Johann Strauss I

**Johann Strauss I** magħruf ukoll bħala **Johann Baptist Strauss**, **Johann Strauss Sr.**, **il-Kbir**, **il-Missier** (bil-Ġermaniż: *Johann Baptist Strauß, Johann Strauss (Vater)*; 14 ta' Marzu 1804 - 25 ta' Settembru 1849) kien kompożitur romantiku Awstrijak. Huwa kien famuż għall-valzi tiegħu, li popolarizza flimkien ma' Joseph Lanner, u b'hekk stabbilixxa l-pedamenti għal uliedu biex ikomplu d-dinastija mużikali tiegħu. Huwa magħruf l-iktar għall-kompożizzjoni tiegħu tal-Marċ Radetzky (imsemmi għal Joseph Radetzky von Radetz).

## Ħajja u xogħol
Strauss twieled f'Leopoldstadt (issa fi Vjenna). Il-ġenituri tiegħu, Franz Borgias Strauss (10 ta' Ottubru 1764 - 5 ta' April 1816) u Barbara Dollmann (3 ta' Diċembru 1770 - 28 ta' Awissu 1811), kienu lukandiera (*Zum heiligen Florian*). Huwa trabba bħala Kattoliku Ruman minn twelidu.

Ommu mietet b'deni persistenti meta kellu seba' snin. Ħames snin wara, għereq missieru, possibilment b'każ ta' suwiċidju, fix-xmara Danubju. Il-gwardjan ta' Strauss, il-ħajjat Anton Müller, daħħlu apprendist tal-legatur tal-kotba, Johann Lichtscheidl; Strauss ħa lezzjonijiet tal-vjolin u l-vjola fl-istess waqt li kien fl-apprendistat tiegħu. Kuntrarjament għal storja li rrakkonta aktar tard ibnu Johann II, Strauss temm b'suċċess l-apprendistat tiegħu ta' legatur fl-1822. Huwa studja l-mużika wkoll ma' Johann Polischansky matul l-apprendistat tiegħu u eventwalment irnexxielu jassigura post f'orkestra lokali, immexxija minn Michael Pamer. Strauss ħalla l-orkestra biex jingħaqad ma' kwartett tal-kordi popolari magħruf bħala l-*Lanner Quartet*, iffurmat mir-rivali tiegħu Joseph Lanner u l-aħwa Drahanek, Karl u Johann. Dan il-kwartett tal-kordi, li kien idoqq Valzi Vjenniżi u mużika taż-żfin tar-raħħala Ġermaniżi, espanda f'orkestra żgħira tal-kordi fl-1824. 

Strauss sar viċi direttur tal-orkestra biex jassisti lil Lanner fil-kummissjonijiet wara li l-orkestra kisbet ċertu popolarità matul il-Fasching tal-1824. Huwa ma damx ma tpoġġa fil-kmand tat-tieni orkestra iżgħar li ġiet iffurmata bħala riżultat tas-suċċess tal-orkestra ewlenija. Fl-1825, huwa ddeċieda li jifforma l-banda tiegħu stess u beda jikteb il-mużika (l-aktar, mużika taż-żfin) biex idoqqha wara li ntebaħ li possibbilment jista' jikseb suċċess bħal Lanner u jindirizza l-problemi finanzjarji li kellu. B'hekk, huwa għamel lil Lanner rivali serju anke jekk ir-rivalità ta' bejniethom ma kinetx ostili u l-kompetizzjoni mużikali ta' bejniethom kienet produttiva ħafna għall-iżvilupp tal-valz kif ukoll għal mużika oħra taż-żfin fi Vjenna.

Strauss ma damx ma sar wieħed mill-iktar kompożituri taż-żfin magħrufa u maħbuba fi Vjenna. Matul il-karnival tal-1826, Strauss beda sensiela twila ta' trijonfi meta introduċa l-banda tiegħu lill-pubbliku ta' Vjenna fix-Schwan fis-subborg ta' Roßau fejn it-Täuberln-Walzer (Op. 1) mill-ewwel kisbu fama sostanzjali. Mal-banda tiegħu, huwa dar il-Ġermanja, l-Olanda, il-Belġju u l-Gran Brittanja. Eventwalment din l-Orkestra ta' Strauss għaddiet f'idejn uliedu sakemm ġiet xolta minn Eduard Strauss fl-1901.

