Lourdes

**Lourdes** (*Lorda*) huwa komun fid-dipartiment ta' Hautes-Pyrénées, fir-reġjun ta' Midi-Pyrénées fil-Lbiċ ta' Franza. Lourdes hi meqjusa bħala post sagru għal prattikanti Kattoliċi.

Ġewwa Lourdes jgħixu 15,254 ruħ (2007), iżda iżuruha ammonti kbar ta' turisti minħabba s-sinjifikat li għandha għall-pellegrini Kattoliċi. Sal-1858, Lourdes kien post kwiet, iżda huwa mifhum li nhar il-11 ta' Frar, 1958, il-Madonna dehret lit-tfajla Bernardette Soubirous, li dakinhar kien għad kellha 14-il sena.

Il-lokalità ta' Lourdes hija mservija bl-Ajruport ta' Tarbes-Lourdes-Pyrénées (Franċiż: *Aéroport de Tarbes-Lourdes-Pyrénées*) (Kodiċi IATA: LDE).

## Toponimija
Waħda mill-ewwel aċċennijiet magħrufa ta’ Lourdes tmur mill-983, waqt it-twaqqif tal-abbazija ta’ Saint-Pé, fejn Garcie-Arnaud ta t-tielet parti tas-suq ta’ Lourdes (tertiam partem mercati Lurdensis). Sussegwentement għandna bejn l-1114 u l-1130: lo senhor de Lorda; imbagħad 1163-1185: Petro comiti Bigorrensi in castro de Lorda; 1216: Il-kastell ta’ Lourda; c.1250: al castet de Lorda39; 1682 il-belt ta’ Lorde; 1757 Tqil; 1800 - L-aħħar s ta' Lourdes jidhru biss lejn l-aħħar tas-seklu 18.

Ġie nnutat kmieni kemm fl-1698 Lorde, oppid. Aquitaniae, Lapurdum; madankollu l-isem Lapurdum kien applikat għal Bayonne (le Labourd) sas-seklu 11 u wkoll għall-belt ta' Lourdes. Lapurdum jista’ jinqara fl-Avviż ta’ Antoninus, miktub fit-3 seklu u li jikkonċerna Bayonne b’mod aktar partikolari.

## Storja
**<big>Antikità</big>** 

Il-komun attwali ta' Lourdes ilha abitata sa minn żminijiet preistoriċi. Fi żmien ir-Rumani, mill-1 seklu QK. QK, kienet għoljiet oppidum fuq il-post tal-fortizza attwali, kif muri mill-iskoperti arkeoloġiċi numerużi wara t-twaqqigħ tal-parroċċa ta 'San Pierre fil-bidu tas-seklu 20: fdalijiet ta' ħitan, frammenti ta 'ċittadella, pagana. tempju ddedikat lill-allat tal-ilma u tliet altari vottivi. Fis-seklu 5, it-tempju ġie mibdul bi knisja Kristjana bikrija li aktar tard inħarqet, b’nekropoli fil-qrib. Triq Rumana kif ukoll triq tal-ġenb possibbli li tgħaqqad l-għoljiet tal-Pyrenean ma' Narbonne jissuġġerixxu li l-belt tista' tkun il-fortizza quell'oppidum novum msemmija fl-itinerarju ta' Antoninus.

Minn 732 sa 778, Lourdes kienet okkupata mill-Musulmani ta 'Al-Andalus. Mirat, il-mexxej Musulman lokali, kien assedjat minn Karlu Manju, sultan tal-Franki, iżda l-Moor irrifjuta li jċedi. Skont il-leġġenda, ajkla li tgħaddi waqgħet trota enormi f’riġlejn Mirat. Mnikket mill-awgur, Mirat ġie mħeġġeġ imur għand ir-Reġina tas-Sema mill-isqof tal-lokal. Huwa żar il-Madonna l-Iswed ta’ Le Puy u tant baqa’ stordit bis-sbuħija eċċezzjonali tal-ikona li ddeċieda li jċedi l-forti u jikkonverti għall-Kristjaneżmu. Ġiet mgħammda bl-isem Lorus, li ngħata lill-belt, illum magħrufa bħala Lourdes.

