Bandiera tal-Italja

Il- **bandiera tal-Italja** ( *Bandiera d'Italia* bit -Taljan ) hija l- bandiera nazzjonali tar- Repubblika Taljana . Huwa magħmul minn tliet strixxi vertikali, waħda ħadra, waħda bajda u waħda ħamra.

Il-bandiera attwali ġiet adottata għall-ewwel darba mir-Repubblika Cispadan f'Reggio Emilia fis-7 ta' Jannar 1797 meta l-parlament tar-Repubblika, li ltaqa' fis-Sala del tricolore, fuq proposta tad-deputat Giuseppe Compagnoni, iddigrieta li "nagħmlu universali l-istandard cispadan. jew bandiera tat-tliet kuluri, aħdar, abjad, aħmar u li dawn it-tliet kuluri jintużaw ukoll fiċ-ċispadan cockade, li jrid jintlibes minn kulħadd”.

It-tricolor Taljan jiġi ċċelebrat kull sena fis-7 ta’ Jannar waqt il-Festival tal-Bandiera (*Festa del Tricolore*).

## Storja
Fl-1796, l-Italja kienet qasmet mill-armati rebbieħa ta’ Napuljun Bonaparte u r-repubbliki numerużi li twieldu, ta’ ispirazzjoni Franċiża, fuq l-irmied tal-Ancien Régime, kważi kollha adottaw bnadar ikkaratterizzati minn tliet faxex ta’ dimensjonijiet ugwali, b’kuluri varjati, iżda ispirat b'mod ċar mill-mudell Franċiż tal-1790. Bl-istess mod, ir-reġimenti Taljani li appoġġaw l-armata ta 'Bonaparte wrew dawn it-tliet kuluri (notevolment dawk tal-Leġjun Lombard imbagħad dawk tal-Leġjun Taljan li rekluta fl-Emilia-Romagna). Huwa possibbli li Napuljun innifsu għażel dan it-tricolor (hu pprefera l-aħdar għall-blu).

Il-bandiera ta’ Cispadania hija b’faxex orizzontali u ttimbrata, fiċ-ċentru, bl-emblema tar-repubblika (quiver li fih erba’ vleġeġ, imdawwar bir-rand u mżejna b’trofew tal-armi). Il-meded isiru vertikali meta Cispadania tiġi inkorporata fir-Repubblika Cisalpine.

Matul l-era Napoleonika, twieldu stati effimeri, bħar-Repubblika tal-Ligurja, ir-Repubblika Rumana, ir-Repubblika Partenopea jew ir-Repubblika Ankonita. Iżda dawn ir-repubbliki ma baqgħux ħajjin mill-kontro-offensiva Awstro-Russa tal-1799 u spiċċaw ingħaqdu ftit ftit fl-ewwel Repubblika Taljana (1802-1805) li saret ir-Renju tal-Italja (1805-1814). Dawn ir-repubbliki jirrappreżentaw ukoll l-ewwel espressjoni ta’ l-ideali ta’ indipendenza li qajmu r-Risorgimento. U kien matul dawn is-snin li l-bandiera bħala simbolu dinastiku jew militari saret simbolu popolari tal-libertajiet mirbuħa u għalhekk tan-nazzjon il-ġdid, għalkemm Napuljun ipprefera, għar-renju li ddawwar il-kuruna tiegħu, arranġament differenti tat-tliet kuluri.

Matul l-għexieren ta’ snin ta’ wara l-Kungress ta’ Vjenna, il-bandiera tricolor kienet ipprojbita mir-Restawr, iżda ttellgħet mir-ribelli tal-movimenti u l-irvellijiet tal-1831. Goffredo Mameli kkompona fil-Canto degli Italiani tiegħu (li kien se jsir l-innu nazzjonali) fl-1847. : "jalla niġbru bandiera waħda, tama". U fit-23 ta’ Marzu 1848, Charles-Albert ta’ Sardinja indirizza lill-popolazzjonijiet tal-Lombardija-Venezja, il-proklama famuża li ħabbret l-ewwel gwerra ta’ indipendenza u li spiċċat bi kliemu: “biex juri aħjar, b’sinjali esterni, is-sentiment ta’ Unjoni Taljana, nixtiequ li t-truppi tagħna […] jilbsu t-tarka ta’ Savoy imqiegħda fuq it-tricolor Taljan.” Ma’ din it-tarka tas-Savoy ġie miżjud xifer blu biex jipprevjeni li s-salib, abjad u aħmar, jitħalltu ma’ l-abjad u l-aħmar tal-bandiera.

