Vera Molnár

**Vera Molnár** (née Gács; 5 ta’ Jannar 1924 – 7 ta’ Diċembru 2023) kienet artista Ungeriża li għexet u ħademet fi Franza. Molnár hija meqjuasa bħala pijunier tal-arti tal-kompjuter u l-arti ġenerattiva u kienet ukoll waħda mill-ewwel nisa li użaw il-kompjuters fil-prattika tal-arti tagħha.

Imwielda fl-Ungerija, Molnár studjat l-estetika u l-istorja tal-arti fl- Università tal-Belle Arti Ungeriża. Fl-1940ijiiet u l-50ijiet, hija ħolqot pitturi mhux figurattivi. Għall-1959 bdiet tagħmel immaġini kombinatorji; u fl-1968, kienet tuża kompjuter biex toħloq l-ewwel tpinġijiet algoritmiċi tagħha.

Fis-sittinijiet, hija waqqfet żewġ gruppi fi Franza iffukati fuq l-użu tat-teknoloġija fl-arti: il-Groupe de Recherche d'Art Visuel u Art et Informatique. Fl-1976, saret l-ewwel wirja solo tagħha fil-gallerija tal-Polytechnic ta’ Londra.

Ix-xogħol tagħha kien akkwistat minn ħafna mużewijiet ewlenin. Fl-2007, hija ġiet ingħata l-unur ta' Chevalier tal-Arti u l-Ittri fi Franza.

Molnár intgħażel bħala waħda minn 213-il artist għad- 59 Biennale ta' Venezja fl-2022.

## Ħajja
Vera Molnár, imwielda fl-1924 fl-Ungerija, kienet waħda mill-pijunieri tal-arti tal-kompjuter u algoritmika. Mħarrġa bħala artista tradizzjonali, Molnár studjat għal diploma fl-istorja tal-arti u l-estetika fil-Kulleġġ tal-Arti ta’ Budapest, fejn gradwat fl-1947, u fejn iltaqgħet mar-raġel futur tagħha, François Molnár (1922–1993) xjenzat li kkollabora magħha. Għal ftit żmien fl-1947 għexet Ruma, qabel ma marret tgħix Pariġi dik l-istess sena. Fl-1948, iżżewġet lil Molnár.

Molnár bdiet toħloq immaġini kombinatorji sa mill-1959. Fl-1968 bdiet taħdem bil-kompjuters, fejn bdiet toħloq pitturi algoritmiċi bbażati fuq forom ġeometriċi sempliċi u temi ġeometriċi.

Molnár miet fis-7 ta' Diċembru 2023, fl-età ta' 99 sena.

## Legat
Molnár kienet parti mill-wirja tal-2010 "On Line: Drawing Through the Twentieth Century" fil- Museum of Modern Art ta' New York. Il-wirja kienet dwar l-istorja tat-tpinġija tal-linji.

Wirja retrospettiva tal-2015 bl-isem "Regarding the Infinite | Drawings 1950–1987" saret f'Senior & Shopmaker Gallery fil-belt ta' New York.

Wirja fl-2024 fiċ-Ċentru Pompidou ta' Pariġi esebixxiet x-xogħol algoritmiku ta' Molnár flimkien mal-abbozzi u n-noti tagħha.

## Premjijiet
Fl-2005 Molnár irċeviet il-Premju DAM għall-Arti Diġitali għax-xogħol matul ħajjitha, li jinkludi premju ta' €20,000, u wirja katalogata. Il-wirja ta' Vera Molnár, *(Un)Ordnung.* *(Dés)Ordre*. fil-Museum Haus Konstruktiv uriet t-tpinġijiet bikrin tagħha li qatt ma kienu esebiti qabel, mill-aħħar tas-snin sittin sal-installazzjoni l-ġdida hemmhekk, fil-mużew f’Zürich.

Molnár inħatret Chevalier tal-Arti u l-Ittri (2007) u rebħet il-premju tal-mertu AWARE fl-2018.

Molnár kienet waħda minn 213-il artist imħabbra bħala parti mid- 59 Biennale ta' Venezja fl-2022. It-tema ta' dn l-edizzjoni tal- Biennale ta' Venezja kienet "Sfida l-Idea ta' 'Irġiel bħala ċ-Ċentru tal-Univers'."

## Kollezzjonijiet

* Frac Lorraine, France
* Museum of Fine Arts Houston
* Museum of Modern Art, New York
* Museum Ritter, Waldenbuch, Ġermanja
* Morgan Library &amp;amp; Museum
* National Gallery of Art, Washington D.C.
* Tate, Londra
* Victoria and Albert Museum, Londra
* Kunstmuseum Reutlingen | konkret
* Los Angeles Country Museum of Art

## Referenzi

## Ħoloq esterni

* Website uffiċjali
* Paġna fuq Artnet
* Paġna dwar Molinár fuq is-sit tal-MoMa
* Paġna fuq Artsy
*   
*