Onorarju tal-Latvja (2001–2006), u President tal-Għaqda tal-Malti fl-Università (2007–2009).

Sammut kien politikament attiv bejn l-1993 u l-2003; mill-1996 'il quddiem fi ħdan il-Partit Laburista. Kellu rwol prominenti fil-kampanja elettorali tal-2003. Fl-2005, kien ġie akkużat mill-ġurnalista Daphne Caruana Galizia li kien tela' b'arma tan-nar fuq ajruplan. Sammut kien fetaħ libell kontra Caruana Galizia u din tal-aħħar ġiet immultata Lm500 billi, fi kliem il-Qorti, "ma jirrizultax li kellu l-intenzjoni speċifika li jagħmel dak lilu attribwit mill-artikolista konvenuta".

Fl-2016, telaq mill-Partit Laburista u ssieħeb fil-Partit Nazzjonalista.

Fit-3 ta' Novembru tal-2016, Sammut ħareġ ktieb, jismu *L-Aqwa fl-Ewropa. Il-Panama Papers u l-Poter* li fih ikkritika l-politiki neoliberali tal-Prim Ministru Joseph Muscat u d-difiża li ta lill-Ministru Konrad Mizzi u liċ-*chief of staff* tiegħu Keith Schembri fl-iskandlu tal-kumpaniji sigrieti fil-Panama. Fl-2021, bħala parti mill-inkjesta pubblika dwar il-qtil ta' Daphne Caruana Galizia, Sammut saħaq li Joseph Muscat kien qabbad lil missieru, Frans Sammut, biex jiftaħ blogg li jpinġi f'dawl ikrah lil Caruana Galizia.

Hu hu membru tar-*Royal Historical Society*, tal-*European Society for Comparative Legal History*, tal-*Malta Historical Society* u tas-*Society for Advanced Legal Studies*.

Kienu hu li skopra li Mikiel Anton Vassalli ma kienx miżżewweġ.

## Pubblikazzjonijiet
### Kotba

* 
* 
*  (Kontributur)
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Pubblikazzjonijiet oħrajn

It-traduzzjoni li għamel Sammut tan-novella ta' Ġużè Bonnici *La Pazza* kienet imfaħħra mill-Professur Charles Briffa fil-ktieb tiegħu *Il-Letteratura Maltija: L-Istorja tan-Narrattiva* (Malta University Press, 2008). Sammut kiteb dwar il-*Codice Municipale di Malta* u temi oħrajn marbutin mal-Istorja u t-Teorija tad-Dritt.

Jikteb regolarment f**'The Malta Independent on Sunday**, f**'In-Nazzjon**, u f*'il-mument*.

Jippreżenta l-programm ta' "taħdit u tiftix" *Barrakuda* fuq U-TV.

## Referenzi
Joseph Spiteri

L-Isqof **Joseph Spiteri** (Ħal-Luqa, 20 ta' Mejju 1959) huwa Nunzju Appostoliku għar-Repubblika tas-Sri Lanka.

Bin Ernest, Supretendent fil-Korp tal-Pulizija u Emanuela mwielda Cassar, Joseph kien l-ewwel tifel minn ħamest aħwa: żewġ subien u tlett ibniet. 

## Studju

Ħa l-edukazzjoni tiegħu fl-iskola primarja ta' Ħal Luqa kif ukoll is-Seminarju Minuri fl-1976. Studja fis-Seminarju Maġġuri tal-Virtù' fir-Rabat Malta. Kien ordnat saċerdot fid-29 ta' Ġunju 1984 minn Mons Ġużeppi Mercieca, Arċisqof ta' Malta.

Wara li serva għal ftit xhur iservi fil-parroċċa ta' Ħaż-Żabbar, Joseph Spiteri intbagħat ikompli l-istudji tiegħu fil-Pontificia Accademia Ecclesiastica f'Ruma li huwa kulleġġ fejn jingħataw taħriġ id-diplomatiċi tal-Vatikan. Wara erba' snin studju ħa d-Dottorat fid-Dritt Kanoniku mill-Università Pontifiċja ta' San Tumas t'Aquino magħruf bħala l-Angelicum.

## Ħidma Diplomatika

Bħala l-ewwel 'posting' tiegħu fid-Diplomazija vatikana, ntbagħat fil-Panama fejn hemmhekk kien hemm bħala Nunzju Appostoliku l-Arċisqof Mons Josè Sebastian Laboa li wara kien maħtur bħala Nunzju Appostoliku għal Malta. Fi żmienu saret l-invażjoni minn truppi Amerikani fil-Panama.

Wara intbagħat iservi fl-Iraq, fil-Ġordan, fil-Messiku, fil-Portugall u fil-Greċja. 

Fl-2004 irritorna lejn l-Amerika Latina fil-Veneżwela, sakemm fl-2009 beda jagħti s-servizzi tiegħu fis-Segreterija tal-Istat tal-Vatikan. 

Fl-2009 inħatar Nunzju Appostoliku għar-Repubblika ta' Sri Lanka (qabel magħrufa bħala Ceylon), mill-Papa Benedettu XVI, li ħatru wkoll bħala Arċisqof Titulari ta' Serta.

Fl-2013 inħatar Nunzju Appostoliku għall-Kosta tal-Avorju.

Mons Spiteri jistqarr li l-vokazzjoni tiegħu jafha lill-familja tiegħu iktar u iktar lill-ġenituri tiegħu, il-parroċċa li fiha trabba u għex, is-soċjetà' tal-MUSEUM kif ukoll is-Seminarju.
Sergio Mattarella

**Sergio Mattarella** (Palermo, 23 ta' Lulju 1941) huwa t-tnax-il President tar-Repubblika Taljana.

Bin Bernardo u ħu Piersanti Mattarella, it-tnejn membri tal-Partit Demokristjan, it-tieni wieħed maqtul mill-Mafja.

Kien elett fl-1983 mal-fazzjoni xellugija tal-Partit Demokristjan; meta xolja ingħaqad mal-Popolari (PPI), u fl-aħħar mal-Partit Demokartiku. Kien Ministru fil-gvernijiet ta' Giovanni Goria, Ciriaco De Mita u Andreotti. Irriżenja fl-1990 wara li għaddiet il-Liġi Mammì li privileġġjat lil Berlusconi.

Wara r-referendum ta' 1993 ħejja liġi elettorali ġdida. Kien Deputat Prim Ministru fil-gvern ta' D'Alema (1999-2000). Fl-1999 sar Ministru tad-Difiża u baqa' hekk fil-gvern ta' Amato. Reġa' kien elett fil-Parlament fl-2001 u fl-2006.

Fl-2011 kien elett Imħallef fil-Qorti Kostituzzjonali.

Fil-31 ta' Jannar 2015, wara erba' votazzjonijiet, kważi żewġ terzi tal-Parlamentari ivvutaw biex Mattarella ikun President. Huwa kien il-kandidat tal-Partit Demokratiku immexxi mill-Prim Ministru Matteo Renzi.

