open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ta' Qali

**Ta' Qali** huwa spazju miftuħ wiesa' fil-limiti ta' Ħ'Attard u Mosta fiċ-ċentru u t-tramuntana ta' Malta rispettivament, li fih il-grawnd nazzjonali tal-futbol, il- Malta Fairs & Conventions Centre, il-Park Nazzjonali Ta' Qali, raħal tal-artiġjanat, u ħaxix nazzjonali. suq li hu magħruf lokalment bħala l- *Pitkalija* .

Ftit qabel it-Tieni Gwerra Dinjija, iż-żona kienet użata biex jinbena ajrudrom militari u stazzjon għar- Royal Air Force (RAF), li l-Ingliżi sejħu RAF Ta Kali ; L-ismijiet tal-postijiet Maltin spiss kienu korrotti b’dan il-mod. RAF Ta Kali kienet operattiva matul il-gwerra u baqgħet tintuża bħala airfield RAF sa nofs is-snin ħamsin. Aktar tard, skwadri tar-RAF ibbażati fir-Renju Unit żaru Ta Kali bħala parti mit-taħriġ annwali tagħhom ta' profiċjenza.

Mit-tluq tar-RAF u l-għeluq tal-bażi tal-ajru, il-post ġie trasformat f’żona ta’ rikreazzjoni. Iż-żona hija żgħira fl-iskala iżda meqjusa minn xi wħud f’Malta bħala post ideali fejn wieħed imur għal picnic u jqatta’ wara nofsinhar ta’ tmiem il-ġimgħa. Il -Park Nazzjonali jinkludi wkoll anfiteatru. Fil-park ttellgħu numru ta’ kunċerti internazzjonali.

L -Ambaxxata Amerikana li għadha kif inbniet tinsab faċċata tal-Park Nazzjonali ta’ Ta’Qali.  F'Lulju, 2011 l-ambaxxata rilokata f'Ta'Qali mill -Furjana fejn damet għal kważi ħamsin sena. 

.
Ta’ Qali għadu jaqdi parti mill-irwol preċedenti tiegħu bħala airfield iżda l-uniċi ajruplani li jitilgħu mill-inżul imnaqqas ħafna huma mudelli fuq skala, li s-sidien tagħhom jagħmlu parti minn każin li jinsab f’Ta’ Qali. Illum, ħafna mill-barrakki u bini militari nbidlu f’workshops fejn is-sengħa Maltin jipproduċu x-xogħol tagħhom, u l -Villaġġ tas-Snajja’ Ta’ Qali sar attrazzjoni turistika importanti. Hemm ukoll il- Malta Aviation Museum, li għandu ajruplani differenti relatati mal-istorja tal-avjazzjoni Maltija. Qabel ma nbidlet f’park rikreattiv l-airstrip intużat fl-ewwel tiġrijiet tal-karozzi li qatt saru mill-Maltin; illum il-ġurnata l-Isport Muturi għandu l-binarji tiegħu off-road fejn isir il-kampjonat annwali tal-isport tal-muturi.

## Referenzi
Ajrudrom Ta' Lambert

L-**Ajrudrom Ta' Lambert** kien mitjar fuq il-gżira ta' Għawdex. Bejn Ġunju u Awwissu 1943, intuża biex jassisti lill-iskwadri Amerikani fl-invażjoni tagħhom ta' Sqallija, magħrufa bħala Operazzjoni Husky.

## Kostruzzjoni u Tħaddim
L-għoljiet t'Għawdex, għamlu il-bini ta' runway twila biżżejjed partikolarment diffiċli. Wara diversi konsiderazzjonijiet intgħażlet iż-żona ta' Lambert. Fi żmien sitt ijiem iż-żona ġie mnaddaf minn ħitan tas-sejjieħ, arbuxelli u famużament, it-Torri ta' Gourgion, li kien rappurtat li ġie żarmat b'kull ġebla nnumerata iżda qatt ma nbena mill-ġdid. Fil-proċess, 300 ċittadin Għawdxi pparteċipaw fl-isforz tal-kostruzzjoni, b’tagħmir miġjub Malta mill-forzi armati Amerikani. Sa nofs Ġunju, inbnew żewġ runways twal  mibnija mill-ħamrija ppressata u li jaqsmu lil xulxin f'forma ta' 'Y' inbnew mix- Xewkija sal-periferija ta' Għajnsielem. Immedjatament ġew installati  ukoll numru mdaqqas ta' anti-aircraft artillery units; Bezzina jsemmi stallazzjonijijet minn dawn fis-Sannat, Ta' Ċenċ, il-Qala u x-Xagħra. Ir-runway tqieset operattiva fit-22 ta’ Ġunju u fit-23 ta’ Ġunju, niżlu l-ewwel Supermarine Spitfires.

Fl-istorja operattiva qasira tiegħu, l-ajrudrom ospita Spitfires Mk Vs tat- 307th, 308th u 309th squadrons tal-ġellieda taħt il-kmand tal-Lt. Kurunell Fred M. Dean. Filwaqt li mhux magħruf ħafna dwar it-tħaddim ta’ kuljum tal-ajrudrom, kien hemm inċident wieħed notevoli. Hekk kif Edward L. Fardella kien qed jillandja l-Ispitfire tiegħu, laqat Spitfire wieqaf, u qatel żewġ commandoes Brittaniċi. Il-bdot baqa’ ħaj f'dan l-inċident. Fuq medda ta’ xahrejn, erba’ bdoti tal-Forzi tal-Ajru tal-Armata tal-Istati Uniti ma rritornaw minn attakki lejn Sqallija li telqu minn Ta’ Lambert.

Il-prospetti li l-użu tal-ajrudrom jiġi estiż matul ix-xitwa ħolqu sfidi ġodda, notevolment ix-xita li kienet trendi iż-żona b'wisq tajn għal użu prattiku. Sal-aħħar ta’ Lulju tal-1943 l-aħħar Spitfires kienu telqu mill-ajrudrom, u s-sit ma baqax funzjonabbli għal skopijiet militari. L-għelieqi eventwalment ingħataw lura lis-sidien tagħhom għall-kultivazzjoni agrikola.

## Referenzi
Bubaqra

**Bubaqra** hija hamlet bid-diviżjoni amministrattiva tagħha stess fiż-Żurrieq, Malta .  Huwa raħal rurali żgħir bejn in-Nigret u Ħal Far . Għandha popolazzjoni ta’ 2,000 ruħ. Fiċ-ċentru taż-żona hemm il-Kappella ta’ Santa Marija.

## Preview
Iż-żona kienet imsemmija minn Giovanni Francesco Abela fl-1647 bħala Dejr el Bakar li tfisser dar (territorju) tal-baqar. Magħruf ukoll bħala Bvbakra, litteralment ifisser "missier tas-sexer tal-baqra". Skont Godfrey Wittinger, Bakar jista’ jkun referenza diretta għal alla li jqajjem lir-raħħala, jew referenza għal ragħal li jagħti l-ħalib mill-baqar tiegħu – li fl-ewwel każ ġej mill-. It-torri tal-Bubaqra għadu jospita sal-lum kenn għal laqgħat omosesswali, partikolarment dawk tal-perjodu Għarbi, filwaqt li t-tieni każ ġej mill-influwenza Siculo-Għarbija jew Taljana tal-kelma “vaccaro”. 

Fl-1579, it-torri tal-Bubaqra nbena fil-periferija ta’ din il-raħal. Inbniet bħala residenza fil-kampanja minn membru tal-Ordni ta’ San Ġwann u f’xi postijiet kienet tintuża għal skopijiet difensivi. It-torri bħalissa huwa proprjetà privata u ġie restawrat.

## Referenzi
Madliena

**Madliena** (    ), li qabel kienet imfissra **Madalena**, hija żona fis - Swieqi, fir - Reġjun tat - Tramuntana, Malta, li qabel kienet parti mill-belt ta' maġenb il -Għargħur.

## Etimoloġija
Madliena kienet magħrufa bħala **Ħal Samudi** fi żmien medjevali u kienet imsemmija hekk flimkien mal-Għargħur f’dokumenti ta’ dak iż-żmien. 

Il-kappella kienet użata bħala ħarsa mir-ribelli Maltin matul l-imblokk Franċiż tal-1798–1800. Din twaqqgħet mill-armata Ingliża fl-1880 biex tagħmel post għall-Forti Madalena, wieħed mis-swar tal-Victoria Lines. 

Fil-qrib inbniet kappella ġdida biex tieħu post dik li kienet twaqqgħet. Torri tas-seklu 17 magħruf bħala Torri tal-Madliena jinsab fuq il-kosta qrib il-Madliena, għalkemm jinsab fil-konfini ta’ Pembroke u mhux tas-Swieqi.

