open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Senġi tal-buxxveld

Is-Senġi tal-buxxveld *[[Elephantulus intufi]]*, huwa mammiferu plaċentat insettivoru ta' daqs pjuttost żgħir ta' l-ordni Macroscelidea. Dan is-senġi għalkemm l-abbundanza tvarja skond iż-żminijiet mhux fil-periklu ta' estinzjoni u għandu firxa vasta fin-Nofs in-nhar tal-kontinent Afrikan. 

## Klassifikazzjoni

*Ordni Macroscelidea
**Familja Macroscelididae
***Ġeneru *[[Elephantulus]]*
****Senġi tal-buxxveld, *[[Elephantulus intufi]]*
*****Sottospeċijiet
******[[Elephantulus intufi alexandri]]*	
******[[Elephantulus intufi intufi]]*

## Referenzi
* IUCN Red List of Threatened Species. IUCN 2006. Retrieved on 26 October 2006.''Elephantulus intufi''.
*Schlitter, Duane A. (November 16, 2005). Wilson, D. E., and Reeder, D. M. (eds) Mammal Species of the World, 3rd edition, Johns Hopkins University Press, 84. ISBN 0-801-88221-4.

## Ħoloq Esterni
*Afrotheria Specialist Group - Infromazzjoni fuq is-Senġi.
Senġi ċċangjat

Is-Senġi ċċangjat *[[Rhynchocyon cirnei]]*, huwa mammiferu plaċentat insettivoru ta' daqs pjuttost żgħir ta' l-ordni Macroscelidea. Dan huwa wieħed mill-akbar speċi ta' senġi u nfatti it-tlett speċi f'dan il-ġeneru jissejħu senġijiet ġganti. Din l-speċi peress li pratikament ma hu magħruf xejn fuq id-densità tal-popolazzjoni qiegħeda mniżżla bħala *vulnerabli*.

## Klassifikazzjoni

*Ordni Macroscelidea
**Familja Macroscelididae
***Ġeneru *[[Rhynchocyon]]*
****Senġi ċċangjat, *[[Rhynchocyon cirnei]]*
*****Sottospeċiijiet
******[[Rhynchocyon cirnei claudi]]*	
******[[Rhynchocyon cirnei cirnei]]*	
******[[Rhynchocyon cirnei hendersoni]]*	
******[[Rhynchocyon cirnei macrurus]]*		
******[[Rhynchocyon cirnei nudicaudatus]]*
******[[Rhynchocyon cirnei stuhlmanni]]*
******[[Rhynchocyon cirnei reichardi]]*	
******[[Rhynchocyon cirnei shirensis]]*

## Referenzi
* FitzGibbon & Rathbun (2006). IUCN Red List of Threatened Species. IUCN 2006. Retrieved on 26 October 2006.''Rhynchocyon cirnei''
*Schlitter, Duane A. (November 16, 2005). Wilson, D. E., and Reeder, D. M. (eds) Mammal Species of the World, 3rd edition, Johns Hopkins University Press, 84. ISBN 0-801-88221-4.

## Ħoloq Esterni
*Afrotheria Specialist Group - Infromazzjoni fuq is-Senġi.
* Senġi ċċangjat on Animal diversity web
Festival tal-Eurovision 2014

Il-**Festival tal-Eurovision 2014** se jkun id-59 edizzjoni ta' dan il-konkors mużikali. Dan l-avveniment sar f'Copenhagen, id-Danimarka, wara li Emmelie de Forest fil-Festival tal-Eurovision 2013 tat id-dritt lil dan il-pajjiż jospita l-Eurovision għat-tielet darba. Il-belt ta' Copenhagen ukoll se tospita dan l-avveniment għat-tielet darba. L-istazzjon Danmarks Radio (DR) għażel lil B&W Hallerne bħala s-sala għall-avveniment wara li ġew ikkunsidrati diversi swali oħra fi bliet different mifruxin mad-Danimarka. B&W Hallerne hija sala li kienet tintuża biex jinbnew il-vapuri u ġiet ittrasformata f'arena li setgħet tospita dan il-konkors. Tinsab fuq il-gżira ta' Refshaleoen, li ġie mħabbar li kienet se tissejjaħ "Eurovision Island" matul iż-żmien tal-festival. Sebgħa u tletin pajjiż se jieħdu sehem, fosthom il-Polonja u l-Portugall li rritornaw wara waqfa qasira. Għat-tieni darba konsekuttiva, erba' pajjiżi ħassew il-bżonn li jirtiraw mill-festival, l-aktar minħabba raġunijiet finanzjarji. Dan se jkun l-iżgħar festival bħala numru ta' pajjiżi mill-2006. Id-disinn tal-konkors kien mibni madwar it-tema "Join Us", fejn iċ-ċentru ta' kollox huwa d-djamant ta' lwien blu u vjola li jirrappreżenta lill-gżira ta' Refshaleoen li fiha sar il-festival.

### Allokazzjoni tas-semifinali

Bħas-snin ta' qabel, kien hemm polza li ddeterminat liema pajjiżi kienu se jikkompetu fl-ewwel jew fit-tieni semifinali. Din saret fis-17 ta' Jannar tal-2013 fis-Sala Ċentrali ta' Malmö. Għall-kuntrarju tal-edizzjonijiet l-oħrajn, l-ordni tal-pajjiżi ġiet deċiża mid-diretturi tal-festival, sabiex kull kanzunetta tkun imqassma b'tali mod li tkun differenti minn ta' qabilha u ta' warajha u l-festival ikun aktar interessanti. L-ordni ta' kif se jikkompetu l-pajjiżi tħabbret f'April.

Bħas-snin ta' qabel, is-semifinalisti ġew imqassma f'sitt urni, ibbażati fuq kif ivvutaw lil xulxin f'dawn l-aħħar għaxar snin.

## Ħoloq esterni

* Sit uffiċjali
* Stazzjon uffiċjali fuq YouTube
Andrea Poli

**Andrea Poli** (twieled fid-29 ta' Settembru 1989) huwa plejer tal-futbol Taljan li jilgħab bħala midfilder.

## Karriera

Poli beda il-karriera tiegħu fis-Serie B mal-klabb ta' beltu Treviso. Fil-31 ta' Jannar 2007 huwa ffirma mal-klabb tas-Serie A Sampdoria imma ġie misluf minnufih lura ma' Treviso biex fl-aħħar tal-istaġun mar lura ma' Sampdoria. Fl-4 ta' Novembru, Poli ddebutta fis-Serie A fit-telfa ta' 3–0 kontra Cagliari. Għall-istaġun 2008–09 ġie misluf lill-klabb ta' Sassuolo fis-Serie B, fejn kien strumentali biex it-tim jilħaq ir-raba' post fil-klassifika. Fis-sena 2011 huwa kien parti mit-tim ta' Sampdoria li safa relegat għas-Serie B wara li spiċċa fit-18-il post tas-Serie A.

Fid-29 ta' Awwissu 2011, Poli ngħaqad ma' Inter b'self għal staġun, bil-klabb minn Milan ikollu l-għażla li jakkwistah b'mod permanenti fl-aħħar tal-istaġun. Poli skorja l-ewwel gowl tiegħu ma' Inter fil-Coppa Italia kontra Genoa, fir-rebħa ta' 2–1 nhar id-19 ta' Jannar 2012.

Fit-8 ta' Lulju 2013, Poli ngħaqad ma' Milan biex sar it-tielet akkwist tas-sajf 2013. Bil-flokk numru 16, l-istess bħalma kien jilbes ma' Sassuolo u Sampdoria, hu ddebutta fl-20 ta' Awwissu 2013 fil-logħba preliminari tal-UEFA Champions League kontra PSV Eindhoven. Erbat ijiem wara, Poli huwa skorja l-ewwel gowl tiegħu fil-kamjonat, fil-logħba li Milan tilfu bl-iskor ta' 2–1 kontra Hellas Verona.

## Internazzjonali

Poli ntgħażel mill-kowċ tat-tim nazzjonali Taljan, Cesare Prandelli, u ddebutta fil-logħba ta' ħbiberija kontra l-Ingilterra, li l-Italja tilfu 2–1. Hu skorja l-ewwel gowl tiegħu f'logħba oħra ta' ħbiberija, din id-darba kontra San Marino fil-31 ta' Mejju 2015.

