Postijiet Sagri tal-Bahá'i

Il-**Postijiet Sagri tal-Baháʼí** huma binjiet li jagħmlu parti miċ-Ċentru Dinji tal-Baháʼí f'Iżrael li huwa magħmul minn postijiet sagri li jintużaw għall-pellegrinaġġi kif ukoll binjiet tal-korpi amministrattivi internazzjonali tal-fidi tal-Baháʼí. Dawn jinkludu iktar minn 20 uffiċċju amministrattiv, binjiet għall-pellegrini, libreriji, arkivji, residenzi storiċi u santwarji differenti. Dawn l-istrutturi jinsabu kollha qalb iktar minn 30 ġnien jew art imtarrġa differenti.

Il-binjiet jinsabu f'Haifa, f'Acre u f'Bahjí, Iżrael. Il-pożizzjoni tal-postijiet sagri tal-Baháʼí oriġinat mit-tfigħ il-ħabs ta' Baháʼu'lláh f'Acre, qrib Haifa, mill-Imperu Ottoman matul it-tmexxija Ottomana fil-Palestina, issa Iżrael.

Bosta postijiet sagri tal-Baháʼí f'Haifa u madwar Acre, inkluż l-artijiet imtarrġa u s-Santwarju tal-Báb fix-xaqliba tat-Tramuntana tal-Għolja tal-Karmnu, u s-Santwarju ta' Baháʼu'lláh, il-Villa ta' Bahji, u l-Villa ta' Mazra'ih tniżżlu fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO f'Lulju 2008. Is-santwarji tal-Baháʼí "huma l-ewwel siti marbuta ma' tradizzjoni reliġjuża relattivament ġdida li ġew rikonoxxuti fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO". Il-Kumitat tal-Wirt Dinji tal-UNESCO jqis li s-siti huma "ta' valur universali straordinarju [u]...tniżżlu għax jixhdu t-tradizzjoni qawwija tal-pellegrinaġġi tal-Baháʼí u t-tifsira profonda tagħhom għall-fidi."

## Haifa
Haifa hija t-tielet l-ikbar belt f'Iżrael, u hija port marittimu. Tinsab taħt u fuq l-Għolja tal-Karmnu, tul il-kosta tal-Mediterran. Fl-1891 Baháʼu'lláh innifsu ddeżinja l-Għolja tal-Karmnu bħala l-post għas-Santwarju tal-Báb. Iktar 'il quddiem, Baháʼu'lláh fit-Tavla tal-Karmnu kiteb li l-Għolja tal-Karmnu kellha tkun il-post fiżiku għaċ-Ċentru Dinji tal-Baháʼí.

### Santwarju tal-Báb
Is-Santwarju tal-Báb fih il-fdalijiet midfuna tal-Báb. Il-pożizzjoni tas-sit ġiet iddeżinjata minn Baháʼu'lláh innifsu fl-1891 meta kien qed jikkampja ma' ʻAbdu'l-Bahá fuq l-Għolja tal-Karmnu. Jinsab eżatt fuq il-Kolonja Ġermaniża, li ġiet stabbilita fis-snin 60 tas-seklu 19 mis-Soċjetà Ġermaniża tat-Tempji, li kienu meqjusa li kienu jaħdmu għar-Renju ta' Alla fuq l-art. Is-santwarju inizjali nbena minn ʻAbdu'l-Bahá u tlesta fl-1909. Bosta snin wara, is-sovrastruttura tlestiet minn Shoghi Effendi, u finalment ġiet iddedikata fl-1953.