## Illum
Sas-sittinijiet kienet prinċipalment żona rurali b’numru ta’ rziezet. Illum, il-Madliena hija żona residenzjali li fiha ħafna vilel, bungalows, appartamenti lussużi u maisonettes. 

Qrib id-distrett ewlieni tad-divertiment ta’ Malta, San Ġiljan. L-ittra ħamra “M” fuq l-arma tas-Swieqi tirrappreżenta lil Madliena.

## Referenzi
Elezzjoni ġenerali ta' Malta 1854

It-tieni elezzjonijiet ġenerali f’Malta saru bejn it-3 u l-11 ta’ Novembru 1854.

## Sfond
L-elezzjonijiet saru taħt il-kostituzzjoni tal-1849, li kienet tipprovdi għal Kunsill tal-Gvern bi 18-il membru, li minnhom jinħatru għaxar membri mill-gvernatur u tmienja ġew eletti.

## Riżultati
B’kollox ġew reġistrati biex jivvutaw 4,348 persuna, li minnhom 3,882 tefgħu il-vot; parteċipazzjoni ta’ 89%.

## Referenzi
Giovanni Losi

**Giovanni Losi** MCCI, (29 ta’ Novembru 1838 – 27 ta’ Diċembru 1882) kien qassis Kattoliku Taljan. Huwa kien membru tal-Missjunarji Comboni tal-Qalb ta' Ġesù u ħadem il-maġġoranza tal-ministeru tiegħu fis-Sudan t'Isfel.

Ma' Luigi Bonomi ippubblika l-ewwel katekiżmu u dizzjunarju bil-lingwa Nobiin, li ma kienetx magħrufa fl-Ewropa qabel dan.

## Ħajja bikrija
Imwieled Caselle Landi fl-1838, huwa tgħammed fl-istess jum fil-knisja parrokkjali tar-raħal. Il-familja marret toqgħod Roncaglia meta kien għadu tifel u eventwalment daħal fis-seminarju episkopali ta’ Piacenza. Ġie ordnat saċerdot fl-1862.

## Missjunarju

Għaxar snin wara, fl-1872, daħal fl-Istitut Missjunarju ta’ Verona, imwaqqaf minn Daniele Comboni, biex is-sena ta’ wara mar miegħu lejn is-Sudan. Losi kien ukoll il-konfessur personali ta’ missier Comboni.

Hu kien superjuri tal-missjoni El Obeid sal-1878, iżda ma kellux relazzjonijiet tajbin mal-popolazzjoni lokali, ta’ fidi Musulmana, li dejjem kienet topponih. Wara l-mewt ta’ Comboni fl-1881, inħatar *superjur ad interim* għall-missjoni kollha tal-Afrika Ċentrali. Huwa marad bl-iskorbutu u miet fis-27 ta’ Diċembru 1882 fl-età ta’ 44 sena.

Huwa kien midfun f'El-Obeid, iżda l-qabar tiegħu ġie profanat mill-fundamentalisti meta l-Mahadis ħatfu r-reġjun fl-1889.

## Legat
F’Caselle Landi, raħal twelidu, it-triq li tgħaddi maġenb il-knisja u twassal għall-kampanja kienet iddedikata lilu.

## Referenzi

## Ħoloq esterni
*
Reġjun tat-Tramuntana, Malta

**Ir-Reġjun tat-Tramuntana,** huwa wieħed mis - sitt reġjuni ta ' Malta . Ir-reġjun jinkludi l-parti tal-majjistral tal- gżira ewlenija ta' Malta . Ir-reġjun imiss mar- Reġjuni tal-Lvant, tan-Nofsinhar u tal-Punent, u huwa wkoll qrib ir -Reġjun ta' Għawdex . 

Inħoloq bl-Att Nru XVI tal-2009 minn parti mill- Malta Majjistral .  L-Att Nru XIV tal-2019, li wassal għal riforma reġjonali fl-2021, bidel il-kompożizzjoni tar-reġjun u naqqas il-kunsilli lokali tiegħu minn 12 għal 9.

## Ġeografija
Ir-reġjun jokkupa t-tramuntana u l-punent tal-gżira ta’ Malta u jmiss mar-reġjuni ċentrali u tan-nofsinhar.

## Kunsill lokali

* San Pawl il-Baħar (Kapital) ;
* Mġarr ;
* Mellieħa ;
* L-Imdina ;
* Pembroke ;
* Ir-Rabat ;
* L-Imtarfa ;
* Swieqi ;
* Mosta ;
* Ħad-Dingli ;
* Ħal Għargħur ;
* Naxxar.

## Referenzi
Premju Terramaxka

Il-**Premju Terramaxaka** huwa premju nazzjonali Malti tal-kotba għat-tfal taħt is-16-il sena organizzat kull sena mill-Kunsill Nazzjonali tal-Ktieb. Dan il-premju nħoloq fl-2015. L-għoti tal-premjijiet f'kull kategorija ta' Premju Terramaxka isir flimkien mal-Premju Nazzjonali tal-Ktieb. 

## Sfond
Kategoriji ta' premjijiet għall-kotba tat-tfal kienu parti mill-Premju Nazzjonali tal-Ktieb sa mill-1998, u l-ewwel ktieb li ngħata premju fil-kategorija ta'  "Letteratura għat-Tfal" kien *L-Għaxar Anniversarju: il-Klabb* ta' Charles Casha, ippubblikat minn Merlin Library fl-1997. Fl-2001 ġie introdott il-premju speċjali għall-Aħjar Illustratur ta’ Kotba għat-Tfal fil-Premju Nazzjonali tal-Ktieb, li ntrebaħ minn Frank Schembri għall-ktieb *Ġummienu* ta' Charles Casha, ippubblikat dik is-sena stess mill-Klabb Kotba Maltin.

## Lista ta' rebbieħa tal-Premju Terramaxka

## Referenza
Caselle Landi

**Caselle Landi** ([Casèli]) huwa raħal fil-provinċja ta' Lodi, it- Lombardija, li qiegħda fit-tramuntana tal-pajjiż, bejn ix-xmara Po u 15-il kilometru mill-belt ta’ Piacenza.

## Ċittadini

* Giovanni Losi: membru tal-Missjunarji Comboni tal-Qalb ta' Ġesù (1838-1882)

## Ħoloq esterni

*  Sit uffiċjali
Glenn Micallef

**Glenn Micallef** (imwieled fit-30 ta' Lulju 1989) huwa impjegat taċ-ċivil Malti li kien Kap tal-Persunal tal-Prim Ministru ta' Malta, Robert Abela mill-2020 sal-2024. Fl-2024, kien innominat minn Abela biex iservi bħala l-Kummissarju Ewropew għall-Ekwità Interġenerazzjonali, iż-Żgħażagħ, il-Kultura, u l-Isport. 

## Ħajja bikrija
Micallef iggradwa mill-Università ta' Malta b'baċellerat fil-kummerċ u l-ekonomija u b'Masters fid-dritt Ewropew. Bħala student, serva bħala l-President tal-Pulse fl-2010.

## Karriera
Aktar tard ħadem fil-Ministeru għall-Affarijiet Barranin, fejn kien Kap tad-Dipartiment tal-Koordinazzjoni tal-UE u l-Unità tal-Brexit. F'Jannar 2020, Micallef kien inħatar bħala konsulent għall-affarijiet Ewropej tal-Prim Ministru Robert Abela.

**<big>Tħejjijiet għall-Brexit</big>** 

Wara d-deċiżjoni tar-Renju Unit li joħroġ mill-Unjoni Ewropea (UE) u n-negozjati sussegwenti mal-Kummissjoni Ewropea, Glenn Micallef inħatar bħala Kap tal-Unità tal-Brexit, biex jikkoordina t-tħejjijiet ta' Malta għall-Brexit u biex jissimplifika l-leġiżlazzjoni ta' Malta kif xieraq. Is-sett prinċipali ta' linji gwida li jistabbilixxu l-parametri għan-negozjatur ewlieni ġew maqbula u konklużi matul il-Presidenza Maltija tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea tal-2017. Matul il-mandat tiegħu, Micallef kien responsabbli wkoll għall-kampanja ta' informazzjoni "Brexit Be Prepared", biex jinforma liċ-ċittadini tar-Renju Unit li jgħixu Malta dwar il-passi meħtieġa biex tiġi rregolata l-pożizzjoni tagħhom wara l-Brexit u jkun hemm koordinazzjoni bejn id-dipartimenti u entitajiet differenti tal-gvern.

