Hyracoidea

**Hyracoidea** hija ordni ta' mammiferi placentati, eżattament l-iraċi, fil-klassi Mammalia, fis-sottoklassi Theria, fl-infraklassi Eutheria, fis-superordni Afrotheria u fit-takson Paenungulata. 

Din l-ordni għadha rappreżentat minn familja waħda biss ħajja, Procaviidae, u minn tliet ġeneri *[[Heterohyrax]]*, *[[Procavia]]* u *[[Dendrohyrax]]* u bi speċi ħajjin sa llum.

Flimkien maż-żewġ ordnijiet oħra ta' Proboscidea u Sirenia, Hyracoidea jiffurmaw it-takson Paenungulata u dan tal-aħħar flimkien mat-takson Afroinsectiphilia jiffurmaw is-superordni Afrotheria.

## Lista tal-ispeċi ħajjin tal-ordni Hyracoidea

Hemm dibattitu jaħraq għaddej bejn il-mammoloġisti dwar kemm huma fin-numru l-ispeċi ta' iraċi. Bħalissa fil-biċċa l-kbira tal-klassifikazzjonijiet qegħdin jiġu imniżżla 4 speċi, iżda din hija waħda temporanja, għaliex hemm pressjoni kbira minn ħafna xjentisti biex tinġabar aktar informazzjoni u materjal biex issiru aktar testijiet ġenetiċi.

Klassifikazzjoni skont "Mammal Species of the World" ta' Wilson D.E. u Reeder D.M. (it-3et edizzjoni):

*Ordni **Hyracoidea**
**Familja Procaviidae 
***Ġeneru *[[Dendrohyrax]]*
****Iraċ tas-siġar ta' Nofsinhar, *Dendrohyrax arboreus*
****Iraċ tas-siġar tal-Punent, *Dendrohyrax dorsalis*
***Ġeneru *[[Heterohyrax]]*
****Iraċ tal-arbuxelli tat-tbajja sofor, *Heterohyrax bruceii*
***Ġeneru *[[Procavia]]*
****Iraċ tal-ġebel ta' Kap, *Procavia capensis*

Klassifikazzjoni skont "Walker's Mammals of the World" ta' R. M. Novak (is-6 edizzjoni):

*Ordni **Hyracoidea**
**Familja Procaviidae 
***Ġeneru *[[Dendrohyrax]]*
****Iraċ tas-siġar ta' Nofsinhar, *Dendrohyrax arboreus*
****Iraċ tas-siġar tal-Punent, *Dendrohyrax dorsalis*
****Iraċ tas-siġar tal-Lvant, *Dendrohyrax validus*
***Ġeneru *[[Heterohyrax]]*
****Iraċ tal-arbuxelli tat-tbajja sofor, *Heterohyrax bruceii*
****Iraċ tal-arbuxelli ta' Aħaġġar, *Heterohyrax antineae*
****Iraċ tal-arbuxelli ta' Matadi, *Heterohyrax chapini*
***Ġeneru *[[Procavia]]*
****Iraċ tal-ġebel ta' Kap, *Procavia capensis*

Klassifikazzjoni alternattiva sal-1995:

*Ordni **Hyracoidea**
**Familja Procaviidae 
***Ġeneru *[[Dendrohyrax]]*
****Iraċ tas-siġar ta' Nofsinhar, *[[Dendrohyrax arboreus]]*
****Iraċ tas-siġar tal-Punent, *[[Dendrohyrax dorsalis]]*
****Iraċ tas-siġar tal-Lvant, *[[Dendrohyrax validus]]*
***Ġeneru *[[Heterohyrax]]*
****Iraċ tal-arbuxelli tat-tbajja sofor, *Heterohyrax bruceii*
****Iraċ tal-arbuxelli ta' Aħaġġar, *Heterohyrax antineae*
****Iraċ tal-arbuxelli ta' Matadi, *Heterohyrax chapini*
***Ġeneru *[[Procavia]]*
****Iraċ tal-ġebel ta' Kap, *Procavia capensis*
****Iraċ tal-ġebel ta' Johnston, *Procavia johnstoni*
****Iraċ tal-ġebel tal-Punent, *Procavia ruficeps*
****Iraċ tal-ġebel tal-Lvant, *Procavia syriaca*
****Iraċ tal-ġebel ta' Kaokoveld, *Procavia welwitchii*

