Kalkara

**Il-Kalkara** hija raħal fir-Reġjun tax-Xlokk ta' Malta b'popolazzjoni ta 3,285 individwi fl-2024. L-isem 'Kalkara' ġejja mill-kelma Latina *calce* (ġir), għax jingħad li kien hemm forn tal-ġir hemmhekk minn mindu ġew ir-Rumani. Il-Kalkara tifforma parti minn-naħa ta' ġewwa tal-port u tokkupa ż-żona madwar id-Daħla tal-Kalkara (Kalkara Creek). Ir-raħal għandha l-Kunsill Lokali tiegħu u tmiss mal-bliet tal-Birgu u Ħaż-Żabbar u mar-raħal tax-Xgħajra.

## Storja
Il-Kalkara bdiet bħala raħal tas-sajd żgħira madwar id-daħla kenniena tal-Kalkara. L-istoriċi jgħidu li l-art li llum ngħidulha l-Kalkara, kienet waħda mill-ewwel postijiet f'Malta li ġiet abitata mill-ewwel umani, li ġew minn Sqallija. L-idea ta' dit-teorija hija li d-daħliet tal-Port il-Kbir setgħu jipprovdulhom kenn mill-vjaġġ twil tagħhom fil-Mediterran. Sfortunatament, dawn it-teoriji m'għandhomx provi u l-ewwel grajjiet tal-istorja tal-Kalkara ser jibqgħu ambigjużi

Il-Kristjaneżmu fil-Kalkara beda meta nbniet l-ipoġea Paleokristjana fiż-żona magħrufa bħala ix-Xagħra ta' Santa Duminka li tinstab fil-konfini tal-paroċċa tagħha. Ġo fihom, bdew isiru l-ewwel kulti Nisranija, u llum il-ġurnata, huma attributi għar-rappreżentazzjoni tal-Orant ġol-ipoġea.

Meta il-Kavallieri ta' San Ġwann ġew Malta f'1530 u stabbilixxew il-kwartieri ġenerali tagħhom fil-Birgu, bdew proċess ta' żvillup u fortifikazzjoni taż-żona, speċjalment bil-kostruzzjoni fil-fortifikazzjonijiet tal-Kottonera (Cottonera Lines); linji twal ta' fortifikazzjonijiet li għalqu l-bliet tal-Birgu, il-Bormla u l-Isla, u l-bini ta' Forti Ricasoli fil-bokka tal-port. Minn dak iż-żmien il-quddiem, l-attaki mit-Torok u l-kursari bażikalment waqfu għall-kollox, u dan is-sens ġdid tas-sigurtà assigurat li l-Kalkara tibqa' tiżżviluppa bħala subborg tal-Kottonera, u speċjalment tal-Birgu.

IIl-popolazzjoni bdiet tiżdied bil-mod il-mod u fis-sekli 19 u 20, Il-Kalkara saret tipo ta' risort żgħira imma ħelwa u x-xatt u ċ-ċentru storiku ġabet it-tqassima li għandha illum. Matul dan il-perjodu l-Kottonera kienet ċentru residenzjali, kummerċjali u industrijali ewlieni speċjalment minħabba l-preżenza tad-Drydocks tagħha, li kienu użati mill-Ingliżi mill-bidu nett taż-żjara tagħhom fil-gżejjer tagħna. Fil-bidu ħafna mid-djar il-ġodda fil-Kalkara nbnew bħala residenzi tas-sajf minn nies min-naħa tal-Kottonera fejn gawdew serħan mill-istili ta’ ħajja aktar impenjattivi tagħhom imma aktar m'għadda ż-żmien u l-art għall-iżvilupp fil-Kottonera stess saret limitata ħafna, aktar nies bdew jgħixu fil-Kalkara stess. Ħafna minn dawn id-djar, mibnija bejn l-1850 u l-1950, baqgħu sal-lum u lokalment jissejħu 'Town Houses', li essenzjalment huma djar b'terrazzini ta' żewġ sulari li għandhom gallarija tradizzjonali tal-injam Malti, soqfa ċċangajati tal-ġebel appoġġjati mill-injam jew ħadid. travi u madum tal-paviment bil-mudell Malti. Xi wħud minn dawn id-djar, speċjalment mad-dawra tax-xatt, huma aktar elaborati minn oħrajn u jinkludu tliet jew erba' sulari kif ukoll tinqix tal-ġebel ikkomplikat. Din iż-żieda fil-popolazzjoni wasslet għall-bidla mill-Kalkara għal parroċċa indipendenti mill-Birgu fl-1897.

