Peramelemorphia

Il-Peramelemorphia huwa ordni ta' mammiferi marsupjali, eżattament il-bandikuti tal-kontinent Awstraljan. 

Din l-ordni hija kklassifikata fil-klassi Mammalia, fis-sottoklassi Theria, fl-infraklassi Metatheria (il-marsupjali) u fis-superordni Australidelphia (il-marsupjali Awstraljani kollha u l-kolokolo tal-kontinent tal-Amerika ta' isfel) ma' erba' ordnijiet oħra. 

Il-Peramelemorphia jikkonsisti minn tliet superfamilji (Perameloidea, Thylacotingoidea u Yaraloidea), 5 familji (Chaeropodidae, Peramelidae, Thylacomyidae, Thylacotingidae u Yaralidae) u tnejn minnhom biss, il-Peramelidae u t-Thylacomyidae għadhom rapreżentati bi speċi ħajjin, filwaqt il-Chaeropodidae hija kkunsidrata estinta (għalkemm hemm possibilita li l-bandikut tas-saqajn ta' ħanżir li huwa magħruf xjentifikament bħala *[[Chaeropus ecaudatus]]*, għadu jgħix f' partijiet remoti fid-deżerti Awstraljani). 

Din l-ordni, tiġbor fiha bosta ġeneri u numru mdaqqas ta' speċi kemm estinti, kif ukoll estanti jew ħajjin u dawn tal-aħħar huma madwar 20 speċi, li kollha kemm huma jagħmlu parti mis-superfamilja Perameloidea ('l aktar superfamilja ta' suċċess ta' din l-ordni). 

Il-Peramelemorphia, flimkien ma' erba' ordnijiet oħra, in-Notoryctemorphia, id-Dasyuromorphia, id-Diprotodontia u l-Microbiotheria, jifforma s-superordni Australidelphia.

*(għal aktar informazzjoni ara l-artikli [[Bandikut]]i, [[Bandikut fenek|Bandikuti fniek]], [[Bandikut tas-saqajn ta' ħanżir]])*

## Lista ta' l-[[speċi|ispeċi]] ħajjin ta' l-[[ordni]] [[Peramelemorphia]]

* Ordni Peramelemorphia	
** Superfamilja Perameloidea 
*** Familja Peramelidae 
**** Sottofamilja Peramelinae 
***** Ġeneru *[[Isoodon]]*: (Bandikuti ta' mneħierhom qasir) 
****** Bandikut dehbi jew Bandikut ta' mnieħru qasir dehebi, *[[Isoodon auratus]]*
****** Bandikut kannella tat-Tramuntana jew Bandikut ta' mnieħru qasir tat-Tramuntana, *[[Isoodon macrourus]]*
****** Bandikut kannella ta' Nofsinhar jew Bandikut ta' mnieħru qasir ta' Nofsinhar, *[[Isoodon obesulus]]* 
***** Ġeneru *[[Perameles]]*: (Bandikuti ta' mniħierhom twil)
****** Bandikut imbarri tal-Punent , *[[Perameles bougainville]]* 
****** Bandikut tad-deżert, *[[Perameles eremiana]]*
****** Bandikut imbarri tal-Lvant jew Bnadikut ta' Gunn, *[[Perameles gunnii]]* 
****** Bandikut ta' mnieħru twil jew Bandikut ta' mnieħru twil komuni, *[[Perameles nasuta]]* 
**** Sottofamilja Peroryctinae 
***** Ġeneru *[[Peroryctes]]*: (Bandikuti ta' mniħierhom twil ta' Gwinea l-Ġdida)
****** Bandikut ġgant, *[[Peroryctes broadbenti]]* (Ramsay,1879)
****** Bandikut ta' Raffray, *[[Peroryctes raffrayana]]* (Milne-Edwards,1878)
**** Sottofamilja Echymiperinae 
***** Ġeneru *[[Microperoryctes]]*: (Bandikuti ġrieden ta' Gwinea l-Ġdida) 
****** Sottoġeneru *[[Microperoryctes]]* 
******* Bandikut ġurdien jew Bandikut ġurdien komuni,*[[Microperoryctes murina]]* 
****** Sottoġeneru *[[Ornoryctes]]*
******* Bandikut ġurdien ta' Arfak jew Bandikut pigmew ta' Arfak, *[[Microperoryctes aplini]]* 
******* Bandikut ġurdien ta' l-istrixxi tal-Punent jew Bandikut ta' l-istrixxi tal-Punent, *[[Microperoryctes longicauda]]* 
******* Bandikut ġurdien ta' l-istrixxi tal-Lvant jew Bandikut ta' l-istrixxi tal-Lvant, *[[Microperoryctes ornata]]* 
******* Bandikut ġurdien ta' Papwa jew Bandikut ta' Papwa, *[[Microperoryctes papuensis]]* 
***** Ġeneru *[[Echymipera]]*: (Bandikuti tax-xewk ta' Gwinea l-Ġdida)
****** Bandikut tax-xewk ta' Klara,*[[Echymipera clara]]* 
****** Bandikut tax-xewk ta' David,*[[Echymipera davidi]]* 
****** Bandikut tax-xewk ta' Menzie,*[[Echymipera echinista]]* 
****** Bandikut tax-xewk komuni,*[[Echymipera kalubu]]* 
****** Bandikut tax-xewk ta' mnieħru twil,*[[Echymipera rufescens]]* 
***** Ġeneru *[[Rhynchomeles]]*: (Bandikut ta' Seram)
****** Bandikut ta' Seram, *[[Rhynchomeles prattorum]]*	
*** Familja Chaeropodidae
**** Ġeneru *[[Chaeropus]]*: (Bandikut ta' saqajħ ta' ħanżir)
***** Bandikut ta' saqajħ ta' ħanżir, *[[Chaeropus ecaudatus]]*
*** Familja Thylacomyidae 
**** Ġeneru *[[Macrotis]]* (Bilbijiet jew Bandikuti fniek)
***** Bilbi kbir jew Bandikut fenek kbir, *[[Macrotis lagotis]]* 
***** Bilbi żgħir jew Bandikut fenek żgħir, *[[Macrotis leucura]]*