## Ħoloq esterni
*
Michael Essien

**Michael Kojo Essien** (twieled fit-3 ta' Diċembru 1982) huwa eks-plejer tal-futbol Ganiż.

## Karriera

Essien beda l-karriera tieghu ma' Liberty Professionals fil-Gana. Fis-sena 2000, huwa mar jilgħab fi Franza ma' Bastia. Essien għamel tliet snin jilgħab ma' Bastia u fis-sena 2003 issieħeb ma' Lyon. Ma' Lyon, Essien lagħab ukoll fil-UEFA Champions League għall-ewwel darba. Matul il-ħames snin li għamel jilgħab fi Franza huwa akkwista ċ-cittadinanza Franċiża.

Fl-2005, Essien ingħaqad mal-klabb ta' Chelsea għas-somma ta' 38 miljun ewro u li f'dak iż-żmien kien l-aktar akkwist għoli mill-plejers Afrikani ta' kull żmien. Ma' Chelsea, Essien rebaħ il-Premier League fl-2006 u fl-2010, tliet edizzjonijiet tal-FA Cup u l-Football League Cup. Fl-2008, Essien lagħab ukoll fil-finali tal-UEFA Champions League. Huwa rebaħ l-unur tal-Gowl tas-Sena għal Chelsea darbtejn, fl-istagun 2006–07 u 2008–09.

Fil-31 ta' Awissu 2012, ftit ħin qabel ma' ngħalqet is-sessjoni ta' trasferimenti tas-sajf, ingħaqad b'self ma' Real Madrid, fejn reġa' sab lil José Mourinho, il-kowċ preċedenti tiegħu meta kien jilgħab ma' Chelsea. Fil-konferenza stampa tal-preżentazzjoni tiegħu bħala plejer ġdid ta' Real Madrid huwa stqarr: "Missieri għajjatli u jien qiegħed hawn. U hekk nikkunsidrah. Ħadni ma' Chelsea, niftehmu mill-ewwel, dak huwa it-terminu l-aktar preċiż". Fit-3 ta' Novembru 2012, fl-għaxar preżenza tiegħu fil-kampjonat Spanjol, hu skorja l-ewwel gowl tiegħu fid-89 minuta fil-logħba li Real MAdrid rebħu bl-iskor ta' 4–0 kontra Real Zaragoza. 

Fi tmiem il-kampjonat, Essien irritorna lura ma' Chelsea. F'Jannar tal-2014, matul l-aħħar ġimgħa tas-suq ta' trasferimenti tax-xitwa, ingħaqad b'mod permanenti ma' Milan fis-Serie A. Huwa ffirma kuntratt sat-30 ta' Gunju 2015 u għażel il-flokk bin-numru 15.

## Internazzjonali

Essien irrappreżenta lill-Gana fit-Tazza tad-Dinja ta' taħt is-17-il sena fl-1999. Iddebutta mat-tim nazzjonali tal-kbar f'Jannar tal-2002. Mal-Gana ħa sehem fi tliet edizzjonijiet tat-Tazza tan-Nazzjonijiet Afrikani u fit-Tazza tad-Dinja tal-2006, fejn il-Gana waslu sal-aħħar sittax.

## Ħoloq esterni
* 
* 
*
Coreca

**Coreca** hi frazzjoni tal-komun ta' Amantea, fil-provinċja ta' Cosenza, l-Italja, li tinsab qrib il-konfini mal-Campora San Giovanni.
Daniele Bonera

**Daniele Bonera** (twieled fil-31 Mejju 1981) huwa eks-plejer tal-futbol Taljan li kien jilgħab bħala difensur. Attwalment jinsab fir-rwol ta' assistent ma' Milan.

## Karriera

Bonera beda l-karriera tiegħu fl-1995 fl-akkademja ta' Brescia. Iddebutta mal-ewwel tim fl-istaġun 1999–2000 u magħhom lagħab total ta' 72 logħba fi tliet staġuni.

F'Lulju tal-2002 iffirma kuntratt ma' Parma u lagħab 32 logħoba u skorja gowl wieħed matul l-ewwel staġun tiegħu fl-2002–03. B'kollox lagħab  98 logħba, hekk kif fit-28 ta' Lulju 2006 ingħaqad ma' Milan.

Id-debutt ta' Bonera fil-UEFA Champions League kien kontra Anderlecht, fis-17 ta' Ottubru 2006, fejn kien imkeċċi wara li kien muri darbtejn il-karta s-safra. Wara li sabha diffiċli jilgħab bħala difensuri lemini huwa beda jilgħab f'nofs id-difiża, anke minħabba li Milan kellhom ħafna difensuri ċentrali imweġġgħin, speċjalment wara l-akkwist ta' Massimo Oddo minn ma' Lazio. Bonera kellu prestazzjonijiet konvinċenti bħala difensur ċentrali u għalhekk kien wieħed mill-aħjar plejers għall-Milan. F'Settembru tal-2009 ġedded il-kuntratt tiegħu ma' Milan sa April tal-2013.

Wara li kien imweġġa għal għaxar xhur, Bonera irritorna kontra Novara fl-logħba mill-Coppa Italia fit-13 ta' Jannar 2010. Minħabba li Milan kellhom lil Alessandro Nesta u lil Thiago Silva jilgħabu bħala difensuri ċentrali, Bonera reġa' beda jilgħab bħala difensur fuq in-naħa tal-lemin. Bonera din id-darba kellu prestazzjonijiet tajbin anke fuq il-faxxa laterali.

## Internazzjonali

Bonera lagħab sittax-il logħba mat-tim nazzjonali Taljan. Id-debutt tiegħu kien fil-5 ta' Settembru 2001 meta kellu għoxrin sena f'logħba kontra l-Marokk.

Fl-2006 kien magħżul minn Marcello Lippi fil-lista proviżorja ta' qabel it-Tazza tad-Dina 2006 bħala wieħed mill-erba' riservi. Eventwalment kien eskluż mil-lista tal-aħħar 23 plejer.

Wara li kien ingħaqad ma' Milan, mis-sena 2006, huwa dejjem kien parti mill-grupp tat-tim nazzjonali taħt it-tmexxija ta' Donadoni u Lippi, imma mhux dejjem kien jiġi magħżul għal-logħob minħabba problemi fiżiċi.

## Ħoloq esterni
* 
*
Robert Tappan Morris

**Robert Tappan Morris** (twieled fit-8 ta' Novembru 1965) huwa informatiku u imprenditur Amerikan. Hu hu l-iktar famuż għal Morris Worm, ikkunsidrat bħala l-ewwel *[[worm]]* tal-kompjuter li qatt sar. Kawża ta' dan ġie pproċessat u sar l-ewwel persuna li ġie kkundannat taħt l-Att tal-Frodi u Abbuż fuq il-Kompjuter.

## Bijografija
### L-ewwel snin

Morris twieled fl-1965 minn Robert Morris u Anne Farlow Morris. Missieru kien informatiku f'Bell Labs, fejn għen jiddisinja s-sistemi operattivi ta' Multics u Unix. Morris attenda l-Università ta' Harvard, u aktar tard daħal bħala student gradwat fl-Università ta' Cornell. Fl-ewwel sena tiegħu hu kiteb *[[worm]]* tal-kompjuter li wasslet biex ħarbat diversi kompjuters fis-snin tal-bidu tal-internet. Din wasslitu quddiem il-qorti sena wara.

### Morris Worm
Il-''worm'' ta' Morris ġie żviluppat fl-1988 waqt li kien jattendi l-Università ta' Cornell. Hu stqarr li kien iddisinjat biex jara d-daqs tal-internet. Il-*worm *tnieda minn MIT, minflok Cornell. Dan il-*worm *sfrutta numru ta' dgħufijiet sabiex jidħol fis-sistemi mixtieqa, fosthom:
* żball fis-*[[sendmail]]*, il-programm użat biex jamministra l-posta elettronika;
* żball fil-*[[finger]]*, li jippermetti li jiġi esegwit kodiċi remot;
* programm li jippermetti li wieħed jara informazzjoni dwar utent tas-sistema permezz ta' RSH.
Il-*worm *kien ipprogrammat sabiex jiċċekkja kull kompjuter li jsib jekk l-infezzjoni seħħitx diġà. Madanakollu, Morris ħaseb li xi amministraturi jistgħu jegħlbu lil dan il-*worm *billi jagħtu struzzjonijiet lill-kompjuter sabiex jirraporta falz pożittiv. Biex jikkumpensa għal din il-possibilità, Morris għamel li l-*worm *jikkopja lilu nnifsu xorta waħda irrelevanti mir-rispons tal-interrogazzjoni dwar l-istat tal-infezzjoni.