## Tassonomija tal-ordni Hyracoidea

*Ordni Hyracoidea				
**Familja Pliohyracidae				
****[[Sottofamilja]] [[Geniohyinae]]				
****Ġeneru *Seggeurius* (Crochet, 1986)
******Seggeurius amourensis* (Crochet, 1986)
****Ġeneru *Geniohyus* (Andrews, 1904)
******Geniohyus magnus* (Andrews, 1904)
******Geniohyus mirus* (Andrews, 1904)
******Geniohyus diphycus* (Matsumoto, 1926)
***Sottofamilja [[Saghatheriinae]]				
****Ġeneru *Microhyrax* (Sudre, 1979)
******Microhyrax lavocati* (Sudre, 1979)
****Ġeneru *Meroehyrax* (Whitworth, 1954)
******Meroehyrax bateae* (Whitworth, 1954)
****Ġeneru *Selenohyrax* (Rasmussen u Simons, 1988)
******Selenohyrax chatrathi* (Rasmussen u Simons, 1988)
****Ġeneru *Pachyhyrax* (Schlosser, 1910)
******Pachyhyrax crassidentatus* (Schlosser, 1910)
****Ġeneru *Bunohyrax* (Schlosser, 1910)
******Bunohyrax fajumensis* (Andrews, 1904)
******Bunohyrax major* (Andrews, 1904)
****Ġeneru *Megalohyrax* (Andrews, 1903)
******Megalohyrax eocaenus* (Andrews, 1903)
******Megalohyrax gevini* (Sudre, 1979)
******Megalohyrax championi* (Arambourg, 1933)
****Ġeneru *Saghatherium* (Andrews u Breadnell, 1902)
******Saghatherium antiquus* (Andrews u Breadnell, 1902)
******Saghatherium sobrina* (Matsumoto, 1926)
******Saghatherium humarum* (Rasmussen u Simons, 1988)
******Saghatherium browni* (Rasmussen u Simons, 1988)
****Ġeneru *Thyrohyrax* (Meyer, 1973)
******Thyrohyrax domorictus* (Meyer, 1973)
******Thyrohyrax pygmaeus* (Matsumoto, 1922)
******Thyrohyrax meyeri* (Rasmussen u Simons, 1991)
******Thyrohyrax litholagus* (Rasmussen u Simons, 1991)
***Sottofamilja [[Titanohyracinae]]		
****Ġeneru *Antilohyrax* (Rasmussen u Simons, 2000)
******Antilohyrax pectidens* (Rasmussen u Simons, 2000)
****Ġeneru *Titanohyrax* (Matsumoto, 1922)
******Titanohyrax andrewsi* (Matsumoto, 1922)
******Titanohyrax mongereaui* (Sudre, 1979)
******Titanohyrax ultimus* (Matsumoto, 1922)
******Titanohyrax angustidens* (Rasmussen u Simons, 1988)
***Sottofamilja [[Pliohyracinae]]				
****Ġeneru *Sogdohyrax* (Dubrovo, 1978)
******Sogdohyrax soriaus* (Dubrovo, 1978)
****Ġeneru *Kvabebihyrax* (Gabunia u Vekua, 1966)
******Kvabebihyrax kachethicus* (Gabunia u Vekua, 1966)
****Ġeneru *Prohyrax* (Stromer, 1926)
******Prohyrax tertiarius* (Stromer, 1926)
****Ġeneru *Parapliohyrax* (Lavocat, 1961)
******Parapliohyrax mirabilis* (Lavocat, 1961)
******Parapliohyrax ngororgensis*				
****Ġeneru *Pliohyrax* (Osborn, 1899)
******Pliohyrax graecus* (Gaudry, 1862)
******Pliohyrax rossignoli* (Viret, 1947)
****Ġeneru *Postschizotherium* (Von Koenigswlad, 1932)
******Postschizotherium chardini* (Von Koenigswlad, 1932)
******Postschizotherium licenti* (Von Koenigswlad, 1966)
******Postschizotherium