Giovanni Papini

**Giovanni Papini** (twieled fid-9 ta’ Jannar 1881 – miet fit-8 ta’ Lulju 1956) kien ġurnalista, saġġista, rumanzier, kittieb tal-istejjer qosra, poeta, kritiku letterarju u filosfu Taljan. Huwa kien figura letterarja kontroversjali tal-bidu u ta’ nofs is-seklu 20. Huwa kien l-ewwel rappreżentant u promotur tal-pragmatiżmu Taljan, u l-iktar wieħed entużjast. Papini kien ammirat għall-istil tal-kitba tiegħu u huwa kemm-il darba daħal f’polemiki jaħarqu. Huwa kien involut fil-movimenti *avant-garde* bħall-Futuriżmu u l-Post-Dekadentiżmu, kien jgħaddi minn pożizzjoni politika u filosofika għall-oħra, qatt ma kien sodisfatt u ma kellux kwiet f’ġismu: huwa kkonverta mill-antikleriżmu u l-ateiżmu għall-Kattoliċiżmu, u għadda mill-intervenzjoniżmu konvint – qabel l-1915 – għall-avversjoni għall-gwerra. Fis-snin 30 tas-seklu 20, wara li għadda mill-individwaliżmu għall-konservattiviżmu, finalment sar faxxista, filwaqt li baqa’ jħaddan avversjoni għan-Nażiżmu.

Bħala wieħed mill-fundaturi tal-ġurnali *Leonardo* (1903) u *Lacerba* (1913), huwa kien iqis il-letteratura bħala “azzjoni” u lill-kitbiet tiegħu tahom ton irriverenti u ta’ prietka. Għalkemm kien awtodidatta, huwa kien editur u kittieb ikonoklastiku influwenti, b’rwol minn ta’ quddiem fil-Futuriżmu Taljan u l-movimenti letterarji bikrin taż-żgħażagħ. Meta kien jaħdem f’Firenze, huwa pparteċipa b’mod attiv fil-movimenti letterarja filosofiċi u politiċi barranin bħall-intuwitiżmu Franċiż ta’ Bergson u l-pragmatiżmu Anglo-Amerikan ta’ Peirce u James. Huwa ppromwova l-iżvilupp tal-kultura u l-ħajja Taljana bi tnissil individwalistiku u oniriku tal-ħajja u tal-arti. Barra minn hekk, kien jitkellem favur it-twemmin reliġjuż tal-Kattoliċiżmu Ruman.

Is-suċċess letterarju ta’ Papini beda b’*Il Crepuscolo dei Filosofi* (L-Għabex tal-Filosfi), ippubblikat fl-1906, u l-pubblikazzjoni tiegħu tal-1913 tar-rumanz awtobijografiku *Un Uomo Finito* (Raġel Spiċċut).

Minħabba l-għażliet ideoloġiċi tiegħu, ix-xogħol ta’ Papini kważi ntesa wara mewtu, għalkemm iktar ’il quddiem ġie evalwat mill-ġdid u reġa’ ġie apprezzat: fl-1975, il-kittieb Arġentin Jorge Luis Borges sostna li Papini kien awtur “li ma kienx jistħoqqlu jiġi minsi”.

## Ħajja bikrija

Papini twieled f’Firenze bħala iben bejjiegħ mudest tal-għamara (u eks membru tal-Qomos Ħomor ta’ Giuseppe Garibaldi) minn Borgo degli Albizi, Papini ġie mgħammed bil-moħbi minn ommu biex tevita l-antikleriżmu aggressiv ta’ missieru. Huwa kien awtodidatta kważi għalkollox, qatt ma ngħata lawrija universitarja uffiċjali, u l-ogħla livell ta’ edukazzjoni tiegħu kien ċertifikat tat-tagħlim. Papini kellu tfulija rustika u ta’ solitudni. Huwa kellu avversjoni qawwija għal kull twemmin, għall-knejjes kollha, kif ukoll għal kwalunkwe forma ta’ servitù (li huwa kin iqis li kienet kollegata mar-reliġjon); huwa ssaħħar bl-idea li jikteb enċiklopedija fejn il-kulturi kollha setgħu jinġabru flimkien fil-qosor.

