Loranne Vella

**Loranne Vella** (imwielda fl-10 ta’ Lulju tal-1972) hi kittieba, traduttriċi u artista bbażata fi Brussell. Hi rebħet il-Premju Nazzjonali tal-Ktieb tal-Kunsill Nazzjonali tal-Ktieb għall-Aħjar Rumanz bil-Malti jew bl-Ingliż kemm għal *Rokit* (2018) kif ukoll għal *Marta Marta* (2023). Vella sservi wkoll bħala l-koeditur tal-ġurnal letterarju bil-Malti *Aphroconfuso.*

## Bijografija
Loranne Vella twieldet ir-Rabat, Għawdex, Malta.

Hija bdiet il-karriera professjonali tagħha bħala għalliema tal-Ingliż u tad-Drama fil-Kulleġġ San Alwiġi, B'Kara (1995–2005). Telqet minn Malta fl-2005 u ħadmet bħala traduttriċi fil-Parlament Ewropew fil-Lussemburgu (2005–2008) u fil-Kumitat Ekonomiku u Soċjali fi Brussell (2009–preżenti).

### Edukazzjoni
Matul is-snin formattivi tagħha, hi rċiviet l-edukazzjoni tagħha f’diversi istituzzjonijiet, inklużi: Thi Lakin School, Ħ’Attard (1975–1976), St. Joseph School, Blata l-Bajda (1976–77), St. Joseph School, Raħal Ġdid (1977–1984), Sandhurst School (magħrufa bħala Sir Adrian School), Pembroke (minn Settembru sa Diċembru tal-1984), Maria Regina Junior Lyceum, Blata l-Bajda (1984–88), Ġan Franġisk Abela Sixth Form, Imsida (1988–1989), l-Università ta’ Malta: Foundation Course (1989–90), Baċċelerat fl-Istudji Teatrali bl-Unuri u l-Ingliż bħala suġġett sekondarju (1995–2000), u M.A. fl-Istudji Teatrali.

### Ħajja personali
Kienet miżżewġa lil Simon Bartolo (1996–2011).

## Xogħlijiet u Kollaborazzjonijiet
Karriera artistika: Waqqfet l-Aleateia Group Theatre fl-1992 flimkien ma’ Simon Bartolo, Victor Debono u Russell Muscat. Barra minn hekk, hi ħadet sehem fi produzzjonijiet teatrali mal-Valletta Campus Theatre (dak iż-żmien magħruf bħala t-Teatru MITP – Il-Programm Teatrali tal-Istitut tal-Mediterran) sal-2005. Il-grupp twaqqaf meta studenti universitarji ħassew il-bżonn li mhux biss japplikaw it-teoriji u d-dixxiplini li ltaqgħu magħhom waqt l-istudji tagħhom, iżda wkoll li jiskopru l-metodoloġija personali tagħhom. Fl-2013, hi kkollaborat mal-fotografu Ritty Tacsum  fil-wirja tagħha 4 Rooms. Din kienet l-ewwel darba li Vella għaqdet flimkien il-letteratura, il-fotografija u t-teatru f’avveniment wieħed, eżerċizzju li rrepetiet fi tnedijiet oħrajn li kellha għall-kotba li ġew ippubblikati sussegwentament. Il-prinċipju li jinħolqu avvenimenti artistiċi f’kollaborazzjoni ma’ artisti li jużaw forom ta’ arti differenti, ispira lil Vella sabiex fl-2017 flimkien ma’ Sephora Gauci twaqqaf il-kollettiv tal-arti performattiva imsejjaħ Barumba Collective**.** 

Bejn l-2014 u l-2017, Vella traduċiet diversi stejjer tat-tfal mill-Franċiż għall-Malti (magħrufin bħala rumanzini) u storja waħda mill-Ispanjol għall-Malti, *Vjoletta*, li rebħet il-Premju Terramaxka fil-kategorija tar-Rumanzi tal-2016.  Fl-2019, ikkollaborat mal-artist Trevor Borg  u kitbet storja għat-tfal ispirata mix-xogħol li ppreżenta waqt waqt il-Biennale ta’ Venezja bħala parti mill-Padiljun ta’ Malta. L-istorja bit-titlu Smajna Isimna Taħt l-Art kienet ippubblikata fl-2019. 

Ir-rumanz tagħha *Rokit,* ippublikat minn Merlin Publishers fl-2017, rebaħ il-Premju Nazzjonali tal-Ktieb għall-Aħjar Rumanz bil-Malti jew bl-Ingliż. Imbagħad fl-2024, il-ktieb tradott għall-Ingliż minn Kat Storace rebaħ premju tal-English PEN Translates. Ir-rumanz rebaħ il-Premju Nazzjonali tal-Ktieb ta’ Malta għall-Aħjar Rumanz bil-Malti jew bl-Ingliż is-sena ta’ wara.

Il-ġabra ta’ novelli bit-titlu *mill-bieb 'il ġewwa* kienet finalista għall-Premju Nazzjonali tal-Ktieb fl-2020.  It-traduzzjoni ta’ din il-ġabra għall-Ingliż miinn Kat Storace, *what will it take for me to leave,* kienet ippublikata minn Praspar Press fl-2021. Din it-traduzzjoni kienet finalista għat-TA First Translation Prize tas-Society of Authors għas-sena 2022. 

Fl-2022, ir-rumanz tagħha *Marta Marta* kien ippublikat minn EDE Books u rebaħ il-Premju Nazzjonali tal-Ktieb għall-Aħjar Rumanz bil-Malti jew bl-Ingliż.  Parti minn dan ir-rumanz, tradott minn Kat Storace, deher fir-*Writing in Translation Anthology* (2024) fir-rivista letterarja *The White Review.*

Fl-2023, Vella nediet il-ġurnal letterarju bil-lingwa Maltija Aphroconfuso flimkien ma’ Joe Gatt.

## Referenzi