Awstrija

L-**Awstrija** (Ġermaniż:*Österreich*), uffiċjalment ir-**Repubblika tal-Awstrija** (bil-Ġermaniż: ), hi repubblika federali u pajjiż interkjuż ta' madwar 8.86&nbsp;miljun ruħ fl-Ewropa Ċentrali tal-Lvant. Il-pajjiż jaqsam fruntiera maċ-Ċekja u l-Ġermanja lejn it-Tramuntana, l-Ungerija u s-Slovakkja lejn il-Lvant, is-Slovenja u l-Italja fin-Nofsinhar, u l-Iżvizzera u l-Liechtenstein lejn il-Punent. It-territorju tal-Awstrija jkopri 83,879 kilometru kwadru (32,386 mi kw) u għandu klima moderata u alpina. It-territorju tal-Awstrija huwa ferm muntanjuż minħabba l-preżenza tal-Alpi; 32 % biss tal-pajjiż huwa b'għoli inqas minn 500 metru (1,640 ft), u l-ogħla punt huwa 3,798 metru (12,461 ft). Il-maġġoranza tal-popolazzjoni lokali titkellem bid-djaletti Bavarjani tal-Ġermaniż bħala l-lingwa nattiva tagħha, u l-Ġermaniż fil-forma standard tiegħu huwa l-lingwa uffiċjali tal-pajjiż. Lingwi uffiċjali lokali oħra huma l-Ungeriż, il-Kroat Burgenland, u s-Sloven.

Il-fruntieri tal-Awstrija jammontaw għal 2,524 km, il-pajjiżi tal-fruntiera (8): ir-Repubblika Ċeka 402 km; Ġermanja 801 km; Ungerija 321 km; Italja 404 km; Liechtenstein 34 km; Slovakkja 105 km; Slovenja 299 km; Izvizzera 158 km.

## Etimoloġija
L-isem indiġenu tal-Awstrija, Österreich, ġej mill-Ġermaniż Għoli Qadim Ostarrîchi, li kien ifisser "renju tal-Lvant" u li deher għall-ewwel darba fid-"dokument Ostarrîchi" tal-996. Din il-kelma hija probabbilment traduzzjoni tal-Latin medjevali Marchia orientalis f'djalett lokali ( tal-Bavarja).

L-Awstrija kienet prefettura tal-Bavarja maħluqa fl-976. Il-kelma "Awstrija" hija Latinizzazzjoni tal-isem Ġermaniż u ġiet irreġistrata għall-ewwel darba fis-seklu 12. F'dak iż-żmien, il-baċin tad-Danubju ta' l-Awstrija (l-Awstrija ta' Fuq u t'isfel) kien l-aktar firxa tal-Lvant tal-Bavarja.

## Storja
### Antikitajiet

Iż-żona li llum hija l-Awstrija kienet ikkolonizzata fi żmien pre-Ruman minn diversi tribujiet Ċeltiċi, wara li kienet il-qalba tal-kultura ta' Hallstatt fis-6 seklu QK. Il-belt ta' Hallstatt, fil-fatt, għandha l-eqdem evidenza arkeoloġika taċ-Ċelti fl-Ewropa.

Ir-renju Ċeltiku ta' Noricum, li kien jinkludi l-biċċa l-kbira tal-Awstrija tal-lum u partijiet tas-Slovenja tal-lum, kien maħkum mill-Imperu Ruman fis-sena 16 QK u ħoloq provinċja msejħa Noricum li damet sas-sena 476. Ir-reġjuni tal-Awstrija ta' llum li ma kinux jinsabu fil-provinċja ta' Noricum kienu maqsuma bejn il-provinċji Rumani ta' Pannonia, li kienu jinkludu partijiet tal-Lvant tal-Awstrija, u Raetia, li kopriet iż-żoni tal-Vorarlberg u t-Tirol tal-lum.

Il-lum Petronell-Carnuntum, fil-Lvant tal-Awstrija, kien kamp militari importanti li sar il-kapitali ta' dik li kienet se ssir magħrufa bħala l-Upper Pannonia. Carnuntum kienet dar għal 50,000 ruħ għal kważi 400 sena.

Carnuntum (mill-Grieg Antik Καρνοῦς (Carnous) skont Ptolemy) kienet fortizza leġjunarja Rumana (Latin: castra legionis) u kwartieri ġenerali tal-flotta Pannonjana mis-sena 50 AD. Wara l-1 seklu, kienet il-kapitali tal-provinċja ta 'Pannonia Superior. Saret ukoll belt kbira ta' madwar 50,000 abitant. Il-fdalijiet impressjonanti tiegħu jinsabu fuq ix-xtut tad-Danubju, fl-Awstrija t’Isfel, nofs triq bejn Vjenna u Bratislava, fil-Park Arkeoloġiku ta' Carnuntum, li jestendi fuq erja ta' 10 km², ħdejn il-bliet attwali ta' Petronell-Carnuntum u Bad Deutsch. -Altenburg.

### Medju Evu
Wara l-waqgħa tal-Imperu Ruman, iż-żona ġiet invaduta l-ewwel mir-Ruġjani Ġermaniċi, li għamlu dan ir-reġjun parti mir-“Rugiland” tagħhom. Fl-487, il-biċċa l-kbira tal-Awstrija moderna ġiet maħkuma minn Odoacer, suldat u stat barbar tad-Danubju tan-Nofs, li inkorpora l-biċċa l-kbira tal-Awstrija moderna fir-Renju tiegħu tal-Italja. Fl-493, ġiet maħkuma mill-Ostrogoths Ġermaniċi li ħolqu s-saltna tagħhom stess, ir-Renju Ostrogothic. Wara l-waqgħa tar-Renju, iż-żona ġiet invadiet mill-Alemanni, il-Baiuvarians, is-Slavi u l-Avari.

Charlemagne, sultan tal-Franki, rebaħ iż-żona fl-788, ħeġġeġ il-kolonizzazzjoni u introduċa l-Kristjaneżmu. Bħala parti mill-Lvant ta' Franza, iż-żoni ċentrali li issa jħaddnu l-Awstrija ngħataw lid-dar ta' Babenberg. Iż-żona kienet magħrufa bħala l-Marchia Orientalis u ngħatat lil Leopoldu ta' Babenberg fl-976.

L-ewwel rekord li juri l-isem tal-Awstrija huwa mill-996, fejn huwa miktub bħala Ostarrîchi, li jirreferi għat-territorju tal-Marka Babenberg. Fl-1156, il-Privilegium Minus elevat lill-Awstrija għall-istatus ta' dukat. Fl-1192, il-Babenbergs akkwistaw ukoll id-dukat ta' Styria. Bil-mewt ta' Frederick II fl-1246, il-linja Babenberg spiċċat.

Bħala riżultat, Ottokar II tal-Boemja effettivament assuma l-kontroll tad-dukjati tal-Awstrija, Styria u Carinthia. Ir-renju tiegħu ġie fi tmiemu bit-telfa tiegħu f'Dürnkrut f'idejn Rudolph I tal-Ġermanja fl-1278. Minn hemm 'il quddiem, sal-Ewwel Gwerra Dinjija, l-istorja tal-Awstrija kienet fil-biċċa l-kbira dik tad-dinastija li tmexxiha, l-Habsburgs.

Fis-sekli 14 u 15, l-Habsburgi bdew jakkumulaw provinċji oħra fil-viċinanzi tad-Dukat tal-Awstrija. Fl-1438, id-Duka Albertu V tal-Awstrija ġie elett suċċessur tal-kunjati tiegħu, l-Imperatur Siġimund. Għalkemm Albert dam issaltan għal sena waħda biss, minn dakinhar 'l quddiem l-Imperaturi kollha tas-Santi Rumani kienu Habsburgi, b'eċċezzjoni waħda.

L-Habsburgi bdew jakkumulaw ukoll territorji lil hinn mill-artijiet ereditarji. Fl-1477, l-Arċiduka Massimiljanu, iben l-uniku tal-Imperatur Frederik III, iżżewweġ lill-eredi Marija ta' Burgundy, u b'hekk akkwista l-biċċa l-kbira tal-Olanda għall-familja. Fl-1496, ibnu Filippu l-Fusti żżewweġ lil Juana la Loca, eredi ta' Kastilja u Aragona, u b’hekk akkwista lil Spanja u l-appendiċi Taljani, Afrikani, Ażjatiċi u tad-Dinja l-Ġdida tagħha għall-Habsburgi.

Fl-1526, wara l-Battalja ta' Mohács, il-Boemja u l-parti tal-Ungerija mhux okkupata mill-Ottomani ġew taħt il-ħakma Awstrijaka. L-espansjoni Ottomana fl-Ungerija wasslet għal kunflitti frekwenti bejn iż-żewġ imperi, partikolarment evidenti fil-Gwerra Twila tal-1593 sal-1606. It-Torok għamlu rejd fl-Istirja għal kważi 20 darba, uħud minnhom huma ċċitati bħala "ħruq, sakeġġ u teħid ta' eluf ta' skjavi." Fl-aħħar ta’ Settembru 1529, Suleiman il-Manjifiku nieda l-ewwel assedju ta' Vjenna, li spiċċa bla suċċess, skont l-istoriċi Ottomani, fil-borra ta’ xitwa li bdiet kmieni.

### Sekli 17 u 18

Matul ir-renju twil ta' Leopoldu I, Imperatur Ruman Imqaddes, wara d-difiża b'suċċess ta' Vjenna kontra t-Torok fl-1683, taħt il-kmand tar-Re Ġwanni III Sobieski tal-Polonja, il-Gwerra l-Kbira Torka rriżultat f'ħafna mill-Ungerija se tibqa' taħt il-kontroll ta' L-Awstrija. Dan il-ftehim ġie formalizzat fit-Trattat ta’ Karlowitz fl-1699.

Karlu VI, Imperatur tas-Santu Ruman, irrinunzja ħafna mill-konkwisti li l-imperu kien kiseb fis-snin ta' qabel. Huwa gawda l-estinzjoni imminenti tad-Dar tal-Habsburg. Karlu VI kien lest li joffri vantaġġi konkreti fit-territorju u l-awtorità bi skambju għar-rikonoxximent tas-Sanzjoni Prammatika tal-1713. Għalhekk, bintu María Teresa ġiet rikonoxxuta bħala l-eredi tiegħu. Biż-żieda tal-Prussja bdiet ir-rivalità bejn l-Awstrija u l-Prussja fil-Ġermanja. L-Awstrija pparteċipat, flimkien mal-Prussja u r-Russja Tsarista, fl-ewwel u t-tielet mit-tliet Qsim tal-Polonja fl-1772 u fl-1795 rispettivament.

Minn dak il-mument 'il quddiem, l-Awstrija saret il-benniena tal-mużika klassika u kienet dar għal kompożituri differenti, fosthom Joseph Haydn, Wolfgang Amadeus Mozart, Ludwig van Beethoven u Franz Schubert.

### seklu 19

Iktar tard l-Awstrija kienet involuta fi gwerra ma' Franza rivoluzzjonarja, li għall-ewwel ma rnexxietx ħafna, b’disfatti suċċessivi f’idejn Napuljun Bonaparte, li wasslet għat-tmiem ta' dak li qabel kien Imperu Ruman Qaddis fl-1806. Sentejn qabel, kienet Waqqfet l-Awstrijak. Imperu. Mill-1792 sal-1801, l-Awstrijaċi kienu sofrew 754,700 diżgrazzja. Fl-1814, l-Awstrija kienet parti mill-forzi Alleati li invadew Franza u temmew il-Gwerer Napoleoniċi.

Ħarġet mill-Kungress ta' Vjenna fl-1815 bħala waħda mill-erba' poteri dominanti tal-kontinent u qawwa kbira rikonoxxuta. Fl-istess sena, il-Konfederazzjoni Ġermaniża (Deutscher Bund) twaqqfet taħt il-presidenza tal-Awstrija. Minħabba kunflitti soċjali, politiċi u nazzjonali mhux solvuti, l-artijiet Ġermaniżi tħawwdu mir-rivoluzzjonijiet tal-1848 li kellhom l-għan li joħolqu Ġermanja unifikata.

Il-possibbiltajiet varji għal Ġermanja magħquda kienu: Ġermanja l-Kbir, Awstrija l-Kbir jew sempliċiment il-Konfederazzjoni Ġermaniża mingħajr Awstrija xejn. Billi l-Awstrija ma kinitx lesta li tagħti t-territorji tagħha li jitkellmu bil-Ġermaniż lil dak li kien se jsir l-Imperu Ġermaniż tal-1848, il-kuruna tal-imperu li kien għadu kif ġie ffurmat ġiet offruta lir-re Prussjan Frederick William IV. Fl-1864, l-Awstrija u l-Prussja ġġieldu flimkien kontra d-Danimarka u kisbu l-indipendenza Daniża mid-dukat ta' Schleswig u Holstein. Madankollu, peress li ma setgħux jaqblu dwar kif għandhom jiġu amministrati ż-żewġ dukat, ġġieldu fil-Gwerra Awstro-Prussiana fl-1866. Megħluba mill-Prussja fil-Battalja ta' Königgrätz, l-Awstrija kellha tħalli l-Konfederazzjoni Ġermaniża u ma baqgħetx tipparteċipa fil-politika. Ġermaniż.

Wara r-Rivoluzzjoni Ungeriża megħluba tal-1848, il-Kompromess Awstro-Ungeriż tal-1867, l-Ausgleich, ipprovdiet għal sovranità doppja, l-Imperu Awstrijak u r-Renju tal-Ungerija, taħt Franz Joseph I. Il-gvern Awstro-Ungeriż ta' dan l-imperu divers kien jinkludi diversi gruppi , inklużi Ġermaniżi, Ungeriżi, Kroati, Ċeki, Pollakki, Russi, Serbi, Slovakki, Sloveni u Ukraini, kif ukoll komunitajiet kbar Taljani u Rumeni.

Bħala riżultat, il-gvern tal-Awstrija-Ungerija sar dejjem aktar diffiċli f'era ta 'movimenti nazzjonalisti emerġenti, li kien jeħtieġ dipendenza konsiderevoli fuq pulizija sigrieta estiża. Madankollu, il-gvern Awstrijak għamel l-almu tiegħu biex ikun akkomodanti f'ċerti aspetti: pereżempju, ir-Reichsgesetzblatt, li ppubblikat il-liġijiet u l-ordinanzi ta' Cisleithania, ġie ppubblikat fi tmien lingwi; u l-gruppi nazzjonali kollha kellhom id-dritt għal skejjel bil-lingwa tagħhom stess u għall-użu tal-lingwa materna tagħhom fl-uffiċċji tal-istat.

