Park Nazzjonali ta' Talampaya

Il-**Park Nazzjonali ta' Talampaya** (bl-Ispanjol: *Parque Nacional Talampaya*) huwa park nazzjonali li jinsab fil-Lvant/fiċ-ċentru tal-Provinċja ta' La Rioja, l-Arġentina. Ġie stabbilit bħala riżerva provinċjali fl-1975, bħala park nazzjonali fl-1997 u bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fis-sena 2000.

## Pożizzjoni
Il-park jipproteġi żona mill-ekoreġjun ta' Alto Monte. Il-park ikopri erja ta' 2,150 kilometru kwadru (830 mil kwadru), f'altitudni ta' 1,500 metru (4,921 pied) 'il fuq mil-livell tal-baħar. L-iskop tiegħu huwa li jipproteġi s-siti arkeoloġiċi u paleontoloġiċi importanti li nstabu fl-inħawi. Fih pajsaġġi ta' ġmiel kbir, bi flora u b'fawna tipiċi tal-bijoma tal-muntanji.

Il-park jinsab f'baċir bejn Cerro Los Colorados fil-Punent u s-Sierra de Sañagasta fil-Lvant. Il-pajsaġġ huwa r-riżultat tal-erożjoni bl-ilma u bir-riħ fi klima ta' deżert, b'varjazzjonijiet kbar fit-temperatura — sħana kbira binhar u temperatur baxxa billejl, b'xita torrenzjali fis-sajf u b'riħ qawwi fir-rebbiegħa.

Lejn in-Nofsinhar, il-park imiss mal-Park Provinċjali ta' Ischigualasto, żona protetta provinċjali fil-Grigal tal-Provinċja ta' San Juan, l-Arġentina.

## Karatteristiċi
Il-park nazzjonali jinkludi:

* il-baċir niexef tax-xmara Talampaya, fejn miljuni ta' snin ilu kienu jgħixu d-dinosawri; hawnhekk instabu xi fossili, għalkemm mhux daqshekk interessanti daqs dawk li nstabu fil-Park Provinċjali ta' Ischigualasto;
* il-fondoq ta' Talampaya u l-formazzjonijiet tal-blat tiegħu b'ħitan tal-Formazzjoni ta' Talampaya għoljin sa 143 metru (469 pied), li f'punt minnhom jidjiequ sa 80 metru (262 pied);
* il-fdalijiet ta' insedjamenti ta' popli indiġeni, bħall-petroglifiċi ta' Puerta del Cañón;
* ġnien botaniku tal-flora lokali fil-punt dejjaq tal-kanjon;
* fawna reġjonali, inkluż il-gwanako, il-liebru, il-mara, il-volpi u l-kondor.

## Sit ta' Wirt Dinji
Il-Parks Naturali ta' Ischigualasto / Talampaya ġew iddeżinjati bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fis-sena 2000.

Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' kriterju wieħed tal-għażla tal-UNESCO: il-**kriterju (viii)** "Eżempju straordinarju li jirrappreżenta stadji importanti tal-istorja tad-dinja, inkluż it-trapass tal-ħajja, il-proċessi ġeoloġiċi kontinwi sinifikanti fl-iżvilupp tat-tipi differenti ta' art, jew il-karatteristiċi ġeomorfiċi jew fiżjografiċi sinifikanti".

## Gallerija

File:800px-Talampaya_1.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:800px-Talampaya_1.jpg|Parque Nacional de Talampaya
File:Talampaya.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Talampaya.jpg|Talampaya canyon entrance
File:Talampaya_petroglyphs.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Talampaya_petroglyphs.jpg|Petroglyphs
File:TALMLR.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:TALMLR.jpg|Parque Nacional Talampaya
File:Talampaya_National_Park.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Talampaya_National_Park.jpg|Tour buses at the park
File:Rhea_at_Talampaya_National_Park.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Rhea_at_Talampaya_National_Park.jpg|Rhea
File:The_wall_at_Talampaya_National_Park.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:The_wall_at_Talampaya_National_Park.jpg|The wall


## Referenzi