## Tassonomija ta' l-ordni Peramelemorphia

L-akbar inċertezza fit-tassonomija ta' l-ordni Peramelemorphia huwa l-ġeneru *[[Thylacotinga]]*. Dan minn numru żgħir ta' tassonomisti u għal ftit żmien, kien ġie kklassifikat bħala l-uniku ġeneru fis-Superfamilja Thylacotingoidea u fil-Familja Thylacotingidae. Iżda l-llum il-ġurnata għalkemm dejjem b' dubji, hemm ħjiel li dan il-ġeneru jista jkun l-aktar relatat fil-qrib ma' dak tal-bilbijiet il-ġeneru *[[Macrotis]]*.

* Ordni Peramelemorphia	(Kirsch,1968)
** Superfamilja Yaraloidea				
*** Familja Yaralidae				
**** Ġeneru *[[Yarala]]* (Filan & Muirhead,1995)
***** *[[Yarala burchfieldi]]* (Filan & Muirhead,1995)
***** *[[Yarala kida]]* (Schwartz,2006)
** Superfamilja Perameloidea (Gray,1825)
*** Familja incertae sedis
**** Ġeneru *[[Thylacotinga]]* (Archer & Godthelp & Hand,1993)
***** *[[Thylacotinga bartholomai]]* (Archer & Godthelp & Hand,1993)
*** Familja Peramelidae (Gray,1825)
**** Sottofamilja Ischnodontinae				
***** Ġeneru *[[Ischnodon]]* (Stirton,1955)
****** *[[Ischnodon australis]]* (Stirton,1955)
**** Sottofamilja Peramelinae (Gray,1825)
***** Ġeneru *[[Isoodon]]*	(Desmarest,1817)
****** *[[Isoodon obesulus]]* (Ramsay,1887)
******* *[[Isoodon obesulus auratus]]* (Ramsay,1887)
******* *[[Isoodon obesulus barrowensis]]* (Thomas,1901)
****** *[[Isoodon macrourus]]*	(Gould,1842)
******* *[[Isoodon macrourus macrourus]]* (Gould,1842)
******* *[[Isoodon macrourus torosa]]* (Ramsay,1877)
******* *[[Isoodon macrourus moresbyensis]]* (Ramsay,1877)
****** *[[Isoodon obesulus]]* (Shaw,1797)
******* *[[Isoodon obesulus affinis]]* (Waterhouse,1846)
******* *[[Isoodon obesulus arnhemensis]]* (Lyne & Mort,1981)
******* *[[Isoodon obesulus fusciventer]]* (J.E. Gray,1841)
******* *[[Isoodon obesulus nauticus]]* (Thomas,1922)
******* *[[Isoodon obesulus obesulus]]* (Shaw,1797)
******* *[[Isoodon obesulus peninsulae]]* (Thomas,1922)
***** Ġeneru *[[Perameles]]* (Geoffroy,1803)
****** *[[Perameles allinghamensis]]* (Archer & Wade,1976)
****** *[[Perameles bougainville]]* (Quoy & Gaimard,1824)
******* *[[Perameles bougainville bougainville]]* (Quoy & Gaimard,1824)
******* *[[Perameles bougainville fasciata]]* (Gray,1841)
******* *[[Perameles bougainville myosuros]]* (Wagner,1841)
******* *[[Perameles bougainville notina]]* (Thomas,1922)
****** *[[Perameles bowensis]]* (Archer & Dawson & Muirhead,1997)
****** *[[Perameles eremiana]]* (Spencer,1897)
****** *[[Perameles gunnii]]* (Gray,1838)
****** *[[Perameles nasuta]]* (Geoffroy,1804)
******* *[[Perameles nasuta nasuta]]* (Geoffroy,1804)
******* *[[Perameles nasuta pallescens]]* (Thomas,1923)
****** *[[Perameles sobbei]]* (Price,2002)
**** Sottofamilja Peroryctinae (Groves & Flannery,1990)
***** Ġeneru *[[Peroryctes]]* (Thomas,1906)
****** *[[Peroryctes broadbenti]]* (Ramsay,1879)
****** *[[Peroryctes tedfordi]]* (Archer & Lundelius & Turnbull,2003)
****** *[[Peroryctes raffrayana]]* (Milne-Edwards,1878)
******* *[[Peroryctes raffrayana raffrayana]]* (Milne-Edwards,1878)
******* *[[Peroryctes raffrayana rothschildi]]* (Förster,1913)
**** Sottofamilja Echymiperinae (McKenna & Bell,1997)
***** Ġeneru *[[Microperoryctes]]* Stein,1932)
****** Sottoġeneru *[[Microperoryctes]]* (Stein,1932)
