Muhaċir

***Muhaċir*** (bit-Tork Ottomani: مهاجر), ***muhaġir*** jew **imhaġer** (mill-Għarbi: مُهَاجِر, *muhāġir*; “migrant”) huma l-10 miljun ċittadin Misilmin Ottomani, u d-dixxendenti tagħhom imwielda wara l-bidu tax-xoljiment tal-Imperu Ottoman, l-aktar Torok iżda wkoll Albaniżi, Bosnijaċi, Misilmin Griegi, Ċirkassjani, Tatari tal-Krimea, Pomaks, Misilmin Serbi, Ġorġjan Misilmin, u Roma Misilmin li emigraw lejn it-Traċja tal-Lvant u l-Anatolja mill-aħħar tas-seklu 18 sa tmiem is-seklu 20, prinċipalment biex jaħarbu mill-persekuzzjoni kontinwa f'artijiethom.

170,000 Misilmin tkeċċew mill-parti tal-Ungerija meħuda mill-Awstrijaċi mit-Torok fl-1699. Madwar 5-7 miljun migrant Mislem mill-Balkani (mill-Bulgarija 1.15-1.5 miljun; Greċja 1.2 miljun; Rumanija 400,000; Jugoslavja 800,000), ir-Russja (500,000), il-Kawkasu (900,000, li minnhom tnejn il-bqija jibqgħu sejrin is-Sirja, il-Ġordan u ċ-Ċipru ) u s-Sirja (500,000, l-aktar bħala riżultat tal-Gwerra Ċivili Sirjana) waslu fl-Anatolja Ottomana u t-Turkija moderna mill-1783 sal-2016 li minnhom 4 miljun ġew sal-1924, 1.3 miljun ġew wara l-1934 sal-1945 u aktar minn 1.2 miljun qabel faqqgħet il-Gwerra Ċivili Sirjana. Mill-Gwerra Ċivili Sirjana aktar minn 3.7 miljun Sirjan emigraw lejn it-Turkija, iżda l-klassifikazzjoni tar-refuġjati Sirjani bħala *muhaċirin* ġiet deskritta bħala kontroversjali u politikament akkużati.

L-influss ta' migrazzjoni matul l-aħħar tas-seklu 19 u l-bidu tas-seklu 20 kien dovut għat-telf ta' kważi t-territorju Ottoman kollu matul il-Gwerra Balkani ta' l-1912-13 u l-Ewwel Gwerra Dinjija. Dawn il-*muhaċirin*, jew refuġjati, raw l-Imperu Ottoman, u sussegwentement ir-Repubblika tat-Turkija, bħala "patrija" protettiva. Ħafna mill-*muhaċirin* ħarbu lejn l-Anatolja bħala riżultat tal-persekuzzjoni mifruxa tal-Misilmin Ottomani li seħħet matul l-aħħar snin tal-Imperu Ottoman.

Minn hemm 'il quddiem, bit-twaqqif tar-Repubblika tat-Turkija fl-1923, influss kbir ta' Torok, kif ukoll Misilmin oħra, mill-Balkani, il-Baħar Iswed, il-Kawkasu, il-gżejjer Eġew, il-gżira ta' Ċipru, is-Sanġak ta' Alexandretta (İskenderun), il-Lvant Nofsani, u l-Unjoni Sovjetika komplew jaslu fir-reġjun, li l-biċċa l-kbira tagħhom stabbilixxew fil-majjistral urban tal-Anatolja. Matul il- ġenoċidju Ċirkassjan, 800,000–1,500,000 Ċirkassjan Misilmin ġew sistematikament maqtula b'massa, imnaddfa etnikament, u mkeċċija minn art twelidhom Circassia wara l-Gwerra Russo-Ċirkassja (1763–1864). Fl-1923 aktar minn nofs miljun Misilmin etniċi ta’ diversi nazzjonalitajiet waslu mill-Greċja bħala parti mill-iskambju tal-popolazzjoni bejn il-Greċja u t-Turkija (l-iskambju tal-popolazzjoni ma kienx ibbażat fuq l-etniċità iżda l-affiljazzjoni reliġjuża). Wara l-1925, it-Turkija kompliet taċċetta l-Misilmin li jitkellmu bit-Tork bħala immigranti u ma skoraġġitx l-emigrazzjoni ta' membri minoranzi m'hux Tork. Aktar minn 90 fil-mija tal-immigranti kollha waslu mill-pajjiżi tal-Balkani. Mill-1934 sal-1945, ġew it-Turkija 229,870 refuġjat u immigrant.

Mis-snin tletin sal-2016 il-migrazzjoni żiedet żewġ miljun Misilmin fit-Turkija. Il-maġġoranza ta’ dawn l-immigranti kienu t-Torok tal-Balkani li ffaċċjaw fastidju u diskriminazzjoni f’artijiethom. Mewġ ġdid ta' Torok u Misilmin oħra mkeċċija mill-Bulgarija u l-Jugoslavja bejn l-1951 u l-1953 ġew segwiti lejn it-Turkija minn eżodu ieħor mill-Bulgarija fl-1983–89, li ġab it-total ta' immigranti għal kważi għaxar miljun ruħ.

Fl-aħħar ħinijiet, it-Torok Meskhetian emigraw lejn it-Turkija mill-istati ta' qabel l-Unjoni Sovjetika (partikolarment fl-Ukrajna — wara l- annessjoni tal-Krimea mill-Federazzjoni Russa fl-2014), u ħafna Turkmeni Iraqini u Turkmeni Sirjani ħadu kenn fit-Turkija għax l-Gwerra Iraq (2003-2011) u Gwerra Ċivili Sirjana (2011-preżent).