Ludwig van Beethoven

**Ludwig van Beethoven** (; Bonn, 17 ta' Diċembru 1770 – Vjenna, 26 ta' Marzu 1827) kien kompożitur Ġermaniż li x-xogħol tiegħu jinfirex mill-perjodu klassiku sal-bidu tar-Romantiċiżmu.

Bħala l-aħħar rappreżentant tal-klassiċiżmu Vjenniż (wara Gluck, Haydn u Mozart), Beethoven ħejja t-triq għall-evoluzzjoni lejn ir-Romantiċizmu fil-mużika u influwenza l-mużika tal-Punent matul parti kbira tas-seklu 19. Kien inkomparabbli ("Tagħtini l-impressjoni li inti bniedem b'ħafna mħuħ, ħafna qlub u ħafna rwieħ" qallu Haydn qrib l-1793) u esprima l-arti tiegħu fil-forom kollha tal-mużika. Minkejja li l-mużika sinfonika kienet il-kawża prinċipali tal-popularità universali tiegħu, kienet il-kitba pjanistika u l-*[[musica da camera]]* li għamlu l-ikbar impatt.

Bil-qawwa tar-rieda tiegħu rebaħ fuq it-tiġrib li ġabitlu t-traġedja tat-truxija u ċċelebra fil-mużika tiegħu t-trijonf tal-eroiżmu u l-ferħ waqt li d-destin tah biss iżolament u miżerja. Għaldaqstant, kien tassew jistħoqqlu t-tifħir ta' Romain Rolland meta dan tal-aħħar wasal biex qal: "Hu l-aqwa fost l-aqwa mużiċisti. Hu l-forza l-iżjed erojka fl-arti moderna". Ix-xogħlijiet ta' Beethoven, li għalih il-kreazzjoni mużikali kienet att ta' bniedem ħieles u independenti, u espressjoni ta' ottimiżmu u ta' fiduċja soda fil-bniedem, jagħmluh wieħed mill-figuri l-iżjed importanti fl-istorja tal-mużika.

## Bijografija
### 1770-1792: Ifeġġ il-ġenju
#### Oriġni u tfulija

Ludwig van Beethoven twieled Bonn fis-16 ta' Diċembru jew fis-17 ta' Diċembru 1770, minn familja umli li kellha tradizzjoni mużikali ta' mill-inqas żewġ ġenerazzjonijiet. Nannuh min-naħa ta' missieru, Ludwig van Beethoven ix-xiħ (1712-1773), kien ġej minn familja ordinarja Fjamminga minn Mechelen (il-partiċella "van" m'għandhiex x'taqsam man-nobbiltà). Dan kien raġel rispettat u mużiċista tajjeb li mar joqgħod Bonn fl-1732 u sar Maestro di Cappella tal-Prinċep-Elettur ta' Kolonja. Missieru, Johann van Beethoven (1740-1792), kien mużiċista u tenur fil-Qorti tal-Elettur, bniedem medjokri, kiefer u magħruf bħala xurban, li rabba 'l-uliedu taħt dixxiplina kbira. Ommu, Maria-Magdalena van Beethoven, imwielda Keverich (1746-1787), kienet bint kok tal-Elettur ta' Trier. Kienet mara qalba tajba imma depressiva, maħbuba minn uliedha imma dejjem tibqa' lura. Ludwig kien wieħed fost seba' wlied li minnhom tlieta biss laħqu l-età adulta: hu stess, u ż-żewg ħutu iżgħar minnu, Kaspar-Karl (1774-1815) u Johann (1776-1848).

Johann van Beethoven ma damx ma ntebaħ bid-don mużikali ta' ibnu u induna kemm seta' jaqla' minnu. Ftakar fiċ-ċkejken Mozart, muri f'kunċerti madwar l-Ewropa xi ħmistax-il sena qabel, u mill-1775 ħa l-edukazzjoni mużikali ta' Ludwig f'idejh biex fl-1778 ħadu jdoqq il-pjanu quddiem udjenzi mar-Rheinland kollha, minn Bonn sa Kolonja. Imma għall-kuntrarju ta' Léopold Mozart, minflok ma pprova juża l-pedagoġija ma' ibnu, Johann van Beethoven kien kapaċi biss juża l-awtortità u l-ħruxija u din l-esperjenza sfat bla frott u ma ttennitx darba oħra, ħlief dawra waħda fil-Pajjiżi l-Baxxi fl-1781. Flimkien ma' edukazzjoni ġenerali, li kien jafha fil-parti kbira lill-benevolenza tal-familja von Breuning u lill-ħbiberija mat-tabib Franz-Gerhard Wegeler, li baqgħet għal ħajtu kollha, it-tfajjel Ludwig sar l-istudent ta' Christian Gottlob Neefe (pjanu, orgni, kompożizzjoni), u bejn l-1782 u l-1783 ikkompona għall-pjanu, id-*Disa' Varjazzjonijiet fuq marċ ta' Dressler*, u t-tliet *Sonatini* msejħa "lill-Elettur" li mmarkaw simbolikament il-bidu tax-xogħol mużikali tiegħu.

#### Patrunaġġ ta' Waldstein u l-laqgħa ma' Haydn

Fl-1784, Beethoven nħatar organista fil-Qorti tal-Elettur il-ġdid Max-Franz li sar il-patrun tiegħu. Hemm induna bih il-Konti Ferdinand von Waldstein li l-għajnuna tiegħu kienet kruċjali għall-mużiċista żagħżugħ. Ħa 'l Beethoven Vjenna għall-ewwel darba f'April 1787, u fiż-żjara kellu laqgħa qasira ma' Mozart. F'Lulju 1792, von Waldstein ippreżenta ż-żagħżugħ Ludwig lil Joseph Haydn li kien għadu ġej minn dawra mal-Ingilterra u waqaf Bonn. Haydn impressjona ruħu ħafna meta qara l-mużika ta' *[[kantata]]* komposta minn Beethoven (jew *Nhar il-mewt ta' [[Ġużeppi II tal-Imperu Qaddis Ruman|Ġużeppi II]]* jew *Nhar il-miġja ta' [[Leopoldu II tal-Imperu Qaddis Ruman|Leopoldu II]]*) u stiednu jkompli jistudja Vjenna taħt id-direzzjoni tiegħu. Beethoven kien jaf li l-opportunità li jitgħallem taħt mużiċista tal-fama ta' Haydn ma kinitx ta' min jitlifha, u fl-istess ħin kważi ma kienx għad baqagħlu aktar irbit mal-familja (ommu kienet mietet bit-tuberkulożi f'Lulju 1787, u missieru kien dejjem fis-sakra u ma kienx kapaċi jmantni l-familja). Għalhekk Beethoven aċċetta u fit-2 ta' Novembru 1792 telaq ir-Renu u qatt ma reġa' lura. Waldstein (Novembru 1792) kien qallu hekk:

### 1792-1802: Minn Vjenna għal Heiligenstadt
#### L-ewwel snin fi Vjenna

Fl-aħħar tas-seklu 18, Vjenna kienet il-kapitali tal-mużika Oċċidentali u kienet tirrapreżenta l-aħjar ċans biex wieħed jirnexxi fil-karriera mużikali. Meta wasal hemm fl-età ta' 22 sena, kien diġà kkompona ħafna, però fil-verità l-ebda waħda mill-kompożizzjonijiet sa dak iż-żmien kienet imporanti wisq, u kien għadu lura milli jilħaq il-maturità artistika. Dan jiddistingwih fundamentalment minn Mozart. Fil-fatt kien bħala pjanista "virtuoso" li xtaq isir famuż, qabel ma jagħmel isem bħala kompożitur. Rigward it-tagħlim minn Haydn, minkejja li kien mill-aktar prestiġjuż, kien ukoll diżappuntat minn xi aspetti. Minn naħa minnhom, Beethoven malajr daħħalaha f'rasu li l-għalliem tiegħu kien jgħir għalih, waqt li min-naħa l-oħra Haydn ma damx ma beda jiddejjaq bin-nuqqas ta' dixxiplina u l-awdaċja mużikali tal-istudent tiegħu. Minkejja l-istima li kellhom lejn xulxin, imfakkra bosta drabi, "missier is-sinfonija" qatt ma kellu ma' Beethoven l-istess ħbiberija profonda li kellu ma' Mozart, ħbiberija li wasslet għat-twelid ta' emulazzjoni li tat ħafna frott.
Haydn, lejn l-1793 qallu:

