Bamberg

**Bamberg** (pronunzja bil-Ġermaniż: [ˈbambɛʁk]; bil-Frankonjan tal-Lvant: *Bambärch*) huwa raħal f'Oberfranken, il-Ġermanja, max-xmara Regnitz qrib il-konfluwenza max-xmara Main. Ir-raħal imur lura għas-seklu 9, meta ismu oriġina mill-Kastell ta' *Babenberch* fil-qrib. Ikkwotat bħala wieħed mill-isbaħ irħula tal-Ġermanja, b'toroq Medjevali u l-ikbar sur antik intatt fl-Ewropa, iċ-ċentru storiku ta' Bamberg tniżżel fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1993.

Mis-seklu 10 'il quddiem, Bamberg bena rabta ewlenija mal-popli Slavi, b'mod partikolari dawk tal-Polonja u ta' Pommern. Esperjenza perjodu ta' prosperità kbira mis-seklu 12 'il quddiem, u matul dan iż-żmien sar iċ-ċentru tal-Imperu Ruman Sagru għal ftit. L-Imperatur Enriku II ndifen fiċ-ċentru storiku, flimkien ma' martu Kunigunde. L-arkitettura tar-raħal minn dan il-perjodu influwenzat ferm dik tat-Tramuntana tal-Ġermanja u tal-Ungerija. Minn nofs is-seklu 13 'il quddiem, l-isqfijiet kienu prinċpijiet tal-Imperu u ta' Bamberg, u ssorveljaw il-kostruzzjoni ta' binjiet monumentali. Dan it-tkabbir ġie kkomplementat bil-kisba ta' porzjonijiet kbar tal-proprjetajiet tal-Kontijiet ta' Merano fl-1248 u fl-1260 mill-Papat, parzjalment permezz tax-xiri u parzjalment permezz tal-approprjazzjoni ta' fewdi li ma baqgħux jeżistu iktar.

Bamberg tilef l-indipendenza tiegħu fl-1802, wara s-sekolarizzazzjoni tal-artijiet tal-knisja, u sar parti mill-Bavarja fl-1803. Ir-raħal ġie kkollegat għall-ewwel darba mas-sistema ferrovjarja Ġermaniża fl-1844, u minn dak iż-żmien 'l hawn sar parti importanti tal-infrastruttura tagħha. Wara li rewwixta Komunista ħadet il-kontroll tal-Bavarja fis-snin ta' wara l-Ewwel Gwerra Dinjija, il-gvern statali ħarab lejn Bamberg u baqa' hemm għal kważi sentejn qabel ma l-belt kapitali Bavarjana ta' Munich ma reġax ittieħed mill-unitajiet tal-*Freikorps*. L-ewwel kostituzzjoni repubblikana tal-Bavarja għaddiet f'Bamberg, u saret magħrufa bħala l-*Bamberger Verfassung* (il-Kostituzzjoni ta' Bamberg).

Wara t-Tieni Gwerra Dinjija, Bamberg sar bażi importanti għall-militar tal-Bavarja, tal-Ġermanja u tal-Amerikani stazzjonati fil-Barrakki ta' Warner, sal-għeluq tagħhom fl-2014.

## Affiljazzjonijiet storiċi

* Il-Prinċipat-Veskovat ta' Bamberg; 1245-1802;
* L-Elettorat tal-Bavarja; 1802-1805;

* Ir-Renju tal-Bavarja; 1806-1871;
* L-Imperu Ġermaniż; 1871-1918;
* Ir-Repubblika ta' Weimar; 1918-1933;
* Il-Ġermanja Nażista; 1933-1945;
* Il-Ġermanja okkupata mill-Alleati; 1945-1949;
* Il-Ġermanja tal-Punent; 1949-1990;
* Il-Ġermanja; mill-1990 sal-preżent.

## Storja

Matul is-sekli ta' migrazzjoni u ta' insedjament Ġermaniċi ta' wara r-Rumani, ir-reġjun li iktar 'il quddiem ġie inkluż fid-Djoċesi ta' Bamberg ġie abitat fil-biċċa l-kbira mis-Slavi. Ir-raħal, imsemmi għall-ewwel darba fid-902, kiber qrib il-Kastell ta' *Babenberch* li ġie msemmi hekk f'ġieħ il-familja Babenberg. Wara li l-familja mietet, il-kastell għadda għand is-Sassoni. Iż-żona ġiet Kristjanizzata l-iktar mill-patrijiet tal-Abbazija Benedittina ta' Fulda, u kienet taħt l-awtorità spiritwali tad-Djoċesi ta' Würzburg.

