Libertarjaniżmu tal-lemin

**Libertarjaniżmu tal-lemin** (imsejjaħ ukoll **populiżmu libertarjan tal-lemin**  jew imsejjaħ **kapitaliżmu libertarjan**  mill-proponenti tiegħu) huwa filosofija politika u tip ta’ libertarjaniżmu li jappoġġja bis-sħiħ drittijiet tal-proprjetà kapitalista u jiddefendi d-distribuzzjoni tas-suq tar-riżorsi naturali u l-proprjetà privata . It-terminu "libertarjaniżmu tal-lemin" huwa użat biex jiddistingwi din il-klassi ta' fehmiet dwar in-natura tal-proprjetà u l-kapital  minn libertarjaniżmu tax-xellug, tip ta' libertarjaniżmu li jgħaqqad l-awtotrażżin ma' approċċ ugwalitarju għar-riżorsi naturali.  Kuntrarju għal-libertarjaniżmu soċjalista,  il-libertarjaniżmu tal-lemin jappoġġja l-kapitaliżmu u s-suq ħieles.  Bħall-biċċa l-kbira tal-forom ta' libertarjaniżmu, il-libertariżmu tal-lemin jippromwovi l-libertajiet ċivili , partikolarment il-liġi naturali , id-drittijiet negattivi , u treġġigħ lura maġġuri tal-istat soċjali modern .

Bħal dawk kollha li jsostnu l-ideoloġiji simili għal-libertarjaniżmu, il-libertarians tal-lemin sempliċement isejħu lilhom infushom "libertarians" jew "libertarians."    Bħala l-aktar tip komuni ta' libertarjaniżmu fl-Istati Uniti,  il-libertarjaniżmu tal-lemin sar l-aktar tifsira komuni ta' "libertarjaniżmu" fl-Istati Uniti   mill-aħħar tas-seklu 20, filwaqt li storikament u band'oħra       tkompli wkoll tintuża ħafna biex tirreferi għal forom ta' soċjaliżmu kontra l-istat bħall-narkiżmu     u b'mod aktar ġenerali komuniżmu soċjaliżmu libertarjan u libertarjan.   Madwar żmien Murray Rothbard, li popolarizza t-terminu "libertarian" fl-Istati Uniti fis-sittinijiet, movimenti anarko-kapitalisti bdew isejħu lilhom infushom "libertarian", li wassal għall-emerġenza tat-terminu "libertarian dritt" biex jiddistingwuhom. Rothbard innifsu rrikonoxxa l-kooptazzjoni tat-terminu u ftaħar bil-“qbid tiegħu [...] mill-għadu”. 

Il-ħsieb politiku tad-dritt libertarjan huwa kkaratterizzat mill-prijorità stretta mogħtija lil-libertà, bil-ħtieġa li jiġu mmassimizzati l-libertajiet individwali u jimminimizzaw il-firxa tal-awtorità pubblika.  Il-libertarijani tal-lemin ġeneralment jaraw l-istat bħala t-theddida primarja għal-libertà. Dan l-anti- istatiżmu huwa differenti minn duttrini anarkisti peress li huwa bbażat fuq individwaliżmu bla kompromessi, u jenfasizza wkoll il-kooperazzjoni umana (iżda sa ċertu punt inqas mil-libertarjaniżmu tax-xellug) minflok l- istat soċjali   . Il- filosofija tad-dritt libertarian hija wkoll msejsa f'ideat ta' drittijiet individwali u *laissez-faire*. Ekonomikament, il-libertarians tal-lemin ma jagħmlu l-ebda distinzjoni bejn il-kapitaliżmu u s-swieq ħielsa u jqisu kwalunkwe tentattiv biex jiddettaw proċessi tas-suq bħala kontroproduttiv, jenfasizzaw il-mekkaniżmi u n-natura awtoregolatorja tas-suq filwaqt li jqisu l-intervent tal-gvern evitabbli u attentati mhux meħtieġa u mhux produttivi biex iqassmu mill-ġdid il-ġid.  Għalkemm il-libertarians kollha tal-lemin jopponu l-intervent tal-gvern, teżisti qasma fost l-anarko-kapitalisti, li jaraw l-istat bħala ħażen bla bżonn u jridu li d-drittijiet tal-proprjetà jiġu protetti mingħajr liġi permezz tal-kriminalità, il-kuntratt u d-drittijiet tal-proprjetà ġġenerati mis-suq; u l- miniarchists, li minflok jemmnu li stat minimu, spiss imsejjaħ "għassies ta' bil-lejl", huwa meħtieġ biex jipprovdi liċ-ċittadini tiegħu qrati, forzi armati, u forzi tal-pulizija. 

Għalkemm il-libertarjaniżmu tal-lemin huwa influwenzat mill-ħsieb liberali klassiku, b'xi wħud jarawh bħala varjant tiegħu,  hemm differenzi sinifikanti bejn iż-żewġ ideoloġiji. Edwin van de Haar, studjuż Olandiż indipendenti li jispeċjalizza fit-tradizzjoni liberali fil-ħsieb politiku internazzjonali , jargumenta li "b'mod konfuż, fl-Istati Uniti t-terminu libertarjaniżmu kultant jintuża wkoll għal jew minn liberali klassiċi. Iżda dan jaħbi b'mod żbaljat id-differenzi. bejniethom”.  Il-liberaliżmu klassiku jirrifjuta li jagħti prijorità lill-libertà fuq l-ordni u għalhekk ma jurix l-ostilità lejn l-istat li hija l-karatteristika li tiddefinixxi l-libertarjaniżmu . Għalhekk, il-libertarians tal-lemin jemmnu li l-liberali klassiċi jiffavorixxu l-involviment eċċessiv tal-istat,  jargumentaw li m’għandhomx biżżejjed rispett għad-drittijiet tal-proprjetà individwali u m’għandhomx fidi suffiċjenti fil-funzjonament tas-suq ħieles u l-ordni spontanju tiegħu . Barra minn hekk, il-libertarians tal-lemin ma jaqblux mal-liberali klassiċi peress li huma jappoġġjaw wisq il-banek ċentrali u l-politiki monetaristi .