**<big>Żmien medjevali</big>**

Ftit hu magħruf dwar Lourdes matul il-perjodu li kien jinfirex mill-invażjonijiet barbari sal-era Karolingja, meta l-belt kienet parti mill-kontea ta 'Bigorre. Il-fortizza kienet f’ċerti żminijiet is-sede tal-konti u, waqt il-kruċjata kontra l-Albiġeni, kienet is-suġġett ta’ tilwim bejn diversi sidien lokali. Fl-aħħar ġie taħt id-dominazzjoni tal-konti ta’ Champagne. Fis-seklu 14, Lourdes kienet l-ewwel okkupata minn Philippe le Bel, imbagħad, matul il-Gwerra tal-Mit Sena, mill-Ingliżi, li kkontrollawha għal kważi nofs seklu, mill-1360 sal-1407, permezz ta’ Mulej feudali lokali bħal Pierre Arnaud de Béarn. u, aktar tard, ħuh Jean de Béarn. L-Ingliżi għarfu jieħdu vantaġġ mill-post strateġiku eċċellenti u l-prosperità ta 'suq tas-seklu 11 dejjem aktar ikkonsolidat grazzi għall-prossimità tiegħu u l-komunikazzjonijiet tajbin ma' Toulouse u Spanja, irnexxielhom jiżguraw gwadann sinifikanti għad-detenturi tal-belt. Fil-belt, li żviluppat fil-wied lejn il-lvant tal-forti, kien hemm 243 nar fil-bidu tas-seklu 15, meta mqabbla ma '150 fis-seklu 13.

Wara li kienet ir-residenza tal-Konti ta’ Bigorre, Lourdes ġiet ċeduta lill-Ingilterra bit-Trattat ta’ Brétigny li xtara paċi temporanja għal Franza matul il-Gwerra tal-Mit Sena, bir-riżultat li l-Franċiżi tilfu l-belt għall-Ingliżi, mill-1360. Fl-1405, Karlu VI assedja l-kastell matul il-Gwerra tal-Mit Sena u eventwalment ħataf il-belt mill-Ingliżi wara assedju ta’ 18-il xahar.

**<big>Età Moderna</big>** 

Karrettun miġbud minn żewġ barrien quddiem il-Kastell Fortifikat ta’ Lourdes fl-1843, minn Eugène de Malbos Fl-aħħar tas-seklu 16, Franza nħarbat minn gwerer reliġjużi bejn Kattoliċi u Ugonotti. Fl-1569, il-Konti Gabriel de Montgomery attakka l-belt ġirien ta’ Tarbes meta r-Reġina Jeanne d’Albret ta’ Navarre stabbilixxiet il-Protestantiżmu hemmhekk. Fl-1592, il-belt ittieħdet mill-forzi tal-Lega Kattolika u l-fidi Kattolika ġiet restawrata. Fl-1607, Lourdes ġiet inkorporata fir-Renju ta’ Franza. Il-kastell sar ħabs taħt Louis XV iżda, fl-1789, l-Istati Ġenerali ordnaw il-ħelsien tal-priġunieri. Wara l-adeżjoni ta 'Napuljun fl-1803, reġa' għamel il-kastell ħabs statali. Lejn tmiem il-Gwerra Peninsulari bejn Franza, Spanja, il-Portugall u l-Gran Brittanja fl-1814, il-forzi Brittaniċi u Alleati taħt il-kmand tad-Duka ta’ Wellington daħlu fi Franza u ħadu l-kontroll tar-reġjun. Huma segwew l-armata tal-Marixxall Soult, u għelbu lill-Franċiżi ħdejn il-belt fil-qrib ta’ Tarbes, qabel ma l-battalja finali qrib Toulouse fl-10 ta’ April 1814 temmet il-gwerra. Sal-1858, Lourdes kienet belt ta’ pajjiż bi ngħas ta’ madwar 4,000 abitant li fiha gwarniġġjon tal-infanterija fil-kastell, punt ta’ tranżitu għall-ilmijiet ta’ Barèges, Cauterets, Luz-Saint-Sauveur u Bagnères-de-Bigorre, u għal dawk li jżuru l-muntanji fi triqithom. lil Gavarnie.

Imbagħad, fil-11 ta’ Frar, 1858, Bernadette Soubirous, tfajla ta’ 14-il sena, sostniet li dehritilha mara sabiħa fl-għar iżolat ta’ Massabielle. Il-mara aktar tard identifikat lilha nnifisha bħala l-Immakulata Kunċizzjoni u l-fidili emmnu li kienet il-Verġni Mqaddsa Marija. Hija dehret 18-il darba u fl-1859 eluf ta’ pellegrini żaru Lourdes. Fuq il-post inbniet statwa tal-Madonna ta’ Lourdes fl-1864. Matul it-Tieni Gwerra Dinjija, il-pellegrinaġġ għal Lourdes naqas b’mod sinifikanti, iżda Lourdes saret ċentru ta’ reżistenza reliġjuża. Ir-refuġjati minn Lorraine marru hemm fl-1941, immexxija mill-isqof eżiljat tagħhom stess, Joseph Jean Heintz. Lourdes kienet id-destinazzjoni ta’ dawra madwar l-istatwa ta’ Notre-Dame de Boulogne (magħrufa bħala Le Grand Retour) li kellha l-għan li tiżgura s-salvazzjoni spiritwali ta’ Franza. Fl-1944, sar pellegrinaġġ ta’ paċi għal Lourdes. Anke wara li ntemmet il-gwerra, il-pellegrinaġġi ħadu xi żmien biex jerġgħu lura għal-livelli tagħhom ta’ qabel il-gwerra, peress li l-ferroviji u d-dgħajjes tal-pellegrinaġġ tas-soltu kienu jintużaw x’imkien ieħor jew inqerdu.

