Bangkok

**Bangkok** (bit-Tajlandiż: กรุงเทพฯ, *Krung Thep*, «Belt tal-Anġli» jew บางกอก ) hija l-belt kapitali tat-Tajlandja. Il-belt għandha wkoll l-istatus ta' provinċja. It-Tajlandiż komunement (u b'obbligu reċenti) isejħulu **Khrung Thep** mill-2022 wara l-wasla tar-re attwali.

Il-belt tokkupa erja ta' 1 569 fid-delta tax-xmara Chao Phraya fiċ-ċentru tat-Tajlandja u n-numru tal-popolazzjoni tagħha huwa aktar minn , aktar minn  ruħ jgħixu fiż-żona metropolitana tal-kapital, aktar mill-oħra kollha. ċentri urbani fil-pajjiż.

## Toponomija
Hemm diversi spjegazzjonijiet għall-isem " Bangkok » :

* Jista 'jkun il-kontrazzjoni ta' *Bang Ma-Kok* li tittraduċi għal " post imħawla bis- siġar tal-għanbaqar » ; *Bang* huwa spiss użat fl-isem ta 'bliet li jinsabu mal-baħar jew xmara, *Ma-kok* jirreferi għall- għanbaqar Java  ( *Syzygium cumini* ).
* Teorija oħra tikkwota Thai *Bang Koh* (บางเกาะ), jiġifieri " raħal, distrett "U" hu», allużjoni għall-pajsaġġ akkwatiku tal-belt.
* Ipoteżi oħra tikkwota l-Khmer *Beung Kok*: “ art li tista 'tgħarraq (*beung*) bil-qasab (*kok*)».

## Storja
Bangkok kien raħal li jinsab fuq ix-xatt tal-lvant tax-Xmara Chao Phraya . Kien okkupat mit-truppi Franċiżi fis-16 ta' Ottubru 1687 , imbagħad ċedut uffiċjalment permezz ta' trattat fl 1 ta' Diċembru mir-re ta' Ayutthaya Narai . Madankollu, waqt l-agunija tiegħu, f’Ġunju 1688, is-suċċessur tiegħu Phetracha assedja l-fortizza ta’ Bangkok, u rnexxielu jkeċċihom f’Novembru ( Assedju ta’ Bangkok ).

Wara l-qerda mill- Burmiżi tal-kapitali Ayutthaya fl-1767, il-Ġeneral Taksin, li kien sar re, irtira 'l isfel ħafna aktar fin-nofsinhar ħdejn il-bokka tal-Chao Phraya lejn is-sit ta' Thonburi u ddeċieda li jwaqqaf il-kapital il-ġdid hemmhekk. Taksin ġie ddikjarat tal-ġenn u mwaqqa 'f'kolp ta' stat . Ġie eżegwit fis  u mibdul mill-Ġeneral Chakri li, taħt l-isem Phra Yot Fa, sar l-ewwel re tad- dinastija l-ġdida Chakri, li għadha tirrenja sal-lum. Phra Yot Fa ngħatat l-isem wara mewtu “ er I » tas-suċċessur tiegħu Rama III fil-qafas tas-sistema tal-appellanti rjali użata llum. Huwa ddeċieda, għal raġunijiet ta’ difiża, li jittrasferixxi l-kapital lejn ix-xatt tax-xellug f’Bangkok u beda kostruzzjonijiet fortifikati, illum il- Grand Palais (Palazz Irjali). Is-6 ta' April, 1782 tinżamm bħala d-data tat-twaqqif tal-belt kapitali Krungthep (Bangkok)  .

L-isem Bangkok jintuża mit-Tajlandiż f'dokumenti uffiċjali bl-Ingliż , iżda l-isem li jintuża fid-dokumenti uffiċjali bit -Tajlandiż huwa กรุงเทพมหานคร (Krungthep Mahanakhon).

## Monumenti notevoli
Il-belt essenzjalment għandha kważi 400 tempju Buddist , kollha jmorru mill-aħħar XVIII . seklu :

L-eqdem huwa Wat Pho (jew Wat Phra Chetuphon) u l-Buddha kbir mimdud tiegħu.

