Finali tat-Tazza tad-Dinja tal-Futbol 2006

Il-**finali tat-[[Tazza tad-Dinja tal-Futbol 2006]]** kienet partita futbol li saret fid-9 ta' Lulju 2006 ġewwa l-Olympiastadion, ġewwa l-belt kapitali Ġermaniża Berlin, fejn f'dan il-konfront ġie determinat ir-rebbieħ tat-Tazza tad-Dinja 2006. L-Italja għelbu lil Franza wara l-għoti tal-penalties wara li partita ntemmiet 1–1 wara l-ħin supplementari. Zinedine Zidane ġie mkeċċi fl-aħħar partita professjonali tiegħu, wara li ta daqqa ta' ras fuq sider Marco Materazzi.

## Sommarju tal-partita

Il-finali bdiet biż-żewġ naħat jiskorjaw fl-ewwel 20 minuta. Zinedine Zidane fetaħ l-iskor billi kkonverta penalty kontroversjali fis-7 minuta, li ħabat mal-lasta l-mimduda u qabeż il-linja tal-gowl. Marco Materazzi kiseb il-gowl tal-pari fid-19-il minuta minn corner ta' Andrea Pirlo. Iż-żewġ timijiet ilkoll ħolqu azzjonijiet fejn setgħu jmorru fil-vantanġġ: Luca Toni ra l-konklużjoni tiegħu tistampa mal-lasta l-mimduda fil-35 minuta għall-Italja, waqt li aktar tard ra l-gowl tiegħu permezz ta' daqqa ta' ras tiegħu jiġi mħassar minħabba offside, waqt li Franza ġew imċaħħda mill-possibilità tat-tieni penalty wara li Florent Malouda waqa' fil-kaxxa minn intervent ta' Gianluca Zambrotta. Franza dehru l-aktar tim perikoluż bin-numru ikbar ta' konklużjonijiet lejn il-lasta avversarja. L-iskor baqa' l-istess sa tmiem id-90 minuta regolamentari.

Fin-nofs siegħa ta' ħin supplementari, bir-riżultat ikun għadu 1–1, il-gowlkiper Taljan Gianluigi Buffon għamel salvataġġ fundamentali hekk kif xellef id-daqqa' ta' ras ta' Zidane għal fuq il-lasta.

### It-tkeċċija ta' Zidane

Wara li kienet intemmet azzjoni fuq in-naħa Franċiża, hekk kif Zidane u d-difensur Taljan Marco Materazzi kienu qegħdin jirritornaw lura lejn il-pożizzjoni tagħhom, kien hemm skambju qasir ta' xi kliem wara li Materazzi deher iżomm il-flokk ta' Zidane fl-azzjoni preċedenti. Meta Zidane deher jitbiegħed minn Materazzi, il-plejer Franċiż waqaf, dar lura u f'salt wieħed ta daqqa ta' ras fuq sider Materazzi, fejn b'konsegwenza dan waqa' mal-art. Minkejja li l-partita ġiet imwaqqfa, ir-referi Horacio Elizondo deher li ma kienx induna b'dan l-inċident. Skont ir-rapporti tal-uffiċċjali għal din il-partita, ir-raba' uffiċjali Luis Medina Cantalejo informa lil Elizondo fuq l-inċident.

Wara li kkonsulta 'l-assistenti, Elizondo wera karta ħamra lil Zidane fil-110 minuti. Din kienet l-14-il tkeċċija fil-karriera ta' Zidane, u ngħaqad mal-plejer tal-Kamerun Rigobert Song bħala l-uniku plejer li qatt ġie mkeċċi f'żewġ kampjonati separati tat-Tazza tad-Dinja. Hu sar ukoll ir-raba' plejer li ġie mkeċċi f'finali tat-Tazza tad-Dinja, u l-ewwel wieħed fil-ħin supplementari.

#### Aktar kontroversja
Fl-10 ta 'Lulju 2006, minkejja il-ġest vjolenti u l-insult lejn ir-referee Jorge Larrionda matul is-semi-finali mal-Portugall, Zidane kien elett "l-aħjar plejer tad-Dinja".