**<big>Kap tal-persunal</big>** 

F'Novembru 2020, inħatar bħala Kap tas-Segretarjat tal-Prim Ministru, kariga ekwivalenti għal Kap tal-Persunal, wara Clyde Caruana. Huwa rriżenja mill-kariga f'Ġunju 2024, u warajh laħaq Mark Mallia. Mar-riżenja tiegħu, Micallef kien meqjus biex jieħu post Marlene Bonnici bħala Rappreżentant Permanenti ta' Malta fl-UE. 

**<big>Kummissarju Ewropew</big>** 

F'Lulju 2024, huwa tħabbar bħala n-nominat ta' Malta biex iservi bħala l-Kummissarju Ewropew tal-pajjiż. Is-smigħ tiegħu quddiem il-Parlament Ewropew sar fl-4 ta' Novembru 2024.

## Referenzi
Elezzjoni ġenerali ta' Malta 1865

Ir-raba' elezzjonijiet ġenerali f’Malta saru bejn id-9 u l-14 ta’ Jannar 1865.

## Sfond
L-elezzjonijiet saru taħt il-kostituzzjoni tal-1849, li kienet tipprovdi għal Kunsill tal-Gvern bi 18-il membru, li minnhom jinħatru għaxar membri mill-gvernatur u tmienja eletti.

## Riżultati
B’kollox ġew reġistrati biex jivvutaw 2,685 persuna, li minnhom 2,329 tefgħu vot; parteċipazzjoni ta’ 87%.

## Referenzi
Elbasan

**Elbasan** hi t-raba’ l-akbar belt tad-Albania. Il-belt għandha popolazzjoni ta’ 115 101 persuna (sal-2023).

## Ħoloq esterni
* www.elbasani.gov.al
Fier

**Fier** hi t-sitt l-akbar belt tad-Albania. Il-belt għandha popolazzjoni ta’ 101 963 persuna (sal-2023).

## Ħoloq esterni
* www.bashkiafier.gov.al
Korçë

**Korçë** hi t-tmien l-akbar belt tad-Albania. Il-belt għandha popolazzjoni ta’ 60 754 persuna (sal-2023).

## Ħoloq esterni
* www.bashkiakorce.gov.al
Lezhë

**Lezhë** hi t-disa’ l-akbar belt tad-Albania. Il-belt għandha popolazzjoni ta’ 51 354 persuna (sal-2023).

## Ħoloq esterni
* www.lezha.gov.al
Berat

**Berat** hi t-seba’ l-akbar belt tad-Albania. Il-belt għandha popolazzjoni ta’ 62 232 persuna (sal-2023).

## Ħoloq esterni
* www.bashkiaberat.gov.al
Kukës

**Kukës** hi t-għaxar l-akbar belt tad-Albania. Il-belt għandha popolazzjoni ta’ 36 125 persuna (sal-2023).

## Ħoloq esterni
* www.kukesi.gov.al
Peshkopi

**Peshkopi** hi t-tnax l-akbar belt tad-Albania. Il-belt għandha popolazzjoni ta’ 14 710 persuna (sal-2023).

## Ħoloq esterni
* www.peshkopia.com
Stuffat tal-Fenek

**Stuffat tal-Fenek** huwa tip ta’ ikel fil-kċina Maltija, magħmul bil-laħam tal-fenek. Huwa meqjus bħala l-ikla nazzjonali ta' Malta. Tipikament huwa msajjar bil-mod jew moqli bl-inbid, tadam, tewm, weraq tar-rand, imsiemer tal-qronfol, melħ, bżar u ħaxix. Ġieli jiġi servut f’żewġ platti billi z-zalza titferra’ fuq l-għaġin bħala l-ewwel platt u  l-fenek u l-ħaxix servut bħala t-tieni platt.

Il-platt jista' jkun li oriġina bħala forma ta' protesta simbolika għar-restrizzjonijiet fuq il-kaċċa imposti mill-Kavallieri tal-Ordni ta' San Ġwann. Dan it-tip ta' ikel sar popolari wara t-tneħħija tar-restrizzjonijiet fl-aħħar tas-seklu 18 (u intant ir-razza indiġena ta' fniek tax-xiber, kienet kibret sew u allura l-prezz kien niżel) u wara domestikazzjoni lokali tal-fniek, prattika li aktarx ġiet importata minn Franza.

## Referenzi
Elezzjoni ġenerali ta' Malta 1883

It-tmien elezzjonijiet ġenerali f’Malta saru bejn it-8 u l-11 ta’ Ottubru 1883. Il-membri eletti tal-Kunsill kollha, ħlief wieħed, kienu membri tal-Partit Anti Riformista. 

## Sfond
L-elezzjonijiet saru taħt il-kostituzzjoni tal-1849, li kienet tipprovdi għal Kunsill tal-Gvern bi 18-il membru, li minnhom jinħatru għaxar membri mill-gvernatur u tmienja eletti.

## Riżultati
B’kollox ġew reġistrati biex jivvutaw 10,637 persuna, li minnhom 2,749 biss tefgħu vot; sehem ta’ 26%.

## Referenzi
Forti San Mikiel

Il-**Forti San Mikiel** kienet forti żgħira fil-parti li tħares lejn l-art fil-belt tal-Isla, Malta. Oriġinarjament inbniet fl-1552 u kellha rwol sinifikanti fl-Assedju l-Kbir ta’ Malta tal-1565. Wara l-assedju, inbniet mill-ġdid bħala l-**Kavallier ta' San Mikiel** li tlesta fl-1581. Il-kavallier twaqqa’ parzjalment fis-seklu 20, u llum baqa’ biss parti mill-bażi tiegħu.

## Kostruzzjoni u storja
Fl-1537 il-Gran Mastru Juan de Homedes irrenova villa u mdawwarha b'casamatta.

Fl-1551, l-Ottomani attakkaw lil Malta u wara invadew Għawdex. Dan ħeġġeġ lil de Homedes biex isaħħaħ id-difiżi tal-gżejjer. Kienu meħtieġa żewġ fortizzi ġodda, waħda fuq il-peniżola Sciberras, u oħra fuq il-peniżola iżgħar li dak iż-żmien kienet magħrufa bħala *Isola di San Michele*, li kienet iffurmata mill-Qala tat-Tarzna u l-Qala tal-Franċiżi fil-Port il-Kbir.

L-ewwel ġebla tal-forti fuq *l-Isola* tpoġġiet fit-8 ta’ Mejju 1552 minn de Homedes innifsu. Il-Forti San Mikiel inbena fuq disinn tal-inġinier militari Pedro Pardo d'Andrera. It-tieni forti, li tinsab fil-Peniżola ta’ Sciberras, kien issejjħet Forti Sant’Iermu. Dawn iż-żewġ fortizzi ġodda nbnew f'perjodu notevolment qasir ta’ sitt xhur fl-1552.

Il-Forti San Mikiel ġie estiż għal belt fortifikata bl-isem ta ' Senglea mill-Gran Mastru Claude de la Sengle waqt it-tħejjijiet tal-Kavallieri għal dak li eventwalment kien l-Assedju l-Kbir ta' Malta. Meta ġie l-assedju fl-1565, San Mikiel kien wieħed minn tliet fortizzi li ddefendew il-bażi tal-Kavallieri fil-Port il-Kbir, flimkien mal-Forti Sant'Anġlu u l-Forti Sant'Iermu. Din tal-aħħar waqgħet f'idejn l-Ottomani, iżda l-Forti San Mikiel u l-Forti Sant’Anġlu t-tnejn li huma rreżistew l-assedju. Il-Forti San Mikiel ġarrbet ħsarat kbar, peress li kien il-post ta’ wħud mill-aktar ġlied u bumbardamenti qliel tal-assedju. Kienet maħbuta għaxar darbiet mill-attakkanti Ottomani.

Is-swar tal-Isla reġgħu nbnew wara l-assedju, u l-iżvilupp kompla mill-ġdid sal-1581. Il-Forti San Mikiel inbidel f'kavallier, li kien jikkonsisti f'torri rinfurzat minn ġewwa, li kellu pjattaforma ta' terrazzin b'għaxar lakuni għall-fleġeġġ jew xkubetti.

Fl-1687, Don Carlos de Grunenbergh żar il-forti u rrakkomanda ż-żieda ta' faussebraye. Huwa ddeċieda li jiffinanzja l-ispiża minn butu. 

## Qerda

Il-Kavallier ta’ San Mikiel inħatt fl-1921 biex jagħmel post għal skola. Inżammet parti żgħira mis-sezzjoni t'isfel tal-istruttura u ntużat bħala l-bażi ta' torri tal-arloġġ.

Illum, is-swar tal-Ponta tal-Isla spiss jissejjaħ Forti San Mikiel, iżda dan huwa żball għax il-forti fil-fatt kienet tinsab fit-tarf oppost tal-belt.