L-arkitett tas-santwarju kien William Sutherland Maxwell, Baháʼí Kanadiż li kien arkitett tal-Belle Arti u l-missier tar-rispett ta' Shoghi Effendi. Shoghi Effendi pprovda gwida kumplessiva, inkluż fl-użu ta' stili tal-Punent u tal-Lvant, iżda ħalla d-dettalji artistiċi f'idejn Maxwell. Id-disinn ta' Maxwell tal-kolonni tal-granit ta' Rose Baveno, tal-ħnejjiet tal-ġebel bi stil Orjentali ta' Chiampo u tal-koppla lewn id-deheb kien maħsub biex jarmonizza l-proporzjonijiet u l-istil tal-Lvant u tal-Punent. Xi aspetti oħra tal-inġinerija strutturali tal-koppla ġew iddisinjati mill-Professur H. Neumann tal-Università ta' Technion ta' Haifa.

Wara li Maxwell miet fl-1952, Leroy Ioas, Baháʼí Amerikan li kien assoċjat mill-qrib mal-kostruzzjoni tat-Tempju tal-Qima tal-Baháʼí f'Wilmette, Illinois, għen lil Shoghi Effendi fil-proċess tal-kostruzzjoni. Ioas użda l-ħiliet amministrattivi u l-moħħ prattiku tiegħu biex jissorvelja l-bini tat-tanbur u tal-koppla tal-istruttura, kompitu li twettaq mingħajr id-disponibbiltà ta' makkinarju sofistikat.

#### Santwarju Temporanju ta' ʻAbdu'l-Bahá
Is-Santwarju ta' ʻAbdu'l-Bahá fih il-fdalijiet midfuna ta' ʻAbdu'l-Bahá.

### L-Ark
L-Ark huwa raggruppament ta' binjiet amministrattivi max-xaqlibiet tal-Għolja tal-Karmnu. Dawn jinkludu s-Sede tad-Dar Universali tal-Ġustizzja, is-Sede taċ-Ċentru Internazzjonali tat-Tagħlim, l-Arkivji Internazzjonali, u ċ-Ċentru għall-Istudju tat-Testi Sagri. Il-ħames binja, il-Librerija Internazzjonali tal-Baháʼí għadha trid tinbena.

Baháʼu'lláh fit-Tavla tal-Karmnu tiegħu kiteb li Alla kien se "jbaħħar l-Arka Tiegħu" fuq l-Għolja tal-Karmnu u stqarr li l-għolja kienet se tkun "is-sede tat-tron Tiegħu". Din l-istqarrija ġiet interpretata minn Shoghi Effendi, il-kap tal-Fidi tal-Baháʼí matul l-ewwel nofs tas-seklu 20, bħallikieku tirreferi għall-istabbiliment tad-Dar Universali tal-Ġustizzja, il-korp li jirregola l-Baháʼí; b'rabta ma' dan l-istabbiliment, il-profezija kienet marbuta ma' għadd ta' istituzzjonijiet amministrattivi li ġew stabbiliti fuq l-Għolja tal-Karmnu. Shoghi Effendi ddeċieda li l-binjiet li kellhom jospitaw l-istituzzjonijiet jiġu ddisinjati f'għamla ta' ark u mdawra bil-ġonna. Il-fulkru tal-ark kellu jkun il-Ġonna Monumentali, bl-oqbra ta' wħud mill-membri tal-familja mqaddsa tal-Baháʼí.

Il-binjiet jinkludu xelters għal kontra l-bombi kif meħtieġ skont il-liġi kif ukoll passaġġ taħt l-art li jikkollega d-diversi binjiet.

#### Arkivji Internazzjonali

L-Arkivji Internazzjonali kienu l-ewwel binja li nbniet fl-Ark u fihom bosta mill-oġġetti l-iktar sagri għall-Fidi tal-Baháʼí, inkluż ix-xabla ta' Mullá Husayn, ir-ritratti ta' Baháʼu'lláh, u pittura tal-Báb.

Shoghi Effendi għażel il-Partenon bħala l-bażi għad-disinn, x'aktarx minħabba d-dehra sabiħa anke wara eluf ta' snin. Il-kapitelli tal-ħamsin kolonna kienu Joniċi minflok Doriċi. Il-binja tlestiet fl-1957, madankollu Shoghi Effendi laħaq miet qabel ma għammar il-binja minn ġewwa. Dan il-kompitu tħalla f'idejn il-mara tiegħu Rúhíyyih Khanum.