Ħafna Awstrijaċi miċ-ċrieki soċjali kollha, bħal Georg Ritter von Schönerer, ippromwovew pan-Ġermaniżiżmu qawwi bit-tama li jsaħħu identità etnika Ġermaniża u l-annessjoni tal-Awstrija mal-Ġermanja. Xi Awstrijaċi, bħal Karl Lueger, użaw ukoll il-panġermaniżmu bħala forma ta' populiżmu biex jippromwovu l-għanijiet politiċi tagħhom stess. Għalkemm il-politika ta' Bismarck eskludiet lill-Awstrija u lill-Awstrijaċi Ġermaniżi mill-Ġermanja, ħafna Pan-Ġermaniżi Awstrijaċi idoljawh u jilbsu cornflowers blu, magħrufa bħala l-fjura favorita tal-Imperatur Ġermaniż Wilhelm I, fil-buttuni tagħhom, flimkien ma' cockades bil-kuluri nazzjonali Ġermaniżi (iswed), aħmar u isfar), għalkemm it-tnejn kienu temporanjament ipprojbiti fl-iskejjel Awstrijaċi, bħala mod kif jintwera skuntentizza lejn l-imperu multi-etniku.

L-esklużjoni tal-Awstrija mill-Ġermanja wasslet biex ħafna Awstrijaċi jitħabtu mal-identità nazzjonali tagħhom u wasslet lill-mexxej soċjali demokratiku Otto Bauer biex isostni li dan kien "kunflitt bejn il-karattru Awstrijak u Ġermaniż tagħna." L-Imperu Awstro-Ungeriż ikkawża tensjonijiet etniċi bejn l-Awstrijaċi Ġermaniżi u gruppi etniċi oħra. Ħafna Awstrijaċi, speċjalment dawk involuti fil-movimenti pan-Ġermaniċi, xtaqu rinfurzar tal-identità etnika Ġermaniża u jittamaw li l-imperu se kollass, li jippermetti annessjoni Ġermaniża tal-Awstrija.

Ħafna nazzjonalisti pan-Ġermaniżi Awstrijaċi pprotestaw bil-qawwa tad-digriet tal-lingwa tal-Ministru-President Casimir Conde Badeni tal-1897, li għamel il-lingwi ko-uffiċjali Ġermaniżi u Ċeki fil-Boemja u kien jeħtieġ li uffiċjali tal-gvern ġodda jkunu fluwenti fiż-żewġ lingwi. Fil-prattika, dan kien ifisser li s-servizz ċivili kien se jimpjega kważi esklussivament Ċeki, għaliex il-biċċa l-kbira taċ-Ċeki tal-klassi tan-nofs kienu jitkellmu bil-Ġermaniż, iżda mhux bil-maqlub. L-appoġġ tal-politiċi u tal-kleru Kattoliċi ultramontani għal din ir-riforma wassal għat-tnedija tal-moviment 'il bogħod minn Ruma, mibdi mill-partitarji ta' Schönerer u sejjaħ lill-Insara "Ġermaniżi" biex iħallu l-Knisja Kattolika Rumana.

### Kmieni tas-seklu 20
Meta bdiet it-Tieni Era Kostituzzjonali fl-Imperu Ottoman, l-Awstrija-Ungerija ħadet l-opportunità biex twaħħal il-Bosnja u Ħerzegovina fl-1908. Il-qtil tal-Arċiduka Franz Ferdinand f'Sarajevo fl-1914 mis-Serb Bosnijaku Gavrilo Princip intuża minn politiċi u ġenerali Awstrijaċi ewlenin biex ikkonvinċiet lill-imperatur biex jiddikjara gwerra lis-Serbja, u b'hekk irriskja li faqqgħet l-Ewwel Gwerra Dinjija, li fl-aħħar wasslet għax-xoljiment tal-Imperu Awstro-Ungeriż. Aktar minn miljun suldat Awstro-Ungeriż mietu fl-Ewwel Gwerra Dinjija.

Fil-21 ta' Ottubru 1918, il-membri Ġermaniżi eletti tar-Reichsrat (parlament tal-Awstrija Imperjali) iltaqgħu fi Vjenna bħala l-Assemblea Nazzjonali Proviżorja għall-Awstrija Ġermaniża (Provvisorische Nationalversammlung für Deutschösterreich). Fit-30 ta’ Ottubru, l-assemblea waqqfet ir-Repubblika tal-Awstrija Ġermaniża billi ħatret gvern, imsejjaħ l-Staatsrat. Dan il-gvern il-ġdid ġie mistieden mill-Imperatur biex jipparteċipa fid-deċiżjoni dwar l-armistizju ppjanat mal-Italja, iżda astjena milli jipparteċipa f'din il-kwistjoni.

It-tmiem tal-gwerra, fit-3 ta' Novembru, 1918, tħalla f'idejn l-imperatur u l-gvern tiegħu. Fil-11 ta' Novembru, l-imperatur, avżat mill-ministri tal-gvernijiet il-qadim u l-ġodda, iddikjara li mhux se jibqa’ jipparteċipa fl-affarijiet tal-istat; Fit-12 ta' Novembru, l-Awstrija Ġermaniża ddikjarat lilha nnifisha bil-liġi repubblika demokratika u parti mir-repubblika Ġermaniża l-ġdida. Il-kostituzzjoni, li biddlet l-isem tal-Staatsrat għal Bundesregierung (gvern federali) u n-Nationalversammlung għal Nationalrat (kunsill nazzjonali), ġiet approvata fl-10 ta' Novembru, 1920.

It-Trattat ta' Saint-Germain tal-1919 (għall-Ungerija, it-Trattat ta' Trianon tal-1920) ikkonferma u kkonsolida l-ordni l-ġdid tal-Ewropa Ċentrali li fil-biċċa l-kbira kien ġie stabbilit f'Novembru tal-1918, u ħoloq stati ġodda u mmodifika oħrajn. Il-partijiet tal-Awstrija li jitkellmu bil-Ġermaniż li kienu parti mill-Awstrija-Ungerija tnaqqsu għal stat residwu msejjaħ ir-Repubblika Ġermaniża-Awstrijaka (Ġermaniż: Republik Deutschösterreich), għalkemm eskludiet it-Tyrol t'Isfel li kien jitkellem b'mod predominanti bil-Ġermaniż. Ix-xewqa għall-annessjoni tal-Awstrija mal-Ġermanja kienet opinjoni popolari kondiviża miċ-ċrieki soċjali kollha kemm fl-Awstrija kif ukoll fil-Ġermanja. Fit-12 ta' Novembru, l-Awstrija-Ġermanja ġiet iddikjarata repubblika u nħatar is-soċjal-demokratiku Karl Renner bħala kanċillier provviżorju. Dakinhar stess, huwa abbozza kostituzzjoni proviżorja li tgħid li "l-Awstrija Ġermaniża hija repubblika demokratika" (Artikolu 1) u "l-Awstrija Ġermaniża hija parti integrali mir-Reich Ġermaniż" (Artikolu 2). It-Trattat ta' Saint Germain u t-Trattat ta' Versailles pprojbixxew b'mod espliċitu l-unjoni bejn l-Awstrija u l-Ġermanja. It-trattati ġiegħlu wkoll lill-Awstrija Ġermaniża biex tibdel isimha għal "Repubblika tal-Awstrija", li wasslet għall-ewwel Repubblika Awstrijaka.

Aktar minn tliet miljun Awstrijak li jitkellmu bil-Ġermaniż sabu ruħhom jgħixu barra r-Repubblika l-ġdida Awstrijaka bħala minoranzi fl-istati ffurmati jew estiżi ġodda taċ-Ċekoslovakkja, il-Jugoslavja, l-Ungerija u l-Italja. Dawn kienu jinkludu l-provinċji tat-Tirol t'Isfel u l-Boemja Ġermaniża. L-istatus tal-Boemja Ġermaniża u s-Sudetenland aktar tard kellu rwol fit-Tieni Gwerra Dinjija.

Il-fruntiera bejn l-Awstrija u r-Renju tal-Jugoslavja ġiet iffissata mill-plebisċit ta' Carinthia li sar f'Ottubru 1920, u l-biċċa l-kbira tat-territorju ta' dik li qabel kienet il-Kuruna Awstro-Ungeriża ta' Carinthia ġiet assenjata lill-Awstrija. Il-fruntiera kienet għalhekk stabbilita fil-firxa tal-muntanji Karavanke, u ħafna Sloveni baqgħu fl-Awstrija.

### Perjodu ta' bejn il-gwerer u t-Tieni Gwerra Dinjija
Wara l-gwerra, l-inflazzjoni bdiet tiżvaluta l-kuruna, li kienet għadha l-munita tal-Awstrija. Fil-ħarifa tal-1922, l-Awstrija rċeviet self internazzjonali sorveljat mill-Lega tan-Nazzjonijiet. L-iskop tas-self kien li jevita falliment, jistabbilizza l-munita, u jtejjeb is-sitwazzjoni ekonomika ġenerali tal-Awstrija. Is-self kien ifisser li l-Awstrija għaddiet minn stat indipendenti għal kontroll eżerċitat mill-Lega tan-Nazzjonijiet. Fl-1925, ġie introdott ix-schilling Awstrijak, li ssostitwixxa l-krone b'rata ta' 10,000:1. Aktar tard, kien imlaqqam id-“Dollaru Alpin” minħabba l-istabbiltà tiegħu. Mill-1925 sal-1929, l-ekonomija gawdiet minn boom qasir qabel kważi waqgħet wara t-Tlieta l-Iswed.

L-Ewwel Repubblika Awstrijaka damet sa l-1933, meta l-Kanċillier Engelbert Dollfuss, bl-użu ta' dak li sejjaħ “l-awto-għeluq tal-Parlament”, stabbilixxa reġim awtokratiku li kellu tendenza lejn il-faxxiżmu Taljan. Iż-żewġ partiti l-kbar ta' dak iż-żmien, is-Soċjal Demokratiċi u l-Konservattivi, kellhom armati paramilitari; ir-Republikanischer Schutzbund tas-Soċjal Demokratiċi issa kienet iddikjarata illegali, iżda kienet għadha operattiva meta faqqgħet il-Gwerra Ċivili Awstrijaka fit-12 sal-15 ta' Frar, 1934.

Fi Frar 1934, diversi membri tal-Schutzbund ġew eżegwiti, il-Partit Soċjali Demokratiku ġie illegali, u ħafna mill-membri tiegħu ġew il-ħabs jew emigraw. Fl-1 ta' Mejju, 1934, l-Awstrofaxxisti imponew kostituzzjoni ġdida (“Maiverfassung”) li kkonsolidat il-poter ta' Dollfuss, iżda fil-25 ta' Lulju kien maqtul f'attentat ta' kolp ta' stat Nazista Awstrijak.

Is-suċċessur tiegħu, Kurt Schuschnigg, irrikonoxxa l-fatt li l-Awstrija kienet “stat Ġermaniż” u jemmen ukoll li l-Awstrijaċi kienu “Ġermaniżi aħjar”, ​​iżda ried li l-Awstrija tibqa’ indipendenti. Ħabbar referendum fid-9 ta' Marzu, 1938, li kellu jsir fit-13 ta’ Marzu, dwar l-indipendenza tal-Awstrija mill-Ġermanja.

### Ir-reġim Nażista
Fit-12 ta' Marzu, 1938, in-Nazis Awstrijaċi ħadu l-gvern waqt li t-truppi Ġermaniżi okkupaw il-pajjiż, u żammew ir-referendum ta’ Schuschnigg milli jsir. Fit-13 ta' Marzu, 1938, l-Anschluss (litteralment, "unjoni" jew "konnessjoni") tal-Awstrija ġiet iddikjarata uffiċjalment. Jumejn wara, Adolf Hitler imwieled fl-Awstrija ħabbar dik li sejjaħ ir-“riunifikazzjoni” ta’ pajjiżu twelidu mal-“bqija tar-Reich Ġermaniż” fuq Heldenplatz ta' Vjenna. Huwa stabbilixxa referendum li kkonferma l-għaqda mal-Ġermanja f’April tal-1938.  

Fl-10 ta' April, 1938, saru l-elezzjonijiet parlamentari fil-Ġermanja (inkluża l-Awstrija annessa dan l-aħħar). Kienu l-aħħar elezzjonijiet tar-Reichstag matul ir-reġim Nażista u ħadu l-forma ta' referendum b'mistoqsija waħda li staqsa jekk il-votanti approvawx il-lista unika tal-partit Nazista għar-Reichstag ta' 813-il membru, kif ukoll l-annessjoni reċenti tal-Awstrija (l-Anschluss). Lhud, Żingari u Sinti ma tħallewx jivvutaw. Il-parteċipazzjoni fl-elezzjoni kienet uffiċjalment ta' 99.5%, b'98.9% jivvutaw "iva." Fil-każ tal-Awstrija, il-patrija ta' Adolf Hitler, 99.71% ta' elettorat ta' 4,484,475 marru jivvotaw uffiċjalment, b'għadd pożittiv ta' 99.73 fil-mija. Għalkemm il-biċċa l-kbira tal-Awstrijaċi kienu favur l-Anschluss, f’ċerti partijiet tal-Awstrija, is-suldati Ġermaniżi mhux dejjem kienu milqugħa bil-fjuri u l-ferħ, speċjalment fi Vjenna, li kellha l-akbar popolazzjoni Lhudija fl-Awstrija. Madankollu, minkejja l-propaganda u l-manipulazzjoni u l-frodi madwar ir-riżultat tal-votazzjoni, kien hemm appoġġ ġenwin u massiv biex Hitler jikkonforma mal-Anschluss, peress li ħafna Ġermaniżi kemm fl-Awstrija kif ukoll fil-Ġermanja rawha bħala l-qofol tal-unifikazzjoni tant mistennija ta' il-Ġermaniżi kollha fi stat wieħed.

