Lake District

Il-**Lake District** (litteralment id-"Distrett tal-Lagi"), magħruf ukoll bħala **the Lakes** jew **Lakeland**, huwa reġjun muntanjuż u park nazzjonali fil-Majjistral tal-Ingilterra. Huwa famuż primarjament għax-xenarju tal-muntanji, tal-lagi u tal-kosti tiegħu, kif ukoll għar-rabtiet letterarji ma' William Wordsworth u ma' poeti oħra, fosthom Beatrix Potter u John Ruskin.

Il-Lake District jinsab kompletament f'Cumbria, u l-muntanji tiegħu (imsejħa wkoll *fells*) xi kultant jissejħu l-Muntanji ta' Cumbria. Storikament ġie maqsum bejn Cumberland, Westmorland u Lancashire. Il-Park Nazzjonali tal-Lake District ġie stabbilit fl-1951 u jkopri erja ta' 2,362 kilometru kwadru (912-il mil kwadru), jiġifieri l-biċċa l-kbira tar-reġjun. Ġie ddeżinjat bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-2017.

L-art kollha fl-Ingilterra li hija ogħla minn 3,000 pied (914-il metru) 'il fuq mil-livell tal-baħar tinsab fi ħdan il-Lake District, inkluż Scafell Pike, li hija l-ogħla muntanja fl-Ingilterra b'għoli ta' 978 metru (3,209 piedi). Il-park fih ukoll Windermere, l-ikbar lag fl-Ingilterra bħala tul (18-il kilometru jew 11-il mil) u bħala erja (14.73 km2 jew 5.69 mili kwadri), u Wast Water, l-iktar lag fond, b'fond ta' 79 metru (259 pied).

## Park Nazzjonali

Il-Park Nazzjonali tal-Lake District jinkludi l-Lake District ċentrali kollu, għalkemm ir-raħal ta' Kendal, xi żoni kostali, u l-Peniżoli tal-Lakeland jinsabu barra mill-konfini tal-park. Iż-żona ġiet iddeżinjata bħala park nazzjonali fid-9 ta' Mejju 1951, xahar wara Peak District, l-ewwel park nazzjonali tar-Renju Unit. Il-konfini oriġinali tal-park inżammew sal-2016 meta ġie estiż bi 3 % fid-direzzjoni tal-Park Nazzjonali tal-Yorkshire Dales sabiex jiġu inkorporati ż-żoni tal-art ta' valur pajsaġġistiku għoli madwar il-Wied ta' Lune.

Il-park nazzjonali tal-Lake District huwa l-iżjed wieħed li jżuruh nies fir-Renju Unit, bi 15.8-il miljun viżitatur fis-sena u b'iktar minn 23 miljun żjara ta' jum fis-sena. Huwa wkoll l-ikbar wieħed mit-tlettax-il park nazzjonali fl-Ingilterra u f'Wales u t-tieni l-ikbar fir-Renju Unit wara l-Park Nazzjonali ta' Cairngorms. Il-park għandu l-għan li jipproteġi l-pajsaġġ billi jiġi ristrett kemm jista' jkun it-tibdil industrijali jew kummerċjali bla bżonn. Iż-żona tal-park nazzjonali, bl-eċċezzjoni tal-estensjoni tal-2016, ġiet iddeżinjata bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-2017 bħala pajsaġġ kulturali. Dan seħħ wara r-raba' tentattiv li l-park jitniżżel fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO, wara żewġ tentattivi fis-snin 80 tas-seklu 20 u tentattiv fl-2012 li ma kinux irnexxew.

Il-park huwa rregolat mill-Awtorità tal-Park Nazzjonali, li għandha l-uffiċċji tagħha f'Kendal. Għandha wkoll ċentru għall-viżitaturi qrib Windermere f'binja li qabel kienet tintuża bħala villeġjatura msejħa Brockhole, iċ-Ċentru tad-Dgħajjes ta' Coniston, u Ċentri ta' Informazzjoni. L-Awtorità tal-Park Nazzjonali għandha 20 membru: sitta maħtura mill-Kunsill ta' Westmorland u ta' Furness, erba' mill-Kunsill ta' Cumberland, u għaxra mis-Segretarju tal-Istat għall-Ambjent, l-Ikel u l-Affarijiet Rurali.

## [[Ġeografija]] umana

### Ġenerali
Il-kobor preċiż tal-Lake District tradizzjonalment ma ġiex definit, iżda huwa kemxejn ikbar mill-kobor tal-Park Nazzjonali, li għandu erja totali ta' madwar 2,362 kilometru kwadru (912-il mil kwadru). Il-park huwa estiż fuq ftit iktar minn 51 kilometru (32 mil) mil-Lvant għall-Punent u kważi fuq 64 kilometru (40 mil) mit-Tramuntana għan-Nofsinhar, b'żoni bħall-Peniżoli tal-Lake District lejn in-Nofsinhar li jinsabu 'l barra mill-Park Nazzjonali.

### Insedjament
Hemm ftit insedjamenti kbar f'din iż-żona muntanjuża, fosthom l-irħula ta' Keswick, Windermere, Ambleside u Bowness-on-Windermere, li huma l-ikbar erbgħa. Hemm insedjamenti sinifikanti qrib il-konfini tal-park nazzjonali, fosthom Carlisle, Barrow-in-Furness, Kendal, Ulverston, Dalton-in-Furness, Whitehaven, Workington, Cockermouth, Penrith, Millom u Grange-over-Sands. Kull wieħed minnhom għandu rabtiet ekonomiċi importanti mal-inħawi. Villaġġi oħra huma Coniston, Threlkeld, Glenridding, Pooley Bridge, Broughton-in-Furness, Grasmere, Newby Bridge, Staveley, Lindale, Gosforth u Hawkshead. L-ekonomiji ta' kważi l-irħula u l-villaġġi kollha huma marbuta ferm mat-turiżmu. Lil hinn minnhom hemm xi ftit villaġġi oħra sparsi u bosta rziezet iżolati, uħud minnhom li għadhom marbuta mal-agrikoltura, filwaqt li oħrajn jintużaw biex jilqgħu lit-turisti.

### Komunikazzjoni

#### Toroq
Il-kobor tal-Lake District huwa kważi miżmum fi ħdan network ta' rotot u ta' toroq ewlenin tat-tip A. Fil-Lvant hemm it-triq A6, minn Kendal sa Penrith (li tgħaddi mill-estensjoni tal-Park Nazzjonali approvata fl-2015); fil-konfini tan-Nofsinhar hemm it-triq A590, li tikkollega mal-M6 sa Barrow-in-Furness, u t-triq A5092, u fil-konfini tat-Tramuntana hemm it-triq A66 bejn Penrith u Workington. It-triq A595 (li tikkollega t-triq A66 mat-triq A5092) tifforma konfini tal-park minn Calder Bridge sa Holmrook, u mbagħad taqsam il-pjanura kostali tal-park sa ma ddur internament fil-Wied ta' Whicham, u mill-ġdid tifforma l-biċċa l-kbira mill-konfini tal-park sa ma tingħaqad mat-triq A5092 fi Grizebeck.

Minbarra dawn it-toroq, hemm għadd ta' toroq tat-tip A fl-inħawi, fosthom it-triq A591 fil-Majjistral minn Kendal sa Windermere u mbagħad sa Keswick. Din tkompli sejra san-naħa tal-Lvant tal-Lag ta' Bassenthwaite. L-"A591, Grasmere, il-Lake District" fl-2011 ġiet innominata għall-premjijiet ta' Google Street View fil-kategorija tal-Iżjed Triq Romantika. It-toroq A593 u A5084 jikkollegaw l-inħawi ta' Ambleside u ta' Coniston mat-triq A590 lejn in-Nofsinhar, filwaqt li t-toroq A592 u A5074 jikkollegaw lil Windermere mat-triq A590. It-triq A592 tkompli sejra wkoll lejn it-Tramuntana minn Windermere sa Ullswater u Penrith permezz tal-Mogħdija Muntanjuża ta' Kirkstone.

Xi widien mhumiex moqdija minn toroq tat-tip A iżda minn toroq tat-tip B. It-triq B5289 taqdi lil Lorton Vale u Buttermere u tikkollegahom permezz tal-Mogħdija Muntanjuża ta' Honister ma' Borrowdale. It-triq B5292 titla' l-Mogħdija Muntanjuża ta' Whinlatter minn Lorton Vale qabel ma tinżel sa Braithwaite qrib Keswick. It-triq B5322 taqdi l-Wied ta' San Ġwann f'Vale filwaqt li Great Langdale hija moqdija mit-triq B5343. Widien oħra bħal Little Langdale, Eskdale u Dunnerdale huma moqdija minn toroq minuri. Dan tal-aħħar huwa kkollegat mal-ewwel tnejn permezz tal-Mogħdija Muntanjużi ta' Wrynose u ta' Hardknott rispettivament; dawn iż-żewġ mogħdijiet muntanjużi huma magħrufa għall-pendil wieqaf tagħhom u flimkien huma fost l-iktar tlajja' popolari fir-Renju Unit fost iċ-ċiklisti. Triq minuri li tgħaddi mill-Wied ta' Newlands tikkollega mat-triq B5289 f'Buttermere permezz ta' Newlands Hause. Wasdale hija moqdija minn sqaq minuri, l-istess bħal Longsleddale u l-widien f'Haweswater u f'Kentmere. Hemm networks ta' toroq minuri fil-parti l-baxxa tan-Nofsinhar tal-inħawi, li jikkollegaw bosta komunitajiet bejn Kendal, Windermere u Coniston.

