Television Malta

**Television Malta** (    ; **TVM** ) (qabel magħruf bħala *Malta Television Service;* **MTV** u *Xandir Malta* ) huwa netwerk tat-televiżjoni terrestri f'Malta operat mix-xandar nazzjonali, Public Broadcasting Services . Flimkien ma’ TVM, il-PBS jopera TVM+, TVMSport+ u Parliament TV . 

## Storja

Il-Malta Television Service (MTV) tnieda fid-29 ta’ Settembru 1962 bħala l-ewwel servizz televiżiv tal-pajjiż, b’appoġġ tekniku minn Rediffusion UK, għalkemm xandiriet televiżivi minn Sqallija ġirien fin-Nofsinhar imbiegħed tal-Italja, setgħu jiġu riċevuti f’Malta mill-1957 , Xandir Malta (Broadcasting Malta), il-prekursur tas-servizzi tax-xandir pubbliku, twaqqaf mill-parlament.

**<big>L-ewwel jiem</big>** 

Xandiriet tar-radju Taljan, popolari sa mis-snin għoxrin, influwenzaw lis-semmiegħa Maltin. Biex jiġġieldu din l-influwenza, l-awtoritajiet Brittaniċi taw liċenzja tar-radju lil Rediffusion, kumpanija tax-xandir Brittanika, fl-1935, fejn kellha stazzjon wieħed li jxandar kontenut tal-BBC u ieħor li jxandar kontenut Malti. 

Fid-29 ta’ Settembru, 1962, ġie introdott it-televiżjoni lokali f’Malta. Il-Malta Television Service tnieda bħala sussidjarja ta’ Rediffusion Malta. Il-line-up tas-serata inawgurali kienet tinkludi taħlita ta’ diskorsi mill-Gvernatur Sir Maurice Dorman, l-Arċisqof Sir Michael Gonzi u l-Prim Ministru George Borg Olivier, numru ta’ produzzjonijiet Ingliżi importati, ftit produzzjonijiet Maltin u Daily Newscast. 

Ix-xandiriet damu 4.5 sigħat kuljum. Sal-1964, TVM kien ibbażat fid-Dar tar-Rediffusion fi Gwardamanġa, u wara tmexxa fid-Dar tat-Televiżjoni, mibnija fil-viċin.

**<big>Sit-down strajk u nazzjonalizzazzjoni</big>** 

Fl-1975, wara li fallew id-diskussjonijiet dwar il-ftehim kollettiv il-ġdid, impjegati ta’ Rediffusion Malta għamlu sit-down strike u lockout tal-management. Fl-14 ta’ Frar, 1975, il-kumitat ta’ azzjoni ffurmat biex jorganizza s-sit-in ħabbarha lill-ħaddiema. Fis-7:38 a.m., ix-xandira ġiet interrotta u l-bibien ingħalqu għall-management u ħaddiema mhux union. Il-ħaddiema, waqt is-sit-in, waqqfu wkoll servizz ta’ emerġenza li xandar bulettin ta’ informazzjoni qasira. Il-grupp ta 'kumpaniji Rediffusion talab intervent tal-pulizija biex iwaqqaf l-okkupazzjoni u x-xandir "illegali". Huma ppruvaw ukoll jikru kamra ta’ lukanda bħala uffiċċju temporanju, iżda sfaw imfixkla mill-GWU li hedded il-lukanda b’azzjoni ta’ strajk. Fid-19 ta’ Frar, 1975, reġa’ beda x-xandir regolari, iżda taħt id-direzzjoni ta’ uffiċjali tal-unjin u mhux management ta’ Rediffusion/MTV.

Il-Prim Ministru Dom Mintoff esprima simpatija għall-ħaddiema u qal li l-gvern jappoġġja l-benefiċċji ta’ tmiem il-karriera. Qal li l-gvern jintervjeni jekk is-sitwazzjoni ssir kritika, iżda jonqos l-emerġenza fir-rigward tas-servizzi essenzjali. Il-grupp Rediffusion ħa azzjoni legali kontra uffiċjali tal-unjins u ħaddiema strajkjati talli kisru drittijiet ta’ proprjetà u xandir mhux awtorizzat. 

Il-GWU wieġbet billi qalet li l-azzjonijiet tagħhom kienu protetti minn regolamenti dwar tilwim industrijali. Dan wassal biex l-MBA tibqa’ siekta u tnejn mill-membri tagħha li jirrappreżentaw lill-Partit Nazzjonalista kkritikaw pubblikament lill-Awtorità. 

Dan wassal għan-nazzjonalizzazzjoni tas-servizz televiżiv. *Xandir Malta*, il-prekursur tal-PBS, twaqqfet bħala parti minn Telemalta, kumpanija tal-gvern.

**<big>Televiżjoni bil-kulur</big>** 

It-televiżjoni bil-kulur ġiet introdotta f’Malta fit-8 ta’ Lulju 1981. Imxiet fuq il-passi tar-RAI, li diġà kienet qed ixandar programmi bil-kulur fis-snin sebgħin Din il-bidla wasslet għat-tranżizzjoni bil-mod tad-djar Maltin minn televiżjonijiet iswed u abjad għal televiżjonijiet bil-kulur. Kien hemm xi surluzzu fix-xandir, b’xi preżentaturi jinsew li kienu qed ixandar bil-kulur u jagħmlu żbalji divertenti. 

