open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Géza Toldi

**Géza Toldi** (twieled fil-11 ta' Frar 1909 – miet fis-16 ta' Awwissu 1985) kien plejer u kowċ tal-futbol Ungeriż.

## Karriera

Imwieled bħala Géza Tunigold, hu trabba f'Buda, fid-distrett ta' Nemetvölgy, u beda jilgħab il-futbol ta' età żgħira. L-ewwel lagħab ma' ITE, tim lokali li kien jimmilita fir-raba' diviżjoni tal-kampjonat taż-żgħażagħ u għenhom jirbħu promozzjoni wara oħra sakemm rebħu l-ogħla diviżjoni fl-1928. Il-kumpanija industrijali Magyar Optikai Művek impjegatu bil-kunduzzjoni li jilgħab ukoll mat-tim tal-fabbrika fil-kampjonat tal-kumpanija. Dan it-tim kien jinkludi wkoll lil Gusztáv Sebes li aktar tard mexxa lit-tim nazzjonali Ungeriż fl-era tad-deheb.

Fl-1928, numru ta' timijiet offrewlu li jingħaqad magħhom wara li kien impressjona f'turnew li sar fil-Milied mill-federazzjoni taż-żgħażagħ. Bejn Oradea u Ferencváros, hu għażel lil dawn tal-aħħar u magħhom lagħab għal iktar minn deċennju sal-1939, u sena oħra bejn l-1942 u l-1943. B'kollox lagħab 324 logħba fil-kampjonat Ungeriż u skorja 270 gowl. Mal-*Fradi* rebaħ erba' kampjonati u kien l-aqwa skorer f'wieħed minnhom b'27 gowl. Fost il-gowls jibqgħu mfakkra l-erbgħa li skorja kontra Bologna, ċampjins attwali tal-Italja, fis-semifinali tat-Tazza Mitropa tal-1939: minn taħt 3–1 wara l-ewwel leg, quddiem il-benjamini Ungeriżi, Toldi skorja għal erba' darbiet biex irribalta l-konfront għal rebħa bi skor aggregat ta' 5–4.

Mat-tim nazzjonal lagħab 46 logħba u skorja 25 gowl. L-ewwel logħba u l-ewwel gowl waslu fl-14 ta' April 1929 kontra l-Iżvizzera. Toldi fforma parti mill-iskwadra Ungeriża li ħadet sehem fit-Tazza tad-Dinja tal-1934 u l-1938, bl-aħħar edizzjoni tasal sal-finali li tilfu kontra l-Italja 4–2. F'dawn iż-żewġ parteċipazzjonijiet skorja tliet gowls, tnejn kontra l-Eġittu fl-1934 u wieħed kontra l-Indji Orjentali Netherlandiżi fl-1938. Man-nazzjonal hu rnexxielu jirbaħ it-Tazza Internazzjonali tal-1936–38, li kienet tinkludi t-tripletta kontra l-Awstrija tas-27 ta' Settembru 1936. F'din il-kompetizzjoni hu jibqa' fost l-aqwa skorers b'għaxar gowls.

## Mewt u legat

Fl-1973 twaqqaf unur f'ismu fil-klabb ta' Ferencváros li sal-2001 kien jingħata lill-aqwa plejer tal-istaġun tat-tim.

Hu miet fis-16 ta' Awwissu 1985 f'Budapest u jinsab midfun fiċ-ċimiterju ta' Farkasrét. Tifkira tiegħu tinsab f'kamra dedikata għalih fil-kwartieri ġenerali preċedenti tal-klabb.

## Unuri

;Ferencváros
* Nemzeti Bajnokság I: 1927–28, 1931–32, 1933–34, 1937–38
* Magyar Kupa: 1927–28, 1932–33, 1934–35, 1942–43
* Tazza Mitropa: 1937

;Ungerija
* Tazza Internazzjonali: 1936–38

;Individwali
* L-aqwa skorer tal-kampjonat Ungeriż: 1933–34

## Referenzi

## Ħoloq esterni
*
Gustavo R. Vincenti

**Gustavo Romeo Vincenti** (26&nbsp;ta'&nbsp;Awwissu&nbsp;1888–25&nbsp;ta'&nbsp;April&nbsp;1974) kien perit u żviluppatur Malti. Imwieled f'familja għanja mdaħħla fin-negozju fil-Belt Valletta u l-Furjana, seta' jixtri l-art kif ukoll jiddisinja u jibni bini li mbagħad kien ibigħu lill-klijenti. L-arkitettura kienet tinteressah sa minn età żgħira u, fl-1911, ta' 23&nbsp;sena, iggradwa bħala perit mill-Università ta' Malta.

Fix-xogħlijiet bikrija tiegħu, huwa kien imnebbaħ mill-Art Nouveau, l-Art Deco u l-eklettiżmu, li ġew interpretati b'mod ekonomiku iżda eleganti. Il-faċċati tiegħu jinkludu elementi orizzontali u vertikali li jagħtu bixra ġeometrika u riġida lill-bini, filwaqt li jħaddnu stil mexxej. Fost l-ewwel proġetti tiegħu hemm xi djar f'Tas-Sliema, li ħafna minnhom għadhom jeżistu. Bena wkoll l-ambaxxata Taljana, blokk appartamenti u xi djar qrib Ġnien ir-Re&nbsp;Ġorġ&nbsp;V fil-Furjana. L-aktar proġett sinifikanti tiegħu huwa l-Bini Vincenti fil-Belt Valletta, blokk appartamenti kbir li nbena fit-tletinijiet fejn qabel kien hemm l-Ifran tas-Sinjurija.

Xi bini ieħor minn ta' Vincenti huwa aktar modernist u juri li dan ġie influwenzat minn Le Corbusier. Dan jinkludi kumpless ta’ erba' djar f'Ta' Xbiex li nbnew fl-1936, flimkien magħrufa wkoll bħala l-Bini Vincenti, fejn kull dar hija msemmija għal wieħed mill-Erba' Evanġelisti. Il-moderniżmu jidher ukoll fil-villa personali tiegħu, Palazzina Vincenti f'San Ġiljan, fejn kien jgħix ibnu Hilaire Vincenti qabel miet fl-2019 fl-età ta' 92&nbsp;sena.

Skont Edward Said, Vincenti kien esponent eċċellenti tal-arkitettura Art Nouveau u Art Deco f'Malta. Fl-għoxrinijiet u t-tletinijiet xtara l-art u bena xi djar. Xi wħud mill-aqwa proġetti tiegħu jinsabu fi Triq Sir Adrian Dingli, mibnija fl-Istil Liberty Taljan bi freġji mżejna b'disinji ta' fjuri. Fosthom hemm id-dar b'żewġ sulari msemmija "Assisi", li għandha daħla bil-kolonni u finestrun, kif ukoll gallarija tal-injam b'poġġamani ta' disinn sempliċi. Il-bini Nru&nbsp;10 ta' maġenbha huwa ta' interess partikolari billi għandu arkitettura unika. In-naħa l-oħra tat-triq hemm ringiela ta' bini mibni fl-istil Art Deco li jintgħaraf mal-ewwel bħala xogħol ta' Vincenti. Hawnhekk uża tip ta' tiżjin ġeometrikament pur u astratt. Fost id-disinji l-oħra tiegħu hemm ukoll djar fi Triq Melita, djar fi Triq Amery b'disinji Art Nouveau, u Napoleon Flats fi Triq il-Prinċep ta' Wales.
Stampa:Vincenti Buildings.jpeg|Il-Bini Vincenti fil-Belt Valletta, mibni minn Vincenti fuq is-sit tal-Ifran tas-Sinjurija
Stampa:Vincenti Buildings, Ta' Xbiex (1).jpg|Il-Bini Vincenti f'Ta' Xbiex (1936)
Stampa:Palazzina Vincenti 06 (cropped).jpg|Palazzina Vincenti fil-Bajja tal-Balluta
Stampa:Palazzina Vincenti (3).jpg|Palazzina Vincenti


## Referenzi
Thuraya

**Thuraya** hija sistema ta' komunikazzjoni mobbli bis-satellita li tkopri 124 pajjiż fl-Ewropa, l-Afrika ta' Fuq, il- Lvant Nofsani, l-Asja Ċentrali u tax-Xlokk, u hija mmexxija minn Thuraya Satellite Telecommunications tal-Emirati Għarab Magħquda. Is- satellita Toraya-1 jinsab f'orbita ġeostazzjonarja f'distanza ta' 35,786 km mid-Dinja.
Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Iżlanda

Is-Siti ta' Wirt Dinji tal-Organizzazzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Edukazzjoni, ix-Xjenza u l-Kultura (UNESCO) huma postijiet b'importanza kulturali jew naturali, kif deskritt fil-Konvenzjoni tal-Wirt Dinji tal-UNESCO, li ġiet stabbilita fl-1972. L-Iżlanda aċċettat il-Konvenzjoni fid-19 ta' Diċembru 1995, u b'hekk is-siti naturali u kulturali tagħha saru eliġibbli għall-inklużjoni fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO.