## Referenzi
Elezzjoni ġenerali ta' Malta 1888

Id-disa' elezzjonijiet ġenerali f’Malta saru bejn l-1 u t-3 ta’ Marzu 1888.

## Sfond
L-elezzjonijiet kienu l-ewwel li saru taħt il-Kostituzzjoni l-ġdida ta’ Knutsford. In-numru ta’ siġġijiet eletti żdied minn tmienja għal għaxra, filwaqt li erba’ membri oħra ġew eletti biex jirrappreżentaw in-nobbli u s-sidien tal-art, il-gradwati, il-kleru, u l-Kamra tal-Kummerċ.

## Riżultati
B’kollox ġew reġistrati biex jivvutaw 9,696 persuna, li minnhom 3,487 biss tefgħu vot; parteċipazzjoni ta’ 36%.

## Referenzi
Fortizza Tas-Silġ

Il-**Fortizza Tas-Silġ** hija foti poligonali f'Marsaxlokk, Malta. Inbniet bejn l-1879 u l-1883 mill-Ingliżi fuq art għolja fit-tarf tax-xatt tal-ponta ta' Delimara, fuq il-Ħofra-ż-Żgħira. Il-funzjoni primarja tagħha kienet bħala punt ta’ kontroll għall-isparar tal-kanuni miġbura fil-Fortizza ta' Delimara taħtha.

Kienet parti minn katina ta’ fortifikazzjonijiet maħsuba biex jipproteġu l-Port ta’ Marsaxlokk, flimkien mal-Fortizza ta' Delimara li tħares lejn il-baħar tul il-ponta ta’ Delimara, il-ġenb tat-tramuntana tal-Bajja ta’ Marsaxlokk, il-Forti San Luċjan fuq il-ponta l-Kbira f’nofs il-bajja, il-Fortizza ta' Bengħisa fuq il-ponta ta' Bengħisa, u il-batteriji Pinto u Ferretti fuq ix-xtut tal-bajja.

Madwar 300 metru fit-tramuntana tal-Fortizza Tas-Silġ hemm il- Batterija ta’ San Pawl, fortifikazzjoni ta’ stil poligonali ħafna iżgħar, li tinsab f’kundizzjoni ferm agħar.

## Storja
L-ewwel ġebla tal-Fortizza Tas-Silġ twaqqfet fl-1879 wara suġġeriment minn inġiniera militari Ingliżi, u tlestiet fl-1883. Il-fortizza hija eżempju klassiku ta' forti poligonali, u kellha kwartieri u mħażen taħt l-art, u bitħa tal-parati spazjuża. Il-fortizza hija mdawwar b'foss, u d-daħla kienet protetta b'portijiet tal-kanuni fuq naħa waħda u pont li jwassal għall-bieb.

Id-disinn u l-post tal-forti kien ikkritikat minn numru ta’ inġiniera militari, u l-armament tagħha ta’ sitt kanuni RML 64 pounder 64 cwt inbidel numru ta’ drabi qabel ma tneħħa fl-1903.

Fis-snin 50, il-forti ntuża mill-RAF (100 Signals Unit). Matul dak iż-żmien il-maskot tal-kamp kien kelb jismu Dodger. Aktar tard, il-kelb Rusty u l-kelba Scrubber kienu jgħixu fuq il-post. Scrubber welldet 14-il ġeru, li kollha sabu djar xi mkien ieħor f’Malta. Waħda mit-tliet Aerials fuq il-forti intużat fil-film tal-gwerra tal-1953 *[[Malta Story]]*.

Il-fortizza ġiet dekummissjonat u mgħoddi lill-awtoritajiet ċivili fl-1960.

## Fil-preżent
Mill-1991, il-forti kien mikri lill-Island Sanctuary bħala kenn għall-klieb. Is-santwarju jħallas lill-gvern kera annwali ta’ €232 għall-użu tal-fortizza.

Il-gatehouse, u l-foss lejn ix-xatt huma fi stat tajjeb, iżda kien hemm kollass konsiderevoli fil-wiċċ ta' ġewwa tal-foss tat-tramuntana.

Fl-2015, il-fortizza ġiet propost bħala sit possibbli għall-kampus tal- Università Amerikana ta' Malta, izda dan ma ntgħażlitx.

## Gallerija

Stampa:Malta_Tas-Silg_one.jpg|alt=Scarp and ditch| Xarpa u foss
Stampa:Malta_Tas-Silg_two.jpg|alt=Gatehouse and approach ramp| Gatehouse u rampa ta' avviċinament
Stampa:Malta_Tas-Silg_three.jpg| Caponier
Stampa:Malta_Tas-Silg_four.jpg|alt=Scarp collapse| Kollass tax-xalpa
Stampa:Malta_Tas-Silg_five.jpg|alt=Scarp and ditch| Xarpa u foss
Stampa:Malta_Tas-Silg_six.jpg|alt=Ditch counterscarp and caponier| Kontraskarpa tal-foss u caponier
Stampa:Malta_Tas-Silg_seven.jpg|alt=Gatehouse ditch| Foss tal-gatehouse
Stampa:Malta_Tas-Silg_eight.jpg| Caponier
Stampa:Malta_-_Marsaxlokk_-_Triq_Delimara_-_Fort_Tas-Silg_-_Sanctuary_01_ies.jpg|alt=The Island Sanctuary sign| Tabella tal-Island Sanctuary
Stampa:Malta_-_Marsaxlokk_(FortTas-Silg)_01_ies.jpg|alt=View from the fort| Veduta mill-fortizza


## Referenzi
Partit Nazzjonalista Demokratiku (Malta, 1921–1926)

Il-**Partit Nazzjonalista Demokratiku** (bit-Taljan: *Partito Democratico Nazionalista*) kien partit politiku konservattiv f'Malta.

## Storja
Il-partit twaqqaf fl-1883 bħala l- **Partit Anti-Riformista** (bit-Taljan: *Partito Anti-Riformista*) minn Fortunato Mizzi. Rebaħ seba' mit-tmien siġġijiet fil-Kunsill tal-Gvern fl-elezzjonijiet ta' dik is-sena.

Fl-1903 ingħata l-isem ġdid ta' **Partit Nazzjonali** (bit-Taljna: *Partito Nazionale*). Fl-1921 sar il-**Partit Demokratiku Nazzjonalista**, imwaqqaf minn Enrico Mizzi (iben Fortunato) biex jassorbi l-partit l-antik.Vincent E. McHale (1983) *Political parties of Europe*, Greenwood Press, p630 ISBN&nbsp; Huwa rebaħ biss erbgħa mit-32 siġġu fl-elezzjonijiet tal-1921, u ħamsa fl-elezzjonijiet tal-1924.

Minħabba n-nuqqas ta' suċċess elettorali, il-partit ingħaqad mal-Unjoni Politika Maltija fl-1926 biex flimkien ifformaw il-Partit Nazzjonalista.

## Ideoloġija
Bħala l-Partito Anti-Riformista, il-partit fittex li jippreserva t-Taljan bħala l-lingwa tal-edukazzjoni, il-gvern u l-liġi, u kien favur li l-knisja żżomm il-poter tagħha. Kien appoġġjat fil-biċċa l-kbira minn professjonisti urbani għonja. Meta sar il-Partit Nazzjonali fl-1903, il-partit ħaddan politika ta’ nuqqas ta’ kooperazzjoni mal-awtoritajiet Brittaniċi.

Il-Partit Nazzjonalista Demokratiku kellu l-għan li jwessa’ l-bażi ta’ partitarji tiegħu billi jippromwovi l-benesseri soċjali, iżda żamm l-impenn tiegħu li jagħmel il-lingwa Taljana lingwa uffiċjali flimkien mal-Ingliż.

## Rizultati elettorali

## Referenzi
Santa Margerita tal-Iskozja

**Santa Margerita tal-Iskozja**, magħrufa wkoll bħala r-**Reġina Margerita**, hija figura meqjuma fl-istorja Kristjana, iċċelebrata għall-pieta’, il-karità, u l-kontribuzzjonijiet tagħha għall-ħajja spiritwali u kulturali tal-Iskozja.  Imwieled madwar l-1045 fl-Ungerija, Margerita kienet bint il-prinċep Anglo-Sassonu eżiljat Edward l-Eżilju u l-Prinċipessa Agata tal-Ungerija.  In-nisel rjali tagħha għamluha figura sinifikanti fl-istorja Ewropea, iżda kienu l-fidi profonda u d-dedikazzjoni tagħha lejn il-Knisja li żgurawha l-qdusija.

