Edwin van der Sar

**Edwin van der Sar** (twieled fid-29 ta' Ottubru 1970) huwa eżekuttiv tal-futbol Netherlandiż u eks-plejer li attwalment ikopri l-irwol ta' kap eżekuttiv ta' AFC Ajax, li magħhom beda l-karriera professjonali tiegħu fil-bidu tas-snin disgħin.

Van der Sar hu l-aktar plejer li għamel preżenzi bil-flokk tat-tim nazzjonali Olandiż, u hu wkoll wieħed mill-ftit plejers li rebħu ċ-Champions League ma' żewġ timijiet differenti, wara li rebaħha fl-1995 mat-tim ta' Ajax tan-Netherlands u ma' Manchester United tal-Ingilterra fl-2008.

## Karriera

### AFC Ajax

Edwin van der Sar beda l-karriera fil-klabb tal-lokalità tiegħu Foreholte u wara VV Noordwijk, fejn laqat l-għajn tat-tim ta' Ajax Amsterdam. Wara li beda fil-mixtla tal-istess Ajax, hu gawda snin twal ta' suċċess mat-tim tal-kbar fejn rebaħ it-Tazza UEFA 1991–92 u l-UEFA Champions League 1994–95, flimkien mal-unur tal-Aqwa Gowlkiper Ewropew fl-1995. Hu tilef il-finali tal-UEFA Champions League 1995–96 wara l-għoti tal-penalties kontra il-Juventus. Hu għamel total ta' 226 dehra ma' Ajax u skorja gowl minn *penalty* fir-rebħa ta' 8–1 li Ajax għamlu kontra De Graafschap fl-istaġun 1997–98.

### Juventus

Il-ġigant Netherlandiż iddebutta mat-tim tal-Juventus fl-istaġun 1999–00, fejn l-ewwel staġun kien wieħed impekkabbli wara r-rebħa tat-Tazza Intertoto. Minkejja li t-tim tilef il-kampjonat tas-Serie A fl-aħħar ġurnata, fuq nota personali, għal Van der Sar dan kien staġun mill-aqwa fejn f'39 dehra laqqat biss 19-il gowl.

L-istaġun segwenti kien l-aktar wieħed diffiċli fil-karriera tiegħu, fejn kellu problemi fil-vista u dawk personali li nfluwenzaw ir-rendiment tal-istaġun. Ħass ukoll in-nuqqas tal-kuraġġ li kienu jagħtuh il-partitarji tiegħu, minħabba d-diversi żbalji li wettaq fl-ewwel parti tal-istaġun. Fost l-aktar kritikat kien dak kontra SS Lazio, fejn minn xutt debboli minn barra l-kaxxa ta' Marcelo Salas, u minn *free kick* ta' Paulo Sousa fiċ-Champions League kontra l-Panathinaikos. Minkejja dawn l-iżbalji, reġa' kiseb fiduċja fih innifsu u għen biex it-tim jirritorna lura fil-ġirja għat-titlu flimkien mal-Lazio, detentur tat-titlu, u mar-Roma ta' Fabio Capello. Kien deċisiv fid-dro ta' 0–0 miksub kontra l-*giallorossi* fi Stadju Olimpiku ta' Ruma fejn irnexxielu jsalva l-ewwel fuq Batistuta u wara fuq Totti. Kien deċisiv ukoll fil-partiti kontra Perugia u kontra Reggina. Imma fil-partita kontra r-Roma, kien proprju l-iżball tiegħu li wassal għad-dro ta' 2–2, wara li Juventus kienu bnew vantaġġ ta' 2–0. Fi tmiem l-istaġun temm l-esperjenza tiegħu fl-Italja u għażel li jingħaqad mat-tim tal-Premier League Ingliż, Fulham.

### Fulham

Minkejja interess kbir minn klabbs Ingliżi bħal Arsenal, Manchester United u Liverpool, hu għażel li jmur ma' tim inqas kwotat, u dan kien it-tim tal-miljunarju Eġizzjan Mohamed Al-Fayed, Fulham. Edwin mal-ewwel ambjenta ruħu mal-klabb u mal-istil tal-logħob, fejn fl-istaġun 2001-02 irnexxielu jwassal lit-tim sas-semi-finali tal-FA Cup u anki sal-kwalifikazzjoni għat-Tazza Intertoto.