******* *[[Microperoryctes murina]]* (Stein,1932)
****** Sottoġeneru *[[Ornoryctes]]* (Tate & Archbold,1937)
******* *[[Microperoryctes aplini]]* (Helgen & Flannery,2004)
******* *[[Microperoryctes longicauda]]* (Peters & Doria,1876)
******** *[[Microperoryctes longicauda dorsalis]]* (Thomas,1922)
******** *[[Microperoryctes longicauda longicauda]]* (Peters & Doria,1876)
******* *[[Microperoryctes ornata]]* (Thomas,1903)
******** *[[Microperoryctes ornata magna]]* (Laurie,1952)
******** *[[Microperoryctes ornata ornata]]* (Thomas,1903)
******* *[[Microperoryctes papuensis]]* (Laurie,1952)
***** Ġeneru *[[Echymipera]]* (Lesson,1842)
****** *[[Echymipera clara]]* (Stein,1932)
****** *[[Echymipera davidi]]* (Flannery,1990)
****** *[[Echymipera echinista]]* (Menzies,1990)
****** *[[Echymipera kalubu]]* (Fischer,1829)
******* *[[Echymipera kalubu kalubu]]* (Fischer,1829)
******* *[[Echymipera kalubu cockerellii]]* (Ramsay,1877)
******* *[[Echymipera kalubu oriomo]]* (Tate & Archbold,1936)
******* *[[Echymipera kalubu philipi]]* (Troughton,1945)
****** *[[Echymipera rufescens]]* (Peters & Doria,1875)
******* *[[Echymipera rufescens australis]]* (Tate,1948)
******* *[[Echymipera rufescens rufescens]]* (Peters & Doria,1875)
***** Ġeneru *[[Rhynchomeles]]* (Thomas,1920)
****** *[[Rhynchomeles prattorum]]* (Thomas,1920)				
*** Familja Chaeropodidae (Gill,1872)
**** Ġeneru *[[Chaeropus]]* (Ogilby,1838)
***** *[[Chaeropus ecaudatus]]* (Ogilby,1838)		
*** Familja Thylacomyidae (Bensley,1903)
**** Ġeneru *[[Macrotis]]* (Reid,1837)
***** *[[Macrotis lagotis]]* (Reid,1837)
****** *[[Macrotis lagotis cambrica]]* (Troughton,1932)
****** *[[Macrotis lagotis grandis]]* (Troughton,1932)
****** *[[Macrotis lagotis interjecta]]* (Troughton,1932)
****** *[[Macrotis lagotis lagotis]]* (Reid,1837)
****** *[[Macrotis lagotis nigripes]]* (Jones,1923)
****** *[[Macrotis lagotis sagitta]]* (Thomas,1905)
***** *[[Macrotis leucura]]* (Thomas,1887)

## Referenzi
* Groves, Colin (16 November 2005). Wilson, D. E., and Reeder, D. M. (eds): Mammal Species of the World, 3rd edition, Johns Hopkins University Press 38-42. ISBN 0-8018-8221-4.
* Ronald M. Nowak: Walker's Mammals of the World. Johns Hopkins University Press, Baltimore 1999. ISBN 0-8018-5789-9.
* Schwartz, L.R. (2006). "A new species of bandicot from the Oligocene of Northern Australia and implications for correlating Australian Tertiary mammal faunas". Palaeontology 49 (5): 991–998.
* Turnbull, W.D. et al. (2003). "Dasyurids, perameloids, phalangeroids and vomabatoids from the early Pliocene Hamilton fauna, Victoria, Australia". Bulletin of the American Museum of Natural History 279: 513–540.
* Muirhead, J. (2000). "Yaraloidea (marsupialia, peramelemorphia), a new superfamily of marsupial and a description and analysis of the cranium of the Miocene Yarala burchfieldi". Journal of Paleontology 74 (3): 512–523.
* Muirhead, J. and Filan, S.L. (1995). "Yarala burchfieldi, a pleisomorphic bandicoot (marsupialia, peramelemorphia) from Oligo-Miocene deposits of Riversleigh, northwestern Queensland". Journal of Paleontology 69 (1): 127–134.

## Ħoloq esterni
* Tassonomija tal-Mammiferi.
* Siġra filoġenetika tal-Marsupjali.