Kawkasu tal-Punent

Il-**Kawkasu tal-Punent** huwa reġjun tal-Punent fil-Kawkasu tat-Tramuntana, fin-Nofsinhar tar-Russja, u huwa estiż mill-Baħar l-Iswed sal-Muntanja ta' Elbrus.

## Sit ta' Wirt Dinji
Il-Kawkasu tal-Punent ġie ddeżinjat bħala Sit ta' Wirt Dinji naturali tal-UNESCO fl-1999. Is-sit jinkludi t-tarf estrem tal-Punent tal-Kawkasi. Kif ġie ddikjarat mill-ispeċjalisti tal-UNESCO, is-sit huwa l-unika żona muntanjuża kbira fl-Ewropa li ma esperjenzax impatt uman sinifikanti. Il-ħabitats tiegħu huma tassew varjati għal żona ta' daqs pjuttost żgħir, u jvarjaw minn artijiet baxxi għal glaċieri. Is-sit jinsab 50 kilometru fit-Tramuntana ta' Sochi.

Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-**kriterju (ix)** "Eżempju straordinarju li jirrappreżenta proċessi ekoloġiċi u bijoloġiċi kontinwi sinifikanti fl-evoluzzjoni u fl-iżvilupp ta' ekosistemi u ta' komunitajiet ta' pjanti u ta' annimali terrestri, tal-ilma ħelu, kostali u tal-baħar"; u l-**kriterju (x)** "Post fejn hemm l-iktar ħabitats naturali importanti u sinifikanti għall-konservazzjoni fil-post tad-diversità bijoloġika, inkluż fejn hemm speċijiet mhedda ta' valur universali straordinarju mill-perspettiva tax-xjenza jew tal-konservazzjoni".

## Riżerva ta' Bijosfera

Il-Kawkasu tal-Punent jinkludi fih ukoll ir-Riżerva Naturali tal-Kawkasu (bir-Russu: Кавказский государственный природный биосферный заповедник), li hija riżerva naturali (b'ġestjoni tal-kategorija Ia skont l-IUCN) li ġiet stabbilita mill-gvern Sovjetiku fil-Krai ta' Krasnodar u Karachay–Cherkessia fl-1924 biex jiġu ppreservati xi eżemplari twal 85 metru tal-Abit ta' Nordmann (*Abies nordmanniana*), li kienu maħsuba bħala l-itwal siġar fl-Ewropa, u foresta unika ffurmata mit-Tassu Ingliż (*Taxus baccata*) u mill-*Buxus* Ewropea (*Buxus sempervirens*) fi ħdan il-belt ta' Sochi.

Madwar terz tal-ispeċijiet ta' pjanti tal-muntanji għoljin ġew rikonoxxuti bħala pjanti endemiċi. Iż-żona tinkludi wkoll il-Park Nazzjonali ta' Sochi (b'ġestjoni tal-kategorija II skont l-IUCN).

Il-Kawkasu tal-Punent huwa wkoll il-post fejn oriġina u mbagħad ġie introdott mill-ġdid il-biżont tal-Kawkasu. L-aħħar biżont li kien jgħix fin-natura selvaġġa fid-dinja nqatel minn xi nassaba hawnhekk fl-1927. Il-biżonti tal-Kawkasu parzjalment imħallta mal-biżonti Amerikani ġew introdotti mill-ġdid diversi deċennji wara.

### Introduzzjoni mill-ġdid tal-leopard Persjan
Fl-2009 inħoloq ċentru ta' introduzzjoni mill-ġdid tal-leopard Persjan fil-Park Nazzjonali ta' Sochi, fejn żewġ leopardi maskili mit-Turkmenistan ilhom jinżammu fih minn Settembru 2009, u żewġ leopardi femminili mill-Iran ilhom jinżammu fih minn Mejju 2010. Id-dixxendenti tagħhom se jinħelsu fin-natura selvaġġa tar-Riżerva ta' Bijosfera.

Par leopardi ddaħħlu fil-Park Nazzjonali ta' Sochi fl-2012 miż-Żu ta' Liżbona fil-Portugall. F'Lulju 2013, il-par kellhom il-frieħ, li kienu l-ewwel frieħ ta' leopardi Persjani li twieldu fir-Russja wara 50 sena mingħajr frieħ. Il-frieħ imbagħad inħelsu fin-natura selvaġġa wara li tgħallmu l-ħiliet meħtieġa għall-għajxien mill-ġenituri tagħhom, skont Natalia Dronova, il-koordinatur tal-ispeċijiet tar-Russja fid-WWF.

