Harry Belafonte

**Harry Belafonte** (imwieled **Harold George Bellanfanti Jr.**; twieled fl-1 ta' Marzu 1927 – miet fil-25 ta' April 2023) kien kantant, attur u attivist Ġamajkan-Amerikan, li ppopolarizza l-mużika calypso mal-udjenzi internazzjonali fis-snin 50 tas-seklu 20. Belafonte huwa wieħed mill-ftit artisti tal-ispettaklu li ngħataw Emmy, Grammy, Oscar, u Tony (EGOT). L-iżvolta fil-karriera tiegħu waslet permezz tal-album *Calypso* (1956), li kien l-ewwel LP ta' artist solista li bigħ miljun kopja.

Belafonte kien magħruf l-iktar għall-kanzunetti tiegħu "Day-O (The Banana Boat Song)", "Jump in the Line (Shake, Senora)", "Jamaica Farewell", u "Mary's Boy Child". Huwa rreġistra u kanta diversi ġeneri mużikali, fosthom blues, folk, gospel, show tunes, u standards Amerikani. Huwa ħadem ukoll f'films bħal *Carmen Jones* (1954), *Island in the Sun* (1957), *Odds Against Tomorrow* (1959), *Buck and the Preacher* (1972), u *Uptown Saturday Night* (1974). Huwa għamel l-aħħar dehra tiegħu fil-film ta' Spike Lee *BlacKkKlansman* (2018).

Belafonte kien jikkunsidra lill-attur, kantant u attivista Paul Robeson bħala mentor, u kien qrib ħafna ta' Martin Luther King Jr. tul il-Moviment tad-Drittijiet Ċivili tas-snin 50 u 60 tas-seklu 20. Huwa kien kritiku voċiferu tal-politiki tal-amministrazzjonijiet ta' George W. Bush u Donald Trump. Belafonte kien l-ambaxxatur magħruf tal-Unjoni Amerikana tal-Libertajiet Ċivili għall-kwistjonijiet tal-ġustizzja fost iż-żgħażagħ.

Belafonte rebaħ il-Grammy Awards tliet darbiet (inkluż Grammy għas-Suċċess tul il-Ħajja tiegħu), Emmy Award u Tony Award. Fl-1989, huwa ngħata l-Unuri taċ-Ċentru Kennedy. Fl-1994 huwa ngħata l-Medalja Nazzjonali għall-Arti. Fl-2014, huwa ngħata l-Premju Umanitarju ta' Jean Hersholt fis-Sitt Akkademja tal-Premjijiet Annwali tal-Gvernaturi u fl-2022 iddaħħal fil-Klassifika tan-Nies Famużi tar-Rock and Roll fil-kategorija tal-Influwenzi Bikrin.

## Discografija
Belafonte ħareġ 30 album fl-istudjos u tmien albums f'ħin reali, u kiseb suċċess kritiku u kummerċjali.

## Filmografija

### Films

* *Bright Road* (1953)
* *Carmen Jones* (1954)
* *Island in the Sun* (1957)
* *The Heart of Show Business* (film qasir tal-1957)
* *The World, the Flesh and the Devil* (1959)
* *Odds Against Tomorrow* (1959)
* *King: A Filmed Record... Montgomery to Memphis* (dokumentarju tal-1970) (narratur)
* *The Angel Levine* (1970)
* *Buck and the Preacher* (1972)
* *Uptown Saturday Night* (1974)
* *Fundi: The Story of Ella Baker* (dokumentarju tal-1981)
* *A veces miro mi vida* (1982)
* *Drei Lieder* (film qasir tal-1983)
* *Sag nein* (dokumentarju tal-1983)
* *Der Schönste Traum* (dokumentarju tal-1984)
* *We Shall Overcome* (dokumentarju tal-1989) (narratur)
* *The Player* (1992) (kameo)
* *Ready to Wear* (1994) (kameo)
* *Hank Aaron: Chasing the Dream* (1995)
* *White Man's Burden* (1995)
* *Jazz '34* (1996)
* *Kansas City* (1996)
* *Scandalize My Name: Stories from the Blacklist* (dokumentarju tal-1998)
* *Swing Vote* (film televiżiv tal-1999)
* *Fidel* (dokumentarju tal-2001)
* *XXI Century* (dokumentarju tal-2003)
* *Conakry Kas* (dokumentarju tal-2003)
* *Ladders* (dokumentarju tal-2004) (narratur)
* *Bobby* (2006)
* *Motherland* (dokumentarju tal-2009)
* *Sing Your Song* (dokumentarju tal-2011)
* *Hava Nagila: The Movie* (dokumentarju tal-2013)
* *BlacKkKlansman* (2018)
* *The Sit-In: Harry Belafonte hosts the Tonight Show* (dokumentarju tal-2020)

### Televiżjoni

* *Sugar Hill Times* (1949-1950)
* *The Ed Sullivan Show* (1953-1964)
* *The Nat King Cole Show* (1957)
* *The Steve Allen Show* (1958)
* *Tonight With Belafonte* (1959)
* *Round Table on March on Washington* (1963)
* *The Danny Kaye Show* (1965)
* *Petula* (1968)
* *The Smothers Brothers Comedy Hour* (1968)
* *The Tonight Show* (1968)
* *A World in Music* (1969)
* *Harry & Lena, For The Love Of Life* (1969)
* *A World in Love* (1970)
* *The Flip Wilson Show* (1973)
* *Free to Be ... You and Me* (1974)
* *The Muppet Show* (1978)
* *Grambling's White Tiger* (1981)
* *Don't Stop The Carnival* (1985)
* *After Dark* (1988)
* *An Evening with Harry Belafonte and Friends* (1997)
* *Swing Vote* (1999)
* *PB&J Otter* "The Ice Moose" (1999)
* *Tanner on Tanner* (2004)
* *That's What I'm Talking About* (2006) (minisensiela)
* *When the Levees Broke: A Requiem in Four Acts* (2006) (minisensiela)
* *Speakeasy*, interviewing Carlos Santana (2015)

### Filmati ta' kunċerti

* *En Gränslös Kväll På Operan* (1966)
* *Don't Stop The Carnival* (1985)
* *Global Carnival* (1988)
* *An Evening with Harry Belafonte and Friends* (1997)

## Teatru

* *John Murray Anderson's Almanac* (1953)
* *3 for Tonight* (1955)
* *Moonbirds* (1959) (produttur)
* *Belafonte at the Palace* (1959)
* *Asinamali!* (1987) (produttur)

## Referenzi