Huwa tħarreġ fl-*Istituto di Studi Superiori* (1900-1902), għallem għal sena fl-iskola Anglo-Taljana u mbagħad kien il-librar tal-Mużew tal-Antropoloġija mill-1902 sal-1904. Il-ħajja letterarja attirat lil Papini, li fl-1903 waqqaf ir-rivista *Il Leonardo*, li għaliha kkontribwixxa b’artikli bil-psewdonimu ta’ "Gian Falco". Fost il-kollaboraturi tiegħu kien hemm Giuseppe Prezzolini, Borgese, Vailati, Costetti u Calderoni. Permezz ta’ din ir-rivista, Papini u l-kontributuri tiegħu introduċew fl-Italja ħassieba importanti bħal Kierkegaard, Peirce, Nietzsche, Santayana u Poincaré. Iktar ’il quddiem huwa ngħaqad mal-persunal ta’ *Il Regno*, pubblikazzjoni nazzjonalista mmexxija minn Enrico Corradini, li fforma l-*Associazione Nazionalistica Italiana*, biex tappoġġa l-espansjoniżmu kolonjali tal-pajjiż.

Papini ltaqa’ ma’ William James u Henri Bergson, li influwenzaw ferm ix-xogħlijiet bikrin tiegħu. Huwa beda jippubblika stejjer qosra u saġġi: fl-1906 "*Il Tragico Quotidiano*" (Il-Ħajja Traġika ta’ Kuljum), fl-1907 "*Il Pilota Cieco*" (Il-Bdot Għami) u "*Il Crepuscolo dei Filosofi*" (L-Għabex tal-Filosfi). Dan tal-aħħar ħoloq polemika ma’ figuri intellettwali stabbiliti u diversi, fosthom Immanuel Kant, Georg Wilhelm Friedrich Hegel, Auguste Comte, Herbert Spencer, Arthur Schopenhauer, u Friedrich Nietzsche.

Papini pproklama l-mewt tal-filosofija u tiġrif tal-ħsieb innifsu. Għal żmien qasir kien midħla tal-Futuriżmu u forom vjolenti u liberatorji oħra tal-Moderniżmu.

Fl-1907 Papini żżewweġ lil Giacinta Giovagnoli u l-koppja kellha żewġt ibniet, Viola u Gioconda.

## Qabel u matul l-Ewwel Gwerra Dinjija

Qabel ma ħalla r-rivista *Il Leonardo* fl-1907, Giovanni Papini waqqaf diversi rivisti oħra. L-ewwel ippubblika *La Voce* fl-1908, imbagħad *L'Anima* flimkien ma’ Giovanni Amendola u Prezzolini. Fl-1913 (eżatt qabel ma l-Italja daħlet fl-Ewwel Gwerra Dinjija) huwa beda *Lacerba* (1913-1915). Għal tliet snin Papini kien korrispondent għall-*Mercure de France* u iktar ’il quddiem kien kritiku letterarju għal *La Nazione*. Għall-ħabta tal-1918 huwa ħoloq rivista oħra, *La Vraie Italie*, flimkien ma’ Ardengo Soffici.

Huwa kiteb ukoll kotba oħra. Il-ktieb tiegħu *Parole e Sangue* (Kliem u Demm) wera l-ateiżmu fundamentali tiegħu dak iż-żmien. Barra minn hekk, Papini prova joħloq skandlu billi jispekula li Ġesù u Ġwanni l-Appostlu kellhom relazzjoni omosesswali. Fl-1912 huwa ppubblika l-iktar xogħol magħruf tiegħu, l-awtobijografija *Un Uomo Finito* (Raġel Spiċċut).

Fil-ġabra ta’ proża poetika tiegħu tal-1915 *Cento Pagine di Poesia* (segwita minn *Buffonate*, *Maschilità*, u *Stroncature*), Papini qiegħed lilu nnifsu wiċċ imb wiċċ ma’ Giovanni Boccaccio, William Shakespeare, Johann Wolfgang von Goethe, iżda anke kontemporanji bħal Benedetto Croce u Giovanni Gentile, u dixxipli inqas prominenti ta’ Gabriele D'Annunzio. Kritiku kiteb dwaru:Giovanni Papini [...] huwa wieħed mill-ifjen imħuħ fl-Italja ta’ llum. Huwa rappreżentant eċċellenti tat-tfittxija bla rażan tal-modernità għall-verità, u x-xogħol tiegħu juri indipendenza friska msawra mhux daqstant fuq l-hekk imsejħa indipendenza, fuq l-injoranza tal-imgħoddi, iżda fuq l-istudju u l-fehim tagħha.Huwa ppubblika l-versi fl-1917, raggruppati bit-titlu *Opera Prima*. Fl-1921, Papini ħabbar li sar Kattoliku Ruman, u ppubblika *Storia di Cristo* (L-Istorja ta’ kristu), ktieb li ġie tradott bi tlieta u għoxrin lingwa u li kellu suċċess mad-dinja kollha.