#### Linji ferrovjarji u laneċ
Il-Linja Ferrovjarja Prinċipali tal-Kosta tal-Punent tgħaddi mat-tarf tal-Lvant tal-Lake District, filwaqt li l-Linja Ferrovjarja tal-Kosta ta' Cumbria tgħaddi mill-periferiji tan-Nofsinhar u tal-Punent tal-inħawi. Linja ferrovjarja unika, il-Linja Ferrovjarja tal-Fergħa ta' Windermere, tgħaddi minn Kendal sa Windermere minn Staveley. Il-linji ferrovjarji fl-imgħoddi kienu jaqdu lil Broughton-in-Furness u lil Coniston (ingħalqu għat-trasport tal-passiġġieri fl-1958) u linja ferrovjarja oħra kienet topera minn Penrith sa Cockermouth minn Keswick (ingħalqet fil-Punent ta' Keswick fl-1966 u għalkollox fl-1972). Parti mill-binarji ta' din tal-aħħar jintużaw mit-triq sekondarja mtejba A66.

Il-Linja Ferrovjarja tal-Kosta ta' Cumbria għandha tliet stazzjonijiet fi ħdan il-konfini tal-park nazzjonali (kif ukoll Drigg, madwar terz ta' mil mill-konfini tal-park). Il-linja ferrovjarja tagħti ħjiel lil dawk li jħobbi l-linji ferrovjarji u lil oħrajn ta' linja ferrovjarja antika, b'karatteristiċi bħal xatbiet operati manwalment fil-passaġġi invell, kif ukoll toffri kollegament tajjeb mal-linja ferrovjarja li taħdem bl-istim sa Eskdale u tagħti aċċess liċ-ċiklisti u lil nies oħra li jmorru jimxu fil-Muntanji tal-Punent.

Il-linja ferrovjarja bil-binarji dojoq ta' Ravenglass u l-linja ferrovjarja ta' Eskdale joperaw minn Ravenglass fil-kosta tal-Punent sa Eskdale saħansitra sal-Istazzjon ta' Dalegarth qrib il-villaġġ ta' Boot, sabiex it-turisti jkunu moqdija. Linja ferrovjarja antika oħra, il-Linja Ferrovjarja ta' Lakeside u Haverthwaite, topera bejn il-Lag ta' Windermere u Haverthwaite, u t-turisti jistgħu jużawha f'Lakeside u jibqgħu sejrin bid-dgħajjes fuq il-lag sa Bowness.

Lanċa operata bil-kejbils li ġġorr il-vetturi, magħrufa bħala l-Lanċa ta' Windermere, topera servizzi frekwenti minn naħa għall-oħra ta' Windermere. Hemm ukoll dgħajjes staġonali tal-passiġġieri f'Coniston Water, f'Derwent Water u f'Ullswater.

#### Mogħdijiet għall-mixi u mogħdijiet għaż-żwiemel
Hemm bosta mogħdijiet fejn il-pubbliku jkollu d-dritta, u dawn kollha għandhom sinjali apposta. Fi ħdan il-Park Nazzjonali fl-2012 hemm 2,159 kilometru (1,342 mil) ta' mogħdijiet pubbliċi għall-mixi, 875 kilometru (544 mil) ta' mogħdijiet pubbliċi għaż-żwiemel, 15-il km (9 mili) ta' mogħdijiet ristretti u 30 kilometru (19-il mil) ta' mogħdijiet sekondarji miftuħa għal kull tip ta' traffiku. Barra minn hekk, hemm ukoll "dritt ġenerali li wieħed jimraħ" fil-kampanja ta' kważi 50 % tal-park nazzjonali.

Bosta minn dawn il-mogħdijiet inbnew sekli ilu u kienu jintużaw jew bħala awtostradi fl-irdumijiet (bħal tul High Street) jew bħala mogħdijiet muntanjużi għall-ivvjaġġar tul l-irdumijiet bejn l-insedjamenti fil-widien. Storikament dawn il-mogħdijiet ma kinux maħsuba biex jilħqu l-qċaċet, iżda iktar reċentement saru jintużaw min-nies li jmorru jimxu fil-muntanji għal dak l-iskop. Il-Mogħdija minn Kosta sa Kosta, li taqsam it-Tramuntana tal-Ingilterra mill-Baħar Irlandiż sal-Baħar tat-Tramuntana, u taqsam il-park nazzjonali mill-Punent sal-Lvant.

Iċ-ċikliżmu u l-irkib taż-żwiemel huwa permess fuq il-mogħdijiet għaż-żwiemel, iżda ċ-ċiklisti jridu jagħtu d-dritta lill-utenti l-oħra kollha. Il-vetturi bil-mutur jitħallew biss fit-"toroq sekondarji miftuħa għal kull tip ta' traffiku" (korsiji ħodor) iżda fil-prattika tressqu Ordnijiet tar-Regolamentazzjoni tat-Traffiku għal diversi toroq minnhom li jipprojbixxu t-traffiku ta' vetturi bil-mutur, minkejja li hemm sistema ta' permessi għall-Mogħdija Muntanjuża ta' Gatesgarth.

#### Sjieda tal-art
Il-biċċa l-kbira tal-art fil-park nazzjonali għandha sjieda privata, u madwar 55 % hija rreġistrata bħala art agrikola. Fost is-sidien tal-art hemm:

* Bdiewa individwali u sidien privati oħra tal-art, b'iktar minn nofs l-art agrikola kkultivata mis-sidien stess;
* In-National Trust għandha madwar 25 % tal-erja totali (inkluż xi lagi u art ta' valur pajsaġġistiku sinifikanti);
* Il-Kummissjoni tal-Forestrija u investituri oħra fil-foresti u fil-boskijiet;
* il-United Utilities (li għandha 8 %);
* l-Awtorità tal-Park Nazzjonali tal-Lake District (għandha 3.9 %).

## Ġeografija fiżika
Il-Lake District huwa magħmul minn art muntanjuża għolja bejn wieħed u ieħor ċirkolari, miżgħuda b'firxa wiesgħa radjali ta' widien kbar li fil-biċċa l-kbira huma r-riżultat ta' glaċjazzjonijiet ripetuti tul l-aħħar 2 miljun sena. Il-firxa radjali ma tinbitx minn għamla sferika ċentrali, iżda minn punt assjali estiż minn St Bees Head fil-Punent sa Shap fil-Lvant. Il-maġġoranza ta' dawn il-widien għandhom għamla trasversali tal-ittra U, li hija karatteristika tal-oriġini glaċjali u sikwit fihom lagi twal u dojoq, b'meded ta' art relattivament ċatta f'partijiet minnhom, jew fejn jinqasmu minn tributarji laterali (minn Buttermere sa Crummock Water; u minn Derwent Water sal-Lag ta' Bassenthwaite). Il-lagi iżgħar magħrufa bħala *tarns* jokkupaw il-meded glaċjali iktar fl-għoli. Hija l-abbundanza ta' dawn iż-żewġ elementi li wasslet biex l-inħawi jsiru magħrufa bħala l-Lake District.

Bosta mill-muntanji u mill-għoljiet l-iktar għoljin huma magħmula mill-blat, filwaqt li l-art moxa tiddomina iktar 'l isfel. Il-veġetazzjoni fl-inħawi bl-aħjar drenaġġ tinkludi l-felċi u ħaxixet il-mikinsa, għalkemm il-biċċa l-kbira tal-art fiha ħamrija mgerżma, minħabba l-ammont kbir ta' xita. Il-boskijiet nattivi bis-siġar ħorfija jinsabu f'bosta mix-xaqlibiet iktar weqfin, iżda l-ballut nattiv issupplimentat b'pjantaġġuni estensivi ta' siġar koniferi f'bosta inħawi, b'mod partikolari l-Foresta ta' Grizedale fil-parti tan-Nofsinhar ġeneralment iktar baxxa tal-inħawi. Il-Lake District jestendi sal-baħar lejn il-Punent u n-Nofsinhar.

L-ogħla muntanja fl-Ingilterra, Scafell Pike (978 metru / 3,210 pied), toffri veduta panoramika f'jum b'viżibbiltà tajba, mill-Għoljiet ta' Galloway tal-Iskozja, il-Muntanji Mourne fl-Irlanda ta' Fuq, Isle of Man, u Snowdonia f'Wales.

### Muntanji u għoljiet

Il-muntanji (imsejħa *fells*) tal-Lake District huma magħrufa bħala l-"Muntanji (jew il-Fells) ta' Cumbria (jew ta' Lakeland)". L-ogħla erba' muntanji jaqbżu t-3,000 pied (914-il metru). Dawn huma:

* Scafell Pike, 978 metru (3,209 piedi)
* Scafell, 965 metru (3,166 pied)
* Helvellyn, 951 metru (3,120 pied)
* Skiddaw, 931 metru (3,054 pied)

#### Muntanji tat-Tramuntana
Il-Muntanji tat-Tramuntana huma definiti sew b'firxa ta' għoljiet fi ħdan ċirku b'dijametru ta' 13-il kilometru (8 mili) bejn Keswick fil-Lbiċ u Caldbeck fil-Grigal. L-ogħla quċċata tagħhom hija l-quċċata ta' 931 metru (3,054 pied) ta' Skiddaw. Qċaċet notevoli oħra huma Blencathra (magħrufa wkoll bħala Saddleback; 868 metru (2,848 pied)) u Carrock Fell. Il-Lag ta' Bassenthwaite jokkupa l-wied bejn din il-katina muntanjuża u l-Muntanji tal-Majjistral.

