open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tony Formosa

**Tony Formosa** (2 ta’ Ġunju 1937 – 13 ta’ Jannar 2024) kien maniġer tal-futbol Malti li mexxa t-tim nazzjonali u għadd ta’ timijiet Maltin fl-ogħla livell.

## Karriera
Formosa beda l-karriera tiegħu fil-futbol Malti fl-1960/61 iżda l-logħob tiegħu bħala plejer waqaf ħesrem fi Frar tal-1961, wara li kiser driegħu f'logħba kontra l-Marsa. B'kollox huwa lagħab biss erba' logħbiet għal St. Patrick F.C.

### Kowċ tal-futbol
Formosa kellu diversi karigi maniġerjali mal-iprem timijiet Maltin, fosthom Ħamrun Spartans, Valletta, u Sliema Wanderers kif ukoll mat- tim nazzjonali u mat-tim Malti U18. Formosa kien manager tat-tim nazzjonali li lagħab l-ewwel partita ta’ kwalifikazzjoni għat-Tazza tad-Dinja kontra l-Ungerija fl-1971 u kiseb rekord ta’ 40 partita mingħajr telfa ma’ Floriana.

### Wara l-futbol
Wara li kkowċja f’197 partita Maltija, Formosa rtira mit-tmexxja tat-timijiet tal-futbol u nħatar Kap tal-Isport fi ħdan il-Ministeru tal-Edukazzjoni u l-Kultura. F’din il-pożizzjoni, ikkonvinċa lill-gvern biex jibni faċilitajiet sportivi ġodda u rnexxielu jiġbed lill-Formula One Offshore Powerboats World Championships lejn Malta għal tliet snin suċċessivi. 

## Mewt
Formosa miet fit-13 ta’ Jannar 2024, fl-età ta’ 86 sena.

## Unuri
**Valletta**

* Premier League Malti : 1974
* FA Trophy ta' Malta : 1975
* Tazza Cassar: 1969
* Tazza tal-Indipendenza: 1975

**Floriana**

* Premier League Malti : 1977
* FA Trophy ta' Malta : 1976, 1981
* Tazza tal-Indipendenza: 1976, 1977, 1978

## Referenzi
Parks Nazzjonali tal-Lag ta' Turkana

Il-**Parks Nazzjonali tal-Lag ta' Turkana** huwa grupp ta' tliet parks nazzjonali li jinsabu madwar il-Lag ta' Turkana fil-Kenja. Tniżżel fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1997 u ġie estiż fl-2001. Dawn it-tliet parks nazzjonali jitqiesu bħala importanti minħabba l-użu tagħhom bħala waqfiet ta' mistrieħ għall-għasafar tal-passa, kif ukoll bħala post tat-tnissil għall-kukkudrill tan-Nil, għall-ippopotamu u għas-sriep. Il-parks nazzjonali fihom ukoll fossili fid-depożiti ta' Koobi Fora li huma uniċi fid-dinja. Il-Parks Nazzjonali tal-Lag ta' Turkana jikkonsistu mill-Park Nazzjonali ta' Sibiloi u żewġ gżejjer fil-Lag ta' Turkana (il-Gżira Ċentrali u l-Gżira tan-Nofsinhar).

## Sit ta' Wirt Dinji
Il-Parks Nazzjonali tal-Lag ta' Turkana ġew iddeżinjati bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1997 u s-sit ġie estiż fl-2001.

Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-**kriterju (viii)** "Eżempju straordinarju li jirrappreżenta stadji importanti tal-istorja tad-dinja, inkluż it-trapass tal-ħajja, il-proċessi ġeoloġiċi kontinwi sinifikanti fl-iżvilupp tat-tipi differenti ta' art, jew il-karatteristiċi ġeomorfiċi jew fiżjografiċi sinifikanti"; u l-**kriterju (x)** "Post fejn hemm l-iktar ħabitats naturali importanti u sinifikanti għall-konservazzjoni fil-post tad-diversità bijoloġika, inkluż fejn hemm speċijiet mhedda ta' valur universali straordinarju mill-perspettiva tax-xjenza jew tal-konservazzjoni".

## Gallerija

File:Beach_At-Eliye_Springs_Hotel_Resort_On_LakeTurkana.JPG|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Beach_At-Eliye_Springs_Hotel_Resort_On_LakeTurkana.JPG|Bajja tal-Lukanda ta' Eliye Springs fil-Lag ta' Turkana.
File:Flamingo_Lake_01.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flamingo_Lake_01.jpg|Il-Lag tal-Fjamingi.
File:Series_of_lava_rock_pools_at_southern_end_of_Lake_Turkana.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Series_of_lava_rock_pools_at_southern_end_of_Lake_Turkana.jpg|Sensiela ta' għadajjar tal-blat tal-lava fit-tarf tan-Nofsinhar tal-Lag ta' Turkana.
File:Turkana_fishermen_small.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Turkana_fishermen_small.jpg|Sajjieda tal-Lag ta' Turkana.
File:View_Of_Lake_Turkana_From_Eliye_Springs_Hotel_Resort.JPG|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:View_Of_Lake_Turkana_From_Eliye_Springs_Hotel_Resort.JPG|Veduta tal-Lag ta' Turkana mill-Lukanda ta' Eliye Springs.


## Referenzi
Park Nazzjonali tal-Muntanja tal-Kenja

Il-**Park Nazzjonali tal-Muntanja tal-Kenja** ġie stabbilit fl-1949 biex tiġi protetta l-Muntanja tal-Kenja, l-organiżmi selvaġġi u l-ambjent tal-madwar, li tifforma ħabitat għall-annimali selvaġġi, kif ukoll taġixxi bħala żona ta' maqbad tal-ilma, għall-provvista tal-ilma tal-Kenja.

## Storja
Inizjalment, il-park kien riżerva ta' foresta, qabel ma tħabbar bħala park nazzjonali. Attwalment, il-park nazzjonali huwa mdawwar b'riżerva ta' foresta. F'April 1978, l-inħawi ġew iddeżinjati bħala Riżerva ta' Bijosfera tal-UNESCO. F'daqqa, il-park nazzjonali u r-riżerva ta' foresta saru Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1997.

Il-Gvern tal-Kenja kellu erba' raġunijiet biex joħloq park nazzjonali fil-Muntanja tal-Kenja u madwarha. Dawn kienu l-importanza tat-turiżmu għall-ekonomiji lokali u nazzjonali, il-preservazzjoni ta' żona ta' sbuħija xenika kbira, il-konservazzjoni tal-bijodiversità fi ħdan il-park, u l-preservazzjoni tal-maqbad tal-ilma għall-inħawi tal-madwar.

## Sit ta' Wirt Dinji
Il-Park Nazzjonali/Riżerva ta' Foresta tal-Muntanja tal-Kenja ġie ddeżinjat bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1997.

Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-**kriterju (vii)** "Post fejn iseħħu fenomeni naturali tal-għaġeb jew fejn hemm żoni ta' ġmiel naturali u ta' importanza estetika eċċezzjonali"; u l-**kriterju (ix)** "Eżempju straordinarju li jirrappreżenta proċessi ekoloġiċi u bijoloġiċi kontinwi sinifikanti fl-evoluzzjoni u fl-iżvilupp ta' ekosistemi u ta' komunitajiet ta' pjanti u ta' annimali terrestri, tal-ilma ħelu, kostali u tal-baħar".

## Ġeografija

Il-park nazzjonali għandu erja ta' 715-il kilometru kwadru (276 mil kwadru), 'il biċċa l-kbira minnu f'għoli ta' 'l fuq minn 3,000 metru (9,800 pied). Ir-riżerva tal-foresta għandha erja ta' 705 kilometri kwadri (272 mil kwadru). F'daqqa, l-erja tas-Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO hija ta' 1,420 kilometru kwadru (548 mil kwadru).

Is-sedimenti vulkaniċi fil-ħamrija tar-reġjun tal-madwar u l-volum kbir ta' ilma ħelu li joriġina mix-xaqlibiet tal-muntanja jwasslu biex l-inħawi jitqiesu bħala favorevoli ħafna għall-agrikoltura.

