Fortizza ta' San Nikola

Il-**Fortizza ta' San Nikola** (bil-Kroat: *Tvrđava sv. Nikole*) hija fortizza li tinsab fid-daħla tal-Fliegu ta' Sant'Antnin, qrib il-belt ta' Šibenik fid-Dalmazja ċentrali, il-Kroazja.

Ġiet inkluża fis-Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO bħala parti mill-"Opri Venezjani tad-Difiża bejn is-sekli 15 u 17: Stato da Terra – Stato da Mar tal-Punent" fl-2017.

Wara x-xogħol ta' rikostruzzjoni li dam sentejn, il-fortizza nfetħet għall-viżitaturi f'Lulju 2019.

## Storja

Il-belt ta' Šibenik għandha sistema ta' fortifikazzjonijiet li tikkonsisti minn erba' fortizzi:

* il-Fortizza ta' San Nikola (*Tvrđava sv. Nikole*);
* il-Fortizza ta' San Mikiel (*Tvrđava sv. Mihovila*);
* il-Fortizza ta' San Ġwann (*Tvrđava sv. Ivana*);
* il-Fortizza ta' Barone (*Tvrđava Barone).*

Il-Fortizza ta' San Nikola biss tmiss mal-baħar, fid-daħla tal-port ta' Šibenik, u t-tlieta l-oħra jinsabu fuq l-art.

Il-Fortizza ta' San Nikola nbniet fin-naħa tax-xellug tad-daħla tal-Fliegu ta' Sant'Antnin, fil-gżira ta' *Ljuljevac*. Il-gżira tinsab fid-daħla tal-fliegu ta' Šibenik faċċata tal-fanal tal-bajja ta' Jadrija. Il-Fortizza ta' San Nikola kisbet isimha mill-Monasteru Benedittin ta' San Nikola, li oriġinarjament kien fuq gżira, iżda minħabba l-kostruzzjoni tal-fortizza, kellu jitwaqqa'. Fuq talba tal-popolazzjoni domestika Kroata ta' Šibenik, il-kaptan Venezjan tal-Fliegu ta' Alvise ddeċieda li jibni forti fil-gżira ta' Ljuljevac fit-30 ta' April 1525. Il-fortizza ġiet iddisinjata u nbniet mill-arkitett u l-bennej Venezjan Giangirolamo Sanmicheli (in-neputi ta' Michele Sanmicheli). Inbniet fis-seklu 16 biex tipprevjeni li l-bastimenti Torok jilħqu l-port. Il-Fortizza ta' San Nikola kienet armata bi 32 kanun. Madankollu, id-dehra u d-daqs imponenti tagħha kienu theddida ikbar għall-għadu milli l-kanuni stess.

## Arkitettura
Il-fortizza hija waħda mill-iżjed eżempji siewja u ppreservati ta' arkitettura tad-difiża fid-Dalmazja. Hija magħmula mill-brikks minħabba li l-materjal kien jitqies bħala l-iżjed reżistenti għall-balal tal-kanuni, filwaqt li l-pedamenti kienu tal-ġebel. Għalkemm il-kapaċitajiet tad-difiża tal-fortizza qatt ma ġew ittestjati fl-operazzjonijiet militari, l-istruttura xorta waħda rnexxielha tipproteġi l-belt minn attakki tal-għadu mill-baħar. Matul is-sekli meta ntuża, l-istruttura serviet lil diversi armati u sarulha għadd ta' rinnovazzjonijiet. Uħud minnhom kienu meħtieġa biss minħabba l-iżvilupp tal-armamenti. Ġiet abbandunata għalkollox mill-militar fl-1979 u ilu jsirilha rinnovazzjoni minn dak iż-żmien 'l hawn.

## Noti
Fil-Mediterran, hemm żewġ fortijiet simili: wieħed fil-gżira ta' Malta, u l-ieħor f'Venezja, imsejjaħ *Forte di Sant'Andrea*.

## Gallerija

File:DSC_0539.JPG_tvrđava_sv.Nikole.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:DSC_0539.JPG_tvr%C4%91ava_sv.Nikole.jpg
File:St_Nicholas_Fortress.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:St_Nicholas_Fortress.jpg|St Nicholas Fortress
File:View_of_St._Nicholas_Fortress_from_Jadrija.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:View_of_St._Nicholas_Fortress_from_Jadrija.jpg|View of St. Nicholas Fortress from Jadrija
File:St._Nicholas_Fortress.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:St._Nicholas_Fortress.jpg|alt=St Nicholas Fortess
File:Vincenzo_Coronelli,_S._Nicolò_di_Sebenico.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Vincenzo_Coronelli,_S._Nicol%C3%B2_di_Sebenico.jpg
File:St._Nicholas_Fortress_gun_posts.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:St._Nicholas_Fortress_gun_posts.jpg|Gun posts


## Referenzi