Knisja ta' Santa Margerita

Il-**Knisja ta' Santa Margerita** (bl-Ingliż: *Church of St. Margaret*) tinsab fuq l-artijiet tal-Abbazija ta' Westminster fil-Pjazza tal-Parlament, Londra, l-Ingilterra. Il-knisja hija ddedikata lil Margerita ta' Antjokja, u tifforma parti minn Sit ta' Wirt Dinji uniku tal-UNESCO flimkien mal-Palazz ta' Westminster u l-Abbazija ta' Westminster.

## Storja u deskrizzjoni
Il-knisja ġiet stabbilita fis-seklu 12 minn patrijiet Benedittini, sabiex in-nies li kienu jgħixu fl-inħawi qrib l-Abbazija setgħu jagħtu qima separatament fil-knisja parrokkjali iktar sempliċi tagħhom stess, u storikament kienet fi ħdan il-"mija ta' Ossulstone" fil-kontea ta' Middlesex. Fl-1914, fid-daħla ta' *Memorials of St. Margaret's Church, Westminster*, eks Rettur tal-Knisja ta' Santa Margerita, Hensley Henson, irrapporta dwar tradizzjoni Medjevali li l-knisja kienet antika daqs l-Abbazija ta' Westminster, u l-oriġini tagħha kienu marbuta mal-istess qaddis irjali, kif ukoll li "Iż-żewġ knejjes, kunventwali u parrokkjali, ilhom maġenb xulxin għal iktar minn tmien sekli - ovvjament, mhux il-verżjonijiet eżistenti, iżda knejjes iktar antiki li l-knejjes eżistenti huma s-suċċessuri tagħhom fl-istess sit".

Il-Knisja ta' Santa Margerita ġiet rikostruwita mill-1486 sal-1523, fuq l-istigazzjoni tar-Re Enriku VII, u l-knisja l-ġdida, li fil-biċċa l-kbira tagħha għadha teżisti sa llum il-ġurnata, ġiet ikkonsagrata fid-9 ta' April 1523. Issejħet bħala "l-aħħar knisja f'Londra mżejna skont it-tradizzjoni Kattolika qabel ir-Riformazzjoni", u fuq kull naħa ta' ħajt diviżorju kbir kien hemm statwi mpittrin b'mod rikk ta' Santa Marija u ta' San Ġwann, filwaqt li l-binja kellha diversi kappelli interni. Fis-snin 40 tas-seklu 16, il-knisja l-ġdida kważi twaqqgħet, meta Edward Seymour, l-Ewwel Duka ta' Somerset, ippjana li jwaqqa' l-knisja biex b'hekk ikollu materjali ta' kwalità tajba għall-Palazz ta' Somerset, il-palazz il-ġdid tiegħu f'The Strand. Bis-saħħa tar-reżistenza tal-parruċċani armati ma wettaqx il-pjanijiet li kellu.

Fl-1614, il-Knisja ta' Santa Margerita saret l-ewwel knisja parrokkjali tal-Palazz ta' Westminster, meta l-Puritani tas-seklu 17, li ma kinux kuntenti bl-Abbazija wisq liturġika, għażlu li jwettqu s-servizzi parlamentari tagħhom fi knisja li skonthom kienet iktar adattata: prattika li tkompliet minn dak iż-żmien 'l hawn.

Bejn l-1734 u l-1738, it-torri tal-Majjistral ġie rikostruwit skont id-disinn ta' John James; dak iż-żmien, l-istruttura kollha kienet miksija bil-ġebel ta' Portland. Il-portali tal-Lvant u tal-Punent ġew miżjuda wara meta J. L. Pearson kien l-arkitett. Fl-1878, il-knisja minn ġewwa ġiet irrestawrata sew u ġiet mibdula għad-dehra attwali tagħha minn Sir George Gilbert Scott, għalkemm bosta karatteristiċi tal-familja Tudor inżammu.

