Vjolenza domestika

**Il-vjolenza domestika (DV)** hija vjolenza li sseħħ f’ambjent domestiku, bħal fiż-żwieġ jew fil-koabitazzjoni. F’sens usa’, l-abbuż, inkluż abbuż mhux fiżiku f’ambjenti bħal dawn, jissejjaħ **abbuż domestiku**. It-terminu vjolenza domestika spiss jintuża bħala sinonimu għall-vjolenza bejn koppji intimi, li titwettaq minn waħda mill-persuni f’relazzjoni intima kontra l-persuna l-oħra, u tista’ sseħħ f’relazzjonijiet jew bejn eks konjuġi jew sħab. F'sens usa’, it-terminu jista’ jirreferi wkoll għall-vjolenza kontra membri tal-familja, bħal tfal, aħwa jew ġenituri.

Forom ta’ abbuż domestiku jinkludu abbuż fiżiku, verbali, emozzjonali, finanzjarju, reliġjuż, riproduttiv u sesswali. Jista’ jvarja minn forom sottili u koerċittivi għal stupru fiż-żwieġ u abbuż fiżiku vjolenti ieħor, bħal fgar, swat, mutilazzjoni ġenitali femminili, u tfigħ ta’ aċidu li jista’ jirriżulta fi sfigurament jew mewt, u jinkludi l-użu tat-teknoloġija biex tiġi ffastidjata, ikkontrollata, immonitorjata, segwita jew iħħekkjata. Il-qtil domestiku jinkludi t-tħaġġir, il-ħruq tal-għarusa, il-qtil għall-unur, u l-qtil relatat mad-dota, li xi kultant jinvolvi membri tal-familja li ma jkunux qed jgħixu flimkien. Fl-2015, il-Home Office tar-Renju Unit wessa’ d-definizzjoni ta’ vjolenza domestika biex tinkludi wkoll il-kontroll koerċittiv.

Madwar id-dinja, il-vittmi tal-vjolenza domestika huma fil-maġġoranza l-kbira nisa, u dawn għandhom it-tendenza li jesperjenzaw forom aktar severi ta’ vjolenza. L-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa (WHO) tistma li waħda minn kull tliet nisa huma soġġetti għal vjolenza domestika f’xi punt f’ħajjithom. F’ċerta pajjiżi, il-vjolenza domestika tista’ titqies bħala ġustifikata jew legalment permessa, partikolarment f’każijiet ta’ infedeltà attwali jew suspettata min-naħa tal-mara. Ir-riċerka stabbiliet li teżisti korrelazzjoni diretta u sinifikanti bejn il-livell ta’ inugwaljanza bejn is-sessi ta’ pajjiż u r-rati ta’ vjolenza domestika, fejn pajjiżi b'inqas ugwaljanza bejn is-sessi jesperjenzaw rati ogħla ta’ vjolenza domestika. Il-vjolenza domestika hija fost l-aktar reati mhux irrappurtati biżżejjed madwar id-dinja kemm għall-irġiel kif ukoll għan-nisa.

Il-vjolenza domestika spiss isseħħ meta min iwettaq l-abbuż jemmen li għandu dritt iwettqu jew li huwa aċċettabbli, ġustifikat, jew improbabbli li jiġi rrappurtat. Tista’ tipproduċi ċiklu interġenerazzjonali ta’ vjolenza fit-tfal u membri oħra tal-familja, li jistgħu jħossu li din it-tip ta’ vjolenza hija aċċettabbli jew tollerata. Ħafna nies ma jirrikonoxxux lilhom infushom bħala l-persuna li wettqet l-abbuż jew bħala vittma, għax jistgħu jqisu l-esperjenzi tagħhom bħala kunflitti familjari li matulhom intilef il-kontroll. L-għarfien, il-perċezzjoni, id-definizzjoni u d-dokumentazzjoni tal-vjolenza domestika jvarjaw ħafna minn pajjiż għal ieħor. Barra minn hekk, il-vjolenza domestika spiss isseħħ fil-kuntest ta’ żwiġijiet furzati jew dawk li jinvolvu lit-tfal.

F’relazzjonijiet abbużivi, jista’ jkun hemm ċiklu ta’ abbuż li matulu jiżdiedu t-tensjonijiet u jitwettaq att ta’ vjolenza, segwit minn perjodu ta’ rikonċiljazzjoni u kalma. Il-vittmi jistgħu jkunu maqbuda f’sitwazzjonijiet domestikament vjolenti minħabba iżolament, poter u kontroll, konnessjoni trawmatika ma’ min iwettaq l-abbuż, aċċettazzjoni kulturali, nuqqas ta’ riżorsi finanzjarji, biża’, u mistħija, jew biex jipproteġu lit-tfal. Bħala riżultat tal-abbuż, il-vittmi jistgħu jesperjenzaw diżabilitajiet fiżiċi, aggressjoni mhux ikkontrollata, problemi kroniċi ta’ saħħa, mard mentali, limitatazzjoni finanzjarja, u kapaċità fqira biex joħolqu relazzjonijiet b’saħħithom. Il-vittmi jistgħu jesperjenzaw diżordnijiet psikoloġiċi severi, bħal disturbi ta’ stress post-trawmatiku (PTSD). Tfal li jgħixu f’dar b’vjolenza, ta’ spiss juru problemi psikoloġiċi minn età żgħira, bħal evitazzjoni, iperviġilanza għat-theddid u aggressjoni diżregolata, li jistgħu jikkontribwixxu għal trawmatizzazzjoni indiretta.