Henri (Gran Duka tal-Lussemburgu)

**Henry**, imwieled fi f'Betzdorf, il-Lussemburgu, ilu Gran Duka tal -Lussemburgu mill-abdikazzjoni fl-2000 ta' missieru, il-Gran Duka Jean.

## Storja
Henri ta' Lussemburgu kien it-tieni tifel u l-akbar iben tal-Gran Duka Jean ta' Lussemburgu u l-Gran Dukessa Joséphine-Charlotte, imwielda Prinċipessa Joséphine-Charlotte tal-Belġju. 

He-parrinu kien zijuh, li aktar tard sar Re tal-Belġjani taħt l-isem Albert II ; in-nanna hi, iz-zija hi, il-Prinċipessa Marie-Gabrielle tal-Lussemburgu. Albert II huwa wkoll missier Philippe, ir-Re attwali tal-Belġjani.

Huwa jinżel fil-linja femminili minn Karlu X, Re ta’ Franza, Albert I, Re tal-Belġjani, u martu Elisabeth fil-Bavarja, neputija tal-Imperatriċi tal-Awstrija (Sissi) u tad-Dukessa ta’ Alençon Sophie-Charlotte fil-Bavarja, u bint id-Duka Charles-Théodore fil-Bavarja, oftalmologu rinomat. 

Waqt l-istudji tiegħu f’Ġinevra, ftit wara t-taħriġ ta’ uffiċjal tiegħu f’Sandhurst, iltaqa’ ma’ waħda minn sħabu tal-klassi tal-università, María Teresa Mestre Batista, imwielda fl-1956 f’Ħavana, ta’ nazzjonalità Kubana mbagħad naturalizzata Żvizzera. Jħobbu u jiddeċiedu li jintrabtu. Iż-żwieġ tagħhom ġie awtorizzat u ċċelebrat fl-14 ta’ Frar, 1981 fil-Katidral tal-Lussemburgu.

**<big>Taħriġ</big>** 

Wara studji sekondarji fil-Lussemburgu u mbagħad fi Franza fil-Kulleġġ Stanislas f’Nizza, fejn għadda l-baċellerat tiegħu fl-1974, kompla l-istudji tiegħu fl-Isvizzera, fl-Università ta’ Ġinevra fejn kiseb, fl-1980, lawrja (4 snin) fix-xjenza politika. 

Fl-armata tal-Lussemburgu, huwa għandu l-grad ta' ġenerali. Illum huwa l-kap kmandant tagħha, skont il-Kostituzzjoni. Il-Kap tal-Persunal tal-Armata tal-Lussemburgu jiġi wara l-Gran Duka Henri fl-ordni ta’ preċedenza. 

Minbarra l-Lussemburgiż, il-Gran Duka jitkellem bil-Franċiż, bl-Ingliż, bil-Ġermaniż u ftit Spanjol, il-lingwa materna ta’ martu.

**<big>Gran Duka Ereditarju</big>** 

Mill-1980 sal-1998, il-Gran Duka Ereditarju Henri kien membru ex officio tal-Kunsill tal-Istat, li ppermettielu jkun involut fil-ħajja politika tal-pajjiż.

Fl-4 ta’ Marzu 1998, huwa nħatar, skont l-Artikolu 42 tal-Kostituzzjoni, Logutenent-Rappreżentant minn missieru, il-Gran Duka Jean tal-Lussemburgu. 

Fl-1998, sar membru tal-Kumitat Olimpiku Internazzjonali.

**<big>Gran Duka tal-Lussemburgu</big>** 

**Adeżjoni mat-tron** 

Missieru, il-Gran Duka Jean, wara li fl-24 ta’ Diċembru 1999 ħabbar l-intenzjoni tiegħu li jabdika s-sena ta’ wara, il-Gran Duka Ereditarju Henri sar Gran Duka tal-Lussemburgu fis-7 ta’ Ottubru 2000, dakinhar li ħa l-ġurament quddiem ir-rappreżentanti eletti tan-Nazzjon.

**Impenji umanitarji** 

Il-koppja Gran Dukali huma membri attivi tal-Fondazzjoni Mentor, maħluqa taħt il-patroċinju tal-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa biex tiġġieled il-vizzju tad-droga.

Mħasseb dwar il-protezzjoni tan-natura, il-Gran Duka Henri huwa president tal-Galapagos Darwin Trust Luxembourg u membru tal-kumitat ta' tmexxija tal-Fondazzjoni Charles Darwin għall-Gżejjer Galapagos. Fil-qasam kulturali, il-koppja Gran Dukali ilhom presidenti onorarji tal-Orkestra Filarmonika tal-Lussemburgu mill-2005. 

Fi Frar 2008, il-Gran Duka Henri rċieva f’Ruma l-insinji ta’ Marixxall Grand Cross of Honor and Devotion tal-Ordni Sovran ta’ Malta.

**Abdikazzjoni** 

Fit-23 ta’ Ġunju 2024, fl-okkażjoni tal-festa nazzjonali, ħabbar li kien se jaħtar lil ibnu, il-Prinċep William, għall-grad ta’ Logutenent-rappreżentant f’Ottubru, l-ewwel pass fit-trasferiment tas-setgħat grand-dukali li jwitti t-triq għall-abdikazzjoni tal-monarka. Iċ-ċerimonja tal-investitura se ssir fit-8 ta’ Ottubru fil-Palazz il-Gran Dukali u mbagħad fil-Kamra tad-Deputati. 

Fl-24 ta’ Diċembru 2024, waqt id-diskors tradizzjonali tiegħu ta’ tmiem is-sena, u kif kien għamel missieru quddiemu, il-Gran Duka Henri tal-Lussemburgu ħabbar l-abdikazzjoni tiegħu li ġejja fit-3 ta’ Ottubru, 2025.

## Residenzi
Huwa s-sid ta’ proprjetà fir-raħal ta’ Châteauneuf-Grasse, li jinsab fin-nofsinhar ta’ Franza.

## Referenzi