Mill-2020, l-Iżlanda għandha tliet siti mniżżlin fil-lista. L-ewwel sit li tniżżel fil-lista kien il-Park Nazzjonali ta' Þingvellir, li tniżżel fl-2004. Iktar 'il quddiem żdiedu żewġ siti oħra, Surtsey fl-2008 u l-Park Nazzjonali ta' Vatnajökull fl-2019. Il-Park Nazzjonali ta' Þingvellir huwa sit kulturali filwaqt li ż-żewġ siti l-oħra huma siti naturali.

## Siti ta' Wirt Dinji
Is-Siti ta' Wirt Dinji tal-Organizzazzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Edukazzjoni, ix-Xjenza u l-Kultura (UNESCO) huma postijiet b'importanza kulturali jew naturali, kif deskritt fil-Konvenzjoni tal-Wirt Dinji tal-UNESCO, li ġiet stabbilita fl-1972.

## Referenzi
Tuneżini Ewropej

It-**Tuneżini Ewropej** huma Tuniżjani ta' etniċità Ewropea, notevolment il-Franċiżi. Komunitajiet oħra jinkludu Taljani u Maltin.

Fl-1956, eżatt qabel l-indipendenza, kien hemm 255,000 Ewropew fil-Protettorat Franċiż tat-Tuneżija.  Fl-1926, fit-Tuneżija kien hemm 90,000 Taljan, 70,000 Franċiż, u 8,396 Malti.

## Ara ukoll
*Pieds-Noirs
Santa Luċija (diżambigwazzjoni)

**Santa Luċija** jista' jirreferi għal:

* Santa Luċija - stat sovran fil-Karibew
* Santa Luċija, Malta - villaġġ żgħir
* Santa Luċija (qaddisa) - martri meqjuma mill-Knisja Kattolika, mill-Knisja Ortodossa u mil-Luterani Skandinavi
* St. Lucia FC -  klabb tal-futbol Malti
Lingwa Ukrena

** Ukrena** (Ukrena: *українська мова*, [ʊkrɐˈjinʲsʲkɐ ˈmɔʋɐ] jew sempliċiment *українська*, [ʊkrɐˈjinʲsʲkɐ]) hija lingwa Slava tal-Lvant, mitkellma u miktuba. Hija mitkellma primarjament fl-Ukrajna u sservi bħala l-lingwa nattiva tal-Ukreni. Minbarra li hija l-lingwa uffiċjali tal-Ukrajna, tintuża wkoll mid-dijaspora Ukrena. Hemm aktar dwar 45 miljun kelliem Ukren madwar id-dinja.

## L-alfabett

## Eżempji tal-Lingwa Ukrena
**Il-Ġranet tal-Ġimgħa**

* It-Tnejn: понеділок *ponedilok*
* It-Tlieta: вівторок *vivtorok*
* L-Erbgħa: середа *sereda*
* Il-Ħamis: четвер *četver*
* Il-Ġimgħa: п'ятниця *pjatnycja*
* Is-Sibt: субота *subota*
* Il-Ħadd: неділя *nedilja*

**Ix-Xhur tas-Sena**

* Jannar: січень *sičenj*
* Frar: лютий *ljutyj*
* Marzu: березень *berezenj*
* April: квітень *kvitenj*
* Mejju: травень *travenj*
* Ġunju: червень *červenj*
* Lulju: липень *lypenj*
* Awwissu: серпень *serpenj*
* Settembru: вересень *veresenj*
* Ottubru: жовтень *žovtenj*
* Novembru: листопад *lystopad*
* Diċembru: грудень *hrudenj*

**In-Numri** 

* Wieħed: один *odyn*
* Tnejn: два *dva*
* Tlieta: три *try*
* Erbgħa: чотири *čotyry*
* Ħamsa: п'ять *pjatj*
* Sitta: шість *šistj*
* Sebgħa: сім *sim*
* Tmienja: вісім *visim*
* Disgħa: дев'ять *devjatj*
* Għaxra: десять *desjatj*

## Gallerija

Stampa:Idioma ucraniano.png|Mappa
Stampa:KB Ukrainian.svg|Tastiera Ukrena.
Stampa:Ukrainian in Russian Empire 1897.png|L-Imperu Russu fl-1897.
Stampa:1897 Укр повіти.png|L-Ukrajna fl-1897.
Stampa:Ukraine census 2001 Ukrainian.svg|Perċentwal ta' abitanti skont l-oblast li jirrikonoxxu l-Ukren bħala l-ilsien matern tagħhom.
Stampa:Ukrainianlang2001ua.PNG|Perċentwal ta' residenti urbani li jirrikonoxxu l-Ukren bħala l-ilsien matern tagħhom.
Stampa:UkraineNativeLanguagesCensus2001detailed-en.png|L-aktar lingwa nattiva komuni fiż-żoni rurali.
Stampa:Dialektologicheskaia Karta 1914 goda.jpeg|Mappa tad-djaletti tal-lingwa Russa. Akkademja Imperjali Russa tax-Xjenzi, 1914. Russu żgħir (Ukrain) bl-aħdar, Russu l-Kbir (Russu) bl-oranġjo, Russu abjad (Belarus) bil-vjola; (Jista 'jara fuq il-Mappa li l-Ukrajn kien mitkellem ukoll fiż-Żona ta' Kuban u l-Oblast ta' Belgorod.
Yerba mate

**Yerba mate** hija speċi ta’ pjanta li hija indiġeni fl-Amerika t’Isfel. Il-weraq tal-pjanta jistgħu jiġu mgħaddsa fl-ilma sħun biex jagħmlu xarba magħrufa bħala *mate* . Meta ppreparata kesħa, tintuża għat-*tereré*. Kemm il-pjanta kif ukoll ix-xarba fihom il-kaffeina.
Toyota

**Toyota Motor Corporation** magħrufa ukoll sempliċiment bħala **Toyota**, hija korporazzjoni multinazzjonali Ġappuniża. Din hija t-tieni l-akbar produttur fid-dinja ta' karozzi, trakkijiet, karozzi tal-linja u robots. Kienet imnedija fl-1937. 

Il-kumpanija tal-karozzi Ġappuniża Toyota twaqqfet fl-1933 bħala fabbrika bl-isema ta' Toyoda Automatic Loom Works, involuta fil-produzzjoni ta' magni tal-insiġ. Fl-1967 Toyota xtrat il-manifattur tal-karozzi żgħar Daihatsu (b'33% tal-ishma) u kompliet toperha taht l-stess isem. 

Fl-2002, Toyota daħlet b'suċċess fit-tim tax-xogħlijiet tal-Formula 1 u ffurmat joint venture mal-kumpaniji Franċiżi tal-karozzi Citroen u Peugeot.
Minn Diċembru 2020, it-Toyota saret waħda mill-akbar manifatturi tal-karozzi fid-dinja, l-akbar fil-Ġappun it-tieni l-akbar fid-dinja. 

## Referenzi
 

## Ħoloq esterni
* Sit uffiċjali
Rakuten

**Rakuten Group, Inc.** hija kumpanija li topera l-akbar sit tax-xiri onlajn tal-Ġappun b'aktar minn 50 miljun utent reġistrat. Il-fundatur u direttur ġenerali huwa Hiroshi Mikitani. Il-kwartieri ġenerali huwa f'Shinagawa Seaside Rakuten Tower fid-distrett ta' Shinagawa f'Tokjo.

## Ħoloq esterni
*
Oħrid

**Oħrid** jew **Ohrid** (*Maċedonjan:* [ˈɔxrit]) hija belt fil-Maċedonja ta' Fuq u s-sede tal-Muniċipalità ta' Oħrid. Hija l-akbar belt mal-Lag Oħrid u t-tmien l-akbar belt fil-pajjiż. Fl-2002 il-muniċipalità rreġistrat popolazzjoni ta' aktar minn 42,000 abitant. Oħrid hija magħrufa li darba kellha 365 knisja, waħda għal kull jum tas-sena, u kienet tissejjaħ "Ġerusalemm tal-Balkani". Il-belt fiha ħafna djar pittoreski u monumenti, u hija popolari ħafna fil-qasam turistiku. Tinsab fil-Lbiċ ta' Skopje, fil-Punent ta' Resen u Bitola. Fl-1979 u fl-1980 rispettivament, Oħrid u l-Lag Oħrid ġew aċċettati bħala Sit ta' Wirt Dinji Kulturali u Naturali tal-UNESCO. Oħrid huwa wieħed mit-28 Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO li huma siti kulturali kif ukoll naturali.