## Gallery

File:Sergio Mattarella Discorso Insediamento.jpg|Sergio Mattarella 3 ta' Frar 2015, meta beda l-Parlament kollu.
File:Oath of Mattarella 2.jpg|Sergio Mattarella ma predeċessur tiegħu, Giorgio Napolitano
Maurizio Malvestiti

**Maurizio Malvestiti** (Marne di Filago, 25 ta' Awwissu 1953) hu l-Isqof tal-Djoċesi ta' Lodi.

## Bijografija

Twieled fil-Marne di Filago, Provinċja ta' Bergamo u ġie ordnat saċerdot fil-11 ta' Ġunju 1977.

Mill-1978 sal-1994 kien jgħallem fis-seminarju ta' Bergamo. Mill-1994 sal-2009 kien uffiċjal fil-Kongregazzjoni għall-Knejjes Orjentali. Fid-29 ta' Ġunju 2009, huwa sar sottosegretarju tal-kongregazzjoni u wara sar l-segretarju privat tat-tliet prefetti, il-kardinali Achille Silvestrini, Ignace Moussa Daoud u Leonardo Sandri.

Fit-26 ta' Awwissu 2014 il-Papa Franġisku ħatru Isqof ta' Lodi. Irċieva l-ordinazzjoni episkopali fil-11 ta' Ottubru 2014, mill-kardinal Leonardo Sandri fil-Bażilika ta' San Pietru u ħa l-pussess tad-djoċesi fis-26 ta' Ottubru ta' wara fil-katidral ta' Lodi. Laqgħu il-kardinal Angelo Scola. Il-liturġija solenni kienet uffiċjata mis-saċerdoti tad-djoċesi, mill-kapitlu tal-katidral, mil-kardinal Leonardo Sandri, u minn diversi isqfijiet, fosthom mons. Claudio Baggini, mons. Giacomo Capuzzi, mons. Diego Coletti u mons. Bassano Staffieri.

## Gallerija

Stampa:Episcopal ordination of bishop Maurizio Malvestiti.jpg|Il-Patrijarka Maronita Rahi iqiegħed idejh fuq Dun Maurizio waqt l-ordinazzjoni episkopali. Warajhom, il-kardinali Sandri u Müller.
Stampa:BISHOP Malvestiti ordination 02 oct 11th 2014.jpg|L-Isqof Malvestiti ibierek il-poplu, wara li kien għadu li ħa l-pussess tad-djoċesi. Warajh, l-isqfijiet Beschi, fuq ix-xellug, u Merisi, fuq il-lemin.
Stampa:BISHOP malvestiti lodi installed.jpg|L-Isqof Malvestiti, kif kien għadu li ħa l-pussess tad-djoċesi, 26 ta' Ottubru 2014.
Stampa:Bishops miragoli and malvestiti.jpg|L-Isqof Malvestiti ipoġġi l-karlotta fuq ras Monsinjur Egidio Miragoli, ordnat bħala isqof ta' Mondovì, 29 ta' Settembru 2017.


## Referenzi

## Ħoloq esterni

* Mons. Maurizio Malvestiti fuq Catholic-Hierarchy
* Sit uffiċjali tal-Djoċesi Lodijana
Provinċja ta' Bergamo

**Bergamo** (Taljan:*Provincia di Bergamo*; Lumbaart:*Pruvincia de Bèrghem*) hija provinċja li tinsab fir-reġjun tal-gżira awtonima ta' Lombardija, fl-Italja. Din il-provinċja tkopri ż-żona ta' 2,723 kilometru kwadru, u l-popolazzjoni totali hija ta' 1.098.740 (2010). Hemm 244 komun fil-provinċja. .

L-aktar bliet importanti huma Caravaggio, Filago, Leffe, Orio al Serio, Selvino, Treviglio, u l-kapitali, Bergamo.

## Ħoloq esterni

* Sit Uffiċjali (bit-Taljan).
Giuseppe Merisi

**Giuseppe Merisi** (Treviglio, 25 ta' Settembru 1938) hu l-Isqof Emeritu tal-Djoċesi ta' Lodi, Italja.

## Referenzi

## Ħoloq esterni

* Mons. Giuseppe Merisi fuq Catholic-Hierarchy
* Sit uffiċjali tal-Djoċesi Lodijana
Provinċja ta' Lodi

**Lodi** (Taljan:*Provincia di Lodi*; Lumbaart:*Pruíncia de Lôd*) hija provinċja li tinsab fir-reġjun tal-gżira ta' Lombardija, fl-Italja. Din il-provinċja tkopri ż-żona ta' 782,99 kilometru kwadru, u l-popolazzjoni totali hija ta' 229.214 (2014). Hemm 61 komun fil-provinċja. .

L-aktar bliet importanti huma Abbadia Cerreto, Casalpusterlengo, Caselle Landi, Caselle Lurani, Codogno San Rocco al Porto, Sant'Angelo Lodigiano, Santo Stefano Lodigiano, Tavazzano con Villavesco, u l-kapitali, Lodi.

## Ħoloq esterni

* Sit Uffiċjali (bit-Taljan).
Fabio Attard

**Dun Fabio Attard** (twieled fit-23 ta' Marzu 1959) huwa patri Sależjan Malti li ismu beda jiċċirkola bħala suċċessur possibbli ta' Mons. Pawlu Cremona bħala Arċisqof ta' Malta.

## Studji
Għamel il-professjoni Sależjana nhar it-8 ta' Settembru 1980 ġewwa Dublin, l-Irlanda fejn kien għamel ukoll in-novizzjat. Ġie ordnat djaknu f'Ruma fil-11 ta' Lulju 1986 u ordnat saċerdot fl-4 ta' Lulju 1987 fil-Bażilika ta' San Ġorġ ir-Rabat mill-Kardinal Sależjan Jose' Castillo Lara. Studja t-teoloġija fl-Università Pontificia Salesiana. Kien iggradwa fit-teoloġija Morali fl-"Alfonsianum" f'Ruma wkoll.

## Ħidma
L-ewwel ħidma tiegħu kienet li joħloq preżenza Sależjana f'xi subborgi f'Tuneż, it-Tuneżija, fejn għamel bejn l-1988 u l-1991 meta reġa' lura Malta beda jaħdem f'St Patrick's u l-Oratorju. Fl-1993 sar rettur tal-oratorju u fl-1994 tal-iskola ukoll. 

Fl-1996 kien mitlub ikompli l-istudji u mar Dublin jirriċerka fuq John Henry Newman, fuq it-tema tal-kuxjenza. Gradwa b'distinzjoni minn Milltown Institute of Theology and Philosophy, immexxi mill-Ġiżwiti, fl-1999, u l-Università Sależjana ta' Ruma qabbditu jgħallem it-teoloġija morali u l-ispiritwalità.

F'Ruma huwa kien attiv ukoll fl-Accademia Alfonsiana u korsijiet internazzjonali għal kongregazzjonijiet reliġjużi.