Fl-istaġun suċċessiv kiseb it-Tazza Intertoto, u reġa' wettaq prestazzjoni ta' livell għoli. Imma f'nofs il-kampjonat sofra minn uġigħ gravi li telfitu l-partiti kollha li kien għad baqa' dak l-istaġun. Fl-istaġun 2003-04 reġa' rritorna għal-logħob u għal darb'oħra għamel staġun eċċezzjonali, aktar mit-tnejn preċedenti, fejn kellu prestazzjonijiet tajba matul l-istaġun kollu speċjalment kontra Manchester United, Arsenal u Chelsea. Fl-aħħar tal-istaġun irċieva offerta min-naħa tal-PSV Eindhoven, imma n-Netherlandiż irrifjuta u ddeċieda li jkompli l-avventura tiegħu fir-Renju Unit.

### Manchester United

Van der Sar ingħaqad ma' Manchester United fis-sajf tal-2005, fejn iddebutta kontra l-Ungeriżi ta' Debreceni VSC, li kienet partita mit-tielet rawnd ta' kwalifikazzjoni għaċ-Champions League. Fil-kampjonat għamel l-eżordju tiegħu fl-20 ta' Awwissu f'Goodison Park kontra Everton fejn grazzi għas-salvataġġi tiegħu għen biex United jirbħu 2–0. Fl-ewwel sitt partiti tal-istaġun ma laqqat l-ebda gowl, fejn dan wasal biss fil-pari ta' 1–1 fid-derby kontra l-Manchester City. Fis-26 ta' Frar, Edwin kiseb l-ewwel trofew ma' Manchester United bir-rebħa ta' 4–0 kontra Wigan Athletic fil-finali tal-Carling Cup, fil-Millenium Stadium. L-istaġun ta' wara spiċċaw fit-tieni post bi 83 punt. Van der Sar, fost l-oħrajn, għalaq l-istaġun fuq nota pożittiva permezz ta' prestazzjoni tajba kontra Celtic, li kienet partita organizzata bħala rikonoxximent għal wieħed mill-akbar leġġendi fl-istorja ta' Manchester United, Roy Keane, fejn din spiċċat 2–0 favur ir-*Red Devils*.

Fil-bidu tal-istaġun ta' wara kien ċedut sieħbu tat-tim nazzjonali, Ruud van Nistelrooy, u Manchester United ma akkwistawx sostitut għalih, fejn ħafna ddubitaw dwar il-qawwa offensiva tal-iskwadra. Id-diriġenti tal-klabb ħasbu aktar biex jgħinu nofs il-grawnd, permezz tal-akkwist ta' Michael Carrick. L-istaġun beda bir-rebħa fit-Turnew ta' Amsterdam, fejn għelbu 1-0 lil Ajax fil-partita deċisiva, grazzi għal gowl ta' Ryan Giggs, anki jekk il-plejer tal-partita kien Van der Sar, li minbarra n-numru ta' interventi li għamel, salva wkoll penalty ta' Klaas Jan Huntelaar. Fil-kampjonat bdew ukoll tajjeb fejn kienu fl-ewwel post wara biss żewġ partiti. Fl-4 ta' Frar 2007, fil-partita f'White Hart Lane kontra t-Tottenham Hotspur (li kienet mirbuħa 4–0 mit-tim ta' Alex Ferguson), wara parata minn xutt ta' Robbie Keane, hu kien milqut involuntarjament f'wiċċu mill-istess attakkant Irlandiż, fejn tilef is-sensi għal xi minuti u kien qed jissogra serjament il-karriera tiegħu. Minħabba li Manchester United kienu wżaw it-tliet sostituzzjonijiet, id-difensur John O'Shea kellu jieħu post Van der Sar bejn il-lasti. Wara għoxrin ġurnata biss, hu reġa' rritorna bejn il-lasti għall-partita kontra Fulham, b'rebħa għar-*Red devils* fl-aħħar minuta b'gowl ta' Cristiano Ronaldo. Il-gowlkiper Netherlandiż wettaq prestazzjoni oħra tajba kontra Liverpool fejn ipprevjena għal ħafna drabi li United imorru minn taħt. Fl-aħħar mumenti tal-logħba John O'Shea skorja l-gowl tar-rebħa, li ta lil Manchester United ir-rebħa, fejn din kienet rebħa importanti fl-aktar partita importanti tal-istaġun u tefa' b'manjiera kważi definittiva lit-tim ta' Ferguson għall-konkwista tat-titlu.