Wara xogħlijiet oħra bil-versi, huwa ppubblika s-satira *Gog* (1931) u s-saġġ *Dante Vivo* (Dante Ħaj; 1933).

## It-Tieni Gwerra Dinjija u l-kollaborazzjonijiet mal-Faxxiżmu

Huwa sar għalliem fl-Università ta’ Bologna fl-1935, meta l-awtoritajiet Faxxisti kkonfermaw “ir-reputazzjoni impekkabbli” ta’ Papini permezz tal-ħatra tiegħu. Fl-1937, Papini ppubblika l-unika volum tal-i*Storia della Letteratura Italiana* tiegħu, li ddedika lil Benito Mussolini: "*lid-Duce, ħabib tal-poeżija u tal-poeti*", wara li ngħata karigi għoljin fid-dinja akkademika, speċjalment fl-istudju tar-Rinaxximent Taljan. Fl-1940 l-i*Storia della Letteratura Italiana* ġiet ippubblikat fil-Ġermanja Nażista bit-titlu L-Italja Eterna: Il-Kobor fl-Imperu tal-Ittri (bil-Ġermaniż: *Ewiges Italien – Die Großen im Reich seiner Dichtung*).

Papini kien il-Viċi President tal-*Europäische Schriftstellervereinigung* (jiġifieri l-Lega tal-Kittieba Ewropej), li ġiet stabbilita minn Joseph Goebbels fl-1941-1942. Meta r-reġim Faxxista sfaxxa fl-1943, Papini daħal f’kunvent Franġiskan f’La Verna, bl-isem ta’ "Fra' Bonaventura".

## L-aħħar snin
Huwa ġie skreditat kważi għalkollox fl-aħħar tat-Tieni Gwerra Dinjija, Papini ġie difiż mid-dritt politiku Kattoliku. Ix-xogħol tiegħu kkonċentra fuq suġġetti differenti, inkluż bijografija ta’ Mikelanġlu, filwaqt li kompla jippubblika saġġi traġiċi u kiebja. Huwa kkollabora mal-*Corriere della Sera*, u kkontribwixxa b’artikli li ġew ippubblikati bħala volum wara mewtu.

Papini kien ilu jbati minn paraliżi progressiva (minħabba l-marda fin-newroni taċ-ċaqliq, magħrufa iktar bħala l-paraliżi muskolari progressiva jew ALS) u għama matul l-aħħar snin ta’ ħajtu. Huwa miet meta kellu 75 sena.

Skont l-istoriku tal-arti Richard Dorment, ir-reġim ta’ Francisco Franco u n-NATO użaw is-sensiela ta’ intervisti immaġinarji ta’ Papini (*Il Libro Nero*, 1951) bħala propaganda kontra Pablo Picasso, sabiex jimminaw b’mod drastiku l-immaġni pro-Komunista tiegħu. Fl-1962, l-artist staqsa lill-bijografu tiegħu Pierre Daix, biex jesponi l-intervista taparsi, u hu għamel dan fil-*Les Lettres Françaises*.

Papini kien ammirat minn Bruno de Finetti, il-fundatur ta’ teorija soġġettiva tal-probabbiltà, u minn Jorge Luis Borges, li sostna li Papini kien awtur “li ma kienx jistħoqqlu jiġi minsi” u inkluda wħud mill-istejjer tiegħu fil-Librerija ta’ Babel.

## Kultura popolari

* Papini jidher bħala karattur f’diversi poeżiji ta’ żmienu miktuba minn Mina Loy.
* Wallace Stevens kiteb il-poeżija "Reply to Papini" (Tweġiba lil Papini).
* Papini jissemma diversi drabi fid-diskorsi tal-kittieb Kolombjan Gabriel García Marquez.

