Lady Gaga

**Stefani Joanne Angelina Germanotta** (twieldet fit-28 ta' Marzu 1986), magħrufa aħjar bħala **Lady Gaga**, hija kantanta Amerikana. Lady Gaga dehret fix-xena tal-mużika rock ta' Lower East Side f'New York City u daħlet f'Tisch School of the Arts, waħda fost l-iskejjel taħt l-Università ta' New York. Wara ffirmat kuntratt ma' Streamline Records, kumpanija li kienet tifforma parti mill-Interscope Records. Fl-ewwel żminijiet mal-Interscope, ħadmet bħala liriċista għal diversi kantanti stabbiliti u induna biha Akon li għaraf il-ħila vokali tagħha, u iffirmaha mad-ditta diskografika tiegħu, Kon Live Distribution.

L-ewwel album tagħha, *[[The Fame]]*, li ħareġ fid-19 ta' Awwissu, 2008, laħaq l-ewwel post fir-Renju Unit, il-Kanada, l-Awstrija, il-Ġermanja u l-Irlanda, u fl-ewwel għaxra f'numru ta' pajjiżi madwar id-dinja; fl-Istati Uniti, laħaq it-tieni post tal-klassifika *[[Billboard 200]]* u l-ewwel post tal-klassifika Dance/Electronic Albums tal-istess *[[Billboard]]*. L-ewwel żewġ kanzunetti tagħha, "Just Dance" u "Poker Face", miktuba u prodotti t-tnejn li huma minn RedOne, għamlu suċċess internazzjonali, fejn spiċċaw fil-quċċata tal-''Billboard'' Hot 100 fl-Amerika u rebħu unuri għall-Aqwa Album Elettroniku/Dance u l-Aqwa Recording Dance. Fil-bidu tal-2009 bdiet l-ewwel tour tagħha, The Fame Ball Tour. Fir-raba' kwart tas-sena, kienet ħarġet it-tieni album tagħha bl-isem ta' *[[The Fame Monster]]*, li kien jinkludu l-kanzunetta "Bad Romance", waqt li bdiet it-tieni tour tagħha, The Monster Ball Tour.

L-ispirazzjoni għal Lady Gaga huma l-kantanti glam rock David Bowie u Queen, u kif ukoll il-mużiċisti pop Madonna u Michael Jackson. Hi stqarret kif il-moda hi wkoll sors ta' ispirazzjoni għall-kitba u l-esebizzjonijiet tagħha. Sa Awwissu 2010, Gaga biegħet iktar minn 13-il miljun album u 51 miljun diska madwar id-dinja. Il-magażin *[[Time (magażin)|Time]]*, f'Mejju tal-2010, poġġiet lil Gaga fil-lista tat-Time 100 tal-aktar persuni influwenti fid-dinja. F'Ġunju tal-2010, Forbes niżżlet lil Gaga bħala r-raba' fil-lista tal-aktar ċelebrità b'saħħithom u influwenti fid-dinja; hi wkoll tinsab fit-tieni post tal-aktar mużiċista b'saħħitha fid-dinja.

## Bijografija

### 1986–2004: Tfulija u l-adoloxxenza
Stefani Germanotta twieldet New York nhar it-28 ta' Marzu, 1986, l-ikbar tifla ta' Joseph Germanotta, imprenditur tal-internet Taljan Amerikan, u Cynthia Bissett. Hi tgħallmet il-pjanu meta kellha erba' snin; ta' tlettax ikkomponiet l-ewwel ballata għall-pjanu u ta' erbatax bdiet tkanta f'serati fejn l-udjenza setgħet tesebixxi ruħha quddiema il-mikrofonu. Fl-età ta' ħdax-il sena, Germanotta bdiet tattendi l-Kunvent tal-Qalb ta' Ġesù, skola Kattolika privata f'Upper East Side ġo Manhattan, imma sostniet fuq kif hi mhix ġejja minn xi sfond soċjali sinjur, fejn stqarret li l-ġenituri "[huma] t-tnejn ġejjin minn familji ta' klassi baxxa, u għalhekk ħdimna għal kollox — ommi kienet taħdem mit-tmienja sat-tmienja 'l bogħod mid-dar, fit-telekomunikazzjoni, u l-istess kien jagħmel missieri." L-imħabba li kellha għall-palk dehret fiż-żmien li kienet tattendi l-iskola sekondarja, fejn kienet ingħatat l-irwol prinċipali ta' Adelaide f*[[Guys and Dolls]]* u ta' Philia f*'[[A Funny Thing Happened on the Way to the Forum]]*. Hi stess tistqarr fuq kif il-ħajja akkademika tagħha matul dan iż-żmien kienet waħda "ta' dedikazzjoni, ta' studju, u ta' dixxiplina" imma wkoll "b'xi ftit ta' nuqqas ta' sigurtà". Kif qalet f'intervista, "Kienu jgħadduni biż-żmien minħabba li jew kont inkun wisq provokattiva jew wisq eċċentrika, u għalhekk bdejt nillimita ruħi xi ftit. Ma kontx inħossni nappartjeni għal tal-madwar, u ħassejtni qisni skerz." Studenta li kienet tattendi magħha l-iskola sekondarja fakkret kif "Hi kellha grupp ta' ħbieb; kienet studenta bil-għaqal. Kienet tħobb ħafna s-subien, però l-kant kien in-numru wieħed."