Matul dan iż-żmien Haydn kellu influwenza profonda u twila fuq ix-xogħol ta' Beethoven, u iżjed tard dan kien se jirrikonoxxi dak li kien jaf lill-għalliem tiegħu. Wara li Haydn reġa' mar Londra (Jannar 1794), Beethoven kompla l-istudji tiegħu sporadikament sal-bidu tal-1795 ma' bosta għalliema oħra fosthom il-kompożitur Johann Schenk u tnejn oħra mill-epoka Mozartina: Johann Georg Albrechtsberger u Antonio Salieri. Meta temm l-apprentistat tiegħu, Beethoven iddeċieda li jibqa' Vjenna. It-talenti tiegħu bħala pjanista għamluh magħruf u apprezzat mid-dilettanti tal-mużika tal-aristokrazija Vjenniża li fosthom insibu bosta ismijiet li baqgħu sal-lum marbutin mad-dedikazzjonijiet ta' ħafna mill-kapulavuri tiegħu, bħall-Baruni Nikolaus Zmeskall, il-Prinċep Carl Lichnowsky, il-Konti Andrei Razumovsky, il-Prinċep Joseph Franz von Lobkowitz, u aktar tard l-Arċiduka Rodolfu tal-Awstrija. Wara li ppublika l-ewwel tliet trii tiegħu għall-pjanu, vjolin u vjolinċell, taħt in-numru opus 1, imbagħad l-ewwel *[[Sonata|Sonati]] għall-pjanu* tiegħu, Beethoven ta l-ewwel kunċert pubbliku fid-29 ta' Marzu 1795, fejn daqq il-kreazzjoni tiegħu *[[Kunċert għall-pjanu nru. 2]]* (li fil-fatt kien ikkompona l-ewwel meta kien għadu Bonn).

#### L-aqwa virtuoso ta' Vjenna

Fl-1796 Beethoven għamel sensiela ta' kunċerti li ħaduh minn Vjenna sa Berlin u għadda minn Dresden, Leipzig, Nuremberga u Praga. Waqt li l-pubbliku
faħħar il-*virtuosità* u l-ispirazzjoni tiegħu fuq il-pjanu, il-kritiċi l-iżjed konservazzjonisti laqgħu l-entużjażmu tiegħu b'ċertu xettiċiżmu.

Il-qari tal-klassiċi Griegi, ta' Shakespeare u tal-mexxejja tal-moviment politiku-letterarju *[[Sturm und Drang]]* li kienu Goethe u Schiller, xaqleb it-temperament tal-mużiċista b'mod permanenti lejn l-idealiżmu. Dan l-idealiżmu kien imsaħħaħ ukoll mill-ideat demokratiċi tal-Illuminiżmu u r-Rivoluzzjoni Franċiża li dak iż-żmien kienu nfirxu mal-Ewropa. Fl-1798 Beethoven kien sikwit iżur l-ambaxxata ta' Franza fi Vjenna fejn iltaqa' ma' Bernadotte u mal-vjolinista Rodolphe Kreutzer, li fl-1803 iddedikalu is-*Sonata għall-vjolin nru. 9* li ġġib ismu. Waqt li l-attività kreattiva tiegħu intensifikat (kompożizzjoni tas-*Sonati għall-pjanu*, *Sonata għall-pjanu nru. 5* sa *Sonata għall-pjanu nru. 7*, l-ewwel *Sonati għall-vjolin u pjanu*), sa madwar l-1800, il-kompożitur kien għadu jieħu sehem fil-konkorsi mużikali li kienu popolari ħafna fis-soċjetà Vjenniża u li għamluh l-aqwa virtuoso ta' Vjenna, għad-detriment għal pjanisti ta' fama bħal Clementi, Cramer, Gelinek, Hummel u Steibelt.

L-aħħar tas-snin 1790 kien ukoll l-epoka tal-ewwel kapulavuri: l-*Kunċert għall-pjanu nru. 1* (1798), l-ewwel sitt *kwartetti għall-arki* (1798-1800), is-*Settett għall-arki u nifsijiet* (1799-1800) u fix-xogħlijiet li jaffermaw bl-iżjed mod ċar il-karattru tal-mużiċista li kien qiegħed jissawwar: is-*Sonata għall-pjanu nru. 8 (msejħa Patetika)* (1798-1799) u s-*Sinfonija nru. 1* (1800). Minkejja li l-influwenza tal-aħħar sinfoniji ta' Haydn kienet għadha tidher ċara fihom, din tal-aħħar kienet diġà stampata bil-karattru Beethovenjan (b'mod partikulari fl-i*[[scherzo]]* tat-tielet moviment) u diġà kien hemm fiha ż-żerriegħa tal-wegħda ta' suċċessi ikbar. *L-Ewwel Kunċert* u *L-Ewwel Sinfonija* indaqqu b'suċċess kbir fit-2 ta' April f'kunċert li Beethoven iddedika għax-xogħlijiet tiegħu. Bl-għajnuna tar-renti li kienu jtuh il-patruni tiegħu, Beethoven, li l-fama tiegħu kienet qiegħda tikber anki barra mill-fruntieri tal-Awstrija, kien jidher f'dak il-mument ta' ħajtu li kien garantit ħajja fil-karriera ta' kompożitur u interpretu glorjuż tal-mużika.

Czerny, lejn l-1840 qal:

#### Bejn is-sekli

Is-sena 1802 kellha tkun ta' bidla kbira fil-ħajja tal-kompożitur. Mingħajr ma qal lil ħadd, mill-1796 Beethoven beda jinduna bit-truxija tiegħu, li kienet se tibqa' sejra għall-agħar mingħajr fejqan sakemm fl-1820 ittarrax għal kollox. Għalhekk inqata' min-nies kollha u ngħalaq fis-solitudni minħabba l-biża' li jkollu jammetti fil-pubbliku li kien qiegħed ibati b'din il-marda terribbli. Allura Beethoven ħa l-fama ta' misantropu u sofra din il-fama fis-silenzju sa mewtu. Billi kien jaf l-marda tiegħu kienet xi darba se twaqqfu milli jaħdem bħala pjanista u forsi anki milli jikkomponi, għal mument daħallu f'rasu li joqtol ruħu b'idejh, imma malajr iddispjaċieh, neħħa din l-idea minn moħħu u esprima l-fiduċja fl-arti tiegħu f'ittra li baqgħet tissejjaħ it-Testment ta' Heiligenstadt, li qatt ma ntbagħtet u kien biss wara mewtu li din instabet.

Beethoven fis-6 ta' Ottubru 1802 kiteb:

Fortunatament il-vitalità kreattiva tiegħu ma battietx. F'dan il-perjodu ta' kriżi morali, wara l-kompożizzjoni tas-sonata ġentili, *[[Sonata għall-vjolin nru. 5]]*, imsejħa *Ir-rebbiegħa* (*Frühlings*, 1800) u tas-*[[Sonata għall-pjanu nru. 14]]*, imsejħa *Dawl ta' Qamar* (1801), ikkompona s-sinfonija mhux magħrufa wisq, mimlija ferħ, it-*[[It-Tieni Sinfonija|Tieni Sinfonija]]* (1801-1802) u l-kunċert iżjed ta' swied il-qalb, il-*[[Kunċert għall-pjanu nru. 3]]* (1800-1802) fejn feġġet b'mod ċar, permezz tal-kjavi ta' do minuri, il-personalità karatteristika tal-kompożitur.

