Ajruport Internazzjonali ta' Malta

**L-Ajruport Internazzjonali ta' Malta** (         huwa l-uniku ajruport f'Malta, u jaqdi l-Gżejjer Maltin kollha. Hija tinsab fil- gżira ta' Malta, fil-Lbiċ tal-kapitali Maltija, il-Belt Valletta, fil-belt ta' Ħal Luqa, u tokkupa l-post ta' dik li qabel kienet RAF Luqa . L-ajruport iservi bħala l- hub ewlieni għal KM Malta Airlines u Medavia minbarra li huwa bażi operattiva għal Ryanair u s-sussidjarja tagħha Malta Air . Hija wkoll id-dar taċ- Ċentru tal-Kontroll taż-Żona u tospita l- Malta Airshow annwali. L-ajruport huwa operat minn Malta International Airport plc.

Ilu ċ-ċentru ta’ KM Malta Airlines minn Marzu 2024 u ċ-ċentru tal-predeċessur tagħha, l-Air Malta, mill-1974 sal-2024.

## Storja

### Snin bikrin
L-ewwel airfield ċivili nbena f'Ta ' Qali, segwit minn oħrajn f'Ħal Far ( RAF Hal Far ) u Ħal Luqa. &#x5B; **' &#x5D;</sup> Matul it- [[It-Tieni Gwerra Dinjija|Tieni Gwerra Dinjija]], l-airfields f'Ta' Qali u Ħal Far kienu msawwta ħafna u l-operazzjonijiet ċivili sussegwentement iċċentraw fuq l-Ajruport ta' Ħal Luqa. 

Iż-żieda fl-immaniġġjar tal-passiġġieri u l-movimenti tal-inġenji tal-ajru ħtieġet il-bini ta’ terminal tal-ajru ċivili. It-tħejjijiet bdew fl-1956, u l-Gvern Ingliż ffinanzja l-aktar dak li dak iż-żmien kien proġett ta’ £300,000.It-terminal tal-ajru l-ġdid tal-passiġġieri ta’ Malta f’Ħal Luqa ġie inawgurat fil-31 ta’ Marzu 1958 minn dak iż-żmien il-Gvernatur ta’ Malta Sir Robert Laycock. It-terminal tal-ajru kien jikkonsisti f’żewġ sulari inklużi xi faċilitajiet bażiċi bħal ristorant, uffiċċju postali, uffiċċju tal-kejbil u wireless u gallarija tal-wiri għall-pubbliku.

F'Ottubru 1977, ġiet imnedija runway ġdida u itwal u bdew ix-xogħlijiet fuq l-estensjoni u r-rranġament tal-air terminal.  Żdiedu sala tal-wasliet u sala oħra ddedikata għall-VIPs u l-parti oriġinali tal-bini tat-terminal intużat għat-tluq.

Dan ir-rranġament ma kienx biżżejjed peress li kien għadu nieqes minn ċerti faċilitajiet essenzjali. Immedjatament wara bidla fil-gvern fl-1987, l-amministrazzjoni l-ġdida ddeċidiet li t-terminal ta’ 35 sena kien għadda żmienu (Terminal ta’ Ħal Luqa) u għalhekk tat il-dawl aħdar għall-bini ta’ air terminal ġdid tul Park 9 (issa jinsab f’ Gudja).<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; **' &#x5D; 

Sakemm tlesta l-bini tal-air terminal il-ġdid, il-Gvern imbarka fuq titjib ulterjuri tal-air terminal l-antik. Il-faċilitajiet introdotti kienu jinkludu arja kundizzjonata, karusels ġodda tal-bagalji, monitors tal-informazzjoni dwar it-titjiriet, skrivaniji kompjuterizzati taċ-check-in, wiċċ ġdid tal-art u ħwienet tal-bejgħ bl-imnut ġodda inkluż żona akbar mingħajr dazju.

### Żvilupp mis-snin disgħin
L-ewwel ġebla tal-air terminal preżenti fil-Gudja tpoġġiet f’Settembru tal-1989 u ġiet inawgurata fi żmien rekord 29 xahar wara, fi Frar tal-1992. L-Ajruport Internazzjonali ta’ Malta beda jopera bis-sħiħ fil-25 ta’ Marzu 1992, u t-terminal tal-passiġġieri l-antik ta’ Ħal Luqa kien effettivament magħluq wara 35 sena.  F’Novembru 1995, il-Balkan Bulgarian Airlines introduċiet titjira minn Sofia lejn New York City li waqfet Malta. Is-servizz fuq Boeing 767s irriżulta minn sħubija bejn Balkan u l-Air Malta .   