Fl-imgħoddi, it-tliet kmamar ta' wara tas-Santwarju tal-Báb u l-binja maġenb il-Ġonna Monumentali li issa msejħa d-Dipartiment tal-Postijiet Sagri, kienu binjiet temporanji għall-Arkivji.

#### Sede tad-Dar Universali tal-Ġustizzja

Is-Sede tad-Dar Universali tal-Ġustizzja hija binja kbira li tinsab f'Haifa, Iżrael, fejn topera d-Dar Universali tal-Ġustizzja. Din tinkludi s-sala fejn id-Dar Universali tal-Ġustizzja torganizza l-laqgħat tagħha kif ukoll sala ta' lqugħ, sala tal-banketti, librerija ta' referenza u ftit uffiċċji oħra taċ-Ċentru Dinji tal-Baháʼí.

Il-binja tinsab fil-quċċata tal-Ark u fiha 58 kolonna bil-kapitelli Korinzji madwarha biex tirrifletti d-disinn tal-Arkivji Internazzjonali. L-ippjanar tal-binja beda fl-1972, u fl-1973 intgħażel l-arkitett Hossein Amanat. Il-binja tlestiet fl-1982 matul it-tieni stadju tal-bini tal-Ark, u bdiet tiġi okkupata fl-1983.

#### Binja taċ-Ċentru Internazzjonali tat-Tagħlim
Il-Binja taċ-Ċentru Internazzjonali tat-Tagħlim inbniet fit-tielet stadju tal-bini tal-Ark u hija s-sede taċ-Ċentru Internazzjonali tat-Tagħlim. L-arkitett tal-binja kien Hossein Amanat. Il-kostruzzjonijiet tal-binja tħabbret fl-1987 u tlestiet fis-sena 2000.

#### Ċentru għall-Istudju tat-Testi Sagri
Iċ-Ċentru għall-Istudju tat-Testi Sagri nbena fit-tielet stadju tal-bini tal-Ark u huwa s-sede għall-istudjużi u għat-tradutturi li jistudjaw u jittraduċu t-testi tal-Baháʼí biex jassistu lid-Dar Universali tal-Ġustizzja. L-arkitett tal-binja kien Hossein Amanat u l-binja tlestiet fl-1999.

#### Binja tal-Librerija Internazzjonali tal-Baháʼí
Il-Binja tal-Librerija Internazzjonali tal-Baháʼí, speċifikata minn Shoghi Effendi, għadha ma nbnietx. Il-Librerija taċ-Ċentru Dinji tal-Baháʼí fiha kollezzjoni estensiva ta' letteratura tal-Baháʼí. Id-Dar Universali tal-Ġustizzja stqarret: "Fid-deċennji li ġejjin il-funzjonijiet li taqdi jridu jikbru; se sservi bħala ċentru attiv għall-għarfien fl-oqsma kollha, u se ssir il-qofol ta' istituzzjonijiet kbar tal-investigazzjoni u tal-iskoperti xjentifiċi".

#### Ġonna Monumentali

Il-Ġonna Monumentali huma ġabra ta' ġonna li fihom l-oqbra ta' wħud mill-membri tal-familja ta' Baháʼu'lláh. Il-monumenti funebri jinsabu fil-fulkru tal-ark tal-binjiet amministrattivi, ftit 'l isfel mis-sede tad-Dar Universali tal-Ġustizzja. Dawn il-ġonna nbnew minn Shoghi Effendi bejn l-1932 u l-1939.

