1 ta' Settembru

L-**1 ta' Settembru** huwa l-244 jum tal-sena tal-Kalendarju Gregorjan (il-245 fis-snin bisestili). Fadal 121 ġurnata għall-aħħar tas-sena.

## Avvenimenti

* 1610 &#x2013; Ix-xogħol mużikali ta’ Claudio Monteverdi *Vespro della Beata Vergine* (*Għasar għall-[[Santa Marija|Verġni Mbierka]]*) jiġi ppubblikat għall-ewwel darba, stampat f’Venezja u ddedikat lill-Papa Pawlu V.
* 1715 &#x2013; Fl-età ta’ ħames snin, Louis XV isir re ta’ Franza wara l-bużnannu tiegħu, ir-Re Louis XIV.
* 1831 &#x2013; L-Ordni ta’ San Girgor il-Kbir tiġi stabbilita mill-Papa Girgor XVI tal-Istat tal-Vatikan biex jirrikonoxxi appoġġ għoli għall-Vatikan jew għall-Papa, minn raġel jew mara, li mhux neċessarjament Kattoliċi Rumani.
* 1878 &#x2013; Emma Nutt issir l-ewwel operatur mara fid-dinja tat-telefon meta tiġi rreklutata minn Alexander Graham Bell għall-Boston Telephone Dispatch Company.

* 1939 &#x2013; It-Tieni Gwerra Dinjija: Il-Ġermanja Nażista u s-Slovakkja jinvadu l-Polonja, u jibdew il-fażi Ewropeja tat-Tieni Gwerra Dinjija.
* 1939 &#x2013; J. Robert Oppenheimer u l-istudent tiegħu Hartland Snyder jippubblikaw il- mudell Oppenheimer–Snyder, u ppruvaw għall-ewwel darba fil-fiżika kontemporanja kif jistgħu jiżviluppaw it-toqba sewda.
* 1969 &#x2013; Kolp ta’ stat fil-Libja jġib il-poter lil Muammar Gaddafi.
* 2004 &#x2013; Jibda l-assedju tal-iskola ta' Beslan meta terroristi armati jieħdu ostaġġi lit-tfal tal-iskola u lill-persunal tal-iskola fl-Ossezja ta' Fuq, ir-Russja; sa tmiem l-assedju, tlett ijiem wara, aktar minn 385 persuna kienu mejta (inklużi ostaġġi, nies pajżana, membri tas-sigurtà u terroristi).