Ta' sbatax-il sena, eżattament, nhar it-23 ta' Awwissu, 2003, Germanotta daħlet fit-Tisch School of the Arts tal-Università ta' New York. Hemmhekk hi studjat il-mużika u tejbet l-abilitajiet tagħha bħala liriċista fejn il-kitbiet tagħha kienu jduru madwar l-arti, ir-reliġjon, il-problemi soċjali u l-politika. Germanotta ħasset kif hi kienet iktar kreattiva minn biċċa minn sħabha tal-klassi. "Ġaladarba titgħallem fuq kif għandek taħseb dwar l-arti, tista' tgħallem lilek innifsek," stqarret. Mat-tieni semestru tat-tieni sena ta' studju hi ħalliet l-iskola sabiex tiffoka iktar fuq il-karriera mużikali tagħha. Missierha kien qabel li jħallsilha l-kera għal sena, bil-patt u l-kundizzjoni li terġa' tidħol fit-Tisch jekk ma kienx se jirnexxielha.

### Il-bidu tal-karriera

Lady Gaga għall-bidu iffirmat kuntratt ma' Def Jam, meta kellha dsatax-il sena, wara li d-diskografiku L. A. Reid kien semagħha tkanta fil-kuritur mill-uffiċċju tiegħu. Madanakollu, il-kantanta ċaħdet li hi u Reid kienu qatt iltaqgħu u l-kuntratt ġie xolt wara biss tliet xhur. Madwar sena wara ġiet skoperta mid-diskografiku Vincent Herbert li taha kuntratt mal-Interscope Records f'Jannar tal-2008. Hi rnexxielha tħalli 'l kulħadd impressjonat għall-widna lejn il-mleodija u għall-abilitajiet bħala kantawtriċi, u bdiet taħdem bħala kantawtriċi, fejn kitbet għall-Konvict Muzik, it-tikketta diskografika ta' Akon, u għal artisti bħal Fergie, Pussycat Dolls, Britney Spears u New Kids on the Block. Għal Britney Spears kitbet "Quicksand" u "Amnesia", li suċċessivament ġew inklużi bħala *[[bonus track]]* fl-album *[[Circus (album ta' Britney Spears)|Circus]]*. Fl-ewwel xhur tal-2007, Jimmy Lovine, il-president tal-Interscope Records, indunat bit-talent tagħha u fuq parir ta' Akon, li kien l-ewwel fost dawk li emmnu bit-talenti vokali tagħha, iddeċieda li jagħtiha kuntratt diskografiku.

Għall-2007 kollu, Lady Gaga ħadmet b'mod kostanti mal-ħabiba tagħha, DJ u ballerina Lady Starlight. Iż-żewġt iħbieb bdew jesebixxu flimkien f'diversi kunċerti u manifestazzjonijiet lokali bħal fil-Mercury Lounge u r-Rockwood Music Hall. L-esebizzjonijiet tagħhom, taħt l-isem ta' "The Ultimate Pop Burlesque Rock Show", kienu jagħtu ġieħ għall-varjetà tas-snin sebgħin. F'Awwissu 2007, it-tnejn li huma ġew mistiedna biex jipparteċipaw f'festival mużikali Lollapalooza, fejn issorprendu lill-udjenza preżenti b'esebizzjoni deskritta bħala selvaġġa.