## Karigi
Fl-2005 sar ir-rettur tal-Istitut tal-formazzjoni Pastorali, li kien ħoloq hu stess fl-Arċidjoċesi ta' Malta. 

Sa mill-2008, Attard qed iservi bħala kunsillier għat-tieni terminu konsekuttiv bħala kunsillier tal-ministeru taż-żgħażagħ Sależjani.
Birdman (film)

***Birdman or (The Unexpected Virtue of Ignorance)*** huwa film black comedy Amerikan tal-2014 miktb, prodott u dirett minn Alejandro Gonzales Inarritu. Rebaħ l-Oscar għall-Aqwa Film fl-2015. L-atturi ewlwnin huma Michael Keaton, Edward Norton, u Naomi Watts.

## Trama

Riggan Thomson huwa attur li issa qed jikber fiż-żmien. Għoxrin sena ilu kien populari ħafna bħala l-istilla tas-serje ta’ films Birdman li kien suċċess kbir. Wara t-tieni film ta’ din is-serje, madankollu, Riggan ma ridx ikompli jaħdem f’dawn il-films imma beda jaħdem f’films oħra, li l-ebda wieħed minnhom m’għamel suċċess. Issa, biex jipprova juri li kapaċi jagħmilha ta’ affarijiet oħra minbarra ‘Birdman’, adatta storja ta’ Raymond Carver għal palk u issa qegħdin isiru l-provi tagħha fi Broadway. 

Minbarra li Riggan huwa l-kittieb ta’ din il-play, huwa wkoll id-direttur tagħha u l-attur prinċipali. Il-provi fil-biċċa l-kbira jmorru ħażin. Imma l-affarijiet imorru minn ħażin għal għar meta, wara fjask waqt waħda mill-provi, Riggan jingaġġa lil Mike Shiner, attur ta’ fama imma li hu mgħaruf li jagħmila li jaf aktar mid-diretturi. L-atturi l-oħra jinkludu lil Lesley, ħabiba antika tiegħu u li se twettaq ħolma li dejjem kellha li tirreċta fi Broadway; u l-ħabiba tiegħu Laura. Binthu Sam, li għadha kif spiċċat kors ta’ riabilitazzjoni mid-droga, toqgħod wara l-kwinti, filwaqt li l-aqwa ħabib tiegħu, Brandon, huwa l-manager. Sadanittant, il-kritiku influwenti tat-teatru tan-New York Times qed iħuf biex ilesti ħa jattakka din il-produzzjoni.
 
Film drammatiku u kummiedja dwar it-teatru u li jesprimi ċerta rabja għal fatt li  l-films blockbusters moderni jagħmlu suċċess filwaqt li l-vera arti, dik li tittela’ fuq il-palk, ikollha inqas suċċess.
Rota

**Rota**, jew biċikletta, hi vettura mħaddma mill-bniedem, b'żewġ roti mwaħħlin ma' frejm, waħda wara l-oħra. Xi ħadd li jsuq rota jissejjaħ ċiklist.

Ir-roti daħlu fis-seklu 19 fl-Ewropa u, fl-2003 kien hemm iktar minn biljun madwar id-dinja kollha, id-doppju mill-karozzi. Huma l-mezz ta' trasport ewlieni f'ħafna reġjuni. Jipprovdu wkoll forma popolari ta' rikreazzjoni, u ġew addattati għall-użu ta' ġugarelli għat-tfal, fitness ġenerali, fil-militar u l-pulizija, servizzi courier, u tlielaq tar-roti.

Il-forma bażika u konfigurazzjoni ta' rota ftit inbidlet mindu l-ewwel mudell b'katina ġie żviluppat fl-1885. Imma ħafna dettalji tjiebu, speċjalment mill-miġja tal-materjali u d-disinji megħjuna mill-kompjuter. Dawn wasslu għat-tkattir ta' disinji speċjalizzati għal ħafna tipi ta' ċikliżmu.

L-invenzjoni tar-rota kellha effett enormi fuq is-soċjetà, kemm f'termini ta' kultura u kemm għall-avvanzi moderni tal-metodi industrijali. Numru ta' elementi li eventwalment kellhom parti mill-irwol tal-iżvilupp tal-karozza kienu inizjalment ivvintati għall-użu tar-rota, bħall-ball bearing, tajers pnewmatiċi, sprockets b'katina, u r-roti bl-ispokes bit-tensjoni.

## Etimoloġija
Il-kelma *bicycle* bl-Ingliż dehret l-ewwel darba fl-Ingliż fil-gazzetta The Daily News fl-1868, biex tiddeskrivi "Bysicles u trysicles" fuq ix-"Cahamps Elysées u Bois de Boulogne." Il-kelma kienet l-ewwel darba intużat fl-1847 f'pubblikazzjoni Franċiża biex tiddeskrivi vettura mhux identifikata ta' żewġ roti, possibbilment ta' karreġġa. Id-disinn tar-rota kien avvanz fuq il-veloċipede, għalkemm il-kliem kienu ntużaw b'ċertu grad ta' overlap għal xi kliem.

Fil-Unicode, il-kodiċi ħeksadeċimali għal "rota" hi **1F6B2**. L-istring `&amp;#x1F6B2;` tipproduċi 🚲.
Ġwanni l-Battista

**San Ġwann il-Battista** kien predikatur u figura reliġjuża. Insibu dan il-karattru kemm fir-reliġjon Kristjana kif ukol fl-Iżlam.

Ġwanni kellu l-mod tiegħu kif jgħammed u jaħfer id-dnubiet. Ġesù stess kien segwaci ta' Ġwanni. Insibu l-istorja tiegħu fit-Testment il-ġdid. Ġwanni kien jippriedka fid-deżert, u ħafna kienu jmorru jisimgħuh. Kien wissa lir-re Erodi u qallu li ma jistax iżomm għandu l-mara ta' ħuh. Hawnhekk beda t-tilwim bejniethom. Ġara li Salomè, żifnet żifna li tant għoġbot lil Erodi, li qallha li tista' tistolbu li trid, anke sa nofs is-saltna. Hawnhekk mġegħla min ommha, talbitu ras Ġwanni l-Battista. Erodi ma xtaqx, però minħabba li kien taha l-kelma tiegħu, u minħabba n-nies, kellu jwettaq dak li wiegħed. Erodi bagħat jordna biex jaqtgħu ras Ġwanni l-Battista. Hekk ġara, u din ngħatat lil Salomè. Il-ġisem ta' Ġwanni ġie meħud mid-dixxipli tiegħu u difnuh.
Deportivo Cali

**Asociación Deportivo Cali**, magħruf ukoll bħala sempliċement **Deportivo Cali** u xi drabi **Cali**, huwa klabb tal-futbol professjonali Kolombjano, ibbażat ġewwa l-belt ta' Cali, fi Kolombja. Huma jilgħabu fl-ogħla diviżjoni Kolombjana, Categoría Primera A.
Steve Zahn

**Steven James** "**Steve**" **Zahn** (Minnesota, Stati Uniti tal-Amerika, 13 ta' Novembru, 1967) kien *stand-up comedian*, attur, produttur tal-films, u xeneġġjatur Amerikan.
Larry David