Il-forma attwali tal-bandiera ilha tintuża mid-19 ta 'Ġunju, 1946 (irtirar tal-armi rjali), u uffiċjalment mill-1 ta' Jannar, 1948, id-data tal-adozzjoni tal-Kostituzzjoni tal-Italja.

## Kostruzzjoni

Il-bandiera għandha proporzjon ta' 2:3.

Huwa l-artikolu 12 tal-kostituzzjoni li jipprovdi fil-prinċipji fundamentali tiegħu li “ l-emblema tar-Repubblika hija l-bandiera tricolor Taljana, ħadra, bajda, ħamra, bi tliet faxex vertikali ta’ dimensjonijiet ugwali ". L-aħdar jinsab ħdejn l-arblu.

Fl-2003, wara 206 sena ta’ użu, il-gvern ta’ Silvio Berlusconi iddeċieda li jispeċifika b’mod preċiż il-kuluri tal-bandiera tricolor  iżda l-oppożizzjoni opponiet dan il-proġett  meta tqabbel il-metodu ma’ “ kolp ta' stat kromatiku ". Għalihom, " L-aħdar, jgħidu, issa huwa aktar profond, l-aħmar ħa sfumaturi rubin u l-abjad inbidel għall-avorju ".

Fl-2006, il-kuluri Pantone uffiċjali ġew stabbiliti bil-liġi  ,  .

## Simbolu
Teoriji kontradittorji jridu jispjegaw id-disinn :

* Wara l-kampanja Taljana ta’ Napuljun, it-Taljani ġew ispirati mill-bandiera Franċiża biex jiddisinjaw il-bandiera nazzjonali tagħhom ibbażata fuq il-kuluri tal-uniformijiet tal-Lombardi (u b’mod aktar speċjali tal-gwardja ċivili ta’ Milan) miġbura ma’ Napuljun – l-aħdar huwa wkoll il-kulur favorit tal-imperatur ;
* It-30 kanto tal-Purgatorju ta’ Dante jiddeskrivi l-ilbies ta’ Beatrice billi juża l-kuluri tat-tliet virtujiet teoloġiċi (abjad għall-fidi, aħdar għat-tama, u aħmar għall-karità). Il-bandiera kienet tuża dawn il-kuluri biex tindika dan in-nazzjon Kattoliku ;
* Hemm ukoll tifsira simbolika oħra li t-tfal jiġu mgħallma fl-iskejjel: aħdar għall-għoljiet tal-Muntanji Appennini, abjad għall-borra tal-Alpi u aħmar għad-demm tal-martri tat-tliet gwerer tal-Indipendenza tas-seklu dsatax.

## Pavaljuni
Il-pavaljuni huma mibnija f'format 2:3. Sabiex tiġi evitata l-konfużjoni fuq il-baħar mal- bandiera tal-Messiku, il-bandiera ċivili ġġorr l-istemma tar- repubbliki marittimi Taljani ( Venezja, Ġenova, Amalfi u Pisa ).

Il-bandiera tal-istat iġorr l-arma tar -Repubblika Taljana .

## Varjanti

Stampa:Flag_of_the_President_of_Italy.svg|ħolqa=Fichier:Flag_of_the_President_of_Italy.svg|alt=Pavillon particulier du président de la République italienne.|Pavaljun privat tal-President tar-Repubblika Taljana.
Stampa:Flag_of_the_Prime_Minister_of_Italy.svg|ħolqa=Fichier:Flag_of_the_Prime_Minister_of_Italy.svg|alt=Pavillon particulier du président du Conseil des ministres.|Pavaljun privat tal-President Tal-Kunsill Tal-Ministri.


