Fenek xkupilja

Il-Fenek xkupilja *[[Sylvilagus bachmani]]* jew kif xi kultant inhu msejjaħ ukoll Fenek ta' denbu qotni xkupilja huwa mammiferu plaċentat tad-Dinja l-Ġdida u membru tal-familja Leporidae (leporidu), fl-ordni Lagomorpha (lagomorfu). Dan id-denb qotni huwa nativ tal-kontinent ta' l-Amerika ta' fuq.

Numru kbir ta' sottospeċi li huma ġografikament separati ġew proposti; f' Oregon, *[[Sylvilagus bachmani ubericolor]]*; f' California, *[[Sylvilagus bachmani cinerascens]]*, *[[Sylvilagus bachmani mariposae]]*, *[[Sylvilagus bachmani riparius]]*, *[[Sylvilagus bachmani tehamae]]* u *[[Sylvilagus bachmani trowbridgii]]*; u f' Baja Kalifornja, *[[Sylvilagus bachmani cerrosensis]]*, *[[Sylvilagus bachmani exiguus]]*, *[[Sylvilagus bachmani howelli]]*, *[[Sylvilagus bachmani peninsularis]]* u *[[Sylvilagus bachmani rosaphagus]]* u *[[Sylvilagus bachmani bachmani]]*, *[[Sylvilagus bachmani macrorhinus]]* u *[[Sylvilagus bachmani virgulti]]* huma ħafna inqas ristretti ġografikament. *[[Sylvilagus bachmani riparius]]*, qiegħed f' periklu kbir ta' estinzjoni u għalkemm qabel kien numeruż ma' tul ix-xmajjar ta' San Joaquin u Stanislaus, illum il-ġurnata baqa biss popolazjoni ta' ftit mijjiet fil-Park ta' Caswell Memorial State. 

Mis-sottospeċijiet varji li ġew proposti, għal mument ġew rikonoxxuti *[[Sylvilagus bachmani ubericolor]]*, *[[Sylvilagus bachmani cinerascens]]*, *[[Sylvilagus bachmani bachmani]]*, *[[Sylvilagus bachmani exiguus]]*, *[[Sylvilagus bachmani howelli]]* u *[[Sylvilagus bachmani cerrosensis]]*, il-bqijja qegħdin jistennew li jiġu rikkonoxxuti uffiċjalment jew meqjusa bħala sinonimi.

## Riproduzzjoni
 
L-irġiel ġeneralment jitgħammru ma' aktar minn fenka waħda matul is-sena kollha , iżda jilħqu l-quċċata minn Frar sa Awissu. It-tqala jew il-ġestazjoni hija madwar 22 ġurnata u dawn jista' jkollhom saħansitra sa 5 btan żrameġ fis-sena. Il-boton ikun magħmul minn 1 sa 7 żrameġ li jitwieldu għomja, bla pil u totalment dippendenti fuq l-omm.

## Distribuzzjoni

Il-Fenek xkupilja għandu distribuzjoni mal-kosta fin-naħa tal-Punent tal-kontinent ta' l-Amerika ta' fuq, mix-xmara Columbia f' Oregon sal-ponta fin-Nofs in-nhar tal-penisula ta' Baja California. Il-firxa tmur 'il bogħod fil-Lvant sal-ġnub fil-Lvant ta' Sierra Nevada u l-muntanji Cascade.

## Klassifikazzjoni
Dan id-denb qotni huwa 1 minn 2 speċi li qegħdin klassifikati fis-sottoġeneru *[[Microlagus]]* u bħala speċi maqsuma minn ta' linqas f' 6 sottospeċi rikonoxxuti.

*Ordni Lagomorpha
**Familja Leporidae
***Sottofamilja Leporinae
****Tribù Leporini
*****Ġeneru *[[Sylvilagus]]*
******Sottoġeneru *[[Microlagus]]*
*******Fenek xkupilja jew Fenek ta' denbu qotni xkupilja, *[[Sylvilagus bachmani]]*
********Sottospeċi
*********[[Sylvilagus bachmani bachmani]]* (Waterhouse, 1839)
*********[[Sylvilagus bachmani cerrosensis]]* (J.A. Allen, 1898)
*********[[Sylvilagus bachmani cinerascens]]* (J.A. Allen, 1890)
*********[[Sylvilagus bachmani exiguus]]* (Nelson, 1907)
*********[[Sylvilagus bachmani howelli]]* (Huey, 1927)
*********[[Sylvilagus bachmani ubericolor]]* (Miller, 1899)

## Referenzi
*Hoffmann, Robert S.; Andrew T. Smith (November 16, 2005). Wilson, D. E., and Reeder, D. M. (eds): Mammal Species of the World, 3rd edition, Johns Hopkins University Press. ISBN 0-801-88221-4.
*Lagomorph Specialist Group (1996). ''Sylvilagus bachmani'' L-inqas ħsieb. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. IUCN 2006. Informazjoni mniżla fid- 9 ta' Novembru 2006.
*The Paleobiology Database.
*Tassonomija tal-Mammiferi.