Fit-13 ta' Marzu, 1938, l-Awstrija ġiet annessa mat-Tielet Reich u ma baqgħetx teżisti bħala pajjiż indipendenti (Anschluss). L-Arjanizzazzjoni tal-ġid tal-Lhud Awstrijaċi bdiet immedjatament f'nofs Marzu, b'fażi hekk imsejħa "selvaġġa" (jiġifieri extralegali), iżda dalwaqt ġiet strutturata legalment u burokratikament sabiex iċ-ċittadini Lhud setgħu jitneħħew mill-assi li kellhom. F'dan iż-żmien, Adolf Eichmann, li trabba fl-Awstrija, ġie trasferit fi Vjenna u ordnat jippersegwita lill-Lhud. Matul il-pogrom ta' Novembru 1938 ("Reichskristallnacht"), Lhud u istituzzjonijiet Lhud bħas-sinagogi kienu suġġetti għal attakki vjolenti fi Vjenna, Klagenfurt, Linz, Graz, Salzburg, Innsbruck u diversi bliet fl-Awstrija t'Isfel. Otto von Habsburg, avversarju vehement tan-Nazi, l-aħħar prinċep kuruna tal-Awstrija-Ungerija, ċittadin onorarju ta' mijiet ta' postijiet fl-Awstrija u parzjalment meqjus minn Schuschnigg bħala għażla monarkistika, kien il-Belġju dak iż-żmien. Huwa wera kontra l-Anschluss u aktar tard kien imfittex mir-reġim Nażista u l-proprjetà tiegħu kienet tkun esproprjata u kien jiġi sparat immedjatament li kieku nqabad. Fl-1938, in-Nazis isemmu mill-ġdid lill-Awstrija “Ostmark”, isem li kellha sal-1942, meta ngħatat l-isem ġdid ta' “Alpen-und Donau-Reichsgaue” (Alpen-und Donau-Reichsgaue).

Għalkemm l-Awstrijaċi kienu jiffurmaw biss 8% tal-popolazzjoni tat-Tielet Reich, uħud mill-aktar Nażisti prominenti kienu Awstrijaċi indiġeni, inklużi Adolf Hitler, Ernst Kaltenbrunner, Arthur Seyss-Inquart, Franz Stangl, Alois Brunner, Friedrich Rainer, u Odilo Globocnik, al kif għamlu aktar minn 13% tal-membri tal-SS u 40% tal-persunal tal-kamp tal-mewt Nażisti. Fir-Reichsgau, minbarra l-kamp ewlieni KZ-Mauthausen, kien hemm bosta sottokampijiet madwar il-provinċji fejn Lhud u priġunieri oħra ġew maqtula, ittorturati u sfruttati. F'dak iż-żmien, minħabba li t-territorju kien barra mir-raġġ operattiv tal-avjazzjoni Alleata, l-industrija tal-armi ġiet estiża ħafna permezz tax-xogħol sfurzat tal-priġunieri tal-kamp ta' konċentrament, dan kien speċjalment il-każ fir-rigward tal-manifattura ta' ajruplani tal-ġlied, tankijiet u missili.

Il-biċċa l-kbira tal-gruppi ta' reżistenza ġew mgħaffġa malajr mill-Gestapo. Filwaqt li ġew skoperti l-pjanijiet tal-grupp madwar Karl Burian biex jisplodu l-kwartieri ġenerali tal-Gestapo fi Vjenna, il-grupp importanti madwar il-qassis sussegwentement eżekutat Heinrich Maier irnexxielu jikkuntattja lill-Alleati. Dan l-hekk imsejjaħ grupp Maier-Messner kien kapaċi jibgħat lill-Alleati informazzjoni dwar fabbriki tal-armi fejn ġew manifatturati bombi li jtajru V-1, rokits V-2, tankijiet Tiger u ajruplani (Messerschmitt Bf 109, Messerschmitt Me 163 Komet, eċċ.), informazzjoni li Kien importanti għas-suċċess tal-Operazzjoni Crossbow u l-Operazzjoni Hydra, iż-żewġ missjonijiet preliminari qabel it-tnedija tal-Operazzjoni Overlord. Dan il-grupp ta' reżistenza, li kien f’kuntatt mas-servizz sigriet Amerikan (OSS), dalwaqt ipprovda informazzjoni dwar eżekuzzjonijiet tal-massa u kampijiet ta’ konċentrament bħal Auschwitz. L-għan tal-grupp kien li l-Ġermanja Nażista titlef il-gwerra malajr kemm jista 'jkun u terġa' tistabbilixxi Awstrija indipendenti.

### Okkupazzjoni Alleata
Fit-13 ta' April, 1945, waqt l-Offensiva Sovjetika ta' Vjenna, Vjenna waqgħet f’idejn in-Nazi, ftit qabel il-kollass totali tat-Tielet Reich. Il-qawwiet Alleati li jinvaduhom, partikolarment l-Amerikani, kienu qed jippjanaw l-hekk imsejħa “Operazzjoni Alpine Fortress” ta' fortizza nazzjonali, li kellha tiġi żviluppata fil-biċċa l-kbira fuq art Awstrijaka, fil-muntanji tal-Alpi tal-Lvant. Madankollu, qatt ma mmaterjalizza minħabba l-kollass rapidu tar-Reich.

Karl Renner u Adolf Schärf (Partit Soċjalista tal-Awstrija [Demokratiċi Soċjali u Soċjalisti Rivoluzzjonarji]), Leopold Kunschak (Partit Popolari tal-Awstrija [ex Partit Popolari Soċjali Kristjan]) u Johann Koplenig (Partit Komunista tal-Awstrija) iddikjaraw is-seċessjoni tal-Awstrija mit-Tielet Reich permezz tad-Dikjarazzjoni tal-Indipendenza fis-27 ta' April, 1945 u stabbilixxa gvern proviżorju fi Vjenna taħt il-Kanċillier tal-Istat Renner fl-istess jum, bl-approvazzjoni tal-Armata l-Ħamra u l-appoġġ ta' Joseph Stalin. (Id-data tissejjaħ uffiċjalment l-għeluq tat-tieni repubblika). Fl-aħħar ta' April, il-biċċa l-kbira tal-Punent u n-Nofsinhar tal-Awstrija kienu għadhom taħt il-ħakma Nażista. Fl-1 ta' Mejju, 1945, il-Liġi Kostituzzjonali Federali tal-1920, li kienet ġiet mitmuma mid-dittatur Dollfuss fl-1 ta' Mejju, 1934, reġgħet ġiet iddikjarata valida. In-numru totali ta' mwiet militari Awstrijaċi bejn l-1939 u l-1945 kien ta' 260,000. In-numru totali ta' vittmi Lhud Awstrijaċi tal-Olokawst kien ta' 65,000. Madwar 140,000 Lhudi Awstrijak kienu ħarbu mill-pajjiż bejn l-1938 u l-1939. Eluf ta' Awstrijaċi kienu pparteċipaw f'delitti serji tan-Nazi (mijiet ta' eluf ta' nies mietu fil-kamp ta' konċentrament ta' Mauthausen-Gusen biss), fatt li ġie rikonoxxut uffiċjalment mill-Kanċillier Vranitzky fl-1992.

Wara t-Tieni Gwerra Dinjija, l-Awstrija okkupata mill-Alleati kienet maqsuma f'żoni ta' okkupazzjoni militari. L-Awstrija kienet iggvernata mill-Kummissjoni Alleata għall-Awstrija. Kif stipulat fid-Dikjarazzjoni ta' Moska tal-1943, ġiet innutata differenza sottili fit-trattament tal-Awstrija mill-Alleati.

Il-gvern Awstrijak, magħmul minn soċjal-demokratiċi, konservattivi u komunisti, kien joqgħod fi Vjenna, li kienet imdawra miż-żona Sovjetika. Dan il-gvern Awstrijak ġie rikonoxxut mill-Alleati tat-Tieni Gwerra Dinjija f’Ottubru 1945 minkejja t-tħassib li Karl Renner jista’ jkun pupazz ta' Stalin. Fis-26 ta' Lulju, 1946, il-Parlament Awstrijak għadda l-ewwel liġi tiegħu ta' nazzjonalizzazzjoni u madwar 70 kumpanija tal-minjieri u tal-manifattura ġew ikkonfiskati mill-istat Awstrijak. Il-Ministeru tal-Protezzjoni tal-Proprjetà u l-Ippjanar Ekonomiku (Ministerium für Vermögenssicherung und Wirtschaftsplanung) kien responsabbli mit-tmexxija tal-industriji nazzjonalizzati taħt it-tmexxija tal-Ministru Peter Krauland (partit ÖVP).

### Indipendenza

Fil-15 ta' Mejju, 1955, wara snin ta' negozjati influwenzati mill-Gwerra Bierda, l-Awstrija reġgħet kisbet l-indipendenza sħiħa tagħha billi ffirmat it-Trattat tal-Istat Awstrijak mal-Alleati tat-Tieni Gwerra Dinjija. Fis-26 ta' Ottubru, 1955, it-truppi kollha tal-okkupazzjoni telqu u l-Awstrija ddikjarat in-newtralità permanenti tagħha b’att tal-Parlament. Illum, din il-ġurnata hija l-Jum Nazzjonali Awstrijak, festa pubblika.

L-istatus tat-Tirol kien problema persistenti bejn l-Awstrija u l-Italja. Sal-lum, hemm 20 pjazza differenti fi bliet Awstrijaċi msejħa "Südtiroler Platz" (Pjazza tat-Tirol t'Isfel) b'tifkira tas-suppost telf tat-territorji Awstrijaċi. Atti terroristiċi mill-moviment ta' indipendenza tat-Tirol t'Isfel ġew dokumentati fis-snin ħamsin u sittinijiet Il-gvern nazzjonali Taljan ta grad għoli ta' awtonomija lit-Tirol.

Is-sistema politika tat-Tieni Repubblika hija bbażata fuq il-Kostituzzjoni tal-1920 u l-1929, li reġgħet ġiet introdotta fl-1945. Is-sistema bdiet tiġi kkaratterizzata minn Proporz, li biha l-biċċa l-kbira tal-pożizzjonijiet ta’ importanza politika kienu maqsuma proporzjonalment fost il-membri tas-Soċjal Demokratika Awstrijaka. (SPÖ) u l-Partit Popolari Awstrijak (ÖVP). "Kmamar" tal-gruppi ta' interess bi sħubija obbligatorja (eż., għal ħaddiema, negozjanti, bdiewa) kibru b'mod konsiderevoli fl-importanza u ġeneralment ġew ikkonsultati fil-proċess leġiżlattiv, għalhekk kważi ma għaddiet l-ebda leġiżlazzjoni li ma tirriflettix kunsens mifrux.

Mill-1945, il-gvern twettaq darbtejn minn gvern b'partit wieħed: 1966-1970 (ÖVP) u 1970-1983 (SPÖ). Fil-leġiżlaturi l-oħra kollha, il-gvern kien immexxi minn koalizzjoni kbira li tikkonsisti mill-SPÖ u l-ÖVP jew minn "koalizzjoni żgħira" (waħda minn dawn it-tnejn u partit iżgħar).

Kurt Waldheim, eks Segretarju Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti, ġie elett President tal-Awstrija mill-1986 sal-1992. Huwa kien uffiċjal tal-Wehrmacht fit-Tieni Gwerra Dinjija u kien akkużat b'delitti tal-gwerra.

Wara referendum fl-1994, li fih inkiseb il-kunsens b'maġġoranza ta' żewġ terzi, il-pajjiż sar membru tal-Unjoni Ewropea fl-1 ta' Jannar 1995.

Il-partiti prinċipali SPÖ u ÖVP għandhom fehmiet opposti dwar l-istatus futur ta' non-allinjament militari tal-Awstrija: filwaqt li l-SPÖ jappoġġja pubblikament rwol newtrali, l-ÖVP jippromwovi integrazzjoni aktar b'saħħitha fil-politika tas-sigurtà tal-UE; lanqas sħubija futura fin-NATO mhix eskluża minn xi politiċi tal-ÖVP (eż. Werner Fasslabend (ÖVP) fl-1997). Fir-realtà, l-Awstrija qed tipparteċipa fil-Politika Estera u ta' Sigurtà Komuni tal-UE, impenjata fiż-żamma tal-paċi u t-twaqqif tal-paċi, u saret membru tas-"Sħubija għall-Paċi" tan-NATO; il-kostituzzjoni ġiet emendata skont dan. Minn meta l-Liechtenstein ingħaqad maż-Żona Schengen fl-2011, l-ebda pajjiż ġirien tal-Awstrija ma jwettaq aktar kontrolli fuq il-fruntieri lejha.

## Gvern u politika

Il-Parlament tal-Awstrija huwa bbażat fi Vjenna, il-belt kapitali u l-aktar popolata fil-pajjiż. L-Awstrija saret repubblika demokratika rappreżentattiva federali bil-Liġi Kostituzzjonali Federali tal-1920. Is-sistema politika tat-Tieni Repubblika bid-disa' stati federati tagħha hija bbażata fuq il-Kostituzzjoni tal-1920, emendata fl-1929, li reġgħet ġiet promulgata fl-1 ta' Mejju, 1945.

Il-president tal-Awstrija huwa l-kap tal-istat. Jiġi elett direttament b'vot ta' maġġoranza, bit-tieni rawnd bejn il-kandidati li jiksbu l-aktar voti, jekk ikun meħtieġ. Il-Kanċillier tal-Awstrija huwa l-kap tal-Gvern. Il-president jagħżel lilu u jagħtih il-kompitu li jifforma Gvern ibbażat fuq il-kompożizzjoni partiġġjana tal-kamra t'isfel tal-Parlament.

Il-gvern jista' jitkeċċa b’digriet presidenzjali jew b'mozzjoni ta' sfiduċja fil-kamra t’isfel tal-parlament, in-Nationalrat. Fl-Awstrija, il-votazzjoni għall-elezzjoni tal-president u l-parlament kienet obbligatorja, iżda tneħħa gradwalment bejn l-1982 u l-2004.

Il-parlament Awstrijak huwa magħmul minn żewġ kmamar. Il-kompożizzjoni tan-Nationalrat (183 siġġu) tiġi determinata kull ħames snin (jew meta n-Nationalrat ikun ġie xolt mill-president federali fuq proposta tal-Kanċillier federali, jew min-Nationalrat innifsu) b'elezzjoni ġenerali li fiha ċ-ċittadini kollha ta' aktar minn 16-il sena. snin għandhom id-dritt tal-vot. L-età tal-vot tnaqqset minn 18-il sena fl-2007.