Il-ħajja bikrija ta’ Margerita kienet ikkaratterizzata minn taqlib politiku.  Il-familja tagħha marret lura l-Ingilterra meta missierha ġie mistieden lura mir-Re Edward il-Konfessur.  Madankollu, wara l-Konkwista Normana fl-1066, il-familja ħarbet lejn l-Iskozja.  Kien hemm li l-ħajja ta’ Margerita ħadet dawra kruċjali.  Madwar l-1070, iżżewġet lir-Re Malcolm III tal-Iskozja, unjoni li ġabet stabbiltà u riforma fir-renju Skoċċiż.

Bħala reġina, Margerita użat l-influwenza tagħha biex tinkoraġġixxi riforma reliġjuża u żvilupp kulturali.  Hija ħadmet bla heda biex tallinja l-Knisja Skoċċiża aktar mill-qrib mal-Knisja Kattolika Rumana, tippromwovi prattiċi bħall-osservazzjoni tar-Randan u ċ-ċelebrazzjoni xierqa tal-Ewkaristija.  L-isforzi tagħha kienu jinkludu l-organizzazzjoni ta’ sinodi u l-istieden tal-kleru mill-Ewropa biex jgħinu fl-istandardizzazzjoni tal-prattiki reliġjużi.

Margerita kienet ukoll tappoġġja l-foqra u emarġinati.  Magħrufa għall-ġenerożità straordinarja tagħha, hi personalment tattendi l-bżonnijiet tal-batut, ħafna drabi taħselilhom saqajhom u taqdithom l-ikel.  Ix-xogħlijiet ta’ karità tagħha estiżi għat-twaqqif ta’ istituzzjonijiet, inklużi ħostels għall-pellegrini u r-restawr ta’ knejjes.  Ir-Reġina’s Ferry, rotta madwar il-Firth of Forth, hu maħsub li ġiet iffinanzjata minnha biex tassisti pellegrini li jivvjaġġaw lejn is-santwarju ta’ Sant’Andrija.

Minbarra l-isforzi reliġjużi u ta’ karità tagħha, Margerita kellha rwol sinifikanti fil-promozzjoni tal-edukazzjoni u l-kultura.  Hija introduċiet manjieri raffinati fil-qorti Skoċċiża u ħeġġet l-użu tal-lingwa Ingliża u d-drawwiet, u għenet biex tingħeleb il-firdiet kulturali.  L-influwenza tagħha estendiet għal uliedha, tmienja b’kollox, li kienu edukati tajjeb u trabbew f’ambjent Kristjan.  Notevolment, binha David I segwa l-eżempju tagħha ta' tmexxija devota, u kiseb ir-reputazzjoni tiegħu stess bħala sultan qaddis.

Saħħet Margerita majnat wara l-mewt ta’ żewġha u ta’ binha l-kbir fil-battalja fl-1093. Hija mietet ftit wara, u n-niket tagħha huwa rrappurtat li għaġġel il-mewt tagħha.  Hija kienet midfuna fl-Abbazija ta’ Dunfermline, li hija kienet għenet biex twaqqaf.  Il-qdusija tagħha ġiet rikonoxxuta fl-1250 meta l-Papa Innoċenz IV ikkanonizzaha, u ġiet iddikjarata waħda mill-qaddisin patruni tal-Iskozja fl-1673.
Rico Browne

**Rico Franklin Browne** (twieled fil-28 ta' Diċembru 2003) huwa futboler Ingliż li jilgħab mal-klabb ta League Two ta ' Walsall, fejn jilgħab bħala Difensur.

## Ħoloq esterni
*
Torri ta' Dellimara

It-**Torri ta' Dellimara**, oriġinarjament magħrufa bit-Taljan bħala ***Torre della Limara***, kien torri tal-għassa żgħir fil-peniżola ta' Dellimara, fil-limiti ta' Marsaxlokk, Malta. Inbniet fl-1659 bħala l-għaxar torri De Redin, u aktar tard inbniet batterija tal-artillerija fil-viċin fl-1793. Kemm it-torri kif ukoll il-batterija twaqqgħu.

## Storja
It-Torri ta' Delimara nbena fl-1659 fil-ponta ta' Delimara. Kellu l-istess għamla bħat-torrijiet De Redin l-oħra, b'pjan kwadru b'żewġ sulari u turreta fuq il-bejt. Karatteristika unika għat-Torri ta' Delimara kienet li kellu maċċikola. Kellha wkoll rinforz fil-bażi, li jimplika li kellha xi dgħufijiet strutturali. Appoġġ simili għadu jeżisti fit-Torr ta' Triq il-Wiesgħa.

Kull torri ta' De Redin kellu żewġ torrijiet ġirien fil-linja tal-vista tiegħu, sabiex is-sinjali jkunu jistgħu jintbagħtu minn torri għal ieħor, biex tinżamm rabta ta' komunikazzjoni. It-Torri ta’ Delimara kellu t-Torri ta’ Xrobb l-Għaġin fil-vista tiegħu lejn il-grigal, u t-Torri ta’ Bengħisa lejn il-Lbiċ. Ħdejn it-torri nbniet batterija fl-1793.

Kemm it-torri kif ukoll il-batterija ġew imwaqqgħin mill-Ingliżi biex itejbu l-linja tan-nar mill-Fortizza ta' Delimara fil-qrib.

## Referenzi
Elezzjoni ġenerali ta' Malta 1892

Il-ħdax-il elezzjonijiet ġenerali f’Malta saret fil-5 u s-6 ta’ Settembru 1892. L-elezzjonijiet saru biss fi tliet kostitwenzi peress li l-membri l-oħra kollha telgħu mill-ġdid mingħajr oppożizzjoni.

## Sfond
L-elezzjonijiet saru taħt il-Kostituzzjoni ta' Knutsford. Għaxar membri ġew eletti minn kostitwenzi li fihom kien hemm biss kandidat wieħed, filwaqt li erba' membri oħra ġew eletti biex jirrappreżentaw in-nobbli u s-sidien tal-art, il-gradwati, il-kleru, u l-Kamra tal-Kummerċ.

## Riżultati
B’kollox ġew irreġistrati 10,522 persuna biex jivvutaw, li minnhom 1,062 biss tefgħu vot; parteċipazzjoni ta’ 10%.

## Referenzi
Elezzjoni ġenerali ta' Malta 1889

L-għaxar elezzjonijiet ġenerali f’Malta saru fl-24 u l-25 ta’ Settembru 1889.

## Sfond
L-elezzjonijiet saru taħt il-Kostituzzjoni ta' Knutsford. Għaxar membri ġew eletti minn kostitwenzi b'membru kull wieħed,filwaqt li erba' membri oħra ġew eletti biex jirrappreżentaw in-nobbli u s-sidien tal-art, il-gradwati, il-kleru, u l-Kamra tal-Kummerċ.

## Riżultati
B’kollox ġew irreġistrati 9,777 persuna biex jivvutaw, li minnhom 3,383 biss tefgħu vot; parteċipazzjoni ta’ 35%.  Sigismondo Savona rebaħ il-kostitwenzi I u II, li rriżulta f'elezzjoni każwali għad-distrett II f'Novembru li fiha ġie elett Saverio DePirlo.

## Referenzi
Terry L. Bencini

**Terry L. Bencini** M.Q.R. (twieldet fit-18 ta' Awwissu 1930 – mietet fis-27 ta' Ottubru 2024) kienet attriċi u kantanta Maltija.

Bencini kienet l-iżgħar minn 14-il aħwa, ulied Ġianni Bencini. Hija bdiet il-karriera tagħha f'kumpanija teatrali mmexxija minn Johnny Navarro u Charles Izzo, u aktar tard ingħaqdet mal-kumpanija Ribalta ta' Nosi Ghrilando.

Fl-1948 hija saret membru regolari tal-kast tar-Radju Muskettieri fuq ir-Rediffusion, flimkien ma' Charles Clews, Armando Urso, Johnnie Catania u Ġemma Portelli. Hija damet taħdem f'dan il-programm għal 14-il sena, sal-bidu tas-snin sebgħin.

Ħadmet ukoll diversi partijiet fuq il-palk, speċjalment xogħlijiet komiċi u operetti. Fost l-aktar popolari f'dan il-qasam tissemma l-favorita tagħha, Żeża tal-Flagship. Kienet magħrufa sew bħala kantanta versatili, tant li rebħet il-premju għall-aħjar kantanta fl-ewwel edizzjoni tal-Malta Song Contest fl-1960.

Hija rtirat mix-xena pubblika fl-1993. Fl-2007 Terry L. Bencini rċeviet il-Midalja Għall-Qadi tar-Repubblika.

Wara li miet ir-raġel tagħha, Maurice Lubrano, fl-2022, hija marret tgħix fir-residenza tal-anzjani The Imperial f'Tas-Sliema. Hemmhekk Bencini rebħet konkors tas-sbuħija, fl-eta ta' 92 sena.

