Park Nazzjonali ta' Niokolo-Koba

Il-**Park Nazzjonali ta**' **Niokolo-Koba** (bil-Franċiż: *Parc National du Niokolo Koba*, PNNK) huwa Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO u żona protetta naturali fix-Xlokk tas-Senegal qrib il-fruntiera mal-Guinea. Il-park huwa moqdi mill-Ajruport ta' Niokolo-Koba b'mitjar mhux pavimentat.

## Deskrizzjoni
Dan is-sit ġie stabbilit bħala riżerva fl-1925, u bħala park nazzjonali tas-Senegal fl-1 ta' Jannar 1954. Il-park twessa' fl-1969, u fl-1981 tniżżel bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO u bħala Riżerva ta' Bijosfera MAB tal-UNESCO. Fl-2007 is-sit tniżżel fil-lista tas-siti tal-UNESCO fil-periklu.

Mill-2005, iż-żona protetta titqies bħala Unità ta' Konservazzjoni tal-Iljuni.

## Ġeografija

Il-park jinsab f'reġjun ta' artijiet għoljin li minnhom tnixxi l-parti ta' fuq tax-xmara Gambja, lejn il-Majjistral tal-fruntiera mal-Guinea. Il-park ta' bijosfera stess ikopri xi 9,130 kilometru kwadru, f'ark kbir mir-Reġjun ta' Casamance/Kolda ta' Fuq fil-fruntiera mal-Guinea-Bissau sar-Reġjun ta' Tambacounda ftit mijiet ta' kilometri mill-fruntiera mal-Guinea qrib ix-Xlokk tas-Senegal. L-altitudni tiegħu jvarja minn 16-il metru sa għoli ta' 311 metri.

## Flora
Il-biċċa l-kbira tal-park hija savanna tal-boskijiet u foresti semiaridi Sudaniżi, b'irqajja' kbar ta' artijiet mistagħdra bis-siġar u artijiet mistagħdra staġonali. Il-park fih iktar minn 1,500 speċi ta' pjanti u 78 % tal-foresti fil-beraħ fis-Senegal.

Bosta siġar u arbuxxelli huma miksija b'veġetazzjoni folta tul ix-xtut tax-xmara, u din il-veġetazzjoni tinbidel skont l-art u l-ħamrija. Fil-widien u fil-pjanuri, hemm żoni enormi fejn tikber is-savanna tal-ħaxix u tal-ispeċi *Vetiveria*. Il-bwar tal-ħaxix twil tipikament jikkonsistu mill-*Paspalum arbiculare* u mill-*Echinochloa*. Fil-foresti nexfin jikbru speċijiet Sudaniżi. Hemm ukoll żoni fejn jikber il-bambù.

Fil-widien u fil-foresti tawwalin, l-ispeċijiet jirriflettu l-klima tan-Nofsinhar tal-Guinea, u hemm prevalenza kbira tal-ljani tropikali.

L-ispeċijiet semiakkwatiċi jgħixu fuq max-xtut tax-xmara, u l-pjanti annwali li jgħebu meta jogħla l-ilma tax-xmara spiss jikbru fil-pjanuri tal-għargħar bir-ramel. Fit-tarf tal-għadajjar, hemm foresti nexfin u savanna bil-ħaxix li jikbru skont il-livell ta' umdità jew il-kumpattezza tal-ħamrija. Xi kultant arbuxxelli ħoxnin imsejħa *Mimosa pigra* jokkupaw iċ-ċentru tal-artijiet mistagħdra.

## Fawna

Il-park nazzjonali huwa magħruf għall-organiżmi selvaġġi tiegħu. Skont stimi tal-gvern tas-Senegal il-park fih 20 speċi ta' anfibji, 60 speċi ta' ħut, 38 speċi ta' rettili (erba' minnhom fkieren tal-art). Hemm madwar 80 speċi ta' mammiferi. Dawn (sal-2015 kienu) jinkludu madwar 11,000 buflu, 6,000 ippopotamu, 400 eland ġgantesk tal-Punent, 50 iljunfant, 120 iljun, 150 chimpanzee, 3,000 waterbuck (*Kobus ellipsiprymnus*), 2,000 duiker komuni (*Sylvicapra grimmia*), għadd mhux magħruf ta' xadini colobus ħomor (*Colobus badius rufomitratus*) u ftit leopardi Afrikani u klieb selvaġġi tal-Punent tal-Afrika rari (*Lycaon pictus manguensis*), għalkemm kien maħsub li din l-ispeċi kienet inqerdet mill-pajjiż.

Mammiferi oħra jinkludu l-għażżiela, il-babwini tal-Guinea, ix-xadini ħodor, ix-xadini patas u l-ħnieżer selvaġġi tan-nejbiet.

Fi ħdan il-park intlemħu madwar 330 speċi ta' għasafar, l-iktar notevoli fosthom huwa l-pitarra tal-Arabja, il-grawwa tal-kappa sewda, il-buċerotidu tal-art tal-Abissinja (*Bucorvus abyssinicus*), l-ajkla *Polemaetus bellicosus*, il-bateleur (*Terathopius ecaudatus*), u l-papra ta' wiċċha abjad (*Dendrocygna viduata*).

Hemm ukoll rettili, fosthom tliet speċijiet ta' kukkudrilli u erba' speċijiet ta' fkieren tal-art.

## Sit ta' Wirt Dinji
Il-Park Nazzjonali ta' Niokolo-Koba ġie ddeżinjat bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1981.

Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' kriterju wieħed tal-għażla tal-UNESCO: il-**kriterju (x)** "Post fejn hemm l-iktar ħabitats naturali importanti u sinifikanti għall-konservazzjoni fil-post tad-diversità bijoloġika, inkluż fejn hemm speċijiet mhedda ta' valur universali straordinarju mill-perspettiva tax-xjenza jew tal-konservazzjoni".

## Referenzi