## Pubblikazzjonijiet

* *La Teoria Psicologica della Previsione* (1902).
* *Sentire Senza Agire e Agire Senza Sentire* (1905).
* *Il Crepuscolo dei Filosofi* (1906).
* *Il Tragico Quotidiano* (1906).
* *La Coltura Italiana* (ma’ Giuseppe Prezzolini, 1906).
* *Il Pilota Cieco* (1907).
* *Le Memorie d'Iddio* (1911).
* *L'Altra Metà* (1911).
* *La Vita di Nessuno* (1912).
* *Parole e Sangue* (1912).
* *Un Uomo Finito* (1913).
* *Ventiquattro Cervelli* (1913).
* *Sul Pragmatismo: Saggi e Ricerche, 1903–1911* (1913).
* *Almanacco Purgativo 1914* (ma’ Ardengo Soffici *et al*., 1913).
* *Buffonate* (1914).
* *Vecchio e Nuovo Nazionalismo* (ma’ Giuseppe Prezzolini, 1914).
* *Cento Pagine di Poesia* (1915).
* *Maschilità* (1915).
* *La Paga del Sabato* (1915).
* *Stroncature* (1916).
* *Opera Prima* (1917).
* *Polemiche Religiose* (1917).
* *Testimonianze* (1918).
* *L'Uomo Carducci* (1918).
* *L'Europa Occidentale Contro la Mittel-Europa* (1918).
* *Chiudiamo le Scuole* (1918).
* *Giorni di Festa* (1918).
* *L'Esperienza Futurista* (1919).
* *Poeti d'Oggi* (ma’ Pietro Pancrazi, 1920).
* *Storia di Cristo* (1921).
* *Antologia della Poesia Religiosa Italiana* (1923).
* *Dizionario dell'Omo Salvatico* (ma’ Domenico Giuliotti, 1923).
* *L'Anno Santo e le Quattro Paci* (1925).
* *Pane e Vino* (1926).
* *Gli Operai della Vigna* (1929).
* *Sant'Agostino* (1931).
* *Gog* (1931).
* *La Scala di Giacobbe* (1932).
* *Firenze* (1932).
* *Il Sacco dell'Orco* (1933).
* *Dante Vivo* (1933).
* *Ardengo Soffici* (1933).
* *La Pietra Infernale* (1934).
* *Grandezze di Carducci* (1935).
* *I Testimoni della Passione* (1937).
* *Storia della Letteratura Italiana* (1937).
* *Italia Mia* (1939).
* *Figure Umane* (1940).
* *Medardo Rosso* (1940).
* *La Corona d'Argento* (1941).
* *Mostra Personale* (1941).
* *Prose di Cattolici Italiani d'Ogni Secolo* (ma’ Giuseppe De Luca, 1941).
* *L'Imitazione del Padre. Saggi sul Rinascimento*(1942).
* *Racconti di Gioventù* (1943).
* *Cielo e Terra* (1943).
* *Foglie della Foresta* (1946).
* *Lettere agli Uomini di Papa Celestino VI* (1946).
* *Primo Conti* (1947).
* *Santi e Poeti* (1948).
* *Passato Remoto* (1948).
* *Vita di Michelangiolo* (1949).
* *Le Pazzie del Poeta* (1950).
* *Firenze Fiore del Mondo* (with Ardengo Soffici, Piero Bargellini and Spadolini, 1950).
* *Il Libro Nero* (1951).
* *Il Diavolo* (1953).
* *Il Bel Viaggio* (with Enzo Palmeri, 1954).
* *Concerto Fantastico* (1954).
* *Strane Storie* (1954).
* *La Spia del Mondo* (1955).
* *La Loggia dei Busti* (1955).
* *Le Felicità dell'Infelice* (1956).

**Wara mewtu**

* *L'Aurora della Letteratura Italiana: Da Jacopone da Todi a Franco Sacchetti* (1956).
* *Il Muro dei Gelsomini: Ricordi di Fanciullezza* (1957).
* *Giudizio Universale* (1957).
* *La Seconda Nascita* (1958).
* *Dichiarazione al Tipografo* (1958).
* *Città Felicità* (1960).
* *Diario* (1962).
* *Schegge* (Articles published in *Corriere della Sera*, 1971).
* *Rapporto sugli Uomini* (1978).

