Ir-Rabat (Malta)

**Ir-Rabat** [ɪrˈrɐbɐt] huwa wieħed mill-aktar lokalitajiet storiċi ta' importanza f'Malta. Fi żmien ir-Rumani, hawn kien jagħmel parti mill-belt kapitali ta' Malta, Melita, li kienet tinkludi l-Imdina. Fi żmien ir-Rumani is-swar tal-belt kienu jaslu sa ħdejn, fejn illum hemm il-knisja tal-parroċċa tar-Rabat, iddedikata lil San Pawl. Fl-istess żmien, barra s-swar tħaffru bosta katakombi. Taħt bosta mit-toroq tar-Rabat hemm mħaffra numru kbir ta' katakombi kif ukoll partijiet mis-swar li xi darba kienu jduru mal-belt kapitali, *Melita*. 

Biż-żmien, ir-Rabat spiċċa qiesu s-subborg tal-Imdina, jew aħjar estensjoni 'l barra mill-belt difiża mis-swar. F'dan iż-żmien Ruman, u Ruman Tardiv, bdew jitħaffru bosta katakombi li kollha kien barra s-swar. Fil-fatt,il-katakombi kollha jinsabu lil hinn mill-knisja parrokkjali ta' San Pawl. L-eqreb katakombi huma dawk li jagħmlu parti mill-Grotta ta' San Pawl.

## Introduzzjoni Storika

**<big>Pożizzjoni</big>**   

Ir-Rabat hi belt fir-reġjun tat-nofs ta’Malta, b’popolazzjoni ta’ 11,497 (Marzu 2014) ruħ. Ir-Rabat flimkien mal-Imdina jinsab fuq l-aktar parti għolja tal-gżejjer Maltin. Din il-belt tmiss min-naħa mal-Imdina waqt li fuq in-naħat l-oħra testendi naħa minnhom lejn Ħad-Dingli u l-Imtarfa u naħa oħra lejn il-Buskett u lejn bosta widien ta' madwar dik l-għolja. Il-Kunsill Lokali tar-Rabat huwa wkoll l-amministratur tal-Baħrija. L-Imtarfa li kienet tagħmel mar-Rabat kellha l-Kunsill Lokali tagħha, f'Diċembru tal-1999, bl-Att XXI, emenda għall-Att tal-Kunsill Lokali tal-1993 (Att XV) sar amministrat separatament mill-Kunsill Lokali tiegħu. Fir-Rabat tinsab s-sede tan- Nunzjatura Appostolika tas-Santa Sede għar-Repubblika ta’Malta.      

**Postijiet ta’ Interess miftuħa għall-pubbliku**   

* Il-Grotta ta’ San Pawl, (tagħmel mal-Kollġjata ta’ San Pawl). Dħul mill-Mużew Wignacourt
* Il-Mużew tal-Parroċċa (Wignacourt)
* Il-Katakombi ta’ San Pawl (Heritage Malta)
* Il-Katakombi ta’ Sant’Agata, il-Kripta u l-Mużew (MSSP)
* Il-Katakombi ta’ San Katald (jaqa' taħt il-Mużew Wignacourt)
* Id-Domus Romana  (Heritage Malta)
* Casa Bernard (Dar privata mżejna b’bosta għamara u pitturi, eċċ., li wieħed jista’ jżur b’appuntament)
*

**Monasteri**

* Tal-Agostinjani
* Tad-Dumnikani
* Tal-Karmelitani  (Il-Lunzjata)
* Tal-Franġiskani Minuri   
* Tal-Franġiskani Konventwali
*

**Knejjes**

* San Pawl  (Bażilika Kolleġjata - il-Parroċċa) u l-Oratorju San Pubbliju
* San Franġisk (Franġiskani Konventwali)
* Madonna ta’ Ġieżu (Franġiskani Minuri)
* San Mark (Agostinjani)
* Madonna tal-Għar (Dumnikani)
* Sant’Agata 
*San Bastjan  
* 
**Kappelli** 

* San Bartilmew - Miftuħa u fiha s-Sagrament
* San Katald - Miftuħa għal pubbliku bil-katakombi taħtha
*Ta' Casha (Għeriexem)
*Madonna tal-Virtu
*Tas-Settifika
*It-twelid ta' Ġesù (Ta' Xerri)
*
*
* **Postijiet oħra ta’ interess**

* Howard Gardens u s-Salib tad-Dejma
*Monument tal-Gwerra u Monument ta' Pawlu Xuereb, kittieb u politiku
* Chadwick Lakes / Wied Qlejjgħa 
* Niċċa ta’ San Pawl, (Is-Saqqajja)
* It-Tribuna tal-Gran Mastru
* Il-Każin tal-Banda L’Isle Adam
* Il-Każin tal-Banda, Konti Ruġġieru
*Il-Buskett
*Il-Palazz tal-Verdala (Residenza uffiċjali tal-President ta' Malta)
*Ċimiterju u Kappella Santa Margerita

**Żoni urbani u fil-kampanja li jaqgħu taħt l-istess Kunsill Lokali**

Il-Landrijiet - Għajn Qajjet - Kunċizzjoni - Fomm ir-Riħ - Miġra il-Ferħa -Tas-Salvatur - Tas-Salib - id-Dwejra - in-Nadur - Bieb ir-Ruwa - Il-Lunzjata - Baħrija - Għemieri -Għajn Klieb - Il-Ħemżija - Misraħ Suffara - Mtaħleb- Nigret - Nigret tal-Ħarruba - Ras ir-Raħheb - Rdum tal-Lunzjata  Rdum tal-Vigarju - Ħal-Bajjada  - Santa Katarina - Saqqajja  - Ta' Busugrilla - Ta' Cassia - Ta' Fantin - Ta' Gerżuma -Ta' Lawrenti - Ta' Manduca - Ta' Namura - Ta' Sirena - Tal-Infetti -Tabja - Tal-Forok - Tal-Marġa  

**<big>Biblijografija</big>**
 
Pauline Dingli, Rabat - *Discover Historic Treasures, Mystic Legends, Culture and Folklore*. 2007.
 
Pauline Dingli, *Rabat - Mdina*. Best Print. 2009.

## Sport
Ir-Rabat għandu l-klabb tal-futbol tiegħu stess bl-isem Rabat Ajax F.C. Ir-Rabat rebħu l-Premier League Malti darbtejn (1984–85 Maltese Premier League u 1985–86 Maltese Premier League), u t-Tazza Maltija darba fl-1986.

## Ġemellaġġ

*  Tarquinia (Italja).

## Ħoloq esterni
L-Informazzjoni ġiet miġbura minn Rabatmalta.com 

Ingħaqdu magħna fuq ''facebook'' billi tagħfsu hawn.