Vjolenza sesswali

**Il-vjolenza sesswali** hija kwalunkwe att sesswali ta’ ħsara jew mhux mixtieq, tentattiv biex jinkiseb att sesswali permezz ta’ vjolenza jew bil-forza, kif ukoll att kontra s-sesswalità ta’ persuna mingħajr il-kunsens tagħha, minn kwalunkwe individwu irrispettivament mir-relazzjoni tiegħu mal-vittma. Dan jinkludi involviment sfurzat f’atti sesswali, kemm attentati jew imwettqa, u jistgħu jkunu fiżiċi, psikoloġiċi, jew verbali. Dawn iseħħu fi żminijiet ta’ paċi u f’sitwazzjonijiet ta’ kunflitti armati u huma kkunsidrati fost l-aktar ksur tad-drittijiet umani trawmatiċi, pervażivi, komuni u mifruxa.

Il-vjolenza sesswali hija problema serja tas-saħħa pubblika u għandha impatti profondi kemm fuq perjodu qasir kif ukoll fit-tul fuq is-saħħa fiżika u mentali bħal żieda fir-riskji ta’ problemi ta’ saħħa sesswali u riproduttiva, suwiċidji, u infezzjonijiet tal-HIV. Qtil li jseħħ jew waqt attakk sesswali jew bħala riżultat ta’ qtil għall-unur b’reazzjoni għal attakk sesswali huwa wkoll fattur ta’ vjolenza sesswali. Għalkemm in-nisa u l-bniet huma fost l-aktar li jsofru minn dawn l-aggressjonijiet, il-vjolenza sesswali tista’ sseħħ fuq kulħadd fi kwalunkwe età; huwa att ta’ vjolenza li jista’ jitwettaq minn ġenituri, dawk li jieħdu ħsieb il-persuna milquta, konoxxenti u nies barranin, kif ukoll minn imsieħba intimi. Aktar milli reat passjonali, dan ta’ spiss ikun att aggressiv bl-għan li jesprimi l-poter u d-dominanza fuq il-vittma.

Il-vjolenza sesswali tibqa’ stigmatizzata ħafna fl-ambjenti kollha, b’ħafna drabi mitfugħha fil-ġenb bħala kwistjoni tan-nisa, għalhekk il-persentaġġ ta’ kemm jiġu żvelati l-attakki jvarja bejn ir-reġjuni. B’mod ġenerali, huwa fenomenu li ma jiġix irrappurtat biżżejjed, u minħabba f’hekk id-dejta disponibbli għandha t-tendenza li tissottovaluta l-iskala vera tal-problema. Barra minn hekk, il-vjolenza sesswali hija wkoll qasam ta’ riċerka injorat, għalhekk, li l-kwistjoni tkun mifhuma fil-fond huwa ta’ importanza kbira sabiex jiġi promoss moviment ikkoordinat kontriha. Il-vjolenza sesswali domestika hija distinta mill-vjolenza sesswali relatata mal-kunflitti. Ħafna drabi, in-nies li jisforzaw lill-konjuġi tagħhom għal atti sesswali jemmnu li l-azzjonijiet tagħhom huma leġittimi għax ikunu miżżewġin. Fi żminijiet ta’ kunflitt, il-vjolenza sesswali ħafna drabi tkun konsegwenza inevitabbli tal-gwerra maqbuda f’ċiklu kontinwu ta’ impunità. L-istupru tan-nisa u tal-irġiel spiss jintuża bħala metodu fi gwerra (stupri tal-gwerra), bħala forma ta’ attakk fuq l-għadu, li jissimbolizza l-ħakma u t-tnaqqis tad-dinjità tan-nisa jew tal-irġiel tiegħu jew tal-ġellieda maqbuda, kemm nisa kif ukoll irġiel. Anke jekk ipprojbita tabilħaqq bil-liġi internazzjonali tad-drittijiet tal-bniedem, bil-liġi konswetudinarja u bil-liġi umanitarja internazzjonali, il-mekkaniżmi ta’ infurzar għadhom fraġli jew saħansitra ineżistenti f’ħafna rkejjen tad-dinja.

Minn perspettiva storika, il-vjolenza sesswali kienet meqjusa bħala waħda li titwettaq biss mill-irġiel kontra n-nisa u bħala xi ħaġa komuni u “normali” kemm matul żminijiet ta’ gwerra kif ukoll ta’ paċi mill-Griegi tal-Qedem sas-seklu 20. Dan wassal għan-negliġenza ta’ kwalunkwe indikazzjoni ta’ x’kienu l-metodi, l-għanijiet u l-kobor ta’ din il-vjolenza. Damet sal-aħħar tas-seklu 20 biex il-vjolenza sesswali ma baqgħetx titqies bħala kwistjoni minuri u biex gradwalment saret kriminalizzata. Il-vjolenza sesswali għadha tintuża fi gwerer moderni bħal dan l-aħħar fil-ġenoċidju tar-Rwanda u fil-gwerra ta’ Gaza, immirata kemm lejn l-Iżraeljani kif ukoll lejn il-Palestinjani.