Fil-5 ta' April 1803, dawn iż-żewġ xogħlijiet intlaqgħu tajjeb, imma għal Beethoven kienet ħa tinqaleb il-folja; minn dak iż-żmien il-karriera tiegħu kienet se tieħu direzzjoni oħra. Miċħud mill-possibbiltà li jesprimi t-talent tiegħu kollu u milli jaqla l-għajxien bħala interpretu tal-mużika, kien sejjer jintefa' b'ruħu u ġismu fuq il-kompożizzjoni b'kuraġġ u qawwa ta' karattru li ħadd ma kien stennihom. Fit-tmiem tal-kriżi tal-1802 feġġ l-eroiżmu trijonfanti tat-*[[It-Tielet Sinfonija|Tielet Sinfonija]]*.

Beethoven fl-1802 qal hekk:

### 1802-1812: Il-perjodu msejjaħ ''erojku''
#### Mill-''Erojka'' għal ''Fidelio''

It-*[[Sinfonija nru. 3 (Beethoven)|Tielet Sinfonija]] (l-Erojka)*, kienet pass importanti fix-xogħol ta' Beethoven, mhux biss minħabba l-qawwa espressiva u t-tul tagħha li sa dak iż-żmien kienet ħaġa ġdida għalih, imma wkoll għax tat il-bidu għal sensiela ta' xogħlijiet brillanti, notevoli għat-tul tagħhom, u l-enerġija tagħhom, karatteristiċi tal-istil tal-perjodu tan-nofs ta' Beethoven, imsejjaħ "stil erojku". Il-kompożitur għall-ewwel kellu l-ħsieb li jiddedika din is-sinfonija lill-Ġeneral Napuljun Bonaparti li kien iqisu bħala s-salvatur tar-Rivoluzzjoni Franċiża. Imma meta sema' bil-proklamazzjoni maħruġa mill-Imperu Franċiż (Mejju 1804), tant irrabja li qatta' d-dedikazzjoni. Fl-aħħar, il-kapulavur ingħata t-titlu ta' *Sinfonija Kbira Erojka b'tifkira ta' bniedem kbir*. Il-kompożizzjoni tas-sinfonija ħadet mill-1802 sal-1804 u meta nstemgħet fil-pubbliku fis-7 ta' April 1805, qajmet reazzjoni kbira u l-biċċa kbira tan-nies ħasbuha twila wisq. Beethoven ma ħabbilx rasu u qal li din is-sinfonjia jarawha qasira meta jkun ikkompona oħra ta' iżjed minn siegħa, u sal-kompożizzjoni tad-*Disa' Sinfonija* baqa' jqis l-*Erojka* bħala l-aħjar sinfonija tiegħu.

Fil-kitba pjanistika, l-istil evolva wkoll: fl-1804 is-*[[Sonata għall-pjanu nru. 21]]* iddedikata lill-Konti Waldstein u msemmija għalih, laqtet 'il-pjanisti li daqquha bil-*virtuosità* tagħha u b'kemm kienet teħtieġ mill-istrument. Is-sonata grandjuża *[[Sonata għall-pjanu nru. 23]]* imsejħa *Appassionata* (1805), ħarġet mill-istess forma u ftit żmien warajha l-*[[Kunċert Tripplu]]* għall-pjanu, vjolin, vjolinċell u orkestra (1804). F'Lulju tal-1805, il-kompożitur iltaqa' ma' Luigi Cherubini u ma ħebiex l-ammirazzjoni li kellu għalih.

Ta' ħamsa u tletin sena, Beethoven beda jaħdem fil-forma mużikali li għaliha Mozart kien l-iżjed famuż, l-opra lirika. Fl-1801 għoġbu ħafna l-librett *Léonore ou l'amour conjugal* tal-Franċiż Jean-Nicolas Bouilly, u fl-1803 beda l-abbozz tal-opra *[[Fidelio]]*, li fil-bidu kienet iġġib it-titlu tal-eroina *Léonore*. Imma kellu xi diffikultajiet li ma stennihomx. Din fil-bidu ma ntgħoġbitx mill-pubbliku (kellha tliet rappreżentazzjonijiet biss fl-1805) u Beethoven beda jaħseb li kien hemm konfoffa kontra tiegħu. *Fidelio* kellha tgħaddi minn tliet verżjonijiet (1805, 1806 u 1814) u kien biss wara t-tielet waħda li fl-aħħar l-opra kellha r-rikoxximent li xerqilha. Beethoven kien ikkompona xogħol importanti tar-repertorju liriku imma din l-esperjenza ħallietu b'togħma qarsa u qatt ma reġa' ħadem f'dil-forma ta' mużika, allavolja ħaseb fi proġetti oħra, fosthom *MacBeth* ispirat mix-xogħol ta' Shakespeare u fuq kollox *Faust* ta' Goethe, fl-aħħar ta' ħajtu.

#### L-indipendenza stabbilita

Wara l-1805, minkejja l-problemi ta' *Fidelio* li tefgħuh lura, il-qagħda ta' Beethoven reġgħet marret għall-aħjar. Reġgħet ġiet lura fih il-vitalità kreattiva, deher li kien aċċetta t-truxija tiegħu u reġa' sab, għall-inqas għal xi żmien, ħajja soċjali sodisfaċenti. Minkejja diżappunt sentimentali ieħor għall-mużiċista fil-ksur tar-relazzjoni intima li kellu ma' Joséphine von Brunsvik, is-snin bejn l-1806 u l-1808 kienu l-iżjed fertili għall-kapulavuri li ħoloq: is-sena 1806 biss rat il-kompożizzjoni tal-*[[Kunċert għall-pjanu nru. 4]]*, ta' tliet kwartetti għall-arki, *[[Kwartett għall-arki|nru. 7]], [[Kwartett għall-arki|nru. 8]] u [[Kwartett għall-arki|nru. 9]]* iddedikat lill-Konti Razumovsky, tar-*[[Sinfonija nru. 4 (Beethoven)|Raba' Sinfonija]]* u tal-*[[Kunċert għall-vjolin]]*. Fil-ħarifa ta' dik is-sena Beethoven mar joqgħod mal-patrun tiegħu, il-Prinċep Carl Lichnowsky, fil-palazz tiegħu fis-Sleżja u kien waqt li kien qiegħed hemm li wera bl-iżjed qawwa kemm ried ikun indipendenti. Lichnowsky hedded li jarresta 'l Beethoven jekk dan iwebbes rasu u jirrifjuta li jdoqq il-pjanu quddiem xi uffiċjali Franċiżi li kienu stazzjonati fil-palazz tiegħu (is-Sleżja kienet ilha okkupata mill-armati ta' Napuljun mill-Battalja ta' Austerlitz), u l-kompożitur telaq il-prinċep wara ġlieda vjolenti u bagħatlu nota li m'għandhiex bżonn kummentarju (Ottubru 1806) :

Minkejja l-gwaj li ġab fuqu bit-telfa tar-renti mill-patrun ewlieni tiegħu, Beethoven irnexxilu li jistabilixxi ruħu bħala artista independenti u jeħles simbolikament mill-patrunaġġ aristokratiku. Minn hemm l-istil Erojku beda tiela lejn il-quċċata tal-perfezzjoni. Beethoven mexa max-xewqa tiegħu li "jaqbad id-destin minn għonqu" kif qal 'il Wegeler f'Novembru tal-1801 u beda jaħdem fuq il-*[[Sinfonija nru. 5 (Beethoven)|Ħames Sinfonija]]*. Permezz tal-famuż motiv ritmiku ta' erba' noti li jinstema' fl-ewwel battuta u jinfirex max-xogħol kollu, il-mużiċista ried jesprimi t-taqbida tal-bniedem mad-destin u r-rebħa finali tiegħu. L-*ouverture* *[[Korjolanu]]*, li bħalha hi fuq il-kjavi ta' do minuri, ġejja mill-istess epoka. Imma allavolja kienet komposta fl-istess żmien bħall-Ħames Sinfonija, is-*[[Sinfonija nru. 6 (Beethoven)|Sinfonija Pastorali]]* hi differenti għal kollox. Michel Lecompte iddeskriviha bħala "l-iżjed serena, l-iżjed mistrieħa, l-iżjed melodika mid-disa' sinfoniji" u fl-istess ħin l-inqas tipika. Hi tislima lin-natura minn kompożitur li kien iħobb ħafna l-kampanja, fejn minn dejjem sab il-kalma u l-ħemda li jispirawh. Din tħabbar verament ir-romantiċiżmu fil-mużika, il-*Pastorali* għandha bħala sottotitlu din il-frażi ta' Beethoven: "Espressjoni ta' sentiment iżjed minn pittura" u kull moviment fiha għandu indikazzjoni deskrittiva: kienet twieldet is-sinfonija programmatika.