#### Muntanji tal-Majjistral
Il-Muntanji tal-Majjistral jinsabu bejn Borrowdale u l-Lag ta' Bassenthwaite fil-Lvant u bejn Buttermere u Lorton Vale fil-Punent. L-iżjed punt fin-Nofsinhar tagħhom jinsab fil-Mogħdija Muntanjuża ta' Honister. Dawn l-inħawi jinkludu Derwent Fells fuq il-Wied ta' Newlands u l-għoljiet fit-Tramuntana ta' Dale Head, Robinson. Lejn it-Tramuntana hemm Grasmoor, l-ogħla b'altitudni ta' 852 metru (2,795 pied), Grisedale Pike u l-għoljiet madwar il-Wied ta' Coledale, u fil-Majjistral imbiegħed hemm il-Foresta ta' Thornthwaite u Lord's Seat. Il-muntanji u l-għoljiet f'dawn l-inħawi huma ttundjati u magħmulin minn lavanja ta' Skiddaw, bi ftit lagi żgħar jew *tarns* u ftit meded tal-blat.

#### Muntanji tal-Punent
Il-Muntanji tal-Punent jinsabu bejn Buttermere u Wasdale, u Sty Head tifforma l-ponta ta' triangolu kbir. Ennerdale taqsam l-inħawi b'mod trasversali, bl-irdumijiet ta' High Stile fit-Tramuntana ta' Ennerdale, il-Loweswater Fells fil-Majjistral imbiegħed, Pillar Rock fil-Lbiċ, u Great Gable (899 metru (2,949 pied)) qrib Sty Head. Qċaċet oħra jinkludu Seatallan, Haystacks u Kirk Fell. Din iż-żona hija mimlija blat ippuntat u wieqfa, u l-quċċata ta' Pillar Rock hija l-iżjed quċċata impressjonanti. Wastwater, li jinsab f'dawn il-muntanji, huwa l-iżjed lag fond fl-Ingilterra.

#### Muntanji Ċentrali
Il-Muntanji Ċentrali huma iktar baxxi bħala elevazzjoni mill-muntanji l-oħra tal-madwar, bl-ogħla quċċata ta' 762 metru (2,500 pied) f'High Raise. Jieħdu l-forma ta' rdum bejn Derwent Water fil-Punent u Thirlmere fil-Lvant, bejn Keswick fit-Tramuntana u Langdale Pikes fin-Nofsinhar. Medda art testendi lejn ix-Xlokk sa Loughrigg Fell 'il fuq minn Ambleside. L-irdum ċentrali tul it-Tramuntana 'l fuq minn High Seat huwa magħmula minn art tassew imgerżma.

#### Muntanji tal-Lvant
Il-Muntanji tal-Lvant jikkonsistu minn irdum twil mit-Tramuntana għan-Nofsinhar, magħruf bħala l-katina muntanjuża ta' Helvellyn, minn Clough Head sa Seat Sandal, bl-ogħla punt ta' 950 metru (3,118-il pied) f'Helvellyn. Ix-xaqlibiet tal-Punent ta' dawn il-qċaċet normalment ikunu mimlijin ħaxix. Ix-xaqlibiet tal-Punent ta' dawn il-qċaċet spiss ikunu miksijin bil-ħaxix, u fuq in-naħa tal-Lvant fihom iktar xagħri u blat. Il-grupp muntanjuż ta' Fairfield jinsab lejn il-Nofsinhar u jifforma medda simili bi qċaċet tal-blat u widien moħbija li jagħtu għal ġol-Wied ta' Patterdale. L-ogħla quċċata jisimha Red Screes 'il fuq mill-Mogħdija Muntanjuża ta' Kirkstone.

#### Muntanji tal-Lvant Imbiegħed
Il-Muntanji tal-Lvant Imbiegħed jirreferu għall-muntanji kollha ta' Lakeland fil-Lvant ta' Ullswater u t-triq A592 lejn in-Nofsinhar sa Windermere. Il-quċċata ta' 828 metru (2,717-il pied), magħrufa bħala High Street, hija l-ogħla punt f'irdum kumpless orjentat l-iktar mit-Tramuntana għan-Nofsinhar 'il fuq mill-wied moħbi ta' Haweswater lejn il-Lvant. Fit-Tramuntana ta' dawn l-inħawi hemm l-għoljiet iktar baxxi ta' Martindale Common u ta' Bampton Common, filwaqt li fin-Nofsinhar hemm l-għoljiet 'il fuq mill-Wied ta' Kentmere. Iktar lejn il-Lvant, lil hinn minn Mardale u Longsleddale hemm Shap Fell, li hija medda estensiva magħmula minn art moxa, iktar qisha art Pennina naturali mill-muntanji tal-Punent.

#### Muntanji tan-Nofsinhar
Il-Muntanji tan-Nofsinhar jokkupaw il-kwart tal-Majjistral tal-Lake District. Jistgħu jitqiesu bħala grupp tat-Tramuntana bejn Wasdale, Eskdale, u ż-żewġ widien ta' Langdale, grupp tax-Xlokk fil-Lvant ta' Dunnerdale u fin-Nofsinhar ta' Little Langdale, u grupp tal-Lbiċ ikkonfinat minn Eskdale fit-Tramuntana u minn Dunnerdale fil-Lvant.

L-ewwel grupp jinkludi l-ogħla muntanji tal-Ingilterra: Scafell Pike fiċ-ċentru (978 metru jew 3,209 piedi) u Scafell mil (1.6 kilometru) lejn il-Lbiċ. Għalkemm hija kemxejn iktar baxxa, Scafell għandha naħa bil-blat ta' 700 pied (210 metri), Scafell Crag, fuq in-naħa tat-Tramuntana. Dan il-grupp jinkludi wkoll Wastwater Screes faċċata ta' Wasdale, l-irdum ta' Glaramara faċċata ta' Borrowdale, u t-tliet qċaċet ta' Crinkle Crags, Bowfell u Esk Pike. Id-drenaġġ tal-qalba tal-inħawi jsir permezz tax-xmara Esk. Flimkien dawn huma wħud mill-iżjed għoljiet bil-blat ippuntat fil-Lake District.

It-tieni grupp, magħruf ukoll bħala Furness Fells jew Coniston Fells, bħala l-konfini tat-Tramuntana tagħhom għandhom il-mogħdija muntanjużi weqfin u dojoq ta' Hardknott u ta' Wrynose. L-ogħla huma l-Old Man of Coniston u s-Swirl How li jaqbżu kemxejn it-800 metru (2,600 pied).

It-tielet grupp lejn il-Punent ta' Duddon jinkludi Harter Fell u l-irdum twil li jagħti fuq Whitfell sa Black Combe u l-baħar. In-Nofsinhar ta' dawn l-inħawi tikkonsisti minn foresti u għoljiet iktar fil-baxx, b'Kirkby Moor fil-konfini tan-Nofsinhar. In-naħat tal-Lbiċ tal-Lake District tintemm qrib il-peniżola ta' Furness u Barrow-in-Furness, raħal li bosta residenti tal-Lake District jiddependu fuqu għall-prodotti bażiċi.

#### Żona tax-Xlokk
Iż-żona tax-Xlokk hija t-territorju bejn Coniston Water u Windermere u l-Lvant ta' Windermere lejn Kendal u n-Nofsinhar sa Lindale. Ma hemm l-ebda quċċata għolja f'dawn l-inħawi li fil-biċċa l-kbira huma għoljiet baxxi, għoljiet żgħar u meded tal-ġebla tal-ġir bħal Gummer's How u Whitbarrow. Tabilħaqq, l-elevazzjoni titla' sa mhux iktar minn 333 metru (1,093 pied) f'Top o' Selside fil-Lvant ta' Coniston Water; il-medda wiesgħa tal-Foresta ta' Grizedale tinsab bejn iż-żewġ lagi. Kendal u Morecambe Bay jinsabu fit-truf tal-Lvant u tan-Nofsinhar tal-inħawi.

### Widien
Il-widien radjali prinċipali huma (fid-direzzjoni tal-arloġġ min-Nofsinhar) Dunnerdale, Eskdale, Wasdale, Ennerdale, Vale of Lorton, Buttermere, Derwent, Borrowdale, Ullswater, Haweswater, Longsleddale, Kentmere, dawk li jikkonverġu f'Windermere - Grasmere, Great Langdale u Little Langdale, u Coniston Water. Il-widien jaqsmu l-muntanji f'blokok, li ġew deskritti minn diversi awturi b'modi differenti. L-iżjed approċċ frekwenti huwa dak li sar popolari bis-saħħa ta' Alfred Wainwright li ppubblika seba' gwidi separati għall-muntanji tal-Lake District.

### Lagi

Wieħed biss mil-lagi fil-Lake District jissejjaħ lag, u dan huwa l-Lag ta' Bassenthwaite. L-oħrajn kollha bħal Windermere, Coniston Water, Ullswater u Buttermere f'isimhom jinkludu -mere (l-inqas komuni), -water (l-iktar komuni) jew huma *tarns*. L-ikbar lagi u ġibjuni fil-Park Nazzjonali huma dawn ta' hawn taħt: 
* il-Lag ta' Bassenthwaite;
* Brotherswater;
* Buttermere;
* Coniston Water;
* Crummock Water;
* Derwent Water;
* Devoke Water;
* Elter Water;
* Ennerdale Water;
* Esthwaite Water;
* Grasmere;
* il-Ġibjun ta' Haweswater;
* Hayeswater;
* Loweswater;
* Rydal Water;
* Thirlmere;
* Ullswater;
* Wast Water;
* Windermere.