Sa mid-dehriet, Lourdes saret waħda mill-santwarji Marjani Kattoliċi ewlenin fid-dinja. Il-Papa Ġwanni Pawlu II żar darbtejn, fil-15 ta’ Awwissu 1983 u fl-14 u l-15 ta’ Awwissu 2004. Fl-2007, il-Papa Benedittu XVI awtorizza indulġenzi speċjali biex jimmarkaw il-150 anniversarju tal-Madonna ta’ Lourdes.

## Ġeografija
Lourdes tinsab fin-nofsinhar ta’ Franza, f’qiegħ il-Pirinej, ħdejn il-meridjan ta’ Lourdes. Hija ddominata fin-Nofsinhar mill-qċaċet tal-Pirenej ta' Aneto, Montaigu u Vignemale (3,298 m), filwaqt li madwar il-belt hemm tliet qċaċet li jogħla għal 1,000 m, magħrufa bħala Béout, du Petit Jer (bit-tliet slaleb tagħha) u Grand Jer ( bis-salib waħdieni tagħha). Il-Grand Jer huwa aċċessibbli mill-funikular Pic du Jer. Il-Béout darba kien aċċessibbli bil-funikular, għalkemm dan ma baqax jintuża. Għadu viżibbli tinda fin-naħa ta’ fuq. 

Lourdes tinsab f'altitudni ta' 420 m u tokkupa pożizzjoni ċentrali, qasmet mill-Gave de Pau, xmara mgħaġġla li għandha s-sors tagħha f'Gavarnie u li fiha jgħaddu diversi xmajjar żgħar minn Barèges u Cauterets. Il-Gave mbagħad jaqsam lejn il-punent lejn Béarn, wara x-xtut tal-Grotte u sejjer lejn Pau imbagħad Biarritz.

**<big>Klima</big>**

Il-klima ta' Lourdes, minħabba l-prossimità tal-belt mal-Atlantiku, hija oċeanika. Huwa pjuttost ħafif għall-biċċa l-kbira tas-sena b'xita moderata fis-sajf u xita pjuttost għolja fix-xitwa - madwar 120 jum ta' xita u aktar minn 1,000 mm ta' xita medja annwali. Is-sjuf huma sħan, il-ħarifa u r-rebbiegħa huma ħfief, filwaqt li x-xitwa hija friska. Minħabba l-viċinanza tal-belt mal-Pirinej, Lourdes, bħal reġjuni oħra tal-Piemonte tal-Pirenej, tista' madankollu tiġi affettwata fix-xitwa minn mewġ sporadiku ta' ġlata: f'Jannar 1985, it-termometru jaqra -17° Fahrenheit, -27 °C (rekord storiku mill-1934 sal-lum). F'Awwissu 2003 ġiet irreġistrata temperatura tas-sajf ta' 39°C. 

L-istazzjon ta' referenza ta' Lourdes huwa dak ta' Tarbes-Ossun-Lourdes, li jinsab madwar 9 km mill-belt, fiż-żona tal-ajruport ta' Tarbes-Lourdes-Pyrénées, f'360 m 'l fuq mil-livell tal-baħar .

## Dehriet u pellegrinaġġi
Fl-1858, il-Verġni Marija dehret lil Bernadette Soubirous (Maria Bernada Sobirós bl-Oċċitan) tmintax-il darba f’Lourdes (Lorda bl-Oċċitan). Lourdes saret post ewlieni ta’ pellegrinaġġ Kattoliku u fejqan mirakoluż. Fil-11 ta’ Frar 2008 sar il-150 Ġublew tal-Ewwel Dehra b’quddiesa fil-miftuħ li għaliha attendew madwar 45,000 pellegrin. Fl-2020, Lourdes kellha madwar 15,000 abitant. Fl-2012, 715,000 pellegrin attendew avvenimenti relatati mal-Madonna ta’ Lourdes, meta mqabbla ma’ 570,000 fl-2016. Fl-2011, 
 

Lourdes kien fiha madwar 270 lukanda, it-tieni l-ogħla numru ta’ lukandi għal kull kilometru kwadru fi Franza wara Pariġi. Lukandi lussużi tagħha jinkludu l-Grand Hôtel Moderne, l-Hôtel Grand de la Grotte, l-Hôtel Saint-Étienne, l-Hôtel Majestic u l-Hôtel Roissy.

