Ġob

**Ġob** (bl-Ebrajk: אִיּוֹב, *Īyyōv*; bil-Grieg:  Ἰώβ, *Iṓb*) huwa l-figura ċentrali tal-Ktieb ta' Ġob fil-Bibbja. Fl-Islam, Ġob (bl-Għarbi: أَيُّوب, *Ajjūb*) huwa wkoll meqjus bħala profeta.

Ġob jiġi ppreżentat bħala raġel tal-familja tajjeb u għani li f’daqqa waħda jiġi mħabbat b’diżastri terribbli li jneħħu kollox li jħobb—xenarju maħsub biex jġarrab il-fidi taʼ Ġob f'Alla. Jiġġieled bil-​qawwa biex jifhem din is-​sitwazzjoni, Ġob jirrifletti fuq id-disperazzjoni tiegħu imma jibqa’ devot b’mod konsistenti.

## Fil-Ktieb Ebrajk ta’ Ġob

Il-Ktieb Ebrajk ta’ Ġob huwa parti minn Ketuvim ("Kitbiet") tal-Bibbja Ebrajka. M’hux magħruf ħafna dwar Job ibbażat fuq it-Test Masoretiku. Il-karattri fil-Ktieb ta’ Ġob jikkonsistu f’Ġob, martu, it-tliet sħabu (Bildad, Elifaż, u Sofar),  raġel jismu Eliħu, Alla, u anġli.

Tibda b’introduzzjoni għall-karattru ta’ Ġob—huwa deskritt bħala raġel imbierek li jgħix sewwa fl-art ta’ Għus. It-tifħir tal-Mulej għal Ġob iqanqal anġlu bit-titlu ta’ “xitan” (“Avversarju”) biex jissuġġerixxi li Ġob serva lil Alla sempliċement għax Alla pproteġih. Alla jneħħi l-protezzjoni ta’ Ġob u jagħti permess lill-anġlu biex jieħu l-ġid tiegħu, uliedu, u s-saħħa fiżika tiegħu (iżda mhux ħajtu). Minkejja ċ-ċirkustanzi diffiċli tiegħu, huwa ma jisħetx lil Alla, iżda pjuttost jisħet il-jum tat-twelid tiegħu. U għalkemm iddejjaq minħabba l-qagħda mwiegħra tiegħu, ma jieqafx jakkuża lil Alla bl-inġustizzja. Il-kundizzjoni miżerabbli taʼ Ġob fuq l-art hija sempliċement ir-rieda t’Alla.

F’dan li ġej, Ġob jiddibatti maʼ tliet ħbieb dwar il-kundizzjoni tiegħu.  Jargumentaw jekk kienx iġġustifikat, u jiddibattu soluzzjonijiet għall-problemi tiegħu. Ġob fl-aħħar mill-aħħar jikkundanna l-pariri, it-twemmin, u l-kritika kollha tagħhom dwaru bħala foloz. Alla mbagħad jidher lil Ġob u lil sħabu minn turbina. Alla jċanfar lit-tliet ħbieb u jagħtihom istruzzjoni għall-maħfra tad-dnub, segwit minn Ġob jiġi rrestawrat għal kundizzjoni saħansitra aħjar mill-istat sinjur tiegħu ta’ qabel (Ġob 42:10-17). Ġob huwa mbierek li għandu seba' subien, u tlett ibniet jisimhom Ġemima (li tfisser "ħamiema"), Kesigħa ("kannella"), u Kerenħappuk ("qarn il-għamla tal-għajnejn"). Intqal li l-bniet tiegħu huma l-isbaħ nisa fl-art.

## Fil-Ktieb Grieg ta' Ġob tat-Testment il-Qadim

Is-Septuagint, traduzzjoni Grieg tal-qedem tat-Testment il-Qadim Ebrajk, għandu vers finali rivedut u aġġornat li jippretendi l-ġenealoġija ta’ Ġob, u jasserixxi li huwa neputi ta’ Eżaw u ħakkiem ta’ Edom.