## Sit ta’ Wirt Dinji
Parti ewlenija tar-Riżerva tal-Bijosfera Transkonfinali Ohrid-Prespa, preċiżament in-naħa taż-żona tal-Lag ta’ Ohrid li tagħmel mal-Maċedonja ta’ Fuq, ilha Sit ta’ Wirt Dinji tal-UNESCO mill-1979, filwaqt li n-naħa taż-żona tal-Lag ta’ Ohrid li tagħmel mal-Albanija ġiet estiża fl-2019 bħala parti mill-istess Sit ta’ Wirt Dinji mħallat (kulturali u naturali) imsejjaħ il-Wirt Naturali u Kulturali tar-Reġjun ta’ Ohrid.

Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta’ erba’ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: **il-kriterju (i)** “Rappreżentazzjoni ta’ kapulavur frott il-kreattività tal-bniedem”, ladarba l-belt ta’ Ohrid hija waħda mill-eqdem insedjamenti umani fl-Ewropa bi fdalijiet kompluti minn Żmien il-Bronż sal-Medju Evu; **il-kriterju (iii)** “Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta’ tradizzjoni kulturali jew ta’ ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet”, ladarba s-sit huwa xhieda eċċezzjonali ta’ opri tal-arti ta’ żmien il-Biżantini, b’iktar minn 2,500 metru kwadru ta’ affreski u iktar minn 800 ikona ta’ fama dinjija, l-iktar fil-knejjes ta’ Santa Sofija, ta’ Marija Omm Alla ta’ Perivleptos u ta’ San Ġwann Kaneo; **il-kriterju (iv)** “Eżempju straordinarju ta’ tip ta’ bini, ta’ grupp ta’ siti jew ta’ pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem”, ladarba fir-reġjun tal-Lag ta’ Ohrid hemm l-iktar monasteru Slavoniku antik u l-ewwel università Slavonika fil-Balkani – l-iskola letterarja ta’ Ohrid li firxet il-kitba, l-edukazzjoni u l-kultura fid-dinja Slavonika antika kollha; u l-**kriterju (vii)** “Post fejn iseħħu fenomeni naturali tal-għaġeb jew fejn hemm żoni ta’ ġmiel naturali u ta’ importanza estetika eċċezzjonali”, ladarba l-valuri distintivi tal-konservazzjoni tan-natura tal-Lag ta’ Ohrid, bi storja li tmur lura għaż-żminijiet preglaċjali, jirrappreżentaw fenomenu naturali superlattiv li għadu pjuttost intatt bis-saħħa tal-iżolament ġeografiku u l-attività bijoloġika bla interruzzjoni, u jagħti kenn lil diversi speċijiet endemiċi ta’ flora u ta’ fawna.

## Ara wkoll

* Riżerva tal-Bijosfera Transkonfinali Ohrid-Prespa

## Referenzi

## Sorsi
* 

## Ħoloq esterni

* 
* Visit Ohrid 
* Ohrid from above - 360° Virtual tour guide
FIMBank

**FIMBank** hija kumpanija pubblika b'responsabbiltà limitata li tipprovdi soluzzjonijiet ta' finanzjament tal-kummerċ, fatturar u skont tar-riċevibbli kummerċjali fuq bażi mingħajr rikors. Il-grupp huwa reġistrat f’Malta u huwa kkwotat fil-Borża ta’ Malta.

FIMBank jagħmel parti mill-Grupp KIPCO. Adrian Gostuski huwa l-Kap Eżekuttiv tal-Grupp FIMBank.

## Storja
Il-Grupp FIMBank twaqqaf fl-1994.

Il-grupp ra il-bidu tiegħu bi twaqqif tal-l-First International Merchant Bank Ltd, li beda jopera fl-1995. Fl-2001, l-ishma tiegħu ġew elenkati fil-Borża ta’ Malta.

Fl-2003, il-grupp akkwista l-kontroll sħiħ tal-London Forfaiting Company Ltd.

Fl-2005, First International Merchant Bank Ltd. bidel ismu għal FIMBank p.l.c.

Fl-2008, FIM Property Investment Ltd twaqqfet sabiex tissorvelja l-bini tal-uffiċċju prinċipali tal-Grupp u tipprovdi faċilitajiet u servizzi ta’ ġestjoni tal-proprjetà.

Fl-2011, il- Grupp FIMBank fetaħ il-kwartieri ġenerali tiegħu f’San Ġiljan. Fl-2012, FIMBank ġie rikonoxxut bħala l-aqwa bank kummerċjali f’Malta skont Global Finance.

Fl-2013, il-Bank United Gulf, id-diviżjoni bankarja kummerċjali ta' KIPCO u Burgan Bank akkwistaw 80 fil-mija tal-ishma tal-FIMBank, u fl-2018, l-ishma kollha tal-FIMBank li qabel kienu proprjetà tal-Bank United Gulf ġew trasferiti lil United Gulf Holding Company.

FIMBank nieda l-pjattaforma bankarja diġitali FIMBank Direct fl-2017.

### Operazzjonijiet
FIMBank jipprovdi firxa ta’ servizzi bankarji, inkluż finanzjament tal-kummerċ, fatturar u skont tar-riċevibbli kummerċjali fuq bażi mingħajr rikors u finanzjament tal-proprjetà immobbli. FIMBank żviluppa wkoll l-Easisave, pjattaforma ta’ tfaddil onlajn, li tnediet fl-2012.

## Link Esterni

* Sit ufficjali tal-Fimbank

## Referenzi
Robert Arrigo

**Robert Arrigo** (4 ta’ Diċembru 1954 – 18 ta’ Ottubru 2022) kien politiku Malti, Membru tal-Kamra tad-Deputati ta’ Malta  u deputat kap għall-affarijiet tal-partit tal-Partit Nazzjonalista. Kien negozjant prominenti f'Malta u kien ukoll sindku ta' Tas-Sliema kif ukoll chairman ta' Sliema Wanderers FC . Ġie edukat fil-Kulleġġ Stella Maris, Ħal Balzan, il-Kulleġġ ta' San Alwiġi, Birkirkara, u l- Università ta' Malta, l-Imsida .

## Negozju
L-interessi kummerċjali ewlenin ta’ Arrigo kienu fi ħdan l-industrija tal-ivvjaġġar u t-turiżmu, fil-fatt huwa kien id-direttur ta’ Robert Arrigo & Sons Limited, li hija Quality Assured Destination Management Company u operatur turistiku lejn Malta.

## Politika
Arrigo ġie elett l-ewwel sindku ta’ Tas-Sliema (fl-interess tal- Partit Nazzjonalista ) fl-1994, u kkonfermat bl-ogħla għadd ta’ voti f’Malta fl-1997, 2000 u 2003, u kiser ir-rekord tiegħu stess minn elezzjoni għall-oħra. 

Fl-2003, Arrigo kien elett fl-10 Parlament Malti, mal-Partit Nazzjonalista fl-ewwel attentat mill-10 distrett elettorali ta' Malta. Ħadem f’għadd ta' kumitati u gruppi parlamentari. Qabel dan kellu wkoll karigi fi ħdan il-partit innifsu. Indipendentament, huwa serva wkoll bħala konsulent tal-Bord Nazzjonali tat-Turiżmu f’Malta.

Fl-2006 martu Marina Arrigo, ġiet eletta bħala l-ewwel mara Sindku ta' Tas-Sliema.

## Futbol
Arrigo serva bħala chairman tal-Gzira United qabel sar attiv fi ħdan is-Sliema Wanderers FC. Fl-1996 ġie elett bħala chairman ta’ Sliema Wanderers, u taħt it-tmexxja tiegħu kisbu suċċess kbir billi rebħu numru ta’ trofej. 

Huwa kien involvut ukoll diversi kontroversji, l-aktar magħrufa minn dawn kienet relazzjoni qarsa ma' Dr Joe Mifsud, iċ-chairman tal-Malta Football Association, u chairmen ta' xi klabbs oħra. Fl-2008 telaq mill-kariga ta’ chairman u qal li se jikkontribwixxi ddikjara li se jkompli jisponsorja lill-klabb.