## Gallerija

File:RitsaMounts.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:RitsaMounts.jpg|Lake Ritsa.
File:Массив_Ачешбок,_Адыгея,_Acheshbok,_Adygea,_Caucasus.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%B8%D0%B2_%D0%90%D1%87%D0%B5%D1%88%D0%B1%D0%BE%D0%BA,_%D0%90%D0%B4%D1%8B%D0%B3%D0%B5%D1%8F,_Acheshbok,_Adygea,_Caucasus.jpg|Acheshbok massif.
File:Мистический каньон реки Ходзь в тумане, Западный Кавказ.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:%D0%9C%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%8C%D0%BE%D0%BD_%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B8_%D0%A5%D0%BE%D0%B4%D0%B7%D1%8C_%D0%B2_%D1%82%D1%83%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B5,_%D1%8E%D0%B3_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%B0_%D0%A2%D1%85%D0%B0%D1%87,_%D0%97%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D0%B4%D0%BD%D1%8B%D0%B9_%D0%9A%D0%B0%D0%B2%D0%BA%D0%B0%D0%B7.jpg|Khodz river headwaters.
File:Рассвет_в_долине_реки_Ходзь,_туман,_Западный_Кавказ.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:%D0%A0%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%B2%D0%B5%D1%82_%D0%B2_%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B5_%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B8_%D0%A5%D0%BE%D0%B4%D0%B7%D1%8C,_%D1%82%D1%83%D0%BC%D0%B0%D0%BD,_%D0%97%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D0%B4%D0%BD%D1%8B%D0%B9_%D0%9A%D0%B0%D0%B2%D0%BA%D0%B0%D0%B7.jpg|Early dawn in Khodz river canyon.
File:Bolshoy_Tkhach,_Куэсты_Тхач_в_облаках,_вид_с_горы_Асбестная,_Западный_Кавказ.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bolshoy_Tkhach,_%D0%9A%D1%83%D1%8D%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%A2%D1%85%D0%B0%D1%87_%D0%B2_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D1%85,_%D0%B2%D0%B8%D0%B4_%D1%81_%D0%B3%D0%BE%D1%80%D1%8B_%D0%90%D1%81%D0%B1%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BD%D0%B0%D1%8F,_%D0%97%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D0%B4%D0%BD%D1%8B%D0%B9_%D0%9A%D0%B0%D0%B2%D0%BA%D0%B0%D0%B7.jpg|Tkhach mountain in clouds.
File:Acheshbok,_Куэсты_Ачешбок_в_облаках,_вид_с_подножья_горы_Асбестная,_Западный_Кавказ.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Acheshbok,_%D0%9A%D1%83%D1%8D%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%90%D1%87%D0%B5%D1%88%D0%B1%D0%BE%D0%BA_%D0%B2_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D1%85,_%D0%B2%D0%B8%D0%B4_%D1%81_%D0%BF%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D0%BE%D0%B6%D1%8C%D1%8F_%D0%B3%D0%BE%D1%80%D1%8B_%D0%90%D1%81%D0%B1%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BD%D0%B0%D1%8F,_%D0%97%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D0%B4%D0%BD%D1%8B%D0%B9_%D0%9A%D0%B0%D0%B2%D0%BA%D0%B0%D0%B7.jpg|Acheshbok mountain in clouds.
File:Acheshbok,_Южные_отроги_горы_Ачешбок_на_закате,_драматичные_погодные_условия,_горы_Западного_Кавказа.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Acheshbok,_%D0%AE%D0%B6%D0%BD%D1%8B%D0%B5_%D0%BE%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B3%D0%B8_%D0%B3%D0%BE%D1%80%D1%8B_%D0%90%D1%87%D0%B5%D1%88%D0%B1%D0%BE%D0%BA_%D0%BD%D0%B0_%D0%B7%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B5,_%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%87%D0%BD%D1%8B%D0%B5_%D0%BF%D0%BE%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D1%8B%D0%B5_%D1%83%D1%81%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%8F,_%D0%B3%D0%BE%D1%80%D1%8B_%D0%97%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D0%B4%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%BE_%D0%9A%D0%B0%D0%B2%D0%BA%D0%B0%D0%B7%D0%B0.jpg|Southern slopes of Acheshbok.


## Referenzi