Fl-1863, waqt l-esplorazzjonijiet preliminari ta' tħejjija għal dan ir-restawr, Scott sab li diversi bibien kienu miksija x'aktarx b'ġilda umana. Wara li t-tobba eżaminaw il-ġilda, l-istoriċi Vittorjani ħarġu bit-teorija li l-ġilda x'aktarx kienet ta' William is-Sagristan, li organizza klikka kriminali li fl-1303 serqet mingħand ir-Re l-ekwivalenti ta' $100 miljun skont il-valur tal-lum. Kienet ħadma kumplessa, fejn kienu involuti diversi membri tal-klikka kriminali lebsin taparsi patrijiet iħawlu l-arbuxxelli fil-palazz. Wara sitt xhur mis-serqa kbira, l-oġġetti misruqa ġew moħbija f'dawk l-arbuxxelli. L-istoriċi kienu jemmnu li William is-Sagristan ġie mqaxxar ħaj bħala kastig u l-ġilda tiegħu ntużat biex jiġu miksija dawn il-bibien irjali, li inizjalment x'aktarx kienu jinsabu fil-Palazz ta' Westminster. Studju sussegwenti żvela li l-ġlud kienu ta' annimali tal-ifrat u mhux ta' bniedem.

Sas-snin 70 tas-seklu 20, l-għadd ta' nies li kienu jgħixu qrib il-knisja laħaq il-mijiet. Ir-responsabbiltà ekkleżjastika tal-parroċċa ġiet allokata mill-ġdid lill-parroċċi ġirien permezz tal-Att dwar l-Abbazija ta' Westminster u l-Knisja ta' Santa Margerita f'Westminster tal-1972, u l-knisja ġiet taħt l-awtorità tad-Dekan u tal-Konfraternità tal-Abbazija ta' Westminster.

F'Ottubru ta' kull sena tiġi ċċelebrata quddiesa tas-sena l-ġdida għall-Knisja Ortodossa Koptika fir-Renju Unit, u fl-2016 qaddes l-Isqof Angaelos.

Ir-Rettur tal-Knisja ta' Santa Margerita spiss ikun kanonku tal-Abbazija ta' Westminster.

### Twieqi kommemorattivi

Fost it-twieqi notevoli tal-knisja hemm it-tieqa tal-Lvant magħmula fl-1509 bil-ħġieġ ikkulurit Fjamming, li nħolqot biex tikkommemora l-wegħda taż-żwieġ ta' Katerina ta' Aragona lil Enriku VIII. Din kellha storja partikolari. Ingħatat minn Enriku VII lill-Abbazija ta' Waltham f'Essex, u max-Xoljiment tal-Monasteri, l-aħħar Patri Superjuri bagħatha lil kappella privata f'New Hall, Essex. Din spiċċat fil-pussess ta' Thomas Boleyn, l-Ewwel Konti ta' Wiltshire, missier Anne Boleyn, imbagħad f'idejn Thomas Radclyffe, it-Tielet Konti ta' Sussex, imbagħad f'idejn George Villiers, l-Ewwel Duka ta' Buckingham, imbagħad f'idejn Oliver Cromwell, imbagħad reġgħet lura għand it-Tieni Duka ta' Buckingham, imbagħad f'idejn il-Patri Ġeneral, id-Duka ta' Albemarle, imbagħad f'idejn John Olmius, u mbagħad f'idejn is-Sur Conyers ta' Copt Hall, Essex. Ibnu bigħ it-tieqa lill-parroċċa tal-Knisja ta' Santa Margerita fl-1758 għal erba' mitt guinea. Il-flus ġew minn għotja ta' £4,000 mingħand il-parlament lill-parroċċa dik is-sena għar-rinnovazzjoni tal-knisja u għar-rikostruzzjoni tal-presbiterju.

Twieqi oħra jikkommemoraw lil William Caxton, l-ewwel stampatur tal-Ingilterra, li ndifen fil-knisja fl-1491, lil Sir Walter Raleigh, li ġie ġustizzjat fil-bitħa interna tal-Palazz l-Antik u mbagħad indifen fil-knisja fl-1618, lill-poeta John Milton, parruċċan tal-knisja, u lill-Ammirall Robert Blake.

## Sit ta' Wirt Dinji
Il-Palazz ta' Westminster u l-Abbazija ta' Westminster, inkluż il-Knisja ta' Santa Margerita, ġew iddeżinjati bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1987.

Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' tliet kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-**kriterju (i)** "Rappreżentazzjoni ta' kapulavur frott il-kreattività tal-bniedem"; il-**kriterju (ii)** "Wirja ta' skambju importanti ta' valuri umani, tul perjodu ta' żmien jew fi ħdan żona kulturali fid-dinja, dwar l-iżviluppi fl-arkitettura jew it-teknoloġija, l-arti monumentali, l-ippjanar tal-bliet jew id-disinn tal-pajsaġġ"; u l-**kriterju (iv)** "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem".