## Referenzi

## Links esterni

* Robert Arrigo & Sons Limited
Delegazzjoni għall-Adozzjoni ta' Lingwa Awżiljarja Internazzjonali

Id-**Delegazzjoni għall-Adozzjoni ta' Lingwa Awżiljarja Internazzjonali** (*Délégation pour l'adoption d'une langue auxiliaire internationale*) kienet korp ta' akkademiċi mlaqqa' fil-bidu tas-snin 1900. (għaxar snin) biex jiddeċiedi dwar il-kwistjoni ta' liema Lingwa Awżiljari Internazzjonali għandha tintgħażel għall-użu internazzjonali. Id-deċiżjoni aħħarija tal-kumitat inkarigat mid-Delegazzjoni kienet li jadotta l-lingwa Esperanto, iżda b'ċerti riformi. Ir-riżultat sar lingwa distinta magħrufa bħala Ido.
Rafael Orozco Maestre

**Rafael José Orozco Maestre** (twieled fl-24 ta' Marzu 1954 – miet fil-11 ta' Ġunju 1992) kien mużiċist Kolombjan. 

## Albums

* 1975 – *Adelante*
* 1975 – *Con emoción*
* 1977 – *Binomio de oro*
* 1977 – *Por lo alto*
* 1978 – *Enamorado como siempre*
* 1978 – *Los Elegidos*
* 1979 – *Súper vallenato*
* 1980 – *Clase aparte*
* 1980 – *De caché*
* 1981 – *5 años de oro*
* 1982 – *Festival vallenato*
* 1982 – *Fuera de serie*
* 1983 – *Mucha calidad*
* 1984 – *Somos vallenato*
* 1985 – *Superior*
* 1986 – *Binomio de oro*
* 1987 – *En concierto*
* 1988 – *Internacional*
* 1989 – *De Exportación*
* 1990 – *De fiesta con binomio de oro*
* 1991 – *De américa*
* 1991 – *Por siempre*
Rio Tinto

**Rio Tinto Group** hija kumpanija multinazzjonali Anglo-Awstraljana li tipproduċi minerali tal-ħadid, ram, djamanti, deheb u uranju, u hija t-tieni l-akbar korporazzjoni tal-metalli u tal-minjieri fid-dinja, wara BHP. 

Il-kumpanija twaqqfet fl-1873 meta konsorzju ta’ investituri multinazzjonali xtara l-kumpless tal-minjieri ta’ Rio Tinto f’Huelva, Spanja mingħand il-gvern Spanjol. Minn dakinhar, il-kumpanija kibret permezz ta 'serje ta' għaqdiet u akkwisti biex saret mexxej dinji fil-produzzjoni ta 'ħafna komoditajiet, inklużi aluminju, minerali tal-ħadid, ram, uranju u djamanti.

Fit-13 ta’ Diċembru 2011, arbitru indipendenti fetaħ it-triq biex is-sehem ta’ 49% tal-grupp Kanadiż ta’ $16-il biljun ta’ Rio Tinto f’Ivanhoe Mines (issa magħrufa bħala Turquoise Hill Resources) jirċievi protezzjoni ta’ “droga tossika”. kien invalidu. Ivanhoe estratt Oyutolgoi, wieħed mill-akbar depożiti tar-ram fid-dinja, fil-Malta', Fit-28 ta’ Jannar 2012, Rio Tinto ħadet il-kontroll ta’ Ivanhoe Mines u neħħiet il-ġestjoni tagħha.
Swarovski

**Swarovski** hija kumpanija Awstrijaka li timmanifattura u tbigħ prodotti tal-ħġieġ tal-kristall illustrat mad-dinja kollha. Il-fabbrika twaqqfet fl-1895 minn Daniel Swarovski bħala negozju tal-familja bbażat f'Wattens, it-Tirol. 

D. Swarovski, Swarovski Optics u Tirolit, flimkien mat-tliet imsieħba, jiffurmaw grupp korporattiv, li fl-2012 kellu kapital operattiv ta' madwar tliet biljun ewro.
Torri ta' Triq il-Wiesgħa

It-**Torri ta' Triq il-Wiesgħa**, oriġinarjament magħruf bħala ***Torre della Giddida*** u msejjaħ ukoll **Torri tal-Imwiegħel** jew **tal-Imwejġel**, huwa torri tal-għassa żghir li jinstab ħdejn Ħaż-Żabbar, Malta. Inbena fl-1659 bħala d-disa' mit-torrijiet ta' De Redin. It-torri sofra ħsarat estensivi fis-seklu 20, b'partijiet mill-istruttura jiġġarfu, iżda ġie restawrat bejn l-2008 u l-2009 u issa jinsab f'kundizzjoni tajba.

## Storja
It-Torri ta' Triq il-Wiesgħa nbena fl-1659 fuq ix-xatt lejn il-Lvant tal-Port il-Kbir. Ismu jorbot mal-fatt li kien mibni biex jiddefendi l-medda wiesgħa ta’ kosta. Huwa jsegwi d-disinn stabbilit għat-torrijiet ta' De Redin, li għandhom pjanta kwadra b'żewġ sulari u turretta fuq il-bejt. It-Torri ta’ Triq il-Wiesgħa mibni b'tali mod li minnu wieħed ikun jista' jara lit-Torri ta' Santa Marija tal-Grazzji lejn il-Punent, u t-Torri taż-Żonqor lejn il-Lvant. Dawn m'għadhomx jeżistu għax it-tnejn twaqqgħu mill-militar Ingliż.

Fis-snin 70 tas-seklu 19, il-Forti Leonardo nbena madwar 350 metru (1,150 pied) 'il bogħod mit-torri. Il-forti kien fuq art għolja biex Triq il-Wiesgħa Torri ma waqax fil-linja tal-isparar minnu. B'hekk it-torri ma kellux jitwaqqa', bħalma sar f’każi oħra bħat-Torri ta' Delimara u t-Torri ta' Bengħisa, li twaqqgħu biex jista' jsir sparar minnhom.

Sal-bidu tas-seklu 20, il-parti ta’ wara tat-torri kienet waqgħet, iżda ġie restawrat fis-snin 30. Iz-zuntier u t-turretta tat-torri tneħħew fit-Tieni Gwerra Dinjija, u nbnew xelters żgħar għas-suldati (bl-Ingliż: pillboxes) fil-viċinanzi tiegħu. It-torri saritlu aktar ħsara meta ġġarraf ajruplan fil-qrib.

## Illum
Wara l-gwerra, it-torri reġa' waqa' fi stat ta' abbandun, u parti mill-pedamenti tiegħu sfrondaw. Fl-2004, għadda taħt il-ħarsien tal-Fondazzjoni Wirt Artna. Ir-restawr beda erba' snin wara, f'Settembru 2008, u tlesta f'Marzu 2009. Matul ir-restawr reġgħu nbnew ukoll il-karatteristiċi li tneħħewlu matul it-Tieni Gwerra Dinjija.

## Referenzi

## Ħoloq esterni

* Inventarju Nazzjonali tal-Proprjetà Kulturali tal-Gżejjer Maltin
-stan

Fil-lingwi Indo-Ewropej u Persjan, is-suffiss **-stan** (li jfisser "post") kien iffurmat mill-għerq "*stā-" ("li tkun", "li teżisti", "toqgħod" ). Is- suffiss Pashtun -tun u s-suffiss Indjan -sthāna (f'Devanagari sthāna) għandhom ukoll l -istess tifsira .

## Pajjiżi

* Afganistan 
* Każakstan 
* Kirgiżistan  
* Pakistan 
* Taġikistan 
* Turkmenistan  
* Użbekistan
Eduardo Riedel

**Eduardo Riedel** (imwieled fil-5 ta' Lulju 1969) huwa t-12-il Gvernatur attwali ta' Mato Grosso do Sul, il-Brażil, elett fit-30 ta' Ottubru, 2022 

Fl-2015, Riedel irriżenja mill-pożizzjoni ta' president direttur ta' Famasul (2012-2014), ħa f'idejh il-kap tas-Segretarjat tal-Istat għall-Gvern u l-Ġestjoni Strateġika ta ' Mato Grosso do Sul, fil-gvern ta' Reinaldo Azambuja, pożizzjoni li baqa' fiha sal-2021.

Fl-1994 iżżewweġ lil Mônica Morais li magħha għandu żewġt itfal: Marcela u Rafael.

## Referenzi
Enner Valencia

**Enner Remberto Valencia Lastra** (imwieled fl-4 ta' Novembru 1989) huwa futboler professjonali Ekwadorjan li jilgħab bħala attakkant mal-klabb tas-Süper Lig Fenerbahçe u kaptan tat-tim nazzjonali tal-Ekwador.