**Lawrence Gene** "**Larry**" **David** (New York, Stati Uniti, 2 ta' Lulju, 1947) huwa attur, *stand-up comedian*, produttur tal-films, u xeneġġjatur Amerikan.
Jeff Garlin

**Jeffrey Todd** "**Jeff**" **Garlin** (twieled fil-5 ta' Ġunju 1962) huwa attur, *stand-up comedian*, produttur tal-films, u xeneġġjatur Amerikan.
Robert Brian Wilson

**Robert Brian Wilson** (California, Stati Uniti tal-Amerika, 1962) kien attur, *stand-up comedian*, produttur tal-films, u xeneġġjatur Amerikan.
Chris Hardwick

**Christopher Ryan** "**Chris**" **Hardwick** (Kentucky, Stati Uniti tal-Amerika, 23 ta' Novembru, 1971) kien attur, *stand-up comedian*, produttur tal-films, u xeneġġjatur Amerikan.
Kotba-Argo Limited

**Kotba-Argo Limited** hi dar tal-pubblikazzjonijiet Maltija li ppubblikat dawn il-kotba:

* *On [[Da Vinci Code|The Da Vinci Code]] / Dwar The Da Vinci Code*, ta' Frans Sammut (2006)

* *Għajdun il-Għaqal, Kliem il-Għerf u Qwiel Maltin ta’ [[Mikiel Anton Vassalli]]*, maqlub fil-Malti modern minn Frans Sammut (2006), il-ktieb kien ta' Mikiel Anton Vassalli (1828)

* *Ora*, rumanz fantaxjentifiku ta' Roman Païen (2006)

* *Il-Gaġġa*, ta' Frans Sammut (2007, 2008)

* *[[Bonaparte à Malte]]*, ta' Frans Sammut (2008)

* *Il-Belt fuq il-Qamar*, rumanz fantaxjentifiku ta' Reuben Gauci (2008)

* *Il-Liġi, il-Morali u r-Raġuni*, ta' Giuseppe Mifsud Bonnici u Mark A. Sammut (2008)

* *Malta at the European Court of Human Rights*, ta' Mark A. Sammut, David A. Borg, u Patrick Cuignet, b'kontribuzzjonijiet tal-Prof. Kevin Aquilina, l-Imħallef Giovanni Bonello, u l-Membru Parlamentari Ewropew Therese Comodini Cachia (2012)
### Referenzi
Osama bin Laden

**Osama bin Muħammed bin Għawad bin Laden** (bl-Għarbi: أسامة بن محمد بن عوض بن لادن‎, *Usâma bin Muħammad bin Għawaḍ bin Lâdin*; Rijad, 10 ta' Marzu 1957 – Abbottabad, 1 ta' Mejju 2011) kien membru tal-familja Bin Laden, familja biljunarja Sawdija u fundatur tal-organizzazzjoni ġiħadija tal-Qaeda, responsabbli għall-attakki tal-11 ta' Settembru fuq l-Istati Uniti tal-Amerka u ħafna attakki fuq miri ċivili u militari b'eluf ta' vittmi. Minħabba dan Bin Laden tilef iċ-ċittadinanza Sawdija tiegħu u ġie miċħud minn familtu.

Bin Laden kien fuq il-listi tal-*American Federal Bureau of Investigation* tal-iktar għaxar maħruba mfittxija u l-iktar terroristi mfittxija, għall-involviment tiegħu fl-isplużjonijiet ta' ambaxxati Amerikani fl-1998. Wara l-2001, Bin Laden kien il-mira ewlenija tal-*War on Terror* tal-Istati Uniti. Bin Laden u l-mexxejja l-oħra tal-Qaeda kien maħsub li kienu mistoħbija fuq il-fruntiera bejn l-Afganistan u l-Pakistan.

## Assassinat
Nhar l-1 ta' Mejju 2011, Barack Obama ħabbar li unita' żgħira speċjali tal-Istati Uniti fetħet attakk dirett fuq bin Laden, fil-belt ta' Abbottabad, madwar 60 mil 'il barra mill-kapitali tal-Pakistan, Islamabad. Ingħad li bin Laden ċaħad l-għażla li ingħata li jagħti ruħu b'idejh, bil-konsegwenza li spiċċa maqtul fl-isparatura li żviluppat bejn iż-żewġ naħat. Ingħad ukoll li fl-attakk inqatlu wkoll membri oħra tal-familja tiegħu, b'wieħed minnhom ikun iben l-istess bin Laden. 

Wara li ħarġet l-aħbar ta' din il-mewt, ċentri diplomatiċi Amerikani madwar id-dinja tpoġġew fuq l-ogħla livell ta' twissija, filwaqt li ċittadini madwar id-dinja qed jitwissew biex joqgħodu iktar attenti, minħabba l-biża' li sostenituri ta' bin Laden jistgħu jirritaljaw. 

Malli ħarġet l-aħbar, mijiet ta' nies inġabru quddiem il-White House u b'mod spontanju kantaw diversi innijiet, fosthom, l-innu nazzjonali.
Ayman al-Zawahiri

**Ayman Mohammed Rabie al-Zawahiri** (bl-Għarbi: أسامة بن محمد بن عوض بن لادن‎, **Aymān Muḥammad Rabie al-Zawahiri**; Maadi, 19 ta' Ġunju 1951) kien membru tal-familja al-Zawahiri, familja biljunarja Sawdija u fundatur tal-organizzazzjoni ġiħadija al-Qagħida.
Daniel Sturridge

**Daniel Andre Sturridge** (twieled fl-1 ta' Settembru 1989) huwa plejer tal-futbol Ingliż. Fil-karriera tiegħu lagħab ma' Manchester City, Chelsea, Bolton Wanderers, Liverpool, West Bromwich Albion u Trabzonspor.

## Ħoloq esterni
*
Johnny Navarro

**Johnny Navarro** (Valletta, 23 ta’ Ottubru 1912 - 5 ta’ Awwissu 1997) kien wieħed mill-aqwa atturi li qatt ħarġu minn Malta, li jibqa’ magħ­ruf għall-versatilità tiegħu u l-kapaċità kbira li kellu li b’ħar­sa biss jifqa’ l-udjenza f’daħka jew f’bikja waħda.

## Tfulija
Bin Enrico Navar­ro u Pasqualina neè Cutajar, Johnny studja fl-iskola Umberto Primo u wara għadda għal Flores College fejn is-suġġett preferut tiegħu kien it-Taljan. 

Bħala żagħżugħ kien membru attiv tal-Azzjoni Kattolika tal-Belt, imbagħad kien mid-ħla sew tas-Salesjani. Kien bnie­dem li jħobb ix-xogħol u jieħu kollox bis-serjetà, speċjalment fl-għajnuna siewja li kien jagħti lill-missieru fin-negozju tiegħu.

Sa minn età żgħira bdiet tit­rawwem fih il-passjoni lejn il-palk, fejn fil-fatt ħa parti f’reċ­ta fl-għaqda tal-Gioventù Kattolika (tal-Pawlini) ta’ 12-il sena. Sentejn wara ħa sehem fir-reċta “Il Ventaglio” ta’ Carlo Goldoni fit-Teatru Rjal, il-Belt u minn hemm ma waqaf qatt. 

