Marcelo Rebelo de Sousa

**Marcelo Rebelo de Sousa** (imwieled fit- 12 ta' Diċemru fl-1948 f'Lisbona ) huwa ġurist, ġurnalist, kolonnist u stat Portugiż . Eks membru tal-Partit Soċjali Demokratiku (PPD/PSD), ilu President tar-Repubblika minn dakinhar.

Iben ministru tal-**', huwa professur fil-Fakultà tal-Liġi tal- Università ta' Lisbona . Fid-dawl tar-Rivoluzzjoni tal-Qronfol, ġie elett membru tal-Assemblea Kostitwenti fit-2 ta' Ġunju fl-1975 u mbagħad ipparteċipa fit-tfassil tal-Kostituzzjoni tat-Tielet Repubblika .

Kofundatur u direttur ta' ''Expresso'', huwa wkoll sar magħruf fis-snin 90 bħala analista politiku għall-midja awdjoviżiva bħal TSF, TVI u RTP.

Wara li tħalli l-PPD/PSD ġewwa, iddikjara lilu nnifsu kandidat għall- elezzjoni presidenzjali tas-sena ta’ wara mingħajr ma fittex l-investitura formali tal-eks partit tiegħu. Wara din l-elezzjoni, li rebaħ fl-ewwel sessjoni, huwa ħa post Aníbal Cavaco Silva u ħa l-kariga f'kuntest ta' koabitazzjoni mal-gvern tas-soċjalist António Costa.

== Bijografija ==
**Żgħażagħ, studji u żwieġ**

Marcelo Nuno Duarte Rebelo de Sousa twieled fit-12 ta’ Diċembru 1948 f’[[Liżbona|Lisbona]]; huwa iben Baltasar Rebelo de Sousa, professur tal-mediċina u diversi drabi ministru tal-Estado Novo u martu, Maria das Neves Fernandes Duarte. Godson ta’ Marcelo Caetano, huwa bħala ġieħ li missieru semmieh Marcelo. 

Skont l-aspettattivi tal-ġenituri tiegħu, beda jistudja l-liġi fl-Università ta’ [[Lisbona]], fejn kiseb il-liċenzja tiegħu fl-1971, imbagħad wara d-dottorat fil-liġi u fix-xjenza politika fl-1984. Speċjalizza f’żewġ fergħat, il-liġi amministrattiva u l-liġi kostituzzjonali, li ppermettewlu jikseb l-istatus ta’ għalliem. Beda l-karriera tiegħu taħt l-Estado Novo, reġim li missieru serva lealment, qabel ma wara sar ġurnalist u avukat, mingħajr ma spiċċa l-karriera tiegħu fl-edukazzjoni għolja.

Miż-żwieġ tiegħu ma’ Ana Cristina Caeiro da Motta Veiga, li żżewweġ fl-1972 u li minnha huwa issa separat, Marcelo Rebelo de Sousa huwa missier ta’ żewġt itfal jisimhom Nuno, imwieled fl-1973, u Sofia, imwielda tliet snin wara. Is-sieħba attwali tiegħu hija l-avukat Rita Amaral Cabral.

**Karriera akkademika** 

Sal-inawgurazzjoni tiegħu bħala President tar-[[Portugall|Repubblika Portugiża]] fl-2016, Marcelo Rebelo de Sousa okkupa diversi karigi fi ħdan il-Fakultà tal-Liġi tal-Università ta’ Lisbona: għalhekk, huwa kien suċċessivament president tal-bord tad-diretturi bejn l-1985 u l-1989, president tal-Istitut tal-Kooperazzjoni Legali mill-2004 sal-2005, president tal-Kunsill finali sa 2005, president tal-Kunsill ta’ Pedagogo sa 2005. l-Istitut tax-Xjenzi Legali u Politiċi mill-2005 sal-2016. 