Valencia kien jilgħab ma' Emelec fl-Ekwador, fejn rebaħ is-Serie A tal-Ekwador tal-2013 u ngħata ż-Żarbuna tad-Deheb tal-Copa Sudamericana fl-2013. Valencia lagħab wkoll ma' Pachuca fil-Messiku, fejn ingħata ż-Żarbuna tad-Deheb tal-Liga Messikana fit-tournament Clausura tal-2014. F'Lulju tal-2014 huwa ngħaqad ma' West Ham United għal madwar £12-il miljun.

Fil-livell internazzjonali, Valencia lagħab 'il fuq minn 70 logħba għall-Ekwador mid-debutt tiegħu fl-2012. Huwa rrappreżenta n-nazzjon fit-Tazza tad-Dinja tal-FIFA 2014 u fil-Copa América fl-2015, fl-2016, fl-2019 u fl-2021. B'35 gowl, Valencia huwa l-aqwa skorer ta' kull żmien tal-Ekwador, u flimkien ma' Agustín Delgado għandu r-rekord ta' gowls fit-tournaments tal-finali tat-Tazza tad-Dinja għall-pajjiż, bi tliet gowls.

## Referenzi
JQuery

**jQuery** hija librerija tal-JavaScript użata biex tissimplifika l-operat bejn l-HTML u JavaScript. 

John Resig ħareġ l-ewwel verżjoni f'BarCamp NYC f'Jannar tal-2006. Bħalissa qed jiġi żviluppat minn tim immexxi minn Dave Methvin. 77.8% tal-10 miljun websajt l-aktar aċċessati fid-dinja jużaw jQuery u f'punt minnhom kienet l-aktar librerija tal-JavaScript wżata.

## Referenzi
Belgorod

**Belgorod** hija belt fin-nofsinhar tal-parti Ewropea tar-Russja, iċ-ċentru amministrattiv tar-reġjun ta' Belgorod. Hija tinsab fil-periferija tan-Nofsinhar tal-Plateau tas-Siberja Ċentrali, fuq il-banek tal-ġibjun ta' Belgorod, ix-xmajjar Vezelka u Seversky Donets, 700 km minn Moska, 40 km mill-fruntiera mal-Ukraina. Belt ta' sinifikat reġjonali, tifforma l-muniċipalità Belgorodsky distrett urban bl-istatus ta' distrett urban. Fil-viċinanza tal-belt, l-agglomerazzjoni ta' Belgorod ġiet iffurmata b'popolazzjoni ta' aktar minn 0.5 miljun ruħ. L-ewwel belt fir-Russja li rċeviet it-titlu ta '"Belt tal-Glorja Militari".

## Bandiera

Il-bandiera ta' Belgorod hija waħda mis-simboli uffiċjali (flimkien mal-istemma) tal-belt ta' Belgorod, ir-Reġjun ta' Belgorod, il-Federazzjoni Russa. Il-bandiera hija simbolu tal-unità u l-interazzjoni tal-abitanti tal-belt.

Il-bandiera attwali ġiet approvata fit-22 ta' Lulju, 1999 bid-deċiżjoni tal-Kunsill tad-Deputati tal-Belt ta' Belgorod Nru 321 u daħlet fir-Reġistru Araldika tal-Istat tal-Federazzjoni Russa bin-numru ta 'reġistrazzjoni 978 fl-2002.

### Deskrizzjoni
Il-bandiera tal-belt ta’ Belgorod (kanvas blu bi strixxa bajda fil-qiegħ) turi iljun isfar wieqaf fuq saqajh ta’ wara b’ajkla bajda titla’ fuqha. Is-simboli tal-belt għandhom aktar minn 300 sena u dehru matul ir-renju ta' Pietru I. It-zar Russu ppreżenta l-arma lill-poplu ta' Belgorod f'unur ir-rebħa fuq l-Iżvediżi fil-battalja ta' Poltava (1709). Fl-1712, l-arma kienet murija fuq il-bandalora tar-reġiment ta 'Belgorod, li għeleb lill-ghadu, u fl-1727 saret simbolu tal-provinċja ffurmata ġdida.

## Referenzi
Palazzo Malta

**Palazzo Malta**, uffiċjalment magħruf bħala l- **Palazz Maġistrali** (bit-Taljan: *Palazzo Magistrale*), u magħruf ukoll bħala *Palazzo di Malta* jew *Palazzo dell'Ordine di Malta*, huwa l-aktar importanti miż-żewġ kwartieri ġenerali tal-Ordni Militari Sovran ta' Malta (l-oħra hija Villa Malta), ordni reliġjuża lajka Kattolika Ruman u suġġett sovran tal-liġi internazzjonali. Huwa jinsab f'68 Via dei Condotti, Ruma, l-Italja, ftit minuti mixi mill-Taraġ Spanjol, u ngħatat extraterritoralità mill-Gvern Taljan. Il-Palazz ilu proprjetà tal-Ordni ta' Malta mill-1630.

## Kuntest
Fit-12 ta' Ġunju 1798, il-forzi Franċiżi taħt Napuljun Bonaparte dehru fuq l-orizzont tal-gżira ta' Malta, meta Malta kienet il-bażi tal-Ordni ta' San Ġwann ta' Ġerusalemm, imsejħa wkoll l-Ordni ta' Malta. L-Ordni kien ingħata l-gżira minn Karlu V, Imperatur Imqaddes Ruman fl-1530. Napuljun ħalla l-gżira b'armata mdaqqsa u amministrazzjoni magħżula minnu. Wara r-rewwixta Maltija, l-Ingliż Lord Nelson ġie mitlub jieħu lil Malta fil-5 ta' Settembru 1800. Malta saret kolonja Brittanika fit-30 ta' Marzu 1814 bit-Trattat ta' Pariġi.

B'hekk, l-Ordni ta' Malta spiċċat mingħajr ebda territorju, u effettivament ġiet xolta. Iżda fl-1834 ġie restawrata taħt l-isem il-ġdid Ordni Sovrana Militari Ospitalieri ta' San Ġwann ta ' Ġerusalemm ta' Rodi u ta' Malta, jew sempliċiment Ordni Sovrana Militari ta' Malta (SMOM). Twaqqfu kwartieri ġenerali ġodda f'Palazzo Malta. Fl-1869, Palazzo Malta, u l-kwartieri ġenerali l-oħra tal-Ordni, Villa Malta, ingħataw extraterritoralità. Illum huma rikonoxxuti minn 110 pajjiż bħala l-kwartieri ġenerali indipendenti ta' entità sovrana, b'relazzjonijiet diplomatiċi reċiproċi stabbiliti.

## Storja

Il-bini li llum jissejjaħ Palazzo Malta nxtara fis-seklu 16 mill- arkeologu Taljan imwieled Malta Antonio Bosio, li zijuh kien ir-rappreżentant tal-Ordni ta' San Ġwann għas-Santa Sede. Meta miet Bosio fl-1629, ħalla l-bini lill-Ordni, u sussegwentement sar id-dar tal-ambaxxatur tal-Ordni għas-Santa Sede. Meta Carlo Aldobrandini sar ambaxxatur, kabbar il-bini għad-daqs attwali tiegħu. Il-maġġoranza tad-dmirijiet governattivi u amministrattivi jitwettqu wkoll f'din il-binja. 

Fl-1720, il-Gran Mastru António Manoel de Vilhena afda lil Carlo Gimach bir-restawr u d-dekorazzjoni addizzjonali tal-palazz. Din l-informazzjoni magħrufa mill-ittri skambjati bejn il-Granmastru u l-ambaxxatur għall-Ordni f'Ruma, Giambattista Spinola. Ir-rinnovazzjonijiet inkludew iż-żieda ta' funtana grandjuża fil-bitħa. Il-bini baqa' ambaxxata sakemm l-Ordni kollha mexxiet il-kwartieri ġenerali tagħha hemmhekk fl-1834.

Il-bini ġie rinovat estensivament bejn l-1889 u l-1894, iżda l-biċċa l-kbira tal-karatteristiċi oriġinali nżammu.

Matthew Festing, li serva bħala Prinċep u Gran Mastru tal-Ordni Sovran Militari ta' Malta, għex f'dan il-palazz mill-2008 sa r-riżenja tiegħu fl-2017, wara tilwima mal-Vatikan.