**<big>Dehriet Marjani</big>**

Filgħaxija tal-11 ta’ Frar, 1858, żagħżugħa Kattolika Rumana, Bernadette Soubirous, tirrakkonta li marret tfittex l-injam ma’ oħtha u sħabha oħra meta dehritilha mara ta’ sbuħija indeskrivibbli fl-għar ta’ Massabielle. Għalkemm is-sinjura ma qalitx isimha lil Bernadette meta mistoqsija l-ewwel darba, qaltilha biex tmur lura l-għar. Matul iż-żjarat sussegwenti tagħha, il-mara żvelat lilha nfisha bħala l-"Immakulata Kunċizzjoni". Din kienet referenza għad-dogma tal-Immakulata Kunċizzjoni li kienet ġiet definita biss erba’ snin qabel, fl-1854, mill-Papa Piju IX, fejn qal li l-Verġni Marija nfisha kienet ġiet imnissla ħielsa mill-konsegwenzi tad-dnub oriġinali. Bernadette, li kellha biss għarfien rudimentali tal-fidi Kattolika, ma fehmitx xi tfisser dan, iżda tkellmet dwarha lill-qassis tagħha, Patri Peyremale. Peyremale, għalkemm għall-bidu kien xettiku ħafna dwar it-talbiet ta’ Bernadette, kien konvint malli sema’ dan għax kien jaf li t-tfajla ma kellhiex għarfien tad-duttrina.

Is-sinjura qalet ukoll lil Bernadette biex tħaffer fl-art f’ċertu post u tixrob min-nixxiegħa żgħira tal-ilma li kienet tibda toħroġ. Kważi immedjatament, fejqan kienu rrappurtati bl-użu tal-ilma. Illum, eluf ta’ litri ta’ ilma joħorġu mill-għajn tan-nixxiegħa, u l-pellegrini jistgħu jgħumu fiha. Hemm għadd ta’ fejqan allegati mirakolużi ġew dokumentati, mill-fejqan ta’ disturbi nervużi u kanċers għal każijiet ta’ paraliżi u anke għama. Waqt id-dehriet, Bernadette Soubirous talbet ir-Rużarju. Il-Papa Ġwanni Pawlu II kiteb: “Ir-Rużarju tal-Verġni Marija [huwa] talb ta’ sinifikat kbir, iddestinat li jipproduċi ħsad ta’ qdusija.”

**<big>Messaġġi</big>** 

Il-kliem li qal il-Madonna lil Santa Bernadette jinkludu: 

18 ta’ Frar, 1858 (Erbgħa tal-Irmied) M'hemmx bżonn [li nikteb ismi]. 

Tkun ġentili biżżejjed li tiġi hawn għal 15-il jum? Jien ma nwiegħdekx li nagħmel kuntenti f’din id-dinja, imma f’dik li jmiss.

21 ta’ Frar, 1858 (Tul tal-leħen imdejjaq) Itlob għall-midinbin.

24 ta’ Frar, 1858 Penitenza! Penitenza! Penitenza! Itlob lil Alla għall-midinbin.

25 ta’ Frar, 1858 Mur, ixrob ftit ilma min-nixxiegħa u aħsel hemmhekk. Inti se tiekol il-ħaxix li hemm. 

27 ta’ Frar, 1858 Penitenza! Penitenza! Penitenza! Itlob lil Alla għall-midinbin. Mur, bews l-art għall-konverżjoni tal-midinbin. Mur għid lis-saċerdoti biex jibnu kappella hawn.

28 ta’ Frar, 1858 Penitenza! Penitenza! Penitenza! Itlob lil Alla għall-midinbin. Mur, bews l-art għall-konverżjoni tal-midinbin. 

2 ta’ Marzu 1858 Mur għid lis-saċerdoti biex iġibu lin-nies hawn purċissjoni u jtellgħu kappella hawn. 

25 ta’ Marzu, 1858 Jien l-Immakulata Kunċizzjoni.

## Siti religjużi
Il-maġġoranza tal-viżitaturi huma pellegrini li jimlew l-ispazji pubbliċi tad-Domaine. Kull sena, minn Marzu sa Ottubru, is-santwarju tal-Madonna ta’ Lourdes huwa post ta’ pellegrinaġġ tal-massa mill-Ewropa u minn partijiet oħra tad-dinja.

Xi Kattoliċi jattribwixxu proprjetajiet ta 'fejqan għall-ilma tan-nixxiegħa tal-għar. Huwa stmat li 200 miljun ruħ żaru s-santwarju mill-1860, u l-Knisja Kattolika Rumana rrikonoxxiet uffiċjalment 69 fejqan meqjusa bħala mirakoluża. Il-fejqan jiġi eżaminat skont il-kriterji tal-Knisja għall-awtentiċità u l-fejqan mirakoluż ġenwin, mingħajr ebda bażi fiżika jew psikoloġika għajr il-qawwa tal-fejqan tal-ilma. Jiġu organizzati vjaġġi minn madwar id-dinja biex iżuru s-Santwarju. 

