Oqbra ta' Mozu

L-**Oqbra ta**' **Mozu** (bil-Ġappuniż: 百舌鳥古墳群, ***Mozu kofungun***) huma grupp ta' *kofun* (bil-Ġappuniż: 古墳) — oqbra megalitiċi — fil-belt ta' Sakai, il-Prefettura ta' Osaka, il-Ġappun. Oriġinarjament il-grupp kien jikkonsisti minn iktar minn 100 qabar, iżda issa fadal inqas minn 50 % b'għamla ta' toqba tas-serratura, ċirkolari u rettangolari/kwadra.

Huwa maħsub li l-Qabar ta' Daisenryo (bil-Ġappuniż: 大仙陵古墳, *Daisenryō kofun*), l-ikbar *kofun* fil-Ġappun, inbena matul perjodu ta' 20 sena f'nofs is-seklu 5 W.K. matul il-Perjodu tal-*Kofun*. Filwaqt li dan ma jistax jiġi kkonfermat bir-reqqa, huwa aċċettat b'mod ġenerali li l-qabar inbena għall-Imperatur Nintoku. L-Aġenzija tas-Sjieda Imperjali ssostni dan il-ħsieb.

## Pożizzjoni
Ir-Raggruppament Funebri Antik ta' Mozu jinsab fil-belt ta' Sakai li tinsab fi ħdan il-Prefettura ta' Osaka. It-tumbati funebri nbnew fuq promontorju faċċata tal-Bajja ta' Osaka qrib il-kosta tal-qedem u huma mifruxa fuq medda ta' madwar 4 kilometri mil-Lvant għall-Punent u mit-Tramuntana għan-Nofsinhar. Ir-Raggruppament Funebri Antik ta' Furuichi jinsab fil-bliet fil-qrib ta' Habikino u ta' Fujiidera.

## [[Storja]]
Fl-arċipelagu Ġappuniż, inbnew iktar minn 20,000 qabar (*kofun*), bħala tumbati funebri tal-ħamrija u tal-ġebel fuq l-oqbra tal-klassi mexxejja. Dawn inbnew bejn l-aħħar parti tas-seklu 3 u s-seklu 6. Kien l-eqqel perjodu ta' kostruzzjoni ta' dawn it-tipi ta' oqbra. Jirrappreżentaw tradizzjoni kulturali li hija espressjoni ta' "għamliet u disinni tal-kofun" tal-ordni ġerarkika soċjopolitika u tar-rabta li kienet prevalenti f'dak il-perjodu bejn ir-reġjuni. Dan il-perjodu huwa mlaqqam bħala l-Perjodu tal-*Kofun*. L-iżjed mawżolej imperjali prominenti f'dan ir-raggruppament ta' tumbati funebri huma dawk tal-Imperatur Nintoku u tal-Imperatur Richū.

Fir-raggruppament tal-oqbra ta' Mozu hemm 44 tumbata funebri, inkluż dawk li nqerdu parzjalment. Minnhom, 19 ġew iddeżinjati bħala Siti Storiċi Nazzjonali, u separatament, l-Aġenzija tas-Sjieda Imperjali ddeċidiet li tlieta huma mawżolej imperjali, tnejn huma "Siti Funebri ta' Referenza", u 18 huma *baichō* jew mawżolej anċillari kkollegati ma' mawżolew imperjali. Fl-imgħoddi kien hemm iktar minn 100 tumbata funebri, iżda minħabba l-iżvilupp rapidu tal-art residenzjali wara t-Tieni Gwerra Dinjija, iktar minn nofs it-tumbati funebri nqerdu.

Fl-2010, il-gvern Ġappuniż ippropona li l-*Kofun* ta' Daisen u r-raggruppament kollu tal-Oqbra ta' Mozu u ta' Furuichi jiġu ddeżinjati bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO. 9 snin wara fis-6 ta' Lulju 2019, is-sit ġie approvat u tniżżel fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO.

## Sit ta' Wirt Dinji
Ir-Raggruppamenti Funebri Antiki ta' Mozu-Furuichi Kofungun ġew iddeżinjati bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-2019 u ġew estiżi fl-2023.

Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-**kriterju (iii)** "Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta' tradizzjoni kulturali jew ta' ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet"; u l-kriterju (iv) "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem".

## Karatteristiċi

Il-*kofun* inbnew b'bosta għamliet u daqsijiet b'disinni differenti. Uħud għandhom għamla ċirkolari jew kwadra sempliċi (*empun* u *hōfun*). Il-kbar għandhom għamla ta' toqba tas-serratura (*zempō kōenfun*); dawn jirrappreżentaw l-ogħla klassi ta' *kofun* u nbnew b'dettall kbir. It-tliet aspetti prominenti ta' dawn il-*kofun* huma d-daqs enormi tagħhom, li huma mdawrin b'diversi ħniedaq, u li huma mdawrin b'bosta *kofun* sekondarji.