L-oqbra jinkludu dawk ta':

* Ásíyih Khánum (Navváb; 1820 - 1886) — l-ewwel mara ta' Baháʼu'lláh;
* Bahíyyih Khánum (1846 - 1932) — bint Baháʼu'lláh;
* Mirzá Mihdí (1848 - 1870) — l-iżgħar iben ta' Baháʼu'lláh mingħand l-ewwel mara tiegħu;
* Munirih Khánum (1847 - 1938) — il-mara ta' ʻAbdu'l-Bahá.

### Ġonna Mtarrġin
Il-Ġonna Mtarrġin huma magħmula minn 18-il ġnien + 1 li jakkumpanjaw is-Santwarju tal-Báb fuq l-Għolja tal-Karmnu, b'disa' ġonna li jinsabu 'l fuq mis-Santwarju, wieħed madwaru, u disa' oħra 'l isfel minnu.

Disa' ċrieki konċentriċi jipprovdu l-ġeometrija prinċipali tat-tmintax-il ġonna mtarrġin. Hekk kif l-identifikazzjoni ta' ċirku tippresupponi ċentru, il-ġonna mtarrġin ġew ikkonċepiti bħala ġenerazzjoni mis-Santwarju tal-Báb. It-total ta' 19-il ġnien imtarraġ huwa għadd sinifikanti kemm fir-reliġjon tal-Baháʼí kif ukoll fir-reliġjon tal-Bábí.

#### Ċentru tal-Viżitaturi
Iċ-Ċentru tal-Viżitaturi huwa struttura taħt l-art fil-11-il ġnien imtarraġ wara s-Santwarju tal-Báb fuq l-Għolja tal-Karmnu. Wieħed jista' jsibu fil-livell tat-triq taħt il-Pont ta' Hatzionut.

### Dar ta' ʻAbdu'l-Bahá

'Abdu'l-Bahá, li kien il-kap tal-Fidi tal-Baháʼí mill-1892 sal-1921, iddisinja u bena dar f'Haifa f'7 Triq Haparsim (Persjana) wara li miet missieru Baháʼu'lláh. Id-dar tlestiet fl-1908, u ʻAbdu'l-Bahá mar jgħix fiha f'Awwissu 1910 u saret ir-residenza uffiċjali tiegħu. Wara l-vjaġġi tiegħu fil-Punent, din saret il-post ta' lqugħ tal-pellegrini fil-Postijiet Sagri tal-Baháʼí. L-elezzjoni tal-ewwel Dar Universali tal-Ġustizzja seħħet f'din id-dar fl-1963.

### Djar tal-Pellegrini
Fid-Djar tal-Pellegrini, il-pellegrini jiġu milqugħin u ospitati matul il-pellegrinaġġ tagħhom lejn il-Postijiet Sagri tal-Baháʼí. Kien hemm bosta binjiet iddedikati bħala djar tal-pellegrini tal-Baháʼí fl-inħawi ta' Haifa.

#### Dar tal-Pellegrini Oriġinali tal-Punent
Id-Dar tal-Pellegrini oriġinali tal-Punent, li tinsab f'4 Triq Haparsim f'Haifa, Iżrael, intużat bħala Dar tal-Pellegrini Baháʼí ta' oriġini mill-Punent, matul l-ewwel snin tas-seklu 20, qabel ma ġiet sostitwita bid-Dar tal-Pellegrini l-Ġdida tal-Punent f'10 Triq Haparsim.

Id-dar attwalment tagħmel parti miċ-Ċentru Dinji tal-Baháʼí. Oriġinarjament kienet mikrija biex isservi bħala Dar tal-Pellegrini, iżda mbagħad inxtrat minn ʻAbdu'l-Bahá. Wara li ġiet sostitwita minn Dar tal-Pellegrini Ġdida tal-Punent, imbagħad is-sit intuża mill-membri tal-familja sagra tal-Baháʼí. Is-sjieda tagħha ma baqgħetx f'idejn il-Baháʼí iżda mbagħad reġgħet inxtrat mid-Dar Universali tal-Ġustizzja.