## Teatru
Ħadem ħafna operetti bl-Ingliż bħal “Maid of the Mountains” u anke bit-Taljan ta’ Pirandello kif ukoll ta’ Eduardo de Filippo.

Johnny Navaro kellu karrie­ra twila ta’ attur ‘self-made’ b’rappreżentazzjonijiet fuq il-palk f’diversi teatri f’Malta u Għawdex, il-Kanada u l-Aws­tralja. Fil-Manoel kellu ħafna ‘plays’ tqal u serji bħal “La Torre sul Pollaio”, “Lo Sbaglio di essere vivo” u “Nina non Far La Stupida”.

Minbarra dan, kellu wirjiet għall-emigranti Maltin fejn tela’ jferraħ lil ħutna Maltin u Għawdxin tliet darbiet f’Syd­ney u f’Melbourne l-Awstralja, fi New York l-Istati Uniti u f’Ontario l-Kanada.

Atturi li ħadmu ma’ John-ny Navarro jgħidulek li kien jib­ril­la fl-improvizzazzjoni. Skript li kien mejjet kien jagħ­tih il-ħajja u jagħmlu aktar rikk. L-udjenza kienet f’idejh, tistenna xi qabża bla ħsieb minn fuq xi attur ieħor jew għal fuqhom. Kien flessibbli u l-istatura tiegħu kienet tgħinu biex fi ftit mumenti kapaċi joħloqlok paradossi billi jitgħawweġ, jaqbeż u jċaqlaq ġismu bl-aktar mod tad-daħk.

## Ħajja personali
Iżda dan kollu kien jagħmlu fit-teatru, mhux fit-triq jew id-dar. Kif kienet tispiċċa l-pro­duzzjoni kien joħroġ is-Sur John Navarro. Peress li kien jagħmel xogħol bħala awditur qatt ma kien iħalli ċ-ċajt jidħol fl-affarjiet serji bħax-xogħol tiegħu.

Johnny Navarro żżewweġ ftit wara l-mewt ta’ missieru lil Maria Criscuoli hekk kif faqqgħet it-Tieni Gwerra Dinjija. Kellhom erba’ wlied bniet – Gladys, Marlene, Marcelle u Valerie – u kienu joqogħdu fi Triq Dingli, Tas-Sliema. 

Fl-1990, John u Mary Navarro iċċelebraw il-50 sena miż-żwieġ tagħhom. Ftit snin wara mietet ħesrem il-mara u disa’ xhur wara Malta tilfet wieħed mill-akbar atturi li qatt rat. 

Johnny Navarro miet fl-għomor ta’ 84 sena.

## Referenzi

## Ħoloq esterni

* L-attur komiku Johnny Navarro fuq YouTube (ONE News Malta)
Johnny Catania

**Johnny Catania** (Msida, 23 ta' Ġunju 1925 - 11 ta' Novembru 1991) kien attur u makjettista Malti.

Bejn l-1941 u l-1964 ħadem bħala armament fitter fit-Tarzna.

Flimkien ma' Charles Clews u oħrajna, fl-1945 huwa waqqaf il-kumpanija teatrali Stage Commandos, u sena wara r-Radju Muskettieri. Bejn l-1956 u l-1964 mexxi diversi konkorsi ta' talent.

Kien kummidjant maħbub minn ħafna u għamel wirjiet barra f'Malta, inkluż f'Londra, Toronto, San Francisco, New York, Melbourne u Sydney.

Fl-1964 huwa emigra lejn il-Kanada fejn ħadem bla heda għall-komunità Maltija u b'riżq id-Dar tal-Providenza.

Huwa miet f'Windsor, Ontario, fl-età ta' 66 sena.
Mario Beccaria

**Mario Beccaria** (twieled f'Sant'Angelo Lodigiano fit-18 ta' Ġunju 1920 – miet fit-22 ta' Novembru 2003) kien politiku mal-Partit Demokristjan Taljan.

## Bijografija

Imwieled f'Sant'Angelo Lodigiano fl-1920, bejn l-1960 u l-1964 serva bħala sindku Demokristjan ta' Sant'Angelo Lodigiano.

Kien ukoll membru tal-Kamra tad-Deputati mill-1968 sal-1972 u mill-1972 sal-1976. 

Matul il-karriera politika tiegħu kien Membru tas-sitt Kummissjoni tal-finanzi u t-teżor fil-ħames leġiżlatura, Membru u Segretarju tad-disa' Kummissjoni tax-xogħlijiet pubbliċi u Membru tal-Kummissjoni Parlamentari għall-konsulenza lill-Gvern dwar in-normi delegati fil-qasam tad-dazji doganali fis-sitt leġiżlatura.

F'Sant'Angelo Lodigiano hemm triq imsemmija għalih.

## Referenzi

## Ħoloq esterni

*  Ħidma parlamentari ta' Mario Beccaria
Lodi

**Lodi** hi belt Taljana b’xi 44.769 abitant, li qiegħda fit-tramuntana tal-pajjiż, bejn ix-xmara Adda u xmara Po. Hi l-kapitali tal-provinċja tal-istess isem (reġjuni tal-Lombardija)

## Ħoloq esterni

*  Sit uffiċjali
Attakki ta' Novembru 2015 f'Pariġi

Fit-13 ta' Novembru 2015 filgħaxija, numru ta' attakki terroristiċi koordinati seħħew f'Pariġi, Franza u fis-subborg Saint-Denis fit-Tramuntana ta' Pariġi. L-attakki kkonsistew fi sparar tal-massa, bombi suwiċidjali, bombi u nies meħudin bħala ostaġġi. Bdew fid-21:16 CET, fejn seħħew tliet splużjonijiet u sitt sparaturi tal-massa, b'bombi wkoll ħdejn l-iStade de France f'Saint-Denis. L-agħar attakk kien fit-teatru Bataclan fejn l-attakkanti ħadu ostaġġi u b'konfronti mal-pulizija, sakemm spiċċa kollox fis-00:58 14 ta' Novembru CET.

Tal-inqas 129 persuna inqatlu, 89 minnhom fit-teatru Bataclan. Iktar minn 350 persuna ġew feruti mill-attakki, inklużi 99 persuna irrappurtati f'qagħda serja. Apparti l-vittmi pajżani, tmien attakkanti inqatlu wkoll u awtoritajiet komplew ifittxu għal kull kompliċi. F'dikjarazzjoni televiżiva f'23:58 CET, il-President Franċiż François Hollande ħabbar stat nazzjonali t'emerġenza, l-ewwel stat t'emerġenza nazzjonali mill-2005, u minħabba f'hekk poġġa kontrolli temporanji madwar il-fruntiera tal-pajjiż. In-nies ġew ordnati biex ma joqogħdux barra fit-toroq ta' Pariġi, l-ewwel darba sa mill-1944.