L-art tal-palazz rjali fihom Wat Phra Si Ratana Sasadaram (Wat Phra Kaeo) u l-Buddha Emerald tagħha, l-emblema nazzjonali.

Wat Saket, jew Tempju tal-Muntanja tad-Deheb, huwa mibni fuq għolja artifiċjali ta’ 75m; chedi tad-deheb tiegħu kien ikun fih parti mill-irmied veru tal-Buddha.

Wat Arun jew tempju tas-sebħ, fuq ix-xtut tax-xmara, għandu forma ta’ prang stil Khmer, għoli 85 metru.

Wat Traimit jiġbed il-glorja tiegħu mill-Buddha tad-Deheb ta’ 5.5 tunnellati, l-akbar statwa tad-deheb fid-dinja.

Wat Benchama Bophit huwa magħmul mill-irħam ta 'Carrara.

Wat Mahathat Yuwaratrangsarit.

**Bangkok** (bit- Tajlandiż : , **' jew aktar komunement **', “ Belt tal-Anġli » jew  ) hija l- kapitali tat -Tajlandja . Il-belt għandha wkoll l-istatus ta ' provinċja .

Il-belt tokkupa erja ta '   fid-Delta tax-Xmara Chao Phraya fiċ-ċentru tat-Tajlandja u n-numru ta' abitanti tagħha huwa aktar minn , aktar minn  ruħ jgħixu fiż-żona metropolitana tal-kapitali, aktar minn kulħadd ċentri urbani oħra fil-pajjiż.

L-għeruq ta 'Bangkok imorru lura għal post kummerċjali żgħir stabbilit matul ir- Renju ta' Ayutthaya fis-  fuq ix-xtut tax-Xmara Chao Phraya li kibret fl-importanza qabel saret is-sit tal-ewwel kapitali, Thonburi, fl-1768. Iżda d-data uffiċjali tal-fondazzjoni tagħha minn  l-ewwel re tad- dinastija Chakri, huwa l-, fuq ix-xatt l-ieħor tax-xmara. Bangkok tmur lura għas  fil-qalba tal-moviment tal-modernizzazzjoni tar-Renju tas- Siam, filwaqt li l-pajjiż kien taħt pressjoni minn nazzjonijiet kolonizzanti Ewropej. Il-belt hija mbagħad fl  x-xena tal-evoluzzjoni politika tat-Tajlandja, notevolment bl-abolizzjoni tal-monarkija assoluta, l-adozzjoni ta 'kostituzzjoni, u diversi taqlib politiku kultant vjolenti. Il-belt esperjenzat tkabbir tremend mis -sittinijiet u llum teżerċita influwenza ċentrali fuq il-ħajja politika, ekonomika, kulturali, akkademika u tal-midja tat-Tajlandja  .

L-isplużjoni ekonomika Ażjatika tas-snin tmenin u disgħin wasslet lil ħafna kumpaniji multinazzjonali biex jistabbilixxu l-kwartieri ġenerali reġjonali tagħhom f'Bangkok. Il-belt hija ċentru tan-negozju importanti. Hija wkoll pjattaforma internazzjonali għat-trasport u s-saħħa, kif ukoll għall-arti, il-moda, id-divertiment u t-turiżmu. Bangkok hija waħda mill-aktar bliet li jżuruha nies fid-dinja.

Hemm diversi spjegazzjonijiet għall-isem "Bangkok": Jista 'jkun il-kontrazzjoni ta' Bang Ma-Kok li tittraduċi bħala "post imħawla bis-siġar tal-għanbaqar"; Bang huwa spiss użat fl-isem ta 'bliet li jinsabu mal-baħar jew xmara, Ma-kok jirreferi għall-għanbaqar Java (Syzygium cumini). Teorija oħra tiċċita t-Tajlandiż Bang Koh (บางเกาะ), jiġifieri "raħal, distrett" u "gżira-s", allużjoni għall-pajsaġġ idemmgħu tal-belt. Ipoteżi oħra tiċċita l-Khmer Beung Kok: "art li tista 'tgħarraq (beung) bil-qasab (kok)"

## Trasport
Fl-1995, l-uniku netwerk tat-trasport pubbliku kien jikkonsisti f’xi 11,000 xarabank li jmorru mis-snin sebgħin. 

