Lavinia Fontana

**Lavinia Fontana** (24 ta' Awwissu, 1552-11 ta' Awwissu , 1614) kienet pittriċi Taljana.

## Bijografija
Lavinia Fontana twieldet Bolonja, bint Prospero Fontana, pittur prominenti tal-iskola Bolonjiża ta' dak iż-żmien li kien ukoll l-għalliem tagħha. 

L-ewwel xogħol li nafu bih, *Tifla Xadina*, pingietu fl-1575 meta kellha 23 sena. Din il-pittura ntilfet imma għandna oħra mill-pitturi bikrija tagħha, *Kristu bis-Simboli tal-Passjoni*, li pinġiet fl-1576 u issa qiegħda fil-Mużew tal-Arti ta' El Paso Museum of Arthttp://www.elpasoartmuseum.org/kress.asp. Kompliet tpinġi f’bosta ġeneri. Fil-bidu tal-karriera tagħha kienet famuża għar-ritratti tan-nies għonja ta' Bolonja. Bdiet billi tpinġi pitturi devozzjonali żgħar fuq ir-ram, li kienu popolari bħala rigali papali u diplomatiċi, minħabba li l-kuluri jidhru iżjed puri fuq il-metall. Wara, ħolqot bosta pitturi ta' figuri nudi u pitturi reliġjużi fuq skala kbira. 

Fontana żżewġet lil Paolo Zappi (spelluta wkoll Fappi) fl-1577.  Kellhom 11 ulied, però 3 biss kienu ħajjin meta mietet.  Wara ż-żwieġ, Fontana kompliet tpinġi biex tmanti l-familja tagħha. Zappi kien jieħu ħsieb it-tmexxija tad-dar u jgħin 'l martu bħala lavrant, ipinġi wkoll xi elementi sekondarji tal-pittura bħad-drappijiet.  

Fontana u l-familja tagħha marru joqgħodu Ruma fl-1603 fuq stedina tal-Papa Klement VIII.  Hemm kisbet il-patrunaġġ tal-familja Buoncompagni, li wieħed minnhom kien il-Papa Gregorju XIII. Lavinia ffjorixxiet f'Ruma daqs kemm kienet f'Bolonja u l-Papa Pawl V kien wieħed minn dawk li pinġiet ir-ritratt tagħhom.   

Xi wħud mil-pitturi, li sikwit kienet titħallas tajjeb ħafna għalihom, kienu attribwiti bi żball lil Guido Reni. L-importanti fost dawn huma *[[Venere]]*, *Il-Madonna tikxef il-Bambin Ġesù* u s-*[[Sultana ta' Saba]] żżur lil [[Salamun]]*. L-awtoritratt tagħha &ndash; jingħad li kienet mara sabiħa ħafna f'żogħżita &ndash; x'aktarx kien il-kapulavur tagħha; dan hu l-propjetà tal-Konti Zappi ta' Imola, dixxendent tal-familja ta' żewġha. 

Waqt li l-istil tal-bidu tal-karriera tagħha kien jixbaħ ħafna 'l ta' missierha, bilmod addottat l-istil tal-Carracci, b'kolorazzjoni qawwija kważi Venezjana. Ġiet eletta membru tal-Accademia di San Luca ta' Ruma, u mietet f'dik il-belt fil-11 t'Awwissu tal-1614.

Fid-dokumenti nsibu 'l fuq minn 100 xogħol imsemmi, imma ffirmati u bid-data hemm 32 biss li nafu bihom illum. Hemm 25 li jistgħu jiġu attribwiti lilha u hekk nistgħu ngħidu li hi l-pittriċi ta' qabel l-1700 li nafu bl-ikbar numru ta' xogħlijiet tagħha. Jista' jkun li  Sofonisba Anguissola kellha influwenza fuq il-karriera tagħha.

## Xogħlijiet ewlenin

* *Awtoritratt iddoqq spinetta ma' qaddejja* (1577) -  Accademia Nazionale di San Luca, Rome
* *Konsagrazzjoni tal-Madonna,* - Musée des Beaux-Arts, Marsilja, oriġinalment fil-Kappella Gnetti, Santa Maria dei Servi, Bolonja
* *Ritratt ta' Sinjura b'kelb tas-salott* (c. 1595) -  Walters Art Museum, Baltimore
* *Ritratt ta' Gerolamo Mercuriale* (c. 1587-1590) -  Walters Art Museum, Baltimore
* *Noli me tangere* (1581) - Uffizi, Firenze 
* *Assunzjoni tal-Madonna mal-Qaddisin Pietru Krisolgu u Kassjanu* (1584) -  Palazzo Comunale, Imola 
* *Ritratt tal-Familja Coozzadini* (1584)  - Pinacoteca Nazionale, Bolonja  
* *Sagra Familja* (1589) - El Escorial, Madrid
* *It-twelied tal-Madonna* - Santissima Trinità, Bolonja  
* *Ritratt ta' Koppja* (1580–1585) -  Cleveland Museum of Art, Cleveland  
* *Depożizzjoni* (1581) -  Cornell Fine Arts  
* *Ġesù fost l-Għorrief* - Parti mill-Misterji tar-Rużarju fil-Kappella tar-Rużarju fil-Bażilika ta' San Duminku, Bolonja 

## Referenzi

## Bibljografija
* Whitney Chadwick , *Women, Art, and Society*, (In-nisa, l-Arti u s-Soċjetà), Thames and Hudson, Londra 1990 
* Paula Findlen, *The Italian Renaissance* (Ir-Rinaxximent Taljan), ISBN-10: 0631222839, ISBN-13: 978-0631222835, Wiley-lackwell, 2002
* Delia Gaze, *Concise Dictionary of Women Artists*, (Dizzjunarju fil-Qosor tal-Artisti Nisa), ISBN-10: 1579583350, ISBN-13: 978-1579583354,  Routledge, 2001
* Anne Sutherland Harris, Linda Nochlin, *Women Artists: 1550-1950*, (Artisti Nisa: 1550-1950), Los Angeles County Museum of Art, New York 1976
*Francis P. Smyth, John P. O'Neill *The Age of Correggio and the Carracci: Emilian Painting of the 16th and 17th Centuries*, (L-età ta' Gorreggio u l-Carracci: Pittura Emiljana tas-Sekli 16 u 17),  paġni 132–136, National Gallery of Art, Washington DC 1986
*C.P. Murphy *Lavinia Fontana: A Painter and Her Patrons in Sixteenth-century Bologna*, (Lavinia Fontana: Pittriċi u l-Patruni tagħha f'Bolonja tas-Seklu Sittax), ISBN-10: 0300099134, ISBN-13: 978-0300099133, Yale University Press, New Haven and London, 2003
* Morten Steen Hansen, Joaneath Spicer, edituri. *Masterpieces of Italian Painting*, (Kapulavuri tal-Pittura Taljana), The Walters Art Museum, Baltimore and London 2005