Il-kunċert mogħti minn Beethoven fit-22 ta' Diċembru 1808 kien bla dubju ta' xejn wieħed mill-ikbar fl-istorja (ma' dak tas-7 ta' Mejju 1824). Fih indaqqu għall-ewwel darba l-*[[Sinfonija nru. 5 (Beethoven)|Ħames Sinfonija]]*, is-*[[Sinfonija nru. 6 (Beethoven)|Sinfonija pastorali]]*, il-*[[Kunċert għall-pjanu nru. 4 (Beethoven)|Kunċert għall-pjanu nru. 4]]*, il-*[[Fantasija korali]]* għall-pjanu u orkestra u żewġ innijiet mill-*[[Quddiesa fid-Do maġġuri (Beethoven)|Quddiesa fid-Do maġguri]]* li kien ikkompona għall-Prinċep Esterházy fl-1807. Wara l-mewt ta' Haydn f'Mejju tal-1809, minkejja li kien għad baqa' avversarji determinati, ma kien jinstab ħadd fid-dinja li seta' jikkontesta l-post ta' Beethoven fil-panteon tal-mużiċisti.

#### Il-maturità artistika

Fl-1808, Beethoven kellu offerta mingħand Jérôme Bonaparte, li ħuh kien tah it-tron tal-Westfalja, biex isir *maestro di cappella* fil-Qorti tiegħu f'Kassel. Jidher li għal mument ġietu l-ħajra li jaċċetta dan l-impieg prestiġuż li, minkejja li kieku ddeċieda li jaċċetta kien iwarrab l-indipendenza tiegħu li tant kien iġġieled għaliha, din il-pożizzjoni kienet tiżguralu aktar kumdità. Imma fl-1809, kien hemm reazzjoni patrijotika mill-aristokrazija Vjenniża. Biex ma jħallux il-mużiċista nazzjonali tagħhom jitlaq, l-Arċiduka Rodolfu, il-Prinċep Kinsky u l-Prinċep Lobkowitz marru jiżguraw 'l Beethoven, li jekk jibqa' Vjenna, jkollu ħlas għal ħajtu ta' 4000 florin fis-sena, somma konsiderevoli għal dik l-epoka. Beethoven aċċetta u qata' xewqtu li żgur ma jerġax ikun fil-bżonn. Imma fir-rebbiegħa tal-1809 il-gwerra bejn Franza u l-Awstrija, li reġgħet bdiet, ħassret kollox. Il-familja imperjali kienet imġiegħla tħalli 'l Vjenna li kienu qed jokkupaw. Il-kriżi gravi ekonomika li laqtet 'l-Awstrija wara l-Battalja ta' Wagram u t-Trattat ta' Schönbrunn impost minn Napuljun Bonaparti, irvinat l-aristokrazija u l-kuntratt ma' Beethoven safa fix-xejn. Sa mewtu s-sitwazzjoni baqgħet tant ħażina li kellu jgħix l-aħħar snin ta' ħajtu kważi fil-faqar.

Madankollu, il-lista ta' kompożizzjonijiet baqgħet titwal: is-snin 1809 u 1810 raw il-kompożizzjoni ta' sensiela ġdida ta' kapulavuri, mill-kunċert brillanti, *[[Kunċert għall-pjanu nru. 5 (Beethoven)|Kunċert għall-pjanu nru. 5]]*, li ndaqq għall-ewwel darba minn Karl Czerny, il-*[[Kwartett għall-arki nru. 10 (Beethoven)|Kwartett għall-arki nru. 10]]* msejjaħ *l-Arpi*, għall-*musica di scena* għal *[[Egmont (Beethoven)|Egmont]]* ta' Goethe. Meta l-istudent u ħabib tiegħu, l-Arċiduka Rudolf, l-iżgħar tifel tal-familja imperjali, kien imġiegħel jitlaq, Beethoven ikkompona s-*[[Sonata għall-pjanu nru. 26 (Beethoven)|Sonata "Saħħiet"]]*. Bla dubju, is-snin 1811 u 1812 raw il-kompożitur jilħaq l-quċċata tal-ħajja kreattiva tiegħu. It-*[[Triju bil-pjanu nru. 7 (Beethoven)|Triju tal-Arċiduka]]* u s-*[[Sinfonija nru. 7 (Beethoven)|Seba' Sinfonija]]* kienu ħa jkunu l-ogħla punt tal-perjodu erojku.

Fil-ħajja personali, Beethoven kien imweġġa profondament meta fl-1810 kien se jiżżewweġ lil Thérèse Malfatti, li lilha ddedika l-famuża *[[Ittra lil Eliża]]*, u t-tieġ tħassar. Il-bijografi kitbu ħafna fuq il-ħajja sentimentali ta' Beethoven. Il-kompożitur innamra ma' bosta nisa sbieħ, sikwit miżżewġin, imma qatt ma wasal għaż-żwieġ ħlief ma' Malfatti. Ir-relazzjonijiet ma' Giulietta Giucciardi (li kienet l-ispirazzjoni għas-*[[Sonata għall-pjanu nru. 14 (Beethoven)|Sonata "Fid-dawl tal-qamar"]]*), ma' Thérèse von Brunsvik (li ddedikahla s-*[[Sonata għall-pjanu nru. 24 (Beethoven)|Sonata għall-pjanu nru. 24]]*), Maria von Erdödy (li kitbilha żewġ *[[Sonati għall-vjolinċell nru. 4 u 5 (Beethoven)|Sonati għall-vjolinċell opus 102]]*) u ma' Amalie Sebald ma damux wisq. Barra t-tħassir ta' daż-żwieġ, il-ġrajja l-oħra importanti fl-imħabba tal-mużiċista kienet il-kitba fl-1812 tal-ittra emottiva, Ittra lill-Maħbuba immortali li għadna ma nafux lil min kitibha, imma l-ismijiet ta' Joséphine von Brunsvik u fuq kollox ta' Antonia Brentano jispikkaw l-iżjed mill-istudju tal-koppja Massin. u ta' Maynard Solomon.

### 1813-1817: Is-snin imdallma

Ix-xahar ta' Lulju 1812, li fuqu għandna ħafna kummenti mill-bijografiċi tal-mużiċista, wassal għal taqliba kbira fil-ħajja ta' Beethoven. Waqt li kien qiegħed jieħu l-kura termali fir-reġjun ta' Teplice u ta' Karlovy Vary, kiteb l-ittra enigmatika, "Ittra lill-maħbuba immortali", u kellu laqgħa li ma tat ebda frott ma' Goethe bil-medjazzjoni ta' Bettina Brentano. Għal raġunijiet li ma nafux sew x'kienu, dan kien il-bidu għal perjodu twil ta' nixfa fil-ħajja kreattiva tal-mużiċista. Nafu li s-snin ta' wara l-1812 kienu mimlijin ġrajjiet drammatiċi fil-ħajja ta' Beethoven, ġrajjiet li kellu jħabbat wiċċu magħhom waħdu billi ħbiebu kollha jew kważi kollha kienu telqu minn Vjenna minħabba l-gwerra tal-1809, imma xejn ma jista' jispjega għal kollox dan il-waqfien wara għaxar snin ta' kreatività inkredibbli.

