Port ta' Mariupol

Il-**Port ta' Mariupol** jew il-**Port Marittimu ta**' **Mariupol** (bl-Ukren: Маріупольський морський порт) jinsab f'Mariupol, l-Ukrajna fil-Bajja ta' Taganrog, il-Baħar ta' Azov. Il-port huwa amministrat mill-awtorità portwali ġestita mill-Awtorità Ukrena tal-Portijiet Marittimi. Minn Ġunju 2022, il-port ġie okkupat mill-forzi armati Russi.

It-tul tal-irmiġġi tal-port marittimu jammonta għal 3.9 kilometru (22 irmiġġ), b'fond sa 9.75 metri. Il-port huwa moqdi minn stazzjon ferrovjarju portwali wieħed imsejjaħ "Mariupol-Port". It-tul totali tal-linji ferrovjarji tal-port huwa 27.1 kilometru. Biswit il-port hemm ukoll l-awtostradi.

Il-fatturat tal-merkanzija fil-Port Marittimu ta' Mariupol fl-2016 ammonta għal 7.6 miljun tunnellata, filwaqt li l-kapaċità tal-port tlaħħaq it-18.8-il miljun tunnellata fis-sena.

Il-port għandu l-ikbar faċilità tat-tiswija tal-klassi tiegħu mal-Baħar ta' Azov.

## Storja
Il-kostruzzjoni tal-Port ta' Mariupol kienet kontinwazzjoni loġika tal-iżvilupp rapidu tan-Nofsinhar industrijali tar-Russja fit-tieni nofs tas-seklu 19. Il-maħżen baxx fil-bokka tax-xmara Kalmius River ma kienx jissodisfa r-rekwiżiti dwar l-iżvilupp tal-flotta flimkien ma' dawk tal-industrija tax-xogħol fil-minjieri u tal-metallurġija tal-baċir ta' Donets (Donbas).

Fl-1886 bdiet il-kostruzzjoni ta' port b'ilma fond f'Mariupol, qrib il-lokalità ta' Zintseva balka. Il-kostruzzjoni kellha ddum ħames snin suppost, iżda tlestiet tliet snin bis-saħħa tal-pressjoni mill-industrijalisti.

Fit-2 ta' Settembru nġabu 18-il vagun ferrovjarju biex il-faħam (madwar 2,000 munzell) jitwassal sax-xatt tal-port.

Wara talba fil-preżenza tal-Ministru Russu u tal-Gvernatur tal-Belt ta' Mariupol, Kharazhaev, sar l-ewwel ħatt fuq vapur li jaħdem bl-istim tas-Soċjetà Russa tat-Trasport Marittimu u tal-Kummerċ imsejjaħ "Medveditsa", li fit-3 ta' Settembru 1889 beda triqtu lejn id-destinazzjoni tiegħu.

Din id-data titqies bħala d-data tal-bidu tal-operat tal-port. Il-port kellu importanza enormi għall-iżvilupp tal-industrija fir-reġjun u fil-pajjiż kollu. Matul l-1867–1904, il-Port ta' Mariupol kien fit-tielet post fir-Russja fost il-portijiet mhux militari skont il-volum tal-arranġamenti.

Matul l-invażjoni Russa fl-Ukrajna, il-forzi Russi ħatfu u okkupaw il-belt ta' Mariupol.

Fis-26 ta' Mejju 2022, wara l-għeluq matul l-Assedju ta' Mariupol, ir-Russja reġgħet fetħet il-port għall-bastimenti kummerċjali wara li tkun saret it-tneħħija tal-mini navali.

## Gallerija

File:Фото_к_статье_«Мариупольский_порт»._Военная_энциклопедия_Сытина_(Санкт-Петербург,_1911-1915).jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:%D0%A4%D0%BE%D1%82%D0%BE_%D0%BA_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%8C%D0%B5_%C2%AB%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%83%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82%C2%BB._%D0%92%D0%BE%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%8D%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D0%A1%D1%8B%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%B0_(%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D1%82-%D0%9F%D0%B5%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%80%D0%B3,_1911-1915).jpg|Photo to the article "Mariupol port" from Sytin's Military Encyclopedia (St. Petersburg, 1911–1915).
File:Маріупольський_морський_вокзал.JPG|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%96%D1%83%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%BC%D0%BE%D1%80%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%B2%D0%BE%D0%BA%D0%B7%D0%B0%D0%BB.JPG|Seaport terminal in 2010.
File:Порт_Маріуполь.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%96%D1%83%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D1%8C.jpg|Port of Mariupol, January 2020.


## Referenzi