open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Knisja tal-Pellegrinaġġi ta' Wies

Il-**Knisja tal-Pellegrinaġġi ta' Wies** (bil-Ġermaniż: *Wieskirche*) hija knisja ovali bi stil Rokokò, li ġiet iddisinjata fl-aħħar tas-snin 40 tas-seklu 18 mill-aħwa J. B. u Dominikus Zimmermann. Dan tal-aħħar kien jgħix fil-qrib għall-aħħar ħdax-il sena ta' ħajtu. Il-knisja tinsab fl-għoljiet ta' qabel l-Alpi, fil-muniċipalità ta' Steingaden fid-distrett ta' Weilheim-Schongau, il-Bavarja, il-Ġermanja. Bħala rikonoxximent tal-arkitettura Rokokò straordinarja tagħha, il-knisja tniżżlet fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1983.

## Storja u deskrizzjoni

Jingħad li fl-1738 dehru xi dmugħ fuq statwa tal-injam dilapidata ta' Kristu fflaġellat. Il-leġġenda ta' dan il-miraklu rriżultat f'sensiela ta' pellegrinaġġi sal-iskultura. Fl-1740, kappella żgħira nbniet biex tospita l-istatwa iżda f'qasir żmien kien evidenti li l-binja kienet żgħira wisq għall-għadd ta' pellegrini li l-istatwa kienet qed tattira. B'hekk l-Abbazija ta' Steingaden iddeċidiet li tikkummissjona l-kostruzzjoni ta' santwarju separat. Il-kostruzzjoni seħħet bejn l-1745 u l-1754, u fuq ġewwa l-knisja ġiet imżejna b'affreski u bl-istukko skont it-tradizzjoni tal-Iskola ta' Wessobrunner. "Kollox fi ħdan il-knisja sar biex is-sovranaturali jsir viżibbli. L-iskulturi u l-affreski donnhom jiffurmaw ħaġa waħda biex id-divin jieħu l-ħajja u jsir viżibbli".

Hemm twemmin popolari li l-gvern tal-Bavarja ppjana li jbigħ jew iwaqqa' dan il-kapulavur tar-Rokokò matul is-sekolarizzazzjoni tal-Bavarja fil-bidu tas-seklu 19, u li l-knisja ġiet salvata mill-qerda biss bis-saħħa tal-protesti tal-bdiewa lokali. Madankollu, sorsi disponibbli jiddokumentaw li l-kummissjoni statali responsabbli ovvjament kienet favur it-tkomplija ta' Wies bħala sit tal-pellegrinaġġi, minkejja l-oġġezzjonijiet ekonomiċi mis-Superjur tal-patrijiet tal-Abbazija ta' Steingaden. Bosta minn dawk li talbu quddiem l-istatwa ta' Ġesù fuq l-artal saħqu li l-morda mirakolużament ġew imfejqa mill-mard tagħhom, u b'hekk din il-knisja iktar issaħħet bħala sit tal-pellegrinaġġi. Il-knisja sarilha restawr estensiv bejn l-1985 u l-1991.

Il-Knisja tal-Pellegrinaġġi ta' Wies għandha pjanta ovali, b**narthex'' semiċirkolari. Fuq ġewwa, żewġ kolonni quddiem il-ħitan jirfdu l-gwarniċ elaborat, b'tiżjin mirqum tal-istukko mpitter minn J. B. Zimmerman, u b'kor twil u profond. Is-soqfa huma mpittra bi stil ta' trompe-l'œil, donnhom qed jiftħu għas-smewwiet.

== Sit ta' Wirt Dinji ==
Il-Knisja tal-Pellegrinaġġi ta' Wies ġiet iddeżinjata bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1983. Fl-2011 iż-żona ta' lqugħ tas-sit saritilha modifika minuri.

Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-**kriterju (i)** "Rappreżentazzjoni ta' kapulavur frott il-kreattività tal-bniedem"; u l-**kriterju (iii)''' "Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta' tradizzjoni kulturali jew ta' ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet".

## Referenzi
Bart McGhee

**Bartholomew McGhee** (twieled fit-30 ta' April 1899 – miet fis-26 ta' Jannar 1979) kien plejer tal-futbol Amerikan.

## Bijografija

Imwieled l-Iskozja, il-familja emigrat lejn l-Istati Uniti fl-1912 wara li missieru kien emigra sentejn qabel. Ta' dsatax-il sena, McGhee beda jilgħab ma' New York Shipbuilding. Fl-istaġun ta' wara ngħaqad ma' Wolfenden Shore. Wara li f'Marzu tal-1921 kellu żmien ta' prova ma' Bethlehem Steel, hu ngħaqad ma' Philadelphia Hibernian.

Fl-1922, McGhee issieħeb ma' New York Field Club. Magħhom għamel żewġ staġuni qabel ma' mar ma' Fleisher Yarn fl-1924. Fleisher kienu għal ħafna żmien klabb dilettant, però fl-1924 qalbu għal mudell professjonali. Madanakollu, ma setgħux imantnu lilhom infushom u l-klabb falla fi tmien l-istaġun. Meta Fleisher fallew, McGhee mar ma' Indiana Flooring, li iktar tard issemmew mill-ġdid bħala New York Nationals, li kienu jilgħabu fil-Belt ta' New York. Fil-karriera tiegħu, McGhee lagħab minn tal-inqas 350 logħba u skorja 137 gowl fil-perjodu ta' bejn l-1921 u l-1931.

Fuq livell internazzjonali, McGhee lagħab tliet logħbiet mat-tim nazzjonali tal-Istati Uniti, kollha fit-Tazza tad-Dinja tal-1930. Hu skorja l-ewwel gowl tal-Istati Uniti fit-Tazza tad-Dinja, u t-tieni wieħed fl-istorja tal-kompetizzjoni, fir-rebħa ta' 3–0 kontra l-Belġju nhar it-13 ta' Lulju 1930. Fl-1986, McGhee ġie onorat meta ġie mniżżel fin-National Soccer Hall of Fame.

## Referenzi

## Ħoloq esterni
*
Ċirkewwa

Iċ-**Ċirkewwa** huwa port li jinsab fl-iżjed punt fit-Tramuntana ta' Malta.

Huwa l-post fejn hemm it-Terminal taċ-Ċirkewwa għal-lanċa tal-Gozo Channel Company Limited li topera regolarment sal-port tal-Imġarr, Għawdex, u minnu. Fis-sajf joperaw ukoll laneċ għal Kemmuna, kif ukoll eskurjonijiet organizzati għall-bugħaddasa. Peress li ċ-Ċirkewwa huwa port u mhux raħal, ma hemmx infrastruttura għajr it-terminal.

Il-viżitatur li jivvjaġġaw lejn Għawdex jistgħu jaslu ċ-Ċirkewwa bil-karozza billi jsegwu s-sinjali fit-toroq li jindikaw lejn Għawdex, u bil-karozza tal-linja mill-Belt Valletta, minn Tas-Sliema, minn Buġibba u minn San Pawl il-Baħar.

Ħdejn il-port hemm lukanda u l-bajja bir-ramel ta' Paradise Bay.

## Għadis

Iċ-Ċirkewwa hija wieħed mill-iżjed siti li jżuruh bugħaddasa fil-Gżejjer Maltin. Hemm irdumijiet taħt il-baħar, għerien, mini u ħnejja f'qiegħ il-baħar, f'fond ta' 27 metru. Fiċ-Ċirkewwa hemm ukoll relitti tat-tugboat MV *Rozi* u tad-dgħajsa P29 li kienet tintuża għar-rondi, li ġew mgħerrqa apposta fl-1992 u fl-2007 rispettivament. 'Il barra mix-xatt lejn l-Iskoll tal-Marfa hemm statwa tal-Madonna li tpoġġiet f'għar naturali mill-Klabb tal-Bugħaddasa magħruf bħala Amphibians Diving Club.

Minn nofs l-2010, il-bugħaddasa kkooperaw bejniethom biex iċ-Ċirkewwa tiġi ddeżinjata bħala Riżerva tal-Baħar Volontarja. Is-sit issa jgawdi l-appoġġ tal-komunità tal-bugħaddasa li qed taħdem biex tikseb l-appoġġ tal-komunitajiet tas-sajd professjonali, tas-sajd rikreattiv u tat-tbaħħir bid-dgħajjes sabiex jiġi implimentat kodiċi ta' mġiba ħalli s-sit jiġi ppreservat u protett.