## Bħal-lum f'Malta

* 1957 - Epidemija ta' Influwenza tolqot il-pajjiż kollu.
* 1961 - L-USS Pocono tasal Malta għal żjara ta’ tlett ijiem.
* 1965 - Wasla tal-Ġeneral Honkon Lee Ambaxxatur tar-Repubblika tal-Korea għal Malta.
* 1969 – Tlieta u ħamsin tifel Malti jiġu milqugħa mill-Papa Pawlu VI f’Ruma.
* 1970 - Il-produzzjoni tal-għeneb għandha żieda ta' 40% fuq is-sena li għaddiet minħabba żieda fix-xita.
* 1971 - Il-Prim Ministru Mintoff jirritorna minn Tripli wara li attenda għaċ-ċelebrazzjonijiet tat-tieni Anniversarju tar-Rivoluzzjoni Libjana.
* 1972 - Tħabbret kampanja intensiva ta' pubbliċità biex tispjega s-sistema l-ġdida tat-Taxxa tad-Dħul.
* 1973 - Battalja ta' ħames sigħat fil-Belt Valletta kontra wieħed mill-agħar nirien għal ħafna snin.
* 1975 - Twaqqfu relazzjonijiet diplomatiċi bejn Malta u l-Arabja Sawdija.
* 1975 - Il-Korporazzjoni Rivoluzzjonarja tax-Xandir tal-Poplu tal-Libja tibda xxandar minn Leħen il-Ħbiberija f’Malta.
* 1975 - Delegazzjoni ta' industrijalisti tal-Ġermanja tal-Punent titlaq minn Malta wara taħditiet mal-Prim Ministru Mintoff.
* 1976 - Il-President ta' Ċipru L-Arċisqof Macarios u l-Konslu Onorarju għal Malta f'Ċipru John Lousidis jagħtu 1,000 xitel tal-ħarrub lill-Gvern Malti.
* 1977 - Rapport uffiċjali jgħid li Malta importat 'il fuq minn Lm4.3 miljun fjuwil u Lubrikanti fl-ewwel tliet xhur tal-1977 meta mqabbla ma' Lm3.2 miljun fil-perjodu korrispondenti tas-sena l-oħra.
* 1978 - Delegazzjoni mill-Malta Labour Party u l-General Workers Union jattendu ċ-ċelebrazzjonijiet li jimmarkaw id-9 anniversarju tar-rivoluzzjoni Libjana.
* 1979 – L-Ambaxxata Libjana f’Tas-Sliema tittieħed minn kumitat ta’ ħamest irġiel magħruf bħala l-Uffiċċju Popolari tal-Ġamahiriyah.
* 1980 - Ir-runways tal-airfields mhux użati f'Ta' Qali u Ħal Far jiġu mblukkati mill-Forzi Armati ta' Malta.
* 1982 - Sylvana Falzon, rebbieħa tat-titlu ta' Mara Ideali, titlaq lejn Vigo di Fassa ħdejn Trento biex tieħu sehem fil-konkors Internazzjonali Donna Ideale.
* 1983 - Is-Soċjeta' Storika u Kulturali tal-Birgu tfakkar ir-rebħa tal-Assedju l-Kbir tal-1565 b'ċerimonja speċjali fil-Birgu.
* 1990 – Il-Papa Ġwanni Pawlu II jagħmel waqfa qasira fl-Ajruport ta’ Ħal Luqa fi triqtu lejn it-Tanżanija.
* 1992 - L-Air Malta tniedi l-identità korporattiva ġdida tagħha fi sforz għal suq usa' fis-snin disgħin.
* 1992 - Il-Prim Ministru Fenech Adami għandu taħdidiet ma' Gaddhafi u Arafat fil-Libja.
* 1993 - Il-GWU u l-UHM jaqblu li jaħdmu flimkien għad-drittijiet tal-impjegati tal-Awtorità tal-Ippjanar.
* 1994 - Kummissjoni speċjali maħtura biex tfassal rapport biex ittejjeb is-sistema elettorali torganizza laqgħa pubblika dwar is-suġġett.
* 1994 - L-MLP jipproponi l-ħatra ta' Kumitat Parlamentari biex jinvestiga l-għoti ta' kuntratti kbar tal-gvern u t-twaqqif ta' aġenzija awtonoma biex teżamina l-ilmenti taċ-ċittadini dwar abbuż ta' poter minn uffiċjali pubbliċi.
* 1995 - Il-Malta Memorial District Nursing Association tiċċelebra l-50 Anniversarju tagħha.
* 1996 – Tiġi inawgurata Villa Messina, dar għall-anzjani, fir-Rabat u ssir sejħa lill-Gvern biex jissussidja l-akkomodazzjoni għall-anzjani.
* 1998 - L-Awtorità tal-Ippjanar tapprova kumpless ta' temi familjari multi-purpose ta' Lm12 miljun Paceville.
* 1999 - Il-Gvern jeskludi amnestiji ġodda tal-millennju għall-priġunieri.

## Twelid

* 1922 &#x2013; Yvonne De Carlo, attriċi u kantanta Kanadiża-Amerikana (m. 2007)
* 1922 &#x2013; Vittorio Gassman, attur, direttur u kittieb Taljan (m. 2000)
* 1923 &#x2013; Rocky Marciano, boxer American (m. 1969)
* 1933 &#x2013; Conway Twitty, kant-awtur u kitarrist Amerikan (m. 1993)
* 1950 – Alfred Mallia, Attur Malti
* 1961 – Ray Attard, Attur Malti
* 1968 &#x2013; Mohamed Atta, Egyptian terrorist (d. 2001)
* 1974 – Mark Vella, Kittieb u traduttur Malta

## Imwiet

* 2012 – Hal David, kompożitur u awtur tal-kanzunetti Amerikan (t. 1921)

## Referenzi