Minkejja li l-pubbliku għoġbitu ħafna s-*[[Sinfonija nru. 7 ta' Beethoven|Seba' sinfonija]]* u r-*[[Ir-Rebħa ta' Wellington|Rebħa ta' Wellington]]* (Diċembru 1813) u minkejja li r-rappreżentazzjoni tal-aħħar verżjoni tal-*[[Fidelio]]* kienet suċċess trijonfali (Mejju 1814), Beethoven ftit ftit beda jitlef il-popolarità mal-Vjenniżi li kien għad għandhom nostalġija tal-qatt minsi Mozart u bdiet togħġobhom il-mużika iżjed frivola ta' Rossini. Il-konferenza li saret fil-Kungress ta' Vjenna fejn Beethoven ġie maħtur bħala mużiċista nazzjonali,, ma ħebiex għal żmien twil il-fatt li kien qiegħed jitwarrab. Min-naħa l-oħra, id-dittatorjal iktar iħrax ta' Metternich poġġieh f'sitwazzjoni delikata billi l-pulizija Vjenniża ma damitx ma ntebħet bil-konvinzjonijiet demokratiċi u rivoluzzjonarji li kellu l-kompożitur u li kien beda jaħbi inqas u inqas. Mil-lat personali, l-ikbar ġrajja kienet il-mewt ta' ħuh Kaspar-Karl fl-1815. Beethoven kien wegħdu li jieħu ħsieb l-edukazzjoni ta' ibnu Karl u kellu jħabbat wiċċu ma' sensiela bla tarf ta' kawżi kontra l-mara ta' ħuh – Johanna Reis – biex jikseb it-tutela esklussiva tiegħu, li fl-aħħar rebaħ wara s-sentenza tat-tribunal maħruġa nhar it-8 ta' April, 1820. Minkejja r-rieda tajba li kien iħaddan u l-ħerqa tal-istess kompożitur, dan in-neputi kien se jkun għalih, sa lejliet mewtu, kawża ta' nkwiet bla heda. Minn dawn is-snin imdallma, meta sar trux għal kollox, ħarġu biss xi kapulavuri rari: is-*[[Sonati għall-vjolinċell nru. 4 u 5 (Beethoven)|Sonati għall-vjolinċell nru. 4 u 5]]* iddedikati lill-ħabiba tiegħu Maria von Erdödy (1815), is-*[[Sonata għall-pjanu nru. 28 (Beethoven)|Sonata għall-pjanu nru. 28]]* (1816) u ċ-ċiklu kommoventi ta' lieder *[[Lill-maħbuba mbegħda]]* (*An die ferne Geliebte*, 1815-1816), fuq il-poeżiji ta' Alois Jeitteles.

Bejn l-1816 u l-1817, waqt li s-sitwazzjoni finanzjarja tiegħu bdiet sejra aktar għall-agħar, Beethoven marad gravi u deher li ried joqtol ruħu b'idejh. Imma l-forza morali tiegħu u r-rieda qawwija tiegħu reġgħu rebħuh. Hu dar lejn l-introspezzjoni u l-ispiritwalità li wrewh l-importanza ta' dak li kien għad baqgħalu jikteb "fiż-żmenijiet li ġejjin", sab il-qawwa biex jirbaħ fuq dan it-tiġrib biex jibda l-aħħar perjodu kreattiv tiegħu fejn x'aktarx kellu l-ikbar ispirazzjoni. Disa' snin qabel il-ħolqien tad-*[[Sinfonija nru. 9 (Beethoven)|Disa' Sinfonija]]*, Beethoven ġabar fi frażi waħda il-ħsieb li kien ħa jkun miegħu fix-xogħol kollu ta' ħajtu (1815) :

### 1818-1827: L-aħħar xogħlijiet ta' Beethoven
#### Il-quddiesa fir-Re u s-saħħiet lill-pjanu

Beethoven reġa' ġie f'tiegħu fl-aħħar tal-1817, meta kiteb sonata ġdida biex tindaqq fuq il-pjanu-forte l-iżjed modern (*Hammerklavier* bil-Ġermaniż). Hu ried li din tkun l-iżjed vasta minn dawk kollha li kien ikkompona sa dak iż-żmien. Fiha uża sal-aħħar, il-kapaċità kollha tal-istrument, għal kważi ħamsin minuta. Imma din is-sonata, is-*[[Sonata għall-pjanu nru. 29 (Beethoven)|Sonata Kbira għall-Hammerklavier]]* opus 106 intlaqgħet b'indifferenza mill-pjanisti kontemporanji ta' Beethoven għax dehrilhom li ma tistax tindaqq u li t-truxija tal-mużiċista għamlitu mhux kapaċi li jqis eżattament il-possibbilitajiet tal-istrument. Barra mid-*[[Sinfonija nru. 9 (Beethoven)|Disa' Sinfonija]]*, ġara l-istess għall-aħħar sensiela ta' xogħlijiet tiegħu. Però hu stess kien jaf li kienu avvanzati wisq għal żmienhom. Madankollu ma tantx kien jagħti każ tat-tgergir tal-pjanisti u fl-1819 lill-editur tiegħu qallu: "Din is-sonata se tħabbat 'il-pjanisti meta jdoqquha ħamsin sena oħra". Min dak iż-żmien, billi kien ittarrax għal kollox, kellu jikkomunika man-nies ta' madwaru permezz tal-"pitazzi tal-konverżazzjoni" li allavolja l-parti kbira minhom intilfu jew inqerdu, illum ituna xhieda imprezzabbli tal-aħħar perjodu ta' ħajtu.

Beethoven minn dejjem kien jemmen, mingħajr ma kien prattikant ħerqan, imma l-ħerqa tiegħu għall-Kristjaneżmu żdiedet sewwa fis-snin diffiċli kif jixhdu bosta noti reliġjużi li kkopja fil-pitazzi tiegħu mill-1817 'l hemm.. Madankollu, kellu xi rabtiet mal-mażunerija li setgħu jġibulu Skomunika.

Fir-rebbiegħa tal-1818 Beethoven ġietu l-idea li jikteb xogħol reliġjuż importanti u għall-ewwel kellu f'moħħu quddiesa għall-inkoronazzjoni tal-Arċiduka Rodolfu li xi ftit xhur wara kien se jsir Arċisqof ta' Olmütz. Imma l-quddiesa kolossali, *[[Missa Solemnis (Beethoven)|Missa Solemnis]]* fir-Re maġġuri ħaddittlu erba' snin ta' xogħol bla waqfien (1818-1822) u l-quddiesa damet ma kienet ġiet ippreżentata lil Rodolfu sal-1823. Waqt li kien qiegħed jikkomponi l-*Missa Solemnis*, li għal bosta drabi stqarr li kienet "l-aħjar u l-ikbar xogħol tiegħu", studja fit-tul il-quddies ta' Bach u *[[Il-Messija]]* ta' Haendel. Fl-istess ħin li kien qiegħed jaħdem fuq il-quddiesa ikkompona l-aħħar tliet *Sonati għall-pjanu * (nru. 30, nru. 31 u nru. 32). Din tal-aħħar, l-opus 111, bl-ispiritwalità għolja li laħqet setgħet kienet l-aħħar testment tiegħu għall-pjanu. Imma kien għad baqagħlu jikkomponi kapulavur pjanistiku ieħor: l-editur Anton Diabelli fl-1822 stieden il-kompożituri ta' żmienu biex jiktbu varjazzjoni fuq valzer sempliċi ħafna li kien ikkompona hu. Għall-ewwel Beethoven ma ħadux bis-serjetà, imma wara għamel ħafna iżjed milli kienet talbet il-proposta u ħareġ ġabra ta' *[[Varjazzjonijiet Diabelli|33 Varjazzjoni]]* li Diabelli stess qabbel mal-famużi *[[Varjazzjonijiet Goldberg]]* ta' Bach, komposti tmenin sena qabel.