## Referenzi
Aurelio González

**Aurelio Ramón González Benítez** (twieled fil-25 ta' Settembru 1905 – miet fid-9 ta' Lulju 1997) kien plejer tal-futbol Paragwajan.

## Karriera

González huwa kkunsidrat bħala wieħed mill-aqwa plejers tal-futbol tal-Paragwaj, meqjus it-tieni l-aqwa wara Arsenio Erico. Hu beda l-karriera tiegħu ma' Sportivo Luqueño u wara ngħaqad ma' Olimpia Asunción fejn qatta' l-kumplament tal-karriera tiegħu. Ma' dawn tal-aħħar rebaħ tliet kampjonati konsekuttivi fl-1927, l-1928 u l-1929.

Fil-bidu tas-snin tletin irrifjuta offerta miljunarja minn San Lorenzo de Almagro tal-Arġentina sabiex jiġġieled għal pajjiżu fil-Gwerra taċ-Chaco. Hu kien pedina strumentali fit-tim nazzjonali Paragwajan bil-gowls tiegħu matul is-snin għoxrin u tletin, u pparteċipa fit-Tazza tad-Dinja tal-1930.

Fl-irwol ta' kowċ ta' Olimpia, hu wassal lill-klabb għal diversi kampjonati u għall-finali tal-ewwel edizzjoni tal-Copa Libertadores fl-1960.

## Unuri
### Klabb

;Olimpia
* Primera División: 1927, 1928, 1929, 1931, 1936, 1937, 1938

## Referenzi

## Ħoloq esterni
*
Michael Refalo

**Michael Refalo** (twieled fil-25 ta' Frar 1936 – miet fit-3 ta' Frar 2015) kien politiku u diplomatiku Malti. Refalo kien membru tal-Partit Nazzjonalista. Huwa kien membru tal-Kamra tad-Deputati bejn l-1971 u l-2003 u qeda r-rwoli ta' segretarju parlamentari u iktar 'il quddiem ta' Ministru għat-Turiżmu. Refalo kien il-Kummissarju Għoli ta' Malta fir-Renju Unit bejn l-2005 u Ottubru 2008. Huwa kien ukoll editur tal-gazzetta *Il-Mument* mill-1972 sal-1980.

## Karriera
Refalo twieled f'Tas-Sliema fil-25 ta' Frar 1936. Huwa attenda l-Kulleġġ ta' San Alwiġi. Refalo sar avukat fl-1961.

Fl-elezzjonijiet ġenerali tal-1962 u tal-1966 huwa kien kandidat għall-Kamra tad-Deputati ta' Malta mal-Partit Nazzjonalista, iżda ma ġiex elett fiż-żewġ elezzjonijiet. Fl-elezzjonijiet ġenerali tal-1971 huwa ġie elett fil-Kamra tad-Deputati. Huwa ġie elett mill-ġdid f'kull elezzjoni li saret wara sal-elezzjonijiet ġenerali tal-2003, għal total ta' 33 sena.

Fl-1987 huwa sar segretarju parlamentari għat-turiżmu, u fl-1992 inħatar mill-ġdid biex jaqdi din il-kariga. Matul il-mandat tiegħu huwa stabbilixxa l-għan li Malta tilqa' miljun turist fis-sena. Fl-1995 huwa sar Ministru għall-Ġustizzja u l-Kultura, u tliet snin wara nħatar bħala Ministru għat-Turiżmu u l-Kultura. Refalo kien il-Kummissarju Għoli għal Malta fir-Renju Unit bejn l-2005 u Ottubru 2008.

Huwa kien l-editur tal-gazzetta *Il-Mument* bejn l-1972 u l-1980.

Refalo sar Imsieħeb fl-Ordni Nazzjonali tal-Mertu fl-2007. Refalo miet fit-3 ta' Frar 2015 f'Tas-Sliema, tal-età ta' 78 sena.

## Referenzi
Manuel Ferreira

**Manuel Ferreira** (twieled fit-22 ta' Ottubru 1905 – miet fid-29 ta' Lulju 1983) kien plejer tal-futbol Arġentin.

## Karriera

Il-karriera ta' Ferreira kienet prinċiparjament ma' Estudiantes li magħhom lagħab f'90 logħba u skorja 26 gowl, minbarra sentejn ma' River Plate. Minkejja l-livell ta' żewġ timijiet hu qatt ma rebaħ titlu.

Mat-tim nazzjonali Arġentin lagħab bejn l-1927 u l-1930, u l-ewwel logħba tiegħu seħħet matul il-Campeonato Sudamericano tal-1927. L-*Albicelestes* spiċċaw it-turnew bil-punti sħaħ, quddiem ir-rivali tal-Urugwaj, li f'dak iż-żmien kienu f'taqtigħa bejniethom għas-supremazija kontinentali u dinjija. Fil-kompetizzjoni, Ferreira skorja żewġ gowls fl-aħħar logħba kontra l-ospiti tal-Perù.

Fl-1928, Ferreira ħa sehem fid-dixxiplina tal-futbol waqt l-Olimpjadi tal-1928 ġewwa Amsterdam. Wara li għelbu lill-Istati Uniti, il-Belġju u l-Eġittu, l-Arġentini sabu lill-Urugwaj quddiemhom għall-finali tal-10 ta' Ġunju. Ferreira skorja l-gowl tad-dro fil-50 minuta wara li Pedro Petrone fetaħ l-iskor għall-avversarji. Wara li l-logħba spiċċat fi dro, fil-logħba ta' spareġġ, l-Urugwaj kisbu rebħa ta' 2–1 grazzi għall-gowl ta' Héctor Scarone. L-Arġentina temmet bil-midalja tal-fidda u Ferreira spiċċa t-tieni fil-lista tal-aqwa skorers b'sitt gowls. Il-vendetta tal-Arġentina waslet is-sena ta' wara bir-rebħ tal-Campeonato Sudamericano tal-1929; Ferreira reġa' spiċċa t-tieni fil-lista tal-aqwa skorers bi tliet gowls u minn dan it-turnew beda jilbes il-faxxa ta' kaptan.

L-Arġentina ħadet sehem fl-ewwel edizzjoni tat-Tazza tad-Dinja fl-1930. Ferreira ma skorja l-ebda gowl u minfloku plejers bħal Guillermo Stábile u Carlos Peucelle kienu l-istilel tal-Arġentina. Hu ggidwa lit-tim għall-finali kontra l-Urugwaj li ntlagħbet fit-30 ta' Lulju 1930 ġewwa l-Estadio Centenario li ntrebħet mill-Urugwajani b'riżultat ta' 4–2. Wara dan ir-riżultat diżappuntanti, Ferreira għalaq l-esperjenza tiegħu mat-tim nazzjonali.

## Unuri
### Nazzjonal

;Arġentina
* Copa América: 1927, 1929
* Copa Newton: 1927, 1928

## Referenzi

## Ħoloq esterni

*
Estadio Centenario

**Estadio Centenario** huwa stadju f'Montevideo, l-Urugwaj, li jintuża prinċipalment għall-futbol. L-istadju ġie mibni bejn l-1929 u l-1930 sabiex jospita l-edizzjoni inawgurali tat-Tazza tad-Dinja u wkoll sabiex jikkommemora l-ewwel kostituzzjoni tal-Urugwaj. Fl-1983, il-FIFA iddikjaratu bħala l-ewwel Monument Storiku tal-Futbol Dinji, u sal-lum il-ġurnata huwa l-unika bini li qatt ingħata dan ir-rikonoxximent.

Estadio Centenario huwa l-istadju nazzjonali tal-Urugwaj u fejn it-tim nazzjonali jilgħab il-logħbiet tiegħu.

## Storja

Il-bini tas-Centenario huwa fost wieħed mill-iktar fażijiet importanti fl-istorja tal-iżvilupp tal-futbol fl-Amerika t'Isfel u fid-dinja. Mibni fiż-żmien ta' disa' xhur minn ħaddiema immigranti għat-Tazza tad-Dinja tal-1930, l-isem tiegħu oriġina bħala ċelebrazzjoni mill-mitt sena tar-ratifika tal-ewwel kostituzzjoni tal-pajjiż.

