Julius Wagner-Jauregg

**Julius Wagner-Jauregg** (twieled fis-7 ta' Marzu 1857 – miet fis-27 ta' Settembru 1940) kien fiżiku Awstrijak, li rebaħ il-Premju Nobel għall-Fiżjoloġija jew għall-Mediċina fl-1927, u huwa l-ewwel psikjatra li rebaħ dan il-premju. Il-Premju Nobel tiegħu ngħata "għall-iskoperta tal-valur terapewtiku tal-inokulazzjoni kontra l-malarja fit-trattament tad-dimenzja paralitika".

## Ħajja bikrija

Julius Wagner-Jauregg twieled bħala **Julius Wagner** fis-7 ta' Marzu 1857 f'Wels, l-Awstrija ta' Fuq, iben Adolph Johann Wagner u Ludovika Jauernigg Ranzoni. Isem il-kunjom ta' familtu nbidel u sar "Wagner von Jauregg" meta missieru ngħata t-titlu ta' "Ritter von Jauregg" (titlu ereditarju ta' nobbiltà) fl-1883 mill-Imperu Awstrijak-Ungeriż. B'hekk żamm l-isem Julius Wagner Ritter von Jauregg sal-1918 meta l-imperu ġie xolt, u n-nobbiltà ġiet abolita. Il-kunjom tal-familja tqassar għal "Wagner-Jauregg". Huwa attenda x-Schottengymnasium fi Vjenna qabel ma kompla jistudja l-Mediċina fl-Università ta' Vjenna mill-1874 sal-1880, fejn studja wkoll ma' Salomon Stricker fl-Istitut tal-Patoloġija Ġenerali u Sperimentali. Huwa kiseb id-dottorat tiegħu fl-1880 bit-teżi "L'origine et la fonction du cœur accéléré". Huwa telaq mill-Istitut fl-1882.

## Snin ta' wara
Wara li telaq mill-klinika, huwa wettaq esperimenti fil-laboratorju fuq l-annimali, li ma tantx kienu jiġu pprattikati wisq dak iż-żmien. Mill-1883 sal-1887 huwa ħadem ma' Maximilian Leidesdorf fil-Klinika Psikjatrika, għalkemm it-taħriġ oriġinali tiegħu ma kienx fil-patoloġija tas-sistema nervuża. Fl-1889 huwa kien is-suċċessur tal-famuż Richard von Krafft-Ebing fil-Klinika Newro-Psikjatrika tal-Università ta' Graz, u beda r-riċerka tiegħu fuq il-glandola tat-tirojde, il-kretiniżmu u l-jodju. Fl-1893 huwa sar il-Professur Straordinarju tal-Mard Psikjatriku u tas-Sistema Nervuża, u d-Direttur tal-Klinika tal-Mard Psikjatriku u tas-Sistema Nervuża fi Vjenna, bħala s-suċċessur ta' Theodor Meynert. Student u assistent ta' Wagner-Jauregg matul dan iż-żmien kien Constantin von Economo.

Għaxar snin wara, fl-1902, Wagner-Jauregg mar jaħdem fil-klinika psikjatrika tal-Isptar Ġenerali u fl-1911 reġa' lura fil-kariga preċedenti tiegħu. Fl-1935, huwa ngħata l-Premju Cameron għat-Terapewtika tal-Università tal-Edinburgu.

### Premju Nobel
Ix-xogħol prinċipali li wettaq Wagner-Jauregg matul ħajtu kien marbut mat-trattament tal-mard mentali bl-induzzjoni tad-deni, magħruf bħala piroterapija. Fl-1887 huwa investiga l-effetti ta' mard li jqabbad id-deni fuq il-psikożi, u uża l-erisipela u t-tuberkulin (skoperti fl-1890 minn Robert Koch). Peress li dawn il-metodi ta' trattament ma ħadmux tajjeb ħafna, huwa pprova fl-1917 l-inokulazzjoni tal-parassiti tal-malarja, u din kienet suċċess kbir fil-każ tad-dimenzja paralitika (imsejħa wkoll pareżi ġenerali tan-nies b'mard mentali), ikkawżata min-newrosifilide, li dak iż-żmien kienet marda terminali. Kien ġie osservat li wħud li żviluppaw deni għoli setgħu jiġu mfejqa mis-sifilide. 