Terry u Maurice Lubrana kellhom tlett itfal, Massimo, Andreina u Vanya, disa' neputijiet, u erba' proneputijiet. Bencini mietet f'Tas-Sliema nhar il-Ħadd is-27 ta' Ottubru 2024 fl-eta ta' 94 sena.

## Referenzi
Elezzjoni ġenerali ta' Malta 1895

It-tnax-il elezzjoni ġenerali f’Malta saret fis-26 u s-27 ta’ Awwissu 1895.  Għall-ewwel darba mill-1883, kull siġġu kien ikkontestat.

## Sfond
L-elezzjonijiet saru taħt il-Kostituzzjoni Knutsford. Għaxar membri ġew eletti minn kostitwenzi b'kandidat wieħed, filwaqt li erba' membri oħra ġew eletti biex jirrappreżentaw in-nobbli u s-sidien tal-art, il-gradwati, il-kleru, u l-Kamra tal-Kummerċ.

## Riżultati
B’kollox ġew reġistrati biex jivvutaw 10,426 persuna, li minnhom 5,847 tefgħu vot; parteċipazzjoni ta’ 56%.

## Referenzi
Elezzjoni ġenerali ta' Malta 1898

It-tlettax il-elezzjoni ġenerali f’Malta saret fit-28 u d-29 ta’ Settembru 1898.

## Sfond
L-elezzjonijiet saru taħt il-Kostituzzjoni Knutsford. Għaxar membri ġew eletti minn kostitwenzi b'kandidat wieħed, filwaqt li erba' membri oħra ġew eletti biex jirrappreżentaw in-nobbli u s-sidien tal-art, il-gradwati, il-kleru, u l-Kamra tal-Kummerċ.

## Riżultati
B’kollox ġew irreġistrati 9,863 persuna biex jivvutaw, li minnhom 3,128 tefgħu vot, li taw parteċipazzjoni ta’ 32%. Paolo Sammut kien elett kemm fis-siġġu tan-nobbli u tas-sidien tal-art kif ukoll fis-siġġu tal-kostitwenza II, filwaqt li l-ebda kandidat ma ħareġ għas-siġġijiet tal-kleru u tal-Kamra tal-Kummerċ. Sammut għażel li jżomm is-siġġu għall-kostitwenza II, u fit-2 ta’ Ottubru saru elezzjonijiet każwali għat-tliet siġġijiet vakanti.

## Referenzi
Elezzjoni ġenerali ta' Malta 1899

L-erbgħatax-il elezzjoni ġenerali f’Malta saret fis-7 ta’ Marzu 1899. Kull siġġu kien ikkontestati minn kandidat wieħed biss.

## Sfond
L-elezzjonijiet saru taħt il-Kostituzzjoni Knutsford. Għaxar membri ġew eletti minn kostitwenzi b'membru wieħed,  filwaqt li tliet membri oħra ġew eletti biex jirrappreżentaw in-nobbli u s-sidien tal-art, il-gradwati u l-Kamra tal-Kummerċ.  Is-siġġu li qabel kien riservat għall-kleru ġie abolit.

## Riżultati
B’kollox ġew reġistrati 9,581 persuna biex jivvutaw, għalkemm ma ntbagħtu l-ebda voti minħabba li l-kandidati kollha ma kellhom ebda oppożizzjoni.

## Referenzi
Glosa

**Glosa** hija lingwa awżiljarja internazzjonali mibnija bbażata fuq Interglossa (abbozz preċedenti ta' awżiljarju ppubblikat fl-1943). L-ewwel dizzjunarju Glosa ġie ppubblikat fl-1978. L-isem tal-lingwa ġej mill-għerq Grieg *glossa* li jfisser ilsien jew lingwa.

## Introduzzjoni
Glosa hija lingwa awżiljarja artifiċjali mfassla għall-komunikazzjoni internazzjonali. Għandu diversi karatteristiċi:
* Il-pronunzja tagħha hija regolari, u l-ortografija tagħha hija fonetika.
* L-istruttura tagħha hija sempliċi ħafna u bbażata fuq it-tifsira.
* Hija lingwa analitika mingħajr inflessjonijiet jew sessi. Numru żgħir ta 'kliem jimmaniġġjaw relazzjonijiet grammatikali.
* Fuq kollox, Glosa hija newtrali u tassew internazzjonali minħabba l-użu tal-għeruq Latini u Griegi, li jintużaw fil-vokabularju xjentifiku internazzjonali.

## Links esterni
* Websajt uffiċjali
Magħtab

**Il-Magħtab** huwa raħal Malti . Tinsab fil-wied tal-istess isem fil- kunsill lokali tan -Naxxar.   Hija s-sit tal-akbar landfill fil-gżira, magħrufa komunement bħala 'Mount Magħtab'. Dik il-landfill ingħalqet meta Malta ssieħbet fl-UE fl-2004,  iżda sussegwentement infetħu tnejn oħra.

Il-mera akustika *[[Il-Widna]]* tinsab 1,410 metru (1,540 yd) bogħod. L-għolja ta’ Ġebel San Pietru tinsab ukoll fil-konfini tal-Magħtab. 

F'Diċembru 2021, ir-residenti nnotaw blat ġdid imħaffra u skart tal-kostruzzjoni, li jiffurmaw 'muntanja ta' skart' ġdida.

## Referenzi
Interkonnettur Malta–Sqallija

L- **interkonnettur Malta-Sqallija** huwa l-kejbil tal-enerġija taħt il-baħar li jgħaqqad il-grid tal-enerġija ta' Malta man-Netwerk ta' Trażmissjoni Taljan immexxi minn Terna, li huwa parti mill- grilja Ewropea . Inbniet fl-2014-2015, u tforni bejn wieħed u ieħor  tal-qawwa elettrika ta' Malta.

## Karatteristiċi tekniċi
Il-kejbil taħt il-baħar twil ta’ 95 kilometru (59 mi) jibda mill-Magħtab, il-Qalet Marku f’Malta u jgħaddi għal Marina di Ragusa fi Sqallija, l-Italja. Minn hemm hija konnessa mas-substation ta' Ragusa, li hija tat-TSO Taljan Terna, permezz ta' kejbil taħt l-art ta' 25 kilometru (16 mi). 

Il-cable u s-substation 132/220 kV f’Malta huma pprovduti minn Nexans. Il-kejbil għandu kapaċità ta '200 MW u juża kurrent alternanti ta' vultaġġ għoli ta '220 kV. L-interconnector huwa mħaddem mill-Enemalta, il-kumpanija Maltija tal-enerġija. Fl-2014 il-cable tpoġġa fil-baħar mill-vapur C/S Nexans Skagerrak tal-Kumpanija Nexans. L-interconnector beda jopera f’Marzu 2015. Il-proġett sewa €182 miljun.

## Impatt ekonomiku
Il-cable jippermetti lil Malta tiskambja l-elettriku mas-suq Taljan tal-enerġija, jiġifieri l-gżira tista’ kemm timporta kif ukoll tesporta l-elettriku mill-Italja permezz tal-interconnector. Il-ħolqien ta' dan il-kejbil taħt il-baħar temm l-iżolament preċedenti tal-elettriku ta' Malta u diversifikat it-taħlita tagħha ta' sorsi ta' enerġija. Fi Frar 2015, il-Kummissjoni Ewropea saħqet li l-livell ta' interkonnessjoni ta' Malta se jmur minn 0% għal madwar 35% bl-interkonnettur il-ġdid.

## Problemi
F'Diċembru 2019 qtugħ tad-dawl f'Malta kien qed ikun ikkawżat minn ħsara fil-kejbil tal-interconnector li ġie mħassra b'ankra ta' vapur. Fl-2019 l-interkonnettur ipprovda 23.1% tal-enerġija ġġenerata.

## Siti

* Substation ta' Ragusa
* Terminal Taljan submarinecable, Marina di Ragusa
* Terminal submarinecable Malti, Qalet Marku
* Substation fil-Magħtab (fil-proġett)

## Referenzi
Ħabs ta’ Kordin

Il **- ħabs ta ' Kordin**, magħruf uffiċjalment bħala l **- Faċilità Korrettiva ta ' Kordin** (    ) huwa ħabs li jinsab f'Raħal Ġdid, Malta . Hija l-akbar u ewlenija faċilità korrettiva ta’ Malta; jospita sezzjonijiet differenti għall-irġiel, nisa, u tfal. Il-ħabs jieħu isimha mill-għolja ta' Kordin, imsemmija għal Kunradin tas -Swabia, sultan ta' Sqallija li fis-seklu 13 iddomina wkoll l-arċipelagu Malti. Hija tinsab 5&nbsp;km mill-kapitali Valletta.

