Kċina Marokkina

Il-**Kċina Marokkina** (bl-Għarbi: المطبخ المغربي) hija l-kċina tal-Marokk, alimentata minn interazzjonijiet u skambji ma' bosta kulturi u nazzjonijiet matul is-sekli. Il-kċina Marokkina hija ġeneralment taħlita ta' kċejjen Berberi, tal-Andalusija, Mediterranji u Għarab, b'influwenzi minimi Ewropej (Franċiżi u Spanjoli) u sub-Saħarjani. Bħall-bqija tal-kċina Magrebina, il-kċina Marokkina għandha aktar aspetti komuni mal-kċina tal-Lvant Nofsani milli mal-bqija tal-Afrika.

Skont il-kok u riċerkatur tal-kċina Marokkina Hossin Houari, l-eqdem traċċi tal-kċina Marokkina li għadhom jistgħu jiġu osservati llum imorru lura għas-seklu 7 Q.K.

## Ingredjenti

Il-Marokk jipproduċi firxa kbira ta' frott u ħaxix tal-Mediterran, kif ukoll prodotti tropikali bħall-bebbux. Laħmijiet komuni jinkludu iċ-ċanga, il-laħam tal-mogħoż, il-laħam tal-muntun u l-ħaruf, li, flimkien mat-tiġieġ u l-frott tal-baħar, iservu bħala bażi għall-kċina. It-togħmiet karatteristiċi jinkludu lumi ppreservat, żejt tal-argan, butir ippreservat (smen), żejt taż-żebbuġa, u frott imnixxef.

Il-ħbub prinċipali llum huma r-ross u l-qamħ, użati għall-ħobż u l-kuskus, għalkemm sa nofs is-seklu 20, ix-xgħir kien ikel importanti, speċjalment fin-Nofsinhar. L-għeneb l-aktar li jittiekel frisk, bħala deżerta; il-konsum tal-inbid huwa biss madwar litru kull ras fis-sena. Ix-xaħmijiet tradizzjonali tat-tisjir huma l-butir u x-xaħam tal-annimali, għalkemm iż-żejt taż-żebbuġa issa qed jissostitwihom. Il-butir jintuża kemm frisk, *zebeda*, kif ukoll ippreservat, *smen*.

## Ħwawar
Ħwawar u ras el hanout jintużaw b'mod estensiv fl-ikel Marokkin. Għalkemm xi ħwawar ġew importati lejn il-Marokk permezz tal-Għarab, li introduċew influwenzi tat-tisjir Persjan u Għarbi, ħafna ingredjenti — bħaż-żagħfran minn Talaouine, in-nagħniegħ u ż-żebbuġ minn Meknes, u l-larinġ u l-lumi minn Fes — huma mkabbra lokalment, u qed jiġu esportati. Wara li l-Idrisidi stabbilew Fes fis-789, predominanti fil-kultura Għarbija, ħafna ħwawar inġabu mil-Lvant. Ħwawar komuni jinkludu l-kannella, il-kemmun, it-turmeric, il-ġinġer, il-paprika, il-kosbor, iż-żagħfran, il-mace, l-imsiemer tal-qronfol, il-bużbież, il-ħlewwa stellata, in-noċemuskata, il-bżar cayenne, il-fenugreek, il-karwija, il-bżar iswed u l-ġunġlien. Sebgħa u għoxrin ħwawar huma kkombinati għat-taħlita tal-ħwawar Marokkina *[[ras el hanout]]*.

Ħwawar komuni fil-kċina Marokkina jinkludu n-nagħniegħ, it-tursin, il-kosbor, ir-riegnu, il-merqtux, il-birbiena, is-salvja u r-rand.

## Struttura tal-ikliet
Ikla tipika tibda b'serje ta' insalati sħan u kesħin, segwiti minn *[[tagine]]* jew *dwaz*. Ħafna drabi, għal ikla formali, wara l-insalata jiġi dixx tal-ħaruf jew tat-tiġieġ, jew kuskus miksi bil-laħam u l-ħaxix. Tradizzjonalment, il-Marokkini jieklu b'idejhom u jużaw il-ħobż. Il-konsum tal-majjal u l-alkoħol mhuwiex komuni minħabba restrizzjonijiet reliġjużi.