Dan il-pellegrinaġġ spiss ikun assoċjat max-xorb jew l-għawm fl-ilma ta’ Lourdes li joħroġ mill-Grotta. Fiż-żmien tad-dehriet, l-għar kien fuq art komuni li kienet tintuża mir-raħħala biex jirgħu l-annimali u jiġbru l-ħatab, u kellu reputazzjoni li kien post spjaċevoli.

**<big>Knisja Ukraina</big>**

Il-Knisja Kattolika Ukrajna ta’ Santa Marija ta’ Lourdes b’ħames koppli kienet iddisinjata minn Myroslav Nimciv, filwaqt li d-dekorazzjonijiet interni polikromi Biżantini tagħha ġew esegwiti mill-artist Jerzy Nowosielski u l-iconostasis minn Petro Kholodny. Il-knisja ġiet ikkonsagrata fl-1982. Hija madwar 10 minuti mixi mill-bażilika u l-grotta, fi triq imsemmija f’ġieħ l-Ukrajna, 8 Triq l-Ukraina, li tinsab fuq biċċa art dejqa ħdejn l-istazzjon. . Viżibbli mill-bażilika, l-għoli tal-bini jikkumpensa għad-dejjaq tiegħu.

## Trasport
Lourdes hija moqdija mill-Ajruport ta' Tarbes-Lourdes-Pyrénées li jinsab 10 kilometri miċ-ċentru tal-belt. (Ħafna viżitaturi jtiru wkoll lejn l-Ajruport ta' Pau Pyrénées.) L-istazzjon tal-ferrovija tal-belt Gare de Lourdes huwa moqdi minn ferroviji SNCF u TGV, inkluż servizz TGV ta' veloċità għolja minn Pariġi li jieħu erba' sigħat u nofs. Bosta pellegrini jaslu wkoll permezz tas-servizz tal-karozzi tal-linja minn Franza u Spanja.
Stampa:Aeroport-Tarbes-Lourdes IMG 9935.JPG|Ajruport ta' Tarbes-Lourdes-Pyrénées
Stampa:Gare de Lourdes (Hautes-Pyrénées) 1.jpg|Istazzjon ta’ Lourdes


## Kultura

* Il-librerija tal-midja tal-komunità tal-komuni tal-Pays de Lourdes: tinsab fuq Place du Champ-Commun f'nofs il-bini Halles li l-arkitettura metallika tagħha u s-soqfa tal-ħġieġ tas-seklu 19 ġew enfasizzati.

L-ispazju artistiku tal-media librerija joffri programmazzjoni s-sena kollha ffukata fuq linja artistika: kliem u stampi. Dan l-ispazju ddedikat għal forom ġodda ta’ espressjoni artistika jiftaħ għall-ħolqien kontemporanju permezz ta’ wirjiet, laqgħat, konferenzi u workshops immirati għall-pubbliku. Biex tafferma din il-ftuħ għall-arti attwali, il-librerija tal-midja, fi ħdan il-qafas tal-liġi artistika 1%, akkwistat skultura tal-artista Olandiża Madeleine Berkhemer preżenti fil-qalba stess tal-librerija tal-midja. Iċ-Cyberbase, dipendenti wkoll fuq il-komunità tal-komuni ta' Pays de Lourdes, hija biswit dik ta' qabel. Jipprovdi taħriġ fl-attivitajiet tal-kompjuter u tal-Internet.

## Postijiet u monumenti
Lourdes għandha ħafna mużewijiet, ħafna minnhom fis-settur privat:

* Mużew tal-Pyrenees stabbilit fil-ħitan tal-kastell

* Mużew tat-Twelid: xeni tat-twelid animati bil-ħoss u d-dawl

* Mużew ta’ Lourdes: li jevoka l-istorja ta’ Lourdes mill-1858 sal-lum

* Mużew tax-xama': 18-il xena u 100 figura tax-xama'

* Petit Lourdes Museum: mixja fil-kampanja madwar Lourdes minjatura fis-sena 1858.

* Id-dar ta' Bernadette u siti tal-familja Soubirous. Fil-Mużew Bernadette, diorama ta’ 18-il xena tippreżenta l-ħajja ta’ Bernadette Soubirous u l-istorja tad-dehriet.

* Qabel l-1956, fuq is-sit attwali tal-lukandi Panorama u Saint Sauveur, kien hemm l-aħħar panorama Franċiż impinġi minn Pierre Carrier-Belleuse, il-panorama ta’ Notre Dame de Lourdes. Din il-pittura ilha proprjetà tal-belt ta’ Lourdes mill-2008.

**<big>Old Lourdes u kastell</big>**

Il-kastell imsaħħaħ ta' Lourdes, min-naħa tiegħu r-residenza ewlenija tal-Konti ta' Bigorre fis-sekli 11 u 12, li jgħaddi minn id għal id fis-sekli 13 u 14, ħabs rjali fis-sekli 17 u 18 imbagħad mużew tal-Pirenej (arti u tradizzjonijiet popolari tal-Pirinej) mill-1921. Lourdes il-Qadima tinsab bejn rue Saint-Pierre u l-kastell. It-toroq żgħar u l-pjazez ġew rinnovati jew qed jiġu rinnovati. Ħafna mill-faċċati ġew restawrati tajjeb.