## Referenzi


## Ħoloq esterni

* Palazzo Malta fuq il-websajt uffiċjali tal-Ordni ta' Malta
* Palazzo Malta fuq YouTube
Tazza tad-Dinja tal-Futbol 2022

It-**Tazza tad-Dinja tal-Futbol 2022** hija t-22 edizzjoni tat-Tazza tad-Dinja, kampjonat tal-futbol internazzjonali li jintlagħab bejn it-timijiet nazzjonali maskili tal-assoċjazzjonijiet membri tal-FIFA. Din se sseħħ fil-Qatar bejn l-20 ta' Novembru u t-18 ta' Diċembru 2022. Din se tkun l-ewwel Tazza tad-Dinja fid-dinja Għarbija u t-tieni waħda li saret fl-Asja wara l-edizzjoni tal-2002 li kienet fil-Korea t'Isfel u l-Ġappun. Minħabba s-sħana qawwija u l-umdità fis-sajf fil-Qatar, din it-Tazza tad-Dinja se ssir fix-xitwa, l-ewwel kampjonat li ma sarx bejn ix-xhur ta' Mejju u Lulju.

L-għażla tal-Qatar bħala l-ospitu tat-Tazza tad-Dinja kienet mifnija minn kontroversji kbar. Dawn jinkludu t-trattament tal-ħaddiema migranti, in-nuqqas tar-rispett lejn id-drittijiet umani, il-persekuzzjoni ta' persuni LGBT, fost oħrajn.

## L-għażla tal-ospitu

Il-proċedura tal-għażla tal-ospitu tat-Tazza tad-Dinja tal-2018 u l-2022 bdiet f'Jannar tal-2009, bl-assoċjazzjonijiet nazzjonali jingħataw xahar biex juru l-interess tagħhom. Għall-edizzjoni tal-2022 ħames pajjiżi wrew interess: l-Awstralja, il-Korea t'Isfel, il-Ġappun, il-Qatar u l-Istati Uniti. Il-Kumitat Eżekuttiv tal-FIFA iltaqa' fi Zürich fit-2 ta' Diċembru tal-2010 biex jagħżel l-ospiti taż-żewġ edizzjonijiet. L-għażla tal-Qatar kienet meqjusa bħala waħda "riskjuża" min-naħa tal-FIFA rigward l-operat u ġabet kritika mill-istampa, speċjalment fl-ambitu tan-numru ta' skandli ta' korruzzjoni fil-FIFA.

L-eżitu tal-votazzjoni kienet is-segwenti:

## Timijiet
### Kwalifikazzjoni

Il-lista segwenti telenka t-timijiet kwalifikati skont ir-reġjun, bin-numru fil-parentesi jindika l-pożizzjoni finali fil-klassifika dinjija tal-FIFA qabel il-bidu tal-kampjonat.

**[[Konfederazzjoni Ażjatika tal-Futbol|AFC]]** (6)
*  (51)
*  (38)
*  (24)
*  (20)
*  (28)
*  (50) (ospiti)

**[[Konfederazzjoni Afrikana tal-Futbol|CAF]]** (5)
*  (61)
*  (43)
*  (22)
*  (18)
*  (30)

**[[CONCACAF]]** (4)
*  (41)
*  (31)
*  (13)
*  (16)

**[[CONMEBOL]]** (4)
*  (3)
*  (1)
*  (44)
*  (14)

**[[Konfederazzjoni Oċeanika tal-Futbol|OFC]]** (0)
* *Ħadd ma kkwalifika*

**[[UEFA]]** (13)
*  (2)
*  (10)
*  (4)
*  (11)
*  (5)
*  (12)
*  (8)
*  (26)
*  (9)
*  (21)
*  (7)
*  (19)
*  (15)

## Referenzi

## Ħoloq esterni

*
Antoine de Favray

**Antoine de Favray** (8 ta’ Settembru 1706, Bagnolet – 9 ta’ Frar 1798, Malta) kien pittur Franċiż magħruf għar-ritratti tiegħu ta’ personalitajiet mill-Imperu Ottoman, kif ukoll pitturi tal-Gran Mastri tal-Ordni Militari Sovran ta’ Malta.

## Ħajja u karriera
Fl-1762, Antoine de Favray mar joqgħod Kostantinopli, fejn qatta’ disa’ snin. Pinġa bosta xeni tal-ħajja ta’ kuljum fit-Turkija taħt Louis XVI, kif ukoll nies tal-post u dinjitarji barranin. Notevoli fost dawn hemm ritratt tal-ambaxxatur Franċiż Charles Gravier, komte de Vergennes (1717-1787), li kien jgħix f'Kostantinopli bejn l-1754 u l-1768, u ritratt ta' mart Gravier, Annette Duvivier de Testa (1730-1798). Qabellkienet miżżewġa lil Testa, negozjant u membru ta’ familja prominenti Ġenoveża li stabbiliet ruħha f’Pera għal diversi sekli. Favray pinġa kemm lill-ambaxxatur kif ukoll lil martu bil-libsa rikka Torka.

## Gallerija

Stampa:Antoine de Favray - Portrait of Charles Gravier Count of Vergennes and French Ambassador, in Turkish Attire - Google Art Project.jpg|L-ambaxxatur Franċiż Charles Gravier de Vergennes bil-libsa Ottomana, miżbugħa minn Antoine de Favray, 1766, Mużew Pera, Istanbul .
Stampa:Antoine de Favray - The Mirabita Sisters - Google Art Project.jpg|The Mirabita Sisters, Museum of Fine Arts, Houston
Stampa:Antoine de Favray - Portrait of the Countess of Vergennes in Turkish Attire - Google Art Project.jpg|Antoine de Favray - Ritratt tal-Kontessa ta' Vergennes bl-ilbies Tork, Mużew ta' Pera, Istanbul
Stampa:Audience-of-Charles-Gravier-Comte-de-Vergennes-with-The-Sultan-Osman-III-in-Constantinople-1755.jpg|Udjenza ta’ Charles de Vergennes mas-Sultan Osman III fl-1755.
Stampa:Reception ceremony of the Conte de Saint Priest at the Ottoman Porte Antoine de Favray 1767.jpg|Ċerimonja ta' riċeviment tal- Comte de Saint-Priest fil- Porta Ottomana, 1767.
Stampa:Saint Priest with the Grand Vizier at the camp of Daud Pasha in 1769 by Antoine de Favray.jpg|M. de Saint-Priest mal- Gran Viżir fil-kamp ta ’ Daud Pasha fl-1769. -->
Stampa:A History of the Knights of Malta 421.jpg|*Il-Gran Mastru Philippe Villiers de l'Isle Adam jieħu pussess tal-Imdina*
Stampa:Jean de Valette -Antoine Favray (cropped).png|Jean de Valette


## Referenzi
Foresti tas-Siġar tar-Rand ta' Madeira

Il-**Foresti tas-Siġar tar-Rand ta**' **Madeira** (bil-Portugiż: *Floresta Laurissilva da Madeira;* bl-Ingliż: *Laurisilva of Madeira*) huma sit naturali li tniżżel fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1999. Jitqiesu bħala sit ta' siwi kbir minħabba d-daqs u l-kwalità tal-foresti tas-siġar tar-rand. Dawn il-foresti fl-imgħoddi kienu abbundanti ħafna, u għajr fil-gżira ta' Madeira, il-Portugall, u fil-Park Nazzjonali ta' Garajonay fil-gżira ta' La Gomera, fil-Gżejjer Kanarji, Spanja, prattikament dawn il-foresti huma estinti. Huwa maħsub li 90 % ta' dawn il-foresti huma foresti primordjali. Mit-tagħrif paleobotaniku tal-gżira ta' Madeira jidher ċar li l-foresti tas-siġar tar-rand ilhom jeżistu fuq din il-gżira mill-inqas minn 1.8 miljun sena ilu.

## Sit ta' Wirt Dinji

Il-Foresti tas-Siġar tar-Rand ta' Madeira ġew iddeżinjati bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1999.

Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-**kriterju (ix)** "Eżempju straordinarju li jirrappreżenta proċessi ekoloġiċi u bijoloġiċi kontinwi sinifikanti fl-evoluzzjoni u fl-iżvilupp ta' ekosistemi u ta' komunitajiet ta' pjanti u ta' annimali terrestri, tal-ilma ħelu, kostali u tal-baħar"; u l-**kriterju (x)** "Post fejn hemm l-iktar ħabitats naturali importanti u sinifikanti għall-konservazzjoni fil-post tad-diversità bijoloġika, inkluż fejn hemm speċijiet mhedda ta' valur universali straordinarju mill-perspettiva tax-xjenza jew tal-konservazzjoni".

