Birkirkara

**Birkirkara** hija belt fiċ-ċentru ta' Malta. Hija waħda mill-aktar ibliet popolati fuq il-gżira, bit-29,482 abitant fl-2024. Il-belt tikkonsisti f'ħames parroċċi awtonomi: Santa Elena, San Ġużepp Ħaddiem, il-Madonna tal-Karmnu, Santa Marija  u San Ġorġ Preca (Swatar). Il-Mottu tal-belt huwa "*[[In hoc signo vinces]]*" ("B'dan is-sinjal inti tirbaħ") għall-viżjoni tas-salib li kellu l-Imperatur Kostantinu bin Santa Elena, li wasslet għall-konverżjoni tiegħu għall-fidi Nisranija, u l-arma għandha salib aħmar sempliċi, b'kuruna fuqha. 

## Etimoloġija
*Birkirkara* tfisser “ilma kiesaħ” jew “ilma mexxej" L-isem jirreferi ghal post ta' wied fil-belt.

Oriġinarjament, l-isem kien miktub bħala *Birchircara*, b'influwenza mill-ortografija Taljana li tradizzjonalment ma tużax l-ittra “K”. Ta’ spiss jitqassar bħala B’kara/Kara.

## Ġeografija
Birkirkara tinsab f’wied. Minhabba din il-pozizzjoni, hija maghrufa għall-għargħar fi ġranet b’maltempati kbar billi l-ilma li jaqa  fin-Naxxar, Ħ'Attard u Ħal-Balzan jispicca jghaddi minnha. Ġew proposti diversi proġetti biex jghinu f'dan ir-rigward.

## Klima
Birkirkara ghandha klima Mediterranja Csa taħt il-klassifikazzjoni tal-Klima Koppen  Birkirkara tgawdi xtiewi ħfief bi ftit xita u sjuf sħan xotti. It-temperatura tal-belt tvarja minn 10 sa 31 °C (50.5 sa 87.3 °F) matul is-sena

## Storja
Birkirkara hija waħda mill-eqdem bliet f’Malta b’referenza rrekordjata fl-1402 fil-kitba ta' Luttrell, Anthony T, *Cappella of Birkarkam*  Hija ssemmiet fir-Rapport Ekkleżjastiku tal-1436 li jsemmi l-parroċċi f’Malta u Għawdex li kienu jeżistu dak iż-żmien, li minnhom Birkirkara ħareġ bħala l-akbar parroċċa. Matul is-snin żviluppaw diversi parroċċi u subborgi minn Birkirkara, fosthom Sliema, San Ġiljan, Imsida, il-Ħamrun fis-seklu 19 u Santa Venera fil-bidu tas-seklu 20. Fis-snin aktar reċenti, San Ġwann (1965) u Tal-Ibraġ li hareg minn Birkirkara biex jifforma parti mill-lokalità tas-Swieqi fl-1993. 

Tul is-snin Birkirkara kibret f’ċentru kummerċjali importanti kif ukoll f’żona residenzjali b’densità għolja ta’ popolazzjoni.

## Knejjes
Il-Parroċċa ta' Birkirkara kienet ilha mill-1360 bil-kappella ta' Santa Elena fil-limiti tal-Għargħar. Fl-1436, l-Isqof Mons. Dusina rrikonoxxiha bħala waħda mill-għaxar Parroċċi ta' Malta. Fil-5 ta' Diċembru 1630, Papa Urbanu VIII waqqaf il-Kolleġjata Elenjana permezz ta' Bolla Papali bl-isem "Sacri Apostolatus Ministerio". Dan kien fi żmien il-Kappillan Dun Filippu Borgia (1567-1649).

### Il-Knisja ta' Santa Elena
Il-Knisja ta' Santa Elena nbniet f'post l-aktar ċentrali ta' Birkirkara u akbar fid-daqs minn ta' qabilha, u hi r-raba' knisja parrokkjali. Din bdiet tinbena fl-1727, l-Isqof Gaspare Gori Mancini qiegħed l-ewwel ġebla tal-Knisja. Taħt l-ewwel ġebla tqiegħdu midalja ta' Santa Elena kif ukoll l-ismijiet tal-Papa u l-Isqof ta' dak iż-żmien. Fl-20 ta' Ottubru 1782, l-Isqof Vincenzo Labini ikkonsagra l-Knisja taħt it-titlu tal-Imperatriċi Santa Elena. Fit-18 ta' Jannar 1950, Papa Piju XII għolla l-Knisja għall-unur ta' Bażilka Minuri bl-unuri kollha.

### Knisja l-Qadima
Il-knisja ta’ Santa Marija, magħrufa bħala l-Knisja l-Qadima ta’ Birkirkara, tinsab il-barra miċ-ċentru storiku ta’ Birkirkara, fuq il-naħa l-oħra tal-wied. Inbniet għall-ħabta tal-1607 fuq pjanta ta' Vittorio Cassar, iben Ġlormu Cassar. Meta Vittorio Cassar miet, fl-1607, ix-xogħol fuq il-knisja tkompla minn Tommaso Dingli.