## Dixxijiet ewlenin
Id-dixx prinċipali Marokkin li n-nies huma l-aktar familjari miegħu huwa l-kuskus; il-ħaruf huwa l-aktar laħam li jittiekel fil-Marokk, ġeneralment jittiekel f**[[tagine]]'' b'għażla wiesgħa ta' ħxejjex. It-tiġieġ huwa wkoll użat ħafna f''<nowiki/>'tagines'' jew inkaljat. Jużaw ukoll ingredjenti addizzjonali bħal għanbaqar, bajd mgħolli, u lumi. Bħall-ikel nazzjonali tagħhom, it-''tagine'' għandha togħma unika ta' ħwawar popolari bħal żagħfran, kemmun, kannella, ġinġer, u cilantro, kif ukoll bżar aħmar mitħun.

Il-kċina Marokkina għandha ħafna platti tal-frott tal-baħar. Is-[[sardina Ewropea]] tinqabad fi kwantitajiet kbar iżda qiegħdin dejjem jonqsu. Speċi oħra ta' ħut jinkludu [[kavalli]], [[inċova]], [[sardinella]], u [[sawrell]].

Dixxijiet Marokkini famużi oħra huma ''[[pastilla]]'', ''[[tangja]]'', u ''[[rfissa]]''.

Parti kbira mill-ikla ta’ kuljum hija l-ħobż. Il-ħobż fil-Marokk huwa magħmul prinċipalment mis-smid tal-qamħ durum magħruf bħala ''[[Khubz|khobz]]''. Il-fran huma komuni ħafna fil-Marokk kollu u l-ħobż frisk huwa ikel komuni f'kull belt u raħal. L-aktar komuni huwa ħobż jew baguettes magħmul minn dqiq kannella mitħun oħxon jew abjad fin. Hemm ukoll numru ta’ ħobż ċatt u ħobż moqli bla ħmira.

Barra minn hekk, hemm laħam immellaħ imnixxef u laħam ippreservat immellaħ bħal ''[[khlea]]'' u ''g'did'' (bażikament [[bacon]] [[Nagħġa|tan-nagħaġ]] ), li jintużaw biex jagħtu togħma lit-''tagines'' jew jintużaw f**el rghaif*, pancake Marokkina mitwija.

== Deżerti ==
Normalment, frott staġjonali aktar milli deżerti msajra huma servuti fl-għeluq ta' ikla. Deżerta komuni hija *kaab el ghzal* ( كعب الغزال, *għekiesi gazzella*), għaġina mimlija bil-[[Pejst tal-lewż|lewż mgħaffeġ]] u mgħottija biz-zokkor. Ieħor huwa *halwa chebakia*, għaġina f'forma ta' pretzel moqlija, mxarrba fl-għasel u mxerrda biż-żerriegħa tal-ġulġlien; jittiekel matul ix-xahar tar-[[Ramadan]]. *Jowhara* hija ħelwa tipika ta’ Fes, magħmula b’għaġina *waraq* moqlija, krema, u lewż imqatta mixwi. Kejkijiet tal-coconut, "Zucre Coco", huma popolari wkoll.

== Xorb ==

L-iktar xarba popolari hija t-[[Te marokkin mint|te tal-menta Marokkin]], imsejjaħ lokalment *atay''. Tradizzjonalment, li tagħmel tè tal-menta tajjeb fil-Marokk hija meqjusa bħala forma ta' arti u x-xorb tiegħu mal-ħbieb u l-familja huwa spiss tradizzjoni ta' kuljum. It-teknika ta' kif tferrgħu hija kruċjali daqs il-kwalità tat-tè innifsu. It-teapots Marokkini għandhom spouts twal u mgħawġin u dan jippermetti li t-tè jitferra b'mod uniformi fi tazzi ċkejkna mill-għoli. Għall-aħjar togħma, it-tazzi jimtlew f'żewġ stadji. Il-Marokkini tradizzjonalment iħobbu t-te bil-bżieżaq, għalhekk waqt li jferrgħu jżommu t-teapot 'l fuq mit-tazzi. Fl-aħħarnett, it-tè huwa akkumpanjat biz-zokkor.

Il-Marokk għandu abbundanza ta' larinġ u għalhekk il-meraq tal-larinġ frisk jinstab faċilment u mhux għali.

## Referenzi