Dan il-livell ta' persistenza wassal għal tagħbijiet li mhux biss ġabu l-attenzjoni tal-amministraturi tas-sistemi, imma fixklu l-kompjuters immirati. Matul il-ġuri, ġie stmat li l-ispiża ta' "telfien ta' produttività" kawża tal-*worm* u l-isforzi sabiex jitneħħa mis-sistemi kien ta' bejn $200 u $53,000.

## Referenzi

## Ħoloq esterni
*  Sit uffiċjali fuq MIT
Senġi ta' widnejh tondi tan-Namib

Is-**senġi ta' widnejh tondi tan-Namib** (*Macroscelides flavicaudatus*) huwa mammiferu plaċentat, insettivoru, tal-ordni Macroscelidea ta' daqs pjuttost żgħir, b'piż ta' madwar 35 gramma. Dan l-ispeċi ta' senġi huwa endemiku tan-Namibja.

## Klassifikazzjoni

*Ordni Macroscelidea
**Familja Macroscelididae
***Ġeneru *[[Macroscelides]]*
******Senġi ta' widnejh tondi tan-Namib**, *Macroscelides flavicaudatus*

## Referenzi
*Afrotheria Specialist Group. Genus Macroscelides no longer monospecific http://www.sengis.org/Genus-Macroscelides-no-longer-monospecific.php\
*Dumbacher, J.P., G.B. Rathbun, H.A. Smit, and S.J. Eiseb.  2012.  Phylogeny and taxonomy of the round-eared sengis or elephant-shrews, genus Macroscelides (Mammalia, Afrotheria, Macroscelidea).  PLoS ONE 7(3):e32410 (12 pp + 4 pp. supplement table).
Senġi ta' widnejh tondi tal-Karù

Is-**Senġi ta' widnejh tondi tal-Karù** (*Macroscelides proboscideus*) huwa mammiferu plaċentat insettivoru ta' daqs pjuttost żgħir tal-ordni Macroscelidea. 

## Klassifikazzjoni

*Ordni Macroscelidea
**Familja Macroscelididae
***Ġeneru *[[Macroscelides]]*
******Senġi ta' widnejh tondi tal-Karù**, *Macroscelides proboscideus*
*****Sottospeċi
******[[Macroscelides proboscideus isabellinus]]*	
******[[Macroscelides proboscideus melanotis]]*	
******[[Macroscelides proboscideus proboscideus]]*

## Referenzi
* ''Macroscelides proboscideus'' fuq il-Lista Ħamra tal-IUCN 2006
* Wilson, D. E.; Reeder, D. M. *[http://www.bucknell.edu/msw3/ Mammal Species of the World, 3rd edition]*, Johns Hopkins University Press, ISBN 0-8018-8221-4
Iqbal Masih

**Iqbal Masih**, Urdu: **اقبال مسیح** (t. 1983, m. 16 ta' April 1995) kien tifel Pakistan li sar is-simboli tal-abbużi fit-tħaddim tat-tfal fil-pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw.

## Tfulija
Iqbal twieled fl-1983 f'Muridke, raħal żgħir barra minn Lahore fil-Pakistan. Ftit wara li twieled missieru Sajf Masih telaq u abbanduna l-familja. Ommu, Inajat, kienet taħdem bħala seftura, iżda sabitha diffiċli ħafna biex tmantni l-familja. Minħabba f’hekk meta kellha 4 snin, inbigħ mill-familja tiegħu bħala skjav. Il-familja ta' Iqbal isselfu 600 rupija, ($16) minn għand kummerċjant tal-post li kellu fabbrika tal-insiġ tat-tapiti, u bi tpattija, Iqbal kellu jaħdem bħala nissiġ tat-tapiti sakemm jitħallas id-dejn. Kuljum, kien iqum qabel jisbaħ u jimxi mit-toroq imdallmin tal-kampanja sal-fabbrika, fejn u l-parti tat-tfal l-oħra kienu jkun marbutin bil-ktajjen biex ma jaħarbux. Kien jaħdem 14-il siegħa kuljum, sebat ijiem fil-ġimgħa, b'waqfien ta' nofs siegħha biss. Meta kellu 12-il sena Iqbal kien twil inqas minn 1.2 metru u kien jiżen 27 kg biss (daqs tifel ta' 6 snin).

Kull darba li ma jobdix jew kien jonqos f’xi ħaġa kien jiġi msawwat. Ġurnata waħda rid iqum fuq tiegħu u jitkellem għalih u għal sħabu dwar dawn l-inġustizzji. Ħarab u mar l-għassa tal-Pulizija u qallhom li hu u sħabu kienu qed jiġu trattati ħażin u xtaq li jiġi liberat flimkien ma’ sħabu.Iżda l-Pulizija kienu ħaġa waħda Arshad il-Propjetarju tal-fabrika tat-twapet u reġa’ ħadu lura hemm u qal lil Arshad
biex jaqflu.

Ta’ 10 snin irnexxilu jaħrab minn din l-iskjavitu ħarxa. F’qasir żmien daħal mal-BLLF (Bonded Labour Liberation of Pakistan) biex jgħin fill-ġlieda kontra l-iskjavitu tat-tfal madwar id-dinja.Iqbal għen aktar minn 3,000 tfal, li kienu skjavi fil-Pakistan, jakkwistaw il-Liberta’ . Kien jitkellem dwar il-kruha tal-Iskjavitu tat-tfal madwar id-dinja kollha. Fl-Għid il-Kbir tas-sena 1995 Iqbal ġie maqtul b’tir ta’ arma tan-nar huwa u ġej lura mill-Knisja.Fil-basket sabulu l-Bibbja, ktieb dwar l-Għid il-Kbir, santa ta’ Ġesu’. Responsabbli għall-qtil tiegħu jaħsbu li kienet il-Mafia tat-twapet.Iqbal,fl-1994 sena qabel qatluh kien ġie onorat bir-Reebok Human Rights Award. Issa wara mewtu fis-sena 2000, ġie onorat b’The World’s Children’s Prize for the Rights of the Child.
Franco Trappoli

**Franco Trappoli** (Orvieto, 5 ta' Novembru 1947) huwa politiku Soċjalista Taljan.

## Bijografija

Imwieled f'Orvieto fl-1947, bejn l-1980 u l-1983 serva bħala sindku Soċjalista ta' Fano. 

Kien ukoll membru tal-Kamra tad-Deputati mill-1983 sal-1987 u mill-1992 sal-1994. Matul il-karriera politika tiegħu kien President tat-13-il Kummissjoni (xogħol - kura u s-sigurtà soċjali - kooperazzjoni).

Huwa kien l-ewwel Buddista li serva fil-Parlament Taljan.

## Referenzi

## Ħoloq esterni

*  Radio Radicale: Eventi a cui ha partecipato Franco Trappoli
5 ta' Novembru

Il-**5 ta' Novembru** hija il-309 ġurnata tal-Kalendarju Gregorjan (il-310 fis-snin bisestili).
Fadal 56 ġurnata għall-aħħar tas-sena.
Matteo Renzi

**Matteo Renzi** (Firenze, Italja, 11 ta' Jannar 1975) kien Prim Ministru tal-Italja mill-2014 sal-2016, u mexxej tal-partit ċentru xellugi l-*Partito Democratico*, li nħatar mexxej tiegħu fit-8 ta' Diċembru 2013. Kien President tal-Provinċja ta' Firenze bejn l-2004 u l-2009, Sindku ta' Firenze fil-ħames snin ta' wara. Huwa nħatar Prim Ministru fit-22 ta' Frar 2014.

Meta nħatar, Renzi kien l-iżgħar Prim Ministru Taljan, fl-età ta’ 39 sena.