#### Provokazzjoni

Wara li l-evidenza viżwali kienet issuġġeriet li Materazzi verbalment ipprovoka lil Zidane, tliet gazzetti Brittaniċi ħatru xi professjonisti fil-qari tax-xufftejn biex jiddeterminaw x'qal Materazzi, bit-*[[The Times]]*, *[[The Sun]]* u d-*[[Daily Star]]* allegaw li Materazzi kien qal lil Zidane *"iben qaħba terrorista"*. Fl-2008, *The Sun* u d-*Daily Star* għamlu apoloġija pubblika lil Materazzi. *The Times* għad trid twassal l-apoloġiji tagħha.

Zidane spjega kif kienu l-insulti ħorox fuq missieru li wassluh biex jaġixxi kif aġixxa. Materazzi ammetta li insulta lil Zidane, imma argumenta li l-aġir ta' Zidane kien wieħed arroganti u li r-rimarki kienu infudati. Materazzi insista wkoll li hu ma nsultax lil omm Zidane (li kienet marida dak iż-żmien), fejn stqarr: *"Jien ma tkellimtx fuq ommu, lanqas. Jien tlift lil ommi meta kelli ħmistax-il sena, u anke illum insir emozzjonat kull darba li nitkellem fuqha."*

Zidane apoloġizza ta' dan li għamel però żied li ma kienx dispjaċut ta' dak li għamel, minħabba li ħass li dan seta' jpatti għall-azzjonijiet ta' Materazzi. Xahrejn wara, Materazzi offra l-verżjoni tiegħu ta' dak li ġara, fejn stqarr kif wara li ġibed il-flokk ta' Zidane, Zidane qallu, *"Jekk trid il-flokk tiegħi, nagħtihulek wara"*, u hu rrisponda 'l Zidane li hu jippreferi minflok lil oħtu, minkejja li ma kienx jaf li Zidane kellu oħtu, skont kif qal fl-intervista. Sena wara l-inċident, Materazzi ikkonferma li l-kliem preċiżi tiegħu lil Zidane kienu *"Preferisco la puttana di tua sorella"* ("Nippreferi l-qaħba ta' oħtok").

#### Reazzjonijiet

Wara l-finali, il-president Franċiż Jacques Chirac faħħar lil Zidane bħala *"raġel tal-qalb u konvinzjoni"*. Chirac żied aktar tard li ra li l-offiża ma kinitx aċċettabbli, imma fehem li Zidane kien ġie pprovokat. Madanakollu, il-gazzetta Franċiża *[[Le Figaro]]* iddeskriviet id-daqqa' ta' ras bħala "odjuża" u "inaċċettabbli". Minkejja din l-għagħa kollha, l-isponsors ta' Zidane ħabbru li xorta waħda se jżommu l-kuntatti mal-plejer.

Dan l-inċident kiseb popolarità estensiva fuq l-internet u l-kultura popolari. Minbarra l-ħafna vidjos satiriċi, kanzunetta bit-titlu *Coup de Boule* ("Daqqa ta' ras") waslet sal-quċċata tal-klassifiki mużikali Franċiżi.

Fid-dawl tal-istqarrijiet ta' Zidane, il-FIFA fetħet proċeduri dixxiplinarji biex tinvestiga l-inċident. Il-FIFA affermat li kienet leċita d-deċiżjoni ta' Elizondo li jitkeċċa Zidane, fejn ċaħdet allegazzjonijiet li Cantalejo kien ibbaża d-deċiżjoni tiegħu fuq trażmissjoni viżiva qabel ma ħa d-deċiżjoni finali tiegħu. Il-FIFA immultat lil Materazzi 5,000 frank Żvizzeru u sospensjoni għal żewġ partiti, waqt li Zidane irċieva sospensjoni ta' tliet partiti u multa ta' 7,500 frank Żvizzeru. Minħabba li Zidane kien diġà irtira, hu offra b'volontarjat li jservi tliet ijiem ta' servizz komunitarju għan-nom tal-FIFA.

### L-għoti tal-penalties

Hekk kif il-ħin barrani ma ra l-ebda gowl ieħor, il-partita kellha tiġi deċiża bl-għoti tal-penalties, bl-Italja joħorġu 5–3 rebbieħa. David Trezeguet ta' Franza, l-istess plejer li kien skorja l-gowl tad-deheb drammatiku kontra l-Italja fil-Kampjonati Ewropej 2000, kien l-uniku plejer li ma skurjax mill-penalty, hekk kif il-konklużjoni tiegħu stampat mal-lasta l-mimduda.

## Dettalji tal-partita

## Referenzi

## Ħoloq esterni

* Sit uffiċjali tat-Tazza tad-Dinja tal-Futbol 2006