Fl-14 ta' Novembru, l-Istat Iżlamiku tal-Iraq u l-Lvant (ISIS) ikklejmja r-responsabbiltà tal-attakki. Skont il-gazzetta *[[The Wall Street Journal]]*, l-attakki kienu motivati mill-Istat Iżlamiku bħala "ritaljazzjoni" tal-irwol tal-Franċiżi fil-Gwerra Ċivili tas-Sirja u fil-Gwerra Ċivili tal-Iraq. Hollande qal ukoll li l-attakki kienu organizzati minn barra l-pajjiż "mill-Istat Iżlamiku b'għajnuna interna" u ddeskriviehom bħala "atti ta' gwerra".

Dawn l-attakki kienu l-agħar li seħħew fi Franza mit-Tieni Gwerra Dinjija u l-iktar li mietu fl-Unjoni Ewropea mill-bombi tal-ferrovija f'Madrid fl-2004. L-attakki ġew jum biss wara attakki oħrajn mill-Istat Iżlamiku fil-Libanu fit-12 ta' Novembru 2015, fejn inqatlu 43 persuna; ġurnata wara l-qtil tal-membru tal-ISIS Jihadi John u 14-il jum wara li ġġarraf l-ajruplan Metrojet Flight 9268, fejn mietu 217-il passiġġier u 7 membri tal-kru, li l-fergħa Sinaj tal-Istat Iżlamiku qiegħda tikklejmja responsabbiltà. Qabel dan l-attakk ta' Pariġi, Franza kienet diġà kien fuq allarm għoli mill-attakki ta' Jannar 2015 fl-istess belt ta' Pariġi fejn inqatlu 17-il persuna, inklużi pajżani u uffiċjali tal-pulizija.

Dan l-avveniment ġie msemmi mit-Telegraph bħala l-attakki f'Pariġi tal-"Friday the 13th", minħabba li ġara fil-jum tradizzjonali ta' sfortuna tal-Ġimgħa t-13.
Dritt Internazzjonali

Id-**Dritt Internazzjonali** hu ġabra ta' regoli li huma aċċettati b'mod ġenerali bħala vinkolanti fir-relazzjonijiet bejn l-Istati u n-Nazzjonijiet. Huwa qafas għall-prattika ta' relazzjonijiet internazzjonali stabbli u organizzati. Id-differenza bejn id-Dritt Internazzjonali u l-ordinamenti ġuridiċi msejsin fuq l-Istat hi li d-Dritt Internazzjonali hu primarjament applikabbli għall- pajjiż u mhux għaċ-ċittadini privati. 

Id-Dritt Nazzjonali jista' jsir Dritt Internazzjonali meta t-trattati jiddelegaw il-ġurisdizzjoni nazzjonali lit-tribunali sovranazzjonali, bħalma hi l-Qorti Ewropea tal-Jeddijiet tal-Bniedem jew il-Qorti Kriminali Internazzjonali. Trattati bħall-Konvenzjoni ta' Ġinevra jistgħu jeżiġu li d-Dritt Nazzjonali jikkonforma ma' xi partijiet tagħhom.

Ħafna mid-Dritt Internazzjonali hu governanza msejsa fuq il-kunsens. Dan ifisser li Stat Membru ma huwiex marbut jottempera ruħu ma' dan it-tip ta' Dritt Internazzjonali, sakemm ma jkunx ta l-kunsens għal ċerta mġiba. Din hi kwestjoni ta' sovranità tal-Istat. Imbagħad hemm aspetti oħrajn tad-Dritt Internazzjonali la ma humiex imsejsin fuq il-kunsens imma xorta waħda huwa obbligatorju għall-Istati u għall-atturi non-Statali li jimxu magħhom, bħal ngħidu aħna d-Dritt Internazzjonali Konswetudinarju u l-*jus cogens*.

It-terminu *Dritt Internazzjonali* japplika għal tliet dixxiplini legali distinti:

Id-Dritt Internazzjonali Pubbliku, li jirregola r-relazzjoni bejn l-Istati u l-entitajiet internazzjonali. Dan jinkludi dawn il-kampi legali: id-Dritt tat-Trattati, id-Dritt tal-Baħar, id-Dritt Kriminali Internazzjonali, id-Dritt tal-Gwerra jew id-Dritt Umanitarju Internazzjonali, u d-Dritt tar-Refuġjati.

Id-Dritt Internazzjonali Privat li jittratta kwestjonijiet ta' (i) liema ġurisdizzjoni tista' tisma' każ u (ii) id-Dritt li jirregola liema ġurisdizzjoni tapplika għall-kwestjonijiet sollevati fil-każ.

Id-Dritt Sovranazzjonali jew id-Dritt tal-Organizzazzjonijiet Sovranazzjonali, li jirrigwardjaw ftehimiet reġjonali fejn id-Drittijiet tal-Istati Nazzjon jistgħu jitqiesu inapplikabbli meta jikkonfliġġu ma' sistema legali sovranazzjonali meta dak l-Istat ikollu obbligu bi Trattat versu kollettiv sovranazzjonali.

Iż-żewġ fergħat tradizzjonali huma:
*jus gentium* – id-Dritt tan-Nazzjonijiet
*jus inter gentes* – il-ftehimiet bejn in-Nazzjonijiet.
Dritt

It-terminu **dritt** jintuża b'modi differenti:

* hu l-assjem u l-kumpless (normalment sistematiku) tar-regoli li jirregolaw ħajjet il-membri tal-komunità li d-Dritt ikun jirreferi għaliha;

* ix-xjenza tal-ġurista, li jistudjaw s-sistemi msemmijin;

* il-ġudizzju dwar il-legalità u l-leġittimità tal-azzjonijiet li jikkompetu lill-Istat jew lill-personalitajiet fiżiċi u ġuridiċi.

Bħala fakultà ggarantita mill-ordinament lil kull persuna jew organizzazzjoni jissejjaħ jedd.
Jedd

Il-**jeddijiet** huma prinċipji legali, soċjali, jew etiċi ta' libertà jew intitolament.

Fi kliem ieħor, il-jeddijiet huma regoli normattivi fundamentali dwar in-nies x'tista' tagħmel jew in-nies x'inhu dovut lilha skont xi sistema legali, konvenzjoni soċjali, jew teorija etika.

Il-jeddijiet huma ta' importanza essenzjali fid-dixxiplini bħad-Dritt u l-etika, l-aktar fit-teoriji dwar il-ġustizzja u d-deontoloġija. 

Il-jeddijiet huma ta' spissa meqjusin fundamentali għaċ-ċivilizzazzjoni, billi jitqiesu pilastri stabbiliti tas-soċjetà u l-kultura, u l-istorja tal-kunflitti soċjali tista' tinstab fl-istorja ta' kull jedd u tal-iżvilupp tiegħu. Skond l-i*Stanford Encyclopedia of Philosophy*, "il-jeddijiet jistrutturaw il-form tal-gvernijiet, il-kontenut tal-liġijiet, u l-għamla tal-moralità kif perċepita fil-preżent".
Argenteuil

**Argenteuil** () huwa komun fil-majjistral  tas-subborgi ta' Pariġi, Franza. Il-komun jinsab 12.3 km (7.6 mi) miċ-ċentru ta' Pariġi. Argenteuil huwa sub-prefettura tad-dipartiment Val-d'Oise, is-sede tal-arrondissement t'Argenteuil.

