Saint-Émilion

**Saint-Émilion** (pronunzja: ​[sɛ̃.t‿emiljɔ̃]; bil-Gascon: *Sent Milion*) huwa komun u raħal fid-dipartiment ta' Gironde fin-Nouvelle-Aquitaine fil-Lbiċ ta' Franza. Fl-2016, il-popolazzjoni tar-raħal kienet ta' 1,938 ruħ.

Fil-qalba taż-żona madwar Libourne, f'reġjun ta' għoljiet tal-produzzjoni tal-inbid, Saint-Emilion huwa raħal Medjevali f'salib it-toroq ta' Bordeaux, Saintonge u Périgord. Ir-raħal u l-vinji tal-madwar saru Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1999, fid-dawl tal-istorja ħajja u twila tiegħu fil-qasam tal-produzzjoni tal-inbid, il-knejjes Rumaneski tiegħu u l-fdalijiet tul it-toroq weqfin u dojoq kollha tal-belt.

## Storja
L-istorja ta' Saint-Émilion tmur lura mill-inqas sa 35,000 sena ilu, saż-Żmien Paleolitiku Superjuri. L-*oppidum* inbena fuq l-għolja li tħares fuq il-belt attwali fi żmien il-Galli, qabel ma r-reġjuni ġew annessi minn Awgustu fis-27 Q.K. Ir-Rumani ħawwlu vinji fiż-żona li mbagħad saret Saint-Émilion saħansitra mis-seklu 2. Fis-seklu 4, il-poeta Latin Awsonju faħħar il-frotta tal-vinja.

Saint-Émilion, li qabel kien imsejjaħ Ascumbas, ingħata isem il-patri mill-Brittanja Émilion (għall-ħabta tas-767), li kien jivvjaġġa ħafna biex ixandra l-bxara, u li waqaf jgħix hemmhekk f'eremitaġġ imnaqqax fil-blat fis-seklu 8. Il-patrijiet li segwewh taw bidu għall-produzzjoni tal-inbid kummerċjali fiż-żona.

Minħabba li Saint-Émilion jinsab fuq ir-rotta tal-Pellegrinaġġ ta' San Ġakbu, bosta monasteri u knejjes inbnew matul il-Medju Evu, u fl-1199, taħt it-tmexxija Brittanika ta' Plantagenet, ir-raħal ingħata drittijiet sħaħ. Matul is-sekli 12 u 13, l-inbejjed prodotti fiż-żona kienu rinomati ferm għall-kwalità tagħhom, għalkemm l-instabbiltà politika matul il-gwerer Ewropej tar-reliġjon affettwaw il-vinji b'mod negattiv. Ir-reġjun beda jirkupra biss lejn l-aħħar tas-seklu 19.

## Ġeografija u deskrizzjoni
Saint-Émilion jinsab 35 kilometru fil-Grigal ta' Bordeaux, bejn Libourne u Castillon-la-Bataille. Il-vinji jirrappreżentaw iktar minn 67 % tat-territorju tal-komun. Fi ħdan ir-reġjun hemm taħlita ta' arkitettura reliġjuża Rumaneska Medjevali u "chateaux" fil-vinji, li nbnew fis-sekli 18 u 19. Madankollu, fil-villaġġi l-biċċa l-kbira tal-binjiet huma djar mudesti ta' sular li jmorru lura għas-seklu 19.

## Sit ta' Wirt Dinji
Il-Ġurisdizzjoni ta' Saint-Émilion ġiet iddeżinjata bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1999.

Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-**kriterju (iii)** "Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta' tradizzjoni kulturali jew ta' ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet"; u l-**kriterju (iv)** "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem".

## Popolazzjoni

## Attrazzjonijiet

* Il-Knisja Rumaneska
* Il-Knisja monolitika, imnaqqxa minn irdum tal-ġebla tal-ġir

## Inbid

Iż-żona ta' Saint-Émilion hija waħda miż-żoni prinċipali tal-inbid aħmar ta' Bordeaux flimkien ma' Médoc, Graves u Pomerol. Ir-reġjun huwa ferm iżgħar minn Médoc u jinsab maġenb Pomerol. Bħal fil-każ ta' Pomerol u denominazzjonijiet oħra fix-xatt tal-lemin tal-Gironde, il-varjetajiet primarji ta' għeneb li jintużaw huma l-Merlot u l-Cabernet Franc, b'ammonti relattivament żgħar ta' Cabernet Sauvignon li jintużaw minn xi châteaux.

L-inbejjed ta' Saint Émilion ma ġewx inklużi fil-klassifikazzjoni ta' Bordeaux ta' 1855. L-ewwel klassifikazzjoni formali f'Saint-Émilion saret fl-1955. Għad-differenza tal-klassifikazzjoni tal-1855, din tiġi reveduta regolarment.

## Festival tal-Jazz ta' Saint-Émilion
Mill-2012 'l hawn, Saint-Émilion jospita festival tal-jazz fl-aħħar ta' Lulju.

## Nies notevoli

* Marguerite-Élie Guadet
* Clément Fayat

## Referenzi