Il-Prim Ministru preċedenti, Enrico Letta, mill-istess partit ta' Renzi, irriżenja wara pressjoni kbira li kellu minħabba l-kundizzjoni ħażina tal-ekonomija Taljana. Infatti Renzi kien qal li l-inċertezza fl-Italja setgħet tieqaf biss jekk il-gvern ta’ Letta jieqaf.

Fit-12 ta' Diċembru 2016 huwa rriżenja minn Prim Ministru wara li tilef referendum fuq riformi kostituzzjonali.

## Ħoloq esterni

*  Sit uffiċjali
Skjavitù

L-**iskjavitù**, magħruf ukoll bħala l-**jasar**, hu sistema fejn persuni huma ttrattati bħala proprjetà li jiġu mixtrija u mibjugħa, u huma sfurzati li jaħdmu. Skjavi jistgħu jinżammu kontra r-rieda tagħhom mill-mument tal-qabda tagħhom, xiri jew twelid, u huma jiġu mċaħħda mid-dritt li jitilqu, li jirrifjutaw li jaħdmu jew li jitlob kumpens. Storikament, l-iskjavitù kien rikonoxxut minn ħafna soċjetajiet filwaqt li fi żminijiet aktar riċenti, l-iskjavitù sar illegali fil-pajjiżi kollha. Madanakollu hu jkompli permezz tal-jasar tad-dejn, sefturi domestiċi miżmuma fil-magħluq, f'ċerti adozzjonijiet fejn it-tfal huma sfurzati li jaħdmu bħala skjavi, suldati tfal, u ż-żwieġ sfurzat. Il-jasar hu uffiċjalment illegali fil-pajjiżi kollha, iżda għad hemm madwar 20 sa 30 miljin skjav madwar id-dinja. Il-Mawritanja kienet l-aħħar pajjiż li uffiċjalment għamel l-iskjavitù illegali (fl-1981 u fl-2007), iżda madwar 10% sa 20% tal-popolazzjoni tagħha hija stmata li tgħix fi skjavitù. It-traffikar tal-bnedmin huwa primarjament użat fuq in-nisa u tfal f'industriji sesswali.

Il-post fejn kienu jinbiegħu l-iskjavi kien magħruf bħala s-suq tal-iskjavi. Ħafna drabi lill-iskjavi kienu jneżżgħulhom il-ħwejjeġ u kienu jinbiegħu għarwenin. Dan kien isir sabiex il-bejjiegħ ikun jista' jeżamina lill-iskjav b'mod aħjar.
Manuel Neuer

**Manuel Peter Neuer** (twieled fis-27 ta' Marzu 1986) huwa plejer tal-futbol Ġermaniż li jilgħab bħala gowler mat-tim ta' Bayern München u mat-tim nazzjonali tal-Ġermanja.

## Bijografija
Manuel Neuer twieled f'Gelsenkirchen, il-Ġermanja.

## Ħoloq esterni
* 
* Profil fuq is-sit uffiċjali ta' FC Bayern Munich
* 
* 
* 
*
Manuel Pinto da Fonseca

Dom Fra' **Manuel Pinto da Fonseca** (1681 – 23 ta' Jannar 1773) kien Kavalier tal-Lingwa tal-Portugall fl-Ordni ta' Malta. Kien it-68 Granmastru tal-ordni mill-1741 sa mewtu. Kien nobbli Portugiż, bin Miguel Álvaro Pinto da Fonseca, *Alcaide-Mór* de Ranhados, u martue, Ana Pinto Teixeira.

Manuel Pinto da Fonseca ġie elett Gran Mastru fit-18 ta' Jannar.  Fil-25 ta' Mejju 1743, ta ismu lir-raħal ta' Ħal Qormi u onorah bit-titlu ta' belt bħala  "Città Pinto".  Fl-1749, kien hemm konfoffa mmexxija minn Paxà Mustafa biex tqajjem rewwixta mil-ilsiera Misilmin. Il-konfoffa, li saret tissejjaħ il-Konfoffa tal-ilsiera, inkixfet u xxejnet u wara din ir-rebħa kienet tiġi ċċelebrata kull 29 ta' Ġunju, l-aniversarju tagħha. Pinto ħoloq bosta titoli nobbli ġodda, li n-nobbilta' antika ma ħaditx gost bihom u qala' fama ħażina għall-impożizzjoni ta' taxxi kifrin. Fl-1768 keċċa l-Ġiżwiti minn Malta kif kien sar fir-Renju taż-Żewġ Sqallijiet, fi Franza, fl-Imperu Spanjol u f'Parma. Wara t-tkeċċija tal-Ordni tal-Ġiżwiti, Pinto approprija d-dħul kollu mill-proprjetà tagħha fil-gżejjer bl-għan li jwaqqaf *Pubblica Università di Studi Generali*. Pinto ffirma d-digriet li waqqaf l-Università, illum l-Università ta' Malta, fit-22 ta' Novembru 1769, wara li kien awtorizzat li jagħmel hekk bil-Brevi Appostoliku, *Sedula Romani Pontifici*, li rċieva fl-20 ta' Ottubru 1769. Fil-25 ta' Mejju 1771, twaqqaf *Collegio Medico* bħala wieħed mill-fakultajiet tal-Università.

Bħala Gran Mastru, Pinto da Fonseca kompla l-bini tal-Berġa ta' Kastilja fil-belt Valletta, li kienet inbdiet fl-1574. Fuq il-faċċata ta' dan il-bini, wieħed mill-iżjed imponenti fil-belt li llum il-ġurnata jintuża bħala l-uffiċċju tal-Prim Ministru ta' Malta, hemm bust tiegħu. 

Matul is-saltna tiegħu, fl-1764, Pinto da Fonseca daħal f'negozjati mar-Re Frederiku II ("Frederiku l-Kbir") tal-Prussja biex il-Baljaġġju Protestant ta' Brandenburgu jerġa' jingħaqad mal-Ordni ta' Malta, imma l-Papa Klement XIII ma riedx iħalli nies li hu kien iqishom bħala eretiċi jidħlu f'organizzazzjoni Kattolika u n-negozjati fallew.Pinto da Fonseca għamel donazzjonijiet sostanzjali lill-Knisja Konventwali tal-Ordni, fosthom żewġ qniepen kbari u tqal fonduti mill-Mastru Funditur tal-Ordni, Aloisio Bouchut, fl-1747 u fl-1748; dawn għadhom indendlin fil-kampnari ta' dak li hu llum il-Kon-Katidral. Dawn il-qniepen ġew fonduti mill-bronż ta' żewġ bażiliski li ħallew warajhom it-Torok fl-assedju tal-1565. Pinto bena bosta mħażen fil-parti tax-xatt tal-belt li ġġib ismu. 

Kien ħabib ta' Cagliostro.

L-arma tal-familja Pinto tikkonsisti f'ħames nofs qmura ħomor. Ħal Qormi adotta din bħala l-arma u l-bandiera tiegħu bil-kuluri maqlubin. L-arma ta' Pinto tagħmel parti wkoll mill-arma tal-Università ta' Malta.

Kellu tifel illeġittimu jismu José António Pinto da Fonseca e Vilhena minn Rosenda Paulichi, bint Alberigo Paulichi u Patronilla Ramuzetta. Dan iżżewweġ lil kuġintu Maria Inácia Pinto da Fonseca de Sousa Teixeira e Vilhena.





## Referenzi

## Ħoloq esterni
* Muniti tal-Gran Mastru Pinto
Repubblika tal-Krimea

Ir-**Repubblika tal-Krimea** hi waħda mir-repubbliki tar-Russja. Il-Krimea kisbet l-indipendenza mill-Ukrajna f'Marzu tal-2014 wara referendum. B'hekk ir-Repubblika Awtonoma tal-Krimea u l-belt ta' Sevastopol ingħaqdu bħala stat indipendenti magħruf bħala r-Repubblika tal-Krimea. Ftit jiem wara l-mexxejja tal-istat il-ġdid talbu li jsiru parti mir-Russja. Il-belt ta' Sevastopol saret belt federali u l-kumplament tal-Krimea saret repubblika fi ħdan il-Federazzjoni Russa. Madankollu dan mhu rikonoxut mill-ebda pajjiż, u l-kumplament tad-dinja għada tqis kemm il-Krimea kif ukoll Sevastopol bħala parti mill-Ukraina.