intermedium* (Von Koenigswlad, 1966)
**Familja [[Procaviidae]]				
***Ġeneru *Dendrohyrax* (Gray, 1868)
*****Dendrohyrax arboreus* (A. Smith, 1827)
*****Sottospeċi
******Dendrohyrax arboreus adolfifriederici*
******Dendrohyrax arboreus arboreus*			
******Dendrohyrax arboreus braueri*			
******Dendrohyrax arboreus crawshayi*			
******Dendrohyrax arboreus ruwenzorii*	
*****Dendrohyrax dorsalis* (Fraser, 1855)
*****Sottospeċi
******Dendrohyrax dorsalis dorsalis*		
******Dendrohyrax dorsalis emini*				
******Dendrohyrax dorsalis latrator*		
******Dendrohyrax dorsalis nigricans*		
*****Dendrohyrax validus* (True, 1890)
*****Sottospeċi
******Dendrohyrax validus neumanni*		
******Dendrohyrax validus schusteri*		
******Dendrohyrax validus terricola*		
******Dendrohyrax validus validus* (True, 1890)
***Ġeneru *Gigantohyrax* (Kitching, 1965)
*****Gigantohyrax maguirei* (Kitching, 1965)
***Ġeneru *Heterohyrax* (Gray, 1868)
*****Heterohyrax antineae* (Heim de Balsac u Begouen, 1932)
*****Heterohyrax brucei* (Gray, 1868)
*****Sottospeċi
******Heterohyrax brucei brucei*				
******Heterohyrax brucei chapini* (Hatt, 1933)
******Heterohyrax brucei dieseneri*
******Heterohyrax brucei kempi*				
******Heterohyrax brucei manningi*
******Heterohyrax brucei munzneri*
******Heterohyrax brucei victorianjansae*	
***Ġeneru *Procavia* (Storr, 1780)
*****Procavia antiqua* (Broom, 1934)
*****Procavia transvaalensis* (Shaw, 1937)
*****Procavia capensis* (Pallas, 1766)
*****Sottospeċi
******Procavia capensis abbyssinicus*
******Procavia capensis bounhioli*
******Procavia capensis burtonii*				
******Procavia capensis capensis*				
******Procavia capensis capillosa*		
******Procavia capensis habessinica*
******Procavia capensis hopsi*				
******Procavia capensis jayakari*				
******Procavia capensis johstoni*				
******Procavia capensis klaverensis*			
******Procavia capensis lopesi*				
******Procavia capensis mackinderi*
******Procavia capensis marlothi*				
******Procavia capensis ruficeps*			
******Procavia capensis scioana* (Giglioni, ?)	
******Procavia capensis syriaca*				
******Procavia capensis welwitchii*
******Procavia capensis windhuki''

## Referenzi
*Shoshani, Jeheskel (November 16, 2005). Wilson, D. E., and Reeder, D. M. (eds) Mammal Species of the World, 3rd edition, Johns Hopkins University Press, 87-89. ISBN 0-801-88221-4.
*Nowak, R. M. 1999. Order Hyracoidea. Pages 1041-1047 in: Walker's Mammals of the World. Sixth Edition. Volume II. (R. M. Nowak). Johns Hopkins University Press, Baltimore.
*The Paleobiology Database.

## Ħoloq esterni
*Artiklu minn "BBC Science and Nature" fuq l-Iraċ
*"The Tree of Life Web Project" Ordni Hyracoidea
*Referenza għall-Iraċ fuq sit dwar l-Iljunfanti