## Fawna
Porzjon żgħir tal-fruntieri tal-park qrib fejn jgħixu popolazzjonijiet kbar għandhom ċnut elettrifikati biex l-iljunfanti ma jidħlux fir-raba' agrikolu tal-madwar. F'elevazzjonijiet iktar baxxi, ix-xadini *colobus* bojod u suwed, xadini oħra, kif ukoll il-bufli tal-Kap huma prevalenti. Fl-1993, iljun maskili kbir b'piż ta' 272 kilogramma (600 libbra) ġie maqtul b'tir ta' arma tan-nar qrib il-muntanja.

## Referenzi
Tramuntana taċ-Ċina

**Tramuntana taċ-Ċina** (    ; litteralment "tramuntana taċ-Ċina"), magħrufa wkoll bħala **Tramuntana taċ-Ċina** jew **Tramuntana taċ-Ċina**, huwa reġjun ġeografiku taċ -Ċina, li jinsab fit-tramuntana tal- Linja Qinling Huaihe. 

Il-qalba taċ-Ċina hija l- Pjanura tat-Tramuntana taċ-Ċina, jew il-Pjanura tax-Xmara Isfar . Iċ-Ċina tat-Tramuntana hija ġeneralment ristretta għall-parti tat-Tramuntana taċ-Ċina proprja (Inner China) u teskludi Xinjiang u ħafna drabi Manchuria u Grigal taċ-Ċina.

Ir-reġjun vast taċ-Ċina mill-wied tax-Xmara Isfar fin-nofsinhar sax- Xmara Yangtze kien iċ-ċentru ta 'l-imperi Ċiniżi u l-patrija taċ-ċiviltà Confucian. Storikament, il-lingwa użata f'dan il-qasam kienet iċ-Ċiniż Antik tad-dinastiji Xia, Shang, Zhou u Han . Fil-preistorja u l-istorja bikrija, il-pjanura (Henan b'mod partikolari) hija meqjusa bħala l- oriġini taċ-ċiviltà Ċiniża fl-istorja uffiċjali Ċiniża. 

Id-domestikazzjoni tar -ross oriġinat f'din iż-żona mill-inqas 9,000 sena ilu, għalkemm aktar tard fl-istorja Ċiniża l-kultivazzjoni tal -qamħ ħadet f'idejha meta l-ħamrija ġiet imsada mill-wasliet tal- Mongols u Manchus mit-Tramuntana, li influwenzaw ħafna l-erja mill-punt. ta’ kulturali, politiċi, lingwistiċi u ġenetiċi, filwaqt li l-ewwel abitanti u d-dixxendenti tagħhom emigraw fin-nofsinhar tax- Xmara Yangtze biex jaħarbu mill-invażjoni tal-barbari. Ir-refuġjati ilhom jaħarbu miż-żona mill-kollass tad-dinastija Han minn Qinshihuang, speċjalment il- familja rjali . Il- familja imperjali, kif ukoll il-familji tas-suldati, iffurmaw il- migrazzjoni Hakka, kollha sabiex jaħarbu mill-persekuzzjonijiet tad-dinastiji barbari ġodda.

Fi żminijiet moderni, iż-żona nbidlet f'termini ta 'kompożizzjoni lingwistika, kulturali, soċjopolitika, ekonomika u ġenetika. Illum il-ġurnata tħaddan kultura unika Ċiniża tat-Tramuntana, hija influwenzata ħafna mill- Marxiżmu, il-Komuniżmu, il-Leniniżmu u s-sistemi agrikoli Sovjetiċi filwaqt li tippreserva kultura Ċiniża indiġena tradizzjonali. Ir-reġjun ikabbar il-qamħ, u l-biċċa l-kbira tal-abitanti hawn illum jitkellmu varjanti tal-lingwi Ċiniżi tat-Tramuntana bħal (Mandarin), li jinkludi d-djalett ta 'Beijing, li fil-biċċa l-kbira jifforma l-bażi taċ -Ċiniż Standard (Mandarin), il-lingwa uffiċjali tar-Repubblika Popolari Ċiniż (PRC), u l-varjanti "kuġini" tagħha. Jin Chinese u Mongoljan huma wkoll mitkellma ħafna minħabba l-istorja politika u kulturali taż-żona. B'differenza mill- kolonja Brittanika ta ' Ħong Kong, il-qawmien mill-ġdid ta' Shanghai bħala ċentru finanzjarju, il-kapital imperjali l-antik bil -Belt Projbita Vjola ta 'l-aħħar 24 imperatur Ċiniż, magħrufa mill-Punent bħala Beijing, dan huwa r-reġjun antik u storiku li verament jibqa' f' il-qalba taċ-ċiviltà Ċiniża. Jibqa' ċ-ċentru politiku, militari u kulturali tar-Repubblika Popolari taċ-Ċina.
ED50

**ED50** huwa datum ġeodetiku definit wara t-Tieni Gwerra Dinjija bil-għan li jiġu standardizzati n-netwerks ġeodetiċi ta’ diversi pajjiżi tat-Tramuntana tal-Ewropa li dak iż-żmien kienu inkompatibbli u għalhekk ikkumplikaw id-definizzjoni ta’ fruntieri rikonoxxuti reċiprokament.

L-isem ED50 jirrappreżenta **D** atum **Ewropea** 19 **50** u jiddefinixxi s-sistema ġeodetika, billi jirreferi għad-dejta mkejla fl-1950.

L-ellissojd ta 'referenza assoċjat ma' din is-sistema huwa l-ellipsoid Hayford internazzjonali orjentat lejn Potsdam (Helmert Tower).

Il-koordinati tal-punt tal-emanazzjoni huma:

* Latitudni: 52°22'51.4456" Tramuntana
* Lonġitudni: 13°03'58.9283" Lvant

Il- meridjan ewlieni huwa Greenwich . In-netwerk ġeodetiku assoċjat huwa dak derivat min-netwerks ikkumpensati bi blokk tal-istati Ewropej. Jintuża fl-Italja għad-diviżjoni ta' folji IGM prodotti ġodda.
Persjani

Il-**Persjani** huma grupp etniku Iranjan li jinkludi aktar minn nofs il - popolazzjoni ta ' l - Iran .  Huma jaqsmu sistema kulturali komuni u huma kelliema nattivi tal- lingwa Persjan    kif ukoll tal -lingwi li huma relatati mill-qrib mal-Persjan . 

Il-Persjani tal-qedem kienu oriġinarjament poplu Iranjan tal-qedem li kien emigra lejn ir-reġjun ta ' Persis (li jikkorrispondi għall-provinċja Iranjana moderna ta' Fars ) sad-9 seklu Q.K.   Flimkien mal-alleati kompatrijotti tagħhom, huma stabbilixxew u ħakmu xi wħud mill-imperi l-aktar qawwija tad-dinja   li huma rikonoxxuti sew għall-influwenza kulturali, politika u soċjali massiva tagħhom, li kopriet ħafna mit-territorju u l-popolazzjoni tal- qedem. dinja .    Matul l-istorja, il-poplu Persjan ta kontribut kbir għall -arti u x-xjenza .    Il-letteratura Persjana hija waħda mit-tradizzjonijiet letterarji l-aktar prominenti fid-dinja. 