Għalliem fil-Fakultà tal-Liġi tal-Università Kattolika Portugiża, kien ukoll professur mistieden fl-Iskola tal-Ekonomija tal-Università l-Ġdida ta’ [[Lisbona]] u mexxa l-kumitat ta’ installazzjoni tal-Fakultà tal-Liġi tal-Università ta’ Porto mill-1995 sal-1996 u mbagħad mill-2001 sal-2003. Minbarra l-lawrji miksuba fl-aħħar tal-Università tiegħu, huwa wkoll unur tal-Università ta’ [[Porto]].

== Karriera politika ==
**Driegħ tal-lemin ta’ Francisco Pinto Balsemão** 

Flimkien mal-attivitajiet tiegħu bħala avukat u ġurnalist, Marcelo Rebelo de Sousa beda karriera politika fis-sebgħinijiet; elett deputat taħt il-kuluri tal-Partit Popolari Demokratiku, huwa poġġa fl-Assemblea tar-Repubblika u kkontribwixxa għall-abbozzar tal-Kostituzzjoni fl-1976. 

Aktar tard, f'Diċembru tal-1981, inħatar Segretarju tal-Istat għall-Presidenza tal-Kunsill fil-gvern ta' ħabib tiegħu Francisco Pinto Balsemão, li miegħu waqqaf u ko-diriġiet il-ġimgħa Expresso. 

Ftit xhur wara, inħatar Ministru tal-Affarijiet Parlamentari mill-Prim Ministru li fdatlu, b’dan il-portafoll, il-missjoni li jikkoordina diskussjonijiet bejn il-maġġoranza parlamentari u l-gvern; Rebelo de Sousa żamm dawn il-karigi biss sa Ġunju 1983. 

Fl-1989, kien innominat mill-Partit Soċjali Demokratiku għall-elezzjoni muniċipali ta' Lisbona; kandidat għal Sindku tal-kapitali, huwa madankollu ġie megħlub mis-soċjalista Jorge Sampaio iżda kiseb siġġu fil-kunsill muniċipali, li fih mexxa l-oppożizzjoni.

**President tal-Partit Soċjali Demokratiku**

Ir-riżenja ta’ Fernando Nogueira, imħabbra wara t-telfa ta’ Aníbal Cavaco Silva wara l-elezzjoni presidenzjali tal-14 ta’ Jannar 1996, ħalliet vakanti l-presidenza tal-Partit Soċjalista Demokratiku. Mexxa bħala kandidat, Rebelo de Sousa imbagħad ħa f'idejh lil Nogueira, u sar de facto l-mexxej tal-oppożizzjoni għall-Prim Ministru soċjalista, António Guterres; kien investit formalment fil-funzjonijiet tiegħu fid-29 ta’ Marzu 1996, fil-ftuħ tal-kungress tal-partit XVIII, li sar f’Santa Maria da Feira. Iwiegħed li jmexxi oppożizzjoni kostruttiva, jaqbel b’mod partikolari li jappoġġja l-proġetti tal-baġit ippreżentati mill-eżekuttiv soċjalista, minoranza fl-Assemblea tar-Repubblika. 

Fl-istess ħin, jippromwovi l-adeżjoni tal-PPD/PSD mal-Partit Popolari Ewropew, li jiġbor flimkien il-partiti kollha li jinsabu fiċ-ċentru-lemin tal-ispettru politiku Ewropew; Rebelo de Sousa kien il-viċi-president tiegħu bejn l-1997 u l-1999.

Fuq inizjattiva tal-partit tiegħu, tlaqqa’ referendum dwar il-legalizzazzjoni tat-terminazzjoni volontarja tat-tqala fit-8 ta’ Ġunju 1998. Is-soċjal-demokratiċi mmexxija minn Rebelo de Sousa, li appoġġaw ir-rifjut ta’ tali legalizzazzjoni, rebħu rebħa dejqa, bil-“le” jirċievi 50.9% tal-voti. Madankollu, 31.8% biss tal-votanti li vvutaw, il-kworum għall-validazzjoni tar-referendum ma ntlaħaqx. Din ir-rebħa mbagħad titqies bħala suċċess imħallat għall-formazzjoni tal-lemin ċentrali. 