## Żwiġijiet
Apparti ż-żwiġijiet tal-parruċċani tagħha, il-knisja kemm-il darba ntużat għal diversi żwiġijiet komunitarji ta' Membri Parlamentari, kif ukoll pari u uffiċjali tal-House of Lords u tal-House of Commons. Fost iż-żwiġijiet notevoli:

* il-5 ta' Lulju 1631: Edmund Waller u Anne Banks, li kienet werrieta u membru tal-Qorti tal-Aldermen, iżżewġu fil-knisja kontra l-ordnijiet tal-Qorti u tal-Kunsill Privat tal-Ingilterra. Waller preċedentement kien ħa l-għarusa iżda ġie mġiegħel jirritornaha. Minkejja l-ilment tal-Kamra Superjuri (Star Chamber), Waller ingħata l-maħfra mir-Re Karlu I;
* it-13 ta' Mejju 1654: Lady Mary Springett (l-omm tar-rispett ta' William Penn) u Isaac Pennington;
* l-1 ta' Diċembru 1655: Samuel Pepys u Elisabeth Marchant de St. Michel;
* it-12 Novembru 1656: John Milton u Katherine Woodcock;
* it-12 ta' Ġunju 1895: William Hicks u Grace Lynn Joynson;
* it-12 ta' Settembru 1908: Winston Churchill u Clementine Hozier;
* il-21 ta' April 1920: Harold Macmillan u Lady Dorothy Cavendish;
* it-18 ta' Lulju 1922: Lord Louis Mountbatten u Edwina Ashley;
* it-8 ta' Ottubru 1993: David Armstrong-Jones, il-Viskonti Linley, u l-Onorevoli Serena Stanhope.

Żwiġijiet notevoli oħra jinkludu uħud taż-"Żgħażagħ Għorrief".

## Magħmudijiet

* Charles Weston, it-Tielet Konti ta' Portland, id-19 ta' Mejju 1639;
* Barbara Villiers, l-unika wild ta' Lord Grandison u l-maħbuba rjali futura tar-Re Karlu II, ġiet mgħammda fil-knisja fis-27 ta' Novembru 1640;
* Charles Montagu, l-Ewwel Konti ta' Halifax, ġie mgħammed fil-knisja fit-12 ta' Mejju 1661;
* Charles FitzRoy, it-Tieni Duka ta' Cleveland, l-ikbar iben ta' Barbara Villiers, ġie mgħammed fil-knisja fis-16 ta' Ġunju 1662, meta isem il-missier ingħata lir-raġel tagħha, Lord Castlemaine, minflok ir-Re, li iktar 'il quddiem irrikonoxxa l-wild bħala tiegħu. F'Ottubru 1850 *The Gentleman's Magazine* rrapportat din l-entrata u sostniet li kienet "verità mhux magħrufa" u "fatt ġdid fl-istorja sigrieta ta' Karlu II";
* Thomas Pelham-Clinton, it-Tielet Duka ta' Newcastle, it-28 ta' Lulju 1752;
* Olaudah Equiano, skjav li xtara l-ħelsien tiegħu stess, u li sar abolizzjonist ewlieni, ġie mgħammed bħala Gustavus fid-9 ta' Frar 1759, meta ġie deskritt fir-reġistru parrokkjali bħala "Gustavus Vassa, persuna ta' karnaġjon sewda li twieled f'Carolina 12-il sena ilu".

## Difniet

* William Caxton, 1491;
* John Sutton, it-Tielet Baruni Dudley, "Lord Quondam", it-18 ta' Settembru 1553; u martu Lady Cicely Grey, it-28 ta' April 1554;
* Nicholas Ludford, 1557;
* John Sheppard, Diċembru 1558, kompożitur;
* Blanche Parry, 1590;
* Thomas Churchyard, 1604, poeta, suldat u membru tal-qorti ta' Eliżabetta;
* Sir Walter Raleigh, 1618;
* William Murray, it-Tieni Konti ta' Tullibardine, it-30 ta' Lulju 1627;
* Edward Grimeston, l-14 ta' Diċembru 1640;
* Wara r-Restawr tal-Monarkija, fl-1661 diversi Parlamentari li kienu ndifnu fl-Abbazija ta' Westminster, l-Ammirall Robert Blake, Denis Bond, Nicholas Boscawen, Mary Bradshaw, Sir William Constable, l-Ammirall Richard Deane, Isaac Dorislaus, Anne Fleetwood, Thomas Hesilrige, Humphrey Mackworth, Stephen Marshall, Thomas May, John Meldrum, Admiral Edward Popham, John Pym, Humphrey Salwey, William Strong, William Strode, u William Twisse, kellu tneħħew minn hemm u ndifnu mill-ġdid f'fossa mhux immarkata fl-art madwar il-Knisja ta' Santa Margerita, fuq ordni tar-Re Karlu II. Fil-ħajt estern fuq ix-xellug tad-daħla prinċipali tal-Punent hemm mafkar għalihom.
* Mary [Davies] [imwielda fl-1675], armla ta' Sir Thomas Grosvenor, it-Tielet Barunett; indifnet fl-art madwar il-knisja, qrib il-portal tat-Tramuntana;
* Wenceslas Hollar, Marzu 1677;
* Thomas Blood, 1680;
* John West, is-Sitt Baruni De La Warr, 1723;
* l-Isqof Nicholas Clagett, 1746;
* Elizabeth Elstob, femminista bikrija, 1756;
* Henry Constantine Jennings, 1819;
* Ignatius Sancho, kompożitur, kittieb, abolizzjonista tal-iskjavitù.