Xahar wara, United affrontaw lil Roma fil-kwarti tal-finali taċ-Champions League, wara li eliminaw fil-fażi tal-aħħar sittax lil Lille. Minkejja li tilfu 2–1 fi Stadju Olimpiku ta' Ruma, huma ttrijunfaw 7–1 f'Old Trafford. F'dik l-istess partita Van der Sar salva żewġ free kicks perikolużi ta' Totti. Fil-kampjonat, Chelsea kienu rkupraw xi ftit fuq United u avviċinawhom aktar fil-klassifika. Edwin flimkien ma' sħabu tat-tim ikkwalifikaw għall-finali tal-FA Cup, fejn rebħu 4–1 lil Watford. Fiċ-Champions League wara li rebħu 3–2 lil Milan ġewwa darhom, il-fortuna ma kinitx magħhom fil-partita ta' ritorn hekk kif tilfu 3–0. Ir-*Red devils* xorta baqgħu fit-tiġrija għall-konkwista tat-tilu nazzjonali. Fl-aħħar partita tal-istaġun huma affrontaw barra minn darhom lil Everton, waqt li Chelsea kellhom partita aktar faċli kontra Bolton. Fi tmiem l-ewwel taqsima il-*Blues* kienu 2–1 fil-vantaġġ, waqt li United kienu saħansitra 2–0 minn taħt. Però kien hemm żvolta fit-tieni taqsima taż-żewġ partiti. Bolton irnexxielhom jakkwistaw il-pari waqt li United għamlu rimonta mirakoluża ta' 4–2 fejn marru 5 punti vantaġġ fuq Chelsea bi 3 partiti mit-tmiem. Nhar il-5 ta' Mejju, fid-derby ta' Mancester f'City of Manchester Stadium, Manchester United marru fil-vantaġġ b'gowl ta' Cristiano Ronaldo, imma 10 minuti mit-tmiem Edwin irnexxielu jsalva penalty mogħti mill-ispeċjalist Darius Vassell, u b'hekk ta għall-ewwel darba wara erba' staġuni t-trofew lil Manchester United. Fil-finali tal-FA Cup li ntlgħabet kontra Chelsea fid-19 ta' Mejju, United sofrew telfa b'gowl fl-aħħar minuti tal-ħin supplementari.

L-istaġun segwenti, lagħab fost l-aqwa staġuni fil-karriera tiegħu. Fil-5 ta' Awissu 2007, fil-finali tal-Community Shield, Manchester United sfidaw għal darb'oħra liċ-Chelsea ta' José Mourinho fil-leġġendarju Wembley Stadium. Wara l-ħin supplementari, ir-riżultat kien dak ta' 1-1 u l-partita marret għall-għoti tal-penalties fejn din kienet deċiża permezz ta' tliet parati ta' Van der Sar fuq l-ewwel tliet penalties ta' Chelsea. B'hekk United kisbu l-ewwel trofew tal-istaġun. Fost l-aqwa prestazzjonijiet matul dan l-istaġun kienu jinkludu l-ewwel partita fil-fażi tal-gruppi taċ-Champions League kontra Sporting CP, u anki l-partita f'Anfield kontra r-rivali Liverpool, fejn irnexxielu ma jkunx megħlub għat-tielet sena konsekuttiva. Wara li tilef diversi partiti minħabba li kien weġġa' waqt it-taħriġ, irritorna bil-prestazzjonijiet il-*Red devils*. Hu kompla bil-forma tajba tiegħu fejn kien deċiżiv fil-partiti kontra Newcastle United, Fulham, Arsenal u Liverpool, fejn f'din il-partita tal-aħħar baqa imbattut u għalhekk għamel rekord ta' tliet staġuni konsekuttivi ta' imbattibilità kontra l-Liverpool. Fiċ-Champions League wera wkoll il-forma tajba tiegħu fil-partiti kontra r-Roma u Barcelona. United akkwistaw it-tieni titlu konsekuttiv b'rebħa fl-aħħar partita fuq Wigan Athletic u rebħa oħra fil-finali taċ-Champions League, fejn kien hu l-eroj tas-serata, meta salva l-penalty ta' Nicolas Anelka, biex b'hekk kiseb it-tieni titlu Ewropew fil-karriera tiegħu u sar ukoll wieħed mill-ikbar leġġendi fl-istorja tal-klabb u tal-futbol, fejn laħaq kwota ta' 30 trofew li ntrebħu matul il-karriera tiegħu.