Filwaqt li hemm limitu ġenerali ta' 4% tal-voti għall-partiti kollha fl-elezzjonijiet federali (Nationalratswahlen) biex jipparteċipaw fl-allokazzjoni proporzjonali tas-siġġijiet, għad hemm il-possibbiltà li jiġu elett għal siġġu direttament f'wieħed mit-43 distrett elettorali reġjonali ( Direktmandat).

In-Nationalrat hija l-kamra dominanti fil-proċess leġiżlattiv fl-Awstrija. Madankollu, il-kamra superjuri tal-parlament, il-Bundesrat, għandha dritt ta' veto limitat (in-Nationalrat jista', kważi fil-każijiet kollha, finalment japprova l-abbozz rispettiv bit-tieni vot; dan huwa magħruf bħala Beharrungsbeschluss, litteralment "vot ta' persistenza"). Konvenzjoni kostituzzjonali, imsejħa Österreich-Konvent, issejħet fit-30 ta' Ġunju, 2003, biex tikkunsidra riformi fil-kostituzzjoni, iżda naqset milli tipproduċi proposta li tikkmanda maġġoranza ta' żewġ terzi fin-Nationalrat, il-marġni meħtieġ għal emendi jew riformi. kostituzzjonali.

Filwaqt li l-Parlament bikamerali u l-Gvern jikkostitwixxu l-fergħat leġiżlattivi u eżekuttivi, rispettivament, il-qrati huma t-tielet fergħa tas-setgħat tal-istat Awstrijak. Il-Qorti Kostituzzjonali (Verfassungsgerichtshof) teżerċita influwenza konsiderevoli fuq is-sistema politika minħabba s-setgħa tagħha li tinvalida liġijiet u ordinanzi li ma jikkonformawx mal-kostituzzjoni. Mill-1995, il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea tista' tħassar id-deċiżjonijiet Awstrijaċi fil-kwistjonijiet kollha definiti fil-liġi tal-Unjoni Ewropea. L-Awstrija timplimenta wkoll id-deċiżjonijiet tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem, peress li l-Konvenzjoni Ewropea dwar id-Drittijiet tal-Bniedem hija parti mill-kostituzzjoni Awstrijaka.

### Is-sistema politika
L-Awstrija hija repubblika parlamentari federali b’kap tal-gvern - il-Kanċillier - u kap tal-istat - il-President. Il-pajjiż hu magħmul minn disa' stati (*Bundesländer*).  Il-gvernijiet reġjonali u federali t-tnejn li huma jeżerċitaw setgħa eżekuttiva. Il-Parlament Federali jikkonsisti minn żewġt ikmamar: il-Kamra Inferjuri (*Nationalrat*) - eletta direttament - u l-Kamra Superjuri (*Bundesrat*) - eletta mill-parlamenti reġjonali.

### Relazzjonijiet barranin

It-Trattat tal-Istat tal-Awstrija tal-1955 temm l-okkupazzjoni tal-Awstrija wara t-Tieni Gwerra Dinjija u rrikonoxxa lill-Awstrija bħala stat indipendenti u sovran. Fis-26 ta' Ottubru, 1955, l-Assemblea Federali approvat artikolu kostituzzjonali li fih "l-Awstrija tiddikjara bir-rieda tagħha n-newtralità perpetwu tagħha." It-tieni taqsima ta' din il-liġi kienet tgħid li “fil-futur l-Awstrija mhux se tingħaqad ma' ebda alleanza militari u mhux se tippermetti t-twaqqif ta' bażijiet militari barranin fit-territorju tagħha”. Minn dak iż-żmien 'l hawn, l-Awstrija bbażat il-politika barranija tagħha fuq in-newtralità, iżda b'mod differenti min-newtralità tal-Isvizzera.

L-Awstrija bdiet tevalwa mill-ġdid id-definizzjoni tagħha ta' newtralità wara l-waqgħa tal-Unjoni Sovjetika, billi tat drittijiet ta' titjiriet fuq l-art għall-azzjoni sanzjonata min-NU kontra l-Iraq fl-1991, u mill-1995, żviluppat parteċipazzjoni fil-Politika Estera u ta' Sigurtà Komuni tal-UE. Fl-1995 ukoll, ingħaqad mas-Sħubija tan-NATO għall-Paċi u sussegwentement ipparteċipa f'missjonijiet taż-żamma tal-paċi fil-Bosnja. Sadanittant, l-unika parti tal-Liġi Kostituzzjonali tal-1955 dwar in-Newtralità li għadha kompletament valida hija li ma tippermettix bażijiet militari barranin fl-Awstrija.

L-Awstrija tagħti importanza kbira lill-parteċipazzjoni tagħha fl-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiċi u organizzazzjonijiet ekonomiċi internazzjonali oħra, u kellha rwol attiv fl-Organizzazzjoni għas-Sigurtà u l-Kooperazzjoni fl-Ewropa (OSKE). Bħala Stat Parteċipanti tal-OSKE, l-impenji internazzjonali tal-Awstrija huma soġġetti għal monitoraġġ taħt il-mandat tal-Kummissjoni ta' Ħelsinki tal-Istati Uniti.

### Militari

Il-persunal tal-Forzi Armati Awstrijaċi (Bundesheer) jiddependi prinċipalment fuq is-servizz militari obbligatorju. L-irġiel kollha li laħqu tmintax-il sena u huma meqjusa bħala tajbin iridu jlestu servizz militari obbligatorju ta' sitt xhur, segwit minn obbligu ta' riżerva ta' tmien snin. Kemm l-irġiel kif ukoll in-nisa fl-età ta' sittax-il sena huma eliġibbli għal servizz volontarju. L-oġġezzjoni ta' kuxjenza hija legalment aċċettabbli u dawk li jsostnu dan id-dritt huma mitluba jlestu servizz ċivili istituzzjonalizzat ta' disa' xhur minflok. Mill-1998, voluntiera nisa tħallew isiru suldati professjonali.

Is-setturi ewlenin tal-Bundesheer huma l-Forzi Konġunti (Streitkräfteführungskommando, SKFüKdo) li jikkonsistu mill-Forzi tal-Art (Landstreitkräfte), il-Forzi tal-Ajru (Luftstreitkräfte), il-Missjonijiet Internazzjonali (Internationale Einsätze) u l-Forzi Speċjali (Spezialeintte Defense Kmand), flimkien mal-Kmand tal-Appoġġ tal-Joäfükräfte. . Missjoni (Kommando). Einsatzunterstützung; KdoEU) u Ċentru ta' Appoġġ għall-Kmand Konġunt (Führungsunterstützungszentrum; FüUZ). L-Awstrija hija pajjiż mingħajr baħar u m'għandha l-ebda marina.

Fl-2012, l-infiq tad-difiża tal-Awstrija ammontat għal madwar 0.8 % tal-PGD tagħha. L-armata bħalissa għandha madwar 26,000 suldat, li minnhom madwar 12,000 huma reklutati. Bħala kap tal-istat, il-president Awstrijak nominalment huwa l-kap kmandant tal-Forzi Armati. Il-kmand tal-Forzi Armati Awstrijaċi huwa eżerċitat mill-Ministru tad-Difiża, minn Mejju 2020: Klaudia Tanner.

Sa mit-tmiem tal-Gwerra Bierda u, aktar importanti minn hekk, it-tneħħija tal-“Purtiera tal-Ħadid” ta' qabel u mgħasses ħafna li kienet tifred lill-Awstrija mill-ġirien tagħha tal-Blokk tal-Lvant (l-Ungerija u dik li qabel kienet iċ-Ċekoslovakkja), il-militar Awstrijak ilu jgħin lill-gwardji tal-fruntiera Awstrijaċi jippruvaw. biex jipprevjenu qsim tal-fruntieri minn immigranti illegali. Din l-assistenza ġiet fi tmiemha meta l-Ungerija u s-Slovakkja ssieħbu fiż-Żona Schengen tal-UE fl-2008, u b'mod effettiv abolixxew il-kontrolli "interni" tal-fruntieri bejn l-istati tat-trattat. Xi politiċi talbu għal estensjoni ta' din il-missjoni, iżda l-legalità ta' din hija ikkontestata ħafna. Skont il-kostituzzjoni Awstrijaka, il-forzi armati jistgħu jiġu skjerati biss f'numru limitat ta' każijiet, prinċipalment biex jiddefendu l-pajjiż u jassistu f'każijiet ta' emerġenzi nazzjonali, bħal wara diżastri naturali. Jistgħu jintużaw biss eċċezzjonalment bħala forzi awżiljarji tal-pulizija.

Fil-qafas tal-istatus awto-dikjarat tagħha ta' newtralità permanenti, l-Awstrija għandha tradizzjoni li tipparteċipa f'missjonijiet ta' żamma tal-paċi u umanitarji oħra mmexxija min-NU. L-Unità ta' Ħelsien f'Diżastri tal-Forzi Awstrijaċi (AFDRU), b'mod partikolari, unità kollha voluntiera b'rabtiet mill-qrib ma' speċjalisti ċivili (eż. dawk li jimmaniġġjaw il-klieb tas-salvataġġ) tgawdi minn reputazzjoni bħala unità SAR veloċi (il-ħin standard ta' skjerament huwa ta' 10 sigħat) u effiċjenti. Kontinġenti akbar tal-forzi Awstrijaċi bħalissa huma skjerati fil-Bosnja u l-Kosovo. Skont l-Indiċi tal-Paċi Globali tal-2024, l-Awstrija hija t-tielet l-iktar pajjiż paċifiku fid-dinja.


File:Bataillon de la garde autrichienne.jpg|Kumpanija tal-Gwardja Awstrijaka waqt il-parata ta' Jum il-Bastilja
File:VFR Ostösterreich Allentsteig 5845679463.jpg|Allentsteig (157 km²) hija l-akbar żona ta' taħriġ fl-Awstrija.
File:Zeltweg und Umgebung von Norden Panorama.jpg|Bażi tal-Ajru ta' Zeltweg
File:Jägerbataillon 17 (9082965145).jpg|Suldati tas-17-il Battaljun tal-Infanteria waqt manuvra
File:Pioniere beim Brueckenbau 1.jpg|Inġiniera mit-2 Battaljun tal-Inġinier jibnu pont waqt wirja fil-belt ta' Salzburg
File:Radpanzer Pandur (5054184982).jpg|Taħriġ għall-kontroll tal-folla u l-irvellijiet
File:Kampfpanzer Leopard 2A4, KPz 4.JPG|Vettura ta' rkupru Leopard 2 u M88 tal-14-il Battaljun tat-Tank
File:Austrian forces at Combined Resolve II (14236022975).jpg|Paratroopers tal-25 Battaljun tal-Infanteria
File:Mitrovica tank.jpg|KFOR - MSU Pandur I ħdejn il-Pont il-Ġdid, f'Mitrovica, il-Kosovo. (2011).
File:An Austrian Army transport truck trailer unit drives through military checkpoint hauling wood boards for use in humanitarian rebuilding efforts in Bosnia-Herzegovina. The Austrians - DPLA - aae67c0146924bb4679975d47ebe5f64.jpeg|Trakk tat-trasport li jġorr pjanċi tal-injam għall-użu fi sforzi ta' rikostruzzjoni umanitarja fil-Bożnja u Ħerzegovina


### Diviżjoni amministrattiva
L-Awstrija hi maqsuma f'disa' stati federali (bil-Ġermaniż: *Bundesland*, plural: *Bundesländer*) li mbagħad huma maqsumin f'84 distrett (*Bezirk* plural *Bezirke*) u 15-il Belt għandhom Statut Awtonomu (*Statutarstadt*, plural *Statutarstädte*). L-84 distrett huma maqsumin f'2,381 Komun (*Gemeinde*, plural *Gemeinden*).

## Il-kummerċ u l-ekonomija
L-aktar setturi importanti tal-ekonomija tal-Awstrija fl-2018 kienu l-kummerċ bl-ingrossa u bl-imnut, it-trasport, l-akkomodazzjoni u s-servizzi tal-ikel (22.9 %), l-industrija (22 %) u l-amministrazzjoni pubblika, id-difiża, l-edukazzjoni, is-saħħa tal-bniedem u l-attivitajiet ta' xogħol soċjali (17.3 %).

Il-kummerċ fl-UE jammonta għal 71 % tal-esportazzjonijiet tal-Awstrija (il-Ġermanja 30 %, l-Italja 6 % u s-Slovakkja 5 %), filwaqt li barra mill-UE 6 % jmorru fl-Istati Uniti u 5 % fl-Iżvizzera.

F’termini ta’ importazzjonijiet, 78 % jiġu minn Stati Membri tal-UE (il-Ġermanja 41 %, l-Italja 6 % u ċ-Ċekja u n-Netherlands 4 %), filwaqt li barra mill-UE 4 % jiġu mill-Iżvizzera u 3 % miċ-Ċina.

## L-Awstrija fl-UE

Hemm 18-il membru tal-Parlament Ewropew mill-Awstrija.

Fil-Kunsill tal-UE, il-ministri nazzjonali jiltaqgħu b'mod regolari biex jadottaw il-liġijiet tal-UE u jikkoordinaw il-politiki. Il-laqgħat tal-Kunsill jattendu għalihom regolarment rappreżentanti mill-gvern Awstrijak, skont il-qasam ta' politika li jkun qed jiġi indirizzat.

Il-Kunsill tal-UE m’għandux persuna waħda permanenti bħala President (bħal pereżempju, il-Kummissjoni jew il-Parlament). Minflok, ix-xogħol jitmexxa mill-pajjiż li jkollu l-Presidenza tal-Kunsill, li jinbidel kull sitt xhur.

Matul dawn is-sitt xhur, il-ministri mill-gvern ta’ dak il-pajjiż jippresiedu u jgħinu jiddeterminaw l-aġenda tal-laqgħat tal-Kunsill f’kull qasam ta’ politika, u jiffaċilitaw id-djalogu ma’ istituzzjonijiet oħra tal-UE.

Dati tal-Presidenzi Awstrijaċi:

Lul-Diċ 1998 | Jan-Ġun 2006 | Lul-Diċ 2018

Il-Kummissarju nominat mill-Awstrija għall-Kummissjoni Ewropea huwa Johannes Hahn, li hu responsabbli għall-Baġit u l-Amministrazzjoni.

Il-Kummissjoni hija rrappreżentata f’kull pajjiż tal-UE minn uffiċċju lokali, imsejjaħ “rappreżentanza”.