Waqt żjara fi Franza fl-1837 huwa sema' l-kwadrilja u beda jikkomponi f'din l-forma huwa wkoll. B'hekk daħħal dan l-istil ta' żfin fl-Awstrija waqt il-Fasching tal-1840, fejn kiseb popolarità kbira. Kien dan il-vjaġġ innifsu (fl-1837) li wera l-popolarità ta’ Strauss ma’ udjenzi minn sfondi soċjali differenti u dan wasslu għall-pjan ambizzjuż biex idoqq il-mużika tiegħu fl-Ingilterra waqt l-inkurunazzjoni tar-Reġina Victoria fl-1838. Strauss adatta wkoll diversi melodiji popolari ta' żmienu u integrahom fix-xogħlijiet tiegħu biex jappella għal udjenza usa', kif jidher fil-inkorporazzjoni tal-overture mill-*Oberon* fil-valz bikri tiegħu "Wiener Carneval", Op. 3, u wkoll l-innu nazzjonali Franċiż "La Marseillaise" fil-"Paris-Walzer" tiegħu, Op. 101.

Strauss iżżewweġ lil Maria Anna Streim fl-1825 fil-Knisja Parrokkjali Kattolika Lichtental fi Vjenna. Iż-żwieġ kien relattivament infeliċi minħabba l-assenzi mtawla tiegħu kkawżati mill-vjaġġi frekwenti barra l-pajjiż, li wasslu għal bruda gradwali bejniethom. Huma kellhom sebat itfal: Johann (imwieled fl-1825), Josef (imwieled fl-1827), Anna (imwielda fl-1829), Therese (imwielda fl-1831), Ferdinand (imwieled fl-1834 u għex biss għaxar xhur) u Eduard (imwieled fl-1835). L-ewwel tifel ta' Eduard kien Johann Strauss III.

Sal-1834 Strauss kellu sieħba ġdida, Emilie Trampusch, li magħha kellu tmint itfal. Meta Strauss irrikonoxxa bil-miftuħ il-paternità tiegħu ta’ tifla mwielda minn Emilie fl-1844, Maria Anna applikat għad-divorzju. Bit-tmiem taż-żwieġ, Anna Strauss iddeċidiet li tkompli l-karriera mużikali ta' Johann Strauss II, li jippermettilu jiżviluppa l-ħiliet tiegħu bħala kompożitur, kontra x-xewqa ta' missieru.

Minkejja problemi tal-familja, Strauss il-Missier kompla jivvjaġġa regolarment u jikteb biċċiet mużikali ġodda għal bosta organizzazzjonijiet tal-karità. Il-valzi tiegħu ġew żviluppati gradwalment minn żfin rustiku tal-bdiewa f'dak li biż-żmien sar rikonoxxut bħala l-Valz Vjenniż. 

Filwaqt li ma kellux talent mużikali prolifiku daqs dak ta’ ibnu l-kbir, u lanqas sens ta’ negozju daqstant għaqli, Strauss il-Kbir kien fost numru żgħir ta’ kompożituri tal-valzi bikrin flimkien ma’ Joseph Lanner. Huma taw spinta lill-bejgħ tal-mużika tagħhom - li ppermetta lid-dilettanti tal-mużika jsiru jafu aktar dawk il-biċċiet mużikali. Waqt id-dehriet tiegħu fis-Sala tal-Balli Sperl fi Vjenna, fejn stabbilixxa ismu, huwa daħħal il-kunċett ta' ħlas fiss għad-dħul, mingħand l-udjenza tas-Sala tal-Balli minflok il-prattika preċedenti li jdawwar plattina għall-ġbir, fejn id-dħul kien jiddependi fuq ir-rieda tajba tal-udjenza.

