Kappella Santa Marija, Bir Miftuħ

The **Chapel of St Mary** (    ) hija kappella medjevali li tinsab f'Bir Miftuħ, limiti tal -Gudja, Malta.

## Storja
Il-Kappella ta’ Santa Marija nbniet xi żmien fis-seklu ħmistax, aktarx madwar l-1430. Fl-1436, il-kappella kienet imsemmija bħala waħda mit-12-il parroċċa eżistenti mill-Isqof Senatore de Mello; huwa maħsub li kien jeżisti ħafna qabel dak. 

Ma kinitx fiċ-ċentru tar-raħal, iżda kienet tkopri l-aktar l-inħawi tal-Gudja, Ħal Kirkop, Ħal Safi, Mqabba, Ħal Tarxien, Ħal Luqa, Ħal Farruġ u Birżebbuġa.

Il-kappella wieqfa libera u għandha pjanta rettangolari li tkejjel madwar ħdax b’erbatax-il metru. Wara li qal, oriġinarjament inbniet f’forma ta’ salib. Fl-1512, it-tarf ta’ wara tal-kappella twaqqa’ u l-ġebel intuża fil-bini tal-knisja preżenti. Kellha wkoll sitt bibien għalkemm fadal tnejn biss. Il-knisja serviet bħala knisja parrokkjali sal-1676 meta nbniet il-knisja preżenti. Ġie miżjud kampnar fis-seklu 16. 

Mal-wasla tal-Kavallieri ta’ San Ġwann, inħatar kaptan biex jiddefendi l-inħawi ta’ Bir Miftuħ. Fl-1565, waqt l-Assedju l-Kbir ta’ Malta, il-knisja ġiet profanata mit-Torok invażuri. Jingħad li biex it-teżori tal-knisja, inkluż il-qniepen, jiġu ppreservati mill-invażuri, in-nies difnuhom fl-oqbra tal-knisja.

Il-knisja żaret id-Delegat Appostoliku Monsinjur Pietro Dusina fl-1575 li sabha mgħammra tajjeb għas-servizzi divini. Fl-1655, in-nies tal-Gudja ddeċidew li jibnu knisja ġdida fiċ-ċentru tar-raħal. Kollox ġie trasferit għall-knisja l-ġdida ladarba din kienet inbniet fl-1676. 

Fl-1830, Bettina Muscat Cassia D’Aurel irrestawrat din il-knisja. Fid-9 ta’ April 1942 is-saqaf tal-knisja waqa’ b’riżultat ta’ raid mill-ajru matul it-Tieni Gwerra Dinjija. Il-knisja reġgħet ġiet restawrata mill-kappillan tal-Gudja. Sfortunatament, il-knisja kienet abbandunata sal-1970 meta ngħatat f’idejn it-trust nazzjonali Din l-Art Ħelwa. Fl-1973, it-trust, sponsorjata mill-Ajruport Internazzjonali ta’ Malta, bdiet tirrestawra din il-knisja. Matul ir-restawr, ġew skoperti affreski fuq il-bieb ta’ barra. Ġiet installata bankina ġdida. Ir-restawr kien lest fl-2004.

**<big>Jum il-Preżent</big>** 

Illum il-knisja tinsab fi stat tajjeb. Din l-Art Ħelwa hija kuratur tal-knisja u tiftaħha fl-ewwel Ħadd ta' kull xahar mid-9.00 am sa 12.00 pm. 

Il-kappella hija mniżżla fl-Inventarju Nazzjonali tal-Proprjetà Kulturali tal-Gżejjer Maltin.

## Intern

Il-pittura tal-artal tmur mis-seklu 16. Hija miżbugħa fuq l-injam u turi lill-Missier Etern iżomm kurċifiss imdawwar bl-anġli. Taħt il-kurċifiss hemm il-Verġni Marija żżomm lil Ġesù Bambin ma’ San Pietru u San Pawl. Il-knisja għandha artal wieħed li ġie kkonsagrat fis-26 ta’ Marzu, 1591. 

**<big>Frescos</big>** 

Frescos mis-seklu 16 ġew mikxufa bejn l-1978 u l-1980. Frescos li jkopru l-ħajt tal-punent ta 'ġewwa ġew skoperti taħt sitt saffi ta' ġir. Fadal biss partijiet mill-affreski għalkemm huwa ċar li s-suġġett huwa l-Aħħar Sentenza maqsuma fi tliet saffi ta’ figuri.

Is-saff ta’ fuq juri lill-Appostli u lil Marija bi Kristu fiċ-ċentru. Diversi qaddisin u figuri huma murija taħt dan il-livell. It-tieni saff juri l-kundannati meħudin fin-nirien tal-infern minn demonji bi qrun, dnub u saqajn imwebbsa. Fuq in-naħa tax-xellug, wieħed jista’ jagħraf il-ġwienaħ ta’ anġlu u d-dahar ta’ wieħed mill-fidili jinġibed lejn Alla u lejn il-Verġni Marija. It-tkeċċija ta’ Adam u Eva mill-Ġnien tal-Għeden tidher fil-livell t’isfel. Fuq il-ħajt tat-tramuntana, hemm affresk ta’ mara, b’kostum tipiku tas-seklu 16, b’id waħda żżomm ġilju u bl-oħra tipponta lejn il-pittura tal-artal maġġur.

## Referenzi