Argenteuil huwa t-tieni l-aktar komun popolat fis-subborgi ta' Pariġi (wara Boulogne-Billancourt) u l-aktar wieħed popolat fid-dipartiment Val-d'Oise, għalkemm mhuwiex prefettura tiegħu, huwa maqsum bejn il-komuni ta' Cergy u Pontoise.

## Isem
L-isem Argenteuil kien irreġistrat għall-ewwel darba fil-karta rjali tas-sena 697 bħala Argentoialum.

## Storja
Il-komun t'Argenteuil twaqqaf bħala kunvent fis-seklu 7. Il-monasteru li rriżulta milll-kunvent kien meqrud matul ir-Rivoluzzjoni Franċiża.

Ħarba rurali għal Pariġini, issa huwa subborg ta' Pariġi. Fost il-pitturi li għamlu Argenteuil famuża huma Claude Monet, Jean-Étienne Delacroix, Auguste Renoir, Gustave Caillebotte, Alfred Sisley u Georges Braque

## Personalitajiet
* Fabien Ateba, plejer tal-baskitbol
* Franck Beria, futboler
* Georges Braque, skultur
* Ingrid Chauvin, attriċi
* Sidney Duteil, ospitant tat-televiżjoni
* Ibrahim Gary, karateka
* Alexandre Ndoye, plejer tal-baskitbol

## Trasport
Argenteuil huwa servut minn żewġ stazzjonijiet tal-linja tal-ferrovija suburbana Transilien Paris – Saint-Lazare li huma Gare d'Argenteuil u Val d'Argenteuil.

## Edukazzjoni
Il-Conservatoire à rayonnement départemental de Musique (Konservatorju tal-Mużika radjazzjoni dipartimentali) jinsab f'Argenteuil. André Bon huwa wieħed mill-eks studenti tiegħu.

## Ġemellati
* Dessau-Roßlau, Ġermanja
* Clydebank, Skozja
* Alessandria, Italja
* Hunedoara, Rumanija

## Gallerija

|Ristorant ta' Mcdonald's f'Argenteuil.
Stampa:Consv.jpg|Conservatoire à rayonnement départemental de Musique.
File:Edouard Manet 058.jpg|Ix-Xmara Seine f'Argenteuil. (Pittura ta' Édouard Manet)

## Ħoloq esterni
* Sit uffiċjali  
* Facebook uffiċjali 


Koordinati:
Flóra Kádár

**Flóra Kádár** (; (Ungeriż: *Kádár Flóra*) (twieldet fl-4 ta' Awwissu 1938 – mietet fit-3 ta' Jannar 2003) kienet attriċi Ungeriża.

## Bijografija

Imwielda Budapest fl-1928. Flóra Kádár bdiet il-karriera tagħha ta' 25-il sena fit-ċinema, għalkemm it-traġitt tal-karriera tagħha mexa aktar fuq il-linja tat-teatru. 

## Televiżjoni
**Maigret: Maigret on Home Ground*, direzzjoni ta' James Cellan Jones (1992)
**Maigret: Maigret and the Hotel Majestic*, direzzjoni ta' Nicholas Renton (1993)
**Szomszédok (Ġirien)*, direzzjoni t' Ádám Horváth (1991) u (1995)

## Filmografija
**Young Hearts* direzzjoni ta' Márton Keleti (1953)
**Merry-Go-Round/Una piccola giostra* direzzjoni ta' Zoltán Fábri (1956)
**Lovefilm/Film d'amore*, direzzjoni t'István Szabó, rebbieħ tal-Oscar  (1970) 
**Adoption/Adozione*, direzzjoni ta' Márta Mészáros (1975) 
**Mrs. Dery Where Are You?*, direzzjoni ta' Gyula Maár (1975)
**Nobody's Daughter/Árvácska* direzzjoni ta' László Ranódy u Gyula Mészáros (1976)
**Angi Vera* direzzjoni ta' Pál Gábor (1978)
**Potteries/Cserepek* direzzjoni t'István Gaál (1980)
**The Revolt of Job/La rivolta di Giobbe*, direzzjoni t'Imre Gyöngyössy u Barna Kabay (1983)
**Colonel Redl/Il colonnello Redl*, direzzjoni t'István Szabó, rebbieħ tal-Oscar (1985)
**We Never Die*, direzzjoni ta' Róbert Koltai (1993)
**Mesmer*, direzzjoni ta' Roger Spottiswoode (1994)
**All Men Are Mortal* direzzjoni t'Ate de Jong (1995)
**Sunshine*, direzzjoni t'István Szabó, rebbieħ tal-Oscar (1999) 

## Teatru
**Le Misanthrope* (Molière)
**Questi fantasmi!* (Eduardo De Filippo)
**Il cigno* (Ferenc Molnár)
**It-Tnax-il Lejl* (William Shakespeare)
**Dead Souls/Le anime morte* (Nikolai Gogol)
**The Tragedy of Man/La tragedia dell’uomo* (Imre Madách)
**The Snow Queen/La regina delle nevi* (Evgeny Schwartz)

## Referenzi

## Ħoloq esterni

*
Użbekistan

L-**Użbekistan**, uffiċjalment ir-**Repubblika tal-Użbekistan** (Użbek: *Oʻzbekiston Respublikasi*), huwa pajjiż interkjuż dobbju fl-Asja Ċentrali. Il-pajjiż huwa kostituzzjonali, repubblika presidenzjali, jinkludi 12-il provinċja, repubblika awtonoma waħda, u belt kapitali waħda. L-Użbekistan hija mdawra minn ħames pajjiżi: il-Każakistan lejn it-tramuntana; it-Taġikistan lejn ix-Xlokk; il-Kirġiżistan lejn il-grigal; l-Afganistan lejn in-nofsinhar; u t-Turkmenistan lejn il-Lbiċ.

Il-pajjiż kien parti mit-Turkic Khaganate u wara mill-Imperi Timurid, ir-reġjun li llum jinkludi r-Repubblika tal-Użbekistan intrebaħ kmieni fis-seklu 16 mit-Turkic tal-Lvant. Iż-żona ġiet gradwalment inkorporata mill-Imperu Russu matul is-seklu 19, u fl-1924, l-Użbekistan saret repubblika kostitwenti mdawra mill-Unjoni Sovjetika, magħrufa bħala r-Repubblika Sovjetika Soċjalista Użbeka (RSS Użbeka). Wara t-tifrik tal-Unjoni Sovjetika, il-pajjiż iddikjara l-indipendenza bħala r-Repubblika tal-Użbekistan fil-31 ta' Awwissu 1991 (uffiċjalment iċċelebrata fil-jum ta' wara).