Vestige tal-fortifikazzjonijiet, it-torri Garnavie (deformazzjoni Gavarnie) jinsab fuq kwadru żgħir fix-Xlokk tal-kastell. Huwa torri kwadrangulari miksi b'bretèche. Ġeneralment hija datata mis-seklu 14 u tikkostitwixxi l-aħħar vestiġju viżibbli tal-ħitan tal-belt (iskrizzjoni fl-inventarju tal-Monumenti Storiċi fl-1946). Inkunu nistgħu naraw ukoll id-diversi bini li kien jikkostitwixxi l-wirt tal-familja ta’ Bernadette Soubirous: id-dar tagħha u l-mitħna ta’ Boly li kienet propjetà tas-Soubirous sal-1854, mibdula f’mużewijiet.
Stampa:Tour du Garnavie, Lourdes.jpg|Torri tal-Garnavie
Stampa:Mpa Lurdes MuehleSourbirous.jpg|Dar paterna ta’ Santa Bernadette
Stampa:Pont Vieux (Lourdes, Hautes-Pyrénées, France).JPG|Pont Antik
**<big>Santwarju u l-belt t'isfel</big>**

* Is-sit tas-santwarju jkopri 52 ettaru, iċ-ċentru tiegħu huwa l-grotta Massabielle u l-bażilika Notre-Dame-du-Rosaire lesta fl-1889, li hija injorata mill-bażilika tal-Immakulata Kunċizzjoni. Il-Bażilika immensa ta’ Saint-Pie-X, inawgurata fl-1958, xogħol kollu tal-konkrit mill-perit Pierre Vago, testendi saħansitra aktar taħt l-art. Is-santwarju Marjan jilqa’ bosta miljuni pellegrini kull sena. L-aħħar bini li nbena kien il-knisja ta’ Sainte-Bernadette.

Stampa:Entrée Sanctuaires boulevard de la Grotte.JPG|Dħul għas-santwarju
Stampa:Lourdes esplanade Rosaire4.JPG|Esplanade tal-bażilika Notre-Dame-du-Rosaire
Stampa:Entrée basilique du Rosaire.JPG|Porch tal-bażilika Notre-Dame-du-Rosaire.
Stampa:Lourdes Basilique et gave.jpg|Il-bażiliċi ta’ Notre-Dame-du-Rosaire u tal-Immakulata Kunċizzjoni, u Gave de Pau
Stampa:Grotto of Lourdes - Lourdes 2014 (5).jpg|Grotta Massabielle


* Il-Knisja Kattolika Ukraina.

* Il-Monasteru Karmelitan (Carmel de Lourdes), imwaqqaf fl-1876.

* Iċ-Ċentru Assomption de Lourdes kien oriġinarjament id-dar ta’ Lourdes. Fl-1884, Marie-Eugénie Milleret xtrat id-dar f’Lourdes biex tagħmilha boarding school fejn kienu jistudjaw in-neputijiet ta’ Bernadette Soubirous.

* Il-Kunvent Żgħir tas-Sorijiet tal-Immakulata Kunċizzjoni, imwaqqaf fl-1870.

* Il-Maison Saint-Pierre et Saint-Paul kienet il-kunvent tas-Sorijiet tal-Immakulata Kunċizzjoni. Saret l-Hôtellerie du Sanctuaire mill-2018.

* Il-Monasteru tal-Klarissi, imwaqqaf fl-1877.

* L-Accueil Marie Saint-Frai, mill-1874 il-Kongregazzjoni ta’ Ulied il-Madonna tad-Duluri laqgħet pellegrini morda.

* Il-Maison Saint-Ignace de Loyola: l-ex-kunvent ta’ Lourdes tal-Oblati u l-Oblati Benedittini ta’ Albi u l-iskola tagħhom oriġinarjament kienu ħolqien ta’ Patri Ernest Colombier permezz tal-fondazzjoni tiegħu Saint-Martin. Dak li l-ewwel kien orfanatrofju mbagħad saret skola teknika li waqfet l-attività tagħha fis-snin tmenin minħabba n-nuqqas progressiv ta’ persunal reliġjuż. Immexxi mid-DDASS minn dakinhar, il-kumpless ġie abbandunat fl-2009 qabel sar, f'April 2011, il-kunvent (jew "dar") ta' Saint-Ignace tas-sorijiet tradizzjonalisti tal-Qaddej Żgħar ta' Saint Jean-Baptiste. Il-Maison Saint-Ignace de Loyola hija għalhekk pedament tad-dar omm ta 'Notre-Dame du Rafflay (f'Château-Thébaud) iżda wkoll il-post tal-prijorat Sainte-Bernadette li jappartjeni għall-Fraternità Saċerdotali ta' Saint-Pie-X . Il-kappella tagħhom, iddedikata lil “Marija Reġina tal-Kleru” ġiet imbierka fl-1936 minn Pierre Gerlier u hija mżejna wkoll bi twieqi tal-ħġieġ imtebba’ ta’ Kristu Re, is-Santu Kuratur ta’ Ars, San Pietru u Santu Wistin. Il-vokazzjoni primarja ta’ dawn is-sorijiet lebsin l-abjad, li s-servizzi tagħhom isiru skont il-forma Tridentina tar-rit Ruman, hija li jilqgħu saċerdoti u reliġjużi anzjani iżda wkoll xi pellegrini.