Fl-1007, l-Imperatur Ruman Sagru Enriku II għamel lil Bamberg wirt tal-familja u s-sede ta' djoċesi separata. L-iskop tal-imperatur kien li jnaqqas id-daqs tad-Djoċesi ta' Würzburg u li l-Kristjaneżmu jiġi stabbilit b'għeruq sodi fid-distretti ta' Oberfranken, fil-Lvant ta' Bamberg. Fl-1008, wara negozjati twal mal-Isqfijiet ta' Würzburg u ta' Eichstätt, li kellhom iċedu porzjonijiet mid-djoċesijiet tagħhom, ġew definiti l-konfini tad-djoċesi l-ġdida, u l-Papa Ġwanni XVIII ta l-konferma Papali tiegħu fl-istess sena. Enriku II ordna l-kostruzzjoni ta' katidral ġdid, li ġie kkonsagrat fis-6 ta' Mejju 1012. Il-knisja ġiet arrikkita b'rigali mill-Papa, u Enriku ddedikaha lill-Papa stess. Fl-1017 Enriku stabbilixxa wkoll l-Abbazija ta' Michaelsberg fuq l-għolja ta' Michaelsberg (l-"Għolja ta' San Mikiel"), qrib Bamberg, abbazija Benedittina għat-taħriġ tal-kleru. L-imperatur u l-mara tiegħu Kunigunde taw pussessi temporali kbar lid-djoċesi l-ġdida, u rċeviet bosta privileġġi li minnhom nibet il-poter lajk tal-isqof. Il-Papa Benedittu VIII żar ir-raħal ta' Bamberg fl-1020 biex jiltaqa' ma' Enriku II għal diskussjonijiet dwar l-Imperu Ruman Sagru. Meta kien hemm ordna li d-djoċesi jkollha dipendenza diretta fuq is-Santa Sede. Huwa kkonsagra personalment ukoll uħud mill-knejjes ta' Bamberg. Għal żmien qasir Bamberg kien iċ-ċentru tal-Imperu Ruman Sagru. Enriku u Kunigunde t-tnejn li huma ġew midfuna fil-katidral.

Minn nofs is-seklu 13 'il quddiem, l-isqfijiet kienu wkoll prinċpijiet tal-Imperu u mexxew lil Bamberg, filwaqt li ssorveljaw il-kostruzzjoni ta' binjiet monumentali. Fl-1248 u fl-1260 il-Papat kiseb porzjonijiet kbar tal-proprjetajiet tal-Kontijiet ta' Merano, parzjalment permezz tax-xiri u parzjalment permezz tal-approprjazzjoni ta' fewdi li ma baqgħux jeżistu iktar. Il-Veskovat l-antik ta' Bamberg kien magħmul minn territorju sħiħ estiż minn Schlüsselfeld f'direzzjoni lejn il-Grigal sal-Foresta Frankonjana, u barra minn hekk kellu fil-pussess tiegħu proprjetajiet fid-Dukati ta' Carinthia u Salzburg, f'Nordgau (illum il-ġurnata l-Oberpfalz), f'Thüringen, u mad-Danubju. Permezz tal-bidliet li rriżultaw mir-Riformazzjoni, it-territorju tal-Papat tnaqqas kważi bin-nofs bħala daqs. Mill-1279 l-istemma tar-raħal ta' Bamberg għandha forma ta' siġill.

Il-proċedimenti kontra s-sħaħar tas-seklu 17 wasslu għal madwar elf vittma f'Bamberg, u laħqu l-qofol tagħhom bejn l-1626 u l-1631, taħt it-tmexxija tal-Prinċep-Isqof Johann Georg II Fuchs von Dornheim. Id-*Drudenhaus* (ħabs tas-sħaħar) famuż, mibni fl-1627, ma għadux jeżisti llum il-ġurnata. Madankollu, rakkonti dettaljati ta' xi proċedimenti, bħal dak ta' Johannes Junius, għadhom jeżistu.

Fl-1647 ġiet stabbilita l-Università ta' Bamberg bħala l-*Academia Bambergensis*.

Il-Bambrzy (*Posen Bambergers*) huma Pollakki Ġermaniżi b'dixxendenza mill-insedjaturi fiż-żona ta' Bamberg li nsedjaw il-villaġġi madwar Poznań fl-1719-1753.

Fl-1759, il-pussessi u l-ġurisdizzjonijiet tad-djoċesi fl-Awstrija nbigħu lil dak l-istat. Meta seħħet is-sekolarizzazzjoni tal-knisja fl-1802, id-djoċesi kienet tkopri 3,305 km2 (1,276 mil kwadru) u kellha popolazzjoni ta' 207,000 ruħ. B'hekk Bamberg tilef l-indipendenza tiegħu fl-1802 u sar parti mill-Bavarja fl-1803.