Għalhekk, mill-1917 sa nofs is-snin 40 tas-seklu 20, il-malarja indotta bl-inqas parassita aggressiva, *Plasmodium vivax*, intużat bħala trattament għas-sifilide terzjarja minħabba li kienet tipproduċi deni għoli u fuq perjodu twil ta' żmien (forma ta' piroterapija). Dan kien meqjus bħala riskju aċċettabbli minħabba li iktar 'il quddiem il-malarja setgħet tiġi ttrattata bil-kinina, li kienet disponibbli dak iż-żmien. Din l-iskoperta wasslitu biex jirbaħ il-Premju Nobel għall-Mediċina fl-1927. Il-pubblikazzjoni prinċipali tiegħu kienet ktieb bit-titlu *Verhütung und Behandlung der progressiven Paralyse durch Impfmalaria* (Il-Prevenzjoni u t-Trattament tal-Paraliżi Progressiva bl-Inokulazzjoni tal-Malarja) fil-Volum Memorjali tal-Manwal tat-Terapija Sperimentali tal-1931. It-teknika kienet magħrufa bħala malarjoterapija; madankollu, kienet tassew perikoluża, u kienu jmutu madwar 15 % tal-pazjenti; b'hekk ma għadhiex tintuża iktar.

### Trattament sesswali għall-psikożi
Wagner-Jauregg ordna taħlitiet tat-tirojde u tal-ovarji lil pazjenti psikotiċi adolexxenti li kienu esperjenzaw dewmien fil-pubertà tagħhom, u dawn wasslu għall-iżvilupp tal-karatteristiċi sesswali sekondarji tagħhom u tnaqqis fil-psikożi tagħhom. Pazjenti oħra ġew meqjusa li kienu skizzofreniċi minħabba masturbazzjoni eċċessiva, u Wagner-Jauregg kien jisterilizzahom, bir-riżultat li kien jitqies bħala kundizzjoni "mtejba".

## Irtirar
Fl-1928, Wagner-Jauregg irtira mill-kariga tiegħu iżda baqa' attiv u f'saħħtu sa mewtu fis-27 ta' Settembru 1940. Meta kien irtirat, huwa ppubblika kważi 80 dokument xjentifiku. Bosta skejjel, toroq u sptarijiet fl-Awstrija ssemmew għalih.

## Ideoloġija u affiljazzjoni Nażista
Lejn l-aħħar jiem ta' ħajtu, Wagner-Jauregg kien influwenzat min-nazzjonaliżmu Ġermaniż ta' Hitler, u sar anti-Semita u simpatizzant tan-Nażiżmu. Evidenza dokumentarja tindika li huwa kien jappoġġa lill-Partit Nażista ftit wara l-invażjoni tal-Awstrija mill-Ġermanja fl-1938. Madankollu, kummissjoni kontra n-Nażiżmu fl-Awstrija sabet li l-applikazzjoni tiegħu għas-sħubija fl-NSDAP kienet ġiet irrifjutata "...għal raġunijiet ta' razza", peress li martu Balbine Frumkin kienet Lhudija.

Wagner-Jauregg kien favur l-ideoloġija tal-iġjene razzjali msejħa ewġenika, u influwenza studenti bħal Alexander Pilcz, li mbagħad sar awtur ta' manwal standard dwar il-psikjatrija razzjali li kienet tikkritika lil-Lhud li kienu suxxettibbli għall-mard mentali.

Huwa kien ukoll favur l-isterilizzazzjoni sfurzata tan-nies kriminali u bil-mard mentali, u approva l-kunċett fl-1935 meta kien membru tas-Soċjetà Antropoloġika Awstrijaka.

Huwa kien il-President tal-Lega Awstrijaka għar-Riġenerazzjoni u għall-Eredità Razzjali, li kienet favur l-isterilizzazzjoni ta' dawk li kellhom ġenetika inferjuri.

## Referenzi