Fil-Pjanura ta' Osaka u fil-Baċir ta' Nara, li kienu ċ-ċentru kulturali tal-Perjodu tal-*Kofun*, l-oqbra ttundjati b'għamla ta' toqba tas-serratura nbnew b'kobor enormi, u fosthom ir-Raggruppamenti Funebri Antiki ta' Mozu-Furuichi huma l-iżjed prominenti. Dawn huma maqsuma f'żewġ gruppi ta' *kofun* li jmorru lura għall-aħħar parti tas-seklu 4 u għall-bidu tas-seklu 6. Dawn il-*kofun* huma l-ikbar fil-pajjiż. Il-*Kofun* ta' Nintoku-tennō-ryō, hija tumbata funebri waħda twila 486 metru (1,594 pied) u mdawra b'ħandaq u b'fortifikazzjoni twal 840 metru (2,760 pied); jingħad li din hija l-ikbar tumbata funebri fid-dinja. Dan ir-raggruppament jinkludi wkoll il-*Kofun* ta' Richū-tennō-ryō, b'tumbata funebri twila 360 metru (1,180 pied) li jingħad li hija t-tielet l-ikbar fil-pajjiż.

Grupp ieħor ta' tumbati funebri, li jinsab madwar 10 kilometri (6.2 mili) 'il bogħod mir-Raggruppament Funebri Antik ta' Mozu, huwa magħruf bħala r-Raggruppament Funebri Antik ta' Furuichi. Dan jinkludi l-*Kofun* ta' Ōjin-tennō-ryō twila 425 metru (1,394 pied), li jingħad li hija t-tieni l-ikbar fil-pajjiż. Dan il-grupp fih ukoll 11-il *kofun* enormi ttundjat b'għamla ta' toqba tas-serratura, b'tumbata funebri twila 200 metru (660 pied) jew iktar.

Karatteristika ta' dawn it-tumbati funebri hi li fihom – flimkien mal-persuni midfuna – oġġetti funebri magħmula mill-ħadid, armi milbusa mill-individwi, fosthom ponot tal-vleġeġ, xwabel, il-parti tal-ħadid tal-imgħażqiet u tal-pali, u bosta oġġetti simili oħra. Fit-tumbati funebri nstabu wkoll oġġetti antiki magħmula mill-bronż indurat, fosthom xedd u qafliet taż-żwiemel.

Il-*Kofun* ta' Daisen huwa twil madwar 500 metru (1,600 pied) u wiesa' 300 metru (980 pied) fl-iktar punt wiesa' tiegħu, filwaqt li l-erja kollha tal-qabar hija twila 840 metru (2,760 pied). It-tumbata funebri hija mdawra bi tliet ħniedaq, u togħla madwar 35 metru 'l fuq mill-art tal-madwar. L-ogħla punt huwa ta' 47 metru (154 pied), u dan kien ikun viżibbli saħansitra għal dawk li kienu jbaħħru qrib il-Bajja ta' Osaka. Il-ħandaq intern huwa l-usa' fost il-ħniedaq b'wisa' ta' madwar 60 metru (200 pied). It-tumbata funebri għandha erja ta' madwar 100,000 metru kwadru (1,100,000 pied kwadru), u l-qabar kollu għandu erja ta' 460,000 metru kwadru (5,000,000 pied kwadru).

Illum, il-qabar mhuwiex aċċessibbli u huwa protett mill-Aġenzija tas-Sjieda Imperjali fiċ-ċentru tal-Belt ta' Sakai. Il-ħniedaq żammew u jipprovdu kenn għall-ħut u għall-għasafar tal-ilma. It-tumbata funebri nnifisha hija miksija bil-ħaxix ħażin. Hemm pjattaforma ta' osservazzjoni aċċessibbli mit-tieni ħandaq (nofsani) fin-naħa tan-Nofsinhar tas-sit. Il-pjattaforma ta' osservazzjoni tinsab 500 metru 'l bogħod mill-Istazzjon ta' Mozu tal-Linja ta' Hanwa u tinsab faċċata tal-Mużew tal-Belt ta' Sakai. Dan il-mużew jipprovdi informazzjoni dwar il-*kofun* u l-istorja tagħha lill-viżitaturi.

## Gallerija

File:NintokuTomb_Aerial_photograph_2007.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:NintokuTomb_Aerial_photograph_2007.jpg|alt=|Daisenryo Kofun, 2.8&nbsp;km in circumference and the largest kofun in Japan, is thought to be the Tomb of Emperor Nintoku.
File:Kamiishizu_Misanzai_Kofun_Aerial_photograph_2007.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kamiishizu_Misanzai_Kofun_Aerial_photograph_2007.jpg|alt=|Kamiishizu Misanzai Kofun
File:Haze_Nisanzai_Kofun_zenkei.JPG|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Haze_Nisanzai_Kofun_zenkei.JPG|Haze Nisanzai Kofun
File:Mozu_Gobyo-yama_Kofun_zenkei.JPG|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Mozu_Gobyo-yama_Kofun_zenkei.JPG|Mozu Gobyo-yama Kofun
File:Tadeiyama_Kofun_Aerial_photograph_2007.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Tadeiyama_Kofun_Aerial_photograph_2007.jpg|alt=|Tadeiyama Kofun
File:Itasuke_Kofun_zenkei.JPG|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Itasuke_Kofun_zenkei.JPG|Itasuke Kofun


## Referenzi