## Funerali u servizzi funebri

* Jeremy Thorpe, eks mexxej tal-Partit Liberali;
* Antony Armstrong-Jones, l-Ewwel Konti ta' Snowdon;
* Lady Elizabeth Shakerley.

## Avvenimenti notevoli oħra
Jum l-Għid tal-1555 matul ir-renju ta' Marija I, patri Protestant eks Benedittin, William Flower darab lill-patri li kien qed jagħti s-sagrament. Huwa nidem talli darab lill-patri iżda ma nidimx għar-raġuni li wasslitu biex iwettaq dak l-att, li kienet ir-rifjut tad-duttrina tat-trasformazzjoni tal-ġisem u d-demm ta' Kristu. B'hekk ġie ġustizzjat għal ereżija u ġimgħa wara qatgħulu idejh u tawh in-nar quddiem il-knisja.

Matul l-Ewwel Gwerra Dinjija, Edward Lyttelton, is-surmast ta' Eton, ta omelija fil-knisja dwar it-tema tal-"imħabba għall-għadu", u ppromwova l-fehma li kwalunkwe trattat ta' wara l-gwerra mal-Ġermanja kellu jkun wieħed ġust u mhux vendikattiv. Wara l-quddies, kellu jitlaq il-knisja mill-bieb ta' wara, filwaqt li għadd ta' dimostranti bdew ikantaw *Viva l-Gran Brittanja!* bħala protesta għall-attitudni tiegħu.

## Korijiet
Il-korijiet tal-Knisja ta' Santa Margerita jiġu fornuti mill-Iskola ta' Westminster. Il-knisja ospitat ukoll l-ewwel spettaklu tal-Kor tal-Parlament tar-Renju Unit taħt Simon Over fis-sena 2000.

## Orgni
Fl-1806 ġie installat orgni minn John Avery. L-orgni attwali nbena minn J. W. Walker & Sons Ltd. Speċifikazzjoni tal-orgni tista' tinstab fir-Reġistru Nazzjonali tal-Orgnijiet.

## Retturi
Mackenzie Walcott jelenka dawn li ġejjin bħala membri tal-kleru fit-tmun:

* għall-ħabta tal-1503: Sir John Conyers, membru tal-kleru;
* għall-ħabta tal-1509: Sir John Symes, membru tal-kleru;
* għall-ħabta tal-1519: is-Sur Hall, membru tal-kleru;
* għall-ħabta tal-1521: Sir Robert Danby, membru tal-kleru;
* għall-ħabta tal-1530: William Tenant, membru tal-kleru;
* 1594: William Drap;
* għall-ħabta tal-1610: William Murrey;
* għall-ħabta tal-1621: Prosper Styles, membru tal-kleru;
* għall-ħabta tal-1622: Isaac Bargrave, membru tal-kleru;
* għall-ħabta tal-1638: Gilbert Wymberly, membru tal-kleru;
* 1640: Stephen Marshall, lekċerer;
* 1642: Samuel Gibson;
* 1644: is-Sur Eaton, membru tal-kleru;
* 1649: John Binns;
* 1657: is-Sur Wyner / is-Sur Warmstree, lekċerer;
* 1661: William Tucker, membru tal-kleru;
* għall-ħabta tal-1670: William Owtram (membru tal-kleru wkoll fl-1664);
* 1679-1683: Thomas Sprat;
* 1683-1724†: Nicholas Onley;
* 1724-1730†: Edward Gee;
* 1730-1734: James Hargrave;
* 1734-1753†: Scawen Kenrick;
* 1753-1784†: Thomas Wilson;
* 1784-1788†: John Taylor;
* 1788-1796†: Charles Wake;
* 1796-1827†: Charles Fynes-Clinton;
* 1828-1835: James Webber.