L-UNESCO ġġustifikat l-inklużjoni ta' dan is-sit fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO proprju għaliex jirrappreżenta l-ikbar foresti tas-siġar tar-rand li għad fadal fid-dinja, li fl-imgħoddi kienu mifruxa mal-Ewropa kollha iżda llum il-ġurnata huma prattikament estinti. Barra minn hekk, dawn il-foresti jitqiesu li huma ċentru ta' bijodiversità tal-pjanti u fihom bosta speċijiet endemiċi, residwi u rari, speċjalment brijofiti, felċi u pjanti li jarmu l-fjuri. Huma rikki wkoll fil-fawna permezz tal-invertebrati, u fost l-ispeċijiet endemiċi tal-gżira ta' Madeira nsibu l-ħamiema tas-siġar tar-rand ta' Madeira (*Columba trocaz*).

## Referenzi
Adoniran Barbosa

**Adoniran Barbosa**, imwieled **João Rubinato** (twieled fis-6 ta' Awwissu 1910 – miet fit-23 ta' Novembru 1982) kien kantant u kompożitur Brażiljan.

## Bijografija

João kien is-seba' wild ta' Francesco (Fernando) Rubinato u Emma Ricchini, immigranti Taljani.

Fl-1941 beda jieħu sehem fir-radjudrammi tal-istazzjon Rádio Record. Huwa baqa' ma' dak l-istazzjon sakemm irtira fl-1972; janima b'leħnu lil diversi karattri popolari maħluqa flimkien mal-kittieb Osvaldo Moles.

Huwa ħoloq ukoll l-hekk imsejħa "Samba Paulista" tip differenti ta' *samba carioca* tradizzjonali.

## Diskografija

*1951 – *Malvina*
*1951 – *[[Saudosa maloca]]*
*1952 – *[[Joga a chave]]*
*1953 – *[[Samba do Arnesto]]*
*1955 – *As mariposas*
*1956 – *Iracema*
*1956 – *Apaga o fogo Mané*
*1958 – *Bom-dia tristeza*
*1959 – *Abrigo de vagabundo*
*1959 – *No morro da Casa Verde*
*1960 – *Prova de carinho*
*1960 – *[[Tiro ao Álvaro]]*
*1964 – *Luz da light*
*1964 – *[[Trem das Onze]]*
*1964 – *Trem das Onze com Demônios da Garoa*
*1965 – *Agüenta a mão*
*1965 – *[[Samba italiano]]*
*1965 – *Tocar na banda*
*1965 – *Pafunça*
*1967 – *O casamento do Moacir*
*1968 – *Mulher, patrão e cachaça*
*1968 – *Vila Esperança*
*1969 – *Despejo na favela*
*1972 – *Acende o candeeiro*
*1975 – *Fica mais um pouco, amor*

## Referenzi

## Ħoloq esterni

*
Julienne David

**Julienne David** (1773-1843), kienet privatier Franċiż.

Julienne David ipparteċipat fir*-Rivolta tal-Vendée* min-naħa tal-monarkist u spiċċat il-ħabs, iżda rnexxielha taħrab. Wara li kisbet ħatra ta' privatier, hija ppersegwitat bastimenti Brittaniċi fuq il-kanal Ingliż mill-bażi tagħha f'Nantes.

Fl-1803, weħlet il-ħabs fl-Ingilterra għal 8 snin. Wara li nħelset  hija marret lura Franza. Triq f’Nantes hija msemmija għaliha. Hija wkoll is-suġġett ta’ rumanz.

## Referenzi
* Marie-Eve Sténuit, *Femmes pirates: Les écumeuses des mers* . Pariġi: Éditions du Trésor 2015.
Leopold Kielholz

**Leopold "Poldi" Kielholz** (twieled fid-9 ta' Ġunju 1911 – miet fl-4 ta' Ġunju 1980) kien plejer tal-futbol Żvizzeru li kien jilgħab bħala attakkant.

## Karriera
### Klabb

Leopold Kielholz beda l-karriera tiegħu fl-1927 ma' BSC Old Boys Basel u wara staġun issieħeb ma' FC Black Stars Basel li kienu jilgħabu f'diviżjoni baxxa. Sentejn wara ngħaqad ma' Basel. Bejn l-1930 u l-1932, Kielholz lagħab 51 logħba u skorja 39 gowl, bi 23 gowl jaslu fil-kampjonat nazzjonali minn 34 logħba. Fl-1932 ħalla lil Basel u ngħaqad ma' Servette. Taħt il-gwida tal-plejer-kowċ Karl Rappan it-tim rebaħ il-kampjonat fl-1933 u l-istess suċċess ġie ripetut fis-sena ta' wara. Għal dan l-istaġun, Kielholz kien l-aqwa skorer b'40 gowl, rekord li għadu jżomm sal-lum il-ġurnata.

Kielholz fl-1935 issieħeb ma' Bern fejn kellu rwol sekondarju ta' kowċ, sakemm aktar tard ħalla 'l-klabb biex imur ma' Reims li f'dak iż-żmien kienu jilgħabu fit-Tieni Divijoni Franċiża. Dan l-istaġun kellu jkun wieħed diżappuntanti hekk kif il-klabb spiċċa qabel tal-aħħar u żammew posthom fid-diviżjoni grazzi għall-bidla fil-format tal-kompetizzjoni. Wara sena, Kielholz reġa' lura art twelidu u ngħaqad ma' St. Gallen u temm il-karriera tiegħu ma' Young Fellows Juventus wara li lagħab magħhom għal ħames staġuni.

### Tim nazzjonali

Kielholz lagħab l-ewwel logħba mat-tim nazzjonali Żvizzeru f'Novembru tal-1933. Fit-Tazza tad-Dinja tal-1934 hu skorja żewġ gowls fl-ewwel logħba kontra n-Netherlands. Il-gowl tiegħu kellu jkun l-ewwel wieħed skurjat mit-tim Żvizzeru fl-istorja tat-Tazza tad-Dinja. It-tim temm it-traġitt tagħhom fil-kompetizzjoni wara li tiflu fil-kwarti tal-finali kontra ċ-Ċekoslovakkja, b'Kielholz għal darb'oħra jħalli l-marka bil-gowl tal-ftuħ.

Matul it-Tazza Internazzjonali li ntlagħbet bejn l-1933 u l-1935, l-attakkant kien fost il-figuri fissi tat-tim nazzjonali u skorja seba' gowls f'ħames logħbiet, fosthom tripletta fir-rebħa ta' 6–2 kontra l-Ungerija. B'hekk spiċċa l-aqwa skorer tal-kompetizzjoni flimkien ma' György Sárosi.

Fl-1938 ifforma parti mill-iskwadra Żvizzera għat-Tazza tad-Dinja, però naqas li jilgħab. L-aħħar logħba waslet kontra l-Belġju f'Mejju tal-1938. B'kollox lagħab total ta' sbatax-il logħba u skorja tnax-il gowl.

## Unuri

;Servette
* Nationalliga: 1932–33, 1933–34

;Individwali
* L-aqwa skorer tat-Tazza Internazzjonali: 1933–35
* L-aqwa skorer tal-kampjonat Żvizzeru: 1933–34

## Referenzi

## Ħoloq esterni
*
Premju Saci

Il-**Premju Saci** (bil-Portugiż: *Prêmio Saci*) huwa unur nazzjonali Brażiljan li jingħata kull sena mill-gazzetta *O Estado de S. Paulo*. L-ewwel premjazzjoni kienet fl-1951.

Il-premju jingħata lil persuni li jkunu ddistingwew ruħhom fid-diversi oqsma ta' għarfien, f'kategoriji differenti tat-teatru u ċ-ċinema. Matul is-snin ħamsin u sittin, kien l-akbar premju fiċ-ċinema nazzjonali.

L-istatwetta ta' dan il-premju kienet is-Saci, figura famuża tal-folklor Brażiljan. It-trofew ġie skolpit mill-artist tal-plastik Victor Brecheret.

## Rebbieħa
*Inezita Barroso (1953 u 1955)
*Tônia Carrero
*Walmor Chagas (1956)
*Cyro Del Nero
*Jorge Dória
*Odete Lara (1957)
*Eliane Lage (1953)
*Nydia Licia
*Osvaldo Moles
*Rachel de Queiroz (1954)
*Mário Sérgio (1953)
*Ruth de Souza
*Eva Wilma

## Referenzi
Santos

**Santos** hija muniċipalità fl-istat Brażiljan ta' São Paulo, imwaqqfa fl-1546 min-nobbli Portugiż Brás Cubas. Il-popolazzjoni hija 433,656 (2020 est.). Hemm ukoll monument tal-futbol, ​​li jinkludi lil Pelé, li qatta’ l-maġġoranza tal-karriera tiegħu ma’ Santos Futebol Clube.