#### It-Tieni Dar tal-Pellegrini tal-Punent
It-tieni Dar tal-Pellegrini tal-Punent, li tinsab f'10 Triq Haparsim f'Haifa, Iżrael, intużat bħala Dar tal-Pellegrini għall-membri tal-Fidi tal-Baháʼí li għamlu pellegrinaġġ matul l-ewwel nofs tas-seklu 20. Attwalment tagħmel parti miċ-Ċentru Dinji tal-Baháʼí u tintuża mis-Segretarjat tal-Komunità Internazzjonali tal-Baháʼí u minn uffiċċji relatati.

Oriġinarjament id-dar ġiet iffinanzjata minn William Harry Randall, Baháʼí Amerikan għani, li kien ħass li l-faċilitajiet tad-Dar tal-Pellegrini preċedenti tal-Punent f'4 Triq Haparsim ma kinux adegwati. Il-kostruzzjoni tat-tieni dar bdiet taħt l-istruzzjonijiet ta' ʻAbdu'l-Bahá, iżda tlestiet biss matul iż-żmien li Shoghi Effendi kien il-kap tal-Fidi tal-Baháʼí. Għalkemm oriġinarjament kienet intużat bħala Dar tal-Pellegrini għall-Baháʼí tal-Punent, reċentement intużat ukoll għal skopijiet oħra:

* mill-1951 sal-1963 ospitat il-Kunsill Internazzjonali tal-Baháʼí;
* mill-1963 sal-1983 intużat bħala s-Sede tad-Dar Universali tal-Ġustizzja;
* mill-1983 sas-sena 2000 ġiet okkupata miċ-Ċentru Internazzjonali tat-Tagħlim.

#### Dar tal-Pellegrini tal-Lvant
Id-Dar tal-Pellegrini tal-Lvant jew id-"Dar tal-Pellegrini ta' Haifa" hija dar tal-pellegrini Baháʼí meta jagħmlu xi pellegrinaġġ. Id-dar inbniet wara li ʻAbdu'l-Bahá difen il-fdalijiet tal-Báb fuq l-Għolja tal-Karmnu. Il-kostruzzjoni ta' din il-binja tal-ġebel ġiet sorveljata minn Mírzá Jaʼfar Rahmání minn ʻIshqábád, li ħallas ukoll għall-ispejjeż kollha. Hija magħrufa bħala d-"Dar tal-Pellegrini tal-Lvant", peress li għal deċennji ospitat il-pellegrini Persjani. Wara l-1951, meta d-Dar tal-Pellegrini tal-Punent f'10 Triq Haparsim saret is-sede tal-Kunsill Internazzjonali tal-Baháʼí, din id-dar saret id-Dar tal-Pellegrini kollha.

#### Ċentru ta' Lqugħ tal-Pellegrini
Iċ-Ċentru ta' Lqugħ tal-Pellegrini jew iċ-"Ċentru ta' Lqugħ tal-Pellegrini ta' Haifa" kien iċ-ċentru ta' lqugħ antik tal-pellegrini għall-pellegrinaġġi lejn is-siti qrib iċ-Ċentru Dinji tal-Baháʼí. Kien magħmul minn żewġ binjiet magħqudin ma' xulxin ta' klinika medika storika, li kienet ġiet immudellata mill-ġdid u nfetħet f'Ottubru 2000. Meta kienet miftuħa, il-binja setgħet tilqa' sa 500 pellegrin. Issa ġiet sostitwita b'Ċentru ta' Lqugħ tal-Pellegrini iktar ġdid li jinsab qrib is-Santwarju tal-Bàb.

### Qabar ta' Amatu'l-Bahá Rúhíyyih Khanum
Il-post tal-mistrieħ ta' Amatu'l-Bahá Rúhíyyih Khanum jinsab f'Haifa, Iżrael, u jagħmel parti mill-Postijiet Sagri tal-Baháʼí. Oriġinarjament il-post kien inxtara biex jiġi żgurat li l-inħawi madwar id-Dar ta' ʻAbdu'l-Bahá ma jinbnewx, u ntuża bħala ġnien, qabel ma ntgħażel bħala l-post funebri għal Amatu'l-Bahá Rúhíyyih Khanum wara li mietet fis-sena 2000.