Grazzi għall-kollaborazzjoni ma' Akon, Gaga bdiet tibni l-materjal proprju tagħha, fejn ħadmet bi sħiħ għall-ewwel album tagħhom, viċin tim ta' produtturi bħal RedOne u Rob Fusari. Wara li għall-bidu bdiet tiċċentra l-mużika tagħha fuq id-dance elettronika avant-garde, sabet it-triq mużikali tagħha meta bdiet tavviċina aktar għall-pop melodiku u għall-glam rock ta' David Bowie u l-grupp Queen;

### Id-debutt: ''The Fame''

Nhar it-8 ta' April iddebuttat bil-kanzunetta "Just Dance", li laħqet instantanjament it-tieni post fil-klassifika dance tal-Istati Uniti u fl-ewwel post f'seba' pajjiżi — l-Awstralja, l-Irlanda, il-Kanada, l-Olanda, ir-Renju Unit u l-Istati Uniti. F'Awwissu tal-2008 ippubblikat l-album debuttanti tagħha, *[[The Fame]]*, fejn fih għamlet analiżi ta' kull aspett tal-fama u li wieħed isir famuż. L-album jiġbor fih diversi ġeneri mużikali, li jmorru mid-dance għall-elettropop. Fil-frattemp, Lady Gaga bdiet taħdem fil-proġett kollettiv imsejjaħ "Haus of Gaga", fejn ikkollaboraw ma' Gaga fuq il-ħwejjeġ tagħha, ix-xenografija u esperimentazzjoni ta' tipi ġodda ta' ħsejjes. Fil-proġett ipparteċipaw stilisti u produtturi, li taw ħajja għal tim kreattiv fuq mudell tal-"Factory" ta' Andy Warhol.

It-tieni silta mużikali mill-album *The Fame*, "Poker Face", ħarġet fit-23 ta' Settembru, 2008, u sparat fil-quċċata ta' madwar għoxrin pajjiż, ħafna minnhom ikunu swieq mużikali kbar. "Poker Face" saret ukoll it-tieni kanzunetta konsekuttiva ta' gaga li waslet fl-ewwel post fil-Billboard Hot 100 f'April 2009. Suċċessivament, il-Haus of Gaga bdiet iddawwar l-attenzjoni tagħha lejn is-suq Amerikan b'Gaga tipparteċipa fl-ewwel serje ta' kunċerti flimkien mal-kollegi tagħha fl-Interscope, New Kids on the Block, li kienu għadhom kif reġgħu ngħaqdu. Hi dehret bħala arista mistiedna fil-kanzunetta "Big Girl Now" mill-album ġdid tagħhom, *[[The Block]]*. L-album *The Fame* kompla jimpressjona fil-klassifiki mondjali, fejn laħaq l-ewwel post fil-Kanada u l-Irlanda, u l-kanzunetti tiegħu ma naqsux li jidhru wkoll fil-quċċatta ta' diversi klassifiki.

Fl-2009 bdew l-ewwel rikonoxximenti tal-ħidmiet tagħhom, bil-kanzunetta "Just Dance" tiġi nominata bħala "L-Aqwa Produzzjoni Dance" fil-51 edizzjoni tal-Grammy Awards, li suċċessivament ġie mirbuħ minn "Harder, Better, Faster, Stronger" ta' Daft Punk. Fit-18 ta' April 2009, flimkien ma' Brandon Flowers tal-grupp The Killers, esebixxiet flimkien mal-Pet Shop Boys fuq il-palk tal-BRIT Awards 2009.

Nhar it-3 ta' Frar 2009 ġiet ippublikata t-tielet kanzunetta tal-album, "Eh, Eh (Nothing Else I Can Say)", li rċiviet ħafna rikonoxximenti fl-Awstralja, fi New Zealand u Franza, minkejja li ma rnexxilhiex tħalli l-istess marka bħad-diski preċedenti. Xahar wara ħarġet ir-raba' kanzunetta, "LoveGame" li kisbet suċċess fl-Amerika. Il-vidjo ta' din il-kanzunetta, madanakollu, qajjem ħafna polemiċi f'diversi pajjiżi fejn ġie ċċensurat u saħansitra, l-istazzjon televiżiv Awstraljan Network Ten irrifjuta li jdoqq dan il-vidjo minħabba kontenut sesswalment espliċitu.

Nhar it-12 ta' Marzu 2009 ingħata l-bidu t-tour fl-Amerika ta' Fuq, *[[The Fame Ball Tour]]*, prodott fuq il-mudell tal-kollettiv *Haus of Gaga*, b'esebizzjonijiet multimedjali, fejn barra li dan it-tour kien jikkonċentra fuq il-mużika, ta importanza lill-moda u t-teknoloġija. Is-sett ta' kunċerti kienu jinvolvu tapep differenti, minn Los Angeles, San Diego, San Francisco u diversi postijiet oħra. Barraminnhekk, biex tippromwovi s-cd tagħha, esebixxiet f'diversi programmi televiżi kemm dawk Amerikani kif ukoll dawk barranin.

## Diskografija

### Albums

## Referenzi

## Ħoloq esterni

* 
* 
* Profil fuq Interscope Records