### Boskijiet
Fil-Lake District hemm inħawi bil-boskijiet, fosthom boskijiet bis-siġar Brittaniċi u Ewropej nattivi tal-ballut u pjantaġġuni introdotti tas-siġar tal-injam artab. Il-boskijiet jipprovdu l-ħabitats għall-organiżmi selvaġġi nattivi tal-Ingilterra. L-iskojjattlu aħmar nattiv jgħix fil-Lake District u fi ftit partijiet oħra tal-Ingilterra. F'partijiet mil-Lake District, tinżel iktar xita minn kwalunkwe parti oħra tal-Ingilterra. B'hekk il-muski Atlantiċi, il-felċi, il-likeni u l-markanzji jkollhom iċ-ċans li jikbru. Fil-Park Nazzjonali għad fadal xi boskijiet antiki. Il-ġestjoni tal-boskijiet tvarja: uħud jinqatgħu, uħud jinżabru, u wħud jitħallew jikbru b'mod naturali, filwaqt li oħrajn jipprovdu l-kenn u jintużaw għar-ragħa.

### Kosta
Il-Lake District huwa estiż sal-kosta tal-Baħar Irlandiż minn Drigg fit-Tramuntana sa Silecroft fin-Nofsinhar, u jinkludi l-estwarji tax-xmara Esk u t-tributarji tagħha, ix-xmara Irt u x-xmara Mite. Iż-żona intermareali tal-estwarji kollha f'daqqa tinkludi r-ramel, iċ-ċagħaq, l-artijiet imtajna u l-bwar salmastri. Is-sistemi tal-għaram fuq iż-żewġ naħat tal-estwarju huma protetti bħala riżervi naturali; l-Għaram ta' Drigg u ta' Gullery lejn it-Tramuntana u l-Għaram ta' Eskmeals lejn in-Nofsinhar. Fin-Nofsinhar tal-estwarju, il-kosta hija ffurmata taħt irdumijiet baxxi ta' raba', ramel u żrar glaċjali.

Il-Lake District huwa estiż ukoll sal-ilmijiet mareali ta' Morecambe Bay u diversi mill-estwarji tagħha tul il-Peniżola ta' Furness u ta' Cartmel, iddeżinjati fuq is-sinjali tal-awtostrada M6 bħala l-"Peniżoli tal-Lake District", u l-porzjonijiet tan-Nofsinhar li jinsabu 'l barra mill-park. Dawn huma l-Estwarju ta' Duddon, l-Estwarju ta' Leven, u x-xtut u l-meded mareali tal-Punent tal-Estwarju ta' Kent. Dawn l-inħawi huma kkaratterizzati kollha mir-ramel u mill-artijiet imtajna ta' interess xeniku u għall-organiżmi selvaġġi. Il-kosta hija sostnuta minn artijiet ċatti estensivi magħmula minn depożiti marini olzati li tħallew meta l-livell tal-baħar relattiv kien ogħla.

## Ġeoloġija

Il-ġeoloġija tal-Lake District hija kumplessa ħafna iżda ġiet studjata sew. Batolit tal-granit taħt l-art kollha tal-Lake District huwa responsabbli għall-ġeoloġija tal-park. Id-densità relattivament baxxa tiegħu kkawżat l-inħawi jiġu "olzati". Il-granit jidher fil-wiċċ bħala l-granit ta' Ennerdale, Skiddaw, Carrock Fell, Eskdale u Shap.

Inġenerali l-art tal-inħawi tista' tinqasam fi tliet partijiet, mil-Lbiċ għall-Grigal. B'mod ġenerali, il-blat għandu età iżgħar mill-Majjistral sax-Xlokk. Il-parti tal-Majjistral hija magħmula minn blat sedimentarju bikri sa nofs l-era Ordoviċjan, l-iktar ġebel tat-tajn u tad-depożiti sedimentarji ta' oriġini marina. Flimkien jiffurmaw il-Grupp ta' Skiddaw u jinkludu l-blat li tradizzjonalment huwa magħruf bħala Skiddaw Slates. Il-frijabbiltà tagħhom ġeneralment twassal biex il-muntanji jkollhom xaqlibiet lixxi bħal Skiddaw stess.

Il-parti ċentrali hija taħlita ta' blat vulkaniku u sedimentarju tal-era Ordoviċjana nofsana u aħħarija, li jinkludi l-lava u t-tufu tal-Grupp Vulkaniku ta' Borrowdale, li żbroffa meta l-eks Oċean Iapetus niżel taħt dik li issa hija l-fruntiera Skoċċiża matul l-oroġenija Kaledonjana. Il-qċaċet ċentrali tat-Tramuntana, bħal Great Rigg, ġew prodotti minn fluss konsiderevoli tal-lava. Dan l-iżbroffar bil-lava ġie segwit minn sensiela ta' żbroffar piroklastiku li pproduċew sensiela ta' *caldera*, u waħda minnhom tinkludi Scafell Pike. Dan il-blat piroklastiku wassal għall-pajsaġġi bil-blat ippuntat tipiku tal-muntanji ċentrali.

Il-parti tax-Xlokk tinkludi ġebel tat-tajn u blat tas-Supergrupp ta' Windermere, li jinkludi (suċċessivament) il-blat tal-gruppi ta' Dent, Stockdale, Tranearth, Coniston u Kendal. Ġeneralment dan il-blat huwa ftit inqas reżistenti għall-erożjoni mis-sekwenza ta' blat lejn it-Tramuntana u jinsab taħt il-biċċa l-kbira tal-pajsaġġi iktar fil-baxx madwar Coniston u Windermere.

Intrużjonijiet iktar 'il quddiem iffurmaw meded individwali ta' blat igneu f'kull wieħed minn dawn il-gruppi. Madwar it-truf ta' dan il-blat tal-era Ordoviċjana u Silurjana fit-truf tat-Tramuntana, tal-Lvant u tan-Nofsinhar tal-inħawi hemm medda semikontinwa ta' ġebla tal-ġir karbonifera li tispikka b'mod spettakolari f'postijiet bħal Whitbarrow Scar u Scout Scar. 

## Klima
Il-pożizzjoni tal-Lake District fil-kosta tal-Majjistral tal-Ingilterra, flimkien mal-ġeografija muntanjuża tal-park, iwasslu biex huwa l-iżjed parti tal-Ingilterra li tara xita. L-Uffiċċju Meteoroloġiku tar-Renju Unit jirrapporta preċipitazzjoni annwali medja ta' iktar minn 2,000 mm (80 pulzier), iżda b'varjazzjoni lokali konsiderevoli.

Għalkemm ir-reġjun kollu jkollu xita iktar mill-medja, hemm divarju kbir bejn l-ammont ta' xita fil-lagi tal-Punent u tal-Lvant, peress li l-Lake District jesperjenza xita li tvarja. Seathwaite, Borrowdale huwa l-iżjed post abitat li jkollu xita fl-Ingilterra, b'medja ta' 3,300 mm (130 pulzier) ta' xita kull sena, filwaqt li f'Sprinkling Tarn fil-qrib tinżel saħansitra iktar xita, fejn jiġu rreġistrati iktar minn 5,000 mm (200 pulzier) kull sena; bħala kuntrast, Keswick, fit-tarf ta' Borrowdale jkollha 1,470 mm (58 pulzier) kull sena, u Penrith (ftit 'il barra mil-Lake District) ikollha 870 mm (34 pulzier) biss. Marzu sa Ġunju spiss ikunu l-iktar xhur nexfin, filwaqt li Ottubru sa Jannar ikunu l-iktar bix-xita, iżda fil-baxx ikun hemm ftit differenza minn xahar għall-ieħor.

Minkejja li l-widien għall-kenn jesperjenzaw rwiefen fuq medja ta' ħamest ijiem fis-sena biss, il-Lake District ġeneralment ikun hemm ħafna riħ u ż-żoni kostali jkollhom 20 jum ta' rwiefen, u l-qċaċet tal-muntanji jkollhom madwar 100 jum ta' rwiefen fis-sena. Il-klima marittima twassal biex il-Lake District jesperjenza varjazzjonijiet relattivament moderati fit-temperatura matul is-sena. It-temperatura medja fil-widien tvarja minn madwar 3 °C (37 °F) f'Jannar għal madwar 15 °C (59 °F) f'Lulju.

L-għoli relattivament baxx tal-biċċa l-kbira tal-muntanji, ifisser li filwaqt li l-borra tkun mistennija li tinżel fix-xitwa, ġieli ma tinżilx borra s-sena kollha. Normalment, tinżel ħafna borra biss bejn Novembru u April. Bħala medja, il-borra tinżel f'Helvellyn f'67 jum fis-sena. Matul is-sena, il-widien tipikament jesperjenzaw 20 jum li fihom tinżel il-borra, 200 jum oħra meta tinżel ix-xita, u 145 jum mingħajr preċipitazzjoni. Iċ-ċpar fl-għoljiet huwa komuni fi kwalunkwe żmien tas-sena, u fil-muntanji bħala medja jkun hemm madwar sagħtejn u nofs ta' xemx kuljum, li titla' għal madwar 4.1 sigħat kuljum fil-pjanuri kostali.