Fit-terminoloġija kontemporanja, nies mill -Afganistan, it-Taġikistan, u l-Użbekistan li b'mod nattiv jitkellmu l-lingwa Persjana huma magħrufa bħala *Taġiks*, bl-ewwel żewġ pajjiżi għandhom id-djaletti tagħhom stess tal-Persjan magħruf bħala Dari u Taġiki, rispettivament; billi dawk fil- Kawkasu (primarjament fir- Repubblika tal-preżent tal-Ażerbajġan u d-Dagestan, ir-Russja ), għalkemm assimilati ħafna, huma magħrufa bħala *Tats* .   Storikament, madankollu, it-termini *Taġik* u *Tat* intużaw b'mod sinonimu u interkambjabbli mal- *Persjan* .  Ħafna figuri Persjani influwenti ġew minn barra l-fruntieri tal-Iran tal-lum—fil-grigal fl-Afganistan u l-Asja Ċentrali, u sa ċertu punt fil-Kawkasu proprju fil-majjistral.   F'kuntesti storiċi, speċjalment bl -Ingliż, "Persjan" jista 'jiġi definit b'mod aktar laxk (spiss bħala identità nazzjonali) biex ikopri s-suġġetti kollha tal-politika Persjana tal-qedem, irrispettivament mill-isfond etniku tagħhom.
Park Trinazzjonali ta' Sangha

Il-**Park Trinazzjonali ta**' **Sangha** (bil-Franċiż: *Trinational de la Sangha, TNS*) huwa foresta maqsuma bejn in-nazzjonijiet tar-Repubblika Ċentru-Afrikana, tal-Kamerun u tar-Repubblika tal-Kongo. Żdied fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-2012 minħabba l-bijodiversità straordinarja u l-komunitajiet bijoloġiċi uniċi tiegħu. Is-sit jinkludi tliet parks nazzjonali jmissu ma' xulxin fi ħdan il-foresti tropikali umdużi tal-Afrika Ċentrali: il-Park Nazzjonali ta' Nouabalé-Ndoki fir-Repubblika tal-Kongo, il-Park Nazzjonali ta' Lobéké fil-Kamerun, u l-Park Nazzjonali ta' Dzanga-Ndoki fir-Repubblika Ċentru-Afrikana. Id-daqs kbir tas-sit u l-ammont relattivament limitat ta' deforestazzjoni fi ħdan it-tliet parks ippermettew lil speċijiet vulnerabbli bħall-iljunfanti tal-foresti Afrikani, il-gorilli, is-sitatunga, u ċ-chimpanzees joktru. Barra minn hekk, il-popolazzjonijiet ta' speċijiet ta' pjanti f'periklu kritiku bħall-Mukulungu huma protetti fi ħdan il-konfini tas-sit.

## Sit ta' Wirt Dinji
Il-Park Trinazzjonali ta' Sangha ġie ddeżinjat bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-2012.

Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-**kriterju (ix)** "Eżempju straordinarju li jirrappreżenta proċessi ekoloġiċi u bijoloġiċi kontinwi sinifikanti fl-evoluzzjoni u fl-iżvilupp ta' ekosistemi u ta' komunitajiet ta' pjanti u ta' annimali terrestri, tal-ilma ħelu, kostali u tal-baħar"; u l-**kriterju (x)** "Post fejn hemm l-iktar ħabitats naturali importanti u sinifikanti għall-konservazzjoni fil-post tad-diversità bijoloġika, inkluż fejn hemm speċijiet mhedda ta' valur universali straordinarju mill-perspettiva tax-xjenza jew tal-konservazzjoni".

## Referenzi
Park ta' Maloti-Drakensberg

Il-**Park ta**' **Maloti-Drakensberg** huwa Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO, li ġie stabbilit fil-11 ta' Ġunju 2001. Huwa magħmul minn żewġ komponenti: il-Park Nazzjonali ta' Sehlabathebe fir-Renju ta' Lesoto u l-Park ta' uKhahlamba Drakensberg f'KwaZulu-Natal, l-Afrika t'Isfel. L-ogħla quċċata hi dik ta' Thaba Ntlenyana f'għoli ta' 3,482 metru.

## Deskrizzjoni
Estensjonijiet proposti għall-komponenti prinċipali ta' dan is-Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO jinkludu l-Park Nazzjonali tal-Artijiet Għoljin ta' Golden Gate, ir-Riżerva Naturali tad-Diga ta' Sterkfontein (Stat Ħieles) u l-Park Nazzjonali Rjali ta' Natal (KwaZulu-Natal) fl-Afrika t'Isfel; kif ukoll ir-Riżerva Naturali ta' Bokong u l-Park Nazzjonali ta' Ts'ehlanyane fil-Lesoto.

Il-park jinsab fil-Muntanji ta' Drakensberg li jiffurmaw l-ogħla żoni fis-sottoreġjun, u jsostni ekosistemi muntanjużi u subalpini uniċi. Dawn l-ekosistemi jħaddnu bijodiversità ta' pjanti u ta' annimali sinifikanti globalment, b'ħabitats uniċi u b'livelli għoljin ta' endemiżmu. Il-park jospita wkoll l-ikbar gallerija tal-arti fuq il-blat fid-dinja, b'mijiet ta' siti u b'bosta eluf ta' xbihat impittra mill-membri tal-poplu San.

Iż-Żona Transfruntiera ta' Konservazzjoni u ta' Żvilupp ta' Maloti-Drakensberg tnisslet bħala park tal-paċi, u tkopri madwar 8,113-il kilometru kwadru ta' art, b'5,170 kilometru kwadru (64 %) ta' art fil-Lesoto u b'2,943 kilometru kwadru (36 %) f'KwaZulu-Natal.

## Sit ta' Wirt Dinji
Il-Park ta' Maloti-Drakensberg ġie ddeżinjat bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fis-sena 2000 u ġie estiż fl-2013.

Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' erba' kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-**kriterju (i)** "Rappreżentazzjoni ta' kapulavur frott il-kreattività tal-bniedem"; il-**kriterju (iii)** "Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta' tradizzjoni kulturali jew ta' ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet"; il-**kriterju (vii)** "Post fejn iseħħu fenomeni naturali tal-għaġeb jew fejn hemm żoni ta' ġmiel naturali u ta' importanza estetika eċċezzjonali"; u l-**kriterju (x)** "Post fejn hemm l-iktar ħabitats naturali importanti u sinifikanti għall-konservazzjoni fil-post tad-diversità bijoloġika, inkluż fejn hemm speċijiet mhedda ta' valur universali straordinarju mill-perspettiva tax-xjenza jew tal-konservazzjoni".

## Gallerija

File:Maloti-Drakensberg_Park-113961.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Maloti-Drakensberg_Park-113961.jpg|Veduta tal-muntanji tal-park f'inżul ix-xemx.


## Referenzi
Kumpless ta' W-Arly-Pendjari

Il-**Kumpless ta**' **W-Arly-Pendjari**, magħruf ukoll bħala l-**Kumpless WAP**, huwa Sit ta' Wirt Dinji naturali transfruntier tal-UNESCO fil-Benin, fil-Burkina Faso u fin-Niġer. 

## Sit ta' Wirt Dinji

Il-Kumpless ta' W-Arly-Pendjari ġie ddeżinjat bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1996 u ġie estiż fl-2017.

Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-**kriterju (ix)** "Eżempju straordinarju li jirrappreżenta proċessi ekoloġiċi u bijoloġiċi kontinwi sinifikanti fl-evoluzzjoni u fl-iżvilupp ta' ekosistemi u ta' komunitajiet ta' pjanti u ta' annimali terrestri, tal-ilma ħelu, kostali u tal-baħar"; u l-**kriterju (x)** "Post fejn hemm l-iktar ħabitats naturali importanti u sinifikanti għall-konservazzjoni fil-post tad-diversità bijoloġika, inkluż fejn hemm speċijiet mhedda ta' valur universali straordinarju mill-perspettiva tax-xjenza jew tal-konservazzjoni".

## Komponenti
Is-sit huwa magħmul minn tliet komponenti:

* il-Park Nazzjonali ta' W li jmiss ma' tliet pajjiżi;
* il-Park Nazzjonali ta' Arli fil-Burkina Faso; 
* il-Park Nazzjonali ta' Pendjari fil-Benin.

Mill-2005, iż-żona protetta titqies ukoll bħala Unità ta' Konservazzjoni tal-Iljuni u "fortizza" potenzjali għall-iljuni.