Għall-bidu, il-logħbiet kollha tat-Tazza tad-Dinja kellhom jitlagħbu fis-Centenario. Madanakollu, xita qawwija f'Montevideo tawlet il-bini tal-istadju. Għalhekk numru ta' logħbiet intlagħbu fl-Estadio Pocitos ta' Peñarol u l-Estadio Gran Parque Central ta' Club Nacional. L-inawgurazzjoni tiegħu saret fit-18 ta' Lulju 1930 b'logħba bejn l-Urugwaj u l-Perù, li l-ospiti rebħu b'gowl ta' Héctor Castro. Il-finali tat-Tazza tad-Dinja bejn l-Urugwaj u l-Arġentina saret f'dan l-istadju, bl-Urugwajani joħorġu rebbieħa 4–2.

Minn dakinhar, is-Centenario intuża għal numru ta' edizzjonijiet tal-Copa América, il-Kampjonat Sud-Amerikan tal-Futbol ta' taħt l-20 sena, il-Kampjonat Sud-Amerikan tal-Futbol ta' taħt is-17-il sena u l-Mundialito tal-1980.

## Struttura

Il-Centenario għandu forma ellittika u huwa maqsum f'erba' sezzjonijiet, kull waħda minnhom iddedikata għal tragward partikulari tat-tim nazzjonali Urugwajan (minbarra t-Tazza tad-Dinja mirbuħa f'dik is-sena):
* It-Tribuna *Olimpica* hija msemmija għall-fatt li fl-1930 l-Urugwaj kienu ċampjins Olimpiċi renjanti tal-futbol
* It-Tribuna *Colombes*, fuq in-naħa leminija tal-*Olimpica*, hija msemmija wara l-komun ta' Colombes fi Franza, fejn fid-9 ta' Ġunju 1924 l-Urugwaj għelbu lill-Iżvizzera 3–0 biex rebħu l-midalja tad-deheb fl-Olimpjadi ta' Pariġi
* It-Tribuna *Amsterdam*, fuq in-naħa xellugija tal-*Olimpica*, hija msemmija għall-belt fejn fit-13 ta' Ġunju 1928 l-Urugwaj għelbu lill-Arġentina biex rebħu t-tieni midalja tad-deheb fl-Olimpjadi ta' Amsterdam
* It-Tribuna *América*, faċċata tal-*Olimpica*, hija msemmija għall-fatt li fl-1930 l-Urugwaj kienet l-iskwadra l-iktar titolata fil-kontinent tal-Amerika t'Isfel

## Logħbiet rilevanti

L-Estadio Centenario ospita fih għaxar logħbiet tat-Tazza tad-Dinja tal-1930, fosthom is-semifinali u l-finali.

## Referenzi

## Ħoloq esterni
*
Għarb

L-**Għarb** huwa unità amministrattiva ta' Malta, li tinsab fl-iktar ponta fil-Punent tal-gżira ta' Għawdex, b'popolazzjoni ta' madwar 1,590 ruħ (fl-aħħar tas-sena 2024).

## Storja
L-Għarb beda bħala villaġġ żgħir li żvilupp għall-ħabta tal-Medju Evu. Il-kelma *Għarb* bl-Għarbi tfisser il-"Punent". L-għeruq antiki tal-Għarb joħorġu fid-dieher fiċ-ċentru tar-raħal fejn hemm xi djar li għandhom eżempji mill-ifjen ta' gallariji maħduma mill-ġebel. L-Għarb inħoloq bħala parroċċa fl-1679, mossa li xprunat il-kostruzzjoni ta' knisja parrokkjali Barokka ġdida li nbniet bejn l-1699 u l-1729. Il-knisja għandha faċċata eleganti li tqabblet mal-Knisja ta' Sant'Agnese ta' Francesco Borromini fil-Pjazza Navona, Ruma, l-Italja. Fil-pjazza tradizzjonali tar-raħal Għawdxi hemm il-Mużew tal-Folklor li jospita bosta oġġetti li jirrakkontaw l-istorja rurali ta' Għawdex. L-Għarb jinsab qalb l-iżjed pajsaġġ xeniku tal-kampanja ta' Għawdex, b'mod partikolari fl-inħawi tad-Dbieġi, l-ogħla għolja tal-gżira. Fid-Dbieġi wkoll hemm ċentru għall-artiġjant Għawdxi. Fil-limiti tal-Għarb hemm il-Kappella ta' San Dimitri. Skont il-leġġenda, l-ewwel kappella nbniet fuq l-irdum minn mara li kienet temmen li binha nħeles minn San Dimitri. Pjuttost fil-qrib ukoll hemm il-Bażilika ta' Pinu, l-iżjed santwarju importanti tal-Gżejjer Maltin iddedikat lill-Madonna. Kien hemmhekk li fl-1883, mara tal-post semgħet leħen il-Madonna. Il-knisja parrokkjali hija ddedikata liż-żjara ta' Santa Marija lill-kuġina tagħha Santa Eliżabetta. Fost l-iżjed nies notevoli mill-Għarb insibu lil Karmni Grima u lil Frenċ tal-Għarb.

## Inħawi fl-Għarb

* Il-Birbuba
* Il-Ħodba
* Il-Wileġ
* San Katald
* Ta' Lamuta
* Ta' Pinu
* Ta' Santu Pietru
* Il-Fgura
* Taż-Żejt
* Il-Wilġa
* Wied tal-Knisja
* Wied il-Mielaħ
* Ta' Ħries
* Fuq il-Blata
* Tat-Trux
* Il-Misraħ

## Ġemellaġġ
L-Għarb huwa ġemellat ma':

* Castrolibero, l-Italja
* Massafra, l-Italja
* Pace del Mela, l-Italja
* Enna, l-Italja
* Tortona, l-Italja
* Torrent, Spanja
* Cépet, Franza

## Referenzi
San Lawrenz (Għawdex)

**San Lawrenz** huwa raħal u unità amministrattiva ta' Malta, fil-gżira ta' Għawdex. L-isem oriġina minn San Lawrenz ta' Ruma li huwa l-qaddis patrun tal-lokalità. Ir-raħal għandu popolazzjoni ta' 796 ruħ, skont l-aħħar stima tas-sena 2024.

Ir-Riżerva Naturali tad-Dwejra amministrattivament tagħmel parti mir-raħal. B'mod prominenti fir-riżerva hemm il-Ġebla tal-Ġeneral, u fl-imgħoddi reċenti anke t-Tieqa Żerqa li kienet attrazzjoni ewlenija qabel ma ġġarrfet fit-8 ta' Marzu 2017.

## Deskrizzjoni
Ir-raħal ta' San Lawrenz huwa mibni fuq pjanura mdawra bi tliet għoljiet, Għammar, Gelmus and Ta' Dbieġi. Din tal-aħħar hija għolja 195 metru 'l fuq mil-livell tal-baħar u hija l-ogħla punt ta' Għawdex. Fil-limiti ta' San Lawrenz, hemm ukoll il-bajja tad-Dwejra, li hija magħrufa għall-formazzjonijiet ġeoloġiċi partikolari tagħha.

Ir-raħal kollox ma' kollox irnexxielu jżomm l-istil ta' ħajja tradizzjonali u rurali tiegħu matul iż-żmien.

San Lawrenz huwa wieħed minn żewġ irħula Għawdxin li ssemmew għall-qaddis patrun tagħhom. Ir-raħal l-ieħor huwa dak ta' Santa Luċija. San Lawrenz ġie stabbilit bħala parroċċa fil-15 ta' Marzu 1893. Qabel dik id-data, l-inħawi kienu magħrufa bħala Ta' Ċangura. X'aktarx li l-inħawi kienu ssemmew hekk għal xi kunjom jew laqam ta' familja li kienet tgħix hemm. Id-data tal-oriġini ta' dawn l-inħawi mhijiex magħrufa. Madankollu, l-isem Ta' Ċangura jmur lura sa qabel l-Assedju ta' Għawdex, jiġifieri sa qabel Lulju 1551.