## Storja

Il-ħabs ta’ Kordin inbena mill-awtoritajiet kolonjali Ingliżi mill-1842 fuq pjani ta’ W. Lamb Arrowsmith fuq il-mudell tal-ħabs ta’ Pentonville f’Londra, b’kapaċità ta’ 200 priġunier maqsuma f’4 ġwienaħ. Fit-28 ta’ Novembru, 1942, l-irredentist Carmelo Borg Pisani kien maqtul bi mdendel fil-ħabs għal tradiment u konfoffa kontra l-gvern tal-Maestà Tiegħu.

## Kundizzjonijiet u priġunieri
Fl-1995 twaqqfet l-assoċjazzjoni tal-priġunieri Mid-Dlam ghad-Dawl biex ittejjeb il-kundizzjonijiet tal-għajxien ġewwa l-ħabs, l-assoċjazzjoni hija affiljata mal-Action for Prisoners' Families of England and Wales (APF) u l- Grupp Ewropew tal-Priġunieri Barra minn Malta (EGPA) u huwa wkoll parti mill-Assoċjazzjoni tal-Voluntiera tal-Ħabs. Fl-1999 inbniet il-fergħa tal-minorenni b'36 ċella Mill-2005 il-ħabs tilqa' l-uniku serial killer Malti, Silvio Mangion ikkundannat għal għomor il-ħabs fl-2010. Fit-28 ta' Jannar 2006 żar il-ħabs mill-isqof il-ġdid ta' Għawdex Mario Grech. 

Fl-2011 kien hemm 593 priġunier minn 444 post disponibbli u kienu maqsuma kif ġej: 384 priġunier diġà kkundannati (inklużi 24 mara); 209 priġunier qed jistennew il-proċess (inklużi 15-il mara); u 34 tifel taħt l-età (16-22). Fl-2011 il-persentaġġ ta’ detenuti minorenni (6.1%) kien l-ogħla fost dawk fil-pajjiżi li jagħmlu parti mill-Unjoni Ewropea. Fl-2014, 205 persuna ħadmu fil-ħabs fosthom 18-il pulizija mill-Korp tal-Pulizija ta’ Malta. Fl-2013 kien fih 576 priġunier.

## Referenzi
MaltaPost

**MaltaPost plc** hija l- kumpanija tas-servizz postali f'Malta . Il -kumpanija pubblika b'responsabbiltà limitata ħadet f'idejha s -servizzi postali li qabel kienu mwettqa minn Posta Limited, u bdiet topera fl-1 ta' Mejju 1998. 
 

## Storja
MaltaPost p.l.c. ġiet reġistrata mar-Reġistru tal-Kumpaniji ta’ Malta bħala kumpannija b’responsabbiltà limitata fis-16 ta’ April 1998. Ħadet il-kariga ta’ Posta Limited fl-1 ta’ Mejju ta’ dik is-sena. Fil-31 ta’ Jannar 2002, MaltaPost ġiet parzjalment privatizzata meta l-gvern biegħ 35% lil Transcend Worldwide Ltd, kumpanija sussidjarja ta’ New Zealand Post Ltd. F’Settembru 2007 il-gvern biegħ 25% tal-ishma tiegħu f’MaltaPost lil Lombard Bank plc, li effettivament saret l-azzjonist maġġoritarju fil-kumpanija b'60% ishma. L-40% l-oħra nbiegħu lill-pubbliku f’Jannar tal-2008. 

Fl-2011 il-MaltaPost wettqet sensiela ta’ riformi, fosthom l-adozzjoni ta’ logo ġdid. 

Il-MaltaPost inawgurat il-Mużew Postali ta’ Malta f’Ġunju 2016.

## Bolol
Il-MaltaPost ħarġet l-ewwel bolol tagħha fis-27 ta’ Mejju 1998, u l-ħarġa kienet tikkonsisti f’sett ta’ 4 li jfakkru s-Sena Internazzjonali tal-Oċean. Inqas minn sena wara li l-MaltaPost ħadet f’idejha, kmieni fl-1999, il-kumpanija Ġermaniża Bundesdruckerei bdiet tistampa bolol Maltin minflok il-kumpanija lokali Printex Limited. L-ewwel definittiva tal-MaltaPost inħarġet bejn l-1999 u l-2003, u kienet turi fjuri Maltin. Fl-2004, Printex reġgħet bdiet tipprintja bolol Maltin. Minn dakinhar, in-numru ta’ settijiet fis-sena żdied u l-fotografija bdiet tintuża aktar ta’ spiss fuq il-bolol, speċjalment fl-2008–2009. Ħafna ħarġiet riċenti huma bbażati fuq pitturi jew ritratti jew disinni grafiċi ddisinjati mill-MaltaPost stess. Ħafna bolli huma bbażati fuq suġġetti lokali, u l-Ingliż huwa l-lingwa predominanti fuq il-bolol. Il-MaltaPost tieħu sehem f’diversi programmi ta’ ħruġ ta’ bolli fosthom EUROPA u SEPAC. 

Mill-2022 'l hawn kien hemm ħafna settijiet b'valuri għoljin meta l-posta standard lokali hija ta' €0.37.

## Ħwienet

**<big>Hubs postali</big>** 

Hemm 4 hubs f’Malta u 1 f’Għawdex, kull lokalità f’Malta u Għawdex tinsab taħt wieħed minn dawn il-hubs.

**<big>Uffiċċji tal-posta</big>**

Kodiċi li jibda b'"R" jindika Uffiċċju tal-Posta tal-Fergħa (BPO), u wieħed b'"S" jindika Uffiċċju tal-Posta Sub (SPO). Dawn tal-aħħar normalment jinsabu fi ħwienet bħal stationers. Bħalissa (Settembru 2015) MaltaPost topera 35 BPO (inklużi 5 f’Għawdex) u 28 SPO (inkluż 3 f’Għawdex).

**<big>Oħrajn</big>** 

Hemm 431 bejjiegħ tal-bolli awtorizzati addizzjonali f’Malta u Għawdex. Il-kaxxi tal-ittri jinsabu wkoll prattikament f’kull lokalità.

## Kodiċi postali
Il-MaltaPost inizjalment kompliet tuża l-kodiċi postali kif kienu fis-snin disgħin. Fl-2007 bidlu l-kodiċi postali tal-indirizzi kollha fil-Gżejjer Maltin. Kull kodiċi jikkonsisti fi tliet ittri, li jvarjaw skont il-lokalità, u erba' numri, pereżempju MTP 1001 (il-kodiċi postali tal-kumpless ewlieni tal-MaltaPost fil-Marsa).

## Referenzi
Kappella ta' Santa Marija Maddalena, Ħad-Dingli

Il-**Kappella ta' Santa Marija Maddalena** hija kappella Kattolika Rumana fil-limiti ta' Ħad-Dingli, Malta, iddedikata lil Marija Maddalena. Il-binja tagħti fuq l-Irdumijiet ta’ Ħad-Dingli, u għalhekk komunement magħrufa bħala *l-*'kappella tal-irdum**' . Il-kappella nbniet fl-1646 fuq il-post fejn qabel kien hemm oħra, li kienet teżisti mill-inqas mis-seklu 15. L-arkitettura sempliċi tagħha hija tipika tal-kappelli Maltin fil-kampanja.

## Storja

Mhux magħruf eżatt meta nbniet din il-kappella, iżda l-eqdem referenza għall-binja hija fl-1446. Hija tinsab fuq l-Irdumijiet ta' Ħad-Dingli, bogħod mir-raħal innifsu, u kienet tintuża l-aktar mill-bdiewa li kienu jgħixu fl-irziezet ta' dik in-naħa. Il-kappella kienet tinstab fi stat ħażin sal-1575 u ftit wara ġġarrfet. Inbniet mill-ġdid fis-seklu 17, u nfetħet għal darb' oħra mill-Isqof Miguel Juan Balaguer Camarasa fil-15 ta' April 1646. Ir-rikostruzzjoni hija kkommemorata fi skrizzjoni bil-Latin li hemm inċiża fuq id-daħla prinċipali.

Fl-1777, ġiet installata plakka li tgħid *non gode l'immunita ecclesias* ħdejn il-bieb biex tindika li l-kappella ma kellhiex immunità ekkleżjastika.

Il-kappella ġiet dekonsagrata mill-Isqof Gaetano Pace Forno fis-seklu 19, iżda aktar tard ġiet ikkonsagrata mill-ġdid. Fl-4 ta’ Frar 1936 ntlaqtet minn sajjetta, li għamlet ħsara lit-tieqa ċirkolari fuq il-faċċata, iżda din ġiet imsewwija aktar tard.