Fit-12 ta' Diċembru 2008, Van der Sar iffirma estenzjoni ta' sena fil-kuntratt kurrenti tiegħu ma' Manchester United, fejn b'hekk se jżommu mal-klabb tal-anqas sal-istaġun 2009–10.

Fis-27 ta' Jannar 2009, Van der Sar għen lil Manchester United iwaqqfu rekord ġdid kemm tal-klabb kif ukoll tal-Premier League għall-ikbar numru ta' partiti mingħajr ma jlaqqtu gowl – ir-rebħa bl-iskor ta' 5–0 fuq West Bromwich Albion kienet tfisser li United kienu ilhom 11-il logħba (1,032 minuta) mingħajr ma jlaqqtu gowl, fejn b'hekk għelbu r-rekord preċedenti ta' 10 logħbiet (1,025 minuta) magħmul minn Petr Čech fl-istaġun 2004–05.

Erbat ijiem wara, hu għamel rekord ieħor ta' 1,121 minuta fil-futbol Ingliż mingħajr ma jsofri gowl, wara r-rebħa ta' 1–0 kontra Everton. F'dan l-istadju b'hekk għadda r-rekord li kien f'idejn Steve Death ta' Reading, li kien żamm 1,103 minuti fl-1979. Nhar it-8 ta' Frar 2009, hu estenda r-rekord għal 1,212-il minuta wara r-rebħa kontra West Ham United bl-iskor ta' 1–0, fejn b'hekk għeleb ir-rekord Brittaniku li qabel kien f'idejn Bobby Clark, ta' 1,155 minuta fl-1971.

Fit-18 ta' Frar 2009, van der Sar kompla jtawwal ir-rekord għal 1,302 minuti, wara t-telfa ta' Fulham bl-iskor ta' 3-0. Il-wasla tiegħu sa dan l-istadju tfisser li hu għeleb ir-rekord mondjali ta' staġun wieħed li kien f'idejn Jose Maria Buljubasich, ta' 1,289 minuta, li wettqu fil-Clausura Ċilena 2005. Dan ir-rekord intemm fl-4 ta' Marzu, meta minn żball tiegħu Peter Løvenkrands ta' Newcastle United skorja wara 9 minuti. B'kollox, Van der Sar għamel 1,311-il minuta mingħajr ma jlaqqat gowl fil-kampjonat.

## Internazzjonali

Van der Sar kien magħżul mat-tim Olandiż għat-Tazza tad-Dinja 1994, imma ma lagħab lanqas minuta f'dik l-edizzjoni. Iddebutta fis-7 ta' Ġunju 1995 kontra l-Belarus. Anki mat-tim nazzjonali kiseb il-post mal-ewwel ħdax, fejn iddebutta f'manifestazzjoni ta' kalibru fil-Kampjonati Ewropej 1996, fejn hu u l-Olanda waslu sal-kwarti tal-finali, fejn kienu eliminati wara l-għoti tal-penalties minn Franza.

Sentejn wara ħa sehem fl-ewwel Tazza tad-Dinja tal-karreira tiegħu, dawk tal-1998. Din id-darba l-*Oranje* kisbu r-raba' post, wara li tilfu bl-għoti tal-penalties konta ċ-ċampjins renjanti tal-Brażil. Edwin madanakollu għamel prestazzjoni tajba fejn wera l-ħila tiegħu flimkien ma' Fabien Barthez u Gianluca Pagliuca. Fis-sena 2000, l-Olanda flimkien mal-Belġju ospitaw il-Kampjonati Ewropej 2000, fejn għal darb'oħra l-progress fil-kompetizzjoni għall-Olandiżi kien sas-semi-finali.

Wara perjodu iswed għat-tim Olandiż fejn naqqsu li jikkwalfiikaw għat-Tazza tad-Dinja 2002, l-*Oranje* għamlu ribalta u kisbu l-kwalifikazzjoni għall-Kampjonati Ewropej tal-Futbol 2004. Fil-kwarti tal-finali, fil-partita kontra l-Iżvezja spiċċaw bil-lotterija tal-penalties fejn din id-darba l-fortuna kienet taħt l-Olanda. Imma wara sofrew eliminazzjoni mill-ospitu, il-Portugall, b'gowls ta' Maniche u Cristiano Ronaldo.