Sa meta San Lawrenz ġie ddikjarat bħala parroċċa fl-1893, kien jifforma parti mill-Għarb. Madankollu, maż-żmien iċ-ċittadini ta' San Lawrenz bdew jiffurmaw komunità separata u b'hekk riedu l-knisja tagħhom. L-ewwel ġebla ta' din il-knisja ġdida tpoġġiet u ġiet ikkonsagrata mill-Isqof Peter Pace fil-21 ta' Novembru 1886. Ir-relikwa ta' San Lawrenz tpoġġiet taħt din il-ġebla. Iċ-ċittadini kollha tar-raħal ħadu sehem fil-kostruzzjoni tal-knisja.

Il-festa tar-raħal ta' San Lawrenz tiġi ċċelebrata kull sena fl-eqqel tas-sajf, għall-ħabta tal-ewwel ġimgħa ta' Awwissu.

Hemm ristorant wieħed, ħanut tal-merċa wieħed u każin lokali (immexxi mill-klabb tal-futbol lokali għall-ġbir tal-fondi).

Ir-raħal huwa t-tieni l-inqas popolat f'Għawdex u t-tielet l-inqas mill-irħula tal-Gżejjer Maltin kollha. It-tim tal-futbol lokali huwa s-St. Lawrence Spurs FC.

## Toroq prinċipali

* Pjazza San Lawrenz
* Triq Ta' Ċangura
* Triq id-Duluri
* Triq il-Ġebla tal-Ġeneral
* Triq il-Wileġ
* Triq San Lawrenz

### Toroq oħra

* Daħlet Pawluzzu
* Pjazza Dwejra
* Trejqa l-10 ta' Awissu
* Trejqet il-Wilġa Ta' Ġidrin
* Triq Dun Salv Portelli
* Triq Għajn Abdul
* Triq Għar Ilma
* Triq ir-Rokon
* Triq it-Torri
* Triq Nikola Monsarrat
* Triq ta' Bieb il-Għar
* Triq Wied Guno
* Triq Wied Merill

## Ġemellaġġ
San Lawrenz huwa ġemellat ma':

* Colle Umberto, l-Italja.

## Referenzi
Ángel Bossio

**Ángel Luis Bossio** (twieled fil-5 ta' Mejju 1905 – miet fil-31 ta' Awwissu 1978) kien plejer tal-futbol Arġentin.

## Karriera

Magħruf bħala *La maravilla elástica* għall-aġilità u r-riflessi tiegħu, Bossio beda jilgħab il-futbol ta' ħmistax-il sena, fl-1920, ma' Banfield. Fl-1922 ingħaqad ma' Talleres u sena wara ma' Progresista. Fl-1924 irritorna ma' Talleres fejn din xprunat il-karriera tiegħu. Magħhom hu rebaħ il-promozzjoni fl-1925 għall-Ewwel Diviżjoni u fl-1950 laħqu l-ħames post fil-klassifika. Fl-1932 issieħeb ma' River Plate fejn fi tliet snin lagħab 106 logħba u rebaħ il-kampjonat fl-ewwel sena tiegħu mal-klabb. Hu temm il-karriera lura ma' Talleres, fejn lagħab sena waħda biss minħabba li rtira wara uġigħ fl-irkoppa x-xellugija.

Fuq livell internazzjonali hu lagħab għal ħames snin mat-tim nazzjonali tal-Arġentina, bejn l-1927 u l-1935, b'total ta' 21 logħba. Man-nazzjonali hu rebaħ il-midalja tal-fidda fl-Olimpjadi ta' Amsterdam, kiseb it-tieni post fl-ewwel Tazza tad-Dinja tal-1930 li saret fl-Urugwaj u rebaħ il-Copa América darbtejn (fl-1927 u l-1929).

## Unuri

;River Plate
* Primera División: 1936

;Arġentina
* Campeonato Sudamericano de Football: 1927, 1929

## Referenzi

## Ħoloq esterni

*
Moritz Cantor

**Moritz Benedikt Cantor** (twieled fit-23 ta' Awwissu 1829 – miet fl-10 ta' April 1920) kien storiku Ġermaniż tal-matematika.

## Ħajja bikrija u edukazzjoni
Cantor twieled f'Mannheim f'familja ta' Lhud Sefardiċi li kienu emigraw lejn in-Netherlands mill-Portugall, b'fergħa oħra stabbilita fir-Russja. Fi tfulitu, Moritz Cantor ma kienx b'saħħtu biżżejjed biex imur l-iskola, u l-ġenituri tiegħu ddeċidew li jedukawh id-dar. Madankollu, iktar 'il quddiem attenda klassi avvanzata tal-*Gymnasium* (liċeo) f'Mannheim. Imbagħad studja fl-Università ta' Heidelberg fl-1848, u ftit wara studja fl-Università ta' Göttingen, fejn studja taħt Gauss u Weber, u fejn Stern qanqallu interess kbir fir-riċerka storika.

Wara li kiseb id-dottorat tiegħu fl-Università ta' Heidelberg fl-1851, huwa mar Berlin, fejn b'ħerqa segwa l-lekċers ta' Peter Gustav Lejeune Dirichlet; u mar-ritorn tiegħu f'Heidelberg fl-1853, inħatar bħala għalliem privat fl-università. Fl-1863 ġie promoss għall-kariga ta' assistent professur, u fl-1877 sar professur onorarju.

## Xogħlijiet
Cantor kien wieħed mill-fundaturi tal-*Kritische Zeitschrift für [[Kimika|Chemie]], Physik und Mathematik*. Fl-1859 assoċja ruħu ma' Schlömilch bħala editur taz-*Zeitschrift für Mathematik und Physik*, u ħa ħsieb is-sezzjoni storika u letterarja. Mill-1877, permezz tal-isforzi tiegħu, suppliment taz-*Zeitschrift* ġie ppubblikat bit-titlu separat ta' *Abhandlungen zur Geschichte der Mathematik*.

It-teżi inawgurali ta' Cantor "Über ein weniger gebräuchliches Coordinaten-System" (1851), ma tat l-ebda indikazzjoni li l-istorja ta' xjenzi eżatti f'qasir żmien kienet se tiġi arrikkita b'kapulavur tiegħu. L-ewwel xogħol importanti tiegħu kien "Über die Einführung unserer gegenwärtigen Ziffern in Europa", li kiteb għaz-*Zeitschrift für Mathematik und Physik*, 1856, vol. i.

L-iktar xogħol importanti tiegħu kien il-*Vorlesungen über Geschichte der Mathematik*. Din l-istorja komprensiva tal-matematika dehret kif ġej:

* Volum 1 (1880) - *Mill-bidu nett sal-1200*;
* Volum 2 (1892) - *Mill-1200 sal-1668*;
* Volum 3 (1894-1896) - *Mill-1668 sal-1758*;
* Volum 4 (1908) (b'disa' kollaboraturi, u Cantor bħala l-editur) - *Mill-1759 sal-1799*.

Bosta storiċi jakkreditawh bl-istabbiliment ta' dixxiplina ġdida f'qasam li qabel ma kellux il-metodi kritiċi, ir-reqqa u l-enfasi ta' oqsma oħra tal-istorja.

Fl-1900 Moritz Cantor ingħata l-unur li jagħmel diskors fil-plenarja tal-Kungress Internazzjonali tal-Matematiċi f'Pariġi, Franza (*Sur l'historiographie des mathématiques*).

## Referenzi
Jimmy Douglas

**James Edward Douglas** (twieled fit-12 ta' Jannar 1898 – miet fil-5 ta' Marzu 1972) kien plejer tal-futbol Amerikan.

## Bijografija

Douglas beda l-karriera tiegħu ta' disa' snin mal-mixtla ta' Central Juniors ta' Newark. Matul it-tfulija u ż-żgħożija tiegħu hu lagħab ma' diversi timijiet tad-dilettanti. Fl-1922, hu ffirma ma' Harrison tal-American Soccer League (ASL). Minkejja dan hu xorta baqa' plejer dilettant, hekk kif irrifjuta li jitħallas. Fl-1923 ingħaqad ma' Newark Skeeters (li xi drabi kienu jissejħu bħala Newark FC). Magħhom għamel żewġ staġuni u fl-1925 issieħeb man-New York Giants. Madanakollu, minħabba li Newark Skeeters kien għad għandhom lil Douglas irreġistrat magħhom, il-Giants kellhom jingħataw numru ta' telfiet minħabba l-ilmenti tat-timijiet. Wara li ġiet solvuta l-problema tar-reġistrazzjoni, Douglas kompla jilgħab mal-Giantas sa Ottubru tal-1927 meta ingħaqad ma' Fall River Marksmen.