## Sit ta' Wirt Dinji
Il-Lake District ġie ddeżinjat bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-2017.

Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' tliet kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-**kriterju (ii)** "Wirja ta' skambju importanti ta' valuri umani, tul perjodu ta' żmien jew fi ħdan żona kulturali fid-dinja, dwar l-iżviluppi fl-arkitettura jew it-teknoloġija, l-arti monumentali, l-ippjanar tal-bliet jew id-disinn tal-pajsaġġ"; il-**kriterju (v)** "Eżempju straordinarju ta' insedjament uman tradizzjonali, ta' użu tal-art jew ta' użu tal-baħar, li jirrappreżenta kultura (jew kulturi), jew interazzjoni umana mal-ambjent, speċjalment meta jkun sar vulnerabbli minħabba l-impatt ta' bidla irreversibbli"; il-**kriterju (vi)** "Assoċjazzjoni diretta jew tanġibbli ma' avvenimenti jew ma' tradizzjonijiet ħajjin, ma' ideat jew ma' twemmin, jew ma' xogħlijiet artistiċi jew letterarji ta' valur universali straordinarju".

## Organiżmi selvaġġi

Fil-Lake District jgħixu bosta organiżmi selvaġġi differenti, minħabba t-topografija varjata, il-lagi u l-foresti tiegħu. Il-park jospita l-iskojjattlu aħmar u kolonji ta' xtieli tal-ispeċijiet *Drosera* u *Pinguicula*, li huma tnejn mill-ftit pjanti karnivori nattivi tar-Renju Unit. Il-Lake District huwa santwarju ewlieni tal-iskojjattlu aħmar u għandu l-ikbar popolazzjoni fl-Ingilterra (minn stima ta' 140,000 skojjattlu aħmar fir-Renju Unit, meta mqabbla mal-madwar 2.5 miljun skojjattlu griż).

Il-Lake District jospita firxa ta' speċijiet ta' għasafar, u l-RSPB jieħdu ħsieb riżerva f'Haweswater. L-aħħar par ta' ajkli rjali li jbejtu fl-Ingilterra nstab fil-Lake District; l-ajkla femminili ntlemħet l-aħħar fl-2004 u l-ajkla maskili ntlemaħ l-aħħar fl-2015. Wara tentattivi ta' kolonizzazzjoni mill-ġdid, par arpi bejtu fil-Lake District għall-ewwel darba f'iktar minn 150 sena qrib il-Lag ta' Bassenthwaite fl-2001. L-arpi issa jpassu spiss mit-Tramuntana tal-Afrika fir-rebbiegħa biex ibejtu fil-Lake District, u total ta' 23 fellus faqqsu fl-inħawi mill-2001. Għasfur ieħor tal-priża li sarulu tentattivi ta' kolonizzazzjoni mill-ġdid huwa l-astun aħmar, li mill-2012, għandu popolazzjoni ta' madwar 90 eżemplar fl-inħawi b'foresti densi qrib Grizedale u tnissel b'suċċess fl-2014, li kien l-ewwel suċċess ta' tnissil f'Cumbria f'iktar minn 200 sena. Il-konservazzjonisti jittamaw li l-introduzzjoni mill-ġdid twassal għal popolazzjoni kbira fil-Lake District u fil-Majjistral tal-Ingilterra fejn attwalment l-għadd ta' astuni ħomor huwa baxx. Speċijiet oħra ta' għasafar li huma residenti fil-Lake District jinkludu l-kuċċarda, l-għasfur tax-xmajjar, il-bies u l-għarab. Fost l-għasafar staġonali hemm il-malvizz tas-sidra bajda u l-kudirross.

Il-lagi tal-Lake District isostnu tliet speċijiet ta' ħut rari u fil-periklu. Il-koregun abjad jinstab biss f'Derwent Water, u sal-2008 fil-Lag ta'  Bassenthwaite. Il-koregun abjad batta f'dawn l-aħħar snin minħabba l-algi naturali li saru theddida u t-temperatura tal-lagi li gradwalment qed togħla. Il-koregun abjad ġiet ittrasferit lejn lagi iktar fl-għoli diversi drabi biex l-ispeċi tiġi ppreservata, l-iktar fl-2005 u fl-2011. Il-Lake District jospita żewġ speċijiet rari oħra: il-koregun tat-tikek, li jgħix f'Brothers Water, f'Haweswater, f'Red Tarn u f'Ullswater, u t-trota tal-Artiku, li tista' tinstab f'Buttermere, f'Coniston Water, f'Crummock Water, f'Ennerdale Water, f'Haweswater, f'Loweswater, f'Thirlmere, f'Wast Water u f'Windermere.

F'dawn l-aħħar snin, saru bidliet importanti fir-rigward tal-liġijiet sekondarji dwar is-sajd li jkopru r-reġjun tal-Majjistral tal-Ingilterra, sabiex jiġu protetti wħud mill-iktar speċijiet ta' ħut rari. Fl-2002, l-Aġenzija għall-Ambjent introduċiet liġi sekondarja ġdida dwar is-sajd, li tipprojbixxi l-użu tal-ħut kollu tal-ilma ħelu bħala lixka ħajja jew mejta f'14-il lag tal-Lake District: Bassenthwaite Lake, Brothers Water, Buttermere, Coniston Water, Crummock Water, Derwent Water, Ennerdale Water, Haweswater, Loweswater, Red Tarn, Thirlmere, Ullswater, Wast Water u Windermere. Is-sajjieda rikreattivi li ma jikkonformawx ma' din il-liġi sekondarja jistgħu jingħataw ċitazzjoni sa £2,500.

Il-lagi u l-ilmijiet tal-Lake District ma jsostnux b'mod naturali daqstant speċijiet ta' ħut bħal ħabitats simili oħra fin-Nofsinhar tal-pajjiż u f'inħawi oħra fl-Ewropa. Xi ħut li ma tantx joktru hemmhekk jinsabu f'riskju partikolarment mill-introduzzjoni ta' speċijiet ġodda. L-introduzzjoni ta' ħut mhux nattiv jista' jwassal biex il-ħut nattiv jiġi mikul mill-ispeċijiet il-ġodda jew jispiċċaw jikkompetu ma' xulxin għall-ikel. Hemm ukoll ir-riskju li jiġi introdott il-mard, li jista' jkompli jhedded iktar lill-popolazzjonijiet nattivi. F'xi każijiet, l-ispeċijiet introdotti jistgħu tant jiddisturbaw l-ambjent li jsir mhux adattat għal ħut partikolari. Pereżempju, problema ewlenija nstabet fost l-aċerina. Dan il-ħut mhux nattiv issa ġie introdott f'diversi lagi f'dawn l-aħħar snin. Huwa magħruf li l-aċerina tiekol il-bajd tal-koregun abjad, li huwa partikolarment vulnerabbli minħabba l-perjodu twil ta' inkubazzjoni. Dan ifisser li huma suxxettibbli għall-predaturi saħansitra sa 120 jum. Il-bajd ta' ħut ieħor, pereżempju l-laska, ikunu f'riskju sa tlett ijiem biss.

## Ekonomija

### Agrikoltura u forestrija

It-trobbija tal-annimali, u b'mod partikolari tan-nagħaġ, ilha industrija ewlenija fir-reġjun minn żmien ir-Rumani. L-iżjed nisel assoċjat mill-qrib mal-inħawi hija l-ispeċi Herdwick, flimkien mal-ispeċijiet Rough Fell u Swaledale. It-trobbija tan-nagħaġ għadha importanti kemm għall-ekonomija tar-reġjun kif ukoll għall-preservazzjoni tal-pajsaġġ li jiġu jaraw bosta viżitaturi. Karatteristiċi bħall-ħitan tas-sejjieħ, pereżempju, huma frott it-trobbija tan-nagħaġ. Xi raba' jintuża wkoll għas-silaġġ u għat-trobbija tal-bhejjem tal-ifrat għall-prodotti tal-ħalib.

Ir-reġjun ġie affettwat ħafna mit-tifqigħa tal-marda tal-ilsien u d-dwiefer fir-Renju Unit fl-2001. It-tifqigħa bdiet f'Surrey fi Frar iżda nfirxet lejn Cumbria sal-aħħar ta' Marzu. Eluf ta' nagħaġ, inkluż l-ispeċijiet Herdwick nattivi li jirgħu fuq ix-xaqlibiet laterali tal-muntanji tal-Lake District, ġew meqruda. Meta n-nagħaġ ġie sostitwit, problema partikolari li kellha tiġi megħluba kienet li bosta min-nagħaġ meqrud kien jaf l-akkwati tiegħu u ma kienx jitbiegħed mill-mergħa allokata għalih, u dan l-għarfien kien ingħadda minn ġenerazzjoni għall-oħra. Meta dan in-nagħaġ ġie meqrud kollu f'daqqa, dan l-għarfien kellu jerġa' jindera u għaldaqstant uħud mill-muntanji ġew mgħammra b'xatbiet elettriċi diskreti għal perjodu ta' ħames snin, sabiex in-nagħaġ jilħaq jidra. Meta kien hemm it-tifqigħa, kien hemm tħassib dwar il-ġejjieni ta' ċerti speċijiet ta' nagħaġ bħar-Ryeland u l-Herdwick tal-Lake District, madankollu dan il-biża' ttaffa u issa hemm abbundanza ta' nagħaġ.

Il-forestrija sar għandha importanza kbira wkoll speċjalment matul dan l-aħħar seklu bl-istabbiliment ta' pjantaġġuni estensivi ta' siġar koniferi madwar il-Mogħdija Muntanjuża ta' Whinlatter, f'Ennerdale, u fil-Foresta ta' Grizedale fost postijiet oħra. Hemm pjantaġġuni estensivi ta' siġar taż-żnuber mhux nattivi.