## Referenzi
Lingwa

**Il-lingwa** hija forma ta' komunikazzjoni bejn żewġ individwi jew aktar permezz ta' sett speċifiku ta' ħsejjes, ġesti, simboli u movimenti b'tifsira, li jiddefinixxu lingwa komuni għal ambjent ta' interazzjoni speċifiku. 

Il-ħila li tirrappreżenta tifsira permezz ta’ kodiċi mhix biss inerenti fil-bnedmin, iżda f’ħafna speċi ta’ annimali,  għalkemm il-lingwaġġ verbali tal-bniedem għandu karatteristiċi li jiddistingwuh ħafna minn dak ta’ dawn tal-aħħar.  Xi awturi kontemporanji jiddefinixxu l-lingwa umana bħala strument tal-ħsieb, li l-komunikazzjoni tiegħu hija biss aċċessorju mhux essenzjali, u l-lingwi huma kkunsidrati bħala oġġetti bijoloġiċi u mhux bħala għodda mfassla mill-bnedmin .

Għalhekk il-lingwa mhijiex prerogattiva umana: anki l-forom ta’ komunikazzjoni tal-annimali huma mifhuma bħala “lingwa”. Pereżempju, l-għasafar jikkomunikaw biċ-ċops, jiġifieri billi jarmu ħsejjes modulati b'mod differenti. In-naħal jikkomunikaw permezz ta '"żfin" speċjali. (iż -żfin tan-naħal) Ix-xadini jużaw ġesti u ħsejjes. Klieb u xi qtates jikkomunikaw permezz ta 'emissjoni ta' irwejjaħ speċifiċi. Xi ħut u nemel jikkomunikaw billi jarmu kimiċi speċifiċi. B'mod ġenerali, biex nirreferu għal forom ta 'komunikazzjoni bejn l-annimali, nitkellmu dwar komunikazzjoni tal-annimali.
Fdalijiet ta' Loropéni

Il-**Fdalijiet ta' Loropéni** (bil-Franċiż: *Ruines de Loropéni*) huma sit ta' wirt Medjevali qrib ir-raħal ta' Loropéni fin-Nofsinhar tal-Burkina Faso. Tniżżlu fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-2009. Dawn il-fdalijiet kienu l-ewwel Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fil-pajjiż. Is-sit ikopri erja ta' 1,113-il ettaru (2.75 akri) u jinkludi għadd ta' ħitan tal-ġebel li kienu jiffurmaw fortizza Medjevali, l-iżjed waħda ppreservata minn għaxra fl-inħawi. Il-fdalijiet imorru lura mill-inqas xi elf sena. L-insedjament kien okkupat mill-poplu Lohron jew Kulango u gawda perjodu ta' prosperità bis-saħħa tal-kummerċ tad-deheb trans-Saħarjan. Laħaq il-quċċata tiegħu bejn is-sekli 14 u 17 u mbagħad ġie abbandunat fil-bidu tas-seklu 19.

## Sit ta' Wirt Dinji
Il-Fdalijiet ta' Loropéni ġew iddeżinjati bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-2009.

Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' kriterju wieħed tal-għażla tal-UNESCO: il-**kriterju (iii)** "Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta' tradizzjoni kulturali jew ta' ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet".

## Iktar qari

* Somé, Magloire, and Lassina Simporé. Lieux de mémoire, patrimoine et histoire en Afrique de l’Ouest: Aux origines des Ruines de Loropéni, Burkina Faso. *Archives contemporaines*, 2014.
* Royer, Bertrand. Le fil d’Ariane du patrimoine. Du musée ethnographique de Gaoua au site UNESCO de Loropéni (Burkina Faso). *Géographie et cultures* 79 (2011): 109-125.
* Royer, Bertrand. "Patrimoine Mondial de l'Unesco et mise en valeur des ruines de Loropéni." Net et terrain: ethnographie de la n@ture en Afrique (2011): 94-122.

## Referenzi
Jamie Jellis

**Jamie Ryan Jellis** (twieled fil-12 ta' Jannar 2001) huwa futboler Ingliż li jilgħab mal-klabb ta League Two ta ' Walsall, fejn jilgħab bħala midfilder.

## Ħoloq esterni
*
Kyle Finn

**Kyle Patrick Finn** (imwieled fis-7 ta' Diċembru 1998) huwa futboler Irlandiż li jilgħab mal-klabb ta National League North ta ' Tamworth, fejn jilgħab bħala midfilder.

## Karriera tal-logħob
### Belt ta' Coventry
Finn għamel id-debutt professjonali tiegħu f'telfa ta' 3–1 fl -EFL Cup kontra Blackburn Rovers fit-8 ta' Awwissu 2017.  Kyle iffirma estensjoni tal-kuntratt mal-klabb fil-15 ta' Marzu 2018, il-ftehim il-ġdid kien jeħodlu sa Ġunju 2019, bil-klabb ikollu għażla ta' sena oħra biex jeħodlu sa Ġunju 2020.

### Tamworth (self)
F'Awwissu 2018, huwa mar joqgħod Tamworth bi ftehim ta' self ta' xahar.  Xahar wara, is-self inizjali ġie estiż b’erba’ xhur oħra.

### Hereford (self)
Ġie kkonfermat fit-30 ta’ Ottubru 2018, li Finn għamel it-tieni self tiegħu tal-kampanja, f’din l-okkażjoni ingħaqad mat -National League North ma ’ Hereford fuq ftehim inizjali ta’ self fit-tul ta’ xahar wara li ġie mfakkar mis-self tiegħu f’Tamworth.  Is-self reġa' ġie estiż għal xahar ieħor fis-6 ta' Diċembru.

### Hereford
Fis-7 ta' Jannar 2019, iċ-ċaqliq tiegħu għal Hereford sar permanenti, b'Coventry City żammet tariffa ta' bejgħ.

### Stourbridge (self)
Huwa kien misluf lis -Stourbridge tan-naħa Ċentrali tal-Premier League tan-Nofsinhar fit-8 ta' Awwissu 2019.

Kyle iddebutta ma' Stourbridge fl-10 ta' Awwissu 2019 f'partita ċentrali ta' Southern League Premier Division ġewwa Hitchin Town, Finn skorja dak li wera li kien il-gowl tar-rebħa f'rebħa ta' 2–1. 

### Rushall Olympic (self)
Fil-11 ta' Ottubru 2019, Finn għamel is-self għal naħa sħabi ta ' Southern League Premier Division ġewwa Rushall Olympic.

### Belt ta' Halesowen
Finn ingħaqad mat- Northern Premier League Division One Midlands mat-naħa ta ' Halesowen Town fit-8 ta' Ġunju 2021, huwa ddikjara li ddeċieda li jwaqqa' żewġ diviżjonijiet minħabba żieda fl-impenji tax-xogħol.

Kyle iddebutta ma' Halesowen Town fl-14 ta' Awwissu 2021 f'partita ta' Northern Premier League Division One Midlands barra minn darhom f'Cambridge City, u wera li kien ir-rebbieħ li skorja l-gowl tar-rebħa f'rebħa ta' 2–1. 

### Tamworth
Fl-1 ta' Ġunju 2022, il-Finlandiż reġa' ffirma għat-tim ta ' Southern League Premier Division Central Tamworth.

Finn għamel it-tieni debutt tiegħu ma' Tamworth fis-6 ta' Awwissu 2022, f'partita tan-Southern League Premier Division Central f'daru kontra Ilkeston Town, bil-partita tispiċċa 1-1.

Fl-20 ta' Awwissu 2022, Finn skorja l-ewwel gowl tiegħu tal-istaġun 2022–23 f'partita barra minn darhom kontra Bedford Town, bil-plejer skorja fl-54 minuta biex ta' lil Tamworth vantaġġ ta' 5–0, bil-partita tispiċċa 8–1 għal Tamworth.

## Karriera internazzjonali
Finn ġie msejjaħ biex jirrappreżenta r-Repubblika tal-Irlanda U18 f'partiti ta' ħbiberija kontra r-Repubblika Ċeka U18, u lagħab f'partita fit-30 ta' Novembru 2015, beda l-logħba, u ġie sostitwit minn Trevor Clarke fil-55 minuta, bir-Repubblika Ċeka tirbaħ il-partita 3–1.