## Ġob fil-Ġudaiżmu

Maġġoranza ċara tar-rabbini raw lil Ġob li kien jeżisti bħala figura storikament fattwali. Skont fehma minoritarja, Ġob qatt ma kien jeżisti. F’din il-fehma, Ġob kien ħolqien letterarju minn profeta li uża din il-forma ta’ kitba biex twassal messaġġ divin. Min-naħa l-oħra, it-Talmud (fi Tractate Baba Batra 15a–16b) jagħmel ħiltu ħafna biex jaċċerta meta għex Ġob, u jsemmi ħafna opinjonijiet u interpretazzjonijiet mill-għorrief ewlenin. Ġob jissemma aktar fit-Talmud kif ġej:

* Ir-riżenja ta’ Ġob għad-destin tiegħu.
* Meta Ġob kien prosperu, kull min jassoċja miegħu anki biex jixtri mingħandu jew ibigħlu, kien imbierek.
* Premju ta’ Ġob talli kien ġeneruż.
* David, Ġob u Eżekjel iddeskrivew it-tul tat-Torah mingħajr ma taw numru għaliha.
* Ġob kien wieħed mit-tliet konsulenti li l-Fargħun kkonsultaw, qabel ma ħa azzjoni kontra l-Iżraelin li dejjem qed jimmultiplikaw fil-Ktieb tal-Eżodu. Kif deskritt fit-Talmud: Balaam ħeġġeġ lill-Fargħun biex joqtol lis-subien Ebrajk li għadhom kif twieldu; Ġetru oppona dan id-digriet; u Ġob, għalkemm personalment kontra d-digriet, żamm sieket u ma pprotestax. Huwa għas-silenzju ta' Ġob li sussegwentement Alla jikkastigah bit-tbatija qarsa tiegħu. Madankollu, il-Ktieb ta' Ġob innifsu ma fih ebda indikazzjoni ta’ dan, u lill-profeta Eżekjel, Jahweh jirreferi għal Ġob bħala raġel ġust tal-istess kalibru bħal Noè u Danjel.

## Fehmiet Kristjani
Il-Kristjaneżmu jaċċetta l-Ktieb ta' Ġob bħala kanonku fit-[Testment il-Qadim] tiegħu]. Barra minn hekk, Ġob jissemma fit-[Testment il-Ġdid tal-Bibbja Nisranija: l-Ittra ta’ Ġakbu (Ġakbu 5:11) parafrażi lil Ġob bħala eżempju ta’ paċenzja f’ tbatija.

Id-dikjarazzjoni ta' Ġob, "Jien naf li d-Difensur tiegħi ħaj u fl-aħħar fuq it-trab iqum" (Ġob 19:25), huwa meqjus minn xi Insara bħala referenza proto-Kristjana għal Kristu bħala l-Feddej, u hija l-bażi ta’ diversi innu Kristjani, kif ukoll ix-xena tal-ftuħ ta’ Parti III tal-*Messija.* Madankollu, kummentaturi tal-Bibbja u studjużi Lhud jindikaw li Ġob "jinsisti fuq smigħ divin f'ħajtu" (ara Ġob 16:19–22).

### Ġranet tal-Festa
Huwa mfakkar mill-Knisja Luterana–Sinodu tal-Missouri fil-Kalendarju tal-Qaddisin fid-9 ta’ Mejju, mill-Knisja Kattolika Rumana fl-10 ta’ Mejju, u mill-Ortodossa tal-Lvant u l-knejjes Kattoliċi Biżantini fis-6 ta’ Mejju.

Huwa mfakkar ukoll mill-Knisja Appostolika Armena fis-6 ta’ Mejju u fis-26 ta’ Diċembru, u mill-Knisja Ortodossa Kopta fis-27 ta’ April u fid-29 ta’ Awwissu. Il-Knisja Appostolika Armena tfakkar lil Ġob flimkien ma’ Ġwanni l-Battista nhar il-Ħamis wara t-tielet Ħadd tal-Festa ta’ Tlugħ fis-Sema.

## Fehmiet Iżlamiċi u kont Koraniku
Fil-Quran, Ġob (bl-Għarbi: أيّوب, *Ajjūb*, jew Ijob) huwa meqjus bħala profeta fl-Islam. Il-qafas narrattiv tal-istorja ta’ Ġob fl-Islam huwa simili għall-istorja tal-Bibbja Ebrajka. Madankollu, fl-Islam, l-enfasi tingħata lil Ġob li jibqa’ sod ma’ Alla u m’hemm l-ebda rekord tad-disperazzjoni tiegħu jew diskussjonijiet mal-ħbieb. Xi kummentaturi Misilmin tkellem ukoll dwar Ġob bħala l-antenat tar-Rumani. Il-letteratura Misilma tikkummenta wkoll dwar iż-żmien u l-post tal-profezija ta’ Ġob, billi tgħid li ġie wara Ġużeppi (fl-Islam, Jusef) fis-sensiela profetika u li ppriedka lill-poplu tiegħu aktar milli ntbagħat lil xi speċifikat komunità. It-tradizzjoni tkompli tirrakkonta li Ġob se jkun il-mexxej tal-grupp ta’ “dawk li paċenzjaw” fil-Ġenna. Ġob jissemma fi tmien versi fil-Quran biss, fosthom:

## Referenzi