### 75, Triq Hatzionut
F'75, Triq Hatzionut hemm binja li tagħmel parti mill-Postijiet Sagri tal-Baháʼí iżda ma kinitx meqjusa bħala parti integrali għal bosta snin. Fost affarijiet oħra l-binja ntużat bħala:

* binja fejn Shoghi Effendi ssorvelja l-iżvilupp tal-ġonna tal-Baháʼí;
* uffiċċju tal-arkitett għall-bini tal-Ark;
* l-binja tal-Arkivji Internazzjonali qabel ma tlestiet il-binja permanenti fl-1957.

Attwalment tintuża bħala d-"Dipartiment tal-Postijiet Sagri tal-Baháʼí".

### Sit ta' tempju futur

Fuq l-Għolja tal-Karmnu ntgħażel sit għat-Tempju futur tal-Baháʼí. Xi żewġ terzi 'l isfel mill-ġonna mtarrġin mill-quċċata tal-għolja, l-art inxtrat minn Shoghi Effendi għal dan l-għan. F'Awwissu 1971, id-Dar Universali tal-Ġustizzja tellgħet obelisk fis-sit, u fuq ġenb l-obelisk hemm l-Ogħla Isem. L-art tinsab qrib salib it-toroq bejn Triq David Marcus u Triq Hatsav.

## Żona ta' Akká
Baháʼu'lláh, u l-familja tiegħu, ġew eżiljati lejn il-belt-ħabs ta' Akká, magħrufa wkoll bħala Acre, mis-Sultan Ottoman Abdulaziz. Baháʼu'lláh wasal f'Akká fil-31 ta' Awwissu 1868, u għex il-kumplament ta' ħajtu fl-inħawi ta' Akká bħala priġunier. Il-kundizzjonijiet ta' priġunerija tiegħu ttaffew f'Ġunju 1877 u għalkemm kien għadu ħabsi, ittrasferixxa ruħu f'Mazra'ih. Il-binjiet u l-proprjetajiet tal-Baháʼí f'Akká nkrew jew inxtraw matul dak iż-żmien.

### Dar ta' ʻAbbúd
Id-Dar ta' ʻAbbúd tirreferi effettivament għal żewġt idjar:

* id-dar fil-Punent li oriġinarjament kienet proprjetà ta' ʻAbbúd innifsu; din kienet l-ewwel proprjetà li nkriet wara li Baháʼu'lláh inħeles mill-ħabs għal arrest id-dar;
* id-dar fil-Lvant li oriġinarjament kienet proprjetà ta' ʻÚdí Khammár sakemm inkriet lill-familja sagra tal-Baháʼí wara xi ftit snin; ʻÚdí Khammár kien is-sid ukoll tal-Villa ta' Bahjí li iktar 'il quddiem ġiet akkwistata mill-Baháʼí.

Id-dar intużat bħala residenza tal-ewwel mara ta' Baháʼu'lláh, Navváb, u tal-familja tagħha. F'din il-binja nkiteb il*-Kitáb-i-Aqdas*.

### Dar ta' ʻAbdu'lláh Páshá
Id-Dar ta' ʻAbdu'lláh Páshá hija waħda mill-proprjetajiet użata mill-familja sagra tal-Baháʼí fl-inħawi ta' Akká. Ġiet akkwistata minn ʻAbdu'l-Bahá biex tilqa' l-familja estiża u biex tipprovdi wkoll spazju biex jintlaqgħu l-pellegrini li bdew jaslu.

L-isem oriġina mill-gvernatur Eġizzjan, Ibrahim Pasha, li kien sid id-dar fl-ewwel deċennji tas-seklu 19.