## Bnadar storiċi

Stampa:Flag_of_the_Duchy_of_Modena.svg|ħolqa=Fichier:Flag_of_the_Duchy_of_Modena.svg|alt=Drapeau du duché de Modène et Reggio (1452-1859).|Bandiera tad-Dukat ta' Modena u Reggio(1452-1859).
Stampa:Flag_of_the_Duchy_of_Parma.svg|ħolqa=Fichier:Flag_of_the_Duchy_of_Parma.svg|alt=Drapeau du duché de Parme et Plaisance (1545-1731).|Bandiera tad-Dukat ta' Parma u Piacenza(1545-1731).
Stampa:State_flag_simple_of_the_Grand_Duchy_of_Tuscany.svg|ħolqa=Fichier:State_flag_simple_of_the_Grand_Duchy_of_Tuscany.svg|alt=Drapeau du grand-duché de Toscane (1569-1801, 1815-1859).|Faxxa tal-metall-Gran Dukat tat-Toskana(1569-1801, 1815-1859).
Stampa:Flag_of_the_Kingdom_of_Sardinia.svg|ħolqa=Fichier:Flag_of_the_Kingdom_of_Sardinia.svg|alt=Drapeau du royaume de Sardaigne (1720-1848).|Bandieratar-Renju ta' Sardinja(1720-1848).
Stampa:Flag_of_the_Kingdom_of_the_Two_Sicilies_(1738).svg|ħolqa=Fichier:Flag_of_the_Kingdom_of_the_Two_Sicilies_(1738).svg|alt=Drapeau du royaume des Deux-Siciles (1738-1806, 1816-1848).|Bandieratar-Renju taż-Żewġ Sqalliji(1738-1806, 1816-1848).
Stampa:Flag_of_the_Repubblica_Anconitana.svg|ħolqa=Fichier:Flag_of_the_Repubblica_Anconitana.svg|alt=Drapeau de la République ancônitaine (1797-1798).|Bandiera tar-Repubblika Ankonita(1797-1798).
Stampa:Flag_of_the_Repubblica_Cisalpina.svg|ħolqa=Fichier:Flag_of_the_Repubblica_Cisalpina.svg|alt=Drapeau de la République cisalpine (1797-1799, 1800-1802).|Bandiera tar-Repubblika Ċisalpina(1797-1799, 1800-1802).
Stampa:Flag_of_the_Cispadane_Republic.svg|ħolqa=Fichier:Flag_of_the_Cispadane_Republic.svg|alt=Drapeau de la République cispadane (1796-1797).|Bandieratar-Repubblika Cispadane(1796-1797).
Stampa:Flag_of_the_Parthenopaean_Republic.svg|ħolqa=Fichier:Flag_of_the_Parthenopaean_Republic.svg|alt=Drapeau de la République parthénopéenne (1799).|Bandieratar-Repubblika Partenopea(1799).
Stampa:Flag_of_the_Italian_Republic_(1802).svg|ħolqa=Fichier:Flag_of_the_Italian_Republic_(1802).svg|alt=Drapeau de la République italienne (1802-1805, anciennement République cisalpine).|Bandiera tar-Repubblika Taljana (1802-1805, qabel ir-Repubblika Ċisalpina).
Stampa:Flag_of_the_Napoleonic_Kingdom_of_Italy.svg|ħolqa=Fichier:Flag_of_the_Napoleonic_Kingdom_of_Italy.svg|alt=Drapeau du royaume d'Italie (1805-1814).|Bandiera tar-Renju tal-Italja(1805-1814).
Stampa:Flag_of_Genoa.svg|ħolqa=Fichier:Flag_of_Genoa.svg|alt=Drapeau de la république de Gênes (1814-1815) et de la République ligurienne (1814).|Bandiera tar-Repubblika ta' Ġenova(1814-1815) u tar-Repubblika tal-Ligurja(1814).
Stampa:Bandiera_del_ducato_di_Parma,_Piacenza_e_Guastalla.gif|ħolqa=Fichier:Bandiera_del_ducato_di_Parma,_Piacenza_e_Guastalla.gif|alt=Drapeau du duché de Parme et Plaisance (1814-1847).|Bandiera tad-Dukat ta' Parma u Piacenza(1814-1847).