Għalkemm ma tantx kienet importanti strateġikament, il-Kalkara xorta ġarrbet il-piż fit-Tieni Gwerra Dinjija minħabba li kienet viċin tal-Kottonera u d-Drydocks. L-ewwel knisja tal-paroċċa li kien hemm spiċċat kompletament meqruda minħabba attakk tal-arja fl-10 t'April 1942.

Wara li Malta kisbet l-Independenza tagħha fl-1964 il-pajjiż sħiħ ra perjodu ta' żvilupp u kostruzzjoni, li ħalla l-impatt tiegħu fuq il-Kalkara, għalkemm żgħira. Inbniet housing estate ġdida viċin l-isptar ta' Bighi, kif ukoll il-bini ta' djar b'terrazzi kbar u vilel żgħar tul iż-żona ħdejn Triq il-Missjoni Taljana. Minkejja dan, il-Kalkara għadha żżomm atmosfera sabiħa u kwieta u għadha tidher f’ħafna pitturi u kartolini li jenfasizzaw il-dehra pittoresk tagħha.

Il-Kalkara tinsab fuq il-kosta tal-Lvant ta’ Malta u tifforma parti miż-żona ta’ ġewwa tal-Port il-Kbir. Tokkupa ż-żona madwar ix-xatt tal-Kalkara u testendi għaż-żewġ naħat tal-widien madwar ix-xatt. Il-Bajja tar-Rinella, l-unika bajja ramlija fil-Port il-Kbir, tinsab fil-bokka tal-wied tar-Rinella. Il-Kalkara hija waħda mill-ftit lokalitajiet fi ħdan iż-żona tal-Port il-Kbir li għad għandha spazji miftuħa li naturalment jaqsmuha minn bliet u rħula oħra.

## Amministrazzjoni

Sa mill-bidu tal-Att dwar il-Kunsilli Lokali fis-sena 1993, il-Kalkara saret Kunsill Lokali, jiġifieri li hija responsabbli għall-affari lokali fosthom il-manutenzjoni (upkeep) ġenerali tal-lokalità, ir-ristawrar u l-bini ta’ toroq residenzjali, u l-ambjent lokali.

Il-Kunsill Lokali tal-lum huwa magħmul minn 5 kunsillieri li huma:

* Wayne Aquilina (Sindku) – PL
* Vince Bongailas (Viċi Sindku) – PL
* Speranza Chircop – PL
* Christopher Bruno – PL
* Maria Sultana – PN

## Demografija
Skont l-iktar rikordju reċenti mill-aħħar ta' Diċembru 2024 jgħidu li l-Kalkara għandha 3,285 ruħ, li tela' minn 3,105 f'Novembru tal-2021. L-inħawi pjaċevoli u l-kwiet tiegħha flimkien mal-prezzijiet tal-proprjetà relattivament irħas jagħmlu l-Kalkara post ideali biex tgħix fiha, u minħabba f'hekk il-Kalkara qiegħda waħda mil-lokalitajiet li qed tara żieda fil-popolazzjoni tagħha.
Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.8)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:455 height:303
PlotArea  = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period   = from:0 till:3000
TimeAxis  = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1948 text:1948
 bar:1957 text:1957
 bar:1967 text:1967
 bar:1985 text:1985
 bar:1995 text:1995
 bar:2005 text:2005
 bar:2011 text:2011

PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1901 from: 0 till:1158
 bar:1911 from: 0 till:1491
 bar:1921 from: 0 till:1698
 bar:1931 from: 0 till:1899
 bar:1948 from: 0 till:2068
 bar:1957 from: 0 till:2101
 bar:1967 from: 0 till:1945
 bar:1985 from: 0 till:2086
 bar:1995 from: 0 till:2833
 bar:2005 from: 0 till:2882
 bar:2011 from: 0 till:2946