## Bliet
* Bakhchisaray
Bolla telegrafika

**Bolla telegrafika** hija tip ta' bolla li tintuża biex tħallas miżati tat-telegrafi. Illum l-użu tagħhom kważi ntemm għal kollox.

## Użu
F'ħafna pajjiżi, l-ispiża biex tibgħat telegramma kienet titħallas minn bolol postali. Dawn spiss jistgħu jiġu identifikati mit-timbru telegrafiku distintiv jew inkella mit-toqob ippanċjati. F'xi pajjiżi, bolol speċjali telegrafiċi kienu użati. Kumpaniji privati ukoll ​​ħarġu bolol telegrafiċi fil-pajjiżi fejn in-netwerk telegrafu kien privat. 

Bolol militari kienu bolol telegrafiċi maħruġa speċjalment għall-użu mill-forzi armati ta' xi pajjiż. Dawn kienu maħruġa mir-Renju Unit, kif ukoll mill-Kap tat-Tama t-Tajba, il-Kolonja tax-Xmara Orange u s-Sudan.

## Nuqqas ta' użu
Il-telegrafu kien sostitwit mill-fax, email, u messaġġi mit-telefon ċellulari, u llum bolol telegrafiċi għadhom jintużaw biss fil-Ħonduras fl-Amerika Ċentrali.

## Referenzi
Martin Schulz

**Martin Schulz** (Hehlrath, 20 ta' Diċembru 1955) huwa politiku Ġermaniż li serva bħala President tal-Parlament Ewropew bejn l-2012 u l-2017. Huwa mexxej tal-Alleanza Progressiva tas-Soċjalisti u Demokratiċi fil-Parlament Ewropew u kandidat għal President tal-Kummissjoni Ewropea fl-elezzjonijiet ta' Mejju 2014 f'isem il-Partit tas-Soċjalisti Ewropej(PES).

Schulz mar skola Kattolika fi Broich (illum Würselen). Ried isir plejer tal-futbol, imma ferita serja fi rkopptu qatlitlu din l-ambizzjoni ta' żgħożitu. Wara sar bejjiegħ tal-kotba u iktar tard fetaħ ħanut tal-kotba. Beda jkun attiv fil-politika mas-Soċjalisti, u ta' 31 sena kien elett Sindku ta' Würselen mill-1987 sal-1998. Fl-1994 kien elett fil-Parlament Ewropew. Fl-2004 sar mexxej tal-Alleanza Progressiva tas-Soċjalisti u Demokratiċi fil-Parlament Ewropew. Fl-2012 kien elett  President tal-Parlament Ewropew.
Lingwa tas-Sinjali Maltija

Il-**Lingwa tas-Sinjali Maltija** (LSM) hija l-lingwa tas-sinjali ta' Malta. Din il-lingwa hi relattivament ġdida u żviluppat fil-forma moderna madwar l-1980 bit-twaqqif tal-ewwel klabb tat-torox f'Malta u wara bl-użu fl-edukazzjoni tat-torox. L-istorja ta' qabel mhijiex magħrufa, imma hemm xi sinjali li juru kuntatt mal-Lingwa tas-sinjali Brittanika (BSL). Però dawn is-sinjali huma ftit u LSM ma titqiesx parti mill familja tal-BSL.

Il-popolazzjoni tat-torox f'Malta hi ta' madwar 20,800 ruħ.

## Referenzi
Lingwa tas-Sinjali Taljana

**Lingwa tas-Sinjali Taljana** (*LIS*, **Lingua dei Segni Italiana**) hija lingwa tas-sinjali mitkellma fil-Komunità Deaf 3.525.000 fil Italja, 426.800 fil Żvizzera, 1.460 fil San Marino.

## References
Lingwa tas-Sinjali Finlandiża

**Lingwa tas-Sinjali Finlandiża** (*SVK*, **Suomalainen ViittomaKieli**) hija lingwa tas-sinjali mitkellma fil-Komunità Deaf 8.000 fil Finlandja.

## Referenzi
Lingwa tas-Sinjali Franċiża

**Lingwa tas-Sinjali Franċiża** (*LSF*, **Langue des Signes Française**) hija lingwa tas-sinjali mitkellma fil-Komunità Deaf 3.506.839 fil Franza.

## References
Lingwa tas-Sinjali Amerikana

**Lingwa tas-Sinjali Amerikana** (*ASL*, **American Sign Language**) hija lingwa tas-sinjali mitkellma fil-komunità truxa 2.000.000 fil Stati Uniti.

## References
Lingwa tas-Sinjali Newzealander

**Lingwa tas-Sinjali tan-Newzealand** (*NZSL*, **New Zealand Sign Language**) hija lingwa tas-sinjali mitkellma fil-Komunità Deaf 24.090 fil New Zealand.

## Referenzi
L-element Romanz fil-Malti

Irridu ngħidu li għalkemm il-bażi tal-Malti hija Semitika, madanakollu xorta ma nistgħux ninsew li l-Malti għandu numru kbir ta' vokabularju ġej mit-Taljan. Mal-miġja tan-Normanni f'Malti, il-folja bdiet tinqaleb. Għalkemm il-Malti ta' dak iż-żmien żamm lin-Normanni bogħod milli jikkomunikaw, dawn xorta għamlu li setgħu biex inibbtu fost il-poplu kliem Romanz fl-ilsien Malti kif kien mitħaddet dak iż-żmien.

Imma l-akbar influwenza li r-Romanz kellu fuq il-Malti, kienet mal-miġja tal-Ordni ta' San Ġwann f'Malta. Dan minħabba li l-kavallieri li kienet tħaddan l-Ordni kienu ġejjin minn pajjiżi Ewropej. Fis-16-il seklu, kellna wkoll influwenza qawwija tal-Isqalli u t-Taljan mill-kleru Sqalli stess, nutara kif ukoll avukati.

Bil-mod il-mod, speċjalment fil-Belt Valletta, il-poplu beda jdaħħal kliem Romanz li Vassalli, għall-bidu, sejjaħlu "Malti korrott". Imma llum ma naħsbuhiex hekk. Il-Malti kompla ssebbaħ għax kien kapaċi jżewwaq żewġ kulturi ta' ilsna differenti: id-dinja Għarbija ma' dik Taljana.

L-istorja tkompli tikber meta fl-1880 insibu ġlieda ħarxa bejn żewġ partiti Malti: il-partit Antiriformista kien favur it-tisħiħ tat-Taljan fil-kultura Maltija, filwaqt li l-partit Riformista kien favur id-dħul tal-Ingliż u l-Malti fl-edukazzjoni. Din il-ġlieda baqgħet sejra sal-1934.

Illum li qegħdin distanza 'l bogħod minn dan iż-żmien, naraw kemm l-istorja tinfluwenza l-ilsien tal-poplu. Mir-Romanz ħadna kliem żviluppat u aktar avvanzat minn dak Semitiku:
Semitiku
Romanz
għorfa
kamra
qorq
sandli
fiergħa
vojta
ħatem
ċurkett
rieda
volontà

Fil-Malti daħħalna wkoll tipi differenti ta' snajja' mit-Taljan:
*      induratur
* librar
* dentist
* furnar
* barbier
* skarpan

Daħħalna wkoll verbi bħal:
*      nappoġġja
*      inparla
*      nikkopera

Ir-reliġjon ukoll tatna spinta qawwija għall-kliem Romanz fil-Malti, u għalhekk insibu xi kliem assoċjat mat-twemmin tagħna:
*      liturġija
*      tabernaklu
*      altar
*      rużarju
Gabriel Garcia Marquez

**Gabriel García Márquez** (6 ta' Marzu 1927 – 17 ta' April 2014) kien rumanzier, awtur ta' novelli, xeneġġatur u ġurnalist Kolombjan, magħruf bħala Gabo fl-Amerika Latina. Kien meqjus bħala wieħed mill-akbar awturi tas-seklu 20 u rebaħ in-Neustadt International Prize for Literature fl-1972 u l-Premju Nobel għal-Letteratura fl-1982. Kien awto-didatta, u ħalla l-liġi biex jaqbad karriera fil-ġurnaliżmu. Sa mill-bidu ma qagħadx lura milli jikkritika l-politika ta' pajjiżu u tad-dinja.