## Ħoloq esterni
*
Riżerva tal-Fawna ta' Dja

Ir-**Riżerva tal-Fawna ta' Dja** (bil-Franċiż: *Réserve de faune du Dja, Réserve de Biosphère Dja*), tinsab fix-Xlokk tal-Kamerun, u tniżżlet fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1987 bis-saħħa tad-diversità ta' speċijiet preżenti fil-park, il-preżenza ta' ħames speċijiet mhedda ta' mammiferi, u n-nuqqas ta' attività umana fi ħdan il-park. Ir-riżerva tal-fawna hija ġestita mis-Servizzi ta' Konservazzjoni ta' Dja (DCS), immexxija minn konservazzjonista. Ir-riżerva tingħata appoġġ sinifikanti għall-ġestjoni tagħha permezz ta' bosta proġetti ffinanzjati minn sħab internazzjonali u entitajiet li jappoġġaw il-konservazzjoni fil-Kamerun.

## [[Ġeoloġija]]
Ix-xmara Dja tinsab kważi mad-dawra kollha tar-riżerva u tifforma konfini naturali madwar erja ta' 5,260 kilometru kwadru (1,300,000 akru).

## [[Storja]]

Ir-Riżerva tal-Fawna ta' Dja nħolqot fl-1950 u saret Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1987. Tifforma parti integrali mill-foresti tropikali densi li jiffurmaw il-Baċir tal-Kongo. Ir-riżerva hija waħda mill-ikbar riżervi u fost l-iktar protetti fi ħdan iż-żoni ta' foresti tropikali tal-Afrika, b'madwar 90 % tal-erja tagħha li mhix mittiefsa. Ir-Riżerva tal-Fawna ta' Dja hija speċjalment notevoli għad-diversità ta' speċijiet ta' primati li tipproteġi, inkluż il-mangabey tal-kullar abjad, il-mandrill, id-drill, il-gorilla tal-artijiet baxxi tal-Punent u ċ-chimpanzee. Tmiss mar-riżerva tal-Kongo msejħa l-Park Nazzjonali ta' Odzala-Kokoua u mal-Park Nazzjonali ta' Minkébé fil-Gabon, u b'hekk jiffurmaw l-hekk imsejħa TRIDOMarea, li hija żona importanti għall-protezzjoni tal-ħabitat tal-foresti tropikali Afrikani tal-baċir tal-Kongo.

## Flora u fawna
Fir-riżerva jgħixu iktar minn 1,500 speċi magħrufa ta' pjanti, iktar minn 107 speċijiet ta' mammiferi (inkluż l-iljunfanti tal-foresti u l-leopard) u iktar minn 320 speċi ta' għasafar. Hemm ukoll popolazzjoni ta' pigmej Baka li jgħixu b'mod relattivament tradizzjonali fi ħdan il-konfini tar-riżerva. Dawn jikkonferixxu valur kulturali rikonoxxut lis-sit u jitħallew jikkaċċjaw bl-użu ta' metodi tradizzjonali, għalkemm l-agrikoltura u l-kaċċa professjonali huma pprojbiti.

## Sit ta' Wirt Dinji
Ir-Riżerva tal-Fawna ta' Dja ġiet iddeżinjata bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1987.

Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-**kriterju (ix)** "Eżempju straordinarju li jirrappreżenta proċessi ekoloġiċi u bijoloġiċi kontinwi sinifikanti fl-evoluzzjoni u fl-iżvilupp ta' ekosistemi u ta' komunitajiet ta' pjanti u ta' annimali terrestri, tal-ilma ħelu, kostali u tal-baħar"; u l-**kriterju (x)** "Post fejn hemm l-iktar ħabitats naturali importanti u sinifikanti għall-konservazzjoni fil-post tad-diversità bijoloġika, inkluż fejn hemm speċijiet mhedda ta' valur universali straordinarju mill-perspettiva tax-xjenza jew tal-konservazzjoni".

## Referenzi
Attika (periferija)

**Attika** huwa r-reġjun ta' madwar Ateni. Jifforma waħda mit-tlettax-il periferija tal-Greċja (reġjun amministrattiv), kif ukoll waħda mis-seba’ djoċesijiet deċentralizzati maħluqa mill- programm Kallikratis f’, data li fiha ġie maqsum fi tmien distretti reġjonali :

* Ċentru ta' Ateni
* Ateni-Tramuntana
* Ateni-Punent
* Ateni Nofsinhar
* Attika tal-Lvant
* Attika tal-Punent
* Il-gżejjer
* Piraeus 

Qabel ir-riforma tal-1987 li rat il-ħolqien tal-periferiji, iffurmat in- nome tal-Attika, li fl-1972 kienet maqsuma f'erba' nomarkiji (Ateni, Piraeus, Attika tal-Punent u Attika tal-Lvant).

Il-prodott gross domestiku (PGD) tar-reġjun kien ta' €87.4 biljun fl-2018, li jirrappreżenta madwar 47% tal-produzzjoni ekonomika tal-Greċja.
Jordan Cullinane-Liburd

**Jordan Thomas Cullinane-Liburd** (born 23rd May 1995) is a professional footballer playing for National League North team Tamworth, who won the league championship in the 2023/24 campaign.

## links
*
Metro ta' Ateni

Il- **Metro ta' Ateni** (  , *Metró Athínas* ) huwa wieħed mill-mezzi tat-trasport pubbliku li jaqdi ż-żona metropolitana ta' Ateni. Imħaddma mill-2011 minn STASY S.A. , għandha tliet linji ferrovjarji separati li jammontaw għal   inklużi   taħt l-art, flimkien ma   kondiviżi man-netwerk OSE . In-netwerk tal-metro huwa supplimentat minn netwerk tat-tramm, kif ukoll netwerk ta 'linji ferrovjarji suburbani .

Il-Metro ta' Ateni tikkonsisti fi tliet linji li jammontaw għal 91.7 kilometri (57.0 mil) u 66 stazzjon: Il-Linja 1 (aħdar) hija twila 25.7 kilometri (16.0 mil) b'24 stazzjon, il-linja 2 (aħmar) hija twila 18.7 kilometri (11.6 mil) b' 20 stazzjon. stazzjonijiet, u l-Linja 3 (blu) hija twila 47.3 kilometri (29.4 mi) b'24 stazzjon.

## Referenzi
Brad Gascoigne

**Brad Lee Gascoigne** (twieled fil-12 ta' Marzu 1994) huwa futboler Ingliż li jilgħab mal-klabb ta National League North ta ' Tamworth, fejn jilgħab bħala difensur.

## Ħoloq esterni
*
Liguria

**Il-Ligurja** huwa reġjun Taljan bi statut ordinarju fil-majjistral tal-Italja ta'  abitant, b'Ġenova bħala l-kapitali tagħha. Huwa għamet fin-Nofsinhar mill- Baħar Ligurjan, fil-punent imiss ma ' Franza (reġjun Provence-Alpes-Côte d'Azur) fit-tramuntana ma ' Piemonte u Emilia-Romagna u fix-Xlokk mat- Toskana . Ir-reġjun huwa parti mill- Ewroreġjun Alpi-Mediterran .Il-fruntieri tar-reġjun amministrattiv attwali jikkoinċidu fil-biċċa l-kbira maż-żona rregolata mir- Repubblika ta' Ġenova, u ntlaħqu meta l-provinċji ta' Ġenova u Porto Maurizio laħqu punt simili għal dak tar-reġjun attwali. 

Il-Liguria hija destinazzjoni turistika magħrufa, bir- Riviera dei Fiori popolari, Portofino, Cinque Terre u Porto Venere . Jirreġistra madwar 15-il miljun preżenza turistika tal-lukandi kull sena minn 80 miljun preżenza turistika annwali totali.   