L-ewwel pellegrini tal-Punent intlaqgħu f'din id-dar fl-10 ta' Diċembru 1898.

### Ġnien ta' Ridván
Il-Ġnien ta' Ridván (litteralment "ġnien tal-ġenna") huwa wieħed mill-Postijiet Sagri tal-Baháʼí u jinsab ftit 'il barra minn Acre. Oriġinarjament kien magħruf bħala l-"Ġnien ta' Naʻmayn", u nkera minn ʻAbdu'l-Bahá lil Baháʼu'lláh fejn qatta' l-aħħar parti ta' ħajtu, wara snin sħaħ f'ċella tal-ħabs. Għalkemm għandu l-istess isem, ma għandux l-istess tifsira tal-Ġnien ta' Ridván f'Bagdad u l-ebda konnessjoni mal-festival ta' Ridván.

Matul is-snin 30 u 40 tas-seklu 20, l-ambjent ta' gżira tal-ġnien għeb, bħala riżultat ta' proġett ta' drenaġġ kontra l-malarja. Fl-2010, wara proġett ta' restawr u ta' konservazzjoni ta' 3 snin fil-ġnien u fil-kanali tal-ilma oriġinali ta' madwaru, il-Ġnien ta' Ridvan, imlaqqam minn Baháʼu'lláh bħala l-"Gżejra Ħadranija Tagħna", reġa' sar gżira.

Fl-2019, fil-messaġġ annwali tagħha ta' Ridván, id-Dar Universali tal-Ġustizzja ħabbret li fil-futur is-Santwarju ta' ʻAbdu'l-Bahá se jinbena qrib il-Ġnien ta' Ridván.

### Ċella tal-ħabs ta' Baháʼu'lláh
Iċ-ċella tal-ħabs li fiha għex Baháʼu'lláh bejn l-1868 u l-1870 issa saret post tal-pellegrinaġġi tal-Baháʼí. Ir-restawr tagħha tlesta f'Ġunju 2004.

## Bahjí
Bahjí huwa post qrib Akká (Acre), fejn Baháʼu'lláh qatta' l-aħħar snin ta' ħajtu. Meta formalment kien għadu ħabsi tal-Imperu Ottoman, il-kundizzjonijiet ta' priġunerija tiegħu ttaffew, u mill-1879 għex fil-Villa ta' Bahjí.

Għalkemm il-Villa ta' Bahjí hija relattivament iżolata, b'dar żgħira tal-pellegrini u s-Santwarju diversi mijiet ta' metri 'l bogħod, fl-imgħoddi kien hemm kumpless ta' diversi binjiet li kien jintuża mill-familja sagra estiża. Matul żmien Shoghi Effendi, dawn il-binjiet (u l-art ta' madwarhom li issa tintuża għall-ġonna) inxtraw jew ġew skambjati għal art qrib il-Baħar tal-Galilea. Diversi binjiet twaqqgħu peress li ntużaw minn dawk li kisru l-patt. Il-madum mill-bjut intużaw għall-pavimentar tal-mogħdijiet tal-ġonna, u l-materjal li ġie rkuprat mill-binjiet imwaqqgħin intuża għall-kostruzzjoni ta' rpar kbir kontra r-riħ lejn il-Grigal tal-Villa.

### Santwarju ta' Baháʼu'lláh
Is-Santwarju ta' Baháʼu'lláh jinsab f'Bahjí u huwa l-iżjed post sagru għall-Baháʼí — il-*Qiblih* tagħhom. Fih il-fdalijiet ta' Baháʼu'lláh u jinsab qrib il-punt fejn miet fil-Villa ta' Bahjí.