Wara l-Euro 2004, bħala kowċ wasal Marco Van Basten, fejn għamel rivoluzzjoni kbira, fejn eskluda l-elementi ta' kalibru ta' Edgar Davids u Clarence Seedorf, u daħħal minflok lil żgħażagħ promettenti bħal Wesley Sneijder, Robin van Persie u Rafael van der Vaart. L-uniku veteran magħżul kien Ruud van Nistelrooy li flimkien ma' Van der Sar kien magħżul bħala s-simbolu tal-iskwadra. Waqt il-fażi ta' kwalifikazzjoni u fil-fażi finali tat-Tazza tad-Dinja 2006, Edwin irnexxielu jistabilixxi rekord ta' imbattibilità ta' kull żmien dwar il-partiti uffiċċjali ta' timijiet nazzjonali, fejn irnexxielu jkun imbattut għal 1,013-il minuta. Wara l-eliminazzjoni għal darb'oħra kontra l-Portugall, kien ippjana biex jirtira mill-impenji nazzjonali, imma Marco van Basten irnexxielu jikkonvinċih biex jerġa' lura fl-iskwadra.

Wara li reġa' ħa postu fit-tim nazzjonali, ikkwalfika għall-Euro 2008 fejn ħa sehem bħala plejer titulari u kaptan fil-partiti kontra l-Italja u Franza. Minkejja li l-Olanda ddominaw Grupp Ċ huma sfaw eliminati mir-Russja, fejn din kienet tfisser l-aħħar partita għal Van der Sar. Din kienet is-sittax-il apparenza tiegħu fil-fażi finali tal-Kampjonati Ewropej, fejn ugwalja r-rekord li wettaq Lilian Thuram xi ġranet qabel. Wara l-Kampjonati Ewropej 2008, Van der Sar sar il-plejer li lagħab l-aktar minuti fil-Kampjonati Ewropej.

Minkejja li qabel l-Euro 2008 van der Sar kien wara din il-kompetizzjoni kien se jirtira mit-tim nazzjonali, fit-3 ta' Ottubru, van der Sar ħabbar li kien lest li jerġa' jipposponi l-irtirar tiegħu biex jilgħab għall-Olanda fil-fażi ta' kwalifikazzjoni għat-Tazza tad-Dinja tal-Futbol 2010 kontra l-Iżlanda u n-Norveġja wara li t-tim nazzjonali sofra kriżi tal-gowlkipers. B'Maarten Stekelenburg u Henk Timmer, il-kowċ tal-Olanda Bert van Marwijk ikkonferma li van der Sar kien se jibda ż-żewġ partiti. Van der Sar irnexxielu jibqa' imbattibli fiż-żewġ partiti, bl-Olandiżi jirbħu 2–0 u 1–0 rispettivament. B'hekk van der Sar għalaq is-separju fuq it-tim nazzjonali b'rekord ta' 130 dehra.

## Statistika tal-karriera

*Korretti sad-28 ta' Mejju 2011*

## Unuri

### Klabb

;Ajax
* Eredivisie: 1993–94, 1994–95, 1995–96, 1997–98 
* KNVB Cup: 1992–93, 1997–98, 1998–99 
* UEFA Champions League: 1994–95 
* Tazza UEFA: 1991–92 
* Super Cup Ewropeja: 1994–95 
* Tazza Interkontinentali: 1995 

;Juventus
* Tazza Intertoto: 1999

;Fulham
* Tazza Intertoto: 2002

;Manchester United
* Premier League: 2006–07, 2007–08, 2008–09, 2010–11
* Carling Cup: 2005–06 
* Community Shield: 2007, 2008, 2010
* UEFA Champions League: 2007–08
* Tazza tad-Dinja tal-Futbol tal-Klabbs: 2008

### Individwali

* Nominat darbtejn bħala l-aqwa gowlkiper taċ-Champions League: 1994–95, 1995–96
* Nominat darba bħala l-aqwa gowlkiper tal-Ewropa: 1995
* Nominat darba bħala l-aqwa gowlkiper tal-istaġun tal-FA Premier League: 2006–07
* Nominat erba' darbiet bħala l-aqwa gowlkiper tal-Olanda: 1995, 1996, 1997, 1998
* Nominat darba bħala l-plejer Olandiż tas-sena: 1998
* Nominat darba bħala l-aqwa plejer tal-istaġun ta' Fulham: 2003–04
* Unur ta' Mertu tal-Barclays Premier League: 2008–09

## Referenzi

## Ħoloq esterni

* 
*