PlotData=

 bar:1901 at:1158 fontsize:XS text: 1158 shift:(-8,5)
 bar:1911 at:1491 fontsize:XS text: 1491 shift:(-8,5)
 bar:1921 at:1698 fontsize:XS text: 1698 shift:(-8,5)
 bar:1931 at:1899 fontsize:XS text: 1899 shift:(-8,5)
 bar:1948 at:2068 fontsize:XS text: 2068 shift:(-8,5)
 bar:1957 at:2101 fontsize:XS text: 2101 shift:(-8,5)
 bar:1967 at:1945 fontsize:XS text: 1945 shift:(-8,5)
 bar:1985 at:2086 fontsize:XS text: 2086 shift:(-8,5)
 bar:1995 at:2833 fontsize:XS text: 2833 shift:(-8,5)
 bar:2005 at:2882 fontsize:XS text: 2882 shift:(-8,5)
 bar:2011 at:2946 fontsize:XS text: 2946 shift:(-8,5)

TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Census data



## Kultura
**Każini tal-Banda**

* Circolo San Giuseppe Filarmonika Sagra Familja A.D. 1897
* L-Għaqda Mużikali San Ġużepp A.D. 1987

**NGOs lokali**

* Assoċjazzjoni Wirt il-Kalkara 

## Siti Ewlenin

### Il-Kappella tas-Salvatur
L-istoriċi jgħidu li l-kappella (iddedikata lil Ġesù Kristu) taħt it-titlu tas-Salvatur wisq probabbli twaqqfet fl-1487 fiż-żona magħrufa bħala “la punta sottile della Rinella”. Imma minn żjarat pastorali li saru fi żmien il-Kavallieri, din il-kappella twaqqgħet bl-ordni tal-Gran Mastru Jean Parisot de la Valette waqt l-Assedju l-Kbir tal-1565. Ir-raġuni li taw kienet li minħabba li waqqawha, ma kienitx ser tipprovdi ebda kenn għat-Torok li kienu qed jinvaduhom.

Fl-1580, Claudio Abela u Davidde Burlò rċevew il-permess mingħand il-Gran Mastru La Cassière biex jibnu kappella fl-istess sit fejn kienet il-kappella ta' qabel. F'dil-kappella, il-Balliju Fra Giovanni Bichi, neputi tal-Papa Alessandru VII, ġie midfun fl-1676 wara li miet f' epidemija tal-pesta.

Sadanitant, fl-1680 din il-knisja reġgħet inbniet, din id-darba fuq disinn tal-perit Malti Lorenzo Gafà. Dil-kummissjoni ġiet mingħand Fra Mario Bichi, li kien in-neputi ta’ Fra Mario. Il-pittura titulari ta’ din il-kappella kienet turi t-Trasfigurazzjoni tal-Mulej u penġietha Mattia Preti. Sfortunatament, din il-pittura nsterqet fl-1798 mill-invażuri Franċiżi, u għalhekk pittura oħra, xogħol ta' Francesco Madiona, tpoġġiet flokha.

Il-festa tas-Salvatur kienet tiġi ċċelebrata kull sena fis-6 ta’ Awwissu. F’dan il-jum u sal-1811, il-ħobż kien jinqasam fost ir-raħħala. Din il-kappella kellha fil-pussess tagħha ammonti kbar ta’ art, fosthom l-art li fuqha nbena l-Isptar Navali ta' Bighi.

Il-Kappella tas-Salvatur serviet bħala l-Knisja Parrokkjali tal-Kalkara fl-1940, wara li l-ewwel Knisja Parrokkjali nqerdet għal kollox fit-Tieni Gwerra Dinjija.

**L-Ewwel Knisja Parrokkjali**

Fit-23 ta’ Awwissu 1884, in-negozjant Fortunato Gulia ta biċċa art li kellu fil-Kalkara għall-bini ta’ knisja ġdida. L-isqof ta dil-biċċa xogħol f’idejn Fr. Ġużepp Azzopardi, li dak iż-żmien kien Rettur tal-Kappella tas-Salvatur. Biċċa art oħra ġiet mixtrija mill-Kapitlu tal-Bormla biex tiżdied ma’ dik mogħtija minn Gulia, u fit-13 ta’ Settembru 1884, Fr. Azzopardi waqqaf kumitat għall-bini ta’ din il-Knisja. Il-membri tal-kumitat kienu: is-Sur Carmelo Bugeja, is-Sur Fortunato Gulia, is-Sur Gio Batta Farrugia, is-Sur Orazio Agius, u s-Sur Paolo Debono bħala s-Segretarju.

