Emma Andrijewska

**Emma Andrijewska, Emma Andijewska** jew **Emma Andiievska** (bl-Ukren: Емма Андієвська; twieldet fid-19 ta' Marzu 1931 f'Stalino) hija poeta, kittieba u pittriċi moderna Ukrena. Ix-xogħlijiet tagħha huma ttimbrati bi stil surrealista. Uħud mix-xogħlijiet ta' Andijewska ġew tradotti bl-Ingliż u bil-Ġermaniż. Andijewska tgħix u taħdem fi Munich, il-Ġermanja. Hija membru tal-unjoni nazzjonali tal-kittieba tal-Ukrajna, il-PEN Club Ukren, l-akkademja ħielsa fi Munich u l-assoċjazzjoni federali tal-artisti. 
## Bijografija
Emma Andijewska twieldet fid-19 ta' Marzu 1931 f'Donetsk. Missierha kien kimiku-inventur, u ommha kienet taħdem fl-agrikoltura. Emma Andiewska attendiet l-iskola okkażjonalment biss minħabba li spiss batiet minn mard qawwi, u b'hekk kellha titgħallem waħedha. Minħabba din il-morbidità fi tfulitha, il-familja tagħha ttrasferiet ruħha f'Vyshhorod fl-1937, u iktar 'il quddiem fi Kiev fl-1939. Missier Emma Andijewska nqatel b'tir mill-awtoritajiet Sovjetiċi biex ma jkunx jista' jittrasferixxi l-iskoperti tiegħu lill-Ġermaniżi.

Minħabba f'hekk, it-tfal u l-omm kellhom jitilqu lejn il-Ġermanja fl-1943. Il-familja għexet f'diversi bliet differenti fil-Ġermanja, inkluż f'Berlin f'żona okkupata mill-Ingliżi. Hemmhekk Emma Andijewska kienet f'qiegħ ta' sodda għal tliet snin minħabba li kienet marida bit-tuberkolożi li nfirxet mis-sinsla. Fl-aħħar tal-1949 il-familja ċċaqilqet lejn Mittenwald, u mbagħad lejn Munich.

Fl-1957 Andijewska ggradwat mill-Università Ħielsa Ukrena fi Munich u speċjalizzat fil-filosofija u fil-filoloġija. Fl-1957 il-familja kollha marret tgħix fil-Belt ta' New York, l-Istati Uniti. Fl-1962 Andijewska ngħatat iċ-ċittadinanza Amerikana. Fl-1959 iżżewġet lill-kritiku letterarju, is-saġġista u l-kittieb Ukren Ivan Koshelivets, u għexet flimkien miegħu għal erbgħin sena. Mill-1955 sal-1995 Andijewska ħadmet bħala xandara, xeneġġatriċi u l-editur tad-dipartiment Ukren tar-Radju Libertà fi Munich. Attwalment tgħix u taħdem fi Munich.

## Stil
Emma Andijewska spiss tiġi assoċjata mill-grupp ta' New York ta' kittieba Ukreni emigrati. Ix-xogħol tagħhom huwa kkaratterizzat mill-fatt li jkun purament estetiku u mhux politiku. Il-poeżija u l-proża ta' Andijewska sikwit issejħet surrealista. Hi tenfasizza r-rwol importanti tas-subkonxju fix-xogħol tagħha. L-ispiritwalità u l-mistiċiżmu huma aspetti importanti wkoll tal-kitba tagħha. Il-perspettiva dinjija ta' Andijewska hija kemxejn simili għall-ideat tal-Buddiżmu u ta' Carlos Castaneda.

Ix-xogħlijiet ta' Andijewska huma kumplessi u jirrikjedu li l-qarrej ikun erudit.

## Premjijiet

* Il-Premju Antonovych (1983)
* L-Ordni għall-kuraġġ intellettwali (2002)
* Il-Premju Letterarju Internazzjonali "Triumph" (2003)
* Hlodoskyi skarb (2009)
* Il-Premju Nazzjonali ta' Shevchenko (2018)

## Xogħlijiet letterarji
**Poeżija**

* Poeżija (1951)
* Twelid tal-Idolu (1958)
* Ħut u Dimensjoni (1961)
* Irkejjen wara l-Ħajt (1963)
* Elementi (1964)
* Bażar (1967)
* Kanzunetti mingħajr test (1968)
* Xjenza fid-Dinja (1975)
* Kafetterija (1983)
* It-Tentazzjoni ta' Sant'Antnin (1985)
* Viġilji (1987)
* Il-Kumplessi Arkitettoniċi (1989)
* Sinjali – Ix-Xorti (1995)
* Art bejn ix-Xmajjar (1998)
* Segmenti tal-Ħolm (1998)
* Vilel tul Xatt il-Baħar (2000)
* Attrazzjonijiet b'Orbiti u mingħajr (2000)
* Il-Mewġiet (2002)
* Il-Mossa tal-Kavallier (2004)
* Il-Ħarsa mill-Irdum (2006)
* Emisferi u Koni (2006)
* Galdaruni Roża (2007)
* Fulguriti (2008)
* Idilli (2009)
* Miraġġi (2009)
* Mutanti (2010)
* Koans Imkissrin (2011)
* Bliet-Assi (2012)
* Ħin bla Arloġġ (2013)
* Pajsaġġi fil-Kxaxen (2015)

**Stejjer qosra**

* Il-Vjaġġ (1955)
* Tigri (1962)
* Djalapita (1962)
* Ħrejjef (2000)
* Il-Problema tal-Moħħ (2000)

**Rumanzi**

* *Herostrats (1970)*
* *Rumanz dwar Persuna Twajba* (1973)
* *Rumanz dwar id-Destin Uman* (1982)
* *Labirint* (mhux komplut, frammenti ppubblikati fl-1988)

## Xogħlijiet tradotti bl-Ingliż

* *A Novel about a Good Person*. Translated by Olha Rudakevych; b'introduzzjoni minn Marko Robert Stech. Edmonton; Toronto: CIUS Press, 2017. 
* *Herstories: An Anthology Of New Ukrainian Women Prose Writers*. Ikkompilat minn Michael M. Naydan. Glagoslav 2014. 
* Jalapita by Emma Andijewska (Roman Ivashkiv)
* Emma Andijewska, The Melon Patch
* "Bying a Demon", minn *The Journey*
* Emma Andijewska, Tale about the Vampireling Who Fed on Human Will
* Emma Andijewska, Tale about the Man Who Knew Doubt

## Iktar qari

* Oberti A. Emma Andijewska // Arte Italiana per il Mondo. – Centro librario italiano s.a.s. di Carbone-Castorina & C – 1996, vol. 15, pp. 10150–10151.
* Encyclopedia of Ukraine A–F. University of Toronto Press. Toronto Buffalo London 1984. p. 67. 

* Axel Alexander Ziese. Meister Bildender Künste. vol 4, pp. 251–258.

* Danylo Husar Struk. A Novel about Human Destiny, or the Andiievska Chronicle. Journal of Ukrainian Studies 18 # 1–2 (Sajf-Xitwa 1993). pp. 151–160.

* Danylo Husar Struk. Andiievska's Concept of Round Time. Canadian Slavonic Papers 27, no. 1 (Marzu 1985): 65–73.

## Referenzi