Anthony Aquilina

Il-Maġġur **Anthony Aquilina** (25 ta’ Lulju 1906 - 21 ta’ Settembru 1985) magħruf bħala ‘**r-Re tal-Marċi’** kien mużiċist u kompożitur rinomat Malti magħruf għall-kontribut tiegħu fid-dinja tal-mużika f’Malta, speċjalment fil-qasam tal-baned tal-festi tradizzjonali Maltin. Matul il-karriera tiegħu, huwa mexxa diversi baned b’suċċess u ħalla impatt sinifikanti fuq il-kultura mużikali tal-gżejjer Maltin.

## Ħajja Bikrija u Edukazzjoni
Anthony Aquilina twieled Ħaż-Żebbuġ fil-25 ta’ Lulju 1906. Huwa kien iben Indri Aquilina u Filippa imwielda Bugeja. Missieru kien iġorr il-qlugħ tad-dgħajjes minn Ħaż-Żebbuġ sal-Marsa bil-karrettun tiegħu . Tgħammed l-għada fil-Knisja Parrokkjali ta’ San Filep u ingħata l-ismijiet ta’ Paul, Philip, Joseph iżda kulħadd kien jafu bħala Anthony jew Ninu. Huwa kellu żewġ ħutu bniet Filippa u Marija. 

Beda jistudja l-mużika taħt l-assistent surmast Wiġi Said, partikolarment il-klarinett, minn eta’ ta’ tmien snin mal-Każin Banda San Filep u ta’ għaxar snin ħareġ jdoqq għal-l-ewwel darba ma’ din l-istess banda. Huwa kompla jistudja il-mużika taħt is-surmast Awstrijak Aurelio Doncich li dak iż-żmien kien is-surmast tas-Soċjetà Filarmonika ‘King’s Own’ tal-Belt Valletta.

Kien peremezz ta' Doncich li daħal bħala 'band boy' mal-armata Ingliża, meta irrekomandah lil-Kurunell tal-Royal Malta Artillery. Meta daħal fl-armata Ingliża, it-talent tiegħu ġibet l-attenzjoni tas-surmast tal-banda tal-armata u dak irrkomanda biex Aquilina jkompli l-istudji tiegħu ġewwa l-Ingilterra. Huwa temm l-istudji tiegħu bl-unuri u saħansitra rebaħ borża tal-istudji Royal Military School of Music fi Kneller Hall Twickenham Surrey, fl-Ingilterra. Kien hawn fejn tgħallem l-istrumentazzjoni, id-direzzjoni, u l-kompozizzjoni, kemm għall-orkestra, kif ukoll għall-banda. 

Aquilina iltaqa’ ma’ tfajla Kanadiża bl-isem ta’ Catherine Ross meta kien qed jgħix l-Ingilterra. Huma iżżewġu nhar it-2 ta’ April fil-Knisja tal-Vitorja ġewwa l-Belt Valletta. Kellhom tifel wieħed, Geoffrey Aquilina Ross. 

Apparti li jdur il-festi u l-każini, Aquilina kien dilettant kbir tal-futbol fejn kien jsegwi s-Sliema Wanderers u t-tim Ingliż tal-Arsenal. Kien iħobb l-għawm kif ukoll passiġġati fil-kampanja mal-klieb tiegħu.  

## Karriera u Kisbiet
Matul iż-żmien tiegħu jitgħallem fl-Ingilterra irnexxilu jikseb tlett medalji. Fl-1927 ingħata l-’Cousins’ Memorial’ talli kiseb l-ewwel premju fid-daqq tal-klarinett. Fl-1930 naraw li rebaħ żewġ unuri oħra; tal-’*Conducting*’ kif ukoll dak ta’ l-għola punteġġ fl-arrangemnti mużikali għall-orkestra u għal baned militari.

Niżel Malta bħala Warrant Officer Class 1 u ħa f’idejh it-tmexxija tal-Banda tar-Royal Malta Artillery. Huwa dam surmast ta’ din il-banda għal seba’ snin, fejn wara ingħatalu t-titlu ta’ president onorarju. Taħtu din il-banda saret aktar professjonali u bdiet tikseb ħafna tifħir.

Fil-bidu tat-Tieni Gwerra Dinjija kien laħaq r-rank ta’ Commissioned Officer, fizzjal b’żewġ stilel. Baqa javvanza fl-armata fejn laħaq il-grad ta’ Maġġur. Huwa rtira mir-Royal Malta Artillery fl-eta’ ta 57 sena.  

L-ewwel inkarigu ma banda mhux militari kienet ma dik tal-Banda Duke of Connaught’s Own ta’ Birkirkara. Fl-1 t'Ottubru tal-1945 l-Kaptan, aktar tard Maggur, Aquilina nħatar surmast direttur tal-istess banda Banda Duke of Connaught’s Own u dam fil-kariga sas-sena 1956. Fost l-aktar marċi popolari nsibu dak ta’ ‘Come on the Stripes’ li ikkompona meta t-tim tal-futbol Birkirkara F.C. akkwista promozzjoni għall aktar diviżjoni għolja tal-futbol Malti.  