Johann Strauss II spiss kien idoqq ix-xogħlijiet ta’ missieru u ddikjara bil-miftuħ l-ammirazzjoni tiegħu lejhom, għalkemm ma kienx sigriet għall-Vjenniżi li r-rivalità tagħhom kienet intensa, xi ħaġa li gazzetti ta' dak iż-żmien ukoll kienu jqanqlu. Johann Strauss I innifsu rrifjuta li jerġa' jdoqq fil-Casino ta' Dommayer, li offra lil ibnu d-debutt tiegħu bħala direttur tal-orkestra. Għalkemm huwa avvanza fil-karriera aktar minn ibnu matul ħajtu, Strauss II kiseb suċċess akbar f'dik li hija popolarità fir-repertorju klassiku fis-snin ta' wara. Fl-1846, Johann Strauss I ingħata t-titlu onorarju ta' *KK Hofballmusikdirektor* (Direttur tal-Mużika għall-Balli tal-Qorti Imperjali u Rjali) mill-Imperatur Ferdinand I.

## Mewt u legat
Strauss miet fi Vjenna fil-25 ta' Settembru 1849 ta' 45 sena bl-iskarlatina li qabditu minn wieħed mit-tfal illeġittimi tiegħu. Huwa ġie midfun fiċ-ċimiterju ta' Döblinger ħdejn il-ħabib tiegħu Joseph Lanner. Fl-1904, il-fdalijiet tagħhom ġew trasferiti għall-oqbra tal-unur fiż-Zentralfriedhof. L-eks ċimiterju ta’ Döbling issa huwa Strauss-Lanner Park. 

Hector Berlioz ta ġieħ lill-"Missier il-Valtz Vjenniż" meta qal li "Vjenna mingħajr Strauss hija bħall-Awstrija mingħajr id-Danubju".

Nita Strauss, kitarrista ma' Alice Cooper u oħrajn, hija dixxendenta ta' Johann Strauss.

## Xogħlijiet

### Valzi

* Täuberln-Walzer, Op. 1 *Ħamiem Żgħir* (1827)
* Döblinger Réunion-Walzer, Op. 2 *Dobling Reunion Waltz*
* Wiener Carneval, Op. 3 *Karnival Vjenniż* (1828)
* Kettenbrücke-Walzer, Op. 4 *Pont Sospiż* (1828)
* Gesellschafts-Walzer, Op. 5 *Waltz tal-Assoċjazzjoni*
* Wiener Launen-Walzer, Op. 6 *Vienna Fancy Waltz*
* Tivoli-Rutsch Walzer, Op. 39 *Tivoli-Slide* (1830)
* Das Leben ein Tanz oder Der Tanz ein Leben! Walzer, Op. 49 Il-Ħ*ajja Hija Żfin*
* Elisabethen-Walzer, Op. 71
* Philomelen-Walzer, Op. 82
* Paris-Walzer, Op. 101 (1838)
* Huldigung der Königin Victoria von Grossbritannien, Op. 103 *Ġieħ lir-Reġina Victoria tal-Gran Brittanja*
* Wiener Gemüths-Walzer, Op. 116 *Sentimenti Vjenniżi* (1840)
* Loreley-Rhein-Klänge, Op. 154 *Echoes of the Rhine Loreley* (1843)

### Galoppi u polkas
Il-galoppi u l-polkas ta' Strauss jinkludu:

* Champagner-Galopp, op. 8
* Seufzer-Galopp, Op. 9 *Tnehid*
* Chineser Galopp, Op. 20 *Ċiniż*
* Einzugs-Galopp, Op. 35 *Entratura Galopp*
* Sperl-Galopp, Op. 42
* Fortuna-Galopp, Op. 69
* Jugendfeuer-Galopp, Op. 90 *Spirtu Żagħżugħ*
* Cachucha-Galopp, Op. 97
* Carneval f'Pariġi, Op.100
* Indianer-Galopp, Op. 111 *Galopp ta' Indjan Aħmar*
* Sperl-Polka, Op. 133
* Annen-Polka, Op. 137 (m'għandhiex tiġi konfuża ma' Annen-Polka ta' ibnu, Op. 117, 1852)
* Wiener Kreutzer Polka, Op. 220
* Piefke und Pufke Polka, Op. 235

### Marċi

* Radetzky-Marsch, Op. 228 (1848)
* Jelačić-Marsch, Op. 244

## Ħoloq esterni
* Norbert Rubey, "Johann Strauss Sr. -" Mużiċist għall-Grazzja ta 'Alla "?", tr. Jeroen HC Tempelman, *Vienna Music*, nru. 100 (rebbiegħa 2011), pp.&nbsp;16-19
* Lista kompluta tax-Xogħlijiet ta 'Johann Strauss 
*    

## Referenzi