Johann Christian Bach

**Johann Christian Bach** (twieled fil-5 ta' Settembru 1735 – miet fl-1 ta' Jannar 1782) kien kompożitur Ġermaniż tal-era klassika, u kien it-tmintax-il wild ta' Johann Sebastian Bach, u l-iżgħar mill-ħdax-il tifel u tifla tiegħu. Wara li għex fl-Italja għal diversi snin, Bach mar Londra fl-1762, fejn sar magħruf bħala "l-Bach ta' Londra". Xi kultant jissejjaħ ukoll bħala "l-Bach Ingliż". Matul iż-żmien li qatta' fil-belt kapitali Brittanika, huwa sar magħruf bħala John Bach. Huwa magħruf għar-rwol tiegħu biex influwenza l-istili tal-kunċerti ta' Haydn u Mozart. Huwa kkontribwixxa ferm għall-iżvilupp tal-prinċipju l-ġdid tas-sonati.

## Ħajja
Johann Christian Bach kien iben Johann Sebastian u Anna Magdalena Bach u twieled f'Leipzig, il-Ġermanja. Missieru kellu diġà 50 sena meta twieled hu — differenza fl-età li toħroġ fid-dieher fid-differenzi kbar fl-istili mużikali tagħhom. Minkejja dan, Bach il-missier ħarreġ lil Johann Christian fil-mużika sa mewtu fl-1750. Wara li miet missieru, huwa ħadem u għex ma' ħuh tar-rispett li kien it-tieni l-ikbar fl-età, Carl Philipp Emanuel Bach, li kellu 21 sena ikbar minnu u li dak iż-żmien kien jitqies bħala l-iżjed wieħed b'talent mużikali mill-ulied subien ta' Bach.

Huwa kellu karriera promettenti, l-ewwel bħala kompożitur u mbagħad bħala mużiċist ma' Carl Friedrich Abel, mużiċist distint tal-vjola *da gamba*. Huwa kkompona kantati, mużika tal-kamra, xogħlijiet bit-tastieri u tal-orkestra, opri u sinfoniji

Bach għex l-Italja għal bosta snin mill-1754, fejn studja ma' Padre Martini f'Bologna. Huwa sar il-mużiċist ewlieni tal-orgni fil-katidral ta' Milan fl-1760. Matul żmienu fl-Italja, huwa kkonverta mil-Luteraniżmu għall-Kattoliċiżmu u qatta' l-biċċa l-kbira tal-ħin tiegħu jikkomponi l-mużika tal-knisja, inkluż il-mużika għal Quddiesa *Requiem* u *Te Deum*. Johann ikkompona wkoll kwantità ta' mużika sagra Latina matul żmienu fl-Italja. L-ewwel xogħol maġġuri tiegħu kienet Quddiesa, b'prestazzjoni u fama eċċellenti fl-1757. Fl-1762, Bach ivvjaġġa lejn Londra għall-première ta' tliet opri fil-King's Theatre, inkluż *Orione* fid-19 ta' Frar 1763. Fl-1764 jew fl-1765, il-*castrato* Giusto Fernando Tenducci, li sar ħabib sew tiegħu, ħoloq ir-rwol ewlieni fl-opra tiegħu *Adriano in Siria* fil-King's Theatre.

B'hekk irnexxielu jistabbilixxi r-reputazzjoni tiegħu fl-Ingilterra, u sar mastru tal-mużika tar-Reġina Charlotte. Fl-1766, Bach iltaqa' mas-sopran Cecilia Grassi, li kellha ħdax-il sena inqas minnu, u żżewwiġha ftit wara. Flimkien ma kellhomx tfal. J. C. Bach wettaq sinfoniji u kunċerti fil-Hanover Square Rooms. Dan kien il-post ewlieni għall-premieres tal-kunċerti fil-qalba ta' Mayfair. Id-djar Ġorġjani tal-madwar offrew klijentela sinjura għall-ispettakli tiegħu. Wieħed miċ-ċrieki letterarji primarji ta' Londra, li kien jinkludi lil Jane Timbury, Robert Gunnell Esq., Lord Beauchamp u d-Dukessa ta' Buccleuch, kien midħla ta' Bach, u l-membri tiegħu kienu jattendu l-avvenimenti tiegħu b'mod regolari.

