Kultura parteċipattiva

Kultura 

**Il-kultura parteċipattiva**, kunċett li jmur kontra l-kultura tal-konsumatur, hija kultura fejn individwi ma jaġixxux biss bħala konsumaturi, iżda wkoll bħala kontributuri jew produtturi, li jissejħu, prosumaturi*.* Dan it-terminu ħafna drabi jirreferi għall-produzzjoni jew il-ħolqien ta’ xi forma ta’ midja ppubblikata.

**<big>Ħarsa fil-Qosor</big>**

Il-progress riċenti fit-teknoloġiji ( l-aktar fil-kompjuters personali u l-internet) għenu lill-persuni privati joħolqu u jippubblikaw din it-tip ta’ midja ġeneralment permezz tal-internet. Ġaladarba t-teknoloġija l-lum il-ġurnata twassal għal forom ġodda ta’ espressjoni u involviment fid-djalogu pubbliku, il-kultura parteċipattiva mhux biss hi ta’ appoġġ għall-kreattivita individwali iżda wkoll għar-relazzjonijiet informali bejn dawk li għadhom jibdew u l-esperti fil-qasam. Din il-kultura ġdida, hekk kif tirrelata mal-internett, ġiet deskritta bħala Web 2.0. Fil-kultura parteċipattiva, ‘’ iż-żgħażagħ jirreaġixxu b’mod kreattiv għal numru kbir ta’ sinjali elettroniċi u komoditajiet kulturali  li jgħaġġbu lil min ikun fassalhom, hekk kif isibu tifsiriet u identitajiet li qatt ma kellhom ikunu hemm u li jisfidaw soluzjonijiet sempliċi li jxejnu l-manipulazjoni jew il-passivita tal-konsumaturi.’’

Iż-żieda fl-aċċess tal-internet sar ikollha parti kruċjali fl-espansjoni tal-kultura parteċipattiva l-għaliex tippermetti aktar lin-nies jikkollaboraw flimkien, jiġġeneraw u jxerrdu l-aħbarijiet, l-ideat, u x-xogħlijiet kreattivi, u li jingħaqdu ma’ nies li jħaddnu l-istess skopijiet u interessi (irreferi għal gruppi t’affinita). Il-potenzjal tal-kultura parteċipattiva għal biex iqajjem interess ċiviku u espressjoni kreattiva giet studjata mill-istudjuż tal-midja, Henry Jenkins. Fl-2009, Jenkins u l-ko-awturi Ravi Purushotma, Katie Clinton, Margret Weigel u Alice Robison White paper intitolata, *Confronting the Challenges of Participatory Culture: Media Education for the 21st Century.* Din il-White paper tiddiskrivi l-kultura parteċipattiva bħala waħda:

# 1)  Li ma tpoġġix limiti kbar fuq l-espressjoni artistika u l-involviment ċiviku . 2)  Li tassisti bil-bosta min joħloq u jaqsam ix-xogħol kreattiv tiegħu  ma’ oħrajn.  3)  Li toffri xi forma ta’ konsulenza biex min għandu l-aktar esperjenza jkun jista’ jgħaddiha lil min għadu jibda fil-qasam.  4)  Fejn il-membri jemmnu li xogħolhom għandu valur.  5)  Fejn il-membri jħossuhom parti minn grupp soċjali fejn tal-anqas juru interess f’dak li ħaddieħor jaħseb dwar xogħolhom.

## Storja

Il-kultura parteċipattiva ilha fostna aktar mill-internet. Il-wasla tal-*Amateur Press Association* fin-nofs tas-seklu 19 hija eżempju tal-kultura parteċipattiva storika; f’dak iż-żmien, iż-żgħażagħ kienu jittajpjaw u jipprintjaw il-pubblikazjonijiet tagħhom stess. Dawn il-pubblikazzjonijiet kienu jintbagħtu bil-posta permezz ta’ netwerk  ta’ nies jixbhu lil dawk li llum il-ġurnata nsejħulhom netwerks soċjali. L-iżvilupp miz- *zines* ( libretti jew rivisti ppubblikati mingħajr profitti), programmi fuq ir-radju, proġetti u miz- zekzik għal blogs, podcasts, wikis, u netwerks soċjali kellu impatt kbir fuq is-soċjeta. Bis-servizzi tal-internet bħal eBay, Blogger, Wikipedia, Photobucket, Facebook, u You Tube, mhux ta’ b’xejn li l-kultura saret aktar parteċipattiva. L-implikazzjonijiet taċ-ċaqliq gradwali mill-produzzjoni għall-produzzjoni kollaborattiva (produsage) huma profondi u jaslu biex jaffettwaw il-qalba tal-kultura, l-ekonomija, is-soċjeta u d-demokrazija.