Illum, it-trasport pubbliku ewlieni f'Bangkok huma karozzi tal-linja, Skytrain (BTS) u Semi-Underground Metro (MRT), taxis, tuk-tuks u taxis tal-muturi. 

L-iżvilupp tal-belt fuq ix-xatt tax-xellug kien pjuttost empiriku u mwettqa mingħajr pjan urban. It-toroq prinċipali nħolqu bil-konkrit tal-khlong il-qadim. Il-gżejjer hekk maħluqa ġew ipprovduti b'toroq sekondarji msejħa soï. Dawn ħafna drabi jispiċċaw fi truf mejta xi awturi jsostnu wkoll li l-mod tradizzjonali ta 'żvilupp ta' Bangkok jikkonsisti preċiżament f'dawn ir-ramifikazzjonijiet erratiċi mill-arterji ewlenin. Bangkok hija bla dubju waħda mill-ibliet l-aktar storbjużi, l-aktar imniġġsa u l-aktar konġestjonati fid-dinja minħabba dan it-traffiku tal-karozzi anarkiku: fl-2004, il-megacity kellha 4.8 miljun vettura użata bħala medja 3 sigħat 12-il minuta kuljum; u fl-2019 għandha kważi 10 miljun vettura, li 2.5 minnhom jaħdmu bid-diżil.

L-urbanizzazzjoni minn distretti u l-preżenza tal-plottijiet qodma limitati minn kanali (khlong) trasformati fil-biċċa l-kbira tagħhom fi toroq jispjegaw id-diffikultà taċ-ċirkolazzjoni. Tabilħaqq, apparti l-boulevards ewlenin li jiċċirkoskrivu l-inħawi, it-toroq ta’ ġewwa (soï) ma jikkomunikawx ma’ xulxin u ħafna drabi jispiċċaw fi truf mejta, eskluża l-possibbiltà ta’ rotot sekondarji ta’ ħelsien, li jkomplu jikkonġestixxu t-toroq prinċipali. 

Fl-aħħarnett, il-belt reċentement żviluppat modi ġodda ta 'trasport pubbliku, li huma aktar nodfa u jagħmluha possibbli li tittaffa l-konġestjoni fit-toroq tal-belt.

**<big>Xarabank</big>** 

Huwa l-aktar trasport pubbliku użat f'Bangkok (4,000,000 passiġġier kuljum fl-2002). 

Diversi kumpaniji tal-karozzi tal-linja jivvjaġġaw lejn partijiet differenti tal-belt, kif ukoll il-bqija tal-pajjiż. 

Bangkok għandha linji regolari tal-karozzi tal-linja, b'xarabanks mhux bl-arja kondizzjonata u irħas. Ix-xarabanks u l-mini-buses bl-arja kkondizzjonati wkoll jaqsmu l-belt.

**<big>Trasport bil-ferrovija</big>** 

Bangkok hija moqdija minn netwerk ferrovjarju nazzjonali. Hua Lamphong Station (mibnija bejn l-1910 u l-1916) ilha l-istazzjon prinċipali ta 'Bangkok. Fl-2023, Bang Sue Station (Krung Thep Apiwat Central Station) tiftaħ u ssir iċ-ċentru ferrovjarju ewlieni tat-Tajlandja, li tissostitwixxi Hua Lamphong. 

Barra minn hekk, Bangkok kellha sistema tal-metro tal-ajru mill-1999, imsejħa Bangkok Mass Transit System (BTS) jew Bangkok SkyTrain (260,000 passiġġier kuljum fl-2002; 741,467 passiġġier kuljum fl-2020). Dan oriġinarjament huwa magħmul minn tliet linji ta’ vijadotti, li bħalissa qed jinbnew estensjonijiet tagħhom. Il-BTS jipprovdi konnessjonijiet veloċi u irħas għal żoni popolari ta 'Bangkok. Iż-żewġ linji eżistenti jaqsmu fi Pjazza Siam. Il-prezzijiet tal-biljetti jvarjaw minn 10 sa 40 baht.

