Joe Sacco

**Joe Sacco** (twieled 1960) huwa artista tal-komiks (wkoll magħrufin bħala strixxikli) u ġurnalista Malti. Ħa fama internazzjonali fl-1996 meta ingħata l-American Book Award għall-istrixxiklu *[[Palestine (strixxiklu)|Palestine]]*. Huwa wkoll famuż għall-istrixxiklu fuq il-Gwerra tal-Bosnja bl-isem ta' *[[Safe Area Goražde]]*.

Sacco twieled Malta f'Ħal-Kirkop fl-1960. Missieru kien inġinier u ommu għalliema. Ta'sena il-familja tiegħu emigrat lejn l-Awstralja  fejn għadda tfulitu sakemm fl-1972, fl-età ta' 12 il-sena, flimkien mal-familja tiegħu, mar l-Istati Uniti (Los Angeles). Għamel l-ewwel esperjenzi fil-ġurnaliżmu meta beda jaħdem fil-gazzetta ta' l-iskola Sunset High School f'Beaverton, Oregon. Waqt li il-Ġurnaliżmu kien l-interess ewlieni tiegħu, dan kien wkoll żmien fejn żviluppa xejra umoristika u satirika. Iggradwa minn-Sunset High School fl-1978. Beda studju tal-ġurnaliżmu fl-Università ta' Oregon u ggradwa hemm b'B.A. fl-1981.  Wara impjieg qasir mal-ġurnal tal-Għaqda Nazzjonali tan-Nutara (Amerikani), xogħol li biħ b'ebda mod ma stagħdar , tilef kull-xewqa li jisr ġurnalista. Fl-1983 iddeċida li jmur Malta. F'intervista fuq il-BBC jgħid: "...I sort of decided to forget it and just go the other route, which was basically take my hobby, which has been cartooning, and see if I could make a living out of that,". F'Malta beda jaħdem bħala artista ta' komiks romantiċi f'sensiela ta' strixxikli jisimhom Imħabba Vera. Kien proprija b'dan ix-xogħol li Joe Sacco beda l-karriera tiegħu ta’ artista tal-komiks. Waqaf jaħdem fuq dan il-proġett fl’għadd 6 tal-pubblikazzjoni meta irritorna lura lejn l-Amerka. Is-sensiela kienet suċċess. Aktar minn hekk kienet pass importanti fl-iżvilupp tal-komiks f'Malta .

Fl-1985, lura fl-Amerka, waqt li kien qiegħed Portland, Oregon, ħadem bħala ko-editur ta' komik li joħroġ kull xahar, il-*Portland Permanent Press*. Kien f'dan iż-żmien li ġie mqabbad mill-Fantagraphics Books sabiex joħrog l-antoloġija tal-komiks *Centrifugal Bumble-Puppy*, għalkemm din m'għamlitx xi suċċess kbir.

Sacco ppubblika l-ewwel serje, *Yahoo*, waħdu bejn l-1988 u l-1992. Din kienet waħda mit-titli awtobijografiċi li dehru fi stamperiji tal-komiks żgħar ta' dan iż-żmien. Iżda l-istint ġurnalistiku u l-interess vast ta' Sacco kienu atipiċi; *Yahoo* kien jixbaħ bejn wieħed u ieħor il-forma libera ta' David Collier u Harvey Pekar iżda b'ton iktar satiriku u b'inqas attenzjoni lokali. Fost affarijiet oħra, huwa akkumpanja rock band u f'tour Ewropew, ossessjona ruħu bil-*media coverage* dwar il-Gwerra tal-Golf u kiteb dwar il-ħajja ta' kuljum ta' *stripper*. 

Dik il-parti ta' *Yahoo* dwar il-Gwerra tal-Golf tefgħat lil Sacco fi studju dwar il-politika tal-Lvant Nofsani. Mar l-Israel u fit-Territorju Palestinjan biex jagħmel riċerka għall-ewwel xogħol kbir tiegħu. *[[Palestine (rumanz grafiku)|Palestine]]* hija kollezzjoni ta' biċċiet kemm qosra u twal, uħud minnhom juru l-vjaġġi u l-esperjenzi ma' Palestinjani (u xi Lhud), u xi wħud jiddramatizzaw l-istejjer li kien sema'. *Palestine* ħareġ taħt forma ta' serje ta' *comic book* mill-1993 sa l-2001 u wara ġie ppublikat f'diversi ħarġiet. Fl-1996, l-ewwel pubblikazzjoni rebħet l-American Book Award.

Aktar tard, fi tmiem il-Gwerra tal-Bożnija, Sacco mar Sarajevo u Goražde u pproduċa serje ta' rapporti fuq l-istil ta' *Palestine*, ir-rumanz impinġi *Safe Area Goražde* u *The Fixer*, u l-kollezzjoni ta' l-stejjer *War's End*. *Safe Area Goražde* rebħet l-Eisner Award għal *Best Original Graphic Novel* fl-2001.

Huwa kkontribwixxa xogħlijiet qosra oħra taħt forma ta' rappurtaġġ grafiku għal diversi magażins fuq suġġetti li jvarjaw mill-ħruxija tal-gwerra sal-mużika blues. Sacco, li bħalissa jgħix fi New York City, ħadem kemm-il darba għall-*[[American Splendor]]* ta' Harvey Pekar. 

Aktar riċentement sacco Kiteb u penġa żewġ strixxikli fuq l-inġustizzji fl-Iraq ippublikati f'The Guardian http://image.guardian.co.uk/sys-files/Guardian/documents/2006/01/20/fullsacco1.pdf http://image.guardian.co.uk/sys-files/Guardian/documents/2005/02/25/sacco1.pdf, kif wkoll strixxiklu ta' 16 il-paġna f' Harper's Magazine.https://web.archive.org/web/20120807004333/http://www.harpers.org/archive/2007/04/0081476

## Għażla bibljografika
* 2005: *War's End*. w:en:Drawn and Quarterly. ISBN 1896597920
* 2004: *The Fixer*. Drawn and Quarterly. ISBN 1896597602
* 2003: *Notes from a Defeatist*. [selected stories from *Yahoo*] Fantagraphics Books. ISBN 1560975105
* 2003: *The Fixer: A Story from Sarajevo*. Fantagraphics Books. ISBN 1896597602
* 2002: *Safe Area Goražde: The War in Eastern Bosnia 1992-1995*. Fantagraphics Books. ISBN 1560974702
* 2001: *Palestine*. [collection of entire series] Fantagraphics Books. ISBN 156097432x
* 1984: *Imħabba Vera* (għadd 1-6), PEG, Malta.

## Referenzi

## Ħoloq esterni

* Fantagraphics Books: Joe Sacco
* Biografija ta' Joe Sacco minn Fantagraphics
* Brueghel in Bosnia Intervista f' L.A. Weekly.
* The Art Of War Intervista f' Mother Jones.
* Intervista ma Joe Sacco - intervista fuq Weekend America
* Joe Sacco goes to war to write a comic book - Intervista fuq Minesota Public Radio
* Joe Sacco - Presentazzjoni mgħotija minn Joe Sacco f' Novembru 2007 fil-Walker Art Center fuq The Walker Channel, arkivju ta' Taħdidiet mgħotija fil-Walker Art Center. (fajl Awdjo .mp4), sors