Fr. Joseph Azzopardi kkummissjona lil Guglielmo Attard bħala perit ta’ dan il-proġett, u mill-ewwel bdew jinġabru donazzjonijiet. Kienet fit-22 ta’ Ġunju 1890 li l-isqof bierek l-ewwel ġebla tal-Knisja, waqt atmosfera ta’ festa li ġiet organizzata. Fl-1895, il-bini tal-Knisja, li kienet deċiża li tkun iddedikata lil San Ġużepp Patrun tal-Knisja Universali, kienet lesta, u għalhekk fl-1896 bdew isiru dekorazzjonijiet fil-ġebel.

Ġew ikkummissjonati wkoll xi pitturi, fosthom wieħed jista’ jsemmi: il-pittura ta’ San Filep kummissjonat minn F. Cilia & Co. lill-pittur Lazzaro Pisani, u l-pittura tal-Madonna tar-Rużarju. Statwa ta’ San Ġużepp magħmula minn Etienne Puccini inġiebet minn Fr. Azzopardi minn Toulouse, fi Franza.

Fl-10 ta’ Diċembru 1897, il-Kalkara saret Parroċċa indipendenti, u minn l'hemm ’l quddiem, il-Knisja Parrokkjali bdiet ġġib arti sagri sbieħ ħafna. L-ewwel Kappillan kien Fr. Joseph Ciangura tal-Isla. Il-kwadru titulari, ikkummissjonat lil Giuseppe Calì u li juri lil San Ġużepp bħala l-Patrun tal-Knisja Universali, kien lest fl-1898, u saret l-ewwel festa purċissjonali f'dik is-sena. Fl-1899, ir-relikwa sagra ġie mill-Italja. Fil-bidu tas-seklu 20, il-pulptu, statwa tal-Madonna tar-Rużarju, u girandola, fost oħrajn, ħarġu mill-Knisja Parrokkjali permezz tal-ħeġġa kbira tal-parruċċani.

Il-knisja ġiet ikkonsagrata fit-30 ta’ Jannar 1921, u fl-1921 Circolo San Giuseppe kkummissjona statwa ġdida ta’ San Ġużepp mingħand Agostino Camilleri. Fl-1923, ġiet kollokata l-ewwel ġebla tal-kampnar, u wara li din tlestiet, il-qanpiena magħmula minn Julius Cauchi fl-1896 daqqet l-ewwel motivi tagħha. Fl-1925, Fr. Elazzaro Balzan sar il-Kappillan il-ġdid. Fl-1933 ikkummissjona gallarija tal-orgni ddiżinjata mill-aqwa.

Sfortunatament, fl-10 ta’ April 1942, il-Knisja Parrokkjali ġiet bbumbardjata mill-Assi bl-ajru fit-Tieni Gwerra Dinjija. Sfortunatament, il-Knisja twaqqgħet għal kollox minħabba fihom, u traġikament, it-teżori kollha tagħha ntilfu inkluż l-istatwa titulari, li nstabet f’biċċiet. Imma l-pitturi kienu differenti, peress li dawn ġew salvati minn Mons. Michael Gonzi, l-isqof t’Għawdex, li kienu ħaduhom f'Għawdex għall-kenn ftit tal-ħin qabel.

Biex tfakkar fejn darba kienet il-knisja l-antika (fi Triq San Mikiel), twaqqfet plakka tal-irħam miċ-Circolo San Giuseppe Filarmonika Sagra Familja.

**Il-Knisja Parrokkjali Preżenti**

Fil-21 ta’ Novembru 1943, Dun Carmelo Xuereb ġie installat uffiċjalment bħala t-tielet Kappillan tal-Kalkara. Id-dmir ewlieni tiegħu kien li jerġa’ jibni l-Knisja Parrokkjali u l-komunità tal-Kalkara wara li dawn inqerdu matul it-Tieni Gwerra Dinjija. Fl-1944 ġiet inaugurata knisja temporanja fil-ħwienet tal-ex-Malta Gas Works. Matul dan il-perjodu, ġie approvat disinn ġdid għall-Knisja Parrokkjali l-ġdida. Dan sar minn Chev. Vincenzo Bonello bl-għajnuna ta’ Ġużè Damato . B’disinn neo-klassiku, il-Knisja Parrokkjali l-ġdida inbniet f’post ieħor minn fejn kienet qabel. Għalhekk, l-Arċisqof Mons. Michael Gonzi xtara biċċa art magħrufa bħala tal-Għeżieli ħdejn il-fergħa tal-Kalkara.