### Industrija

Permezz tar-rikkezza ta' tipi ta' blat u l-abbundanza tagħhom fil-pajsaġġ, l-estrazzjoni u l-barrieri ilhom attivitajiet sinifikanti fl-ekonomija tal-Lake District. Fin-Neolitiku, il-Lake District kien sors ewlieni ta' mnanar tal-ġebel, u nstabu eżempji tagħhom mar-Renju Unit kollu. Is-sit primarju, max-xaqlibiet tal-Langdale Pikes, xi kultant jiġi deskritt bħala "fabbrika tal-imnanar tal-ġebel" tal-industrija tal-imnanar ta' Langdale. Uħud mill-iżjed ċrieki tal-ġebel bikrin fir-Renju Unit huma kkollegati ma' din l-industrija.

L-estrazzjoni, b'mod partikolari tar-ram, taċ-ċomb (spiss assoċjata ma' kwantitajiet ta' fidda), tal-barit, tal-grafit u tal-lavanja, kienet storikament industrija ewlenija tal-Lakeland, l-iktar mis-seklu 16 sas-seklu 19. Il-boskijiet bl-imsajġar kienu jintużaw b'mod estensiv għall-karbonju meħtieġ għat-tidwib. Illum il-ġurnata għad hemm attività tal-estrazzjoni; pereżempju l-estrazzjoni tal-lavanja għadha ssir fil-Minjieri ta' Honister, fil-quċċata tal-Mogħdija Muntanjuża ta' Honister. Hemm diversi impjanti abbandunati tal-estrazzjoni max-xaqlibiet laterali tal-muntanji fil-Lake District kollu. Il-grafit estratt lokalment wassal għall-iżvilupp tal-industrija tal-lapsijiet, speċjalment madwar Keswick.

F'nofs is-seklu 19, nofs il-provvista ta' rkiekel għall-industrija dinjija tat-tessuti kienet tiġi mill-inħawi tal-Lake District. Madankollu, matul l-aħħar seklu, it-turiżmu kiber b'mod rapidu u sar is-sors primarju ta' introjtu tal-inħawi.

### Żvilupp tat-turiżmu
Fost il-viżitaturi bikrin tal-Lake District, li kienu jivvjaġġaw għall-edukazzjoni u għall-pjaċir tal-ivvjaġġar, insibu lil Celia Fiennes li fl-1698 għamlet vjaġġ għat-tul kollu tal-Ingilterra, u rikbet iż-żiemel minn Kendal u l-Mogħdija Muntanjuża ta' Kirkstone sa Patterdale. L-esperjenzi u l-impressjonijiet tagħha ġew ippubblikati fil-ktieb tagħha *Great Journey to Newcastle and Cornwall* (Vjaġġ Kbir lejn Newcastle u Cornwall):Jien u miexja f'dan il-post, fuq iż-żewġ naħat tiegħi kien hemm għoljiet bix-xagħri u bil-blat li kienu inaċċessibbli u xi kultant kienu donnhom jiċċirkondawk u jidhru tal-biża' fuqek; u minnhom kien hemm fawwariet b'bosta nixxigħat żgħar tal-ilma mix-xaqlibiet u mill-irdumijiet li jgelglu 'l isfel iktar fil-baxx minn fuq il-ġebel u jostakolaw il-passaġġ, iżda l-ħoss tal-ilma huwa pjaċevoli u kulma jmur jiżdied iktar ma jiżdiedu n-nixxigħat ma' kull naħa ta' dawk l-għoljiet, u f'xi postijiet l-ilma jinġabar u jifforma għadajjar u lagi.Fl-1724, Daniel Defoe ppubblika l-ewwel volum ta' *A Tour Thro' the Whole Island of Great Britain* (Vjaġġ Madwar il-Gżira Kollha tar-Renju Unit. Huwa kkummenta dwar Westmorland li:kienet l-iżjed art selvaġġa, bix-xagħri u tal-biża' li qatt għaddejt minnha fl-Ingilterra, u saħansitra f'Wales stess; in-naħa tal-Punent, li tikkonfina ma' Cumberland, tabilħaqq hija kkonfinata minn katina ta' muntanji li kważi impossibbli tgħaddi minnhom, li lokalment jissejħu *fells*.

Lejn l-aħħar tas-seklu 18, l-inħawi saru iktar popolari fost il-vjaġġaturi. Dan kien parzjalment minħabba l-gwerer fl-Ewropa kontinentali, li rrestrinġew il-possibbiltà ta' vvjaġġar hemmhekk. Fl-1778 Thomas West ipproduċa *A Guide to the Lakes* (Gwida għal-Lagi), li tat bidu għall-era tat-turiżmu modern. West elenka l-"istazzjonijiet" u l-punti fejn it-turisti setgħu jgawdu l-isbaħ veduti tal-pajsaġġ, sabiex iħeġġeġ lill-viżitaturi japprezzaw il-kwalitajiet formali tal-pajsaġġ u japplikaw valuri estetiċi. F'xi wħud minn dawn l-istazzjonijiet, inbnew binjiet biex jgħinu dan il-proċess ta' apprezzament. Illum il-ġurnata wieħed jista' jżur il-fdalijiet ta' Claife Station (max-xatt tal-Punent ta' Windermere taħt Claife Heights).

William Wordsworth ippubblika l-*Guide to the Lakes* tiegħu fl-1810, u sal-1835 ħareġ il-ħames edizzjoni tagħha, li issa tissejjaħ *A Guide Through the District of the Lakes in the North of England*. Dan il-ktieb kien partikolarment influwenti biex ir-reġjun isir daqstant popolari. Il-wied ippreferut ta' Wordsworth kien dak ta' Dunnerdale jew il-Wied ta' Duddon li jinsab fil-Lbiċ tal-Lake District.

Il-linji ferrovjarji komplew jespandu t-turiżmu. Il-Linja Ferrovjarja ta' Kendal u Windermere kienet l-ewwel linja ferrovjarja fil-Lake District, u laħqet Kendal fl-1846 u Windermere fl-1847. Il-linja ferrovjarja sa Coniston infetħet fl-1848 (għalkemm sal-1857 din kienet ikkollegata biss man-network nazzjonali permezz ta' laneċ bejn Fleetwood u Barrow-in-Furness); il-linja ferrovjarja minn Penrith u Keswick sa Cockermouth infetħet fl-1865; u l-linja ferrovjarja sa Lakeside taħt Windermere infetħet fl-1869. Il-linji ferrovjarji, li kienu maħsuba għall-industrija tradizzjonali, ġabu magħhom żieda enormi fl-għadd ta' viżitaturi, u b'hekk ikkontribwew għat-tkabbir tal-industrija tat-turiżmu. Is-servizzi ferrovjarji ġew issupplimentati minn dgħajjes li jaħdmu bl-istim fil-lagi ewlenin ta' Ullswater, ta' Windermere, ta' Coniston Water u ta' Derwent Water.

It-tkabbir fl-għadd ta' turisti kompla sa żmien il-karozzi meta bdew jingħalqu l-linji ferrovjarji. L-istabbiliment tal-Park Nazzjonali tal-Lake District fl-1951 irrikonoxxa l-ħtieġa li l-ambjent tal-Lake District jiġi protett mill-isfruttament kummerċjali jew industrijali eċċessiv, sabiex dak li l-viżitaturi jiġu jaraw jiġi ppreservat, mingħajr xi restrizzjoni fuq il-moviment tan-nies fil-Lake District jew fl-inħawi tal-madwar. L-awtostrada M6 għenet biex jiżdied it-traffiku lejn il-Lake District, speċjalment lejn in-naħa tal-Lvant tal-park. It-toroq dojoq huma sfida għall-fluss tat-traffiku, u mis-snin 60 tas-seklu 20, ċerti żoni jesperjenzaw konġestjoni kbira. Din il-problema hija preżenti wkoll fil-komunitajiet iż-żgħar fejn ukoll hemm konġestjoni tat-traffiku u problemi ta' parkeġġ. Bowness-on-Windermere indirizzat il-problema tal-parkeġġ billi nbena parkeġġ ġdid fit-tarf tal-komunità u bl-estensjoni tal-parkeġġ eżistenti. Il-Park Nazzjonali tal-Lake District jippubblika lista u mappa tal-parkeġġi għall-karozzi fi ħdan l-awtorità tiegħu, sabiex it-turisti jkunu jistgħu jippjanaw aħjar iż-żjarat tagħhom.

Filwaqt li t-toroq u l-linji ferrovjarji pprovdew aċċess iktar faċli għall-inħawi, bosta nies ġew attirati lejn il-Lakeland permezz tal-pubblikazzjoni tal-*Pictorial Guide to the Lakeland Fells* ta' Alfred Wainwright. Ippubblikati għall-ewwel darba bejn l-1955 u l-1966, dawn il-kotba pprovdew informazzjoni dettaljata dwar 214-il muntanja (*fells*) fl-inħawi, b'mapep u veduti panoramiċi mpinġijin bl-idejn, kif ukoll ġrajjiet u aneddoti dwar l-inħawi. Dawn għadhom jintużaw minn bosta viżitaturi bħala gwidi għall-mixjiet, bl-għan aħħari li jżuru l-lista sħiħa ta' Wainwright. Il-gwidi famużi ġew irreveduti minn Chris Jesty bejn l-2005 u l-2009 sabiex jiġu riflessi l-bidliet, l-iktar fl-aċċess u fil-mogħdijiet tal-widien, u ġew irreveduti minn Clive Hutchby, l-awtur ta' *The Wainwright Companion*. L-ewwel wieħed mill-volumi rreveduti, Ktieb Wieħed: Il-Muntanji tal-Lvant, ġie ppubblikat f'Marzu 2015; u l-iżjed wieħed reċenti, Ktieb Sitta: Il-Muntanji tal-Majjistral, ġie ppubblikat f'April 2019.