L-Awstrija għandha 12-il rappreżentant fil-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew. Dan il-korp konsultattiv - li jirrappreżenta lil dawk li jħaddmu, il-ħaddiema u gruppi oħra ta’ interess - huwa kkonsultat dwar il-liġijiet proposti, biex ikun hemm idea aħjar tal-bidliet possibbli tas-sitwazzjonijiet soċjali u tax-xogħol fil-pajjiżi membri.

L-Awstrija għandha 12-il rappreżentant fil-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni, l-assemblea tal-UE tar-rappreżentanti reġjonali u lokali. Dan il-korp konsultattiv jiġi kkonsultat dwar il-liġijiet proposti, biex jiżgura li dawn il-liġijiet iqisu l-perspettiva minn kull reġjun tal-UE.

L-Awstrija tikkomunika wkoll mal-istituzzjonijiet tal-UE permezz tar-rappreżentanza permanenti tagħha fi Brussell. Bħala l-“ambaxxata għall-UE” tal-Awstrija, il-kompitu ewlieni tagħha huwa li tiżgura li l-interessi u l-politiki tal-pajjiż huma segwiti b’mod effettiv kemm jista’ jkun fl-UE.

L-ammont li jħallas kull pajjiż tal-UE fil-baġit tal-UE huwa kkalkulat b’mod ġust, skont il-mezzi. Aktar ma tkun kbira l-ekonomija tal-pajjiż, aktar iħallas – u viċi versa. L-għan tal-baġit tal-UE mhuwiex li jipprova jqassam mill-ġdid il-ġid, iżda pjuttost jiffoka fuq il-ħtiġijiet tal-Ewropej b’mod ġenerali. 

Ċifri tal-2018 għall-Awstrija 
* Nefqa totali tal-UE fl-Awstrija – €1.953 biljun (ekwivalenti għal 0.51 % tal-ekonomija Awstrijaka)
* Kontribuzzjoni totali għall-baġit tal-UE – €3.277 biljun (ekwivalenti għal 0.85 % tal-ekonomija Awstrijaka)

Il-flus imħallsa fil-baġit tal-UE mill-Awstrija jgħinu biex jiġu ffinanzjati programmi u proġetti fil-pajjiżi kollha tal-UE - bħall-bini ta’ toroq, is-sussidjar ta’ riċerkaturi u l-ħarsien tal-ambjent.

## Ġeografija

L-Awstrija hija pajjiż predominantement muntanjuż minħabba l-pożizzjoni tagħha fl-Alpi. L-Alpi Ċentrali tal-Lvant, l-Alpi tal-Ġebla tal-franka tat-Tramuntana u l-Alpi tal-Ġebla tal-franka tan-Nofsinhar jinsabu parzjalment fl-Awstrija. Mill-erja totali tal-Awstrija (83,871 km² jew 32,383 sq mi), madwar kwart biss jistgħu jitqiesu bħala baxxi, u 32% biss tal-pajjiż huwa taħt il-500 metru (1,640 pied). L-Alpi tal-Punent tal-Awstrija jċedu l-artijiet baxxi u l-pjanuri fil-parti tal-Lvant tal-pajjiż.

L-Awstrija tinsab bejn latitudnijiet 46° u 49° N u lonġitudnijiet 9° u 18° E.

Jista' jinqasam f'ħames żoni, l-akbar huma l-Alpi tal-Lvant, li jagħmlu 62% taż-żona totali tal-pajjiż. L-għoljiet Awstrijaċi fil-bażi ta' l-Alpi u l-Karpazji jammontaw għal madwar 12% u l-għoljiet fil-lvant u ż-żoni madwar il-periferija tar-reġjun ta' Pannoni t'isfel jammontaw għal madwar 12% tal-massa kontinentali totali. It-tieni l-akbar żona muntanjuża (ħafna inqas mill-Alpi) tinsab fit-tramuntana. Magħruf bħala l-Plateau tal-Granit Awstrijak, jinsab fiż-żona ċentrali tal-Massif tal-Boemja u jirrappreżenta 10% tal-Awstrija. Il-parti Awstrijaka tal-Baċir ta' Vjenna tikkostitwixxi l-4 % li jifdal.

Fitoġeografikament, l-Awstrija tappartjeni għall-provinċja tal-Ewropa Ċentrali tar-Reġjun Ċirkumboreal fi ħdan ir-Renju Boreali. Skont il-WWF, it-territorju tal-Awstrija jista 'jinqasam f'erba' ekoreġjuni: il-foresti mħallta tal-Ewropa Ċentrali, il-foresti mħallta Pannonjani, il-foresti mħallta u tal-koniferi Alpini, u l-foresti b'weraq wiesa 'tal-Ewropa tal-Punent. L-Awstrija kellha punteġġ medju tal-Indiċi tal-Integrità tal-Pajsaġġ tal-Foresti fl-2018 ta' 3.55/10, u kklassifikaha fil-149 post globalment minn 172 pajjiż.

### Klima

Il-biċċa l-kbira tal-Awstrija tinsab fiż-żona tal-klima kiesħa/temperata, fejn jippredominaw ir-riħ umdi tal-punent. Bi kważi tliet kwarti tal-pajjiż iddominat mill-Alpi, il-klima alpina hija predominanti. Fil-Lvant, fil-Pjanura Pannonia u tul il-Wied tad-Danubju, il-klima turi karatteristiċi kontinentali b'inqas xita miż-żoni alpini. Għalkemm l-Awstrija hija kiesħa fix-xitwa (-10 sa 0 °C), it-temperaturi tas-sajf jistgħu jkunu relattivament għoljin, b'temperaturi medji madwar 25 °C u temperatura massima ta '40.5 °C (105 °F) f'Awwissu 2013.

Skont il-klassifikazzjoni tal-klima Köppen, l-Awstrija għandha t-tipi ta' klima li ġejjin: oċeaniku (Cfb), kontinentali umdu bi sjuf sħan u kesħin (Dfb), subartiku/subalpina (Dfc), tundra/alpina (ET) u ice sheet (EF ) . Madankollu, huwa importanti li wieħed jinnota li l-Awstrija tista 'tesperjenza xtiewi kesħin ħafna u ħorox, iżda ħafna mill-ħin huma kesħin bħal dawk f'żoni tal-klima kemmxejn komparabbli, pereżempju fin-Nofsinhar tal-Iskandinavja jew tal-Lvant tal-Ewropa. Barra minn hekk, f'altitudni ogħla, is-sjuf għandhom tendenza li jkunu konsiderevolment aktar kesħin milli f'widien/altitudni aktar baxxi. Il-klimi subartiċi u tat-tundra li jidhru madwar l-Alpi huma ħafna aktar sħan fix-xitwa milli huwa normali x'imkien ieħor minħabba l-influwenza oċeanika f'din il-parti tal-Ewropa.

## Ekonomija

L-Awstrija b'mod konsistenti tikklassifika ħafna f'termini ta' PGD per capita, minħabba l-ekonomija industrijalizzata ħafna tagħha u l-ekonomija soċjali tas-suq żviluppata tajjeb. Sas-snin tmenin, ħafna mill-akbar kumpaniji industrijali tal-Awstrija ġew nazzjonalizzati; Madankollu, f'dawn l-aħħar snin, il-privatizzazzjoni naqqset il-parteċipazzjoni tal-istat għal livell komparabbli ma' dak ta' ekonomiji Ewropej oħra. Il-movimenti tax-xogħol huma partikolarment influwenti u jinfluwenzaw ħafna l-politika tax-xogħol u d-deċiżjonijiet relatati mal-espansjoni tal-ekonomija. Flimkien ma' industrija żviluppata ħafna, it-turiżmu internazzjonali huwa l-aktar parti importanti tal-ekonomija tal-Awstrija.

Il-Ġermanja storikament kienet l-akbar sieħeb kummerċjali tal-Awstrija, u għamlitha vulnerabbli għal bidliet rapidi fl-ekonomija Ġermaniża. Minn mindu l-Awstrija saret stat membru tal-Unjoni Ewropea, kisbet rabtiet eqreb ma' ekonomiji oħra tal-UE. Is-sħubija fl-UE ġibdet influss ta' investituri barranin attirati mill-aċċess tal-Awstrija għas-suq uniku Ewropew u l-prossimità tal-ekonomiji aspiranti tal-Unjoni Ewropea. It-tkabbir tal-PGD laħaq it-3.3% fl-2006. Mill-inqas 67% tal-importazzjonijiet tal-Awstrija ġejjin minn stati membri oħra tal-Unjoni Ewropea.

Il-kriżi finanzjarja tal-2007-2008 affettwat ukoll l-ekonomija tal-Awstrija b'modi oħra. Pereżempju, wassal biex il-gvern jixtri Hypo Alpe-Adria-Bank International f'Diċembru 2009 għal euro 1 minħabba diffikultajiet ta' kreditu, u b'hekk elimina l-1.63 biljun euro ta' BayernLB. Minn Frar 2014, is-sitwazzjoni tal-HGAA ma kinitx ġiet solvuta, u dan wassal lill-Kanċillier Werner Faymann biex iwissi li l-falliment tagħha jkun komparabbli mal-każ Creditanstalt tal-1931.

Fis-16 ta' Novembru, 2010, l-Awstrija indikat li ma kinitx se tħallas il-ħlas ta' Diċembru tal-kontribuzzjoni tagħha għall-bailout tal-UE tal-Greċja, u ċċitata l-aggravar sostanzjali tas-sitwazzjoni tad-dejn Grieg u l-inkapaċità apparenti tal-Greċja li tgħolli l-livell ta' prosekuturi tad-dħul li kien wiegħed qabel. .

Mill-waqgħa tal-komuniżmu, il-kumpaniji Awstrijaċi kienu atturi u konsolidaturi pjuttost attivi fl-Ewropa tal-Lvant. Bejn l-1995 u l-2010, tħabbru 4,868 għaqda u akkwist b'valur totali magħruf ta' 163 biljun ewro bil-parteċipazzjoni ta' kumpaniji Awstrijaċi. L-akbar tranżazzjonijiet bil-parteċipazzjoni ta' kumpaniji Awstrijaċi kienu: l-akkwist tal-Bank Austria minn HypoVereinsbank għal 7.8 biljun euro fl-2000, l-akkwist ta' Porsche Holding Salzburg minn Volkswagen Group għal 3.6 biljun ewro fl-2009, u l-akkwist ta' Banca Comercială Română minn Erste Group għal 3.7 biljun ewro fl-2005.

It-turiżmu fl-Awstrija jirrappreżenta kważi 9% tal-prodott gross domestiku tiegħu. Fl-2007, l-Awstrija kklassifikat fid-9 post fid-dinja fl-irċevuti tat-turiżmu internazzjonali, bi 18.9 biljun dollaru Amerikan. Fil-wasliet ta’ turisti internazzjonali, l-Awstrija kklassifikat fit-12-il post b’20.8 miljun turist.

### Infrastruttura u riżorsi naturali

Fl-1972, il-pajjiż beda l-bini ta' impjant tal-enerġija nukleari biex jipproduċi l-elettriku f’Zwentendorf, fuq ix-Xmara Danubju, wara vot unanimu fil-parlament. Madankollu, fl-1978, referendum ivvota madwar 50.5% kontra l-enerġija nukleari u 49.5% favur, u l-parlament sussegwentement għadda b'mod unanimu liġi li tipprojbixxi l-użu tal-enerġija nukleari biex tiġġenera l-elettriku, għalkemm l-impjant tal-enerġija nukleari kien diġà tlesta.

L-Awstrija bħalissa tipproduċi aktar minn nofs l-elettriku tagħha permezz tal-idroenerġija. Flimkien ma' sorsi oħra ta' enerġija rinnovabbli, bħall-enerġija mir-riħ, l-enerġija solari u l-bijomassa, il-provvista ta' elettriku minn enerġija rinnovabbli tammonta għal 62.89 fil-mija.

Meta mqabbla mal-biċċa l-kbira tal-pajjiżi Ewropej, l-Awstrija hija ekoloġikament mogħnija tajjeb. Il-bijokapaċità tagħha (jew il-kapital naturali bijoloġiku) hija aktar mid-doppju tal-medja dinjija: fl-2016, l-Awstrija kellha 3.8 ettari globali ta' bijokapaċità għal kull persuna fit-territorju tagħha, meta mqabbla mal-medja dinjija ta' 1.6 ettari globali għal kull persuna. Minflok, fl-2016 użaw 6.0 ettari globali ta' bijokapaċità, li hija ekwivalenti għall-impronta tal-konsum ekoloġiku tal-Awstrija. Dan ifisser li l-Awstrijaċi jużaw madwar 60% aktar bijokapaċità milli fiha l-Awstrija. Bħala riżultat, l-Awstrija għandha defiċit ta' bijokapaċità.

## Demografija

Il-popolazzjoni tal-Awstrija kienet stmata għal 9,170,647 minn April 2024 minn Statistik Austria. Il-popolazzjoni tal-kapitali, Vjenna, taqbeż iż-2 miljuni, li tirrappreżenta madwar kwart tal-popolazzjoni tal-pajjiż. Hija magħrufa għall-offerta kulturali tagħha u l-livell għoli ta’ għajxien tagħha.

Vjenna hija l-akbar belt fil-pajjiż. Imiss Graz, b'291,007 abitant, segwit minn Linz (206,604), Salzburg (155,031), Innsbruck (131,989) u Klagenfurt (101,303). Il-bliet l-oħra kollha għandhom inqas minn 100,000 abitant.

Skont l-Uffiċċju tal-Istatistika Awstrijak, fil-bidu tal-2024 kien hemm 1.8 miljun residenti mwielda barra l-Awstrija, li jikkorrispondu għal 22.3% tal-popolazzjoni totali. Hemm aktar minn 620,100 dixxendent ta' immigranti mwielda barra l-pajjiż.

It-Torok jiffurmaw wieħed mill-akbar gruppi etniċi fl-Awstrija, b'madwar 350,000 ruħ. Madankollu, minħabba xejriet riċenti ta' migrazzjoni, in-numru ta' ċittadini Rumeni qabeż in-numru ta' ċittadini Torok fil-pajjiż. Flimkien, is-Serbi, il-Kroati, il-Bosnijaċi, il-Maċedonjani u s-Sloveni jiffurmaw madwar 5.1% tal-popolazzjoni totali tal-Awstrija. Il-Kunsill tal-Ewropa jistma li madwar 25,000 ruħ Roma jgħixu fl-Awstrija.