Ir-raħal ġie kkollegat għall-ewwel darba mas-sistema ferrovjarja Ġermaniża fl-1844, u minn dak iż-żmien 'l hawn sar parti importanti tal-infrastruttura tagħha. Wara li rewwixta Komunista ħadet il-kontroll tal-Bavarja fis-snin ta' wara l-Ewwel Gwerra Dinjija, il-gvern statali ħarab lejn Bamberg u baqa' hemm għal kważi sentejn qabel ma l-belt kapitali Bavarjana ta' Munich ma reġax ittieħed mill-unitajiet tal-*Freikorps*. L-ewwel kostituzzjoni repubblikana tal-Bavarja għaddiet f'Bamberg, u saret magħrufa bħala l-*Bamberger Verfassung* (il-Kostituzzjoni ta' Bamberg).

Fi Frar 1926 ir-raħal ospita l-Konferenza ta' Bamberg, imlaqqa' minn Adolf Hitler fit-tentattiv tiegħu li jrawwem l-unità u li jrażżan in-nuqqas ta' kunsens fi ħdan il-Partit Nażista li dak iż-żmien kien għadu fil-bidu tiegħu. Bamberg intgħażel għall-pożizzjoni tiegħu f'Oberfranken, pjuttost qrib ir-residenzi tal-membri tal-fazzjoni Nażista dissidenti iżda xorta waħda fi ħdan il-Bavarja.

Fl-1973, ir-raħal iċċelebra l-1,000 anniversarju tiegħu minn mindu ġie stabbilit.

### Popolazzjoni storika

## Sit ta' Wirt Dinji
Ir-raħal ta' Bamberg ġie ddeżinjat bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1993.

Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-**kriterju (ii)** "Wirja ta' skambju importanti ta' valuri umani, tul perjodu ta' żmien jew fi ħdan żona kulturali fid-dinja, dwar l-iżviluppi fl-arkitettura jew it-teknoloġija, l-arti monumentali, l-ippjanar tal-bliet jew id-disinn tal-pajsaġġ"; u l-**kriterju (iv)** "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem".

## Ġeografija

Bamberg jinsab f'Oberfranken, 63 km (39 mil) fit-Tramuntana ta' Nuremberg bil-ferrovija u 101 km (63 mil) fil-Lvant ta' Würzburg, bil-ferrovija wkoll. Ir-raħal jinsab fuq max-xmara Regnitz river, tliet kilometri (1.9 mil) qabel ma tnixxi fix-xmara Main.

Il-ġeografija tar-raħal hija msawra mix-xmara Regnitz u mill-għoljiet ta' Steigerwald, parti mill-artijiet għoljin Ġermaniżi. Mill-Grigal sal-Lbiċ, ir-raħal huwa maqsum l-ewwel fil-pjanura tax-xmara Regnitz, imbagħad fi gżira kbira u f'diversi gżejjer żgħar iffurmati miż-żewġ fergħat tax-xmara Regnitz (*Inselstadt*), u finalment fil-parti tar-raħal li tinsab fuq l-għoljiet (*Bergstadt*).

### Seba' għoljiet ta' Bamberg
Bamberg huwa estiż fuq seba' għoljiet, kull waħda bi knisja fil-quċċata. Dan wassal biex Bamberg jissejjaħ ir-"Ruma ta' Oberfranken" — għalkemm ċajta komuni fost il-gwidi turistiċi ta' Bamberg hi li jirreferu għal Ruma minflok bħala l-"Bamberg Taljana". L-għoljiet huma l-Għolja tal-Katidral, Michaelsberg, Kaulberg/Obere Pfarre, Stefansberg, Jakobsberg, l-Għolja ta' Altenburger u Abtsberg.

### Klima
Il-klima f'din iż-żona tvarja kemxejn bħala temperaturi u tinżel xita adegwata s-sena kollha. Is-sottotip tal-klassifikazzjoni klimatika ta' Köppen għal din il-klima hija "Cfb" (klima tal-baħar tal-kosta tal-Punent/klima oċeanika), b'ċertu influwenza kontinentali kif indikat mit-temperaturi medji ta' billejl fix-xitwa li jinżlu sew taħt iż-żero.

## Ekonomija
Fl-2013, il-Prodott Domestiku Gross (PDG) għal kull abitant kien €56,723. B'hekk id-distrett huwa fl-għaxar post minn 96 distrett fil-Bavarja (medja kumplessiva: €39,691).

## Attrazzjonijiet

Ir-raħal ta' Bamberg tniżżel fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1993 minħabba l-pjanta Medjevali tiegħu u l-binjiet storiċi ppreservati tassew tajjeb. Mill-Medju Evu, f'Bamberg dejjem kien hemm ġonna urbani. Id-distrett tal-Ġardinara tas-Suq flimkien mar-raħal fuq l-għoljiet u d-distrett tal-gżejjer huma parti integrali tas-Sit ta' Wirt Dinji. Fl-2005, il-muniċipalità stabbiliet unità għall-koordinazzjoni tal-implimentazzjoni tal-Konvenzjoni tal-Wirt Dinji f'Bamberg. Fl-2019 infetaħ ċentru tal-viżitaturi u ta' interpretazzjoni.