Fil-post fejn hemm il-knisja llum, qabel kien hemm knisja medjevali. Meta l-Kapitlu iddeċieda li jitlaq mill-knisja u jmur fil-Knisja ta’ Sant’ Elena riedu jwaqqgħu l-knisja l-qadima. Wara 120 sena il-knisja ingħalqet u ġiet abbandunata.

Dun Gejtanu Mannarino, magħruf għar-Rewwixta tal-Qassisin tal-1775, indifen f’din il-knisja. Matul il-Pesta l-Kbira tal-1813, f'din il-knisja ndifnu l-mejtin.

Sa madwar l-1850 il-koppla tal-Knisja kienet għadha f’postha, imma partijiet mis-saqaf kienu ga waqgħu sa mill-1830. 

Fl-1969, beda xogħol kbir fuq din l-knisja biex tkun tista' terġa' tibda tintuża wara ħafna snin ta’ abbandun totali.

Fl-1992, l-Arcisqof Ġużeppi Mercieca kien ħass il-bżonn pastorali li din iż-żona ta’ Birkirkara tkun awtonoma, jiġifieri indipendenti mill-parroċċa ta’ Sant’ Elena. Nhar it-8 ta’ Mejju 2005, iż-żona pastorali awtonoma ta’ Santa Marija reġgħet saret Parroċċa għaliha.

## Arkitettura u Postijiet Importanti
Birkirkara jospita ħafna postijiet importanti:

* Malta Financial Services Authority (MFSA), ir-regolatur finanzjarju ta’ Malta għandu l-kwartieri ġenerali tiegħu f’Birkirkara. 

* Il-Kulleġġ San Alwigi

* l-Akwadott ta’ Wignacourt mibni fis-seklu 17. 

* Il-Bażilika ta’ Sant' Elena, li tospita l-akbar qanpiena tal-knisja f’Malta. 

* Simonds Farsons Cisk – l-ewwel Birrerija f'Malta

* Dar Pirotta

* Dar Papa Frangisku – Kenn immexxi mill-fergħa Maltija ta’ Caritas Internationalis 

* Villa Chelsea issa dar il-Fondazzjoni Richmond – Karità li toffri Programmi ta’ Riabilitazzjoni

* l-Istazzjon l-Antik tal-Ferrovija li llum jinsab fi ġnien pubbliku.  Il-ferrovija ta’ Malta li kienet tintuza bħala mezz ta’ trasport importanti kienet tieqaf hawn. Il-Ferroviji ngħalqu fl-1931. 

* Teatru Roxy  

* Torri ta' Birkirkara  (*Ghar il-Gobon*)

* Torri tal-Wejter

* Villa Lauri 

* Mitħna Ta’ Ganu 

### Monumenti

* Monument ta' Sir Anthony Mamo 
* Nicca ta' l-Erwieh 

## Kunsill Lokali ta' Birkirkara
Il-Kunsill ta' Birkirkara jinsab fit-tieni sular tac-Centru Civiku f' Birkirkara. Il-membri tal-Kunsill preżenti huma dawn:

* Desirei Grech  (Sindku)
* Maurizio Gauci (Viċi Sindku)
* Yana Borg Debono Grech
* Kaylocke Buhagiar
* Alfred Attard
* Jade England
* Rosette Cassar
* Luke Vella
* Antoine Attard
* Stefano Sicari
* Karl Cutajar
* Marie Claire Zammit Bonello
* Gilmour Borg

## Żoni f'Birkirkara

*Il-Bwieraq
*Fleur-De-Lys
*L-Imrieħel
*Ta' Ganu
*Ta' Paris
*Tal-Qattus
*Is-Swatar
*Ħas-Sajjied

## Sport
F'Birkirkara is-St. Joseph Sports Club huwa magħruf l-aktar għas-sezzjoni tal-Atletika tiegħu, iżda għandu wkoll sezzjonijiet attivi ohra bħaċ-ċikliżmu, it-triathlon, l-għawm, u t-team tal-futbol li jikkompeti fil-Kompetizzjoni tal-IASC (*Inter Amateur Soccer Competition - Malta*)

Birkirkara F.C. rebaħ il-Premier League Malti erba’ darbiet  u pparteċipat fl-EUFA Europa League fl-2015-16.

## Mwielda fil-Lokalita'
Koordinati: 

Żewġ personalitajiet prominenti mill-lokal huma Eddie Fenech Adami u Alfred Sant,  li servew bħala Prim Ministri ta’ Malta għal numru ta’ snin. Birkirkara huwa wkoll il-post fejn twieled l-ewwel President ta’ Malta Anthony Mamo.

## Ġemellaġġi
Birkirkara għandha ġemellaġġi ma'

*  Grosseto, Italja
*  Sorrento, Italja
*  Longobardi, Italja 

## Referenzi

## Ħoloq esterni
*Kunsill Lokali ta' Birkirkara
*Birkirkara u s-salib
*Empress Helen en fete
*Birkirkara: Informazzjoni ġenerali