L-ewwel ġebla tal-knisja l-ġdida ġiet imbierka fit-13 ta’ Ottubru 1946 u damet kważi sitt snin biex inbniet. Ir-residenti kollha tal-Kalkara taw daqqa t’id f’dan il-proġett, anke n-nisa u t-tfal. Il-bini huwa kapolavur fl-iskultura magħmbula mill-ġebla tal-franka Maltija. Sadanitant, fit-13 ta’ Marzu 1949, l-istatwa titulari l-ġdida li tirrappreżenta lil San Ġużepp bħala Patrun tal-Knisja Universali waslet il-Kalkara permezz ta’ pellegrinaġġ mill-Bormla. Din l-istatwa hija wkoll kapolavur fl-injam u ġiet skulturata mill-artist popolari Ferdinando Stuflesser f’Bolzano, l-Italja permezz ta’ disinn ta’ Chev. Vincenzo Bonello. Ma’ din l-istatwa ġiet ikkummissjonata wkoll oħra li tirrappreżenta lill-Madonna ta’ Lourdes.

Il-knisja l-ġdida kienet lesta sas-7 ta’ Settembru 1952 meta ġiet imbierka minn Mons. Gonzi. L-Arċisqof iċċelebra fiha l-ewwel quddiesa ftit mumenti wara t-tberik. Imma wara l-1952, il-Knisja Parrokkjali l-ġdida bdiet tiġi mżejna b’opri oħra tal-arti. Fl-1953 is-Sur Loreto Mintoff ta artal maġġur tal-irħam fin għall-knisja minn Pietrasanta fl-Italja. Opri oħra tal-arti bħall-pulptu tal-irħam, il-bankina tal-irħam tal-knisja, il-Via Sacra, fost oħrajn ġew imbierka fis-snin ta' wara. Il-Knisja Parrokkjali l-ġdida ġiet ikkonsagrata fit-12 ta’ Diċembru 1954. Fis-snin ta' wara saru iżjed xogħlijiet tal-arti biex iżejnu “waħda mill-isbaħ knejjes mibnija wara t-Tieni Gwerra Dinjija”.

### Is-Salib tal-Kalkara
Salib magħmul mill-ġebel jispikka fi Triq ir-Rinella, Kalkara. Is-salib ifakkar il-ġrajja li timmarka t-tmiem tal-Assedju l-Kbir tal-1565 – meta l-Imperu Ottoman, li kienu fi gwerra mal-Kavallieri, tilfu l-karigi tagħhom minn fejn attakkaw il-Birgu.

Il-leġġenda tgħid li l-Kavallieri flimkien mal-Maltin u wieħed mill-kmandanti tagħhom mar sal-Kalkara biex jaraw lill-Musulmani jitilqu minn Malta u l-kmandant qabad is-sejf tiegħu, poġġieh fl-art fejn ħadet għamla ta’ Salib u waqa’ għarkopptejh u b’hekk irringrazzja lil Alla li din l-art reġgħet saret art Nisranija taħt il-ħakma tal-kavallieri.

Aktar tard biex tfakkar din il-ġrajja, inbena salib iżda nqered fit-Tieni Gwerra Dinjija, u fadal biss xi ritratti antiki. Interessanti li l-Kappella tar-Redentur twaqqet mill-Kavallieri biex ma jħallux li l-Ottomani jinħbew warajha u wara nbniet mill-ġdid wara l-Assedju, u dan is-salib ttella’ biex ifakkar din il-ġrajja.

Ir-rikostruzzjoni tas-salib tal-Kalkara ġiet inawgurata mill-Onor. Glenn Bedingfield u l-Assoċjazzjoni Wirt il-Kalkara nhar il-Ġimgħa 6 ta’ Settembru 2019 bil-kollaborazzjoni tad-Direttorat tar-Restawr u l-Kunsill Lokali tal-Kalkara.

