Jum Dinji tar-Radju

**Il-Jum Dinji tar-Radju** (*bl-Ingliż:* World Radio Dary; *bil-Franċiż:* Le jour mondial de la radio) huwa jum internazzjonali ċċelebrat fit-13 ta' Frar ta' kull sena. Il-ġurnata ġiet deċiża mill-UNESCO fit-3 ta’ Novembru 2011 waqt is-36 konferenza tagħha.

## Sfond

Wara talba mill-Akkademja tar-Radju Spanjola fl-20 ta’ Settembru 2010, Spanja pproponiet li l-Bord Eżekuttiv tal-UNESCO jinkludi punt tal-aġenda dwar il-proklamazzjoni tal-Jum Dinji tar-Radju. Il-Bord Eżekuttiv tal-UNESCO żied dan il-punt mal-aġenda proviżorja tiegħu għall-proklamazzjoni ta' "Jum Dinji tar-Radju" fid-29 ta' Settembru 2011. Hekk kif irċeviet tweġibiet favorevoli u appoġġ uffiċjali mill-Unjoni tax-Xandir tal-Istati Għarab (ASBU), l- Unjoni tax-Xandir tal-Ażja-Paċifiku (ABU), l-Unjoni Afrikana tax-Xandir (AUB), l-Unjoni tax-Xandir tal-Karibew (CBU), l-Unjoni Ewropea tax-Xandir (EBU), l-Assoċjazzjoni Internazzjonali tax-Xandir (IAB), l-Assoċjazzjoni tax-Xandara tal-Amerika ta’ Fuq (NABA), l-Organización de Telecomunicaciones Ibeoramericanas (OTI), BBC, URTI, Radju Vatikan, eċċ, il-proposta ġiet approvata.

Il-Bord irrakkomanda id-data tal-ftuħ tal-United Nations Radio  fit- 13 ta' Frar 1946 bħala l-jum xieraq għal dan l-għan. Il-bord, imbagħad, talab ukoll li d-Direttur Ġenerali tal-UNESCO jġib ir-riżoluzzjoni għall-attenzjoni tas-Segretarju Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti sabiex il-Jum Dinji tar-Radju jkun jista’ jiġi approvat mill-Assemblea Ġenerali u ċċelebrat mis-sistema kollha. Il-kwistjoni sussegwentement ġiet ittrattata mill-Konferenza Ġenerali tal-UNESCO li adottat ir-riżoluzzjoni li tinsab fil-fajl 36 C/63. Il-Jum Dinji tar-Radju kien għalhekk ipproklamat unanimament mill-Istati Membri kollha tal-UNESCO f'Novembru 2011.

F'Diċembru 2012, l-Assemblea Ġenerali tan- NU approvat il-proklamazzjoni tal-Jum Dinji tar-Radju, li b'hekk sar jum li għandu jiġi ċċelebrat mill-aġenziji, il-fondi u l-programmi kollha tan-NU u l-imsieħba tagħhom (ara File A/RES/67/124). Fl-UNESCO, il-konsultazzjoni, il-proklamazzjoni, u ċ-ċelebrazzjonijiet tmexxew minn Mirta Lourenco, Kap tas-Settur għall-Iżvilupp tal-Media.

## L-ewwel Jum Dinji tar-Radju
F'ġieħ l-ewwel Jum Dinji tar-Radju fl-2012, Lifeline Energy, Frontline SMS, SOAS Radio, u Empowerhouse ospitaw seminar f'Londra. Firxa ta’ prattikanti, akkademiċi u fornituri tal-għodod għar-radju ingħaqdu mal-iSchool of Oriental and African Studies (SOAS) biex jesploraw modi kif ir-radju jista' jilħaq anke l-komunitajiet l-aktar remoti u vulnerabbli. Kelliema inkludew lil Guy Berger (Direttur għal-Libertà ta' Espressjoni u Żvilupp tal-Media fl-UNESCO), Chege Githiora (Chairman taċ-Ċentru ta' Studji Afrikani f'SOAS), Birgitte Jallov (Empowerhouse/ Panos London ), Amy O'Donnell (FrontlineSMS: Radju), Carlos Chirinos (SOAS Radio), u Linje Manyozo (LSE). Il-panel kien immexxi minn Lucy Durán (SOAS, BBC Radio 3, Human Planet ). 

Fl-Università ta’ Pisa fl-Italja, fit-13 ta’ Frar 2012 saret attività pubblika biex tfakkar il-Jum Dinji tar-Radju. L-avveniment kien organizzat minn Italradio u l-Fakultà tal-Inġinerija u t-Telekomunikazzjoni u ffokat fuq l-ispiża u l-faċilità tal-użu tar-radju bħala sors ta’ informazzjoni.

Fl-2012, f'Barċellona, Spanja, sar avveniment pubbliku organizzat mill-Kulleġġ tal-Inġiniera tat-Telekomunikazzjoni ta' Catalunya (COETTC) fil-21 ta' Frar 2012 biex jitfakkar il-Jum Dinji tar-Radju. L-avveniment ġie organizzat bl-għajnuna tal-Gvern tal-Katalunja . L-avveniment ewlieni kien panel ta’ diskussjoni bl-isem “Għal radju aktar globali u kompetittiv”. 

Fl-Isvizzera, l-Unjoni Ewropea tax-Xandir organizzat Ġimgħa tar-Radju Diġitali. Din kienet sensiela ta' avvenimenti tekniċi li bdew fit-13 ta' Frar 2012, bil-parteċipazzjoni tal-organizzazzjonijiet ewlenin tal-istandardizzazzjoni tar-radju: DRM Consortium, WorldDMB, RadioDNS . Kien hemm ukoll trażmissjoni tar-radju diġitali lokali fid-DAB+ li turi d-demokratizzazzjoni tat-trażmissjoni għal strutturi iżgħar, bl-użu ta’ CRC mmb Tools għodod tar-radju mibnija fuq software miftuħ.

Netwerk tal-NGOs tal-Bangladexx għar-Radju u l-Komunikazzjoni (BNNRC) jippromwovi l-osservanza tal-Jum Dinji tar-Radju fit-13 ta’ Frar 2012 b’kollaborazzjoni max-Xandir tas-servizz pubbliku, ix-Xandir Kummerċjali u x-Xandir Komunitarju fil-livelli lokali u nazzjonali. Il-Kumitat Nazzjonali għall-Osservazzjoni tal-Jum Dinji tar-Radju ġie stabbilit fil-Bangladexx għal dan il-għan.

## Temi

* 2013: Ir-radju fl-ewwel nofs tas-seklu 20
* 2014: L-ugwaljanza bejn is-sessi fir-radju
* 2015: Iż-żgħażagħ u radju
* 2016: Radju fi Żminijiet ta’ Diżastru u Emerġenza
* 2017: Ir-Radju huwa Inti
* 2018: Radju u Sports
* 2019: Djalogu, tolleranza u paċi
* 2020: Diversità
* 2021: Dinja Ġdida, Radju Ġdid
* 2022: Radju u Fiduċja
* 2023: Radju u Paċi
* 2024: Radju: Seklu ta' Informazzjoni, Divertiment u Edukazzjoni 

## Referenzi

## Ħoloq esterni

* Il-websajt tal-Unesco għall-Jum Dinji tar-Radju
* Unjoni Internazzjonali tar-Radju u t-Televiżjoni
* Unjoni Ewropea tax-Xandir
* Academia Española de la Radio
* Akkademja tal-Arti u x-Xjenzi tar-Radju