García Márquez huwa magħruf l-iktar għar-rumanzi tiegħu, fosthom *Mitt Sena ta' Solitudni* (One Hundred Years of Solitude) (1967), *Ħarifa ta' Patrijarka* (Autumn of the Patriarch) (1975) u *Imħabba fi żmien il-Kolera* (El amor en los tiempos del cólera) (1985). Xogħlijietu ntlaqgħu tajjeb ħafna mill-kritiċi u mill-pubbliku, l-iktar għal-istil tar-realiżmu maġiku, li juża elementi mapiċi f'sitwazzjonijiet ordinarji. Uħud minn xogħlijietu huma ambjentati fir-raħal fittizju ta' Macondo (ispirat minn Aracataca, il-post fejn twieled), u ħafna minnhom jesploraw it-tema tas-solitudni.
Stat ta' Malta

L-**Istat ta' Malta** kien l-istat li kien jiggverna lil Malta bejn l-indipendenza fl-1964 sa meta saret repubblika fl-1974. Meta l-ħakma Ingliża ntemmet fil-21 ta' Settembru 1964, ir-Reġina Eliżabetta II xorta baqgħet il-kap tal-istat ta' Malta, iżda f'Malta kellha t-titolu ta' Reġina ta' Malta flok Reġina tal-Gran Brittanja. Hi kienet irrappreżentata mill-Gvernatur Ġenerali ta' Malta. L-ewwel wieħed kien Maurice Henry Dorman, li kien l-aħħar Gvernatur ta' Malta. Fl-1971, Anthony Mamo sar Gvernatur Ġenerali flok Dorman u meta Malta saret repubblika, Mamo sar l-ewwel President ta' Malta.
## Ara wkoll
*Malta
*Kolonja ta' Malta
Skwadra Marittima tal-Forzi Armati ta' Malta

**L-Iskwadra Marittima tal-[[Forzi Armati ta' Malta]]** tikkonsisti fil-forzi navali tar-Repubblika ta' Malta. L-iskwadra għandha r-responsabbiltà għas-sigurtà tal-ibħra territorjali Maltin u diversi affarijiet oħra fosthom is-salvataġġ. L-iskwadra hi bbażata f'Xatt it-Tiben fil-Furjana.

## Storja
Malta kellha l-ewwel forza navali meta kienet taħt l-Ordni ta' San Ġwann. Kellha forza navali qawwija b'vapuri kbar bħas-''Santa Anna'', u bihom il-kavallieri ħadu sehem f'diversi battalji, u l-iktar waħda importanti minnhom kienet il-Battalja ta' Lepanto fl-1571. Fis-sekli XVII u XVIII vapuri Maltin kienu jaqbdu vapuri Torok u Musulmani f'tip ta' piraterija magħrufa aħjar bħala l-*corso*. Il-forzi navali tal-kavallieri spiċċaw mal-wasla tal-Franċiżi fl-1798, fejn il-vapuri kollha tal-Ordni ħaduhom huma. Fost dawn kien hemm il-bastimenti ''San Zaccharia'' u ''San Giovanni''.

Wara l-wasla tal-Ingliżi, il-Flotta Marittima tar-Royal Navy kellha bażi f'Malta, u is-sitwazzjoni baqgħet hekk matul l-Ewwel u t-Tieni Gwerra Dinjija sakemm din il-flotta spiċċat fl-1967. Minħabba dan ġiet kreata il-*Maritime Troop of the Malta Land Force* fl-1970, u Malta ngħatat żewġ patrol boats Amerikani, li kienu magħrufin bħala C23 u C24 (wara P23 u P24). Fl-1971 l-iskwadra tawha isem ġdid, il-*1st (Maritime) Battery of the Malta Land Force*. Fl-1973, nbniet patrol boat fid-dockyard ta' Malta, u din kienet l-unika dgħajsa li qatt serviet mal-Forzi Armati li nbniet ġo Malta. Fis-sebgħinijiet u t-tmeninijiet, Malta ngħatat jew xtrat diversi patrol boats mill-Ġermanja tal-Punent, l-Libja u r-Renju Unit. Lejn l-aħħar tat-tmeninijiet u l-bidu tad-disgħinijiet, Malta ngħatat iktar patrol boats mill-Ġermanja tal-Lvant, l-Italja, il-Jugożlavja u l-Istati Uniti. Il-flotta t'issa hija magħmula minn vapuri moderni li nbnew bejn l-1998 u l-2012.

## Struttura
L-Iskwadra Marittima hi magħmula minn dawn il-partijiet:
*Headquarters Command
*Offshore Command
*Inshore Command
*G Command
*Support Command

## Flotta preżenti tal-Forzi Armati ta' Malta
Dawn il-vapuri huma f'servizz attiv fl-2014:

## Vapuri u dgħajjes li kienu jagħmlu parti mill-flotta

## Referenzi

## Ħoloq esterni
*Skwadra Marittima fis-sit uffiċjali tal-Forzi Armati
*Patrol boats tal-Iskwadra Marittima fis-sit uffiċjali tal-Forzi Armati
Abkażja

L-**Abkażja** (Abkaż: Аҧсны́ Apsny [apʰsˈnɨ]; Ġeorgjan: აფხაზეთი Apkhazeti; Russu: Абхазия Abkhaziya) hija organizzazzjoni separatista favur ir-Russja li hija sponsorjata mill-istat Russu (
Li tkun kolonja Russa de facto) fil-Kawkażu. Fl-2006, kien hemm 157,000-190,000 ruħ joqgħodu hemm. Il-belt kapitali hi Sukhumi. Il-maġġoranza tal-pajjiżi jqisu l-Akażja bħala part mill-Ġeorġja. Jirrikonoxxuha r-Russja, Nawru, Nikaragwa, Veneżwela u Tuvalu.

Din l-organizzazzjoni tiddependi ekonomikament u politikament fuq il-Gvern Russu.

Kemm Abkażja kif ukoll l-Ossezja t'Isfel jaqsmu karatteristiċi ta' stat fallut u stat pupazzi u anke bħala kolonji Russi.

(Dawn il-pajjiżi li jirrikonoxxu lil Abkażja jaqsmu sistema politika de facto ta' dittatorjat awtoritarju komunista soċjalista tax-xellug (nazzjonalisti fir-Russja), jsofru kriżijiet ekonomiċi u umanitarji, flimkien mal-pajjiżi kollha li jirrikonoxxu lil Absakhy prattikament m'għandhom l-ebda relazzjonijiet diplomatiċi ma' ir-Repubblika tal-Ġeorġja, u għandhom relazzjonijiet ħżiena mal-Stati Uniti, ir-Renju Unit u l-Unjoni Ewropea u l-maġġoranza tal-pajjiżi demokratiċi madwar id-dinja, minbarra li għandhom relazzjonijiet tajbin ħafna mar-Russja)

L-Abkażja għandha erja ta' xi 8600 km2 u qiegħda fil-parti tax-Majistral tal-Kawkażu l-Kbir. Il-Muntanji tal-Kawkażu lejn it-tramuntana u x-xlokk jifirduha mill-Russja.
Protettorat ta' Malta

Il-**Protettorat ta' Malta** kien l-isem uffiċjali ta' Malta meta kienet parti mir-Renju ta' Sqallija taħt protezzjoni Ingliża bejn l-1800 u l-1813.

Waqt ir-rivoluzzjoni Maltija kontra l-Franċiżi, il-Maltin kienu saqsew lir-Renju tal-Gran Brittanja għall-għajnuna. Il-Franċiżi ċedew f'Settembru tal-1800 u Malta uffiċjalment saret parti mir-Renju ta' Sqallija, iżda kienet taħt protezzjoni militari Ingliża. Skont it-Trattat ta' Londra tal-1801 u t-Trattat ta' Amiens tal-1802, Malta suppost ġiet irritornata lill-Kavallieri, iżda dan ma seħħ qatt. Fl-1802 il-poplu Malti ħareġ dikjarazzjoni bl-isem ta' *La Dichiarazione dei Diritti degli abitanti delle Isole di Malta e Gozo* fejn fiha kitbu li r-Re tagħhom kien Ġorġ III, u hu ma kellux dritt iċedi lil Malta lil pajjiż ieħor.