Stampa:Église Catholique Ukrainienne de Lourdes 01.jpg|Il-Knisja Kattolika Ukraina
Stampa:Sanctuaire de Lourdes 16.jpg|Il-monasteru tal-Karmelu jidher mill-bażilika ta’ Notre-Dame-du-Rosaire
Stampa:Sanctuaire de Lourdes 15.jpg|Iċ-Ċentru tal-Assunta ta’ Lourdes jidher mill-bażilika ta’ Notre-Dame-du-Rosaire
Stampa:Lourdes-2020 06.jpg|Il-Kunvent Żgħir tas-Sorijiet tal-Immakulata Kunċizzjoni
Stampa:Lourdes-2020 08.jpg|L-eks-Dar ta’ Saint-Pierre u Saint-Paul saret l-Hostelry tas-Santwarju
Stampa:Monastère des Clarisses de Lourdes.jpg|Monasteru tal-Klarissi ta' Lourdes
Stampa:Accueil Marie Saint-Frai de Lourdes 01.jpg|Dar Marie Saint-Frai de Lourdes
**<big>Belt ta’ fuq</big>**

Il-monumenti ewlenin u l-bini pubbliku tal-era moderna jinsabu tul l-assi li jaqsam il-belt, mir-roundabout tat-tramuntana fid-daħla tal-belt lejn Tarbes, għar-roundabout tan-nofsinhar fil-ħruġ lejn Argelès ( avenue Alexandre-Marqui, avenue Maransin , rue Saint-Pierre u place Peyramale, place du Marcadal, rue Laffite, place du Champ-Commun, avenue du Maréchal-Foch, avenue Francis-Lagardère) :

* Il-pjazza vasta Peyramale tinjora l-parkeġġ bl-istess isem. Hemm l-uffiċċju tat-turiżmu u monument imponenti għall-mejtin mill-perit Ernest Seyrès, u l-iskultur Louis Grimal (wkoll awtur tal-istatwa ta’ Mons Peyramale ħdejn il-knisja parrokkjali).

* Il-Place żgħira du Marcadal, fid-daħla ta’ Rue de la Grotte u fil-qalba tal-belt, hija dejjem vivaċi, hija mmarkata bil-preżenza ta’ funtana monumentali.

Stampa:Place du Marcadal Lourdes ShiftN.jpg|Pjazza Marcadal
Stampa:Immeubles rose lourdais.jpg|Bini b'arkitettura tradizzjonali fil-belt.


* Il-knisja parrokkjali tal-Qalb ta’ Ġesu. Il-bini ta’ din il-knisja parrokkjali ta’ stil neo-Rumaniku, monumentali għal belt bħal Lourdes, inbdiet fl-1875 u tlestiet fl-1936. Din ħa post il-knisja l-antika ta’ Saint-Pierre u ġiet ikkonsagrata fl-1903. Hija, għal Lourdes, il-fokus. tal-attività spiritwali tag[hom, filwaqt li jilqg[u [afna viżitaturi u pellegrini li ji;u hemm, fuq il-passi ta’ Bernadette, mill-belt t’isfel u mis-santwarju. Mit-13 ta’ Lulju 2011, il-binja żammet relikwa tal-Beatu Ġwanni Pawlu II li ntbagħtetlu mis-Santa Sede. Hija framment tal-sutana li libes l-eks Papa waqt l-attakk tat-13 ta’ Mejju 1981.

* Tul Avenue Maréchal-Foch, hemm diversi bini pubbliku b'ħitan ħomor jew roża jgħajjat, il-kulur tradizzjonali ta' ħafna djar antiki f'Lourdes. Dan il-kulur riprodott fuq il-bini restawrat jgħin biex tinħoloq unità arkitettonika u jikkostitwixxi marka tal-belt.

* Is-swali u s-suq mgħotti mibni fiċ-ċentru ta’ Place du Champ-Commun vasta jikkostitwixxu ċ-ċentru l-ieħor ta’ attività fil-belt ta’ fuq.