## Referenzi
Korea ta' Fuq

Il-**Korea ta' Fuq**, uffiċjalment ir-**Repubblika Demokratika tal-Poplu tal-Korea** (**RDPK**; Chosŏn'gŭl: 조선민주주의인민공화국, hanċa: 朝鮮民主主義人民共和國, MK: *Chosŏn Minjujuŭi Inmin Konghwaguk*), huwa pajjiż fl-Asja tal-Lvant, fil-parti tat-tramuntana tal-Peniżola Koreana. L-isem *Korea* huwa derivat mir-Renju ta' Goguryeo, miktub ukoll bħala *Koryŏ*. Il-kapitali u l-akbar belt hija Pyongyang. Il-Korea ta' Fuq taqsam fruntiera ta' art maċ-Ċina fit-tramuntana u fil-majjistral, flimkien max-xmajjar Amnok (Yalu) u Tumen, u sezzjoni żgħira tax-Xmara Tumen tiffurma wkoll fruntiera mar-Russja fil-grigal. Iż-Żona Demilitarizata Koreana timmarka l-konfini bejn l-Korea ta' Fuq u l-Korea t'Isfel. Il-Korea ta' Fuq hija dittatorjat kommunista (mil-1945) u hija wahda mil-izjed pajjiezi izolati u minajr drittijiet basici umani illum. Ir-regim tal-Korea ta' Fuq ghandha l-fuq min-1000 cittadini Korejani gewwa kampi tal-kontrencament u hemm kazi ta' kannibalizmu li kien ir-rezultat tal-poliziji ekonomici tar-regim kommunist Korejan ta' Kim Jong-Il, kif ukoll missieru Kim il-Sung u t-tifel tieghu, Kim Jong-Un

## Referenzi
Enghien-les-Bains

**Enghien-les-Bains** huwa komun fit-tramuntana  tas-subborgi ta' Pariġi, Franza. Il-komun jinsab 13.5 km (8.4 mi) miċ-ċentru ta' Pariġi, fid-département ta' Val-d'Oise.

## Storja
Qabel ir-Rivoluzzjoni Franċiża, li bħalissa hi Enghien-les-Bains, kienet lag u art bassasa taħt il-ġurisdizzjoni ta' Montmorency.

Fl-1766, qassis fl-oratorju ta' Montmorency skopra sulfur sħun viċin il-lag ta' Enghien, u ż-żona bdiet tiżviluppa bħala resort spa.

Fil-ħolqien tal-*[[Komuni ta' Franza|komuni]]* fl-1790, matul ir-Rivoluzzjoni Franċiża, iż-żona ta' Enghien ġiet irtirata mill-ġurisdizzjoni ta' Montmorency u nqasmet bejn diversi komuni.

Fis-seklu dsatax, l-iżvilupp ta' Enghien wassal għall-inkorporazzjoni bħala komun. Il-komun, li huwa msemmi Enghien-les-Bains, inħoloq fis-7 ta' Awwissu 1850 u kiseb parti mit-territorju ta' Deuil-la-Barre u ngħaqad ma' parti mit-territorju ta' Saint-Gratien, parti mit-territorju ta' Soisy-sous-Montmorency u parti mit-territorju ta' Épinay-sur-Seine.

## Trasport
Enghien-les-Bains huwa servut minn żewġ stazzjonijiet tal-linja tal-ferrovija suburbana Transilien Paris – Nord li huma Gare d'Enghien-les-Bains u Gare de La Barre-Ormesson.

## Ġemellati
* Enghien, Belġju
* Bad Dürrheim, Ġermanja

## Personalitajiet
* Johanna Joseph, plejer tal-baskitbol
* Mistinguett, attriċi u kantanta (1875–1956).
* Alphonse Laurencic, attivist repubblikan u trejdjunjonist fi Spanja
* Aurelien Collin, futboler

## Ħoloq esterni

*  Sit tal-Kunsill ta' Enghien-les-Bains
*  Facebook uffiċjali
Kirgiżistan

Il-**Kirgiżistan** (bil-Kirgiż: *Кыргызстан Kyrgyzstan*), uffiċjalment ir-**Repubblika Kirgiża** (bil-Kirgiż: *Кыргыз Республикасы Kyrgyz Respublikasy*), li qabel kien magħruf bħala **Kirghizia**, huwa pajjiż allokat fl-Asja Ċentrali. Peress li huwa interkjuż u muntanjuż, il-Kirgiżistan huwa mdawwar mill-Każakistan lejn it-Tramuntana, l-Użbekistan lejn il-Punent, it-Taġikistan lejn il-Lbiċ u c-Ċina lejn il-Lvant. Il-belt kapitali u l-akbar belt hija Bishkek.

L-Istorja tal-Kirgiżistan tmur lura għal aktar minn 2,000 sena u tinkludi varjetà ta' kulturi u imperi. Għalkemm il-pajjiż huwa ġeografikament iżolat mill-art muntanjuża ħafna tiegħu, dan ikkontribwixxa biex iżomm il-kultura antika tiegħu. Storikament, il-Kirgiżistan kien f'salib it-toroq ta' diversi ċiviltajiet kbar, jiġifieri bħala parti mit-Triq tal-Ħarir u rotot kummerċjali u kulturali oħra. Apparti li kien hemm sensiela abitata twila ta' tribujiet indipendenti u mexxejja ta' gruppi, il-Kirgiżistan kien perjodikament taħt il-ħakma barranija u laħaq is-sovranità bħala stat-nazzjon wara li sfaxxat tal-Unjoni Sovjetika fl-1991.

## Referenzi
Knisja Arċipretali San Gwann Battista

Il-**Knisja Arċipretali San Ġwann Battista** hija knisja Kattolika fix-Xewkija, Għawdex.

Fl-1845, il-Parroċċa tax-Xewkija kkummissjonat l-istatwa titulari ta’ San Ġwann Battista, minquxa fl-injam mill-iskultur Pietru Pawl Azzopardi.

Il-knisja parrokkjali tax-Xewkija saret Arċipretali fl-10 ta’ Frar 1893, fi żmien l-Arċipriet Pietru Pawl Ciantar. B’digriet tal-Isqof Nikol Ġ. Cauchi fil-21 ta’ Mejju 1978, ir-Rotunda tax-Xewkija ġiet mgħollija għall-ġieħ ta’ Santwarju Djoċesan; fl-istess sena twaqqfet uffiċjalment bħala s-Sede Spiritwali tal-Ordni ta’ San Ġwann f’Għawdex.
Università Amerikana ta' Malta

L-**Università Amerikana ta' Malta** (Ingliż: *American University of Malta*, AUM) hi istituzzjoni edukattiva privata proposta fin-Nofsinhar ta' Malta. Huwa ppjanat li l-kampus jinqasam bejn Bormla u Marsaskala, u l-proġett huwa maħsub li jirriġenera n-Nofsinhar ta' Malta u jagħti spinta ekonomika u soċjali lil dik iż-żona. Minn mindu ġiet ippreżentata l-proposta f'Mejju 2015, ġiet iġġenerata kontroversja, speċjalment peress li parti kbira mill-kammpus għandu jinbena fuq art barra ż-żona tal-iżvilupp; magħrufa bl-Ingliż bhala *Outside Development Zone* (ODZ).

## Referenzi