**<big>Bidla fil-marka fl-2011</big>**

F’Ottubru 2011, il-PBS ħabbar tiġdid sħiħ tal-marka TVM, biex jimmarka 50 sena mit-twaqqif tas-servizz ta’ Malta Television fl-2012. Il-marka l-ġdida tagħti ġieħ lill-identitajiet preċedenti ta’ TVM u juża s-Salib Malti , li jidher b’mod estensiv fl-L -Sekwenza tat-titlu Aħbarijiet tas-snin 2010. Din ġiet estiża għas-servizzi kollha relatati ma' TVM, inkluż il-websajt ta' tvm.com.mt u l-marka tal-PBS. 

Din il-bidla fil-marka hija parti minn approċċ usa’ għall-immodernizzar tas-servizzi offruti minn TVM. Dawn jinkludu ċ-ċaqliq għal format bi skrin wiesa' (16:9) u l-bidu gradwali tat-tranżizzjoni għax-xandir HD.

**<big>2021 rebranding</big>** 

Fl-2021, il-PBS ħabbar rebranding ġdid. Din il-bidla intlaqgħet b’ħafna kritika, peress li saret f’forma ta’ kompetizzjoni u l-kompetituri lanqas biss irċevew rikonoxximent għall-parteċipazzjoni tagħhom. Il-logos il-ġodda għall-PBS, TVM u TVMNews+ kienu partikolarment ikkritikati, wara li xi kompetituri ħadu Facebook biex jaqsmu d-disinji tagħhom. Din kienet reviżjoni tal-istazzjonijiet kollha. 

TVM iffoka fuq programmi ta’ drama u divertiment għall-familja. TVM2 ingħata l-isem ġdid ta’ TVMNews+, li beda jiffoka fuq l-aħbarijiet u l-ġrajjiet kurrenti. Inbidlet ukoll il-preżenza online ta’ TVM, bil-URL tal-portal online jinbidel minn tvm.com.mt għal tvmnews.mt.

**<big>Rebranding 2023</big>** 

Wara kritika qawwija fuq ir-rebranding preċedenti, TVM b'mod sottili rebranding l-istazzjonijiet tiegħu fil-bidu ta' Ottubru 2023. Ir-rebranding ma kienx eżegwit għal kollox peress li xi servizzi bħall-websajt tvmnews.mt għadhom jużaw il-lingwa tad-disinn tal-2021.

## Ktajjen
**<big>TVM+</big>** 

F'Marzu 2012, il-PBS beda t-trażmissjonijiet sperimentali tiegħu fuq l-istazzjon oħt il-ġdid TVM2, li ħa post Education 22 (E22). Ix-xandira bdiet fis-6 a.m. u ntemmet għall-ħabta tal-11:30 p.m. TVM2 xxandar programmi addizzjonali, films/programmi importati u mezzi oħra li ma kinux imxandra fuq l-istazzjon ewlieni TVM. 

Fl-2021, TVM2 ingħata l-isem ġdid ta’ TVMNews+ u tmexxa minn stazzjon sekondarju għal stazzjon tal-aħbarijiet u ġrajjiet kurrenti. Din il-mossa qanqlet kritika, b’mod partikolari mill-oppożizzjoni, għax flok xxandar aħbarijiet kontinwi, l-istazzjon ċaqlaq xandiriet ta’ ġrajjiet kurrenti għall-istazzjon sekondarju. 

Fl-2024, TVMNews+ ingħata l-isem ġdid ta’ TVM+.

**<big>TVMSports+</big>** 

TVMSports+ tnieda fid-29 ta’ Settembru 2022 bħala parti miċ-ċelebrazzjonijiet tal-50 anniversarju ta’ TVM Broadcasting. Qabel l-istazzjon TVMSports+, kienu mxandra programmi sportivi fuq TVM u TVM 2. Waqt ċerti avvenimenti sportivi ewlenin, TVM 2 ingħata l-isem ġdid TVM Sports. 

**<big>Televiżjoni tal-Parlament</big>** 

Parliament TV hija impriża konġunta bejn il-PBS u l-Parlament ta’ Malta.

**<big>TVM HD (u TVM2 HD)</big>** 

Fit-8 ta’ Marzu 2012, il-PBS beda jittestja wkoll TVM HD, l-ewwel kanal HD ta’ Malta. L-istazzjon kien disponibbli għal kull min kellu l-Melita u jista’ jinstab fuq l-istazzjon 110. GO, ir-rivali ewlieni ta’ Melita fl-industrija tat-televiżjoni bil-kejbil ta’ Malta, aktar tard inkludiet is-servizz fl-iskeda tagħha u wkoll esklussivament TVM2 HD. Dan l-istazzjon eventwalment tneħħa ladarba l-programmi kollha ta’ TVM kienu mxandra HD. Il-logo intuża fil-kultura popolari wara li tneħħa l-kanal.

**<big>TVMi</big>** 

TVMi huwa s-servizz ta’ streaming b’xejn ta’ TVM. Joffri xandiriet diretti ta’ stazzjonijiet televiżivi u stazzjonijiet tar-radju operati mill-PBS (ħlief it-TV tal-Parlament). Reġistrazzjonijiet fuq talba tal-biċċa l-kbira tal-programmi tal-passat huma wkoll disponibbli. Is-servizz jinkludi wkoll il-programm tal-istazzjon tal-marka TVM. 

Fl-2022, TVMi ingħata l-marka mill-ġdid biex isir servizz ta 'streaming aktar modern, f'konformità mar-ribranding tal-2021. Ma ġiex aġġornat fl-2023 biex jaqbel mal-lingwa tad-disinn tal-2023.

## Referenzi