#### Id-Disa' Sinfonija u l-aħħar kwartetti

Il-kompożizzjoni tad-*[[Sinfonija nu 9 ta' Beethoven|Disa' Sinfonija]]* inbdiet l-għada li kienet lesta il-*Missa Solemnis*. Imma dan ix-xogħol kellu bidu estremament kompless li biex nifhmuh ikollna mmoru lura għaż-żgħożija ta' Beethoven, li minn qabel telaq minn Bonn kellu l-ħsieb li jikteb il-mużika għall-*[[Għanja lill-ferħ]]* ta' Schiller. Permezz tal-*[[Finale (mużika)|finale]]* li min jisimgħu qatt ma jinsiegħ, fejn introduċa l-kor, l-innovazzjoni fil-kitba sinfonika tad-*Disa' sinfonija* dehret, fuq l-istess linji tal-*Ħames*, bħala evokazzjoni mużikali tat-trijonf tal-ferħ u l-fraternità fuq id-disperazzjoni, u ħadet id-dimensjoni ta' messaġġ umanista u universali. Is-sinfonija ndaqqet għall-ewwel darba fl-7 ta' Mejju 1824 quddiem pubbliku entużjasta u biha Beethoven reġa' sab is-suċċess. Is-sinfonija kellha l-ikbar suċċess fil-Prussja u l-Ingilterra, fejn il-fama tal-mużiċista kienet ilha kif xeraqlu l-ġenju tiegħu. Kien mistieden bosta drabi biex imur Londra bħal Joseph Haydn, u Beethoven lejn l-aħħar ta' ħajtu kien tħajjar imur l-Ingilterra li kien pajjiż li hu kien jammira minħabba l-ħajja kulturali u d-demokrazija tiegħu imqabbel mal-frivolità tal-ħajja Vjenniża, imma qatt ma żar il-pajjiż fejn kien joqgħod Haendel li kien l-idolu ta' Beethoven. L-influwenza ta' Haendel tidher l-iżjed fil-perjodu tal-aħħar ta' Beethoven, li bejn l-1822 u l-1823 kkompona l-*ouverture* *[[Il-konsagrazzjoni tad-dar]]* fl-istil tiegħu.

L-aħħar ħames *Kwartetti għall-arki* (nru. 12, nru. 13, nru. 14, nru. 15, nru. 16) itemmu għal kollox il-ħidma mużikali ta' Beethoven. Bil-karattru viżżjonarju tagħhom magħqud ma' forom antiki (fil-*[[Kwartett għall-arki nru. 15 ta' Beethoven|Kwartett nru. 15]]* Beethoven uża l-mod mużikali lidju), dawn juru r-riżultati tal-esperimentazzjoni ta' Beethoven fil-qasam tal-“musica da camera”. Il-movimenti kbar bil-mod u drammatiċi (il-*Cavatina* tal-*[[Kwartett għall-arki nru. 13 (Beethoven)|Kwartett nru. 13]]*, u l-*Heiliger Dankgesang*, "l-għanja qaddisa ta' ħajr", tal-*[[Kwartett għall-arki nru. 15 (Beethoven)|Kwartett nru. 15]]*) iħabbru l-wasla tar-Romantiċiżmu. Ma' dawn il-ħames kwartetti, komposti fil-perjodu ta' bejn l-1824 u l-1826, irridu nżidu wkoll il-*[[Fuga Kbira]]* fis-Si bemoll maġġuri, opus 133, li kienet fil-bidu l-moviment tal-għeluq tal-*Kwartett nru. 13* imma Beethoven firidha minnu fuq it-talba tal-editur tiegħu. Fl-aħħar tas-sajf tal-1826, kif lesta il-*[[Kwartett għall-arki nru. 16 (Beethoven)|Kwartett nru. 16]]*, Beethoven beda jaħseb f'għadd ta' xogħlijiet oħra: *L-Għaxar Sinfonija*, li xi abbozzi minnha għadhom jeżistu; "ouverture" bl-isem ta' Bach; *Faust* ispirata mid-dramm ta' Goethe; oratorju fuq it-tema ta' Sawl u David, u ieħor fuq it-tema tal-*Elementi* u quddiesa *Requiem*. Imma fit-30 ta' Lulju 1826, neputih Karl ipprova joqtol ruħu b'idejh. Dan qajjem skandlu u Beethoven inkwetat mar joqgħod ma ħuh Johann f'Gneixendorf fir-reġjun ta' Krems an der Donau, fejn neputih kien qiegħed jistrieħ. Kien hemm li kkompona l-aħħar xogħol tiegħu, moviment *allegro* biex jieħu post il-*Fuga Kbira* bħala "finale" tal-*Kwartett nru. 13*.

#### It-tmiem

Meta Beethoven mar lura Vjenna f'Diċembru tal-1826, qabditu pulmonite doppja li ma setax ifiq minnha: l-aħħar erba' xhur ta' ħajtu kienu mimlijin uġigħ u sofferenza, u saħħtu dejjem kienet sejra lura bħal granċ. Skont l-aħħar tabib tiegħu, Andras Wawruch, il-kawża diretta tal-mewt tal-mużiċista tidher li kienet dekompensazzjoni ta' ċirrożi epatika. Imma l-ispjegazzjoni l-iżjed riċenti, ibbażata fuq l-analisi ta' xagħru u frammenti ta' għadmu, hi li kien marid ħajtu kollha, barra mit-truxija, b'saturniżmu kronku flimkien ma' defiċjenza ġenetika li żżomm 'il-ġisem milli jeħles miċ-ċomb li wieħed jassorbi (u għalhekk kien jilmenta regularment b'uġigħ addominali u problemi f'għajnejh).

Sal-aħħar, il-kompożitur kien imdawwar bil-ħbieb tal-qalb, l-iżjed Karl Holz, Anton Schindler u Stephan von Breuning. Xi ġimgħat qabel mewtu kellu żjara minn Franz Schubert, li ma kienx jafu u li ddispjaċieh li sar jaf bih hekk tard. L-aħħar ittra tal-kompożitur kienet lil Ignaz Moscheles, promotur tal-mużika tiegħu f'Londra, fejn reġa' wiegħed lill-Ingliżi li jikkomponilhom sinfonija ġdida biex jirringrazzjahom għall-appoġġ tagħom. Imma kien tard wisq. Fis-26 ta' Marzu 1827, Ludwig van Beethoven miet, fl-età ta' sitta u ħamsin sena. Minkejja li n-nies ta' Vjenna ma tawx każ ta' mewtu għal xi xhur, fil-funeral li sar fid-29 ta' Marzu 1827, inġabret purċissjoni impressjonanti ta' iżjed minn għoxrin elf ruħ. Beethoven indifen fiċ-ċimiterju ta' Vjenna.

Schubert fl-1827 qal:

## Lista tax-xogħlijiet ta' Beethoven

### Sinfoniji

* Op. 21: Sinfonija nru. 1 fid-Do maġġuri (1800) 
* Op. 36: Sinfonija nru. 2 fir-Re maġġuri (1803)
* Op. 55: Sinfonija nru. 3 fil-Mi bemoll maġġuri "Erojka" (1805)
* Op. 60: Sinfonija nru. 4 fis-Si bemoll maġġuri (1807)
* Op. 67: Sinfonija nru. 5 fid-Do minuri (1808)
* Op. 68: Sinfonija nru. 6 fil-Fa maġġuri "Pastorali" (1808)
* Op. 92: Sinfonija nru. 7 fil-La maġġuri (1813) 
* Op. 93: Sinfonija nru. 8 fil-Fa maġġuri(1814)
* Op. 125: Sinfonija nru. 9 fir-Re minuri "Korali" (1824)