L-għadd ta' passiġġieri tiegħu żdied minn 3.5 miljun fl-2011 għal 6 miljun fl-2017.  Iż-żieda fin-numru tal-passiġġieri hija prinċipalment dovuta għaż-żieda fin-numru ta’ rotot moqdija minn trasportaturi low-cost. Ryanair bbażat ajruplan wieħed f'Malta minn Mejju 2010, li żdied għal tnejn f'Mejju 2012, tlieta f'Marzu 2016, erbgħa f'Marzu 2017, ħamsa f'Marzu 2018 u aktar għal sitta f'April 2019.  L-akbar ajruplan li jżur l-Ajruport Internazzjonali ta' Malta regolarment huwa l- Emirates Boeing 777-300 ta' kuljum. L-ajruport irċieva żjarat okkażjonali mill- Airbus A380, normalment għal żebgħa mill-ġdid f'waħda mill-faċilitajiet lokali ta 'manutenzjoni. 

## Faċilitajiet

### Ħarsa ġenerali
L-ajruport għandu terminal wieħed tal-passiġġieri li sar kompletament operattiv fil-25 ta' Marzu 1992. Dan ħa post it-terminal l-antik ta’ Ħal Luqa li sal-2020 jintuża l-aktar għall-merkanzija. L-operazzjonijiet tat-terminal tal-ajru tal-Ajruport Internazzjonali ta’ Malta jinkludu servizzi ġenerali tal-passiġġieri, u l-operat ta’ firxa estensiva ta’ servizzi tal-bejgħ bl-imnut fl-ajruport, ħwienet tal-ajru u tal-art, ristoranti, u ħwienet oħra, li huma kollha operati fuq ftehimiet ta’ konċessjoni. L-ajruport joffri sala VIP waħda, il-La Valette Club.  L-ajruport jospita wkoll diversi faċilitajiet ta’ manutenzjoni inklużi dawk operati minn Lufthansa Technik u SR Technics.&#x5B; ** &#x5D;

### Faċilitajiet oħra
L-uffiċċju ewlieni ta ' Medavia jinsab fil-proprjetà tal-ajruport. 

Jinsabu fil-grawnds tal-Ajruport Internazzjonali ta’ Malta, iċ-Ċentru tan-Negozju huwa l-ewwel bini f’Malta li applika għal BREEAM (BRE Environmental Assessment Method) biex isir l-ewwel park tal-uffiċini ta’ Grad A tal-gżira. L-uffiċċju ewlieni tal- Air Malta jinsab fil-Livell 2 taċ-Ċentru tan-Negozju Skyparks. 

Il-MetOffice tal-Ajruport ta’ Malta huwa parti mill-Ajruport Internazzjonali ta’ Malta u jipprovdi l-funzjoni ta’ servizz meteoroloġiku nazzjonali għal Malta. Għalkemm jaqdu primarjament l-avjazzjoni huma jservu wkoll lis-settur pubbliku. It-tagħmir kollu, minbarra d-Doppler Weather Radar, huwa msaħħaħ minn stazzjonijiet tat-temp awtomatiċi, li minnhom tmienja jinsabu f’Malta u Għawdex. Fl-istess ħin sistema ta' osservazzjoni tat-temp tal-ajrudrom tinsab fl-ajruport. Il-MetOffice jista’ jikseb informazzjoni mill-Agencia Estatal de Meteorología f’Madrid u l-Met Office tar-Renju Unit flimkien ma’ mudelli numeriċi tat-temp bħal dawk ipprovduti miċ-Ċentru Ewropew għat-Tbassir tat-Temp fuq Medda Medja f’Reaing, l-Ingilterra.

## Użu militari
Il- Wing tal-Ajru tal-Forzi Armati ta’ Malta hija bbażata fl-Ajruport Internazzjonali ta’ Malta. It-terminal Air Wing jikkonsisti f'sitt hangars. L-Air Wing topera total ta’ erba’ inġenji tal-ajru b’ġwienaħ fissi, sitt ħelikopters  u UAV . 

## Linji tal-ajru u destinazzjonijiet
Il-linji tal-ajru li ġejjin joperaw titjiriet regolari skedati u charter lejn u minn Malta: 

## Statistika

### L-aktar rotot traffikużi (skond il-pajjiż)

## Trasport fuq l-art

### Xarabank
L-Ajruport Internazzjonali ta’ Malta huwa moqdi wkoll minn diversi karozzi tal-linja operati minn gruppi ta’ trasport privati ​​u trasport pubbliku operat minn Malta Public Transport. Il-karozzi tal-linja tal-Malta Public Transport iservu l-ajruport. Taħlita ta' servizzi Express u lokali huma disponibbli.

### Karozza
L-ajruport jinsab  lbiċ tal-kapitali, Valletta.

*

## Referenzi