Fiż-żmien tal-protettorat, kien hemm ukoll il-kwistjoni jekk Lampedusa ssirx parti minn Malta. Il-gżira kienet taħt protezzjoni Ingliża ukoll, u kien hemm diversi attentati minn wieħed kummissarju Alexander Fernandez. Madankollu il-pjanijiet kienu għalxejn u ftit wara l-Ingliżi telqu minn Lampedusa u formalment iddikjaraw li ma jriduhiex fl-1814.

Malta saret kolonja mal-wasla tal-Gvernatur Thomas Maitland fl-1813, u din saret formali fit-Trattat ta' Pariġi tal-1814.

## Ara wkoll
* Malta
* Kolonja ta' Malta
Għawdex (stat indipendenti)

Il-gżira ta **[[Għawdex]]**, kienet stat indipendenti għal kważi tliet snin bejn l-1798 u l-1801, waqt il-Gwerer Rivoluzzjonarji Franċiżi. F'dan iż-żmien, Għawdex kienet magħrufa bħala ***La Nazione Gozitana*** bit-Taljan.

Sa Ġunju 1798, il-gżejjer Maltin kienu għadhom maħkuma mill-Ordni ta' San Ġwann. Meta Napuljun keċċiehom, il-Franċiżi ħadu kontroll ta' Malta u Għawdex ukoll, speċifikament iċ-Ċittadella u l-Forti Chambray.

Fit-2 ta' Settembru 1798, il-Maltin irribellaw kontra l-Franċiżi fl-Imdina, u l-Għawdxin għamlu l-istess fit-3 ta' Settembru. L-arċipriet tal-Katidral tal-Assunta r-Rabat, Saverio Cassar, kien magħżul bħala l-mexxej tal-irvell fit-18 ta' Settembru. Il-kwartieri ġenerali tar-ribelli ġiet stabbilita fil-Banka Ġuratali (illum is-sede tal-Kunsill Lokali tar-Rabat). Cassar organizza d-dejma u ġabar il-flus biex iħallas it-truppi taħt il-kmand tiegħu. Nies li ġew suspettati li kienu favur il-Franċiżi ġew arrestati.

Eventwalment, Alexander Ball irnexxielu jinnegozja mal-217 suldat Franċiż li kien hemm ġoċ-Ċittadella, u dawn ċedew mingħajr ġlieda fit-28 ta' Ottubru. Il-Franċiżi ċedew il-gżira u l-fortifikazzjonijiet, 24 kanun, kwantità kbira ta' munizzjon u 3,200 xkejjer ta' dqiq lill-Ingliżi.

Jum wara, l-Ingliżi taw kontroll taċ-Ċittadella u l-kumplament tal-gżira lill-Għawdxin. Il-poplu ddikjara lil Ferdinandu III ta' Sqallija bħala re, u twaqqaf gvern proviżorju mmexxi minn Saverio Cassar li kien maħtur bħala Gvernatur Ġenerali. Dan il-gvern kien jinkludi diversi rappreżentanti Maltin u Ingliżi, u l-ewwel azzjoni tagħhom kien li jiddistribwixxu l-provvisti ta' ikel lis-16,000 persuna li kienu jgħixu fil-gżira. 

Cassar talab ukoll li Għawdex isir djoċesi separata. Id-Djoċesi ta' Għawdex eventwalment inħalqet fit-22 ta' Settembru, 1864, 65 sena wara l-petizzjoni ta' Cassar. Matul iż-żmien li Għawdex kien indipendenti, Cassar organizza l-amministrazzjoni, fetaħ il-qrati u ġew eletti ġurati ġodda, u anke fetaħ dar tad-dwana.

Eventwalment, il-Franċiżi fil-Belt Valletta ċedew f'Settembru 1800, u Malta saret protettorat tal-Gran Brittanja. Cassar kompla jmexxi l-gżira Għawdxija sal-20 t'Awwissu 1801, meta l-Kummissarju Ċivili ta' Malta, Charles Cameron, neħħieh mill-kariga tiegħu u poġġa lil Emmanuele Vitale minfloku.

Cassar miet fis-16 ta' Diċembru 1805, fl-età ta' 58 sena.
Bavarja

L-**Istat Ħieles tal-Bavarja** (Ġermaniż:*Freistaat Bayern*) hija stat tal-Ġermanja. Il-Bavarja (Ġermaniż:*Bayern*) għandha erja ta  kilometru kwadru. Il-belt kapitali tal-Bavarja hija Munich (Ġermaniż: *München*).

## Ġeografija
### Reġjuni
Fil-Bavarja hemm seba' reġjuni amministrattivi:

### Reġjuni ġirien
* l-istat ta' Baden-Württemberg
* l-istat ta' Hessen
* l-Istat Ħieles ta' Thüringen
* l-Istat Ħieles ta' Sassonja
* ir-Repubblika Ċeka
* l-istat Awstrijak tal-Awstrija ta 'Fuq
* l-istat Awstrijak ta' Salzburg
* l-istat Awstrijak tat-Tirol
* l-istat Awstrijak ta' Vorarlberg
* il-canton Żvizzeru ta' St. Gallen

## Referenzi
Frankonja t'Isfel

Il-**Frankonja t'Isfel** (Ġermaniż: *Unterfranken*) hija reġjun u reġjun amministrattiv tal-Bavarja fil-Ġermanja. Il-Frankonja t'Isfel għandha erja ta  kilometru kwadru. Il-belt kapitali tal-Frankonja t'Isfel hija Würzburg.

## Ġeografija
### Diviżjonijiet amministrattivi
Fil-Frankonja t'Isfel hemm tlett ibliet fil-livell ta' distrett u disa' distretti rurali:

### Reġjuni ġirien
* ir-reġjun (amministrattiv) ta' Frankonja ta' Fuq
* ir-reġjun (amministrattiv) ta' Frankonja Ċentrali
* ir-reġjun amministrattiv ta' Stuttgart
* ir-reġjun amministrattiv ta' Karlsruhe
* ir-reġjun amministrattiv ta' Darmstadt
* ir-reġjun amministrattiv ta' Kassel
* l-Istat Ħieles ta' Thüringen

## Referenzi
Main-Spessart

**Main-Spessart** hija distrett rurali ("Landkreis" bil-Ġermaniż) tar-reġjun (amministrattiv) tal-Frankonja t'Isfel fil-Bavarja fil-Ġermanja. Main-Spessart għandu erja ta  kilometru kwadru. Il-belt kapitali ta' Main-Spessart hija Karlstadt.

## Ġeografija
### Diviżjonijiet amministrattivi
F'Main-Spessart hemm seba' bliet, tmien muniċipalitajiet bid-dritt għas-*suq* (*Markt*gemeinde) u 25 muniċipalitajiet (sempliċi):

### Żoni mingħajr muniċipalità
F'Main-Spessart hemm għaxar żoni mingħajr muniċipalità:

### Komunitajiet ta'amministrazzjoni
F'Main-Spessart hemm seba' komunità ta'amministrazzjoni:

### Distretti ġirien
* id-Distrett ta' Main-Kinzig
* id-distrett rurali ta' Bad Kissingen
* id-distrett rurali ta' Schweinfurt
* id-distrett rurali ta' Würzburg
* id-Distrett ta' Main-Tauber
* id-distrett rurali ta' Miltenberg
* id-distrett rurali ta' Aschaffenburg

## Referenzi
Ronald Reagan

**Ronald Wilson Reagan** (Illinois, 6 ta' Frar 1911 - California, 5 ta' Ġunju 2004) kien President tal-Istati Uniti. Huwa kien kandidat tal-Partit Repubblikan. Nhar l-20 ta' Jannar 1981 ħa l-ġurament tal-ħatra bħala l-erbgħa u erbgħin President tal-Istati Uniti tal-Amerika.
The Pirate Bay

**The Pirate Bay** (magħrufa fil-qasir bħala **TPB**) huwa sit elettroniku Żvediż li jipprovdi ħoloq manjetiċi sabiex iħaffef it-tixrid ta' fajls bl-użu tal-protokoll BitTorrent. Attwalment huwa l-aktar direttorju għat-torrents aċċessat fid-dinja.