Ir-rata ta' fertilità totali (TFR) fl-2017 kienet stmata għal 1.52 tifel u tifla mwielda għal kull mara, taħt ir-rata ta' sostituzzjoni ta' 2.1, u tibqa' konsiderevolment aktar baxxa mill-quċċata ta' 4.83 tifel u tifla mwielda għal kull mara fl-1873. Fl-2015, 42.1% tat-twelid kellhom nisa waħedhom. L-Awstrija kellha l-14-il l-aktar popolazzjoni anzjana fid-dinja fl-2020, b’età medja ta’ 44.5 sena. L-istennija tal-ħajja fl-2016 kienet stmata għal 81.5 snin (78.9 snin għall-irġiel, 84.3 snin għan-nisa).

Skont stimi tal-Uffiċċju Nazzjonali tal-Istatistika tal-Awstrija, il-popolazzjoni se tiżdied għal 10.55 miljun ruħ fl-2080 minħabba l-immigrazzjoni.

### Lingwa

Il-lingwa uffiċjali tal-Awstrija kienet il-Ġermaniż mill-1920, skont l-artikolu 8 tal-kostituzzjoni tagħha tal-istess sena. Awstrijak Ġermaniż jew Awstrijak (varjetà ta' Standard High German) huwa komunement miktub fl-Awstrija u t-Taljan t'Isfel Tirol, ġie standardizzat fl-Awstrija peress li l-Ministeru tal-Edukazzjoni, Xjenza u Riċerka ppubblika l-Österreichisches Wörterbuch fl-1951, għalkemm huwa Prinċipalment użat biss fl-edukazzjoni, pubblikazzjonijiet, reklami u websajts. Madankollu, il-lingwi mitkellma komuni de facto tal-Awstrija mhumiex il-Ġermaniż Awstrijak mgħallma fl-iskejjel, iżda d-djaletti tal-Bavarja u tal-Alemann: żewġ lingwi lokali tal-Ġermaniż Għoli jew ġabra ta' djaletti bi gradi differenti ta' diffikultà biex jinftiehmu bejn iva, kif ukoll minn kelliema ta' djaletti Ġermaniżi mhux Awstrijaċi. B'kollox, il-lingwi jew id-djaletti Ġermaniżi huma mitkellma b'mod nattiv minn 88.6% tal-popolazzjoni, li tinkludi 2.5% taċ-ċittadini mwielda Ġermaniża residenti fl-Awstrija, segwiti mit-Tork (2.28%), Serb (2.21%), Kroat (1.63%). , Ingliż (0.73%), Ungeriż (0.51%), Bosnijan (0.43%), Pollakk (0.35%), Albaniż (0.35%), Sloven (0.31%), Ċek (0.22%), Għarbi (0.22%) u Rumen (0.21%).

L-istat federali Awstrijak ta' Carinthia huwa d-dar ta' minoranza indiġena sinifikanti li titkellem bl-Isloven, filwaqt li fl-istat federali l-aktar tal-Lvant, Burgenland (li qabel kienet parti mill-parti Ungeriża tal-Awstrija-Ungerija), hemm minoranzi sinifikanti li jitkellmu bl-Ungeriż u l-Kroat. Il-Kroat, l-Ungeriż u s-Sloven tal-Burgenland huma wkoll rikonoxxuti bħala lingwi uffiċjali flimkien mal-Ġermaniż f'partijiet ta' Carinthia u Burgenland.

Skont dejta taċ-ċensiment ippubblikata mill-Uffiċċju tal-Istatistika Awstrijak fl-2001, totalta'ta’ 710,926 barrani għexu fl-Awstrija. Minn dawn, l-akbar numru minnhom huma 283,334 barrani mill-ex Jugoslavja (li minnhom 135,336 jitkellmu Serb, 105,487 Kroat, 31,591 Bosnijan, jiġifieri, 272,414 kelliema nattivi residenti fl-Awstrija b'kollox, flimkien ma' 6,902 kelliema Sloven4,018 u Maċedonja).

### Gruppi etniċi
Storikament, qabel l-1945, l-Awstrijaċi kienu meqjusa bħala Ġermaniżi etniċi u kienu jqisu lilhom infushom bħala tali, għalkemm din l-identità nazzjonali ġiet sfidata min-nazzjonaliżmu Awstrijak fl-għexieren ta' snin wara t-tmiem tal-Ewwel Gwerra Dinjija u aktar u aktar wara t-Tieni Gwerra Dinjija. L-Awstrija kienet parti mill-Lvant ta' Franza (ir-Renju tal-Ġermanja) u l-Imperu Ruman Qaddis tan-Nazzjon Ġermaniż mill-996 sal-1806 u kienet parti mill-Konfederazzjoni Ġermaniża, konfederazzjoni laxka ta’ 39 stat sovran li prinċipalment jitkellmu bil-Ġermaniż, mill-1815 sal-gwerra Austro. -Prussian fl-1866, li rriżulta fix-xoljiment tal-Konfederazzjoni Ġermaniża u l-ħolqien tal-Konfederazzjoni tal-Ġermanja tat-Tramuntana mmexxija mill-Prussja u eskluża l-Awstrija. Fl-1871, il-Ġermanja twaqqfet bħala stat-nazzjon, l-Awstrija ma kinitx parti minnha. Wara l-Ewwel Gwerra Dinjija u x-xoljiment tal-monarkija Awstrijaka, il-politiċi fir-repubblika l-ġdida ddikjaraw li isimha se jkun "Deutschösterreich" (Repubblika tal-Ġermanja-Awstrija) u li kienet parti mir-Repubblika Ġermaniża. L-unifikazzjoni taż-żewġ pajjiżi kienet ipprojbita mit-Trattat ta' Saint-Germain-en-Laye tal-1919 bħala waħda mill-kundizzjonijiet imposti mill-alleati rebbieħa tal-Ewwel Gwerra Dinjija fuq in-nazzjon megħlub, biex jiġi evitat il-ħolqien ta' stat territorjalment Ġermaniż. . estensiva. Fl-1938, l-Awstrija saret parti mill-Ġermanja Nażista. Wara l-ġrajjiet tat-Tieni Gwerra Dinjija u n-Nażiżmu, l-Awstrija ddikjarat l-indipendenza tagħha mill-Ġermanja fis-27 ta' April, 1945 u l-identità nazzjonali Awstrijaka ilha popolari fl-Awstrija minn dakinhar, u llum l-Awstrijaċi ma jqisux lilhom infushom bħala Ġermaniżi iżda Awstrijaċi.

Illum, l-Awstrijaċi jistgħu jiġu deskritti bħala nazzjonalità jew bħala grupp etniku Ġermaniku omoġenju, li huwa relatat mill-qrib mal-Ġermaniżi ġirien, l-abitanti tal-Liechtenstein u l-Isvizzeri li jitkellmu bil-Ġermaniż. Illum, 91.1% tal-popolazzjoni jqisu lilhom infushom etnikament Awstrijaċi.

It-Torok huma l-akbar grupp ta' immigranti fl-Awstrija, segwiti mill-qrib mis-Serbi. Is-Serbi jiffurmaw wieħed mill-akbar gruppi etniċi fl-Awstrija, li jammontaw għal madwar 300,000 ruħ. Storikament, l-immigranti Serbi marru lejn l-Awstrija fi żmien l-Imperu Awstro-Ungeriż, meta Vojvodina kienet taħt kontroll imperjali. Wara t-Tieni Gwerra Dinjija, in-numru ta' Serbi reġa' kiber u llum il-komunità hija kbira ħafna. Is-Soċjetà Serba Awstrijaka twaqqfet fl-1936. Illum, is-Serbi fl-Awstrija jinsabu prinċipalment fi Vjenna, Salzburg u Graz.

Mill-bqija tal-popolazzjoni Awstrijaka ta' oriġini mhux Awstrijaka, ħafna ġejjin minn pajjiżi ġirien, speċjalment dawk li qabel kienu l-pajjiżi tal-Blokk tal-Lvant. Ħaddiema barranin (Gastarbeiter) u d-dixxendenti tagħhom, kif ukoll refuġjati mill-gwerer Jugoslavi u kunflitti oħra, jiffurmaw ukoll minoranza sinifikanti fl-Awstrija. Mill-1994, ir-Roma u s-Sinti kienu minoranza etnika rikonoxxuta uffiċjalment fl-Awstrija.

Huwa stmat li bejn 13,000 u 40,000 Sloven fl-istat federali Awstrijak ta' Carinthia (is-Sloveni ta' Karintja), kif ukoll Kroati (madwar 30,000) u Ungeriżi fil-Burgenland ġew rikonoxxuti bħala minoranza u kellhom drittijiet speċjali wara t-Trattat tal-Istat Awstrijak (Staatsvertrag) minn 1955.

### Reliġjon

L-Awstrija kienet storikament pajjiż Kattoliku Ruman qawwi bħala ċ-ċentru tal-monarkija tal-Habsburg, li ddefendiet il-Kattoliċiżmu Ruman. Għalkemm fis-seklu 16 ħafna Awstrijaċi kkonvertew għal denominazzjonijiet oħra (luteraniżmu, b'mod partikolari) hekk kif ir-Riforma Protestanta (li bdiet fl-1517) infirxet madwar l-Ewropa, l-Habsburgi ppromulgaw miżuri ta' Kontra-Riforma sa mill-1527 u rrepressiw bl-aħrax l-evanġeliżmu Awstrijak; minoranza biss ta' Awstrijaċi baqgħu Protestanti. Mill-inqas mis-sebgħinijiet, ftit għexieren ta' snin wara l-waqgħa tal-monarkija tal-Habsburg u t-trasformazzjoni tal-Awstrija f'repubblika federali, kien hemm tnaqqis kontinwu tal-Kristjaneżmu (bl-eċċezzjoni tal-knejjes Ortodossi) u proliferazzjoni ta' reliġjonijiet oħra, proċess li kien partikolarment evidenti fi Vjenna, bil-popolazzjonijiet kbar barranin u immigranti tagħha.

Fl-2001, madwar 74% tal-popolazzjoni tal-Awstrija kienet irreġistrata bħala Kattolika Rumana, filwaqt li madwar 5% kienu jqisu lilhom infushom Protestanti. L-Insara Awstrijaċi, kemm Kattoliċi Rumani kif ukoll Protestanti, huma meħtieġa li jħallsu miżata ta' sħubija obbligatorja (ikkalkulata abbażi tad-dħul, bejn wieħed u ieħor 1%) lill-knejjes tagħhom; Dan il-ħlas jissejjaħ Kirchenbeitrag ("kontribuzzjoni ekkleżjastika").

Mit-tieni nofs tas-seklu 20, in-numru ta' fidili u dawk li jmorru l-knisja naqas. Id-dejta tal-2018 mill-Knisja Kattolika Rumana Awstrijaka telenka 5,050,000 membru, jew 56.9% tal-popolazzjoni totali tal-Awstrija, iżda l-attendenza tal-knisja l-Ħadd kienet biss 605,828, jew 7% tal-popolazzjoni totali tal-Awstrija fl-2015. Barra minn hekk, il-knisja Luterana rreġistrat telf ta' 74,421 fidil bejn l-2001 u l-2016.

Iċ-ċensiment tal-2001 irrapporta li madwar 12% tal-popolazzjoni ddikjaraw lilhom infushom mingħajr reliġjon; Skont l-informazzjoni tal-knisja, dan il-proporzjon kien kiber għal 20% fl-2015 u kompla żdied għal 22.4% (1,997,700 ruħ) fl-2021. Mill-bqija tal-popolazzjoni, madwar 340,000 kienu rreġistrati bħala membri ta' diversi komunitajiet Musulmani fl-2001. , li joriġinaw prinċipalment mit-Turkija. , il-Bosnja-Ħerzegovina u l-Kosovo; in-numru ta' Musulmani rdoppja fil-ħmistax-il sena sal-2016, sa+' 700,000, u laħaq 745,600 fl-2021. Fl-2021, 436,700 resident ieħor tal-Awstrija (l-aktar Serbi) kienu membri ta' knejjes Ortodossi tal-Lvant, 26,160,100 kienu Buddisti 21,800 kienu Xhieda ta' Jehovah attivi u 5,400 kienu Lhud.

Skont l-Ewrobarometru 2010,

* 44% taċ-ċittadini Awstrijaċi "jemmnu li hemm Alla";
* 38% "jemmnu li jeżisti xi tip ta' spirtu jew forza tal-ħajja"; u
* 12% “ma jemmnux li jeżisti xi tip ta' spirtu, Alla jew forza tal-ħajja.”

#### Reliġjon fl-Awstrija (2021)

* Kattoliċiżmu Ruman (55.2%)
* Ortodossija tal-Lvant (4.9%)
* Protestantiżmu (3.8%)
* Kattoliċiżmu Qadim (0.1%)
* Insara oħra (4.2%)
* Izlam (8.3%)
* Buddiżmu (0.3%)
* Induiżmu (0.1%)
* Ġudaiżmu (0.1%)
* Reliġjonijiet oħra (0.7%)
* Mhux affiljat (22.4%)

### Edukazzjoni

Fl-Awstrija, l-edukazzjoni titwettaq parzjalment mill-istati federali u parzjalment mill-gvern nazzjonali. L-attendenza fl-iskola hija obbligatorja għal disa' snin, jiġifieri, normalment sal-età ta’ ħmistax-il sena.

L-edukazzjoni qabel l-iskola (imsejħa Kindergarten bil-Ġermaniż Awstrijak) hija b'xejn fil-biċċa l-kbira tal-istati federali u hija offruta lit-tfal kollha bejn tlieta u sitt snin. Għalkemm hija fakultattiva, hija meqjusa bħala parti normali mill-edukazzjoni bikrija tat-tfal minħabba r-rata għolja ta 'parteċipazzjoni tagħha. Id-daqs massimu tal-klassi huwa ta' madwar 30 student u kull klassi normalment tiġi mgħallma minn għalliem kwalifikat u assistent.

L-edukazzjoni primarja, jew Volksschule, iddum erba' snin u tibda ta' sitt snin. Id-daqs massimu tal-klassi huwata' 30 student, iżda jista' jkun baxx sa 15. Ġeneralment, klassi hija mistennija li tiġi mgħallma minn għalliem wieħed għall-erba' snin sħaħ u rabta stabbli bejn għalliem u student hija meqjusa importanti għall-benessri ta' it-tifel. It-3Rs (qari, kitba u numerazzjoni) jiddominaw il-ħin tal-klassi, b'inqas ħin allokat għax-xogħol tal-proġetti milli fir-Renju Unit. It-tfal jaħdmu individwalment u l-membri kollha ta' klassi jsegwu l-istess pjan ta' ħidma. M'hemm l-ebda streaming.