Wara staġun ma' Fall River, Douglas imbagħad lagħab tnax-il partita tal-istaġun 1928–29 mal-Philadelphia Field Club qabel ma ingħaqad mal-Brooklyn Wanderers biex jilgħab tliet logħbiet. Hu temm l-istaġun ma' Fall River Marksmen. Fl-1929, Douglas ingħaqad man-New York Nationals li aktar tard ġie msemmi mill-ġdid bħala New York Giants wara li t-tim oriġinali tal-Giants biddlu isimhom għal New York Soccer Club. Hu għalaq il-karriera tiegħu man-New York Americans fl-1931 meta lagħab seba' logħbiet fl-aħħar staġun.

Fuq livell internazzjonali, Douglas lagħab disa' logħbiet mat-tim nazzjonali tal-Istati Uniti. L-ewwel logħba kienet fil-25 ta' Mejju 1924, f'rebħa ta' 1–0 kontra l-Estonja matul l-Olimpjadi ta' Pariġi, fejn ġie magħżul bħala l-plejer tal-partita. Hu ħa sehem fl-ewwel edizzjoni tat-Tazza tad-Dinja fejn fid-debutt ta-Istati Uniti kontra l-Belġju hu żamm ix-xibka mhux mittiefsa għall-ewwel darba fl-istorja tal-kompetizzjoni fir-rebħa ta' 3–0. Aktar tard lagħab kontra l-Arġentina fis-semifinali hu weġġa' wara biss erba' minuti. Minħabba li r-regoli ma kienux jippermettu sostituzzjonijiet, Douglas kellu jkompli logħba mweġġa'.

Fl-1954, Douglas ġie indott fin-*National Soccer Hall of Fame*.

## Referenzi

## Ħoloq esterni
* 
* Jimmy Douglas fuq Olympedia
Chilehaus

Iċ-**Chilehaus** (pronunzja: [ˈt͡ʃiː.lə.haʊ̯s], litteralment "Dar taċ-Ċilì") hija binja tal-uffiċini għolja għaxar sulari f'Amburgu, il-Ġermanja. Tinsab fid-Distrett ta' Kontorhaus, iċ-ċentru storiku tal-belt. Hija eżempju eċċezzjonali tal-istil arkitettoniku tal-Espressjoniżmu bil-Brikks tas-snin 20 tas-seklu 20. Din il-binja angolari għandha erja ta' madwar 6,000 m2 (1.5 akru), tul it-triq Fischertwiete f'Amburgu. Ġiet iddisinjata mill-arkitett Ġermaniż Fritz Höger u tlestiet fl-1924.

## Disinn

Il-binja taċ-Chilehaus hija famuża għall-għamla tagħha fuq in-naħa ta' fuq, li qisha pruwa ta' vapur, u għall-faċċati, li jiltaqgħu ma' xulxin f'angolu ppuntat ħafna fil-kantuniera ta' Pumpenstrasse u ta' *Niedernstrasse*. L-aqwa veduta tal-binja Modernista hija mil-Lvant. Dan minħabba li jiġu aċċentwati l-elementi vertikali, is-sulari ta' fuq fissi fihom, kif ukoll il-faċċata kurva f'Pumpenstrasse. Minkejja d-daqs enormi tagħha, il-binja xorta waħda tagħti sensazzjoni ta' sottilezza.

Il-binja għandha qafas tal-konkos rinfurzat u nbniet bl-użu ta' 4.8 miljun brikksa skura ta' Oldenburg. Il-binja nbniet fuq superfiċe diffiċli ħafna, għaldaqstant sabiex ikollha stabbiltà kien meħtieġ li tinbena fuq pilastri tal-konkos rinfurzat fondi 16-il metru.

Minħabba l-qrubija tal-binja għax-xmara Elbe, kienet meħtieġ kantina ssiġillata b'mod speċjali. Barra minn hekk, it-tagħmir tat-tisħin inbena f'qisha kaxxa li tista' tibqa' f'wiċċ l-ilma fi ħdan il-binja stess; b'hekk it-tagħmir ma jkollux ħsara f'każ ta' għargħar.

L-iskulturi fit-taraġ u mal-faċċata nħadmu mill-iskultur Richard Kuöhl.

Il-binja kellha żewġ settijiet ta' liftijiet tat-tip *paternoster* qabel ma ġiet immodernizzata fl-1991.

## Storja

Il-binja taċ-Chilehaus ġiet iddisinjata mill-arkitett Fritz Höger u nbniet bejn l-1922 u l-1924. Ġiet ikkummissjonata mill-imprenditur tat-trasport tal-merkanzija Henry B. Sloman, li sar sinjurun permezz tal-kummerċ tan-nitrat tal-potassju miċ-Ċilì. L-isem tal-binja ġej proprju minn hemm. Diffiċli li jiġi stabbilit kemm swiet il-kostruzzjoni tal-binja, peress li ċ-Chilehaus inbniet matul il-perjodu tal-iperinflazzjoni li affettwat lill-Ġermanja fil-bidu tas-snin 20 tas-seklu 20, iżda huwa stmat li b'kollox ammontat għal iktar minn 10 miljun reichsmark. Attwalment hija l-proprjetà tal-kumpanija tal-beni immobbli Ġermaniża Union Investment Real Estate AG. Is-sit ta' Amburgu tal-Instituto Cervantes huwa wieħed mill-kerrejja tal-binja.

## Sit ta' Wirt Dinji
L-iSpeicherstadt u d-Distrett ta' Kontorhaus biċ-Chilehaus ġew iddeżinjati bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-2015.

Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' kriterju wieħed tal-għażla tal-UNESCO: il-**kriterju (iv)** "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem".

## Referenzi
Charles-Amédée-Philippe van Loo

**Charles-Amédée-Philippe van Loo** (twieled fil-25 ta' Awwissu 1719 – miet fil-15 ta' Novembru 1795) kien pittur Franċiż li kien ipitter xeni allegoriċi u ritratti.

## Bijografija
Van Loo studja taħt missieru, il-pittur Jean-Baptiste van Loo, f'Torino u f'Ruma fl-Italja, fejn fl-1738 rebaħ il-Prix de Rome, u mbagħad f'Aix-en-Provence, Franza, qabel ma reġa' lura f'Pariġi fl-1745. Huwa ġie mistieden jissieħeb mal-Académie Royale de Peinture et de Sculpture fl-1747, u fl-istess sena żżewweġ lil kuġintu Marie-Marguerite Lebrun, bint il-pittur Michel Lebrun (li miet fl-1753).

Huwa kien l-awtur tal-unika ritratt magħruf tal-Markiż de Sade.

Fost l-aħwa tiegħu kien hemm il-pitturi François van Loo (1708-1732) u Louis-Michel van Loo (1707-1771).

## Studenti

* Alexandre Kucharski (1741-1819), pittur Pollakk.

## Xogħlijiet f'kollezzjonijiet pubbliċi

; Fl-Istati Uniti

* F'Washington DC, fil-Gallerija Nazzjonali ta' Washington:
** *Les Bulles de savon*, 1764, żejt fuq it-tila;
** *La Lanterne magique*, 1764, żejt fuq it-tila.

; Fi Franza

* F'Dijon, fil-Mużew tal-Belle Arti: *Le Vœu de Jephté*, 1785, żejt fuq it-tila;
* F'Grenoble, fil-Mużew ta' Grenoble: *Une Bacchante jouant du triangle*, żejt fuq it-tila;
* F'Fontainebleau, fil-Palazz ta' Fontainebleau, fil-Kappella tat-Trinità Mqaddsa: *Le Denier de César*, żejt fuq it-tila;
* F'Nizza, fil-Mużew tal-Belle Arti: *Usages et modes du Levant*, dittiku, żejt fuq it-tila.

