Hans Memling

**Hans Memling** (spellut **Memlinc** ukoll; twieled għall-ħabta tal-1430 – miet fil-11 ta' Awwissu 1494) kien pittur attiv fil-Fjandri, li ħadem skont it-tradizzjoni tal-pittura bikrija tan-Netherlands. Huwa twieled fir-reġjun tal-Main Nofsani u x'aktarx li qatta' tfulitu f'Mainz, il-Ġermanja. Huwa ttrasferixxa ruħu fin-Netherlands u qatta' xi żmien fl-istudjo ta' Rogier van der Weyden fi Brussell, il-Belġju. Sussegwentement għamluh ċittadin ta' Bruges fl-1465, fejn sar wieħed mill-artisti ewlenin, u kellu studjo kbir, fejn tpittru xogħlijiet reliġjużi li sikwit kienu jinkorporaw ritratti tal-patruni għonja tiegħu. Il-patruni ta' Memling kienu jinkludu bankiera, merkanti, politiċi, membri tal-kleru u aristokratiċi.

Ir-ritratti ta' Memling kienu msejsa fuq l-istili li tgħallem meta kien żagħżugħ. Huwa kiseb suċċess kbir, u fl-1480 ġie elenkat fost l-iżjed ċittadini għonja f'lista tat-taxxi tal-belt.

Huwa żżewweġ lil Anna de Valkenaere f'xi żmien bejn l-1470 u l-1480, u flimkien kellhom tlett itfal. L-arti ta' Memling ġiet skoperta mill-ġdid fis-seklu 19, u reġgħet kisbet popolarità kbira.

## Ħajja u xogħlijiet

Imwieled f'Seligenstadt, qrib Frankfurt fir-reġjun tal-Main Nofsani, Memling wettaq l-apprendistat tiegħu f'Mainz jew f'Köln u iktar 'il quddiem ħadem fin-Netherlands taħt Rogier van der Weyden (għall-ħabta tal-1455 u l-1460) fi Brussell, id-Dukat ta' Brabant. Imbagħad mar jaħdem fi Bruges, il-Kontea tal-Fjandri għall-ħabta tal-1465.

Huwa pitter għall-Kavallieri ta' San Ġwann fl-1479 u fl-1480. Fl-1477, meta kien maħsub li kien miet, fil-fatt kellu kuntratt biex joħloq opra għal fuq l-artal tal-knisja tax-xirka tal-bejjiegħa tal-kotba ta' Bruges. Din l-opra, *Xeni tal-Passjoni ta' [[Ġesù|Kristu]]*, issa tinsab fil-Galleria Sabauda ta' Torino, l-Italja. *L-Aħħar Ġudizzju*, li ilha tinsab fi Gdańsk, il-Polonja (dak iż-żmien il-Ġermanja), mill-1473, tinsab fil-Mużew Nazzjonali ta' hemmhekk. *L-Aħħar Ġudizzju* ġiet ikkummissjonata minn Angelo Tani, li dak iż-żmien kien id-direttur tal-fergħa ta' Bruges tal-Bank tal-Medici, għal kappella f'dik li issa hija l-Badia Fiesolana fi Fiesole. Meta t-trittiku jingħalaq, Tani u martu jidhru għarkopptejhom jitolbu. It-trittiku ġie ttrasportat lejn Fiesole fuq bastiment li nħataf minn Paul Beneke f'April 1473.

L-eqdem allużjonijiet għal pitturi marbuta ma' Memling huma marbuta mar-relazzjonijiet tiegħu mal-qorti tal-Istat Burgundjan fi Brussell. L-inventarji ta' Margarita tal-Awstrija, imfassla fl-1524, jalludu għal trittiku tal-*Alla tal-Ħniena* ta' Rogier van der Weyden, fejn il-partijiet tal-ġnub bl-anġli ġew impittra mill-"Mastru Hans".

Il-pittura ta' ''Ġwanni l-Battista'' ta' Memling (għall-ħabta tal-1470) tinsab fil-gallerija ta' Munich, il-Ġermanja.

Ir-ritratti ta' Memling, b'mod partikolari, kienu popolari fl-Italja. Skont Paula Nuttall, il-kontribut siewi ta' Memling għar-ritratti kien l-użu tiegħu tal-isfondi pajsaġġistiċi, ikkaratterizzati minn "kuntrast ibbilanċjat bejn fuq u isfel, quddiem u l-isfond: il-parti ewlenija b'ras is-suġġett ibbilanċjata bil-kobor newtrali tas-sema, u l-parti newtrali tal-ispalel mogħtija l-ħajja permezz tad-dettall tal-pajsaġġ fl-isfond". L-istil tar-ritratti ta' Memling influwenza x-xogħol ta' bosta pitturi Taljani tal-aħħar tas-seklu 15, kif huwa evidenti fix-xogħlijiet ta' pereżempju Raffaello, *Ritratti ta' Agnolo u Maddalena Doni*. Ix-xerrejja tal-pitturi tiegħu jinkludu l-Kardinal Grimani u l-Kardinal Bembo f'Venezja, kif ukoll il-kapijiet tal-Familja Medici f'Firenze.