Il-ħinijiet normali ta' attendenza huma mit-8:00 a.m. sa 12:00 p.m. jew 1:00 p.m., b'waqfien ta' ħames jew għaxar minuti kull siegħa. It-tfal jirċievu homework kuljum mill-ewwel sena. Storikament ma kien hemm l-ebda siegħa ta' ikla, u t-tfal reġgħu lura d-dar biex jieklu. Madankollu, minħabba ż-żieda fin-numru ta' ommijiet li jaħdmu, l-iskejjel primarji qed joffru dejjem aktar servizzi ta' kura tat-tfal qabel l-iskola u wara nofsinhar.

L-edukazzjoni sekondarja tikkonsisti f'żewġ tipi ewlenin ta' skejjel, bl-attendenza bbażata fuq il-kapaċità tal-istudent, iddeterminata mill-gradi tal-iskola primarja. Il-Gymnasium jaħseb għall-aktar tfal kapaċi, li fl-aħħar sena tagħhom isir l-eżami tal-Matura, li huwa rekwiżit għall-aċċess universitarju. Il-Hauptschule tipprepara lill-istudenti għal taħriġ vokazzjonali, iżda wkoll għal diversi tipi ta' edukazzjoni ogħla ( Höhere Technische Lehranstalt HTL = istituzzjoni ta’ edukazzjoni teknika ogħla; HAK = akkademja tan-negozju; HBLA = istituzzjoni ta' edukazzjoni ogħla għan-negozju ekonomiku; eċċ.). L-attendenza f’wieħed minn dawn l-istituti ta' edukazzjoni ogħla twassal ukoll għall-Matura. Xi skejjel jimmiraw li jgħaqqdu l-edukazzjoni disponibbli fil-Gymnasium u l-Hauptschule, u huma magħrufa bħala Gesamtschulen. Barra minn hekk, ir-rikonoxximent tal-importanza tat-tagħlim tal-Ingliż wassal lil xi Gymnasiums biex joffru modalità bilingwi, li fiha l-istudenti meqjusa bħala profiċjenti fil-lingwi jsegwu kurrikulu modifikat, b’porzjon tal-ħin tal-klassi jitmexxa bl-Ingliż.

Bħal fl-iskola primarja, il-klassijiet fil-Gymnasium jibdew fit-8am u jkomplu f’intervalli qosra sa l-ikla ta' nofsinhar jew kmieni wara nofsinhar, meta t-tfal imorru lura d-dar għal ikla aktar tard. Studenti anzjani ħafna drabi jattendu għal aktar klassijiet wara waqfa għall-ikel, li normalment tittieħed l-iskola. Bħal fil-livell primarju, l-istudenti kollha jsegwu l-istess pjan ta' ħidma. Tpoġġiet enfasi kbira fuq ix-xogħol tad-dar u l-ittestjar frekwenti. Il-ksib ta' gradi sodisfaċenti fir-rapport ta' tmiem is-sena ("Zeugnis") huwa prerekwiżit biex wieħed jgħaddi ("aufsteigen") għall-kors li jmiss. Studenti li ma jilħqux il-livell meħtieġ jerġgħu jagħmlu l-eżamijiet tagħhom fi tmiem il-vaganzi tas-sajf; dawk li l-gradi tagħhom għadhom mhumiex sodisfaċenti jridu jerġgħu jieħdu s-sena ("sitzenbleiben").

Mhux rari li student ikollu jirrepeti aktar minn sena ta' studju. Wara li jlestu l-ewwel sentejn, l-istudenti jistgħu jagħżlu bejn waħda minn żewġ fergħat, magħrufa bħala "Gymnasium" (ftit aktar iffukata fuq l-arti) jew "Realgymnasium" (ftit aktar iffukata fuq ix-xjenza). Għalkemm ħafna skejjel joffru ż-żewġ fergħat, xi wħud le, u b'riżultat ta' dan, xi tfal ibiddlu l-iskejjel għat-tieni darba fl-età ta' 12-il sena. Fl-età ta' 14-il sena, l-istudenti jistgħu jagħżlu li jibqgħu f’waħda minn dawn iż-żewġ fergħat, jew jibdlu għal kors vokazzjonali, possibilment b’bidla oħra fl-iskola. Sa ftit ilu, is-sistema università Awstrijaka kienet miftuħa għal kull student li għadda mill-eżami tal-Matura. Liġi tal-2006 ippermettiet l-introduzzjoni ta’ eżamijiet tad-dħul għal studji bħall-Mediċina. Fl-2001, ġiet introdotta miżata obbligatorja għat-tagħlim ("Studiebeitrag") ta' €363.36 għal kull terminu għall-universitajiet pubbliċi kollha. Mill-2008 'l hawn, l-istudji kienu b'xejn għall-istudenti kollha tal-UE, sakemm ċertu limitu ta' żmien ma jinqabiżx (it-tul ippjanat tal-istudji flimkien ma', ġeneralment, żewġ semestri ta' tolleranza). Jekk jinqabeż il-limitu ta' żmien, titħallas ħlas ta' madwar €363.36 kull semestru. Hemm eċċezzjonijiet oħra għall-miżata, pereżempju għal studenti b'salarju annwali ta' aktar minn €5,000. Fil-każijiet kollha, titħallas ħlas obbligatorju ta' €20.20 għall-assoċjazzjoni tal-istudenti u l-assigurazzjoni.

#### Universitajiet
L-Awstrija għandha aktar minn 600 università, inklużi:  23 università pubblika indipendenti, li jirregolaw lilhom infushom u jirċievu appoġġ finanzjarju mill-istat. 

21 università tax-xjenzi applikati, imsejħa Fachhochschulen, li joffru korsijiet orjentati vokazzjonali. 
13-il università privata, li huma akkreditati mill-Ministeru Federali tal-edukazzjoni, ix-xjenza u l-affarijiet kulturali. 
L-Università ta' Vjenna hija l-eqdem u l-akbar, bi storja tat-twaqqif tagħha fl-1365. 

Fl-Awstrija, l-universitajiet pubbliċi huma ffinanzjati mill-istat iżda għandhom livell għoli ta’ awtonomija. L-universitajiet privati ​​għandhom perjodikament iġeddu l-akkreditazzjoni tagħhom.

### Saħħa

Għalkemm l-Awstrija għandha indiċi tas-saħħa ta' 0.9 u stennija tal-ħajja ta' 81 sena, il-pajjiż għadu jiffaċċja bosta problemi tas-saħħa, eżempju wieħed huwa li 2 minn kull 5 Awstrijaċi jbatu minn marda kronika. Il-kanċer huwa problema kbira fil-pajjiż, peress li madwar 21,500 persuna mietu minn din il-kundizzjoni fl-2019, bil-kanċer tal-pulmun bħala l-kawża ewlenija tal-mewt minn kanċer, probabbilment marbut ma' diversi fatturi ta' riskju fil-popolazzjoni tal-pajjiż, peress li huwa stmat li 40% tal-imwiet fil-pajjiż huma kkawżati mit-tipjip, riskji tad-dieta, alkoħol, attività fiżika baxxa u tniġġis tal-arja. Wieħed mis-servizzi tas-saħħa l-aktar għaljin fl-UE jinsab fl-Awstrija. Fl-2019, l-infiq fuq is-saħħa per capita ikklassifika fit-tielet post fl-UE. L-ispejjeż minn butu relatati mas-saħħa huma ogħla mill-medja tal-UE.

#### Persunal mediku
B'5.2 tobba għal kull 1,000 abitant, l-Awstrija għandha waħda mill-ogħla densitajiet ta' tobba tal-pajjiżi tal-OECD. B'kollox, il-pajjiż għandu 271 sptar b'total ta' 45,596 tabib (dejta tal-2017), madwar 54% minnhom jaħdmu (ukoll jew prinċipalment) fl-isptarijiet. Għalkemm l-Awstrija għandha t-tieni l-ogħla rata ta’ tobba fl-UE, proporzjon kbir ta' tobba għandhom età tal-irtirar (55 sena jew aktar) u għalhekk jistgħu jkunu f’riskju ogħla li jiżviluppaw kundizzjonijiet serji f'każ ta' infezzjoni mill-COVID-19.

F'dawn l-aħħar snin, in-numru ta' infermiera rġiel u nisa fl-Awstrija kien is-suġġett ta' dibattitu fir-rigward tad-definizzjonijiet tal-kwalifiki u l-interpretazzjoni tagħhom f'paraguni bejn il-pajjiżi. Fl-2018, inħoloq reġistru obbligatorju ġdid tal-professjonisti tas-saħħa. Madankollu, minħabba t-tmiem tal-pandemija tal-COVID-19 kmieni fl-2020, ir-reġistrazzjoni obbligatorja ġiet sospiża. Dan ifisser li, barra minn hekk, attivitajiet professjonali f'superviżjoni fit-tul huma possibbli mingħajr reġistrazzjoni sa tmiem il-pandemija lejn l-aħħar tar-rebbiegħa tal-2022 (it-tranżizzjoni ħielsa mill-pandemija għadha trid tiġi definita).

## Kultura
### Mużika

Il-passat tal-Awstrija bħala qawwa Ewropea u l-ambjent kulturali tagħha ġġeneraw kontribuzzjonijiet estensivi għal diversi forom tal-arti, l-aktar il-mużika. L-Awstrija kienet il-post fejn twieled ħafna kompożituri famużi bħal Joseph Haydn, Michael Haydn, Franz Liszt, Franz Schubert, Anton Bruckner, Johann Strauss Sr., u Johann Strauss Jr., kif ukoll membri tat-Tieni Skola Vjenna bħal Arnold Schoenberg, Anton Webern, u Alban Berg. Wolfgang Amadeus Mozart twieled f'Salzburg, dak iż-żmien Prinċipat ekkleżjastiku indipendenti tal-Imperu Ruman Imqaddes, li aktar tard sar parti mill-Awstrija, u ħafna mill-karriera ta' Mozart qattgħet fi Vjenna.

Vjenna ilha ċentru importanti ta' innovazzjoni mużikali. Kompożituri tas-sekli 18 u 19 ġew attirati lejn il-belt minħabba l-patroċinju tal-Habsburg, u għamlu Vjenna l-kapitali Ewropea tal-mużika klassika. Matul il-perjodu Barokk, forom folkloristiċi Slavi u Ungeriżi influwenzaw il-mużika Awstrijaka.

Iż-żieda ta' Vjenna bħala ċentru kulturali bdiet fil-bidu tas-seklu 16 u ffokat fuq strumenti bħall-lute. Ludwig van Beethoven qatta' ħafna minn ħajtu fi Vjenna. L-innu nazzjonali attwali tal-Awstrija, attribwit lil Mozart, intgħażel wara t-Tieni Gwerra Dinjija biex jieħu post l-innu tradizzjonali Awstrijak ta' Joseph Haydn.

L-Awstrijak Herbert von Karajan kien direttur prinċipali tal-Filarmonika ta' Berlin għal 35 sena. Huwa meqjus bħala wieħed mill-akbar diretturi tas-seklu 20 u kien figura dominanti fil-mużika klassika Ewropea mis-sittinijiet sa mewtu.

### Ċinema u teatru

Sascha Kolowrat kien pijunier Awstrijak taċ-ċinematografija. Billy Wilder, Fritz Lang, Josef von Sternberg u Fred Zinnemann oriġinarjament ġew mill-Imperu Awstrijak qabel ma stabbilixxew ruħhom bħala produtturi tal-films rilevanti internazzjonalment. Willi Forst, Ernst Marischka u Franz Antel arrikkixxu ċ-ċinema popolari fil-pajjiżi li jitkellmu bil-Ġermaniż. Michael Haneke sar magħruf internazzjonalment għall-istudji tiegħu dwar il-films, u rċieva Golden Globe għall-film tiegħu The White Ribbon (2010), milqugħ mill-kritika.

L-ewwel direttur Awstrijak li rċieva Oscar kien Stefan Ruzowitzky. Diversi atturi Awstrijaċi segwew ukoll karrieri internazzjonali, fosthom Peter Lorre, Helmut Berger, Curd Jürgens, Senta Berger, Oskar Werner u Klaus Maria Brandauer. B'mod partikolari, Hedy Lamarr u Arnold Schwarzenegger saru stilel internazzjonali tal-films f'Hollywood. Christoph Waltz żdied għall-fama bil-wirjiet tiegħu f’Inglourious Basterds u Django Unchained, li qalgħu l-Premju tal-Akkademja għall-Aħjar Attur Sostenn fl-2010 u l-2012. Max Reinhardt kien kaptan ta' produzzjonijiet tal-palk spettakolari u astuti. Otto Schenk mhux biss spikka bħala attur tat-teatru, iżda wkoll bħala direttur tal-opra.

### Xjenza u filosofija

L-Awstrija kienet il-post fejn twieled bosta xjenzati ta' fama internazzjonali. Fosthom jispikkaw Ludwig Boltzmann, Ernst Mach, Victor Franz Hess u Christian Doppler, xjenzati prominenti tas-seklu 19. Fis-seklu 20, il-kontribuzzjonijiet ta 'Lise Meitner, Erwin Schrödinger u Wolfgang Pauli għar-riċerka nukleari u l-mekkanika kwantistika kienu ewlenin għall-iżvilupp ta' dawn l-oqsma matul is-snin għoxrin u tletinijiet Fost il-fiżiċi kwantitiċi attwali l-aktar prominenti hemm Anton Zeilinger u Peter Zoller. rikonoxxuti għal żviluppi importanti fl-ottika kwantistika u l-informazzjoni kwantistika.

Minbarra l-fiżiċi, l-Awstrija kienet il-post fejn twieldu tnejn mill-aktar filosofi prominenti tas-seklu 20, Ludwig Wittgenstein u Karl Popper. Barra minnhom, il-bijoloġisti Gregor Mendel u Konrad Lorenz, kif ukoll il-matematiku Kurt Gödel u inġiniera bħal Ferdinand Porsche u Siegfried Marcus, kienu Awstrijaċi. Bertha von Suttner saret l-ewwel mara li rċeviet il-Premju Nobel għall-Paċi u l-ewwel rebbieħa Awstrijaka.