### Kunċerti
* Op. 15: Kunċert għall-pjanuforti u orkestra nru. 1 fid-Do maġġuri(1796-1797)
* Op. 19: Kunċert għall-pjanuforti u orkestra nru. 2 fis-Si bemoll maġġuri (1798)
* Op. 37: Kunċert għall-pjanuforti u orkestra nru. 3 fid-Do minuri (1803)
* Op. 40: Romanza għall-vjolin u orkestra nru. 1 fis-Sol maġġuri (1802)
* Op. 50: Romanza għall-vjolin u orkestra nru. 2 fil-Fa maġġuri (1802)
* Op. 56: Kunċert tripplu għall-pjanuforti, vjolin, vjolinċell u orkestra fid-Do maġġuri (1805)
* Op. 58: Kunċert għall-pjanuforti u orkestra nru. 4 fis-Sol maġġuri (1807)
* Op. 61: Kunċert għall-vjolin u orkestra fir-Re maġġuri (1808)
* Op. 73: Kunċert għall-pjanuforti u orkestra nru. 5 fil-Mi bemoll maġġuri "Imperatur" (1809)

### Ouvertures

* Op. 43: Ouverture u ballett "Il-kreaturi ta' Prometew" *(Die Geschöpfe des Prometheus)* (1801)
* Op. 72a: Leonore "nru. 2" (1805)
* Op. 72b: Leonore "nru. 3" (1806)
* Op. 138: Leonore "nru. 1" (1807)
* Op. 62: Korjolanu (1807)
* Op. 84: Egmont (ouverture u 'musica di scena' fuq test ta' Goethe) (1810)
* Op. 91: Il-battalja ta' Wellington (1813)
* Op. 72: Fidelio (1814)
* Op. 113: Ouverture u tmien biċċiet għall-orkestra, "L-irvini ta' Ateni" (1811)
* Op. 117: Ouverture u disa' biċċiet għall-orkestra, "Ir-re Stiefnu" (1811)
* Op. 115: Ouverture "Zur Namensfeier" (1815) 
* Op. 124: Ouverture "Il-konsagrazzjoni tad-dar" *(Weihe die Hauses))* (1822)

### Kwartetti għall-arki

* Op. 18: Sitt kwartetti għall-arki
** nru. 1: Kwartett għall-arki nru. 1 fil-Fa maġġuri (1799)
** nru. 2: Kwartett għall-arki nru. 2 fis-Sol maġġuri (1800)
** nru. 3: Kwartett għall-arki nru. 3 fir-Re maġġuri (1798)
** nru. 4: Kwartett għall-arki nru. 4 fid-Do minuri (1801)
** nru. 5: Kwartett għall-arki nru. 5 fil-La maġġuri (1801)
** nru. 6: Kwartett għall-arki nru. 6 fis-Si bemoll maġġuri (1801)
* Op. 59: Tlett kwartetti għall-arki, "Rasumovsky" (1806)
** nru. 1: Kwartett għall-arki nru. 7 fil-Fa maġġuri
** nru. 2: Kwartett għall-arki nru. 8 fil-Mi minuri
** nru. 3: Kwartett għall-arki nru. 9 fid-Do maġġuri
* Op. 74: Kwartett għall-arki nru. 10 fil-Mi bemoll maġġuri "tal-Arpi" (1809)
* Op. 95: Kwartett għall-arki nru. 11 fil-Fa minuri "Serju" (1810) 
* Op. 127: Kwartett għall-arki nru. 12 fil-Mi bemoll maġġuri (1825)
* Op. 130: Kwartett għall-arki nru. 13 fil-Si bemoll maġġuri (1825)
* Op. 131: Kwartett għall-arki nru. 14 fid-Do diesis minuri (1826)
* Op. 132: Kwartett għall-arki nru. 15 fil-La minuri (1825) 
* Op. 133: Große Fuge fis-Si bemoll maġġuri għall-Kwartett tal-arki (1824 u 1825)
* Op. 135: Kwartett għall-arki nru. 16 fil-Fa maġġuri (1826)

### Kwintetti għall-arki

* Op. 4: Kwintett għall-arki fil-Mi bemoll maġġuri (1795)
* Op. 29: Kwintett għall-arki fil-Do maġġuri (1801)
* Op. 104: Kwintett għall-arki fil-Do minuri (1817)
* Op. 137: Fuga fir-Re maġġuri għall-Kwintett għall-arki (1817)

### Kwintett għall-pjanu u strumenti tan-nifs
* Op. 16: Kwintett għall-oboe, klarinett, kornu, fagott u pjanuforti fil-Mi maġġuri

### Trii

* Op. 1: Tlett trii għall-vjolin, vjolinċell u pjanuforti (1795)
** nru. 1 Triju nru. 1
** nru. 2 Triju nru. 2
** nru. 3 Triju nru. 3 
* Op. 11: Triju nru. 4 fis-Si bemoll maġġuri (1798)
* Op. 70: Żewġ trii għall-vjolin, vjolinċell u pjanuforti (1808)
** nru. 1 Triju nru. 5 fir-Re maġġuri "Il-fantażma"
** nru. 2 Triju nru. 6 fil-Mi bemoll maġġuri
* Op. 97: Triju nru. 7 fis-Si bemoll maġġuri "Arċiduka" (1811)

### Sonati għall-vjolin
* Op. 12: Tlett sonati għall-vjolin u pjanuforti (1798)
** nru. 1: Sonata għall-vjolin nru. 1 fir-Re maġġuri
** nru. 2: Sonata għall-vjolin nru. 2 fil-La maġġuri
** nru. 3: Sonata għall-vjolin nru. 3 fil-Mi bemoll maġġuri
* Op. 23: Sonata għall-vjolin nru. 4 fil-La minuri (1801)
* Op. 24: Sonata għall-vjolin nru. 5 fil-Fa maġġuri "Ir-Rebbiegħa" (1801)
* Op. 30: Tlett sonati għall-vjolin u pjanuforti (1803)
** nru. 1: Sonata għall-vjolin nru. 6 fil-La maġġuri
** nru. 2: Sonata għall-vjolin nru. 7 fil-Do minuri
** nru. 3: Sonata għall-vjolin nru. 8 fis-Sol maġġuri
* Op. 47: Sonata għall-vjolin nru. 9 fil-La maġġuri "Kreutzer" (1803)
* Op. 96: Sonata għall-vjolin nru. 10 fis-Sol maġġuri (1812)

### Sonati għall-vjolinċell
* Op. 5: Żewġ sonati għall-vjolinċell u pjanuforti (1796)
** nru. 1: Sonata għall-vjolinċell nru. 1
** nru. 2: Sonata għall-vjolinċell nru. 2
* Op. 69: Sonata għall-vjolinċell nru. 3 fil-La maġġuri (1808)
* Op. 102: Żewġ sonati għall-vjolinċell u pjanuforti (1815)
** nru. 1: Sonata għall-vjolinċell nru. 4
** nru. 2: Sonata għall-vjolinċell nru. 5