Stampa:Flag_of_Sicilian_Kingdom_1848.svg|ħolqa=Fichier:Flag_of_Sicilian_Kingdom_1848.svg|alt=Drapeau du gouvernement indépendantiste de Sicile (révolutions de 1848).|Bandiera tal-gvern ta 'indipendenza ta'Sqallija(rivoluzzjonijiet ta '1848).
Stampa:Flag_of_the_Republic_of_Venice_1848–49.svg|ħolqa=Fichier:Flag_of_the_Republic_of_Venice_1848–49.svg|alt=Drapeau du gouvernement de Venise (révolutions de 1848).|Faxxa tal-metall-gvern ta 'Venezja(rivoluzzjonijiet ta' 1848).
Stampa:Flag_of_the_Roman_Republic_(19th_century).svg|ħolqa=Fichier:Flag_of_the_Roman_Republic_(19th_century).svg|alt=Drapeau de la République romaine (révolutions de 1848).|Bandiera tar-Repubblika Rumana(rivoluzzjonijiet tal-1848).
Stampa:Military_flag_of_the_Roman_Republic_(19th_century).svg|ħolqa=Fichier:Military_flag_of_the_Roman_Republic_(19th_century).svg|alt=Drapeau militaire de la République romaine (révolutions de 1848).|Banda militari-Repubblika Rumana(rivoluzzjonijiet tal-1848).
Stampa:State_Flag_of_the_Grand_Duchy_of_Tuscany_(1848-1849).svg|ħolqa=Fichier:State_Flag_of_the_Grand_Duchy_of_Tuscany_(1848-1849).svg|alt=Drapeau du grand-duché de Toscane de 1848.|Faxxa tal-metall-Gran Dukat tat-Toskanamitħna-1848.
Stampa:Flag_of_the_Kingdom_of_Sardinia_(1848-1851).svg|ħolqa=Fichier:Flag_of_the_Kingdom_of_Sardinia_(1848-1851).svg|alt=Drapeau du royaume de Sardaigne (1848-1851).|Bandieratar-Renju ta' Sardinja(1848-1851).
Stampa:Flag_of_Italy_(1861-1946).svg|ħolqa=Fichier:Flag_of_Italy_(1861-1946).svg|alt=Drapeau du royaume de Sardaigne (1851-1861), puis du royaume d'Italie (1861-1946).|Bandiera tar-Renju ta' Sardinja(1851-1861), wara tar-Renju tal-Italja (1861-1946).
Stampa:Flag_of_Italy_(1861-1946)_crowned.svg|ħolqa=Fichier:Flag_of_Italy_(1861-1946)_crowned.svg|alt=Drapeau du royaume d'Italie, version couronnée utilisée lors des cérémonies gouvernementales et par la marine militaire.|Bandiera tar-Renju tal-Italja, verżjoni nkurunata użata waqt iċ-ċerimonji tal-gvern u mill-flotta militari.
Stampa:Flag_of_the_Kingdom_of_the_Two_Sicilies_(1848).svg|ħolqa=Fichier:Flag_of_the_Kingdom_of_the_Two_Sicilies_(1848).svg|alt=Drapeau du royaume des Deux-Siciles (1848-1860).|Bandiera tar-Renju taż-Żewġ Sqalliji(1848-1860).
Stampa:Flag_of_the_Kingdom_of_the_Two_Sicilies_(1860).svg|ħolqa=Fichier:Flag_of_the_Kingdom_of_the_Two_Sicilies_(1860).svg|alt=Drapeau du royaume des Deux-Siciles (1860-1861).|Bandiera tar-Renju taż-Żewġ Sqalliji(1860-1861).
Stampa:War_flag_of_the_Italian_Social_Republic.svg|ħolqa=Fichier:War_flag_of_the_Italian_Social_Republic.svg|alt=Drapeau militaire de la République sociale italienne (RSI) (1943-1945).|Bandiera militari tar-Repubblika Soċjali Taljana(RSI) (1943-1945).


## Referenzi