## Storja

The Pirate Bay bdiet f'Novembru tal-2001 minn Piratbyrån (Il-Partit Pirata), organizzazzjoni Żvediża ta' kontra l-copyright; mill-2004 hi mmexxiha minn organizzazzjoni separata. Gottfrid Svartholm u Fredrik Neij, magħrufin bil-laqmijiet tagħhom "anakata" u "TiAMO" rispettivament, huma l-fundaturi tas-sit. Fil-31 ta' Mejju 2006, saru rejds u ttieħdu s-servers tas-sit fi Stokkolma mill-pulizija Żvediża, li wassal biex is-sit ma kienx disponibbli għal tliet ijiem. The Pirate Bay kien involut f'numru ta' kawżi, kemm bħala kwerelant kif ukoll bħala akkużat. Fis-17 ta' April 2009, Peter Sunde, Fredrik Neij, Gottfrid Svartholm u Carl Lundström instabu ħatja li għenu fil-ksur tal-copyright u ngħataw sentenza ta' sena ħabs u ħlas ta' multa ta' 30 miljun krona Żvediża (madwar 3.1 miljun Ewro), wara proċess ta' disgħat ijiem. L-akkużati appellaw mis-sentenza u akkużaw l-imħallef li kien imparzjali. Fis-26 ta' Novembru 2010, il-qorti tal-appelli Żvediża kkonfermat il-verdett, naqqset il-piena ta' priġunerija oriġinali però żiedet il-multa għal 46 miljun kuruna Żvediża. Fis-17 ta' Mejju 2010, minħabba inġunzjoni kontra l-fornitur tal-bandwith, is-sit ma baqax attiv. Madanakollu, l-aċċess għas-sit irritorna b'messaġġ fuq id-daħla jiddieħaq bl-inġunzjoni.

## Referenzi

## Ħoloq esterni

* Sit uffiċjali
Dragan Đokanović

**Dragan Đokanović** huwa politiku, pedjatra u tabib tat-trabi tat-twelid, kif ukoll atleta minn Bożnija u Ħerżegovina. Skond riċerka li saret fl-Università ta Massachusetts, it-tabib Đokanović huwa wieħed mill-aktar nies magħrufin ta origin Bożnija u Ħerżegovina.
Kien pijunier tad-demokrazija f'pajjiżu u bħalissa qed jaħdem f’Sarajevo fil-qasam professjonali tiegħu bħala pedjatra. Huwa l-fundatur ta’ “Dragan Đokanović Gymnastics Club”, kif ukoll wieħed mill-fundaturi tar-Republika ta’ Srpska. Tkellem b’qawwa kbira kontra l-Gwerra Ċivili fil-Bosnja (1992-1995) u oppona r-reati tal-gwerra li seħħu matul dan il-perjodu u li x-xhieda tagħhom inqatgħu quddiem it-tribunal kriminali internazzjonali għall-ex-pajjiżi Jugoslavi. Barra l-politika, l-ispeċjalista Đokanović huwa atleta u jieħu sehem f’diversi sports. Fost is-suċċessi sportivi tiegħu, rebaħ diversi medalji fil-kampjonat nazzjonali tal-ġinnastika f’pajjiżu. F’Sarajevo twaqqaf klabb ta’ ġinnastika li ssemma għalih. Fil-karriera tiegħu bħala pedjatra, Dr Đokanović jaħdem fid-Dipartiment tal-Ostetrika fiċ-Ċentru Kliniku tal-Università ta’ Sarajevo. Huwa jamministra wkoll is-sit elettroniku “Il-Parir tal-pedjatri” .

## Referenzi
Pedro Cea

**José Pedro Cea** (twieled fl-1 ta' Settembru 1900 – miet fit-18 ta' Settembru 1970) kien plejer u kowċ tal-futbol Urugwajan.

## Karriera
### Klabb

Rikonoxxut bħala wieħed mill-aqwa plejers tal-futbol Urugwajani ta' kull żmien, Cea trabba fil-logħba tal-futbol ma' Lito ġewwa Montevideo, fejn irnexxielu jsib post mat-tim nazzjonali. Fl-1929 ingħaqad ma' Nacional fejn magħhom rebaħ żewġ kampjonati, fl-1933 u fl-1934. Fl-1935 irtira għal-kollox mill-futbol milgħub.

### Internazzjonali

Mas-*Celeste* rebaħ żewġ edizzjonijiet konsekuttivi tal-Copa América, magħrufa dak iż-żmien bħala Campeonato Sudamericano de Football, fl-1923 u fl-1924. Rebaħ ukoll il-midalja tad-deheb fl-Olimpjadi ta' Pariġi 1924, u reġa' għal darb'oħra erba' snin wara fl-edizzjoni ta' Amsterdam.

Fl-1930 rebaħ it-titlu tat-Tazza tad-Dinja mal-Urugwaj, fl-ewwel edizzjoni tat-Tazza tad-Dinja. B'5 gowls, fosthom gowl fil-finali kontra l-Arġentina, hu spiċċa t-tieni l-aqwa skorer wara l-Arġentin Guillermo Stábile. Cea lagħab l-aħħar logħba internazzjonali tiegħu fl-1932, biex ġabar 27 preżenza għat-tim Urugwajan.

### Kowċ

Cea serva bħala kowċ tat-tim nazzjonali tal-Urugwaj bejn l-1941 u l-1942, fejn wassal lit-tim għar-rebħ tal-edizzjoni tal-1942 tal-Campeonato Sudamericano.

## Unuri
### Klabb

;Nacional
* Primera División: 1933, 1934

### Internazzjonali

* Tazza tad-Dinja: 1930
* Midalja tad-deheb Olimpika: 1924, 1928
* Copa América: 1923, 1924
* Copa Lipton: 1924, 1927, 1929
* Copa Newton: 1929, 1930

### Kowċ

;Urugwaj
* Copa América: 1942

## Referenzi

## Ħoloq esterni
*  Pedro Cea
Senġi ta' widnejħ tondi ta' Etendeka

Is-**Senġi ta' widnejħ tondi ta' Etendeka** (*Macroscelides micus*) huwa mammiferu plaċentat, insettivoru, tal-ordni Macroscelidea. Dan l-ispeċi ta' senġi ġie deskritt uffiċjalment fl-2014 u jikkwalifika bħala l-iżgħar, b'piż ta' madwar 27 gramma biss.

## Distribuzzjoni
Dan l-ispeċi ta' senġi huwa endemiku tan-Namibja u jinstab fil-pjanuri ta' zrar ħamrani ta' Etendeka.

## Klassifikazzjoni

*Ordni Macroscelidea
**Familja Macroscelididae
***Ġeneru *[[Macroscelides]]*
******Senġi ta' widnejħ tondi ta' Etendeka**, *Macroscelides micus*

## Referenzi
*Afrotheria Specialist Group. *[http://www.sengis.org/current-topic-new-species-of-round-eared-sengi.php A New Species of Round-eared Sengi (Genus Macroscelides)]
* *A new species of round-eared sengi (genus Macroscelides) from Namibia''
Marco Ureña

**Marco Danilo Ureña Porras**, magħruf sempliċement bħala **Marco Ureña** (twieled fil-5 ta' Marzu 1990) huwa plejer tal-futbolmill-Kosta Rika li jilgħab bħala attakkant.

## Karriera

Marco Ureña lagħab għall-ewwel darba fl-Ewwel Diviżjoni ta' pajjiżu nhar il-21 ta' Frar 2007, fil-logħba kontra Municipal Pérez Zeledón. Għalkemm huwa attakkant, il-versatilità tiegħu tagħmlu kapaċi jkopri l-faxex. Nhar l-1 ta' Frar 2011, diversi rapporti fl-istampa rrapurtaw li kien se jingħaqad ma' Kuban Krasnodar. Madanakollu, minn dan it-trasferiment xejn ma mmaterjalizza sakemm aktar tard issieħeb mal-klabb mir-Russja b'kuntratt ta' erba' snin.

## Internazzjonali
### Gowls internazzjonali

## Unuri

;Alajuelense
* Primera División: Invierno 2010

## Ħoloq esterni
* 
*