; Fir-Russja

* F'Peterhof, fil-Palazz ta' Peterhof: *Ritratt tal-imperatriċi Élisabeth Petrovna*, 1760, żejt fuq it-tila;
* F'San Pietruburgu, fil-Mużew tal-Hermitage: *Élisabeth Ire de Russie*, 1760, żejt fuq it-tila.

## Referenzi
Pierre de Coubertin

**Charles Pierre de Frédy, Baron de Coubertin** (imwieled bħala **Pierre de Frédy**; twieled fl-1 ta' Jannar 1863 – miet fit-2 ta' Settembru 1937) kien edukatur u storiku Franċiż, li waqqaf il-Kumitat Olimpiku Internazzjonali li tiegħu kien it-tieni president. Hu hu magħruf bħala missier il-Logħob Olimpiku modern u kien promotur tal-introduzzjoni tal-isport fl-iskejjel Franċiżi.

Imwieled f'familja aristokratika, hu sar akkademiku u studja numru ta' ħwejjeġ differenti, fosthom l-edukazzjoni u l-istorja. Iggradwa bi grad fil-liġi u l-affarijiet pubbliċi mill-Istitut tal-Istudji Poliċi ta' Pariġi (Sciences Po). Kien fis-Sciences Po li ġietlu l-idea li jerġa' jqajjem il-Logħob Olimpiku.

Il-midalja Pierre de Coubertin hija unur li tingħata mill-Kumitat Olimpiku Internazzjonali għal min juri l-ispirtu sportiv waqt l-Olimpjadi.

## It-tfulija u żgħożija

Pierre de Frédy twieled f'Pariġi fl-1 ta' Jannar 1863 bħala r-raba' wild tal-Baruni Charles Louis de Frédy, Baron de Coubertin u Marie-Marcelle Gigault de Crisenoy. Missieru kien realista u pittur ta' fama li l-pitturi tiegħu kienu jidhru u jingħataw bħala premjijiet fis-salon Pariġin. Il-pitturi tiegħu kienu fuq temi ekkleżjastiċi, speċifikament il-Knisja Kattolika, klassiċiżmu u n-nobbiltà, li għalih kienu fost l-aktar affarijiet importanti f'ħajtu. F'awtobijografija nofsha fittizja ta' Coubertin stess bl-isem ta' *Le Roman d'un rallié*, hu jiddeskrivi kif ir-relazzjoni ma' ommu u missieru bdiet tmur lura fit-tfulija u l-adoloxxenza tiegħu.

Coubertin trabba fi żmien ta' bidla għal Franza: telfa fil-Gwerra Frank-Prussjana, il-Komun ta' Pariġi u t-twaqqif tal-Tielet Repubblika Franċiża. Minkejja dawn l-avvenimenti li kienu l-isfond tat-tfulija tiegħu, l-esperjenzi fl-iskola kienu formattivi wkoll. F'Ottubru tal-1874, il-ġenituri tiegħu kitbuh għal skolja tal-Ġiżwiti ġdida msemmija *Externat de la rue de Vienne*, li kienet għadha qed tinbena fl-ewwel ħames snin tiegħu hemmhekk. Fl-iskola kien fost l-aqwa tliet studenti tal-klassi, li jissuġġerixxi li minkejja r-ribelljoni li kien juri d-dar, Coubertin adotta sewwa r-regoli stretti tal-edukazzjoni Ġiżwita. Bħala persuna aristokratika, Coubertin kellu numru ta' toroq fejn seta' jimraħ u hu għażel li jsegwi karriera ta' intellettwali, bl-iskop li jistudja u jikteb fuq numru vast ta' suġġetti fosthom l-edukazzjoni, l-istorja, il-letteratura u s-soċjoloġija.

## Biblijografija

* 
* 
* 

## Referenzi

## Ħoloq esterni

* Il-Kumitat Internazzjonali Pierre de Coubertin (CIPC)
*  Diskors ta' Pierre de Coubertin f'Sorbonne tat-tħabbir tal-bidu mill-ġdid tal-Logħob Olimpiku (awdjo)
Home Nations

Il-***Home Nations*** huwa terminu wżat fir-Renju Unit li jirreferi għall-erba' nazzjonijiet kostitwenti li jiffurmaw parti mill-pajjiż bħala entitajiet separati u distinti. F'xi okkażjonijiet tintuża *Home Countries* minflok *Home Nations*. Il-*Home Nations* huma l-Ingilterra, l-Irlanda ta' Fuq, l-Iskozja u Wales.

L-istampa Brittanika tuża' b'mod frekwenti t-terminu *Home Nations* sabiex tinkludi l-gżira sħiħa tal-Irlanda, speċjalment waqt avvenimenti sportivi fejn din hija rappreżentata waħedha, bħar-rugby, minkejja li r-Repubblika tal-Irlanda ma tagħmilx parti mir-Renju Unit. Ir-Repubblika tal-Irlanda għandha konnessjoni waħdieni mal-isport Brittaniku: l-avvenimenti sportivi Irlandiżi huma mxandra kostantement mill-istazzjonijiet televiżivi Britanniċi u l-istess tagħmel il-midja Irlandiża għall-Premiership Rugby u l-Premier League.

## Sport

It-terminu *Home Nations* huwa wżat f'avvenimenti sportivi li kull nazzjon Brittaniku huwa preżenti, bħas-Six Nations tar-rugby union jew fil-British Home Championship tal-futbol.

Bejn l-1883 u l-1909, is-Six Nations kien isir bejn l-Ingilterra, l-Irlanda, l-Iskozja u Wales u kien magħruf bħala l-Home Nations Championship. Sussegwentament, Franza u l-Italja daħlu jagħmlu parti fl-1932 u l-2000 rispettivament. Minkejja li fl-1922 l-Irlanda kienet maqsuma fi tnejn (l-Irlanda ta' Fuq u l-Istat Ħieles tal-Irlanda, li fl-1949 saret ir-Repubblika tal-Irlanda) tim wieħed baqa' jieħu sehem.

Fil-futbol, il-British Home Championship kienet kompetizzjoni ta' kull sena bejn l-erba' rappreżentanti Britanniċi tal-Ingilterra, l-Iskozja, Wales u l-Irlanda (aktar tard l-Irlanda ta' Fuq). Dan it-turnew sar bejn l-1884 u l-1914, l-1919 u l-1939 u l-1946 u l-1984.

Sports oħrajn jużaw id-definizzjoni tal-*Home Nations* bħall-boksing, il-krikit, il-curling, iċ-ċikliżmu, sport għal nies b'diżabilità, l-iskerma, il-hockey, il-golf, il-qdif, ir-rugby league, l-iskijjar, l-għawm u t-tennis. It-terminu jintuża wkoll biex jindika s-seba' rappreżentanti tal-gżejjer Brittaniċi fil-Logħob tal-Commonwealth – l-Ingilterra, l-Irlanda ta' Fuq, l-Iskozja, Wales, l-Isle of Man, Jersey u Gurnsey.

## Referenzi
Estadio Pocitos

**Estadio Pocitos** kien stadju fid-distrett ta' Pocitos, f'Montevideo, l-Urugwaj. L-istadju kellu użu għall-ħafna għanijiet, però prinċipalment kien jintuża għal-logħbiet tal-futbol bejn l-1921 u l-1933. Dan ġie mwaqqa' aktar tard fis-snin tletin minħabba li l-klabb ta' Peñarol, li kien sidu, beda jilgħab fl-Estadio Centenario u l-belt ta' Montevideo bdiet tiżdied fl-urbanizzazzjoni.

## Storja

L-istadju ġie inawgurat uffiċjalment fis-6 ta' Novembru 1921 f'logħba ta' ħbiberija bejn Peñarol u l-Arġentini ta' River Plate li ntemmet fi dro ta' 1–1. Il-pjan oriġinali kien li l-impjant jiġi inawgurat b'logħba bejn Peñarol u Nacional, imma minħabba r-relazzjonijiet ta' tensjoni bejn iż-żewġ klabbs, logħba oħra ġiet irranġata.