Il-mediċina u l-psikoloġija dejjem kienu l-fokus tax-xjenza Awstrijaka, li bdew fi żminijiet medjevali ma' Paracelsus. Tobba eminenti bħal Theodore Billroth, Clemens von Pirquet u Anton von Eiselsberg bnew fuq il-kisbiet tal-Iskola Medika ta' Vjenna tas-seklu 19. L-Awstrija kienet id-dar ta' Sigmund Freud, fundatur tal-psikoanaliżi, Alfred Adler, fundatur tal-psikoloġija individwali, psikologi Paul Watzlawick u Hans Asperger, u psikjatra Viktor Frankl. L-Awstrija kklassifikat fit-18-il post fl-Indiċi tal-Innovazzjoni Globali fl-2023.

L-Iskola Awstrijaka tal-Ekonomija, li tispikka bħala waħda mid-direzzjonijiet kompetittivi ewlenin tat-teorija ekonomika, hija relatata mal-ekonomisti Awstrijaċi Carl Menger, Joseph Schumpeter, Eugen von Böhm-Bawerk, Ludwig von Mises u Friedrich Hayek. Emigranti oħra mwielda fl-Awstrija ta' min isemmihom jinkludu l-ħassieb tal-management Peter Drucker, is-soċjologu Paul Felix Lazarsfeld, u x-xjenzat Sir Gustav Nossal.

### Ikel u xorb

Il-kċina tal-Awstrija għandha l-għeruq tagħha f'dik tal-Imperu Awstro-Ungeriż. Il-kċina Awstrijaka hija bbażata prinċipalment fuq it-tradizzjoni tat-tisjir rjali ("Hofküche"), li ġiet mgħoddija matul is-sekli. Huwa famuż għall-varjazzjonijiet bilanċjati taċ-ċanga u l-majjal u għall-varjazzjonijiet bla għadd ta 'ħxejjex. Hemm ukoll it-tradizzjoni tal-fran "Mehlspeisen", li ħolqu delikati partikolari bħal Sachertorte, "Krapfen", li huma doughnuts normalment mimlija bil-ġamm tal-berquq jew custard, u "Strudel", bħal mimli "Apfelstrudel tat-tuffieħ, il". "Topfenstrudel" mimli b'tip ta' baqta tal-ġobon imsejjaħ "topfen" u l-"Millirahmstrudel" (strudel tal-krema tal-ħalib).

Minbarra t-tradizzjonijiet reġjonali indiġeni, il-kċina Awstrijaka ġiet influwenzata mill-kċejjen Ungeriżi, Ċeki, Pollakki, Lhudija, Taljani, Balkani u Franċiżi, li minnhom ħafna drabi ġew mislufa kemm platti kif ukoll metodi ta 'preparazzjoni tal-ikel. Għal din ir-raġuni, il-kċina Awstrijaka hija waħda mill-aktar multikulturali u interkulturali fl-Ewropa.

Dixxijiet tipiċi Awstrijaċi jinkludu Wiener Schnitzel, Schweinsbraten, Kaiserschmarren, Knödel, Sachertorte u Tafelspitz. Hemm ukoll Kärntner Kasnudeln, li huma għaġina mimlija bil-Topfen, patata, ħxejjex aromatiċi u nagħniegħ li huma mgħollija u servuti b'zalza tal-butir. Il-kasnudeln huma tradizzjonalment servuti bl-insalata. Il-platti Eierschwammerl huma wkoll popolari. Id-dispenser tal-blokka taz-zokkor Pez ġie ivvintat fl-Awstrija, kif kienu l-Mannerschnitten. L-Awstrija hija famuża wkoll għall-Mozartkugeln tagħha u t-tradizzjoni tal-kafè tagħha. B'aktar minn 8 kg fis-sena, għandha s-sitt l-ogħla konsum ta' kafè per capita fid-dinja.

Il-birra tinbiegħ f'qisien ta' 0.2 litru (Pfiff), 0.3 litru (Seidel, Kleine Bier jew Glas Bier) u 0.5 litru (Krügerl, Große Bier jew Halbe). Maß ta' litru u Doppelmaß ta' stil Bavarian ta' żewġ litri huma wkoll servuti fil-festi. L-aktar tipi ta' birra popolari huma birra lager (magħrufa fl-Awstrija bħala Märzen), Zwicklbier imċajpra b'mod naturali, u birra tal-qamħ. Il-birra Bock tinbiegħ ukoll fil-vaganzi bħall-Milied u l-Għid.

L-aktar żoni importanti tal-produzzjoni tal-inbid huma fl-Awstrija t'Isfel, Burgenland, Styria u Vjenna. L-għeneb Grüner Veltliner jipprovdi wħud mill-inbejjed bojod l-aktar notevoli tal-Awstrija u l-għeneb Zweigelt huwa l-għeneb tal-inbid aħmar l-aktar imħawla.

Il-biċċa l-kbira, tip ta' sidru jew perry, huwa prodott b'mod wiesa' fl-Awstrija ta' Fuq, fl-Awstrija t'Isfel, fl-Styria u fil-Karintja.

Tixrob brandy b'sa 60% alkoħol jew brandy tal-frott, li fl-Awstrija huwa magħmul minn frott differenti, bħal berquq u siġar tar-rowan. Il-prodott tad-distilleriji żgħar tal-brandi privati, li minnhom hemm madwar 20,000 fl-Awstrija, jissejjaħ Selbstgebrannter jew Hausbrand.

Soft drinks lokali bħal Almdudler huma popolari ħafna madwar il-pajjiż bħala alternattiva għax-xorb alkoħoliku. Xarba popolari oħra hija l-hekk imsejħa “Spezi”, taħlita bejn il-Coca-Cola u l-formula oriġinali tal-Fanta oranġjo jew il-Frucade, magħrufa aħjar lokalment. Ir-Red Bull, l-iktar xarba enerġetika li tinbiegħ fid-dinja, ġiet introdotta minn Dietrich Mateschitz, negozjant Awstrijak.

### Sports

Minħabba t-terren muntanjuż, l-iskijar alpin huwa sport prominenti fl-Awstrija u huwa estremament siewi fil-promozzjoni u t-tkabbir ekonomiku tal-pajjiż. Sport simili bħal snowboarding jew ski jumping huma wkoll popolari ħafna. Atleti Awstrijaċi bħal Annemarie Moser-Pröll, Franz Klammer, Hermann Maier, Toni Sailer, Benjamin Raich, Marlies Schild u Marcel Hirscher huma meqjusa bħala wħud mill-akbar skiers alpini ta' kull żmien, Armin Kogler, Andreas Felder, Ernst Vettori, Andreas. Goldberger, Andreas Widhölzl, Thomas Morgenstern u Gregor Schlierenzauer bħala wħud mill-akbar ski jumpers ta' kull żmien. Bobsleigh, luge u skeleton huma wkoll avvenimenti popolari b'korsa permanenti li tinsab f'Igls, li ospitat il-kompetizzjonijiet tal-bobsleigh u luge fl-Olimpjadi tax-Xitwa tal-1964 u l-1976 li saru f'Innsbruck. L-ewwel Logħob Olimpiku taż-Żgħażagħ tax-Xitwa fl-2012 saru wkoll f'Innsbruck.

Il-futbol fl-Awstrija huwa rregolat mill-Assoċjazzjoni tal-Futbol Awstrijaka. L-Awstrija kienet waħda mill-aktar nazzjonijiet tal-futbol ta' suċċess fil-kontinent Ewropew, poġġiet ir-raba' fit-Tazza tad-Dinja tal-FIFA tal-1934, it-tielet fit-Tazza tad-Dinja tal-FIFA tal-1954, u s-seba' post fit-Tazza tad-Dinja tal-FIFA tal-1978 Madankollu, il-futbol Awstrijak ma kellux suċċess internazzjonali minn dak iż-żmien nofs is-seklu 20. L-Awstrija ospitat flimkien il-Kampjonat Ewropew tal-Futbol tal-UEFA 2008 mal-Isvizzera. Il-kampjonat nazzjonali tal-futbol Awstrijak huwa l-Bundesliga Awstrijaka, li tinkludi timijiet bħaċ-champions rekord SK Rapid Wien, FK Austria Wien, Red Bull Salzburg u Sturm Graz.

Minbarra l-futbol, ​​l-Awstrija għandha wkoll kampjonati nazzjonali professjonali għall-biċċa l-kbira tal-isports tat-tim ewlenin, bħall-Austrian Hockey League għall-hockey fuq is-silġ, l-Österreichische Basketball Bundesliga għall-basketball, u l-Austrian Football League għall-futbol Amerikan. Irkib taż-żwiemel huwa wkoll popolari; Il-famuża Skola Spanjola tal-Irkib ta' Vjenna tinsab fi Vjenna.

Niki Lauda kien sewwieq tal-Formula 1 li kien tliet darbiet champion tad-dinja tal-F1, rebaħ fl-1975, 1977 u 1984. Bħalissa huwa l-uniku sewwieq li kien champion kemm għall-Ferrari kif ukoll għall-McLaren, l-aktar żewġ kostrutturi ta' suċċess f'dan l-isport. Sewwieqa oħra tal-F1 Awstrijaċi magħrufa huma Gerhard Berger u Jochen Rindt. L-Awstrija tospita wkoll tiġrijiet tal-F1 (Grand Prix tal-Awstrija); issa ssir fir-Red Bull Ring, fil-passat ukoll fl-ajruport ta' Österreichring u Zeltweg.

Thomas Muster huwa eks-player tat-tennis u kien wieħed mill-aqwa plejers fid-dinja fis-snin 90 Huwa rebaħ l-Open ta' Franza tal-1995 u fl-1996 kien ikklassifikat fl-ewwel post tal-klassifika tal-ATP. Ir-rebbieħ tal-US Open tal-2020, Dominic Thiem, huwa wkoll tennista notevoli ieħor li laħaq it-3 fid-dinja u kien ukoll għall-finali tal-Open Franċiż u l-Open tal-Awstralja. Tennisti Awstrijaċi magħrufa oħra huma Horst Skoff u Jürgen Melzer.

Fis-snin bikrin tat-Tieni Repubblika, wara t-Tieni Gwerra Dinjija, l-isport kellu rwol importanti fl-iżvilupp tal-kuxjenza nazzjonali u t-tisħiħ tal-fiduċja nazzjonali, permezz ta' avvenimenti bħat-Tour taċ-Ċikliżmu tal-Awstrija u suċċessi sportivi bħat-tielet post tal-futbol nazzjonali. tim fit-Tazza tad-Dinja tal-1954 u l-wirjiet ta' Toni Sailer u l-bqija tat-“Kitzbühel Miracle Team” fis-snin ħamsin.

## Bliet ewlenin


File:Montage of Vienna.jpg|Vjenna
File:Schlingerhof070121.jpg|Vjenna
File:Bundesarchiv Bild 102-00329, Wien, Februarkämpfe, Bundesheer.jpg|Vjenna
File:Bundesarchiv Bild 102-00805, Wien, Februarkämpfe, Bundesheer 2.jpg|Vjenna
File:Kismarton légifotó3.jpg|Eisenstadt/Kismarton/Željezni grad, Željezno/Železno
File:Eisenstadt Schloss Esterhazy 16082003 01.jpg|Eisenstadt/Kismarton/Željezni grad, Željezno/Železno
File:Klagenfurt 01.jpg|Klagenfurt/Celovec
File:Sankt Poelten.jpg|Sankt Pölten
File:13-04-13-st-poelten-domplatz-318.jpg|Sankt Pölten
File:Linz, Hauptplatz.jpg|Linz
File:Salzburg Altstadt vom Mönchsberg.jpg|Salzburg
File:Graz vista desde el Schlossberg.jpg|Graz
File:Innsbruck - Maria-Theresia-Straße4.jpg|Innsbruck
File:Bregenz am Morgen vom Seibel, Böhringer.jpg|Bregenz
File:Marktplatz Dornbirn 1975 01.jpg|Dornbirn
File:Bludenz overview.jpg|Bludenz
File:Hohenems, Stadt Vorarlberg.jpg|Hohenems
File:Feldkirch Marktplatz1.JPG|Feldkirch
File:Rankweil Panorama.jpg|Rankweil
File:Waidhofen an der Thaya - Thayaufer Pano 2017.jpg|Waidhofen an der Thaya
File:Itter Tirol.jpg|Itter
File:Kitzbuehel03.JPG|Kitzbühel/Kitzbuhel
File:Gries am Brenner, Pfarrkirche Mariä Heimsuchung foto4 2012-08-10 13.22.jpg|Gries am Brenner
File:Blick auf Uderns.jpg|Uderns
File:Heidentor (3413019236).jpg|Heidentor (Bieb tal-Pagani)
File:Heidentor Carnuntum 4487.jpg|Heidentor (Bieb tal-Pagani)
File:Neusiedl am See - röm.-kath. Kirche.JPG|Knisja tal-Qaddisin Nikola u Gall (1717), Neusiedl am See (Ċek: Nezider; Kroat: Niuzalj; Ungeriż: Nezsider; Slovakk: Nezider)
File:Panorama-Podersdorf.jpg|Podersdorf am See (Ungeriż: Pátfalu)
File:Roemersteinbruch Sankt Margarethen 2005-06-25.jpg|Sankt Margarethen im Burgenland
File:Oetz - Ortsansicht vom Kalvarienberg.jpg|Oetz
File:Gries am Brenner, Pfarrkirche Mariä Heimsuchung foto4 2012-08-10 13.22.jpg|Gries am Brenner
File:Maria Saal Zollfeld Virunum Arena Suedteil 22092006 02.jpg|Virunum
File:Maria Saal Zollfeld Virunum Arena Nordteil 22092006 01.jpg|Virunum
File:Maria Saal Dom Grabbaurelief Reisewagen in die Unterwelt 29062007 02.jpg|Virunum


## Idrografija
### Xmaras

File:Möll (rivière).png|Möll/Moll Xmara
File:Krimmler Achental mit Jaidbachalm.jpg|Krimmler Ache Xmara
File:ZillerMY.jpg|Ziller Xmara
File:Speicher Zillergründl 08.jpg|Presa de Zillergründl Dam


### Lags

File:Bodensee satellit.jpg|Lag Costanza


## Referenzi

## Ħoloq esterni
* L-Awstrija fuq il-Ktieb tal-Fatti tad-Dinja 
* L-Awstrija fuq l-*[[Encyclopædia Britannica]]*