Assemblea Federali (l-Isvizzera)

L **-Assemblea Federali**  (    ;    ;    ) hija s-setgħa leġiżlattiva u l-awtorità suprema tal -Isvizzera (suġġett għad- drittijiet tal-poplu u l-cantons ).

Jiġbor flimkien żewġ kmamar ta’ importanza ugwali : il -Kunsill Nazzjonali, li jirrappreżenta l-poplu (200 deputat, imqassma proporzjonalment mal-popolazzjoni tal-cantons) ; u l- Kunsill tal-Istati, li jirrappreżenta l-cantons (46 deputat), jiġifieri tnejn għal kull canton (20) u wieħed għan- nofs cantons ta’ qabel  (6), tkun xi tkun il-popolazzjoni tagħhom.

Iż-żewġ kunsilli jpoġġu separatament ħafna mill-ħin u kull deċiżjoni teħtieġ il-qbil taż-żewġ kmamar. Għal ċerti deċiżjonijiet, bħal elezzjoni, huma jpoġġu fl-istess ħin fil-Kamra tal-Kunsill Nazzjonali . Id-deputati tal- Kunsill Nazzjonali joqogħdu fil-post tas-soltu tagħhom u d-deputati tal- Kunsill tal-Istati joqogħdu mhux skont l-affiljazzjoni politika iżda skont il-canton, fuq wara tal-kamra fuq sedili li jintwew . Iż-żewġ kmamar ġeneralment jiltaqgħu erba’ darbiet fis-sena fi tmiem kull sessjoni, prinċipalment għall-voti finali.

## Storiku
Qabel il-ħolqien tal-istat federali fl-1848, l-uniku organu ċentrali tal-istat kien id-Dieta Federali. Wara l-Gwerra tas-Sonderbund fl-1847, kienet responsabbli għat-tfassil ta' Kostituzzjoni federali. L-organizzazzjoni tas-setgħa leġiżlattiva mbagħad rat opinjonijiet differenti jħabbtu wiċċhom, b’mod partikolari fir-rigward tar-rappreżentanza tad-diversi cantons: ir-radikali, fil-maġġoranza fl-akbar cantons, imbuttaw għal sistema fejn ir-rappreżentanza kienet purament proporzjonali għall-popolazzjoni ta’ kull canton. ; il-cantons iż-żgħar, min-naħa tagħhom, jibżgħu li jiġu emarġinati. Fl-aħħarnett, wara dibattiti twal, instab kompromess bl-adozzjoni tal-mudell Amerikan tal-bikameraliżmu: il-parlament se jkun magħmul minn żewġ kmamar b’poter ugwali, u jkun meħtieġ il-qbil tat-tnejn biex tittieħed deċiżjoni. Il-Kunsill Nazzjonali, li jirrappreżenta lill-poplu, se jkun magħmul minn rappreżentanti minn kull canton, bid-distribuzzjoni tagħhom tkun proporzjonali mal-popolazzjoni tal-cantons, filwaqt li l-Kunsill tal-Istati, li jirrappreżenta lill-cantons, se jkun magħmul mill-istess numru ta’ rappreżentanti minn kull canton , bħad-Dieta. Skont il-Kostituzzjoni tal-1848, l-Assemblea Federali hija "l-awtorità suprema tal-Konfederazzjoni".

Id-Dieta aċċettat l-abbozz tal-kostituzzjoni f’Ġunju 1848, imbagħad, fit-12 ta’ Settembru, wara l-vot tal-cantons differenti, innutat li l-Kostituzzjoni kienet ġiet approvata u ppronunzjat ix-xoljiment tagħha stess fit-22 ta’ Settembru, kif previst mid-dispożizzjonijiet transitorji tat-test. approvati. Matul ix-xahar ta’ Ottubru 1848, ġew organizzati elezzjonijiet fil-cantons biex jiġu eletti deputati. Wara ftit ġlied, partikolarment fil-canton ta’ Fribourg, ir-riżultati tħabbru u kkonfermaw ir-rebħa tar-radikali li rebħu aktar minn tliet kwarti tas-siġġijiet fil-Kunsill Nazzjonali u 30 mill-44 siġġu fil-Kunsill tal-Istati. Fis-16 ta’ Novembru, 1848, il-Parlament eleġġa l-ewwel Kunsill Federali. 