## Ġemellaġġi
Birkirkara għandha ġemellaġġi ma'

*  Costanza, Rumanija
*  Trieste, Italja

## Ħoloq esterni
* https://www.santos.sp.gov.br/
Bragança (Pará)

**Bragança** hija l-belt muniċipalità ta' l-istat tal-Pará fin-nofsinhar tal-Brażil.

Hija tinsab fil-bokka tax-Xmara Amazon fejn ix-xmara tmur fl-Oċean Atlantiku.

F’din il-belt inbena l-isptar S. Antonio Maria Zaccaria mill-missirijiet Barnabiti, li jieħu ħsieb in-nies foqra.

## Gallerija

Stampa:Bragança-São Benedito.jpg|Panorama


## Ħoloq esterni
* https://braganca.pa.gov.br/
São Paulo

**São Paulo** jew **San Pawlu** hija l-belt kapitali tal-istat tal-São Paulo fin-Nofsinhar tal-Brażil. Il-popolazzjoni ta' 12,106,970 abitant tagħmilha l-ikbar belt fil-Brażil.

## Gallerija

Stampa:Sao Paulo - Monumento às Bandeiras - foto Carlos Alkmin nr 07-13 4282b.jpg|Il-monument għall-bnadar
Stampa:Image001 Anhangabau.jpg|1925


## Ħoloq esterni

*
Lista ta' plejers taċ-ċess

Din il-**lista ta' plejers taċ-ċess** tinkludi Maltin li huma magħrufa primarjament bħala plejers taċ-ċess.

*David Cilia Vincenti
*Jack Mizzi
Joga a chave

**Joga a chave** (bil-Malti: *Itfagħli ċ-ċavetta*) hija kanzunetta Brażiljana komposta fl-1952 mill-kompożitur u kantant Adoniran Barbosa flimkien mar-radju-ġurnalist Osvaldo Moles.

## Storja

Il-kanzunetta tirrakkonta dwar raġel li kellu drawwa li jixrob u dejjem kien imur lura d-dar tard bil-lejl. Martu dejjem kienet issakkru barra u talab lill-imħabbtu biex titfagħlu ċ-ċavetta, għax barra kien kollox ħażin u allura mhux se jkompli jfixkel l-irqad tagħha.

## Versi

## Interpretazzjonijiet

* 1990 – Demônios da Garoa
* 2012 – Dona Zaíra

## Referenzi

## Ħoloq esterni

* Partitura ta' "Joga a chave"
Sistema ta' klassifikazzjoni Elo

Is**-sistema ta' klassifikazzjoni Elo** hija metodu għall-kalkolu tal-livelli relattivi tal-ħiliet tal-plejers f'logħob b'somma żero bħaċ-ċess. Il-klassifikazzjoni msemmija għall-kreatur tagħha Arpad Elo, professur tal-fiżika Ungeriż-Amerikan.

Is-sistema Elo ġiet ivvintata biex tkun aħjar mis- sistema Harkness użata qabel,  iżda tintuża wkoll bħala sistema ta' klassifikazzjoni fil-futbol, futbol Amerikan, baseball, basketball, pool, tennis tal-mejda, u diversi board games u esports.

Id-differenza fil-klassifikazzjonijiet bejn żewġ plejers isservi bħala tbassir tar-riżultat ta' partita bejniethom. Żewġ plejers bi klassifikazzjonijiet ugwali li jilagħbu kontra xulxin huma mistennija li jiksbu numru ndaqs ta’ rebħiet. Plejer li l-klassifikazzjoni tiegħu hija 100 punt aktar minn dik tal-avversarju huwa mistenni li jirbaħ 64% tad-drabi; jekk id-differenza hija ta' 200 punt, allura r-rebħ mistenni għall-plejer aktar b'saħħtu huwa ta' 76%.

Il-klassifikazzjoni Elo ta' plejer hija rappreżentata minn numru li jista' jinbidel skont ir-riżultat tal-logħob klassifikat milgħub. Wara kull logħba, il-plejer rebbieħ jieħu punti mingħand dak li jitlef. Id-differenza bejn il-klassifikazzjonijiet tar-rebbieħ u tat-telliefa tiddetermina n-numru totali ta' punti miksuba jew mitlufa wara l-logħba. Jekk jirbaħ il-plejer b'rata ogħla, allura jittieħdu biss ftit punti ta' klassifikazzjoni mingħand il-plejer b'rata aktar baxxa. Madankollu, jekk il-plejer b'rata aktar baxxa jikseb rebħa mhux mistennija,  dan ta' l-ewwel jirbaħ ħafna punti Elo. Il-plejer b'rata aktar baxxa se jikseb ukoll ftit punti mill-player b'rata ogħla f'każ ta' pareġġ. Dan ifisser li din is-sistema ta' klassifikazzjoni hija awto-korrettiva. Parteċipanti li l-klassifikazzjonijiet tagħhom huma baxxi jew għoljin wisq għandhom, fit-tul, jagħmlu aħjar jew agħar b'mod korrispondenti milli tbassar is-sistema tal-klassifikazzjoni u b'hekk jiksbu jew jitilfu punti tal-klassifikazzjoni sakemm il-klassifikazzjonijiet jirriflettu l-qawwa vera tal-logħob tagħhom.

Il-klassifikazzjonijiet Elo huma komparattivi biss, u huma validi biss fil-grupp ta' klassifikazzjoni li fih ġew ikkalkulati, u ma jridux jiftehmu li huma assoluti.
Cristalina

**Cristalina** hija l-belt muniċipalità ta' l-istat tal-Goiás fin-nofsinhar tal-Brażil.

Cristalina tinsab direttament fin-nofsinhar tal-kapitali, Brażilja, u hija konnessa ma' dik il-belt permezz tal-BR-040. Hija tinsab fuq plateau bejn il-baċini ta 'żewġ xmajjar: ix-Xmara Corumbá u s-São Marcos. Cristalina tinsab 125 kilometru minn Brażilja.

## Gallerija

Stampa:BR050.jpg|Panorama
Stampa:Pedra Chapéu do Sol.JPG|Pedra Chapéu


## Ħoloq esterni
* https://cristalina.go.gov.br/
Kampjonat Malti taċ-Ċess

Il**-Kampjonat Malti taċ-Ċess** huwa l-kampjonat annwali taċ-ċess f'Malta li jiddetermina ċ-champion nazzjonali. Fil-bidu kien jikkonsisti f’Kampjonat Miftuħ (*Open Tournament*).

Issa l-kampjonat jinkludi wkoll il-Kampjonat tal-Juniors (Żgħażagħ), il-Kampjonat tar-Rapid u l-Kampjonati tal-Blitz.

Iċ-Champion Nazzjonali tal-kampjonat taċ-Ċess huwa Jack Mizzi. Jack Mizzi għandu t-3 titli Nazzjonali l-oħra: Champion Nazzjonali Junior (taż-żgħażagħ), Champion Nazzjonali Rapid u Champion Nazzjonali Blitz.

## Malta Open Championships

L-ewwel kampjonat miftuħ (open) sar fl-1923 u ntrebaħ minn Oscar Serracino-Inglott . Harry Camilleri rebaħ il-kampjonat rekord ta’ tmintax-il darba: l-ewwel darba fl-1965 u l-aħħar darba fl-2005, fl-età ta’ 72 sena.

Iċ-Champion attwali tal-Malta Open Chess huwa Jack Mizzi.

: 

## Kampjonati Rapidi ta’ Malta

Mill-2017, il-Federazzjoni Maltija taċ-Ċess bdiet torganizza l-Kampjonat Nazzjonali tar-Rapid Malti.

Fl-2021 minflok il-logħob fuq il-bord sar online Rapid Gran Prix u dan intrebaħ minn Jack Mizzi.  Iċ-champion tar-Rapid tal-Malta 2022 kien Jack Mizzi.

: 

## Kampjonati Blitz ta’ Malta

Mill-2017, il-Federazzjoni Maltija taċ-Ċess bdiet torganizza l-Kampjonat Nazzjonali Malti tal-Blitz.

Fl-2021, minflok il-kampjonat fuq il-bord sar Blitz Gran Prix *online* u dan intrebaħ minn Jack Mizzi.  Iċ-champion tal-Malta Blitz tal-2023 kien Jack Mizzi.

: 

## Kampjonati tal- Malta Junior

L-ewwel **Malta Junior Championship** sar fl-1946 iżda l-Malta Chess Federation għandha biss rekords sa mill-1987.  

Il-Malta Junior Champion renjanti huwa Jack Mizzi.  

: 

## Links Oħra

* Fit-18-il rebħa ta’ Harry Camilleri The Malta Independent

## Referenzi