### Ċimiterju Navali tal-Kalkara
Iċ-Ċimiterju Navali tal-Kalkara fi Triq San leonardu fih 1,085 oqbra ta’ ħaddiema militari maqtula fil-pajjiż fl-Ewwel Gwerra Dinjija u t-Tieni Gwerra Dinjija u 1,445 difna mhux ħabba l-gwerra. Ħafna oqbra ġew mmarkati minn lapidi tal-Commonwealth War Graves Commission (CWGC). It-Tifkira Navali Ġappuniża tfakkar il-mewt tas-sottomarini Ġappuniżi li nqatlu jiddefendu lil Malta fl-Ewwel Gwerra Dinjija. 

## Fortifikazzjonijiet
Minħabba l-post tagħha, wieħed jista’ jsib diversi eżempji importanti ta’ fortifikazzjonijiet fil-Kalkara u madwarhom.

**[[Forti Rikażli]]**

Id-disinn ta’ dan il-forti sar mill-Konti Valperga fl-1670. Qablu fl-istess post tal-bini tiegħu, kien hemm torri magħruf bħala “Torri Orsi”, iżda l-Gran Mastru Nicholas Cottoner iddeċieda li għandu bżonn jinbena forti ġdid fil-Peniżola tar-Rinella sabiex jissalvagwardja d-daħla tal-Port il-Kbir mit-Torok. Komm. Giovanni Francesco Ricasoli ta somma kbira ta’ flus sabiex jitlesta, u minħabba f’hekk wara li tlesta, il-forti ngħata l-isem “Ricasoli”. Il-forti kien użat ħafna kemm mill-Kavallieri kif ukoll mill-Ingliżi, li użawh ukoll bħala ħabs. F'dan il-forti hemm il-Kappella ta' San Nikola .

**Il-Batterija tar-Rinella**

Il-Batterija tar-Rinella inbniet mill-Igliżi fis-seklu dsatax u qed tiġi restawrata professjonalment u amministrata minngħand Fondazzjoni Wirt Artna, NGO lokali. Il-batterija hija miftuħa għall-pubbliku u l-akbar attrazzjoni tagħha hija l-akbar kanun fid-dinja – Il-pistola Armstrong ta’ 100 tunnellata – li tiġi sparata wkoll waqt re-enactments storiċi.

## Bini notevoli ieħor
**Villa Bighi**

Fl-1650, flimkien mal-Kappella tas-Salvatur, Fra Giovanni Bighi waqqaf villa kbira li tagħti ħarsa lejn id-daħla tal-Port il-Kbir. Matul il-pesta tal-1813 din il-villa kienet tintuża bħala sptar temporanju, iżda permezz ta’ digriet mir-Re Ġorġ IV, fit-23 ta’ Marzu 1830, il-Viċi-Ammirall Sir P. Malcolm poġġa l-ewwel ġebla ta’ Sptar Navali fuq il-post fejn kienet tinsab Villa Bighi wara li ġiet imwaqqa. L-Isptar Navali ta’ Bighi dam sentejn biex tlesta u ħadet £20,000 ta’ nefqa kapitali. Waqt li kien hawn l-Ingliżi intużat b’mod estensiv, u llum il-ġurnata qed isservi bħala Skola Internazzjonali tar-Restawr. Wara r-restawr u l-modernizzazzjoni ta' Villa Bighi, issa għandha Ċentru Interattiv għax-Xjenza u l-Innovazzjoni magħruf bħala l-Esplora.

**Villa Portelli**

Tagħti għax-xatt tal-Kalkara hemm il-Villa Portelli, villa kbira mibnija minn Sir Agostino Portelli bħala residenza tas-sajf. Matul it-Tieni Gwerra Dinjija dil-villa serviet bħala r-residenza tal-uffiċjal tal-bandiera, filwaqt li fl-1961 l-ammiralli bdew jużawha bħala r-residenza tagħhom. 

L-informazzjoni kollha t’hawn fuq ġiet editjata minn Circolo San Giuseppe Filarmonika Sagra Familja, Kalkara (AD 1897) u meħuda minn www.sagrafamilja.org.