Stampa:Les halles de Lourdes porche central.jpg|Is-swali ta’ Lourdes
Stampa:Halles de Lourdes, intérieur.JPG|Intern tas-swali ta' Lourdes


* Iċ-ċinema Le Palais u ċ-ċentru tal-konvenzjonijiet inkluż sala tal-wirjiet jagħtu fuq dan il-ġnien. Kienu miżmuma f'dik li kienet l-ewwel qorti f'Lourdes mibnija għal dan il-għan qabel ma ġiet trasferita għall-kastell ta' Soum, li jispjega l-arkitettura neoklassika tiegħu li jenfasizza l-ġebla maqtugħa ta' Lourdes. Ġnien bl-iskura bil-bandstand jgħaqqad mal-bini muniċipali li jsegwih.

Stampa:Lourdes Jardin du Palais des congrès.JPG|Ġnien tal-Palais des Congrès
Stampa:Lourdes Cinema Le Palais et palais des congres.jpg|Cinema Le Palais u Palais des Congrès
Stampa:Lourdes ancien tribunal.JPG|Soum Castle, eks qorti ta’ Lourdes


* Il-muniċipju, li jinsab f'villa privata ta' qabel, huwa l-aktar element notevoli bid-dehra tagħha ta' kastell żgħir mill-aħħar tas-seklu 19. It-twaħħil ta’ vilel antiki ġirien bħala bini muniċipali u t-trattament arkitettoniku tagħhom fl-istess stil żiedu l-importanza u l-armonija ta’ dan l-ispazju pubbliku. Aktar 'il bogħod, il-kostruzzjoni sabiħa tal-1900 tal-Kastell ta' Soum, fejn saret il-qorti riċentament magħluqa, tlesti l-kollox billi tfakkar fl-istil tagħha dak tal-muniċipju. Dawn il-binjiet kollha huma xogħol Jean-Marie Lacrampe kif ukoll numru ta’ lukandi fosthom il-lukanda Moderne Soubirous.

**<big>Wirt naturali</big>**

* L-Għerien tal-Lupu (abbandunati).

* L-għerien Sarrazins, propju fiċ-ċentru tal-belt (abbandunati).

* Il-Lag ta’ Lourdes huwa kklassifikat min-netwerk Natura 2000 bħala żoni speċjali ta’ konservazzjoni (ZSC) fuq medda ta’ 73 ettaru.

* Aħna ninnutaw fil-qrib:

* il-quċċata Jer (948 m), li fil-qiegħ tagħha testendi l-belt, hija aċċessibbli mill-funikular li jġib isimha. Jingħaraf bis-salib kbir tiegħu mdawwal bil-lejl;

* Béout (792 m) huwa summit li qabel kien aċċessibbli permezz ta' karozza tal-kejbil (teknoloġija André Rebuffel) li twaqqfet fl-1990 u żarmat fl-2000. Ħasra abbandunata tinsab ħdejn l-istazzjon ta 'fuq tal-funikular antik. Il-firxa ta’ din il-funikular (1,200 m) kienet tal-istess ordni bħal dik taż-zip line Pierre-Rias (1,100 m), ikkalkulata minn caver minn Lourdes u l-Spéléo Secours Franċiż;

* il-korsa tal-golf ta’ Lourdes, korsa tal-golf ta’ tmintax-il toqba, mibnija fuq sit li jagħti ħarsa lejn il-lag u mdawwar bis-siġar;

* l-għerien Loup u Sarrazins huma għerien qodma.

Stampa:Lac de Lourdesgolf03.JPG|Lake Lourdes u golf
Stampa:Pano Lourdes Picdu Jer.jpg|Il-quċċata ta’ Ġer


## Sports u divertiment
Mil-lat sportiv, il-belt ta’ Lourdes kienet enfasizzata mill-klabb tar-rugby tagħha, il-Lourdes Football Club XV Hautes-Pyrénées, li lagħab fl-ogħla livell fil-kampjonat Franċiż tar-Rugby Union fi Stade Antoine-Béguère. Għal diversi snin: FC Lourdes kien champion Franċiż tar-rugby union tmien darbiet bejn l-1948 u l-1968.

Lourdes kienet il-mogħdija tat-Tour de France ħafna drabi minħabba l-istatus ideali tagħha fil-Pyrenees bid-differenzi fl-altitudni tagħha.

Lourdes hija wkoll post importanti għall-ċikliżmu tal-muntanji għan-niżla, bl-organizzazzjoni tar-rawnds tat-tazza tal-muntanji Franċiżi, kif ukoll l-ewwel rawnd tat-Tazza tad-Dinja tal-Muntanji tal-2015.

## Relazzjonijiet internazzjonali
Lourdes hija ġemellata ma' :

*  Częstochowa (Polonja)
*  Fátima (Portugall)
*  Loreto (Italja)
*  Altötting (Ġermanja)
*  Cheyenne (Stati Uniti)
*  Mariazell (Awstrija)