Gwerra ċivili Sirjana

Il- **Gwerra Ċivili Sirjana**, bdiet fl-2011 fis-Sirja li tpoġġi koalizzjoni eteroġenja ta' milizzji armati definiti bħala *ribelli* mill-istampa tal-Punent kontra *forzi tal-gvern* li jappoġġjaw lill-gvern ta' Bashar al-Assad .

Dimostrazzjonijiet pubbliċi u paċifiċi bdew madwar il-pajjiż kontra l-gvern fil-15 ta' Marzu 2011, parti mill-kuntest usa' tar-Rebbiegħa Għarbija .

Il-protesti inizjali kellhom l-għan li jimbuttaw lill-President Bashar al-Assad biex jirriżenja u jelimina l-istruttura istituzzjonali ta ’ partit wieħed tal -Partit Ba'th . Hekk kif il-ġlied isiru aktar radikalizzati, komponent Salafist estremista jiżdied b'qawwa dejjem akbar li, grazzi wkoll għall-għajnuna ta 'xi nazzjonijiet Sunni tal- Golf Persjan, fl-2013 laħaq, skont ir-ribelli Salafisti stess, 75% tar-ribelli kollha.   Dawn il-gruppi fundamentalisti għandhom bħala l-għan ewlieni tagħhom it-twaqqif tax-Shari'a fis-Sirja. 

Minħabba l-pożizzjoni strateġika tas-Sirja, ir-rabtiet internazzjonali tagħha u l-gwerra ċivili kontinwa, il-kriżi involviet pajjiżi ġirien u ħafna mill-komunità internazzjonali.

Il-korpi ewlenin tal-Partit Ba'th u l-president innifsu jappartjenu għall-komunità reliġjuża Alawita, fergħa tax -Xiiżmu li madankollu hija minoranza fis-Sirja, u għal din ir-raġuni l- Iran Xiita intervjena biex jipproteġi lill-gvern Sirjan: ġellieda Iranjani huma preżenti fl flimkien mal- forzi armati Sirjani biex i]ommu l-gvern alleat fil-poter.    Il-front tal-gvern huwa appoġġjat ukoll minn ġellieda Xiiti minn pajjiżi oħra, inklużi l-Iraq u l-Afganistan.   Il-front ribelli huwa appoġġjat prinċipalment mit -Turkija  u l-pajjiżi tal-Golf Sunni, b’mod partikolari l-Arabja Sawdija u l-Qatar li għandhom l-għan li jikkumbattu l-preżenza Xiita fil-Lvant Nofsani.     Fi ħdan in -NU, seħħet qasma profonda bejn l-Istati Uniti, Franza u r-Renju Unit, li esprimew appoġġ għar-ribelli,  u ċ-Ċina u r-Russja, li minflok jappoġġjaw lill-gvern Sirjan kemm fl-isferi diplomatiċi kif ukoll dawk militari.  

Il-kompożizzjoni reliġjuża u etnika delikata tas-Sirjani  kienet riflessa b'mod qawwi fl-iskjeramenti fuq il-post. Għalkemm l-ewwel dimostrazzjonijiet kontra l-gvern kienu ta’ natura sekulari u kienu jinvolvu l-ibliet ewlenin kollha tal-pajjiż, inklużi dawk b’maġġoranza Alawita bħal Latakia,  il-kontinwazzjoni tal-kriżi polarizzat lill-partiti, u wassal lill-komponent Shiite biex jappoġġja. il-gvern flimkien ma’ parti kbira ta’ minoranzi reli;ju]i, li gawdew mill-[arsien tal-gvern sekulari tal-Partit Ba’th.   Il-front ribelli jibqa’ magħmul prinċipalment minn Sunni, li madankollu ma jikkostitwixxux blokk kompatt: parti mill-popolazzjoni Sunni tkompli tappoġġja lill-gvern  u xi membri tal-eżekuttiv u parti kbira tal-armata huma Sunniti.    Il-massakri mwettqa mill-komponenti fundamentalisti tar-ribelli kontra minoranzi reliġjużi fis-Sirja    wasslu lin-Nazzjonijiet Uniti biex tiddefinixxi l-gwerra ċivili bħala “kunflitt ta’ natura settarja”. 

Organizzazzjonijiet internazzjonali akkużaw lill-forzi tal-gvern u lill-milizjani ta' Shabiha li użaw iċ-ċivili bħala tarki umani, immiraw l-armi intenzjonalment lejhom, adottaw tattiċi ta' l-art maħruqa, u wettqu qtil tal-massa; ribelli kontra l-gvern ġew akkużati b’abbużi tad-drittijiet tal-bniedem inklużi tortura, ħtif, detenzjoni illegali, u eżekuzzjonijiet ta’ suldati u ċivili.  

It-terminu "gwerra ċivili" biex jiddeskrivi l-kunflitt li għaddej intuża fil-15 ta' Lulju 2012 mill- Kumitat Internazzjonali tas-Salib l-Aħmar, li ddefinixxa l-kriżi Sirjana bħala "kunflitt armat mhux internazzjonali".