Mill-bidu tas-snin 60 tas-seklu 20, l-Awtorità tal-Park Nazzjonali impjegat rangers biex ilaħħqu maż-żieda fit-turiżmu u fl-iżvilupp. L-ewwel ranger kien John Wyatt, li minn dak iż-żmien kiteb diversi gwidi. Sentejn wara ngħaqad miegħu t-tieni ranger, u minn dak iż-żmien 'l hawn l-għadd ta' rangers kompla jiżdied.

L-inħawi ġew assoċjati wkoll mal-kittieba Beatrix Potter. Diversi turisti, b'mod partikolari mill-Ġappun, iżuru d-dar tal-familja tagħha.

It-turiżmu issa sar l-industrija ewlenija tal-park, b'madwar 12-il miljun viżitatur fis-sena, l-iktar mill-insedjamenti l-kbar tar-Renju Unit, miċ-Ċina, mill-Ġappun, minn Spanja, mill-Ġermanja u mill-Istati Uniti. Id-dgħajjes li jaħdmu bl-istim fil-lag ta' Windermere huma l-iżjed attrazzjoni turistika popolari, b'madwar 1.35 miljun klijent kull sena, u l-ekonomija lokali tiddependi fuq it-turisti. Madankollu, l-impatt negattiv tat-turiżmu huwa ċar. L-erożjoni tal-ħamrija mill-mixi issa hija problema sinifikanti, u jintefqu miljuni ta' sterlini biex il-mogħdijiet għall-mixi li ntużaw l-iktar jiġu protetti. Fl-2006, ingħalqu żewġ ċentri tal-informazzjoni għat-turisti fil-Park Nazzjonali.

Iċ-ċikliżmu sar popolari fil-Park Nazzjonali tal-Lake District. Għadd ta' rotot taċ-ċikliżmu fuq distanza twila jgħaddu mil-Lake District, inkluż ir-rotot taċ-ċikliżmu minn kosta sa kosta bħas-C2C, ir-Rotta taċ-Ċikliżmu ta' Adrijanu, ir-Rotta ta' Reivers u r-rotta minn Walney sa Wear. Diversi rħula saru wkoll ċentri għall-vaganzi taċ-ċikliżmu fit-toroq u taċ-ċikliżmu inġenerali, bħal Keswick u Ambleside. Iċ-ċiklisti tal-muntanji jużaw il-mogħdijiet apposta għalihom li nbnew fil-Foresta ta' Whinlatter u fil-Foresta ta' Grizedale. Barra minn hekk, hemm ukoll rotot iktar impenjattivi li huma disponibbli fil-mogħdijiet għaż-żwiemel.

It-turiżmu kulturali kulma jmur qed isir parti importanti mill-industrija usa' tat-turiżmu. Ir-rabtiet tal-Lake District ma' għadd kbir ta' artisti u ta' kittieba u l-istorja twila ta' spettakli teatrali fis-sajf li jittellgħu fit-teatru antik Blue Box of Century Theatre kollha jattiraw bosta turisti. It-tradizzjoni tat-teatru għadha ħajja bis-saħħa tat-Teatru mal-Lag f'Keswick fejn fl-istaġun tas-sajf jittellgħu sitt reċti tar-repertorju, fil-Milied u fl-Għid ikun hemm xi produzzjonijiet, kif ukoll bosta festivals letterarji, tal-films, tat-tixbit fil-muntanji, tal-jazz u tal-arti kreattiva, bħall-Festival tal-Muntanji ta' Kendal u l-Festival tal-Muntanji ta' Keswick. Barra minn hekk, hemm ukoll żewġ mużewijiet, The World of Beatrix Potter u Dove Cottage, kif ukoll il-Mużew ta' Wordsworth.

### Gastronomija
Il-laħam tan-nagħaġ u tal-ħaruf ilu jiġi prodott lokalment għal ġenerazzjonijiet sħaħ u tradizzjonalment ifforma l-bażi ta' bosta mill-ikliet rustiċi tar-reġjun, bħat-Tatie Pot, kazzola bil-laħam tan-nagħaġ u l-patata. Iz-zalzett tradizzjonali ta' Cumberland huwa zalzett imħawwar tal-laħam tal-majjal li ngħata Status Ġeografiku Protett. Il-Lake District issa għandu reputazzjoni għall-ikel fin għalkemm l-ikel standard mill-pubs u mill-kafetteriji għadu dominanti. Hemm ħames ristoranti b'stilla Michelin fi ħdan il-konfini tas-Sit ta' Wirt Dinji, u ieħor inqas minn mil 'il barra (L'Enclume). Dawn li jinsabu fi ħdan il-konfini huma: The Cottage in the Wood, Allium at Askham Hall, Old Stamp House (Ambleside), Forest Side u Hrishi, wieħed miż-żewġ ristoranti tal-Gilpin Hotel, Cumbria għandu bosta mikrobirreriji, li flimkien mal-Birrerija ta' Jennings jipprovdu varjetà ta' birer lill-pubs u lir-ristoranti fir-reġjun kollu.

## Letteratura u [[L-Arti|l-arti]]
Il-Lake District ispira l-kreattività f'bosta oqsma.

### Letteratura

Il-Lake District huwa assoċjat ferm mal-letteratura Ingliża tas-sekli 18 u 19. Thomas Gray kien l-ewwel li attira l-attenzjoni lejn ir-reġjun, meta kiteb ġurnal dwar il-Vjaġġ Kbir tiegħu fl-1769, iżda l-iżjed influwenti kien William Wordsworth bil-poeżiji famużi tiegħu. Il-poeżija ta' Wordsworth "I Wandered Lonely as a Cloud", ispirata min-narċis li lemaħ fix-xtut ta' Ullswater, għadha waħda mill-iżjed famużi tal-lingwa Ingliża. Mill-ħajja twila tiegħu ta' tmenin sena, qatta' sittin sena fil-lagi u fil-muntanji tal-Lake District, l-ewwel meta kien għadu tifel tal-iskola f'Hawkshead, u iktar 'il quddiem meta għex f'Grasmere (1799-1813) u f'Rydal Mount (1813-1850). Wordsworth, Coleridge u Southey saru magħrufa bħala l-Poeti tal-Lake District.

Il-poeta u martu ndifnu fl-art tal-Knisja ta' Grasmere; qrib ħafna tagħhom hemm il-fdalijiet ta' Hartley Coleridge (iben il-poeta Samuel Taylor Coleridge), li kien għex għal bosta snin f'Keswick, f'Ambleside u f'Grasmere. Robert Southey, il-poeta u l-ħabib ta' Wordsworth, kien resident f'Keswick għal erbgħin sena (1803-1843), u ndifen fl-art tal-Knisja ta' Crosthwaite. Samuel Taylor Coleridge għex għal xi żmien f'Keswick, u anke mal-familja Wordsworth f'Grasmere.

Il-Lake District jissemma minn Jane Austen f**Pride and Prejudice''; [[Elizabeth Bennet]] kienet ħerqana li tqatta' vaganza hemmhekk maz-zijiet tagħha u baqgħet "diżappuntata ferm" kif saret taf li ma setgħetx tivvjaġġa daqshekk 'il bogħod.

Il-ftuħ tar-rumanz ta' [[Charlotte Turner Smith]], ''Ethelinde'', permezz tad-deskrizzjoni atmosferika ta' Grasmere kompluta b'abbazija [[Gotiku|Gotika]], x'aktarx li wasslet biex Wordsworth iqisha bħala l-post tar-residenza possibbli tiegħu.

Mill-1807 sal-1815 [[John Wilson]] għex f'Windermere. [[Thomas de Quincey]] qatta' l-biċċa l-kbira tas-snin mill-1809 sal-1828 f'Grasmere, fl-ewwel dar li kien għex fiha Wordsworth. Ambleside, jew l-inħawi tal-madwar, kienet ukoll ir-residenza ta' [[Thomas Arnold]], li qatta' l-vaganzi tal-aħħar għaxar snin ta' ħajtu hemmhekk, u ta' [[Harriet Martineau]], li bniet dar għaliha hemmhekk fl-1845. F'Keswick, twieldet is-Sinjura [[Lynn Linton]] (il-mara ta' [[William James Linton]]) fl-1822. Brantwood, dar qrib Coniston Water, kienet id-dar ta' John Ruskin matul l-aħħar snin ta' ħajtu. L-assistent tiegħu [[W. G. Collingwood]], l-awtur, l-artist u l-antikwarju għex fil-qrib u kiteb ''Thorstein of the Mere,'' ambjentat fil-perjodu tal-Vikingi.

Minbarra dawn ir-residenti jew in-nattivi tal-Lake District, varjetà ta' poeti u ta' kitteba oħra żaru l-Lake District jew kellhom rabtiet ta' ħbiberija ma' dawk imsemmija hawn fuq. Dawn jinkludu [[Percy Bysshe Shelley]], Sir [[Walter Scott]], [[Nathaniel Hawthorne]], [[Arthur Hugh Clough]], [[Henry Crabb Robinson]], [["Conversation" Sharp]], [[Thomas Carlyle]], [[John Keats]], [[Lord Tennyson]], [[Matthew Arnold]], [[Felicia Hemans]] u [[Gerald Massey]].

