Alhambra

L-**Alhambra** ([alħamˈraːʔ], bl-Ispanjol: [aˈlambɾa]; bl-Għarbi: الْحَمْرَاء‎, b'ittri Rumani: *Al-Ḥamrāʾ*, li tfisser litteralment "Il-Ħamra") hija kumpless ta' palazz u fortizza li jinsab fi Granada, Andalusija, Spanja. Fl-1984 tniżżlet fil-lista ta' Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO. Oriġinarjament kienet mibnija bħala fortizza żgħira fit-889 W.K. fuq il-fdalijiet ta' fortifikazzjonijiet Rumani, u mbagħad ġiet injorata fil-biċċa l-kbira sakemm il-fdalijiet tagħha ġew rinnovati u mibnija mill-ġdid f'nofs is-seklu 13 mill-emir Nasri Muħammed bin l-Aħmar tal-Emirat ta' Granada, li bena l-palazz u l-ħitan preżenti tiegħu. Dan ġie kkonvertit f'palazz irjali fl-1333 minn Jusef I, is-sultan ta' Granada. 

Wara li ntemmet ir-Rikonkwista Kristjana fl-1492, is-sit sar il-Qorti Rjali ta' Ferdinandu u Isabella (fejn Kristofru Kolombu rċieva approvazzjoni rjali għall-ispedizzjoni tiegħu), u l-palazzi ġew alterati parzjalment bl-istil Rinaxximentali. Fl-1526, Karlu I ta' Spanja kkummissjona palazz Rinaxximentali ġdid li kien jixraq iktar lil Imperatur Ruman Sagru. Dan inbena bi stil Manjerista influwenzat mill-filosofija umanista direttament faċċata tal-arkitettura Andalusjana ta' żmien Nasri, iżda fl-aħħar mill-aħħar qatt ma tlesta minħabba l-irvelli fi Granada ta' grupp ta' Musulmani fi Spanja magħrufa bħala "Morisko".

## Sit ta' Wirt Dinji
L-Alhambra ġiet iddeżinjata bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1984. Għaxar snin wara s-sit ġie estiż biex jiġu inklużi wkoll Generalife u Albayzín.

Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' tliet kriterji tal-għażla tal-UNESCO: **il-kriterju (i)** "Rappreżentazzjoni ta' kapulavur frott il-kreattività tal-bniedem"; **il-kriterju (iii)** "Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta' tradizzjoni kulturali jew ta' ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet"; u **l-kriterju (iv)** "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem".

## Iktar qari

* Fernández Puertas, Antonio (1997). The Alhambra. Vol 1: From the Ninth Century to Yusuf I (1354). Saqi Books. .

* Fernández Puertas, Antonio (1998). The Alhambra. Vol 2: (1354–1391). Saqi Books. .

* Fernández Puertas, Antonio (1999). The Alhambra. Vol 3: From 1391 to the Present Day. Saqi Books. .

* Grabar, Oleg. The Alhambra. Massachusetts: Harvard University Press, 1978.

* Jacobs, Michael; Fernández, Francisco (2009). Alhambra. Frances Lincoln. .

* Lowney, Chris. A Vanished World: Medieval Spain's Golden Age of Enlightenment. New York: Simon & Schuster, Inc., 2005.

* Menocal, Maria, Rosa. The Ornament of the World. Boston: Little, Brown and Company, 2002.

* Read, Jan. The Moors in Spain and Portugal. Londra: Faber and Faber, 1974.

* Ruggles, D. Fairchild. "Alhambra," in Encyclopaedia of Islam, it-tielet edizzjoni. Leiden: E. J. Brill, 2008.

* Ruggles, D. Fairchild. Gardens, Landscape, and Vision in the Palaces of Islamic Spain, Philadelphia: Pennsylvania State University Press, 2000.

* Ruggles, D. Fairchild. Islamic Gardens and Landscapes, University of Pennsylvania Press, 2008.

* Steves, Rick (2004). Spain and Portugal 2004, pp. 204–205. Avalon Travel Publishing. .

* Stewart, Desmond. The Alhambra. Newsweek Publishing, 1974. .

* The World Heritage. Istanbul and Cordoba, Vol. #15. Film Ideas, 2008. .

* García-Pulido, Luis José (September 2016). "The Mastery in Hydraulic Techniques for Water Supply at the Alhambra". Journal of Islamic Studies. 27 (3): 355–382.

## Referenzi