Park Nazzjonali ta' Serra da Capivara

Il-**Park Nazzjonali ta' Serra da Capivara** (bil-Portugiż: *Parque Nacional Serra da Capivara*, IPA: [ˈpaʁki nɐsjoˈnaw ˈsɛʁɐ dɐ kɐpiˈvaɾɐ]) huwa park nazzjonali fir-reġjun tal-Grigal tal-Brażil. Fl-inħawi hemm bosta pitturi preistoriċi.

L-isem tal-katina muntanjuża li jiddefinixxi l-park, "Serra da Capivara", litteralment ifisser "Għoljiet ta' Capivara" bil-Portugiż. F'dawn l-inħawi hemm l-ikbar u l-eqdem konċentrazzjoni ta' siti preistoriċi fl-Amerki. Studji xjentifiċi jikkonfermaw li l-katina muntanjuża ta' Capivara kienet densament popolata fl-era pre-Cabralina.

## Pożizzjoni
Il-park nazzjonali jinsab fil-istat tal-Grigal ta' Piauí, bejn il-latitudnijiet 8° 26' 50" u 8° 54' 23" fin-Nofsinhar u l-lonġitudnijiet 42° 19' 47" u 42° 45' 51" fil-Punent. Jinsab fi ħdan iż-żoni muniċipali ta' São Raimundo Nonato, São João do Piauí, Coronel José Dias u Canto do Buriti, u għandu erja ta' 1,291.4 kilometru kwadru (319,000 akru).

Il-Kuritur Ekoloġiku ta' Capivara-Confusões, li nħoloq fl-2006, jikkollega l-park mal-Park Nazzjonali ta' Serra das Confusões.

## [[Storja]]

Il-park inħoloq biex jiġu protetti l-artefatti u l-pitturi preistoriċi li nstabu fih. Sar Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1991. L-arkeologu ewlieni tiegħu kien Niède Guidon u l-iżjed sit arkeoloġiku magħruf tiegħu huwa Pedra Furada.

Studji xjentifiċi jikkonfermaw li l-katina muntanjuża ta' Capivara kienet densament popolata fl-era pre-Kolumbjana. Sit ftit iktar reċenti huwa Toca da Tira Peia, fejn instabu għodod tal-ġebel li jaf imorru lura għal kważi 22,000 sena ilu. Is-sit ġie datat permezz tal-luminexxenza stimolata b'mod ottiku.

Siti arkeoloġiċi importanti oħra fl-inħawi huma Toca da Pena, Baxao da Esperanca u Sitio do Meio. Is-sit ta' Lapa do Boquete jinsab lejn in-Nofsinhar.

## Natura selvaġġa
Fil-park instab li l-kapuċċini bid-daqna (xadini) għandhom "l-ikbar sett ta' għodod magħruf fost ix-xadini kapuċċini selvaġġi". Fost l-għodod tal-ġebel tagħhom hemm dawk għall-foraġġ, għat-theddid u għall-wirjiet sesswali, filwaqt li jużaw stikek bħala għodod tal-mess. Barra minn hekk, meta jkunu mal-art, iħaffru b'idejhom wara li jkunu rattbu l-ħamrija bl-għodod tal-ġebel biex ifittxu l-għeruq u l-artropodi.

## Sítio do Meio
Sítio do Meio huwa t-tieni l-iżjed xelter tal-blat importanti fl-inħawi wara Pedra Furada. Ġie datat li jmur lura għall-Plejstoċen mill-artefatti li nstabu fih. Dawn l-artefatti tal-ġebel huma ppreservati aħjar minħabba l-assenza ta' kaskati. Mill-inqas 98 għodda tal-ġebel jidher li huma eqdem minn 12,500 sena qabel il-preżent. Jagħmlu parti mill-fażi Plejstoċenika Superjuri ta' Pedra Furada Nru 3.

## Sit ta' Wirt Dinji
Il-Park Nazzjonali ta' Serra da Capivara ġie ddeżinjat bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1991.

Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' kriterju wieħed tal-għażla tal-UNESCO: il-**kriterju (iii)** "Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta' tradizzjoni kulturali jew ta' ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet".

## Gallerija

File:Serra_da_Capivara_-_Painting_7.JPG|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Serra_da_Capivara_-_Painting_7.JPG
File:Serra_da_Capivara_-_Painting_8.JPG|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Serra_da_Capivara_-_Painting_8.JPG
File:Serra_da_Capivara_-_Several_Paintings_3.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Serra_da_Capivara_-_Several_Paintings_3.jpg
File:Punições_(14205232887).jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Puni%C3%A7%C3%B5es_(14205232887).jpg
File:Sítio_Arqueológico_Serra_da_Capivara_IV.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:S%C3%ADtio_Arqueol%C3%B3gico_Serra_da_Capivara_IV.jpg


## Referenzi