Skont l-Att dwar il-Kummissarji Ekkleżjastiċi tal-1840, dan ir-rwol ta' rettur kien anness mar-rwol ta' kanonku tal-Abbazija ta' Westminster li dak iż-żmien kien okkupat minn Henry Hart Milman. Fil-fatt hu u s-suċċessuri tiegħu bħala kanoniċi kienu jkunu retturi *ex officio*. Dan l-arranġament baqa' sal-1978. Ir-Rettur spiss (u kontinwament mill-1972 sal-2010) kien ikun ukoll il-Kappillan tal-iSpeaker tal-House of Commons.

* 1835-1849: Henry Hart Milman;
* 1849-1864†: William Cureton;
* 1864-1876†: William Conway;
* 1876-1895: Frederic Farrar (Kappillan tal-iSpeaker ukoll mill-1890);
* 1895-1899: Robert Eyton;
* 1899-1900: Joseph Armitage Robinson;
* 1900-1912: Hensley Henson;
* 1912-1936†: William Hartley Carnegie (Kappillan tal-iSpeaker ukoll mill-1916);
* 1936-1940†: Vernon Storr;
* 1941-1946: Alan Don (Kappillan tal-iSpeaker ukoll mill-1936);
* 1946-1956: Charles Smyth;
* 1957-1969: Michael Stancliffe (Kappillan tal-iSpeaker ukoll mill-1961);
* 1970-1978: David Edwards (Kappillan tal-iSpeaker ukoll mill-1972);
* 1978-1982: John Baker (Kappillan tal-iSpeaker ukoll);
* 1982-1987: Trevor Beeson (Kappillan tal-iSpeaker ukoll);
* 1987-1998: Donald Gray (Kappillan tal-iSpeaker ukoll);
* 1998-2010: Robert Wright (Kappillan tal-iSpeaker ukoll);
* 2010-2016: Andrew Tremlett;
* 2016-2020: Jane Sinclair;
* 2020-preżent: Anthony Ball.

† *Ir-rettur miet waqt li kien fil-kariga.*

## Organisti
Fost l-organisti li daqqew l-orgni fil-Knisja ta' Santa Margerita hemm:

* Robert Whyte, 1570-1574;
* John Egglestone;
* John Parsons, 1616-1621 (l-organista tal-Abbazija ta' Westminster ta' dak iż-żmien);
* John Hilton, 1628-1657(?);
* John Blow, 1695-????;
* Bernard Smith, 1676-1708;
* Henry Turner, 1708-????;
* John Illam, ????-1726;
* Edward Purcell, iben Henry Purcell, 1726-1740;
* James Butler, 1740-1772;
* William Rock, 1774-1802;
* Michael Rock, 1802-1809;
* John Bernard Sale, 1809-1838;
* T.G. Baines, għall-ħabta tal-1864;
* Walter Galpin Alcock, ????-1896;
* Edwin Lemare, 1897-1902;
* Reginald Goss-Custard, 1902-1914;
* Edwin Stephenson, 1914-1922 (l-eks organista tal-Katidral ta' San Filep, Birmingham);
* Edgar Stanley Roper, ????-1929 (organista u kompożitur ukoll tal-Kappella Rjali tal-Maestà Tiegħu fil-Palazz ta' San Ġakbu);
* Herbert Dawson, 1929-1965;
* Martin Neary, 1965-1972;
* Richard Hickox, 1972-1982;
* Thomas Trotter, 1982-????.

## Gallerija

Stampa:StMargeretsChurch-London-February2016.jpg|Tabella bl-informazzjoni dwar il-knisja.
Stampa:Saint.margarets.overall.london.arp.jpg|Il-Knisja ta' Santa Margerita. Fuq ix-xellug hemm it-Torri ta' Eliżabetta tal-Palazz ta' Westminster u fuq il-lemin hemm l-Abbazija ta' Westminster.
Stampa:St.margarets.church.westminster.arp.750pix.jpg|Veduta tal-Knisja ta' Santa Margerita wara l-Big Ben mil-London Eye.
Stampa:Saint.margarets.interior.london.arp.jpg|In-navata tal-knisja.


## Referenzi