Metro taħt l-art (MRT: Mass Rapid Transit) teżisti wkoll bil-ftuħ tal-ewwel linja semi-taħt l-art f’Awwissu 2004 (410,000 passiġġier kuljum fl-2017). Il-kostruzzjoni tal-metro ta 'Bangkok hija impriża partikolarment diffiċli, minħabba s-sottoħamrija tal-belt, magħmula minn alluvju mimli ilma. Infetaħ fl-2004, il-Metro ta 'Bangkok jgħaqqad diversi attrazzjonijiet turistiċi ewlenin ma' żoni tal-lukandi u tas-suq, kif ukoll id-distrett tan-negozju. Tiġri kuljum mis-6:00 a.m. sa nofsillejl.

**<big>Taxi</big>** 

Bangkok hija magħrufa għat-taxis bla għadd tagħha disponibbli kullimkien u fi kwalunkwe ħin, li l-maġġoranza l-kbira tagħhom huma Toyota Corollas fir-roża, isfar, blu jew aħdar. Peress li l-leġiżlazzjoni tirrikjedi li jaħdmu bil-gass, it-tniġġis naqas b'mod sinifikanti, għalkemm baqa' relattivament għoli. Il-belt għandha wkoll ħafna taxis tal-muturi (bejn 100,000 u 200,000) kif ukoll tuk-tuks fl-aktar postijiet turistiċi.

**<big>Trasport bl-ajru</big>** 

Bangkok hija moqdija minn 2 ajruporti: l-Ajruport ta 'Bangkok-Suvarnabhumi u l-Ajruport Internazzjonali ta' Don Muang. 

L-Ajruport ta 'Bangkok-Suvarnabhumi li jinsab 32 km fil-lvant taċ-ċentru ta' Bangkok laqa' 60.8 miljun passiġġier fl-2017. Iservi bħala bażi għal Thai Airways International u Bangkok Airways. 

L-Ajruport Internazzjonali ta 'Don Muang jinsab 24 km fit-tramuntana ta' Bangkok u jservi bħala bażi għall-kumpaniji Nok Air, AirAsia u Thai Lion Air.

**<big>Trasport tax-xmara</big>**

It-taxis tal-ilma (เรือจ้าง) jimxu max-Xmara Chao Phraya. Xi dgħajjes huma laneċ li jaqsmu x-xmara. Oħrajn iservu diversi mollijiet li jinsabu fuq iż-żewġ banek u jivvjaġġaw rotta lejn is-subborgi tat-Tramuntana ta’ Nonthaburi.

## Ġemellaġġ

*  Ankara (Turkija) ;
*  Canton (Ċina) ;
*  Astana (Każakistan) ;
*  Brisbane (Awstralja) ;
*  Budapest (Ungerija) ;
*  Chaozhou (Ċina) ;
*  Chongqing (Ċina) ;
*  Fukuoka (Ġappun) ;
*  George Town (Malażja) ;
*  Hanoi (Vjetnam) ;
*  Istanbul (Turkija) ;
*  Ġakarta (Indoneżja) ;
*  Lausanne (Żvizzera) ;
*  Manila (Filippini) ;
*  Moska (Russja) ;
*  Phnom Penh (Kambodja) ;
*  Prefettura ta' Aichi (Ġappun) ;
*  Prefettura ta' Fukuoka (Ġappun) ;
*  Busan (Korea t'Isfel) ;
*  Beijing (Ċina) ;
*  San Pietruburgu (Russja) ;
*  Shandong (Ċina) ;
*  Shanghai (Ċina) ;
*  Tianjin (Ċina) ;
*  Seoul (Korea t'Isfel) ;
*  Vientiane (Laos) ;
*  Tehran (Iran) ;
*  Washington (Stati Uniti) ;
*  Wuhan (Ċina).

## Referenzi