Kosta tal-Barbarija

Il-**Kosta tal-Barbarija** (magħrufa wkoll **Barbarija, ''Barbary***, ***Berbery***, jew *'Kosta tal-Berber*') kien l-isem mogħti lir-reġjuni kostali taċ-ċentru u tal-punent tal-Afrika ta' Fuq jew aktar speċifikament il-[[Magreb]] u l-artijiet tal-fruntiera [[Imperu Ottoman|Ottomani]] li jikkonsistu mir-reġenzi fl-Alġiers, Tunes, u Tripli, kif ukoll is-Saltnet il-[[Marokk]] mis-seklu 16 sa 19. It-terminu tnissel minn eżonimu għall-[[Berberi|Barbarin]].

== Storja ==

Il-Barbarija ma tkunx dejjem entità politika mwaħħda. Mis-seklu 16 'l quddiem, kienet maqsuma f'erba' entitajiet politiċi—mill-punent sal-lvant—is-[[Saltnet il-Għalawi|Saltnet Għalwija]], ir-Reġenza ta' l-Alġier, ir-Reġenza ta' t-Tunes, u r-Reġenza ta' Tripli. Il-ħakkiema ewlenin u l-monarki żgħar matul iż-żminijiet mill-partiti tas-sibi mill-istati tal-Barbarija kienu jinkludu s-sultan il-Marokk, id-dej ta' l-Alġier, il-bej ta' t-Tunes u l-paxa ta' Tripli, rispettivament.

Fl-1625, il-flotta tal-pirati mill-Alġier, bil-bosta l-akbar, kienet tinkludi 100 bastiment ta' daqsijiet differenti, li ġġorrhom minn 8,000 sa 10,000 raġel. L-industrija tal-[[Kursara Barbarija|kursara]] waħedha kienet tammonta għal 25 fil-mija tal-ħaddiema tal-belt, mingħajr ma jingħaddu attivitajiet oħra tal-port. Il-flotta kienet biss medja ta' 25 bastiment fis-snin 1680, iżda dawn kienu bastimenti akbar milli kienu ntużaw mis-snin 1620, u għalhekk il-flotta kienet għadha timpjega madwar 7,000 raġel. Barra minn hekk, 2,500 raġel kellhom l-ekwipaġġ tal-flotta tal-pirati ta' Tripli, 3,000 f'[[Tuneż|Tunes]], u diversi eluf oħra fid-diversi bażijiet tal-pirati minuri bħal [[Annaba|Bona]], Susa, Biżerta, u [[Salé]]. Il-kursaria ma kinux biss indiġeni tal-bliet fejn kienu bbażati; filwaqt li ħafna kienu Għarab u Barbarin, kien hemm ukoll Torok, Griegi, Albaniżi, Sirjani, u Taljani rinnegati, speċjalment Korsiċi, fost il-għaddhom.

It-twaqqif tal-Kostituzzjoni tal-[[Stati Uniti|Istati Uniti]] fl-1789 ta s-setgħa lill-gvern federali biex jimponi taxxi u jżomm militari, awtoritajiet li qabel kienu neqsin taħt l-Artikoli tal-Konfederazzjoni. L-ewwel bastimenti navali tan-nazzjon li qed jitwieled ġew ikkummissjonati fl-1794 biex jiġġieldu l-piraterija Alġerina. Sussegwentement, fl-1801, il-Paxa ta' Tripli ddikjara gwerra lill-Istati Uniti, u semma tribut li mhux imħallas.

L-ewwel azzjoni militari barra l-art tal-[[Stati Uniti|Istati Uniti]] ġiet eżegwita mill- Marini tal-Istati Uniti u l-Forza Navali tal-Istati Uniti f'April tal-1805 fil-Battalja ta' Derna, fi [[Tripli (Libja)|Tripli]], belt kostali li issa tinsab fil-Lvant tal-[[Libja]]. Kienet parti minn sforz biex jinqerdu l-pirati tal-Barbarija u tintemm il-piraterija bejn tribujiet fil-gwerra mill-istati tal-Barbarija, li huma stess kienu stati membri tal-[[Imperu Ottoman]]. Il-linja tal-ftuħ tal-*Innu tal-Marines* tirreferi għal din l-azzjoni: “Mis-swali ta' Monteżuma sax-xtut ta' Tripli...”.

== Referenzi ==
<references responsive="1"></references>


== Sorsi ==

* 
* LAFI (Nora), *Une ville du Maghreb entre ancien régime et réformes ottomanes. Genèse des institutions municipales à Tripoli de Barbarie (1795–1911)'', Paris: L'Harmattan, 2002, p. 305

## Ħoloq esterni

* Media related to Barbary Coast at Wikimedia Commons
* "When Europeans Were Slaves: Research Suggests White Slavery Was Much More Common Than Previously Believed", Ohio State University