Għalkemm x'aktarx li qatt marret hemmhekk, [[Letitia Elizabeth Landon]] ipproduċiet xejn inqas minn sittax-il poeżija dwar suġġetti fi ħdan il-Lake District u l-inħawi tal-madwar, kollha kemm huma assoċjati ma' inċiżjonijiet fi ħdan id-Drawing Room Scrap Books ta' Fisher, mill-1832 sal-1838. Inklużi hemmhekk ukoll (fl-1834) hemm ''Grasmere Lake (A Sketch by a Cockney)'', opra dwar kif issir "poeta tal-lagi".

Matul il-bidu tas-seklu 20, l-awtur tat-tfal Beatrix Potter kienet resident f'Hill Top Farm, fejn ambjentat bosta mill-kotba famużi tagħha ta' [[Peter Rabbit]] fil-Lake District. Il-ħajja tagħha ġiet irrakkontata f'film dokumentarju, b'[[Renée Zellweger]] u b'[[Ewan McGregor]] bħala protagonisti. L-awtur tat-tfal [[Arthur Ransome]] kien jgħix f'diversi żoni tal-Lake District, u ambjenta ħames kotba mis-sensiela tiegħu ''Swallows and Amazons'', ippubblikati bejn l-1930 u l-1947, f'ambjent fittizju tal-Lake District. L-istess għamel [[Geoffrey Trease]] bil-ħames stejjer tiegħu ta' ''Black Banner'' (1949-1956), l-ewwel b**No Boats on Bannermere*.

Ir-rumanzier Sir [[Hugh Walpole]] għex f'"Brackenburn" fix-xaqlibiet iktar baxxi ta' Catbells faċċata ta' Derwent Water mill-1924 sa ma miet fl-1941. Hu u jgħix f'"Brackenburn", huwa kiteb *The Herries Chronicle* fejn spjega l-istorja ta' familja fittizja minn Cumbria matul żewġ sekli. L-awtur u l-poeta rinomat [[Norman Nicholson]] oriġina mil-lagi tal-Lbiċ, u kiteb dwar Millom fis-seklu 20 – huwa kien magħruf bħala l-aħħar wieħed mill-Poeti tal-Lagi.

Il-kittieb u l-awtur [[Melvyn Bragg]] trabba fir-reġjun u użat il-Lake District biex ambjentat uħud mix-xogħlijiet tagħha, bħar-rumanz tagħha *A Time to Dance*, li iktar 'il quddiem ġie kkonvertit f'dramm televiżiv.

Ir-rumanz ta' [[Richard Adams]] tal-1977, *The Plague Dogs*, ġie ambjentat fil-Lake District. L-għarfien ta' Adams dwar ir-reġjun joffri lill-qarrej ħarsa preċiża lejn is-sbuħija naturali tal-Lake District. L-istorja hija bbażata fuq verżjoni fittizja tal-proprjetà remota ta' Lawson Park, faċċata ta' Coniston Water.

Il-Lake District intuża għar-rumanzi kriminali ta' [[Reginald Hill]], ta' [[Val McDermid]] u ta' [[Martin Edwards]]. Ir-reġjun huwa tema rikorrenti fin-novella tal-1926 ta' [[Ernest Hemingway]], *The Torrents of Spring*, u tidher b'mod prominenti f*'Amsterdam* ta' [[Ian McEwan]], li rebaħ il-Premju Booker tal-1998. Ir-rumanz grafiku rebbieħ tal-Premju Eisner tal-1996, *The Tale of One Bad Rat*, ta' [[Bryan Talbot]], huwa dwar il-vjaġġ ta' tifla żgħira u s-soġġorn sussegwenti tagħha fil-Lake District. Ir-rumanz misterjuż ta' [[Sophie Jackson]], *The Woman Died Thrice*, ġie ambjentat ukoll fil-Lake District. Ġie ppubblikat fl-2016 bil-psewdonimu Evelyn James.

Il-kittieb tal-memorji u tan-natura [[James Rebanks]] ippubblika diversi kotba dwar il-Lake District, inkluż żewġ kotba famużi li jiddeskrivu ħajtu bħala [[ragħaj]] li jrabbi n-nagħaġ: *The Shepherd's Life: A Tale of the Lake District* (2015) u *English Pastoral: An Inheritance* (2020).

=== Arti viżiva ===

Il-Lake District kien ispirazzjoni għal bosta artisti notevoli. Tnejn mill-iżjed artisti famużi li pinġew ir-reġjun fix-xogħlijiet tagħhom kienu [[Alfred Heaton Cooper]] u [[William Heaton Cooper]].

L-artist Ġermaniż [[Kurt Schwitters]] żar il-Lake District meta kien fl-eżilju fir-Renju Unit u mar jgħix hemmhekk b'mod permanenti f'Ġunju 1945, u baqa' hemm għal għomru kollu.

Ir-reġista tal-films [[Ken Russell]] għex fl-inħawi ta' Keswick/Borrowdale mill-1975 sal-2007 u uża l-inħawi fil-films tiegħu *Tommy* u *Mahler*.

L-Iskola tal-Arti Industrijali ta' Keswick ġiet stabbilita fl-1884 minn [[Canon Rawnsley]], ħabib ta' John Ruskin.

Il-bażi tal-kummissarju tal-arti kontemporanja u l-bażi residenzjali ta' Grizedale Arts mill-2007, Lawson Park, issa tospita r-residenzi tal-artisti, ġieli tiftaħ għall-pubbliku, u żviluppat ġnien sinifikanti li jinkludi l-opri tal-arti fi ħdan pjantaġġuni estensivi. Grizedale Arts ipproduċiet bosta proġetti kulturali sinifikanti fuq livell internazzjonali u kienet strumentali fil-karrieri ta' diversi artisti rebbieħa tal-Premju Turner, u ħejjiet l-installazzjoni rebbieħa ta' [[Laure Provoust]] "Wantee" f'Lawson Park, kif ukoll wasslet il-wirja fil-Mużew ta' Ruskin f'Coniston fl-2013. Appoġġat ukoll l-immodernizzar tal-Istitut storiku ta' Coniston u żviluppat Honest Shop hemmhekk (li fetaħ fl-2012), li huwa ħanut mingħajr persunal fejn jiġu esposti l-prodotti u l-artiġjanat lokali.

=== Mużiċisti ===
Il-[[kompożitur]] Ingliż Sir [[Arthur Somervell]] (1863-1937) twieled f'Windermere.

Is-17-il diska tat-tmien album tal-[[Kantant|kantanta]]-kantawtriċi [[Stati Uniti|Amerikana]] [[Taylor Swift]], *Folklore*, li ġiet irrilaxxata fl-2020 bħala diska bonus disponibbli biss fil-kopji fiżiċi tal-album, jisimha "The Lakes", u tiddeskrivi l-esperjenza ta' Swift meta kienet tgħix fil-Lake District. Swift tagħmel referenza għall-poeta William Wordsworth b'ismu.

== Nomenklatura ==
Diversi kelmiet u frażijiet huma lokali u jintużaw fil-Lake District bħala parti mid-[[djalett]] ta' Cumbria, għalkemm bosta huma kondiviżi ma' djaletti oħra tat-Tramuntana. Dawn jinkludu:

* Fell – min-Norveġiż Antik *fjallr*, li nġabet l-Ingilterra mill-invażuri [[Vikingi]] u hija qrib il-kelma bin-Norveġiż modern *fjell* u bl-Iżvediż *fjäll* li tfisser "muntanja".
* Howe – isem post min-Norveġiż Antik *haugr* li tfisser għolja, għolja żgħira jew tumbata.
* Tarn – kelma li tfisser lag żgħir f*'corrie* (l-isem lokali għal "qala"), li tintuża lokalment b'referenza għal kwalunkwe għadira żgħira bl-ilma. Il-kelma ġejja min-Norveġiż Antik u hija qrib il-kelma bin-Norveġiż u bl-Iżvediż *tjern/tjärn*, li tfisser lag żgħir.
* Yan tan tethera – l-isem ta' sistema tal-għadd tan-[[Nagħġa|nagħaġ]] li kienet tintuża tradizzjonalment fil-Lake District. Għalkemm rari issa, għadha tintuża minn uħud u tiġi mgħallma fl-iskejjel lokali.
* Heaf (varjant ta' heft) – it-"territorju domestiku" ta' merħla nagħaġ.

== Iktar qari ==

* Chilton, Steve (2013). *It's a hill, get over it: fell running's history and characters*. Dingwall: Sandstone Press. .
* Gannon, P. *Rock Trails Lakeland: A Hillwalker's Guide to the Geology and Scenery*, 2008, Pesda Press, .
* Hollingsworth, S. *The Geology of the Lake District: a review*, Proc. Geologists Assoc., 65 (Parti 4), 1954.
* Moseley, F. *Geology of the Lake District*, 1978, Yorkshire Geological Society.
* Lake District Tours, *A Collection of Travel Writings and Guide Books in the Romantic Era in 6 vols.'', editjat minn Tomoya Oda, Eureka Press, 2008.
* Wilson PW and Jarman D (2015): Rock slope failure in the Lake District. In McDougall DA and Evans DJA (eds), The Quaternary of the Lake District - Field Guide. Quaternary Research Association, Londra, 83-95.

## Referenzi