Palazzi u Parks ta' Potsdam u Berlin

Il-**Palazzi u Parks ta' Potsdam u Berlin** (bil-Ġermaniż: *Schlösser und Gärten von Potsdam und Berlin*) huma grupp ta' kumplessi ta' palazzi u ġonna pajsaġġistiċi estiżi li jinsabu fir-reġjun ta' Havelland madwar Potsdam u l-belt kapitali tal-Ġermanja, Berlin. Dan it-titlu ntuża fid-deżinjazzjoni tas-siti kulturali bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1990. Is-sit ġie rrikonoxxut għall-unità storika tal-pajsaġġ tiegħu — eżempju uniku ta' disinn tal-pajsaġġ fi sfond ta' ideat monarkiċi tal-istat Prussjan u sforzi komuni ta' emanċipazzjoni.

## Daqs
Inizjalment, is-Sit ta' Wirt Dinji kien jinkludi 500 ettari, li kienu jkopru madwar 150 proġett ta' kostruzzjoni mill-1730 sal-1916. Sar-Rivoluzzjoni Paċifika tal-1989, dawn l-inħawi kienu sseparati bil-Ħajt ta' Berlin, bejn Potsdam u l-Punent ta' Berlin, u diversi siti storiċi nqerdu u ġew sostitwiti b'fortifikazzjonijiet tal-"fruntiera tal-mewt".

Żewġ stadji ta' estensjonijiet tas-Sit ta' Wirt Dinji fl-1992 u fl-1999 wasslu biex tiġi inkorporata żona akbar. Skont il-Fondazzjoni tal-Palazzi u tal-Ġonna Prussjani ta' Berlin-Brandenburg, li tieħu ħsieb l-amministrazzjoni tas-sit, l-erja totali hija ta' 2,064 ettaru.

## Sit ta' Wirt Dinji

Il-Palazzi u Parks ta' Potsdam u Berlin ġew iddeżinjati bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1990 u ġew estiżi fl-1992 u fl-1999.

Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' tliet kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-**kriterju (i)** "Rappreżentazzjoni ta' kapulavur frott il-kreattività tal-bniedem"; il-**kriterju (ii)** "Wirja ta' skambju importanti ta' valuri umani, tul perjodu ta' żmien jew fi ħdan żona kulturali fid-dinja, dwar l-iżviluppi fl-arkitettura jew it-teknoloġija, l-arti monumentali, l-ippjanar tal-bliet jew id-disinn tal-pajsaġġ"; u l-**kriterju (iv)** "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem".

### Deżinjazzjoni fl-1990
Id-deżinjazzjoni fl-1990 kienet tinkludi:

* il-Palazz u l-Park ta' Sanssouci, Potsdam
* il-Ġnien il-Ġdid (bil-Ġermaniż: *Neuer Garten*), il-Palazz tal-Irħam (bil-Ġermaniż: *Marmorpalais*), u x-*Schloss Cecilienhof*, fil-Grigal tal-Palazz ta' Sanssouci, Potsdam
* il-*Park Babelsberg* u x-*Schloss Babelsberg*, Potsdam
* ix-*Schloss Glienicke* u l-*Park Klein-Glienicke*, Berlin
* id-dar tal-injam ta' *Nikolskoe*, Berlin
* il-Gżira tal-Pagun (bil-Ġermaniż: *Pfaueninsel*), Berlin
* il-*Böttcherberg*, Berlin
* *il-Loġġa tal-Kaċċa ta' Glienicke* (bil-Ġermaniż: *Jagdschloß Glienicke*), Berlin

### Estensjoni tal-1992
L-estensjoni tal-1992 żiedet:

* il-Knisja tar-Redentur (bil-Ġermaniż: *Heilandskirche*), Sacrow (Potsdam)
* il-Palazz u l-Park ta' Sacrow, Potsdam

### Estensjoni tal-1999
L-estensjoni tal-1999 żiedet:

* il-*Lindenallee*, Potsdam
* il-*Königliche Gärtnerlehranstalt* (l-eks skola tal-ġardinara) u l-*Kaiserbahnhof*, Potsdam
* il-Palazz u l-Park ta' Lindstedt, Potsdam
* il-villaġġ, il-knisja, iċ-ċimiterju u l-pajsaġġ ta' Bornstedt, fit-Tramuntana tal-Park ta' Sanssouci, Potsdam
* is-*Seekoppel* (żona pajsaġġistika fil-Punent tar-*Ruinenberg*), Potsdam
* il-*Voltaireweg* (żona ħadra u triq bejn il-Park ta' Sanssouci u n-*Neuer Garten*), Potsdam
* iż-żona tad-daħla tal-Park ta' Sanssouci, Potsdam
* id-djar tal-injam ta' *Alexandrowka* (magħrufa bħala l-"kolonja Russa"), Potsdam
* il-*Pfingstberg* u l-*Belvedere auf dem Pfingstberg*, Potsdam
* iż-żona bejn il-*Pfingstberg* u n-*Neuer Garten*, Potsdam
* ix-xatt tan-Nofsinhar tal-*Jungfernsee*, Potsdam
* il-Foresta tar-Re (bil-Ġermaniż: *Königswald*), magħmula minn diversi foresti madwar il-Palazz u l-Park ta' Sacrow), Potsdam
* iż-żona tad-daħla tal-Park ta' Babelsberg, Potsdam
* l-osservatorju fil-Park ta' Babelsberg, Potsdam

## Referenzi