### Xogħlijiet miġbura flimkien

* *Tutte le Opere di Giovanni Papini*, 11-il volum, Milan: Mondadori (1958–66)

### Xogħlijiet tradotti bl-[[Lingwa Ingliża|Ingliż]]

* *Four and Twenty Minds.* New York: Thomas Y. Crowell Company, 1922.
* *The Story of Christ.* London: Hodder and Stoughton, 1923 [Rapp. bħala *Life of Christ.* New York: Harcourt, Brace and Co., 1923].
* *The Failure*. New York: Harcourt, Brace and Company, 1924 [Rapp. bħala *A Man-Finished*. Londra: Hodder & Stoughton, 1924].
* *The Memoirs of God.* Boston: The Ball Publishing Co., 1926.
* *A Hymn to Intelligence.* Pittsburgh: The Laboratory Press, 1928.
* *A Prayer for Fools, Particularly Those we See in Art Galleries, Drawing-rooms and Theatres.* Pittsburgh: The Laboratory Press, 1929.
* *Laborers in the Vineyard.* Londra: Sheed & Ward, 1930.
* *Life and Myself*, tradott minn Dorothy Emmrich. New York: Brentano's, 1930.
* *Saint Augustine*. New York: Harcourt, Brace and Co., 1930.
* *Gog,* tradott minn Mary Prichard Agnetti. New York: Harcourt, Brace and Co., 1931.
* *Dante Vivo.* New York: The Macmillan Company, 1935.
* *The Letters of Pope Celestine VI to All Mankind.* New York: E.P. Dutton & Co., Inc., 1948.
* *Florence: Flower of the World*. Firenze: L'Arco, 1952 [ma’ Ardengo Soffici u Piero Bargellini].
* *Michelangelo, his Life and his Era*. New York: E. P. Dutton, 1952.
* *The Devil; Notes for Future Diabology.* New York: E.P. Dutton, 1954 [Londra: Eyre & Spottiswoode, 1955].
* *Nietzsche: An Essay.* Mount Pleasant, Michigan: Enigma Press, 1966.
* "The Circle is Closing." Lawrence Rainey (ed.), *Futurism: An Anthology,* Yale University Press, 2009.

### Selezzjoni ta’ artikli

* "Philosophy in Italy," *The Monist* **8** (4), Lulju 1903, pp. 553–585.
* "What Pragmatism is Like," *Popular Science Monthly,* Vol. LXXI, Ottubru 1907, pp. 351–358.
* "The Historical Play," *The Little Review* **6** (2), pp. 49–51.
* "Ignoto," *The New Age* **26** (6), 1919, p. 95.
* "Buddha," *The New Age* **26** (13), 1920, pp. 200–201.
* "Rudolph Eucken" *The Open Court,* **38** (5), Mejju 1924, pp. 257–261.

### Stejjer qosra

* "The Debt of a Day," *The International* **9** (4), 1915, pp. 105–107.
* "The Substitute Suicide," *The International* **10** (5), 1916, pp. 148–149.
* "Four-Hundred and Fifty-Three Love Letters," *The Stratford Journal* **3** (1), 1918, pp. 9–12.
* "The Beggar of Souls" *The Stratford Journal* **4**, 1919, p. 59–64.
* "Life: The Vanishing Mirror," *Vanity Fair* **13** (6), 1920, p. 53.
* "Don Juan's Lament," *Vanity Fair* **13** (10), 1920, p. 43.
* "An Adventure in Introspection," *Vanity Fair* **13** (10), 1920, p. 65.
* "Having to do with Love – and Memory," *Vanity Fair* **14** (2), 1920, p. 69.
* "For no Reason," *Vanity Fair* **14** (3), 1920, pp. 71, 116.
* "The Prophetic Portrait," *Vanity Fair* **14** (4), 1920, p. 73.
* "The Man who Lost Himself," *Vanity Fair* **14** (5), 1920, p. 35.
* "Hope," *Vanity Fair* **14** (6), 1920, p. 57.
* "The Magnanimous Suicide," *Vanity Fair* **15** (1), 1920, p. 73.
* "The Lost Day," *Vanity Fair* **15** (3), 1920, pp. 79, 106.
* "Two Faces in the Well," *Vanity Fair* **15** (4), 1920, p. 41.
* "Two Interviews with the Devil," *Vanity Fair* **15** (5), 1921, pp. 59, 94.
* "The Bartered Souls," *Vanity Fair* **15** (6), 1921, p. 57.
* "The Man Who Could Not be Emperor," *Vanity Fair* **16** (1), 1921, p. 41.
* "A Man Among Men — No More," *Vanity Fair* **16** (2), 1921.
* "His Own Jailer," *The Living Age,* id-9 ta’ Diċembru 1922.
* "Pallas and the Centaur," *Italian Literary Digest* **1** (1), April 1947.

## Referenzi