Waqt li kien qed jipprova jifforma koalizzjoni li tgħaqqad il-PPD/PSD u l-Partit Popolari, nuqqas ta’ qbil bejnu u bejn Paulo Portas ħeġġeġ lil Marcelo Rebelo de Sousa biex itemm il-presidenza tiegħu. L-eks Ministru tal-Affarijiet Barranin José Manuel Durão Barroso fl-aħħar ħadu posthom, fl-1 ta’ Mejju 1999, bħala mexxej tal-PPD/PSD, ftit xhur qabel l-elezzjonijiet leġiżlattivi li jmiss.

**Elezzjoni presidenzjali tal-2016** 

Ilu mistenni li jitlob is-suċċessjoni lill-President Cavaco Silva, Marcelo Rebelo de Sousa ħabbar il-kandidatura tiegħu għall-elezzjoni presidenzjali tal-2016 waqt laqgħa pubblika f'Celorico de Basto, fid-9 ta 'Ottubru 2015. Għal diversi xhur, stħarriġ tal-opinjoni ħatruh bħala l-favorit fl-elezzjoni presidenzjali li jmiss. Jistqarr li huwa indipendenti minn kwalunkwe partit politiku, huwa appoġġjat mill-PPD/PSD u s-CDS-PP.

B'popolarità qawwija miksuba grazzi għall-analiżi politiċi tiegħu għat-televiżjoni Portugiża, Marcelo Rebelo de Sousa qed imexxi kampanja intensa mingħajr ma jippretendi li huwa ċentru-lemin minkejja l-appoġġ ta' din il-parti tal-ispettru politiku. Mistoqsi dwar il-pożizzjoni tiegħu fir-rigward tal-gvern soċjalista ta' António Costa appoġġjat mix-xellug radikali fl-Assemblea tar-Repubblika li kieku kellu jiġi elett, huwa assigura li ma jintervjenix fl-affarijiet tal-gvern stess u, li ma kienx favur "elezzjonijiet leġiżlattivi kull sitt xhur", jiżgura li ma jkollux mandat, prerogattiva ta' soluzzjoni ta' stat speċifiku mqassar b'arogazzjoni tal-parlament. Fl-24 ta’ Jannar 2016, wara l-ewwel rawnd ta’ votazzjoni, ġie elett President tar-Repubblika Portugiża b’52%. Huwa jbiegħed ħafna lill-kandidat taċ-ċentru xellug António Sampaio da Nóvoa (22.9%) u lill-kandidata tax-xellug radikali, Marisa Matias (10.1%). 

Fid-diskors tar-rebħa tiegħu, il-kap tal-istat elett jiżgura li ma jkun hemm "ebda telliefa f'din l-elezzjoni presidenzjali" u jwiegħed li jkun "president ħieles u indipendenti". Wara Aníbal Cavaco Silva, Rebelo de Sousa huwa t-tieni president miċ-ċentru tal-lemin mir-Rivoluzzjoni tal-Qronfol.

**President tar-Repubblika**

It-terminu presidenzjali ta' Marcelo Rebelo de Sousa jibda fid-9 ta' Marzu 2016. Il-presidenza tiegħu tibda f'kuntest ta '"koabitazzjoni", il-gvern jiġi appoġġat minn maġġoranza tax-xellug fl-Assemblea tar-Repubblika, taħt l-awtorità tal-Prim Ministru António Costa.

**Elezzjoni presidenzjali tal-2021''' 

Kandidat għat-tieni mandat fil-kuntest tal-pandemija tal-Covid-19, reġa’ ġie elett fl-ewwel rawnd tal-votazzjoni presidenzjali fl-24 ta’ Jannar 2021, fejn irċieva 60.7% tal-voti mitfugħa, b'mod notevoli kontra s-soċjalista Ana Gomes (13%, mhux appoġġjata mill-Partit Soċjalista) u l-kandidat tal-lemin estrem (11%) André Ventura (11%).

## Referenzi