Karl Ferdinand Braun

**Karl Ferdinand Braun** (pronunzja bil-Ġermaniż: [ˈfɛʁdinant ˈbʁaʊ̯n]; twieled fis-6 ta' Ġunju 1850 – miet fl-20 ta' April 1918) kien inġinier elettriku, inventur, fiżiku u rebbieħ tal-Premju Nobel għall-Fiżika Ġermaniż. Braun ikkontribwixxa b'mod sinifikanti għall-iżvilupp tat-teknoloġija tar-radju u tat-televiżjoni: huwa kkondivida l-Premju Nobel għall-Fiżika fl-1909 ma' Guglielmo Marconi "għall-kontributi tagħhom fl-iżvilupp tat-telegrafija bla fili".

## Bijografija
Braun twieled f'Fulda, il-Ġermanja, ħa l-edukazzjoni tiegħu fl-Università ta' Marburg u kiseb dottorat mill-Università ta' Berlin fl-1872. Fl-1874 skopra li semikonduttur b'kuntatt ġej għall-ponta jirrettifika l-kurrent alternat. Huwa sar direttur tal-Istitut tal-Fiżika u professur tal-fiżika fl-Università ta' Strasburgu fl-1895.

Fl-1897, huwa bena l-ewwel tubu tar-raġġi katodiċi jew tubu katodiku u l-ewwel oxxilloskopju bit-tubu katodiku. It-tubu katodiku sar il-pedament għall-iżvilupp tat-televiżjoni totalment elettronika. Xi kultant għadu jissejjaħ it-"tubu ta' Braun" fil-pajjiżi fejn jitkellmu bil-Ġermaniż (*Braunsche Röhre*) u f'pajjiżi oħra fl-Asja bħall-Korea t'Isfel (브라운관: *Buraun-kwan*) u l-Ġappun (ブラウン管: *Buraun-kan*).

Matul l-iżvilupp tar-radju, huwa ħadem ukoll fuq it-telegrafija bla fili. Fl-1897, Braun issieħeb ma' għadd ta' pijunieri oħra tat-teknoloġija bla fili. Il-kontributi ewlenin tiegħu kienu l-introduzzjoni ta' ċirkwit sintonizzat magħluq fil-parti tat-trażmettitur li tiġġenera l-enerġija, is-separazzjoni tiegħu mill-parti li tirradja l-enerġija (l-antenna) permezz ta' akkoppjament induttiv, u iktar 'il quddiem l-użu ta' kristalli għal skopijiet ta' riċeviment tas-sinjal. Għall-ħabta tal-1898, huwa vvinta tagħmir tad-detezzjoni bil-kristalli. Fl-1898 l-attenzjoni kollha ta' Braun kienet iddedikata lit-telegrafija bla fili, u għal bosta snin wara ddedika l-ħin kollu kważi esklużivament biex isolvi l-problemi f'dan il-qasam. Braun kiteb b'mod estensiv fuq suġġetti tat-teknoloġija bla fili u kien magħruf sew bis-saħħa tal-bosta kontributi tiegħu fil-ġurnal L-Inġinier Elettriku u f'ġurnali xjentifiċi oħra. Fl-1899, huwa applika għall-privattiva tat-*Trażmissjoni elettronika bla fili ta' sinjali fuq superfiċi*. Fl-istess sena wkoll, jingħad li applika għal privattiva tat-Telegrafija elettronika permezz ta' kondensaturi u kojljaturi tal-induzzjoni.

Il-pijunieri li ħadmu fuq apparati bla fili eventwalment waslu għal limitu ta' distanza li setgħu jkopru. Il-konnessjoni tal-antenna direttament mal-ispazju tal-isparkjar ipproduċiet biss għadd ta' impulsi smorzati ferm. Kien hemm biss ftit ċikli qabel l-oxxillazzjonijiet kienu jieqfu ħesrem. Iċ-ċirkwit ta' Braun kien jippermetti oxxillazzjoni sostnuta ferm itwal minħabba li l-enerġija kienet iġġarrab inqas telf ta' enerġija permezz tat-tbandil bejn il-kojljatura u l-Buqari ta' Leyden. Barra minn hekk, permezz ta' antenna induttiva, l-akkoppjament tar-radjatur kien imqabbel aħjar mal-ġeneratur. Il-wisa' tal-banda iqsar iżda iktar qawwija li rriżultat u li kienet tikkonsma s-sinjali kienet tkopri distanza ferm itwal.