Sal-1860, id-distrett amministrattiv tal-Liguria, li kien jagħmel parti mir-Renju ta’ Sardinja mill-1815, kien jinkludi wkoll il- Kontea ta’ Nizza , li mbagħad ġiet ċeduta lil Franza wara t- Trattat ta’ Turin tal-24 ta’ Marzu 1860 bl-eċċezzjoni ta’ id -distrett ta' Sanremo u dak ta' Porto Maurizio, li sar parti mir- Renju tal-Italja.

Skont xi ħaġa komuni, il-Liguria tkun magħfusa bejn il-baħar u l-meded muntanjużi tal- Alpi u l- Appennini : konsegwentement ir-reġjun jista’ jitnaqqas għal żewġ strixxi kostali, fil-Lvant u fil-Punent ta’ Ġenova : ir- Riviera di Ponente u r- Riviera di Levant . Fir-realtà, il-Ligurja tinkludi wkoll porzjonijiet kbar ta’ territorju tributarju għall-baċin tal- Po fit-tramuntana tal-linja Alpina - Appennini (madwar 28 % tal-wiċċ reġjonali jappartjeni għall-baċin tal-Po) u kważi l-intern marittimu kollu, il-medda twila tal-kosta bejn il-fruntieri storiċi ma’ Franza (Rio San Luigi ħdejn Grimaldi di Ventimiglia ) u l-wied t’isfel tal-Magra fl-inħawi ta’ Sarzana u Aulla (MS): din il-fruntiera tal-Lvant, madankollu, tidher inqas definita, peress li tikkoinċidi biss parzjalment mal-korsa t’isfel ta’ ix -xmara Lean u tinkludi parti mill-pjanura kostali ta’ Luni .
Andy Peaks

**Andrew Peaks** (twieled fil-25 ta' Novembru 1970) huwa futboler Ingliż Bħalissa huwa jikkowċja lit-tim Tamworth.

## Ħoloq esterni
*
Ċettina Darmenia Brincat

**Ċettina Darmenia Brincat** (10 ta’ Jannar 1931 – 5 ta’ Ottubru 2023) kienet għalliema, intraprenditur, u l-uniku membru tal-parlament feminili f'Malta bejn l-1982 u l-1987.

Darmenia Brincat twieldet f'Ħal Luqa fl-10 ta’ Jannar 1931.

Hija studjat il-Franċiż u l-istorja, u gradwat mill-Università ta' Grenoble fi Franza.

Kienet ikkontestat bla suċċess l-elezzjoni ġenerali tal-1976 mal-Malta Labour Party. Ħarġet ukoll għall-elezzjoni tal-1981, iżda ma ġietx eletta anqas. Madankollu ftit ġmgħat biss wara l-elezzjoni, f'Jannar tal-1982, hija ġiet eletta f'elezzjon każwali fuq is-7 distrett. Fil-15 ta' Frar 1982 ħadet post Danny Cremona li kien għadu kemm irreżenja minħabba raġunijiet ta' saħħa. 

Hija servet bħala membru tal-parlament fuq in-naħa tal-gvern sal-1987. Darmenia Brincat kienet is-seba' mara eletta fl-istorja tal-parlament Malti wara Agatha Barbara, Fanny Attard Bezzina, Evelyn Bonaci (MLP), Mabel Strickland, Cecilia De Trafford Strickland (PCP), u Anne Agius Ferrante (PN). Wara li Agatha Barbara nħatret President ta' Malta fl-1982, Darmenia Brincat kienet l-unika mara fil-parlament sal-1987. 

Darmenia Brincat ikkontenestat bla suċċess l-elezzjoni ġenerali tal-1987, u sussegwentament irtrat mix-xena politika u kompliet tiffika fuq in-negozju tagħha bħala operatur tal-ġiti.

Hija mietet fl-età ta' 92 sena fil-5 ta’ Ottubru 2023.

## Referenzi
Xi'an

**Xi'an** (     ;   ) hija l-kapitali tal -provinċja ta' Shaanxi fiċ -Ċina . Hija għandha l-istatus ta ' belt sub-provinċjali .

Din il-belt, li għandha storja ta 'aktar minn , kienet il- kapitali taċ -Ċina matul id-dinastiji Qin, Han u Tang u mbagħad kienet tissejjaħ **Chang'an** jew **Xianyang** . Matul il-perjodu Zhou, din il-kapital okkupat is-sit ġar ta ' **Fenghao**. Xi'an tal-lum hija waħda mill-akbar għaxar bliet Ċiniżi. Għandha aktar minn tmien miljun abitant reġistrat.
Callum Reilly

}}
**Callum Anthony Reilly** (imwieled fis-3 ta' Ottubru 1993) huwa futboler Irlandiż li jilgħab mal-klabb ta National League North ta ' Tamworth, fejn jilgħab bħala midfilder.

## Ħoloq esterni
*
Callum Griffin

**Callum James Griffin** (twieled fil-29 ta' Settembru 2004) huwa futboler Ingliż li jilgħab mal-klabb ta National League North ta ' Tamworth, fejn jilgħab bħala midfilder.

## Ħoloq esterni
*
Dempsey Arlott-John

**Dempsey Michael Asa Arlott-John** (twieled fil-14 ta' Novembru 2001) huwa futboler Ingliż li jilgħab mal-klabb ta National League North ta ' Rushall Olympic, fejn jilgħab bħala midfilder.

## Ħoloq esterni
*
Pisa

Hija parti mit-territorju metropolitan b'karatteristiċi omoġenji, imsejħa *ż-żona Pisan*, li mal-muniċipalitajiet fil-qrib ta ' Calci, Cascina, San Giuliano Terme, Vecchiano u Vicopisano, tifforma sistema urbana ta' madwar  abitant imqassma fuq 475.&nbsp;km²   . Barra minn hekk, bi traffiku li jaqbeż il-5 miljun passiġġier fl-2017, Pisa hija dar għall-iktar ajruport importanti tat-Toskana, Galileo Galilei . 

Minkejja l-inċertezzi dwar l-oriġini tal-belt matul l-istorja, wara diversi skoperti arkeoloġiċi fis- snin 80 u 90, inkluż nekropoli Etruska li tmur lura għas-seklu 7 - 6 QK, jista 'jingħad b'ċertezza li Pisa twaqqfet mill- Etruski . 

Fost l-aktar monumenti importanti tal-belt hemm il-famuża Piazza del Duomo, imsejħa Piazza dei Miracoli, iddikjarata wirt dinji, bil- Katidral mibni bejn l-1063 u l-1118 fi stil Romaniku Pisan u t- Torri Inklinat, kampnar tas-seklu 12, illum wieħed mill-monumenti Taljani l-aktar famużi fid-dinja minħabba l-inklinazzjoni karatteristika tiegħu, il- Battisteru, il- Camposanto monumentali u Piazza dei Cavalieri, kwadru magnífico rinnovat minn Vasari.

Il-belt hija s-sede ta’ tlieta mill-aktar istituzzjonijiet universitarji importanti fl-Italja u fl-Ewropa, l- Università ta’ Pisa, l- Iscuola Normale Superiore u l- Iscuola Superiore Sant'Anna, kif ukoll l-akbar kwartieri ġenerali tal-Kunsill Nazzjonali tar-Riċerka (CNR) u bosta istituti ta' riċerka oħra.

It-territorju muniċipali jagħti direttament fuq il- Baħar Ligurjan bl-erba' irħula kostali tiegħu. (Marina di Pisa, Tirrenia, Calambrone u San Rossore)

Il-belt ta’ Pisa fl-imgħoddi kienet repubblika marittima importanti: anke llum l-arma tagħha tidher fuq it-tabella tan-Navy.

## Referenzi
Leon Phillips

**Leon Ryan Nehemiah Phillips** (twieled fil-16 ta' Settembru 2001) huwa futboler Ingliż li jilgħab mal-klabb ta National League North ta ' Tamworth, fejn jilgħab bħala gowler.