Pitturi oħra jinkludu l-*Madonna u l-Qaddisin* (li għaddiet mill-kollezzjoni ta' Duchatel għal-Louvre f'Pariġi, Franza), il-*Madonna bil-Bambin* (impittra għal Sir John Donne u li issa tinsab fil-Gallerija Nazzjonali ta' Londra, ir-Renju Unit), u l-erba' ritratti attribwiti fl-Uffizi ta' Firenze (inkluż ir-*Ritratt ta' Folco Portinari*), ix-*Xeni mill-Passjoni ta' Kristu* fil-Galleria Sabauda ta' Torino u l-*Wasla u t-Trijonf ta' Kristu.*

Għall-ħabta tal-1492, Memling ġie kkummissjonat biex ipitter l-opra ta' fuq l-artal ta' Najera għall-Monasteru Benedittin ta' Santa Maria la Real f'Najera, La Rioja, Spanja. L-opra ta' fuq l-artal, li tlestiet fil-Fjandri, kienet tikkonsisti minn xbieha ta' Alla mdawwar bl-anġli jdoqqu varjetà ta' strumenti mużikali fuq ringiela sħab bi sfond lewn id-deheb. Studju reċenti ta' Bart Fransen iddetermina li Gonzalo de Cabredo u l-Patri Superjuri Pablo Martinez kienu kkummissjonaw il-ħolqien ta' din l-opra tal-arti.

Memling kiseb biżżejjed prosperità biex ismu jidher f'lista tat-875 ċittadin l-iktar għonja ta' Bruges li b'mod obbligatorju kellhom jikkontribwixxu għas-self miġbur minn Massimiljanu I tal-Awstrija sabiex jiġu ffinanzjati l-ostilitajiet lejn Franza fl-1480. Isem Memling ma jibqax jidher fil-listi sussegwenti ta' din ix-xorta.

Iktar 'il quddiem f'ħajtu, Memling pitter is-*Santwarju ta' Santa Ursula* fil-mużew tal-isptar ta' Bruges, *San Kristofru u l-Qaddisin* (1484) fl-akkademja, id-*Dittiku ta' Maarten van Nieuwenhove* fl-isptar ta' Bruges, u *Kurċifissjoni* kbira, b'xeni mill-Passjoni ta' Kristu (1491), mill-Katidral ta' Lübeck, li issa tinsab fil-Mużew ta' Sant'Anna f'Lübeck. Lejn l-aħħar tal-karriera ta' Memling, ir-reġistri tax-xirka tal-pitturi fi Bruges isemmu l-ismijiet ta' żewġ apprendisti li ħadmu ma' Memling u li ħallsu l-miżati tagħhom biex ikunu parti mix-xirka fl-1480 u fl-1486.

Memling miet fi Bruges. Il-fiduċjarji tat-testment tiegħu dehru quddiem il-qorti fi Bruges fl-10 ta' Diċembru 1495, u r-rekords jindikaw li Memling ħalla warajh diversi tfal u proprjetà konsiderevoli.

## Twapet ta' Memling
Hemm erba' xogħlijiet ta' Memling li jidhru f'tapit Orjentali. Dawn huma t-*Trittiku bil-Madonna u l-Bambin fuq it-Tron* (li jinsab fil-Mużew tal-Istorja tal-Arti fi Vjenna, l-Awstrija), it-*Trittiku ta' John Donne* (li jinsab fil-Gallerija Nazzjonali ta' Londra, ir-Renju Unit), il-*Madonna bil-Bambin fuq it-Tron flimkien ma' familja kbira* (li tinsab fil-Louvre f'Pariġi, Franza), u r-*Ritratt ta' żagħżugħ jitlob* (li tinsab f'Madrid fil-Fundacion Coleccion Thyssen-Bornedmisza). Dawn kollha għandhom mudell ripetut b'mod indefinit li huwa rappreżentattiv ta' tip arkajku ta' tiżjin fit-twapet Torok mill-Anatolja jew mill-Armenja. Dawn it-tipi ta' twapet ingħataw kunjom Memling u huma magħrufa bħala t-twapet ta' Memling. Huma kkaratterizzati minn linji b'qishom "ganċijiet" li jirradjaw minn korp ċentrali.

## Referenzi