Fl-1956 wara Joseph Casapinta, laħaq Aquilina bħala is-surmast tal-Banda King’s Own tal-Belt Valletta. Aquilina dam surmast sal-1972 u matul dan iż-żmien ikkompona diversi marċi brijjużi, li grazzi għalihom ingħatalu t-titlu tar-Re tal-Marċi. 

Il-Maġġur Aquilina kiteb diversi marċi brijjużi. L-istil tiegħu jingħaraf għaliex huwa dak stil militari iżda b’elementi Mediterranji u b’xi laqtiet Spanjoli. Marċi funebri qatt ma kiteb. 

Wara li rtira bħala Surmast tal-King’s Own, ħadem fuq proġett fejn fl-1979 irnexxilu joħroġ long play bil-mużika tiegħu bit-titlu *Festive Memories No. 2*. Din kienet suċċess kbir, tant li fl-1982 ħareġ it-tieni waħda tiegħu. It-tielet waħda tiegħu ħarġet wara mewtu bit-titlu ta’ *Happy Memories.* 

Fl-1983, huwa inħatar bħala l-ewwel surmast tas-Soċjetà Mużikali Sant’Antnin li kienet għada kif tingħaqad f’Birkirkara. L-uniku innu-marċ li kiteb u kkompona għal din il-banda kien dak bl-isem ta’ *Preghiera a Sant’ Antonio*.

Aquilina kien jservi bħala konsulent tal-mużika mal-kumpanija ‘Redifussion’ u kien ukoll jippreżenta programm tal-mużika klassika u semi-klassika.

L-aħħar marċ li kiteb kien il-’*Marie Louise*’ u ndaqq mill-Banda Leone fl-1987.

## Xogħolijiet Magħżula

### '''Marci'''

* Is-Sur Mizzi (1946)
* Wenzinos (1947)
* Ta' Gerrew (1947)
* Ġanni Sfafar (1947)
* In-Nakku (1947)
* Is-Sur Ġiġ (1948)
* Il-Wiżna (1948)
* L-Imgħallem (1948)
* Elena Elena (1948)
* Vivax-Xemx (1948)
* Fiorentina (1949)
* Los Guitarreros (1950)
* Ċieqa u Ċelest (1950)
* The Seven Sons (1950)
* Lilly Pom Pom (1951)
* Dawk Tagħna )1951)
* Il-Bronżajju (1953)
* The Two Sisters (1953)
* Come On The Stripes (1953)
* Lilly Pom Pom The 2nd (1957)

## Mewt u Legat
Waqt telefonata lil ħabib tiegħu Charles Calleja, Aquilina stqarr li ma tantx jiflaħ dakinhar. Meta dan mar jżuru induna li ma kienx qed sew u dlok ċempel lit-tabib Anthony Galea Debono. Wara l-eżaminazzjoni tiegħu għarrfu li kien tah attakk tal-qalb qawwi. Tah il-parir li jmur l-isptar u jsejjah ambulanza. Aquilina xtaq li jwasslu sieħbu Calleja. Iżda fil-ħin li mar jġib il-karozza, Aquilina laħaq miet.   Il-Maġġur miet fil-21 ta’ Settembru 1985 fid-dar tiegħu f’Tas-Sliema.

Il-funeral sar nhar l-24 ta’ Settembru 1985 fil-Knisja ta’ Sant’Antnin ta’ Birkirara, fejn il-korteo telaq mill-isptar San Luqa sal-każin tal-Banda Duke of Connaught’s Own fejn kien hemm numru kbir ta’ nies jistennewh biex jagħtu l-aħħar tislima. Fost il-folla kien hemm il-Prim Ministru ta’ Malta Karmenu Mifsud Bonnici u diversi membri parlamentari kif ukoll rappreżentati tal-armata. Ma kienux jonqsu diversi rapreżentanti ta’ baned Maltin u Għawdxin bl-istandardi tagħhom. Tul il-korteo daqqet il-Banda Sant’ Antnin u t-tebut tiegħu kien l-ħin kollu kien merfugħ mill-membri tal-kumitat tal-Banda Sant'Antnin. Fuq xewqa tal-Maġġur indaqq l-marċ Balfrendozan kif ukoll l-innu-marċ *Preghiera a San Antonio*. Għadd ta’ Każini tellgħu il-bandiera mezz’asta bħala torija ta’ rispett.

Huwa jinsab midfun fiċ-Ċimiterju tal-Addolorata fil-qabar tas-Soċjeta’ King’s Own li jinsab fid-Diviżjoni Punent CA-U-2. 

## Referenzi