Braun ivvinta l-antenna b'arranġament f'fażijiet fl-1905. Fil-lekċer tiegħu għall-Premju Nobel huwa ddeskriva kif bir-reqqa kollha rranġa tliet antenni biex jittrażmettu sinjal direzzjonali. Din l-invenzjoni wasslet għall-iżvilupp tar-radar, tal-antenni intelliġenti, u tal-MIMO.

Il-privattiva Brittanika ta' Braun tas-sintonizzazzjoni ntużat minn Marconi f'bosta mill-privattivi tas-sintonizzazzjoni tiegħu. Guglielmo Marconi uża l-privattivi ta' Braun (fost oħrajn). Marconi iktar 'il quddiem ammetta lil Braun innifsu li kien "issellef" porzjonijiet mix-xogħol ta' Braun. Fl-1909, Braun ikkondivida l-Premju Nobel għall-Fiżika ma' Marconi għal "kontributi għall-iżvilupp tat-telegrafija bla fili". Braun esperimenta l-ewwel fl-Università ta' Strasburgu. Wara ftit irnexxielu jikkonnettja distanza ta' 42 kilometru sal-belt ta' Mutzig. Fir-rebbiegħa 1899, Braun, akkumpanjat mill-kollegi tiegħu Cantor u Zenneck, mar Cuxhaven biex ikompli l-esperimenti fil-Baħar tat-Tramuntana. Fl-24 ta' Settembru 1900, sinjali tat-telegrafija tar-radju ġew skambjati regolarment mal-gżira ta' Heligoland fuq distanza ta' 62 kilometru. Bastimenti ħfief fix-xmara Elbe u stazzjon kostali f'Cuxhaven taw bidu għal servizz regolari tat-telegrafija tar-radju.

Braun mar lejn l-Istati Uniti fil-bidu tal-Ewwel Gwerra Dinjija (qabel ma l-Istati Uniti kienu daħlu fil-gwerra) bħala xhud għad-difiża f'proċediment rigward talba ta' privattiva mill-Korporazzjoni ta' Marconi kontra l-istazzjon bla fili f'Sayville, New York. Wara li l-Istati Uniti daħlu fil-gwerra, Braun ġie detenut, iżda kien liberu fi ħdan Brooklyn, New York. Braun miet f'daru fi Brooklyn, qabel ma l-gwerra ntemmet fl-1918.

## Premju Karl Ferdinand Braun tal-SID
Fl-1987, is-Soċjetà għall-Wiri tal-Informazzjoni ħolqot il-Premju Karl Ferdinand Braun, li jingħata għal kisba teknika straordinarja fit-teknoloġija tal-wiri.

## Privattivi

* Il-Privattiva 0,750,429 tal-Istati Uniti tat-Trażmissjoni Elettrika Bla Fili ta' Sinjali Fuq Superfiċi.
* Il-Privattiva 0,763,345 tal-Istati Uniti tal-Mezzi għas-Sintonizzazzjoni u għall-Aġġustament taċ-Ċirkwiti Elettriċi.

## Iktar qari

* K.F. Braun: "On the current conduction in metal sulphides", Ann. Phys. Chem., 153 (1874), 556. (bil-Ġermaniż).
* Keller, Peter A.: The cathode-ray tube: technology, history, and applications. New York: Palisades Press, 1991. .
* Keller, Peter A.: "The 100th Anniversary of the Cathode-Ray Tube," *Information Display*, Vol. 13, Nru 10, 1997, pp. 28-32.
* F. Kurylo: "Ferdinand Braun Leben und Wirken des Erfinders der Braunschen Röhre Nobelpreis 1909", München: Moos Verlag, 1965. (bil-Ġermaniż).

## Referenzi