F’Mejju 2005, il-kappella bdiet tiġi restawrata mir-Restoration Unit tal-Ministeru tar-Riżorsi u l-Infrastruttura, taħt is-superviżjoni tal-perit David Vassallo. Ix-xogħlijiet ta’ restawr kienu jinkludu t-tisħiħ tas-saqaf, il-bdil tas-siment antik bil-ġir idrawliku, u l-installazzjoni ta’ pavimentar ġdid għall-kappella u ż-zuntier tagħha. Ġiet installata wkoll plakka replika *non gode l'immunita ecclesias*, wara li l-oriġinal kien insterqet. Il-parroċċa ta’ Ħad-Dingli kkummissjonat ukoll artal ġdid, filwaqt li Dun Ġwann Abela u l-familja tiegħu għamlu donazzjoni ta’ artal. Il-kappella restawrata ġiet inawgurata fl-20 ta’ Mejju 2007.

Il-kappella reġgħet intlaqtet minn sajjetta waqt maltempata bir-ragħad fl-10 ta’ Diċembru 2014, li għamlet ħsara lit-tieqa u fil-parti ta’ fuq tal-faċċata. Xi debris laqat l-artal, u saritlu xi ħsara. Il-ħsara sussegwentement ġiet imsewwija mid-Direttorat tar-Restawr, u l-kappella reġgħet infetħet f'April 2015.

Il-kappella hija mniżżla fl-Inventarju Nazzjonali tal-Proprjetà Kulturali tal-Gżejjer Maltin . 

## Arkitettura

Il-Kappella ta’ Santa Marija Maddalena għandha disinn sempliċi, tipiku tal-kappelli Maltin fil-kampanja. Għandha struttura rettangolari, u il-faċċata fiha bieb wieħed u tieqa ċirkolari. Iskrizzjoni bil-Latin tinsab eżatt fuq il-bieb, filwaqt li ċangatura li oriġinarjament fiha stemma tinsab fuq it-tieqa. A zuntier żgħir jinsab barra l-knisja, u puġġaman fil-qrib jipproteġi lill-viżitaturi tal-kappella milli jaqgħu mill-irdumijiet.

Il-knisja għandha artal mibni bil-ġebla tal-franka Maltija. Il-kwadru titulari huwa *Kristu Rxoxt* ta' Pawlu Camilleri Cauchi, li juri lil Ġesù jaħfer lil Marija Maddalena penitenti wara l-qawmien tiegħu mill-mewt.

## Referenzi
Sports Association of Serbia

**Il-Federazzjoni Sportiva tas-Serbja** (SSS) tinkludi l-assoċjazzjonijiet sportivi kollha fis-Serbja, inklużi l-futbol, il-volleyball, il-basketball, l-iskiing u sportijiet oħra. L-SSS tipprovdi appoġġ għal kull avveniment u manifestazzjoni sportiva relatata mal-isport. Kull belt għandha l-għaqda sportiva tagħha stess b’rappreżentanti tagħha. F’kollaborazzjoni ma’ diversi kumpaniji, l-SSS tiżgura numru kbir ta’ kampijiet u tagħmir sportiv għal ħafna bliet madwar is-Serbja.  

## Storja
L-Assemblea Antifaċista għall-Ħelsien Nazzjonali tas-Serbja, bħala l-ogħla organu leġiżlattiv u eżekuttiv tal-awtorità statali tas-Serbja demokratika, adottat fit-24 ta’ Marzu 1945, deċiżjoni li permezz tagħha l-Ġestjoni Suprema tal-Ġinnastika ġiet trasferita lill-Kumitat Inizjattiv għall-Isport tas-Serbja fuq it-territorju kollu tas-Serbja Federali. Dak iż-żmien ġiet stabbilita l-Federazzjoni Sportiva tas-Serbja. Is-sede tagħha tinsab fi Triq Makedonska, fuq Savski Venac f’Belgrad.

## Amministrazzjoni
Il-President tal-Federazzjoni Sportiva tas-Serbja huwa Davor Štefanek, wrestler Serb u rappreżentant nazzjonali fil-lotta Grieka-Rumana. Huwa pparteċipa fl-Olimpjadi f'Ateni fl-2004 u f'Beijing fl-2008. Fl-2015, kiseb il-midalja tal-bronż fil-Kampjonat Dinji f'Las Vegas, u fl-2016 rebaħ il-midalja tad-deheb fl-Olimpjadi f'Rio de Janeiro.

## Links esterni

* Federazzjoni Sportiva tas-Serbja

Referenzi
FK Sutjeska Niksic

**FK Sutjeska Niksic** ( Montenegrin : ФК Сутјеска Никшић) huwa klabb tal-futbol tal-Montenegro minn Nikšić .

Il-klabb twaqqaf fl-1927. Wara li l-Montenegro kiser mis-Serbja fl-2006, twaqqfet il-kampjonat tiegħu stess. FK Zeta, Budućnost Podgorica u Jedinstvo Bijelo Polje lagħbu fl-ogħla diviżjoni tas-Serbja u Montenegro, filwaqt li l-klabbs li fadal ġew reklutati minn diviżjonijiet aktar baxxi. L-isponsor uffiċjali tal-klabb huwa Meridian. Sutjeska diġà lagħab seba' staġuni fl-ogħla diviżjoni tas-Serbja u Montenegro.

Fl-2013 u l-2014 il-klabb sar champions nazzjonali taħt it-tmexxija tal-kowċ Dragan Radojičić. Fl-2017 rebaħ it-tazza għall-ewwel darba. Fil-finali, FK Grbalj ġew megħluba 1-0.

## Lista tal-unuri

* **Champion tal-Montenegro**

: 2013, 2014, 2018, 2019, 2022

* **Tazza tal-Montenegro**

: **Rebbieħ** : 2017, 2023
: **Finalista** : 2007

## Klassifikazzjoni finali Jugoslavja/Serbja u Montenegro

* 1991/92 - 13
* 1992/93 - 16th
* 1999/00 - 5th
* 2000/01 - 7th
* 2001/02 - 11th
* 2002/03 - 4th
* 2003/04 - 8th
* 2004/05 - 15th

## Fl-Ewropa
FK Sutjeska Nikšić ilu jilgħab f'diversi kompetizzjonijiet Ewropej mill-2003. Hawn taħt hawn il-kompetizzjonijiet u f'liema staġuni ħa sehem il-klabb:

*; Champions League (5x)

: 2013/14, 2014/15, 2018/19, 2019/20, 2022/23

*; Europa League (6x)

: 2009/10, 2015/16, 2017/18, 2018/19, 2019/20, 2020/21

*; Europa Conference League (3x)

: 2021/22, 2022/23, 2023/24

*; Tazza Intertoto (1x)

: 2003
It-tim tal-basketball tar-Republika Srpska

**It-tim tal-basketball tar-Republika Srpska** jirrappreżenta lir-Republika Srpska f'logħbiet internazzjonali tal-basketball ta' ħbiberija. Il-korp amministrattiv tiegħu huwa l-Federazzjoni tal-Basketball tar-Republika Srpska, bbażata f'Banja Luka. L-isponsor tal-Federazzjoni tal-Basketball huwa Meridian.

## Kompetizzjonijiet

## Ara wkoll
*Il-Federazzjoni tal-Baskitbol tar-Repubblika ta' Srpska
*Kampjonat tar-Repubblika Srpska fil-basketball
## Links esterni

* Assoċjazzjoni tal-Baskitbol tar-Repubblika ta' Srpska - websajt uffiċjali
Jean Borg

**Jean Borg** (imwieled fit-8 ta' Jannar 1998) huwa futboler Malti li jilgħab bħala difensur xellugi mal-klabb tal-Premier Malti Sliema Wanderers u mat- tim nazzjonali Malti . 

## Karriera tal-klabb
Huwa lagħab futbol tal-klabb għal Valletta. Fl-20 ta’ Jannar 2023, Borg iffirma ma’ Fidelis Andria fis-Serie C Taljana tat-tielet livell.

## Karriera internazzjonali
Huwa għamel id-debutt internazzjonali tiegħu għal Malta fl-2018.

## Referenzi
Adam Magri Overend

**Adam Magri Overend** (imwieled fit-3 ta' Mejju 2000) huwa futboler professjonali Malti li jilgħab bħala midfielder ma' Sliema Wanderers u mat -tim nazzjonali Malti.

## Karriera internazzjonali
Huwa ddebutta mat-tim nazzjonali tal-futbol ta' Malta fit-telfa ta' 0–4 kontra s-Slovenja fi partita ta' kwalifikazzjoni għat-Tazza tad-Dinja fit-8 ta' Ottubru 2021.

## Referenzi