Fl-1874, wara r-reviżjoni tal-Kostituzzjoni u l-introduzzjoni ta 'drittijiet popolari estensivi, l-Assemblea Federali saret "l-awtorità suprema tal-Konfederazzjoni soġġetta għad-drittijiet tan-nies u l-cantons".

L-organizzazzjoni taż-żewġ Kunsilli ftit inbidlet maż-żmien. Meta nħoloq il-Kunsill Nazzjonali, in-numru totali ta’ siġġijiet kien 111. Dan in-numru ma kienx iffissat u evolva proporzjonalment għat-tkabbir tal-popolazzjoni Żvizzera sal-1962 meta n-numru finali ta’ siġġijiet ġie stabbilit għal 200. ; it-tul tal-mandat, min-naħa tiegħu, żdied minn 3 snin oriġinarjament għal 4 snin fl-1931. Il-metodu tal-elezzjoni, oriġinarjament skont is-sistema tal-maġġoranza, inbidel għas-sistema proporzjonali fl-1918. Il-Kunsill tal-Istati, kif kien modifikata biss fl-1979, biż-żieda ta’ żewġ sedili ġodda għall-Canton ta’ Jura li kienu għadhom kif inħolqu.

## Organizzazzjoni, elezzjoni u kompożizzjoni
L-Assemblea Federali hija magħmula mill-Kunsill Nazzjonali u l-Kunsill tal-Istati, li għandhom l-istess setgħat. 

**<big>Presidenza</big>** 

Il-presidenza tal-Assemblea Federali hija eżerċitata mill-President tal-Kunsill Nazzjonali. Minħabba din il-funzjoni doppja, id-detentur tal-pożizzjoni huwa komunement imsejjaħ "l-ewwel ċittadin" tal-pajjiż.

**<big>Kunsill Nazzjonali</big>**

Il-Kunsill Nazzjonali huwa l-kamra t'isfel tal-parlament u għandu 200 deputat (kunsilliera nazzjonali), li jirrappreżentaw lill-poplu. Mill-1931 'l hawn, l-elezzjoni tal-kunsilliera nazzjonali saret kull erba' snin (meta mqabbla ma 'tliet snin qabel) bl-użu tal-metodu ta' votazzjoni proporzjonali multi-membri, b'mod uniformi fil-cantons kollha. Kull canton jikkostitwixxi distrett elettorali li jeleġġi mill-inqas kunsillier nazzjonali wieħed fi proporzjon mal-popolazzjoni tiegħu, anki jekk il-popolazzjoni tiegħu hija inqas mill-medja nazzjonali ta’ abitanti għal siġġu (li kienet 38,000 fl-aħħar tal-2007). Għalhekk, Zurich, l-akbar canton, għandu 35 siġġu, filwaqt li l-cantons iżgħar ta’ Appenzell Innerrhoden, Appenzell Ausserrhoden, Glarus, Nidwalden u Obwalden għandhom 1 kull wieħed. 

**<big>Kunsill ta' l-Istati</big>**

Il-Kunsill tal-Istati, li jirrappreżenta l-cantons, għandu 46 deputat (konsulenti tal-istat), tnejn għal kull canton u wieħed għal kull nofs canton preċedenti, irrispettivament mill-popolazzjoni tagħhom. 

Il-membri tal-Kunsill tal-Istati jirrappreżentaw il-canton tagħhom, iżda ma jirċievu l-ebda istruzzjonijiet mill-gvernijiet jew il-parlamenti cantonali. 

Kull canton huwa liberu li jiddeċiedi dwar ir-regoli li jikkonċernaw l-elezzjoni tal-kunsilliera tal-istat; l-elezzjonijiet isiru b'vot ta' maġġoranza, ħlief fil-canton ta' Jura fejn tintuża s-sistema proporzjonali, kif ukoll f'dik ta' Neuchâtel mill-2011.