## Ħoloq esterni
*
Anton Tabone

**Anton Tabone** (imwieled fl-1937) huwa politiku Malti. Inħatar l-ewwel Ministru għall-Affarijiet ta’ Għawdex fl-1987 reġa’ ġie appuntat fl-istess portafoll fl-1992, kariga li okkupa sal-1996. Bejn l-1998 u l-2008 serva bħala Speaker tal-Kamra tad-Deputati.

Matul is-snin tiegħu bħalaMinistru għal Għawdex ippromwova l-aspett reġjonali tal-gżira fil-kuntest nazzjonali u fi ħdan il-Konferenza tar-Reġjuni Periferali u Marittimi tal-Ewropa (CPMR), fejn Għawdex jipparteċipa bħala membru sħiħ.

Bħala Speaker tal-Kamra huwa ppromwova l-inizjattiva ta’ Malta biex titwaqqaf Assemblea Parlamentari tal-Mediterran u t-twaqqif tas-Segretarjat tagħha f’Malta. 

Huwa ppresieda fuq it-tranżizzjoni tal-Parlament ta’ Malta minn dak ta’ stat mhux membru għal wieħed ta’ stat membru meta Malta saret membru tal-Unjoni Ewropea fl-2004. Kien attiv ħafna wkoll fil-promozzjoni tal-awtonomija tal-Parlament billi talab lill-Management Efficiency Unit fl-Uffiċċju tal-Prim Ministru biex jissottometti rapport dwar it-'Tisħiħ tal-Kamra tad-Deputati — Il-Każ Għall-Awtonomija', liema rapport tpoġġa fuq il-Mejda tal-Kamra f'nofs l-2005.

Tabone għen biex Għawdex u l-interessi tal-Għawdxin jitressqu 'l quddiem bir-riżultat li eventwalment d-dimensjoni tal-gżira bdiet titqies fuq quddiem kemm fil-politika nazzjonali kif ukoll fid-dimensjoni territorjali tal-UE. Dan jixhdu, per eżempju, l-fatt li l-ministeru għal Għawdex kompla bħala uffiċju tal-kabinett Malti wara l-perjodu tiegħu bħala ministru sal-preżent, taħt amministrazzjonijiet differenti tal-gvern ċentrali.

Fl-2008 ingħata l-Ordni Nazzjonali tal-Mertu fil-grad ta’ Kumpann. Huwa serva bħala Aġent President ta’ Malta bejn l-2009 u l-2012.

## Karriera politika
Anton Tabone kien elett fl-interessi tal-Partit Nazzjonalista għall-ewwel darba fl-1966 u dam fil-Parlament għal aktar minn tnejn u erbgħin sena, l-ewwel bħala backbencher u suċċessivament bħala Shadow Minister, Ministru, u eventwalment bħala Speaker. Kien ukoll membru tal-Kumitat Eżekuttiv tal-PN, u membru tal-Kunsill Ċiviku ta’ Għawdex (li llum m’għadux jeżisti) fejn mexxa diversi kumitati ta' dan il-Kunsill.

## Referenzi
Tripli (Libja)

**Tripli** (bl-   / *ṭarābulus* ; bit-   ) hija l - akbar belt u kapitali tal - Libja, kif ukoll il - kapitali tad - distrett ( *shabiyat* ) tal - istess isem .

B'popolazzjoni ta' madwar , Tripli hija wkoll il-port ewlieni tal-Libja u l-akbar ċentru industrijali u kummerċjali. Hija wkoll is-sede tal-gvern u belt universitarja .

L-isem ġej mill-Grieg antik: Τρίπολις, romanizzat: Tripolis, litteralment "tliet bliet", li jirreferi għal Oea, Sabratha u Leptis Magna.
Canton (Ċina)

**Canton** jew **Guangzhou** (    ,  ) hija l-kapitali tal- Provinċja ta' Guangdong fin-Nofsinhar taċ-Ċina . Hija għandha l-istatus amministrattiv ta ' belt sub-provinċjali tar-Repubblika Popolari taċ-Ċina.

Canton kienet l-akbar belt fin-Nofsinhar taċ-Ċina minn żminijiet antiki . Issa għandha 14.9 miljun abitant  skond id-diviżjoni amministrattiva, li tagħmilha t-tielet l-aktar belt popolata fil-pajjiż wara Shanghai u Beijing, u l-ewwel fin-Nofsinhar taċ-Ċina. Mal-bliet ġirien ta' Shenzhen, Foshan, Dongguan, Zhongshan u Jiangmen, Ħong Kong u l-Makaw, tifforma l- megalopoli Ċiniża tad-Delta tax-Xmara Pearl, konurbazzjoni kbira li tifrex fuq kważi   u tgħaqqad aktar minn 65 miljun abitant  (ekwivalenti għall-popolazzjoni Franċiża).
Callum Cockerill-Mollett

**Callum David Cockerill-Mollett** (twieled fil-15 ta' Jannar 1999) huwa futboler Irlandiż li jilgħab mal-klabb ta National League North ta ' Tamworth, fejn jilgħab bħala difensur.

## Ħoloq esterni
*
Liam Dolman

**Liam Edward Lewis Dolman** (twieled fil-26 ta' Settembru 1995) huwa futboler Ingliż li jilgħab mal-klabb ta National League North ta ' Tamworth, fejn jilgħab bħala difensur.

## Ħoloq esterni
*
Unjoni tal-muniċipalitajiet fid-distrett ta' Empolese Valdelsa

**Unjoni tal-Muniċipalitajiet tad-Distrett ta' Empolese Valdelsa** hija unjoni ta' muniċipalitajiet ta'  abitant tal-belt metropolitana ta' Firenze, fit-Toskana.Huwa magħmul mill-muniċipalitajiet ta': Capraia e Limite, Castelfiorentino, Cerreto Guidi, Certaldo, Empoli, Fucecchio, Gambassi Terme, Montaione, Montelupo Fiorentino, Montespertoli u Vinci.

Mit-3 ta' Lulju 2019, is-sindku ta' Empoli ħa post il-presidenza mas-sindku ta ' Castelfiorentino. 

Salib it-toroq tal-ibliet l-aktar importanti Toskani, kien il-post fejn twieled figuri importanti bħal Leonardo da Vinci, Giovanni Boccaccio, Ferruccio Busoni, Jacopo Carucci magħruf bħala Pontormo.

Id-Distrett Empolese Valdelsa, stabbilit fl-1997, iwettaq l-attivitajiet tal- provinċja f'termini ta 'ppjanar territorjali (patt ta' żvilupp lokali, pjan ta 'żvilupp rurali, pjan ta' koordinazzjoni territorjali, programm lokali dwar is-soċjetà tal-informazzjoni) u fir-rigward tat-trasferiment dirett ta 'riżorsi fuq reġjonali funzjonijiet diġà trasferiti lill-Amministrazzjoni Provinċjali (FSE/TPL). Il-baġit tad-distrett Empolese Valdelsa huwa magħmul minn 51% dħul reġjonali, 28% provinċjali, 10% muniċipali, u l-bqija ġej minn dħul mhux fiskali u oħrajn. Id-distrett għandu l-korp tal-pulizija muniċipali tiegħu stess, imwieled mill-għaqda tal-korpi muniċipali individwali li kienu jeżistu qabel u li jwettaq il-funzjonijiet tiegħu fil-11-il muniċipalità kollha.
Rushall Olympic FC

**Rushall Olympic Football Club** huwa klabb Ingliż ta' football ibbażat f'Rushall, li qabel kien raħal tal-minjieri li issa jifforma parti mis-subborgi tat-tramuntana ta' Walsall. It-tim jilgħab fl-National League North.