### Villa ta' Bahjí
Il-Villa ta' Bahjí hija d-dar fejn miet Baháʼu'lláh fl-1892. Inbniet fl-1870 fuq binja iżgħar u iktar bikrija li nbniet minn ʻUdi Khammar, merkant għani minn Akká li kien ukoll is-sid oriġinali tad-Dar ta' ʻAbbúd. Din baqgħet f'idejn il-familja sal-1879, meta epidemija wasslet biex l-abitanti jaħarbu. Sussegwentement il-villa nkriet lill-familja sagra tal-Baháʼí għal ammont żgħir ħafna ta' flus. Il-qabar ta' ʻUdi Khammar għadu fi ħdan il-kumpless prinċipali tal-villa, fin-naħa tax-Xlokk tal-ħajt tal-villa. Il-Villa issa hija sit tal-pellegrinaġġi tal-Baháʼí.

### Ċentru tal-Viżitaturi ta' Bahjí
F'Bahjí u qrib is-Santwarju ta' Baháʼu'lláh hemm iċ-Ċentru tal-Viżitaturi ta' Bahjí li fih faċilitajiet bażiċi li jintużaw mill-viżitaturi u mill-pellegrini Baháʼí.

## Mazra'ih
Xi 4 mili (6 kilometri) fit-Tramuntana ta' Acre f'Mazra'a, hemm il-villeġġjatura ta' Baháʼu'lláh, li kien jużaha fis-sjuf minn Ġunju 1877 sal-1879, qabel ma mar jgħix f'dar akbar f'Bahjí. Din ma baqgħetx f'idejn il-Baháʼí għal diversi deċennji u ġiet kemxejn ristrutturata b'anness miżjud fuq quddiem. Dan ifisser li taraġ li qabel kien fuq barra, issa jinsab fi ħdan il-ħitan tad-dar. Oriġinarjament din kienet proprjetà ta' ʻAbdu'lláh Páshá.

Mazra'ih ġiet ittrasferita minn *waqf* Musulman lill-Baháʼí wara l-istabbiliment tal-istat ta' Iżrael:"Masra'ih hija proprjetà reliġjuża Musulmana, u b'hekk, skont il-liġijiet tal-pajjiż ma tistax tinbigħ. Madankollu, kif jafu l-ħbieb, il-Ministeru għar-Reliġjonijiet, bis-saħħa tal-intervent dirett tal-Ministru nnifsu, ir-Rabbi Maimon, ta l-kunsens tiegħu, minkejja l-oppożizzjoni konsiderevoli, biex Masra'ih tingħadda lill-Baha'i bħala Post Sagru biex iżuruh il-pellegrini Baha'i. Dan ifisser li tinkera mid-Dipartiment tal-Affarijiet Musulmani u tad-Drużi fil-Ministeru għar-Reliġjonijiet. Il-kap ta' dan id-Dipartiment huwa Rabbi wkoll, Dr. Hirschberg. Reċentement, il-mara u l-qrabat tiegħu żaru l-proprjetajiet kollha tal-Baha'i f'Haifa u f'Akka, u ġie organizzat festin bit-te pjaċevoli ħafna fid-Dar tal-Pellegrini tal-Punent mal-membri tal-Kunsill Internazzjonali tal-Baha'i". (L-Aħbarijiet tal-Baháʼí, Nru 244, Ġunju 1951, p. 4)Fl-aħħar mill-aħħar il-villa nxtrat mill-Baháʼí fl-1973. Fl-2020 sar proġett estensiv ta' restawr tal-villa u tal-inħawi tal-madwar.

## Sit ta' Wirt Dinji
Il-Postijiet Sagri tal-Baháʼí f'Haifa u fil-Punent tal-Galilea ġew iddeżinjati bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-2008.

Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-**kriterju (iii)** "Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta' tradizzjoni kulturali jew ta' ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet"; u l-**kriterju (vi)** "Assoċjazzjoni diretta jew tanġibbli ma' avvenimenti jew ma' tradizzjonijiet ħajjin, ma' ideat jew ma' twemmin, jew ma' xogħlijiet artistiċi jew letterarji ta' valur universali straordinarju".

## Referenzi