**<big>Leġiżlaturi</big>** 

Formalment, fuq livell federali, il-Kunsill Nazzjonali biss għandu leġiżlatura peress li l-Kunsill tal-Istati, li l-elezzjoni tiegħu hija rregolata mid-diversi liġijiet cantonali, ma jiġix imġedded kollu kemm hu fl-istess data. Il-leġiżlatura tal-Kunsill Nazzjonali, madankollu, minn nofs id-disgħinijiet ħabtet mad-data tat-tiġdid tal-mandat tad-deputati kollha fil-Kunsill tal-Istati (ħlief għal Appenzell Innerrhoden, li jeleġġi l-uniku deputat tiegħu f’April ta’ qabel) u l- l-ewwel sessjoni tal-Kunsill tal-Istati li ssegwi t-tiġdid sħiħ tal-Kunsill Nazzjonali hija wkoll mimli b’ċerta solennità, fil-preżenza tal-Kunsill Federali in corpore. Il-funzjonament tal-Kunsill tal-Istati jimxi wkoll bl-istess ritmu bħal dak tal-Kunsill Nazzjonali (membri tal-kummissjonijiet ukoll eletti għal erba’ snin, b’mod partikolari). 

Fl-aħħar nett, il-Kunsill Federali, li jiġi elett matul l-ewwel sessjoni wara t-tiġdid sħiħ tal-Kunsill Nazzjonali, ippreżenta mill-1968 programm għal-leġiżlatura, li huwa wkoll ipproċessat mill-Kunsill tal-Istati.

Għalhekk komunement nitkellmu dwar leġiżlatura tal-Kmamar Federali, leġiżlatura tal-Parlament jew leġiżlatura federali.

## Funzjonament
Abbozzi ta' liġijiet ġodda, jew modifiki proposti għal-liġijiet eżistenti, huma ġeneralment proposti mill-Kunsill Federali, u mħejjija mid-dipartiment tal-amministrazzjoni federali kkonċernata. Il-proġetti l-ewwel jiġu studjati fi ħdan id-diversi kumitati parlamentari kompetenti (sottogruppi tal-parlament li fihom il-partiti federali huma rappreżentati fi proporzjon mas-saħħa tagħhom), imbagħad jiġu allokati mill-presidenti taż-żewġ kmamar għal wieħed mill-kunsilli , fejn se jiġu studjati. fis-sessjoni plenarja. Il-Parlamentari l-ewwel jiddeċiedu jekk jiddiskutux it-test jew le; fit-tieni każ, il-proġett jiġi riferut lill-Kunsill Federali. Iż-żewġ kunsilli mbagħad jistudjaw it-test, jimmodifikawh jekk meħtieġ u japprovaw il-verżjoni finali. Jekk ma jkun hemm l-ebda tilwim, il-liġi hija aċċettata, inkella proċedura ta 'soluzzjoni ta' tilwim tipprova ssolvi l-kunflitti. 

Il-parlamentari jistgħu jitolbu wkoll, permezz ta’ inizjattiva parlamentari, li l-parlament innifsu jfassal il-liġi.

**<big>Gruppi Parlamentari</big>**

Fiż-żewġ kunsilli (Kunsill Nazzjonali u Kunsill tal-Istati), il-parlamentari jingħaqdu fi gruppi li jġibu flimkien uffiċjali eletti skont affinitajiet politiċi, iżda dan mhux bilfors jimplika l-appartenenza tal-istess partit. Biex grupp jeżisti, irid ikollu mill-inqas ħames membri b’kollox miż-żewġ kmamar. Il-Membri Parlamentari li mhumiex marbuta ma' xi grupp huma deskritti bħala "mhux reġistrati". Għalhekk m'għandhom l-ebda siġġu fl-ebda kumitat. 