## Skwadra kurrenti u staff
### L-ewwel tim
:*Dati aġġornati sas-22 ta' Jannar 2024*

### Plejers barra f'self

## Plejers
Plejers ta' Rushall Olympic FC*


== Staff Tekniku ==
* *'Kowċ:** [[Liam McDonald]]
** **Assistent maniġer:** Nick Green
** **Kowċ tal-ewwel tim:** David Bridgwater
** **Kowċ tal-ewwel tim:''' Trevor Burroughs

## Ħoloq esterni
*  Sit uffiċjali
Gigi Riva

**Luigi** "**Gigi**" **Riva** (pronunzja bit-Taljan: [luˈiːdʒi ˈriːva]; twieled fis-7 ta' Novembru 1944 – miet fit-22 ta' Jannar 2024) kien plejer tal-futbol professjonali Taljan li kien jilgħab bħala attakkant.

Jitqies bħala wieħed mill-aqwa plejers tal-ġenerazzjoni tiegħu, kif ukoll wieħed mill-aqwa attakkanti ta' kull żmien. Riva kellu rekord notevoli ta' gowls skurjati mal-Cagliari, bis-saħħa li kien jibqa' biered quddiem il-lasta, kellu xutt bix-xellug b'saħħtu ħafna u kien kapaċi ħafna bil-ballun fl-ajru; il-veloċità, is-saħħa u l-istint għall-gowl tiegħu wasslu biex il-ġurnalist Taljan Gianni Brera jlaqqmu bħala "Rombo di Tuono" (Leħħa ta' Berqa). Apparti l-istaġun tad-debutt tiegħu ma' Legnano, Riva baqa' mal-klabb ta' Sardenja tul il-karriera kollha tiegħu: huwa għen lill-Cagliari jiġu promossi fis-Serie A Taljana għall-ewwel darba fl-1964, u iktar 'il quddiem kien il-kaptan tat-tim li wassalhom biex jirbħu l-uniku kampjonat tagħhom tas-Serie A fl-1969-1970.

Fil-livell internazzjonali, Riva rebaħ il-Kampjonat Ewropew tal-UEFA u ġie fit-tieni post fit-Tazza tad-Dinja tal-FIFA tal-1970 mat-tim nazzjonali Taljan; huwa ħa sehem ukoll fit-Tazza tad-Dinja tal-FIFA tal-1974. Huwa skorja 35 gowl f'42 logħba (fil-kompetizzjonijiet uffiċjali kollha) bejn l-1965 u l-1974, u huwa l-iżjed plejer Taljan li skurja gowls.

Wara li rtira fl-1976, Riva għal żmien qasir kien il-President tal-Cagliari matul l-istaġun tal-1986-1987, u iktar 'il quddiem kien il-maniġer u d-direttur tat-tim nazzjonali Taljan mill-1988 sal-2013.

## Statistika tal-karriera

### Klabb

### Internazzjonali

## Unuri
**Cagliari**

* Serie A: 1969-1970

**Italja**

* Kampjonat Ewropew tal-UEFA: rebbieħ fl-1968
* Tazza tad-Dinja tal-FIFA: it-tieni post fl-1970

**Individwali**

* l-iktar plejer li skurja gowls fis-Serie: 1966–67, 1968–69, 1969–70
* Ballun tad-Deheb: it-tieni post fl-1969; it-tielet post fl-1970
* Tim tal-Kampjonat Ewropew tal-UEFA: 1968
* L-Aqwa 100 Plejer tal-Futbol Dinji ta' Kull Żmien: 1999
* "Leġġendi tal-Futbol" taż-Żarbuna tad-Deheb: 2005
* Ikklassifikat fil-Klassifika tal-Aqwa Plejers tal-Futbol Taljan: 2011
* Ikklassifikat fil-Klassifika tal-Aqwa Sportivi Taljani: 2015
* Ikklassifikat fl-Aqwa Plejers tal-Futbol tal-Cagliari
* L-Aqwa 11 ta' Kull Żmien tal-Cagliari

**Ordnijiet għall-Mertu**

:* Tielet Klassi / Kmandant: *Commendatore Ordine al Merito della Repubblica Italiana*: 1991

:* Tieni Klassi / Gran Uffiċjal: *Grande Ufficiale Ordine al Merito della Repubblica Italiana*: 2000

:* CONI: Stilla tad-Deheb għall-Merti Sportivi: 2006

:* CONI: Kullar tad-Deheb għall-Merti Sportivi: 2016

## Referenzi
Honiara

**Honiara** hija l-kapital u l-akbar belt tal-Gżejjer Solomon, li tinsab fuq il-kosta tal-Majjistral ta' Guadalcanal. Għandha popolazzjoni ta' 92,344. Il-belt hija moqdija mill-Ajruport Internazzjonali ta' Honiara u l-port tal-baħar ta' Point Cruz, u tinsab tul il-Highway ta' Kukum.

Iż-żona tal-ajruport fil-Lvant ta 'Honiara kienet is-sit ta' battalja bejn l-Istati Uniti u l-Ġappuniżi matul il- Kampanja Guadalcanal fit -Tieni Gwerra Dinjija, il- Battalja ta 'Henderson Field tal-1942, li minnha l-ewwel ħareġ rebbieħ. Wara li Honiara saret iċ-ċentru amministrattiv il-ġdid tal -Protettorat tal-Gżejjer Solomon Brittaniċi fl-1952 biż-żieda ta 'ħafna bini amministrattiv, il-belt bdiet tiżviluppa u tikber fil-popolazzjoni. Sa mill-aħħar tas-snin disgħin, Honiara sofriet storja mqallba ta’ vjolenza etnika u taqlib politiku u hija mifruxa minn irvellijiet. Attentat ta' kolp ta' stat f'Ġunju 2000 irriżulta f'ribelljonijiet vjolenti u ġlied bejn il-Malaitans etniċi tal- Forza tal-Ajkla Malaita (MEF) u l-indiġeni ta' Guadalcanal tal- Moviment għall-Ħelsien ta' Isatabu (IFM).

Għalkemm sar ftehim ta’ paċi f’Ottubru 2000, inqalgħet vjolenza fit-toroq tal-belt f’Marzu 2002 meta żewġ diplomatiċi minn New Zealand u diversi oħrajn inqatlu. F'Lulju 2003, il-kundizzjonijiet kienu tant ħżiena f'Honiara li l- Missjoni ta' Assistenza Reġjonali għall-Gżejjer Solomon (RAMSI), li tikkonsisti f'diversi nazzjonijiet tal-Paċifiku taħt it-tmexxija Awstraljana, ġiet mistiedna fil-pajjiż mill-Gvern ta' Solomons biex tirrestawra l-ordni. Fl-2006, inqalgħu irvellijiet wara l-elezzjoni ta ’ Snyder Rini bħala Prim Ministru, li qerdu parti minn Chinatown u ħallew aktar minn 1,000 resident Ċiniż bla dar. L-irvellijiet qerdu l-belt u t-turiżmu fil-belt u l-gżejjer kien affettwat serjament.

Honiara fiha l-maġġoranza tal-bini tal-gvern u l-istituzzjonijiet ewlenin tal-Gżejjer Solomon. Il- Parlament Nazzjonali tal-Gżejjer Solomon, il-Kulleġġ tal-Edukazzjoni Għolja tal-Gżejjer Solomon ta' Honiara, l-Iskola Internazzjonali f'Honiara u l-Università tan-Nofsinhar tal-Gżejjer Solomon tal-Paċifiku jinsabu f'Honiara kif inhu l-mużew nazzjonali u s-Suq ta' Honiara. Politikament Honiara hija maqsuma fi tliet kostitwenzi parlamentari, li jeleġġu tlieta mill-50 membru tal- Parlament Nazzjonali . Dawn il-kostitwenzi, East Honiara, Central Honiara u West Honiara, huma tlieta minn sitt distretti biss fil-pajjiż li għandhom elettorat ta’ aktar minn 10,000 ruħ.

Honiara hija prinċipalment Kristjana u hija moqdija mill-kwartieri ġenerali tal- Knisja tal-Provinċja tal-Melanesja ( Anglikana ), l- Arċidjoċesi Kattolika Rumana ta’ Honiara, il- Knisja Evanġelika tal-Ibħra tan-Nofsinhar, il-Knisja Magħquda, il- Knisja Adventista tas-Seba’ Jum u knejjes Kristjani oħra.