Minkejja l-kapaċità mnaqqsa, l-Estadio Pocitos ospita fih żewġ logħbiet tat-Tazza tad-Dinja tal-1930. Oriġinarjament, il-logħbiet kollha kellhom jintlagħbu fl-Estadio Centenario, però x-xogħlijiet kienu għadhom qed isiru fuq dan tal-aħħar minħabba dewmien kawża ta' maltemp u tlesta bl-eżatt mad-debutt tal-Urugwaj fil-kompetizzjoni fit-18 ta' Lulju. Fit-13 ta' Lulju fetaħ is-siparju għall-ewwel logħba tat-Tazza tad-Dinja bejn Franza u l-Messiku. Fid-dsatax-il minuta, il-Franċiż Lucien Laurent skorja l-ewwel gowl fl-istorja tal-kompetizzjoni fir-rebħa ta' 4–1. L-għada, l-istadju ospita l-logħba bejn ir-Rumanija u l-Perù, fejn ir-Rumeni rebħu 3–1.

Sal-1933, l-Estadio Pocitos baqa' wżat minn Peñarol għal-logħbiet tal-kampjonat. Iktar tard f'dik is-sena, il-klabb mexa għall-Estadio Centenario. Il-grawnd ġie mwaqqa fl-1940 biex iħalli spazju għal toroq u palazzi ġodda tal-viċinat ta' Montevideo.

Bejn l-2002 u l-2006, l-arkitett Urugwajan Héctor Benech ħa l-isfida li jinvestiga u jsib il-post eżatt fejn ġie skorjat l-ewwel gowl tat-Tazza tad-Dinja. Mingħajr rekords uffiċjali, hu sab ritratt mill-ajru tal-1926 fl-arkivji tal-Muniċipalità ta' Montevideo, u b'hekk kien possibbli li jidentifika l-post fil-grawnd fejn seħħ dan l-avveniment storiku. Din l-iskoperta saret pubblika fil-Mużew tal-Futbol Urugwajan f'Ġunju tal-2006. Fil-*calle Coronel Alegre*, qrib l-intersezzjoni ma' *calle Charrúa*, ittella' monument li jfakkar dan l-avveniment fil-post fejn kien in-nofs tal-grawnd tal-futbol.

## Referenzi
Xogħol Arkitettoniku ta' Le Corbusier

Ix-**Xogħol Arkitettoniku ta' Le Corbusier** huwa Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO li jirrappreżenta kontribut straordinarju għall-Moviment Modern. Jikkonsisti minn sensiela ta' 17-il binja f'diversi pajjiżi ddisinjati mill-arkitett Franċiż-Żvizzeru Le Corbusier. Dawn is-siti juru kif l-arkitettura tal-Moviment Modern ġiet applikata biex twieġeb għall-ħtiġijiet tas-soċjetà u juru l-firxa globali ta' stil u ta' arkitett.

## Sit ta' Wirt Dinji
Ix-Xogħol Arkitettoniku ta' Le Corbusier, Kontribut Straordinarju għall-Moviment Modern, ġie ddeżinjat bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-2016. Huwa sit kulturali transnazzjonali b'għadd ta' binjiet f'seba' pajjiżi: l-Arġentina, Franza, l-Indja, l-Iżvizzera, il-Belġju, il-Ġermanja u l-Ġappun.

Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' tliet kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-**kriterju (i)** "Rappreżentazzjoni ta' kapulavur frott il-kreattività tal-bniedem"; il-**kriterju (ii)** "Wirja ta' skambju importanti ta' valuri umani, tul perjodu ta' żmien jew fi ħdan żona kulturali fid-dinja, dwar l-iżviluppi fl-arkitettura jew it-teknoloġija, l-arti monumentali, l-ippjanar tal-bliet jew id-disinn tal-pajsaġġ"; u l-**kriterju (vi)** "Wirja ta' skambju importanti ta' valuri umani, tul perjodu ta' żmien jew fi ħdan żona kulturali fid-dinja, dwar l-iżviluppi fl-arkitettura jew it-teknoloġija, l-arti monumentali, l-ippjanar tal-bliet jew id-disinn tal-pajsaġġ".

## Komponenti

## Referenzi
Park Arkeoloġiku ta' Hili

Il-**Park Arkeoloġiku ta' Hili** (bl-Għarbi: حَدِيْقَة آثَار ٱلْهِيْلِي, b'ittri Rumani: *Ḥadīqat Āthar Al-Hīlī*) huwa l-post fejn instabu fdalijiet ta' Żmien il-Bronż ta' Al Ain, f'Abu Dhabi, l-Emirati Għarab Magħquda. Is-sit huwa wieħed mill-komponenti tas-Siti Kulturali ta' Al Ain, l-unika Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-Emirati Għarab Magħquda.

## Deskrizzjoni u storja

Fi ħdan il-Park Arkeoloġiku ta' Hili hemm l-ikbar sit ta' Żmien il-Bronż fl-Emirati Għarab Magħquda, li jmur lura għat-3000 Q.K. Fost il-fdalijiet hemm ukoll dawk ta' insedjamenti, oqbra u *falaj* li jmorru lura għal Żmien il-Ħadid. Parti mis-sit arkeoloġiku jibqa' ħiereġ barra mill-park f'żona protetta. L-artefatti li nstabu mis-sit arkeoloġiku jintwerew fil-Mużew Nazzjonali ta' Al Ain fiċ-ċentru tal-belt. Il-Qabar il-Kbir ta' Hili huwa torri-qabar rikostruwit b'dijametru ta' 12-il metru (39 pied) u fuq id-daħla ċkejkna tiegħu hemm it-tinqix imbuzzat ta' żewġ għażżiela u żewġ bnedmin. Dan il-qabar flimkien mal-pedamenti ta' oqbra oħra iżgħar simili jagħmlu parti mill-kultura ta' Umm al-Nar.

F'Mejju 2019, id-Dipartiment ta' Abu Dhabi għall-Kultura u t-Turiżmu rrapporta li fis-sezzjoni ta' Hili II fi ħdan il-Park Arkeoloġiku ta' Hili nstabu marki tas-swaba' ta' madwar 3,000 sena ilu. Milli jidher kien il-marki tas-swaba' tal-artiġjani li bnew xi ħajt fis-sit arkeoloġiku.

## Sit ta' Wirt Dinji
Is-Siti Kulturali ta' Al Ain (Hafit, Hili, Bidaa Bint Saud u l-Inħawi tal-Oażi) ġew iddeżinjati bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-2011.

Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' tliet kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-**kriterju (iii)** "Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta' tradizzjoni kulturali jew ta' ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet"; il-**kriterju (iv)** "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem"; u l-**kriterju (v)** "Eżempju straordinarju ta' insedjament uman tradizzjonali, ta' użu tal-art jew ta' użu tal-baħar, li jirrappreżenta kultura (jew kulturi), jew interazzjoni umana mal-ambjent, speċjalment meta jkun sar vulnerabbli minħabba l-impatt ta' bidla irreversibbli".

## Referenzi
Manuel Anatol

**Manuel Anatol Aristegi** (twieled fit-8 ta' Mejju 1903 – miet fis-17 ta' Mejju 1990) kien plejer tal-futbol naturalizzat Franċiż.

## Karriera

Anatol twieled f'Irun, villaġġ fil-Pajjiż Bask ta' Spanja. Hu lagħab ma' tliet klabbs fil-pajjiż, Real Unión, Athletic Bilbao u Real Madrid. Fl-1929, Anatol ingħaqad ma' Racing Paris fi Franza fejn magħhom libes il-faxxa ta' kaptan għall-finali tal-Coupe de France fit-tieni staġuni mal-klabb, għalkemm Racing tilfu 3–1 kontra Sète.

Fl-1929, Anatol ġie naturalizzat bħala ċittadin Franċiż u għamel id-debutt mat-tim nazzjonali fl-24 ta' Marzu 1929 fir-rebħa ta' 2–0 kontra l-Portugall. Hu lagħab total ta' ħmistax-il logħba u skorja gowl wieħed fid-dro ta' 3–3 kontra l-Iżvizzera nhar it-23 ta' Marzu 1930. Hu naqas milli jieħu sehem fit-Tazza tad-Dinja tal-1930 minħabba li ngħatax permess mix-xogħol u rritorna lura erba' snin wara fit-Tazza tad-Dinja tal-1934.

## Referenzi

## Ħoloq esterni

* 
*  Manuel Anatol fuq is-sit tal-federazzjoni Franċiża
Margaret Abela

**Margaret Abela** (twieldet fl-14 ta' Marzu 1949) hija l-mara tat-tmien President tar-Repubblika ta' Malta, George Abela, u b'hekk kienet l-Ewwel Mara ta' Malta matul il-mandat tiegħu.