Il-gruppi parlamentari għandhom rwol importanti: jeżaminaw l-oġġetti ewlenin (elezzjonijiet ta' kunsilliera federali u mħallfin federali kif ukoll ġrajjiet kurrenti) qabel ma jiġu sottomessi lill-kunsilli. 

Fil-Kunsill Nazzjonali, trid tkun membru ta’ grupp biex tkun tista’ tiltaqa’ fuq kummissjoni. Aktar ma jkun kbir il-grupp, iktar ikun kbir in-numru ta’ siġġijiet fil-kumitat, li jippermetti swing power fuq il-voti fil-kumitat, qabel ma jiġu ppreżentati l-proġetti liż-żewġ kunsilli.

## Uffiċjali eletti
**<big>Kumulattiv</big>** 

Il-Kostituzzjoni tipprovdi għall-impossibbiltà li jiġu kkombinati l-mandati ta’ konsulent nazzjonali, konsulent statali, konsulent federali (Gvern) u imħallef tal-Qorti Federali. 

**<big>Inkompatibbiltà</big>** 

Barra minn hekk, il-liġi dwar il-Parlament tipprovdi fl-artikolu 14 li membri tal-Assemblea Federali ma jistgħux ikunu :

* persuni li ġew eletti mill-Assemblea Federali stess jew li l-ħatra tagħhom ġiet ikkonfermata minnha; 
* imħallfin tal-qrati federali li ma ġewx eletti mill-Assemblea Federali ; 
* membri tal-persunal tal-amministrazzjoni federali, inklużi unitajiet amministrattivi deċentralizzati, tas-Servizzi Parlamentari, tal-qrati federali, tas-segretarjat tal-Awtorità ta' Sorveljanza tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Federali u tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Federali, kif ukoll dawk il-membri ta' extra- kumitati parlamentari b'setgħat ta' teħid ta' deċiżjonijiet, sakemm liġijiet speċjali ma jipprovdux mod ieħor; 
* membri tal-kmand tal-armata;
* membri tal-korpi ta' tmexxija ta' organizzazzjonijiet u persuni rregolati mil-liġi pubblika jew privata barra l-amministrazzjoni li huma fdati b'kompiti amministrattivi u li fihom il-Konfederazzjoni tokkupa pożizzjoni ta' tmexxija;
* persuni li jirrappreżentaw lill-Konfederazzjoni f’organizzazzjonijiet jew persuni ta’ liġi pubblika jew privata barra mill-amministrazzjoni li huma fdati b’kompiti amministrattivi u li fihom il-Konfederazzjoni tokkupa pożizzjoni preponderanti.

**<big>Immunità</big>**

Il-Kostituzzjoni tiggarantixxi immunità lill-parlamentari mill-prosekuzzjoni kriminali biex tipproteġi l-libertà tad-dibattitu politiku. Imbagħad jiġu protetti minn kull prosekuzzjoni kriminali għal kummenti li jsiru fil-kumitat jew quddiem il-Parlament b’immunità assoluta. 

Madankollu, mill-2011 'l hawn, l-immunità li ppermettiet lill-uffiċjali eletti jaħarbu mill-ġustizzja għal reati relatati mal-eżerċizzju ta' attività politika issa hija limitata għal reati mwettqa "direttament relatati" mal-funzjoni ta' deputat. Dan ifisser li jekk uffiċjal elett ikun suspettat b’attakk fuq l-unur għal testi ppubblikati barra mill-qafas tal-funzjoni tiegħu bħala parlamentari, dan tal-aħħar irid iwieġeb għall-azzjonijiet tiegħu quddiem il-qrati, li ma kienx il-każ qabel, id-deputati jgawdu kważi assoluta. immunità. 

Iż-żewġ Kummissjonijiet għall-Affarijiet Legali (CAJ) huma kompetenti li jneħħu l-immunità parlamentari. Minbarra din il-kummissjoni, il-Kunsill Nazzjonali għandu wkoll kummissjoni temporanja, hekk imsejħa speċjali, il-Kummissjoni tal-Immunità tal-Kunsill Nazzjonali, kompetenti esklussivament f’dan il-każ.

## Referenzi