## Ekonomija
Bħala parti mill-viżjoni tal-gvern biex jagħti ħajja ġdida fiż-żona tal-Port il-Kbir, is-sit li qabel kien okkupat mill-ex-Industrial Estate f'Ricasoli fil-periferija tal-Kalkara kien maħsub biex jospita l-bini ta’ Smart City Malta, li se tinbena fuq l-istess linji ta’ Dubai Internet City. Il-kostruzzjoni bdiet fl-2008 u SCM1, l-ewwel blokk tal-uffiċini, tlesta u bħalissa għaddej ix-xogħol fuq il-kumplament tal-proġett, li se jinkludi spazju għall-uffiċini, lukanda, unitajiet residenzjali, stabbilimenti tal-catering, u żoni ta’ pajsaġġ miftuħa għall-pubbliku. Skont il-gvern dan il-proġett mhux biss se joħloq madwar 7,000 impjieg ġdid meta jitlesta iżda wkoll se jagħti ħajja ġdida fiż-żona.

B'konformità mat-tradizzjoni marittima tal-Kalkara, fl-2010 il-gvern ħabbar it-twaqqif ta' marina temporanja fix-xatt tal-Kalkara sabiex tipprovdi aktar postijiet ta' rmiġġ għad-domanda li dejjem qed tiżdied minn dan is-settur.

Ir-raħal jospita wkoll il- *Malta Film Commission* u l-faċilitajiet ewlenin tal-*Malta Film Studios* . 

## Trasport
Il-Kalkara hija moqdija regolarment minn karozzi tal-linja  operati minn Arriva Malta fuq ir-Rotta numru 3, li tgħaqqad lill-Kalkara direttament mal-Belt. L-istrateġija tat-trasport għaż-żona tal-Port il-Kbir tippjana wkoll għal punt ta’ servizz bid-dgħajsa mil-Kalkara b’kollegamenti mal-Belt, il-Kottonera u żoni oħra fil-port. Minn xi partijiet tal-Kalkara tgħaddi wkoll ir-rotta numru 213, li tagħti aċċess għat-trasport lejn l-isptar Mater dei.

Minħabba l-kostruzzjoni u l-iżvilupp ta’ Smart City Malta fiż-żona Ricasoli, ġie propost il-bini ta’ South Harbour Link Road sabiex jiġi mtejjeb in-netwerk tat-toroq taż-żona u wkoll jilqa’ għall-influss tat-traffiku ladarba Smart City Malta ssir operattiva. Il-Link Road il-ġdida proposta tgħaqqad direttament Smart City Malta man-netwerk tat-toroq prinċipali ta’ Malta, imma din il-proposta, li għadha fl-istadji inizjali tagħha, tissagrifika art agrikola fiż-żona bejn il-Kalkara u Ħaż-Żabbar jekk tiġi approvata.

## Sport
Il-Kalkara hija magħrufa għall-bini tad-dgħajjes tradizzjonali lokali u għall-qaddiefa tagħhom (barklori). Il-Kalkariżi għadhom jieħdu sehem fir-regatti nazzjonali tradizzjonali li jsiru fit-8 ta’ Settembru u fil-31 ta’ Marzu bid-dgħajjes mibnija tagħhom stess.

## Żoni fil-Kalkara

* Bighi
* Fort Ricasoli
* Il-Wileġ
* It-Turretta
* Kalkara Creek
* Punt Ricasoli
* Bajja tar-Rinella
* Wied tar-Rinella
* San Pietru
* Santa Liberata
* Santu Rokku
* Smart City Malta (Ricasoli Industrial Estate)
* Ta' Tewma
* Ta' Wied Għammieq 
* Tar-Ramel 
* Villa Portelli
* Wied Rinella
* Il-Kapuccini

## Toroq Ewlenin

* Misraħ l-Arċisqof Gonzi
* Triq il-Marina
* Triq il-Missjoni Taljana
* Triq ir-Rinella 
* Triq San Leonardu
* Triq Santa Liberta
* Triq Santu Rokku
* Xatt tal-Kalkara

## Bliet tewmin - Bliet Aħwa
Il-Kalkara hija ġemellata ma': 

*  Crespellano, fl-Italja
*  Halifax, fil-Kanada

## Ara wkoll

* RNH Bighi
* SmartCity Malta
* Kalkara FC

## Referenzi

* Kunsill Lokali tal-Kalkara (Paġna ta' Introduzzjoni Prinċipali)
* Circolo San Giuseppe Filarmonika Sagra Familja
* Każin Banda San Ġużepp (Ghaqda Mużikali San Guzepp)
* Assoċjazzjoni Wirt il-Kalkara