## Edukazzjoni
Hija bdiet l-edukazzjoni preprimarja tagħha mas-sorijiet Franġiskani tal-Kappella tal-Pilar fil-Belt Valletta, temmet l-edukazzjoni primarja tagħha fl-Iskola Primarja ta' Sant'Iermu u l-edukazzjoni sekondarja tagħha fl-Iskola Sekondarja u Teknika ta' Marija Assunta fil-Ħamrun.

## Ħajja bikrija
Wara li lestiet l-istudji tagħha, hija ħadmet full-time fid-dipartiment tal-amministrazzjoni tal-Università l-Antika ta' Malta fil-Belt Valletta, u iktar 'il quddiem f'Tal-Qroqq, l-Imsida.

Wara li żżewġet, hija wettqet xogħol amministrattiv mad-ditta tad-dritt *Abela Advocates* tar-raġel tagħha u sussegwentement anke tat-tifel tagħhom Robert Abela.

## Ħajja personali
Hija żżewġet lil George Abela fit-23 ta' Mejju 1976 u kellhom żewġt itfal, Robert u Maria. Robert Abela ħa l-ġurament u sar l-14 il-Prim Ministru ta' Malta fit-13 ta' Jannar 2020.

## Interessi u kontributi soċjali
Għal bosta snin hija kienet involuta soċjalment fil-komunità tal-Parroċċa ta' Ħal Tarxien, fejn kienet tagħti lezzjonijiet tal-katekiżmu lit-tfal li kienu qed iħejju għall-Praċett.

## Unuri

* L-Estonja: Riċevitur tal-Ewwel Klassi tal-Ordni tas-Salib ta' Terra Mariana (fil-31 ta' Mejju 2012, serje 989 - nru 98).

## Ara wkoll

* President ta' Malta
* L-Ewwel Mara jew l-Ewwel Raġel ta' Malta

## Referenzi
Mary Fenech Adami

**Mary Sciberras Fenech Adami** jew **Marija Sciberras Fenech Adami** (twieldet fit-13 ta' Ottubru 1933 – mietet fit-8 ta' Lulju 2011) kienet il-mara tas-seba' President tar-Repubblika ta' Malta, Edward Fenech Adami. Hija kienet l-Ewwel Mara ta' Malta matul il-mandat tiegħu mill-2004 sal-2009.

## Ħajja personali
Mary Sciberras Fenech Adami żżewġet fis-27 ta' Ġunju 1965 u flimkien kellhom ħamest itfal: John, Beppe, Michael, Maria u Luigi. Hija mietet fit-8 ta' Lulju 2011 tal-età ta' 77 sena.

## Unuri

* Il-Portugall: Gran Kurċifiss tal-Ordni tal-Prinċep Enriku tal-Portugall (fil-11 ta' Diċembru 2008).

## Ara wkoll

* President ta' Malta
* L-Ewwel Mara jew l-Ewwel Raġel ta' Malta

## Referenzi
L-Ewwel Mara jew Raġel ta' Malta

**L-Ewwel Mara ta' Malta** jew **l-Ewwel Raġel ta**' **Malta** huwa t-titlu li jingħata lill-konjuga/u tal-President ta' Malta tul il-mandat tiegħu/tagħha. Attwalment l-Ewwel Mara ta' Malta hija Miriam Vella minn April 2019.

Il-President u l-Ewwel Mara/Raġel jirresjedu fil-Palazz ta' Sant'Anton.

## Lista tal-Ewwel Mara jew Raġel ta' Malta fl-[[Storja|istorja]]
Din il-lista tinkludi l-persuni kollha li kieu l-Ewwel Mara/Raġel ta' Malta.

## Referenzi
Edgar Preca

**Edgar Preca** huwa r-raġel tad-disa' President tar-Repubblika ta' Malta, Marie Louise Coleiro Preca, u b'hekk kien l-Ewwel Raġel ta' Malta, l-ewwel raġel li qatt kellu dak it-titlu f'Malta.

## Ħajja bikrija u karriera
Preca ħadem mal-Air Malta għal 34 sena sa ma rtira mix-xogħol fl-2012 biex jgħin lil martu fil-kampanja tagħha għal President.

## Ħajja personali
Preca ltaqa' ma' Marie Louise Coleiro Preca fl-2002 wara li kienu ltaqgħu, bis-saħħa ta' ħabib li kellhom inkomuni, fil-kafetterija tal-General Workers' Union fil-Belt Valletta. Għalkemm ingħata n-numru tat-telefon tagħha, Preca iktar 'il quddiem stqarr li kien mistħi wisq biex iċempillha u baqgħu qatt ma kellmu lil xulxin iktar qabel erba' snin wara fl-2006, meta inzertaw lil xulxin fl-istess kafetterija. Imbagħad bdew joħorġu flimkien u 18-il xahar wara żżewġu.

## Bħala l-Ewwel Raġel ta' Malta
Preca sar l-Ewwel Raġel ta' Malta f'April 2014 meta martu ħadet il-kariga ta' President ta' Malta. Minkejja li Marie Louise Coleiro Preca hija t-tieni mara li kellha dik il-kariga, Edgar Preca kien l-ewwel konjugu ta' President mara għaldaqstant kien l-ewwel persuna li ngħata dak it-titlu. Agatha Barbara, li kienet l-ewwel President mara mill-1982 sal-1987, qatt ma żżewġet.

Malli sar l-Ewwel Raġel ta' Malta, Preca sar ukoll il-President tal-Malta Community Chest Fund, li hija istituzzjoni tal-karità mhux governattiva li għandha l-għan li tgħin lill-istituzzjonijiet u lill-individwi filantropiċi. Huwa żar ukoll pajjiżi oħra f'isem il-gvern Malti, inkluż żjara ta' tlett ijiem lejn l-Alġerija f'Jannar 2016.

## Unuri

* L-Italja: Gran Kurċifiss tal-Kavallieri tal-Ordni tal-Mertu tar-Repubblika Taljana (fl-10 ta' Jannar 2018)
* Il-Portugall: Gran Kurċifiss tal-Ordni tal-Mertu (fil-15 ta' Mejju 2018)
* L-Ordni Militari Sovran ta' Malta: Gran Kurċifiss *pro Merito Melitensi* tal-Ordni *pro Merito Melitensi* (fl-2015).

## Ara wkoll

* President ta' Malta
* L-Ewwel Mara jew l-Ewwel Raġel ta' Malta

## Referenzi
Nazzjonaliżmu

In-**Nazzjonaliżmu** huwa idea u moviment li jsostni li n-nazzjon għandu jkun kongruwenti mal-istat. Bħala moviment, in-nazzjonaliżmu għandu t-tendenza li jippromwovi l-interessi ta’ nazzjon partikolari (bħal fi grupp ta’ nies), speċjalment bil-għan li jikseb u jżomm is-sovranità tan-nazzjon (awto-governanza) fuq art twelidu biex jinħoloq stat nazzjon. In-Nazzjonaliżmu jsostni li kull nazzjon għandu jiggverna lilu nnifsu, ħieles minn indħil minn barra (awtodeterminazzjoni), li nazzjon huwa bażi naturali u ideali għal politika, u li n-nazzjon huwa l-uniku sors ġust ta’ poter politiku. Barra minn hekk għandha l-għan li tibni u żżomm identità nazzjonali waħda, ibbażata fuq karatteristiċi soċjali kondiviżi ta’ kultura, etniċità, post ġeografiku, lingwa, politika (jew il-gvern), reliġjon, tradizzjonijiet u twemmin fi storja unika komuni, u biex tippromwovi l-għaqda jew is-solidarjetà nazzjonali. In-Nazzjonaliżmu, għalhekk, ifittex li jippreserva u jrawwem il-kultura tradizzjonali ta’ nazzjon. Hemm diversi definizzjonijiet ta’ “nazzjon”, li jwassal għal tipi differenti ta’ nazzjonaliżmu. Iż-żewġ forom diverġenti ewlenin huma nazzjonaliżmu etniku u nazzjonaliżmu ċiviku.

## Referenzi