### Pjanuforti solo
#### Sonati
* Op. 2: Tlett sonati għall-pjanuforti (1796)
** nru. 1: Sonata għall-pjanuforti nru. 1 fil-Fa minuri
** nru. 2: Sonata għall-pjanuforti nru. 2 fil-La maġġuri
** nru. 3: Sonata għall-pjanuforti nru. 3 fid-Do maġġuri
* Op. 7: Sonata għall-pjanuforti nru. 4 fil-Mi bemoll maġġuri (1797)
* Op. 10: Tlett sonati għall-pjanuforti (1798)
** nru. 1: Sonata għall-pjanuforti nru. 5 fid-Do minuri
** nru. 2: Sonata għall-pjanuforti nru. 6 fil-Fa maġġuri
** nru. 3: Sonata għall-pjanuforti nru. 7 fir-Re maġġuri
* Op. 13: Sonata għall-pjanuforti nru. 8 fid-Do minuri, "Patetika" (1798)
* Op. 14: Żewġ sonati għall-pjanuforti (1799)
** nru. 1: Sonata għall-pjanuforti nru. 9 fil-Mi maġġuri
** nru. 2: Sonata għall-pjanuforti nru. 10 fis-Sol maġġuri
* Op. 22: Sonata għall-pjanuforti nru. 11 fis-Si bemoll maġġuri (1800)
* Op. 26: Sonata għall-pjanuforti nru. 12 fil-La bemoll maġġuri "Marċ funebri" (1801)
* Op. 27: Żewġ sonati għall-pjanuforti (1801)
** nru. 1: Sonata għall-pjanuforti nru. 13 fil-Mi bemoll maġġuri "Kważi Fantasija
** nru. 2: Sonata għall-pjanuforti nru. 14 fid-Do diesis minuri "Dawl tal-Qamar"
* Op. 28: Sonata għall-pjanuforti nru. 15 fir-Re maġġuri "Pastorali" (1801)
* Op. 31: Tlett sonati għall-pjanuforti (1802)
** nru. 1: Sonata għall-pjanuforti nru. 16 fis-Sol maġġuri
** nru. 2: Sonata għall-pjanuforti nru. 17 fir-Re minuri "It-tempesta"
** nru. 3: Sonata għall-pjanuforti nru. 18 fil-Mi bemoll maġġuri "Il-kaċċa"
* Op. 49: Żewġ sonati għall-pjanuforti (1792)
** nru. 1: Sonata għall-pjanuforti nru. 19 fis-Sol minuri
** nru. 2: Sonata għall-pjanuforti nru. 20 fis-Sol maġġuri
* Op. 53: Sonata għall-pjanuforti nru. 21 fid-Do maġġuri "Waldstein" (1803)
** Op. 57: Andante Favori - Muviment ċentrali li ġej mis-sonata (1804)
* Op. 54: Sonata għall-pjanuforti nru. 22 fil-Fa maġġuri (1804)
* Op. 57: Sonata għall-pjanuforti nru. 23 fil-Fa minuri "Appassionata" (1805)
* Op. 78: Sonata għall-pjanuforti nru. 24 fil-Fa diesis maġġuri "lil Therese" (1809)
* Op. 79: Sonata għall-pjanuforti nru. 25 fis-Sol maġġuri (1809)
* Op. 81a: Sonata għall-pjanuforti nru. 26 fil-Mi bemoll maġġuri "is-Saħħiet" (1810)
* Op. 90: Sonata għall-pjanuforti nru. 27 fil-Mi minuri(1814)
* Op. 101: Sonata għall-pjanuforti nru. 28 fil-La maġġuri(1816)
* Op. 106: Sonata għall-pjanuforti nru. 29 fis-Si bemoll maġġuri "Hammerklavier" (1819)
* Op. 109: Sonata għall-pjanuforti nru. 30 fil-Mi maġġuri (1820)
* Op. 110: Sonata għall-pjanuforti nru. 31 fil-La bemoll maġġuri (1821)
* Op. 111: Sonata għall-pjanuforti nru. 32 fid-Do minuri (1822)

#### Varjazzjonijiet
* Op. 34: Sitt varjazzjonijiet fuq tema oriġinali
* Op. 35: Ħmistax il-varjazzjoni u fuga fil-Mi bemoll maġġuri
* Op. 44: Varjazzjonijiet fil-Mi bemoll maġġuri (1804)
* Op. 120: Varjazzjonijiet Diabelli fid-Do maġġuri (1823)
* Op. 63: Varjazzjonijiet fuq marċ ta' E. Chr. Dressler 
* Op. 64: Varjazzjonijiet fuq Kanzunetta svizzera
* Op. 80: Tnejn u tletin varjazzjoni fuq tema oriġinali

#### Bagatelli
* Op. 33: Sebgħa bagatelli għall-pjanuforti (1802) 
* Op. 59: Bagatell fil-La minuri għall-pjanuforti "lil Eliża" (1808)
* Op. 119: Ħdax il-bagatell għall-pjanuforti (1822)
* Op. 126: Sitt bagatelli għall-pjanuforti (1824)

### Mużika oħra għall-pjanuforti
* Op. 134: Große Fuge rranġata għall-żewġ pjanuforti (1826)

### Mużika vokali
#### Opri
* Op. 72: Fidelio (1814)

#### Mużika oħra vokali

* Op. 46: "Adelaide" (1794-1795)
* Op. 85: "Kristu fuq l-għolja taż-żebbuġ" għas-solisti, kor u orkestra (1803)
* Op. 86: Quddiesa fid-Do maġġuri (1807) 
* Op. 108: Ħamsa u għoxrin kanzunetta skoċċiża
* Op. 123: Quddiesa fir-Re maġġuri (Missa Solemnis) (1822)
* Op. 136: Der glorreiche Augenblick
* Op. 152: Ħamsa u għoxrin kanzunetta irlandiża
* Op. 153: Għoxrin kanzunetta irlandiża
* Op. 154: Tnax il-kanzunetta irlandiża
* Op. 155: Sitta u għoxrin kanzunetta galliża
* Op. 157: Tnax il-kanzunetta ta' nazzjonalitajiet varji

## Bibljografija
* Georg Kinsky - Hans Halm, *Tematisch-Bibliographisches Verzeichnis aller vollendeten Werke Ludwig van Beethoven*, G. Henle Verlag, Monaco, 1955
* James F. Green and Willy Hess, *The new catalogue of Beethoven's works*, Vance Brook Publications, 2003, ISBN-10:0964057034, ISBN-13: 9780964057036

## Referenzi

## Ħoloq esterni

### Referenza ġenerali

* Mad About Beethoven mix-xandar televiżiv u rajdufoniku John Suchet
* Beethoven Depot — Ix-xogħol kollu ta' Beethoven taħt format midi.
* L-Ittri ta' Beethoven 1790–1826, Volum 1, Volum 2. Bl-Ingliż fuq Gutenberg.org.
* Beethoven: L-Immortali. Introduzzjoni u bijografija dettaljata tal-ħajja tal-kompożitur. L-artikli jinkludu t-truxija tiegħu, il-komportament tiegħu, ir-rutina ta' kuljum, l-istorja medika tiegħu, l-aħħar ġranet u l-ittri tiegħu.
* Beethoven-Haus Bonn. Sit uffiċjali ta' *Beethoven-Haus* f'Bonn, fil-Ġermanja. Din tinkludi ħoloq lejn arkivju diġitali u studjo, il-kontenut tal-librerija, il-Mużew *Beethoven-Haus* (li tinkludi "esebizzjonijiet fuq l-internet" u "viżti virtwali"), iċ-ċentru ta' riċerka *Beethoven-Arhiv*, u informazzjoni fuq pubblikazzjonijiet ta' Beethoven li jiġbu l-interess tal-ispeċjalist u tal-qarrej ġenerali. Kollezzjoni estensiva ta' kompożizzjonijiet u dokumenti miktuba minn Beethoven, b'disponibbiltà tas-smigħ ta' partijiet mill-mużika tiegħu u rikostruzzjoni diġitali tal-aħħar dar li kellu fi Vjenna.
* Webcam mill-''Beethoven-Haus'' li turi ritratt tal-wara tal-bini hekk kif inhu fl-aħħar minuta.
* Riżorsi fuq Beethoven — artikli u fatti dwar Beethoven mingħand Aaron Green, gwida għall-Mużika Klassika fuq About.com.
* Dak kollu fuq Ludwig van Beethoven
* Il-Personalità u l-Mużika ta' Beethoven: Ir-Romantiku Introvert

#### Suġġetti speċifiċi
* Analisi tax-xagħar turi li Beethoven miet kawża ta' avvelenament taċ-ċomb. CBC News, 18-10-2000.
* Riċerkaturi jikkonfermaw iċ-ċomb bħala kawża tal-marda ta' Beethoven, Argonne, Ill.
* L-aħħar appartament ta' Beethoven fi Vjenna, mibni diġitalment fl-2004

### Lista ta' xogħlijiet

*  Università tal-Quebec — Tinkludi ħoloq lejn xogħlijiet irranġati skont diversi kriterji, u bi qbil mal-katalgi differenti.
* Lista komprensiva ta' xogħlijiet minn opus, WoO, Hess, Biamonti

### Partituri

* 
* Partituri mużikali b'xejn minn Kreusch-sheet-music.net
* Partituri ta' Beethoven fuq il-Proġett Mutopia
* Manuskritti ta' Beethoven fil-Librerija Brittanika