Fl-1777 huwa rebħa kawża storika, *Bach vs Longman*, li stabbiliet li fid-dritt Ingliż il-liġi tal-jeddijiet tal-awtur kienu japplikaw għall-partituri mużikali.

Sal-aħħar tas-snin 70 tas-seklu 18, kemm il-popolarità tiegħu kif ukoll il-finanzi tiegħu bdew ibattu. Sal-mewt ta' Bach f'lejliet is-sena l-ġdida tal-1782, tant kien sar imdejjen (parzjalment minħabba li sieħbu kien qed jisraqlu flusu), li r-Reġina Charlotte intervjeniet biex tkoprilu l-ispejjeż tal-proprjetà tiegħu u pprovdiet pensjoni għall-għomor għall-armla li ħalla warajh. Huwa ndifen fiċ-ċimiterju tal-Knisja l-Antika ta' St. Pancras, Londra.

## Legat

Rendikont sħiħ tal-karriera ta' J. C. Bach tingħata fir-raba' volum tal-*Istorja tal-Mużika* (bl-Ingliż: *History of Music*) ta' Charles Burney.

Hemm tnejn min-nies oħra msemmija Johann Christian Bach fl-arblu tar-razza tal-familja Bach, iżda l-ebda wieħed minnhom ma' kien kompożitur.

Fl-1764, Bach iltaqa' ma' Wolfgang Amadeus Mozart, li kellu tmien snin dak iż-żmien u kien ġie Londra flimkien ma' missieru. Dak iż-żmien Bach għamel ħames xhur jgħallem il-kompożizzjoni lil Mozart. Bach b'mod mifrux jitqies li kellu influwenza qawwija fuq Mozart meta kien żgħir, u studjużi bħal Téodor de Wyzewa u Georges de Saint-Foix iddeskrivewh bħala "l-unika għalliem reali ta' Mozart". Mozart għamel l-arranġament ta' tliet sonati mill-Op. 5 ta' Bach ta' kunċerti bit-tastieri, u iktar 'il quddiem Mozart "spiss irrikonoxxa d-dejn artistiku li kien jaf" lil Johann Christian. Malli sema' bil-mewt ta' Bach fl-1782, Mozart ikkummenta "X'telfa għad-dinja tal-mużika!".

## Xogħlijiet
Ix-xogħlijiet ta' J. C. Bach jingħajtaw numri "W" mill-Katalogu tematiku tax-xogħlijiet tiegħu ta' Ernest Warburton (New York: Garland Publishing, 1999). Il-kompożizzjonijiet ta' Bach jinkludu ħdax-il opra, kif ukoll mużika tal-kamra, mużika tal-orkestra u kompożizzjonijiet għat-tastieri.

## Iktar qari

* Hans T. David, A. Mendel, C. Wolff. *The New Bach Reader: A Life of Johann Sebastian Bach in Letters and Documents* (New York: Norton, 1998).
* Heinz Gärtner (trans. by Reinhard Pauly). *John Christian Bach: Mozart's Friend and Mentor*. (Portland, Oregon: Amadeus Press, 1994).
* Philipp Spitta (trans. by Clara Bell & J. A. Fuller-Maitland). *Johann Sebastian Bach, his work and influence on the music of Germany, 1685–1750, 3 vols.* (Londra: Novello & Co., 1899): Vol I, Vol II, Vol III.
* Charles Sanford Terry. *John Christian Bach* (Londra: Oxford University Press, 1967).
* Christoph Wolff *et al*. *The New Grove Bach Family.* (New York: Norton, 1983) pp. 315ff. .
* Percy M. Young. *The Bachs: 1500–1850* (Londra: J. M. Dent & Sons, 1970).

## Referenzi