Astronomu

**Astronomu** huwa xjenzat fil-qasam tal-astronomija li jiffoka l-istudji tiegħu fuq kwistjoni jew qasam speċifiku barra mill-ambitu tad-Dinja. Huwa josserva oġġetti astronomiċi bħal stilel, pjaneti, oqmra, kometi u galassji - jew fl-osservazzjoni (billi janalizzaw id-*data*) jew fl-astronomija teoretika. Eżempji ta' suġġetti jew oqsma li jistudjaw l-astronomi jinkludu x-xjenza planetarja, l-astronomija solari, l-oriġini jew l-evoluzzjoni tal-istilel, jew il-formazzjoni tal-galassji. Suġġett relatat, iżda differenti għalkollox huwa l-kożmoloġija fiżika, li tistudja l-univers kollu kemm hu.

## Tipi
L-astronomi normalment jaqgħu taħt wieħed minn żewġ tipi ewlenin: osservazzjonali u teoretiċi. L-astronomi ta' osservazzjoni jagħmlu osservazzjonijiet diretti ta' oġġetti ċelestjali u janalizzaw id-*data*. B'kuntrast, l-astronomi teoretiċi joħolqu u jinvestigaw mudelli ta' affarijiet li ma jistgħux jiġu osservati. Minħabba li hemm bżonn ta' miljuni sa biljuni ta' snin biex sistema ta' stilel jew galassja ttemm iċ-ċiklu tal-ħajja, l-astronomi jridu josservaw ritratti ta' sistemi differenti f’punti uniċi fl-evoluzzjoni tagħhom biex jiddeterminaw kif jiffurmaw, jevolvu, u jmutu. Huma jużaw din id-*data* biex joħolqu mudelli jew simulazzjonijiet biex jitteorizzaw kif jaħdmu oġġetti ċelestjali differenti.

Iktar sottokategoriji taħt dawn iż-żewġ fergħat ewlenin tal-astronomija jinkludu l-astronomija planetarja, l-astronomija galattika, jew il-kożmoloġija fiżika.

## Akkademiċi

Storikament, l-astronomija kienet aktar marbuta mal-klassifikazzjoni u d-deskrizzjoni tal-fenomeni fis-sema, filwaqt li l-astrofiżika ppruvat tispjega dawn il-fenomeni u d-differenzi bejniethom billi tuża liġijiet fiżiċi. Illum, dik id-distinzjoni sparixxiet kważi kompletament u t-termini "astronomu" u "astrofiżiku" huma interkambjabbli. L-astronomi professjonali huma individwi b'edukazzjoni għolja li tipikament ikollhom dottorat fil-fiżika jew fl-astronomija u jiġu impjegati minn istituzzjonijiet tar-riċerka jew universitajiet. Huma jqattgħu l-biċċa l-kbira tal-ħin tagħhom jaħdmu fuq ir-riċerka, għalkemm spiss ikollhom dmirijiet oħra bħal tagħlim, bini ta' strumenti, jew għajnuna fit-tħaddim ta' xi osservatorju.

Is-Soċjetà Astronomika Amerikana, li hija l-organizzazzjoni ewlenija ta' astronomi professjonali fl-Amerika ta' Fuq, għandha madwar 7,000 membru. Dan in-numru jinkludi xjenzati minn oqsma oħra bħall-fiżika, il-ġeoloġija u l-inġinerija, li l-interessi tar-riċerka tagħhom huma relatati mill-qrib mal-astronomija. L-International Astronomical Union għandha kważi 10,145 membru minn 70 pajjiż li huma involuti fir-riċerka astronomika fil-livell ta' dottorat u 'l fuq.

Kuntrarjament għall-immaġni klassika ta’ astronomu xiħ li jħares permezz ta’ teleskopju matul is-sigħat mudlama tal-lejl, huwa ferm aktar komuni li tuża kamera (CCD) biex tirreġistra espożizzjoni twila u profonda, li tippermetti immaġni aktar sensittiva. li tinħoloq għax id-dawl jiżdied maż-żmien. Qabel is-CCDs, il-pjanċi fotografiċi kienu metodu komuni ta' osservazzjoni. L-astronomi moderni jqattgħu relattivament ftit ħin fuq it-teleskopji, normalment ftit ġimgħat biss fis-sena. Analiżi ta' fenomeni osservati, flimkien ma' tbassir dwar il-kawżi ta' dak li josservaw, tieħu l-maġġoranza tal-ħin tal-astronomi ta' osservazzjoni.

L-astronomi li jaħdmu fl-universitajiet iqattgħu ħafna mill-ħin tagħhom jgħallmu. Il-biċċa l-kbira tal-universitajiet għandhom ukoll programmi ta' sensibilizzazzjoni, inkluż ħin mat-teleskopju pubbliku, u xi kultant planetarji bħala servizz pubbliku biex jinkoraġġixxu l-interess fil-qasam.

Dawk li jsiru astronomi normalment ikollhom sfond wiesa' fil-matematika, ix-xjenzi u l-informatika fl-iskola postsekondarja. It-teħid ta’ korsijiet li jgħallmu kif tirriċerka, tikteb u tippreżenta papers akkademiċi huma wkoll imprezzabbli. Ħafna astronomi jiksbu dottorat fl-astronomija jew fil-fiżika.

## Astronomi dilettanti
Filwaqt li hemm numru relattivament baxx ta' astronomi professjonali, il-qasam huwa popolari fost id-dilettanti. Ħafna bliet għandhom klabbs tal-astronomija tad-dilettanti li jiltaqgħu fuq bażi regolari. L-Astronomical Society of the Pacific hija l-akbar soċjetà astronomika ġenerali fid-dinja, u tinkludi kemm astronomi professjonali u dilettanti kif ukoll edukaturi minn 70 pajjiż differenti. Bħal kull passatemp, ħafna nies li huma astronomi dilettanti jafu jiddedikaw biss ftit sigħat fix-xahar biex iħarsu lejn l-istilel u jaqraw l-aħħar żviluppi fir-riċerka. Madankollu, id-dilettanti jkopru l-firxa mill-hekk imsejħa "astronomi tal-pultruna" għal dawk ambizzjużi ħafna, li għandhom teleskopji u strumenti ta' grad xjentifiku u li bihom huma kapaċi jagħmlu l-iskoperti u jassistu lill-astronomi professjonali fir-riċerka.

## Referenzi