Uħud mill-attrazzjonijiet prinċipali huma:

* il-Katidral ta' Bamberg (1237), bl-oqbra tal-Imperatur Enriku II u tal-Papa Klement II;
* l-*Alte Hofhaltung*, ir-residenza tal-isqfijiet fis-sekli 16 u 17;
* in-*Neue Residenz*, ir-residenza tal-isqfijiet wara s-seklu 17;
* il-Librerija Statali ta' Bamberg fir-Residenza l-Ġdida;
* il-Muniċipju l-antik (1386), li nbena f'nofs ix-xmara Regnitz, u li huwa aċċessibbli permezz ta' żewġ pontijiet;
* il-*Klein-Venedig* ("Venezja ż-Żgħira"), kolonja ta' djar tas-sajjieda mis-seklu 19 tul xatt tax-xmara Regnitz;
* l-Abbazija ta' Michaelsberg, li nbniet fis-seklu 12 fuq waħda mis-"Seba' Għoljiet" ta' Bamberg; l-eks abbazija Benedittina, li fl-imgħoddi kellha birrerija, issa tospita l-Mużew tal-Birrerija ta' Oberfranken.
* l-*Altenburg*, kastell u eks residenza tal-isqfijiet.

; Katidral

Il-Katidral ta' Bamberg huwa binja Rumaneska aħħarija b'erba' torrijiet. Ġie stabbilit fl-1004 mill-Imperatur Enriku II, tlesta fl-1012 u ġie kkonsagrat fis-6 ta' Mejju 1012. Iktar 'il quddiem ġie parzjalment meqrud min-nirien fl-1081. Il-katidral il-ġdid, li nbena minn San Otto ta' Bamberg, ġie kkonsagrat fl-1111 u fis-seklu 13 ingħata l-għamla attwali Rumaneska aħħarija tiegħu.

Il-katidral huwa twil 94 metru (308 piedi), wiesa' 28 metru (92 pied), għoli 26 metru (85 pied), u kull wieħed mill-erba' torrijiet huwa għoli madwar 81 metru (266 pied). Fih bosta opri tal-arti storiċi, bħall-qabar tal-irħam tal-fundatur u ta' martu, meqjus bħala wieħed mill-ikbar xogħlijiet tal-iskultur Tilman Riemenschneider, u mnaqqax bejn l-1499 u l-1513. Teżor ieħor tal-katidral huwa statwa ekwestri magħrufa bħala *Der Bamberger Reiter*. Din l-istatwa, possibbilment tal-Imperatur Konrad III, x'aktarx li tmur lura għat-tieni kwart tas-seklu 13. L-istatwa sservi wkoll bħala simbolu tar-raħal ta' Bamberg.

; *Neue Residenz*

In-*Neue Residenz* (ir-Residenza l-Ġdida; 1698-1704) inizjalment kienet okkupata mill-prinċpijiet-isqfijiet, u mill-1864 sal-1867 mir-Re Otto tal-Greċja li ġie depost. Ir-*Rosengarten* (il-Ġnien tal-Ward) tar-residenza tħares fuq ir-raħal u fih iktar minn 4,500 warda.

; *Altenburg*

L-*Altenburg* jinsab fuq l-ogħla waħda mis-seba' għoljiet ta' Bamberg. Issemma għall-ewwel darba fl-1109. Bejn l-1251 u l-1553 kien ir-residenza tal-isqfijiet ta' Bamberg. Wara li nqered fl-1553 minn Albert Alcibiades, il-Margravju ta' Brandenburg-Kulmbach, intuża bħala ħabs wara li sarulu xi tiswijiet ta' malajr, u kulma jmur il-kundizzjoni tiegħu baqgħet sejra għall-agħar.

Fl-1801, A. F. Marcus xtara l-kastell u rranġah għalkollox. Il-ħabib tiegħu, il-kittieb Ġermaniż famuż E.T.A. Hoffmann, li baqa' impressjonat ferm bil-binja, għex hemmhekk għal xi żmien. Is-sid ta' wara, Anton von Greifenstein, fl-1818 stabbilixxa assoċjazzjoni għall-preservazzjoni tal-kastell u din għadha teżisti u għad għandha l-istess għan. L-*Altenburg* illum il-ġurnata jospita ristorant.

; Attrazzjonijiet oħra

Fost knejjes oħra hemm il-*Jakobskirche*, li hija bażilika Rumaneska tas-seklu 11; is-*St. Martinskirche*; il-*Marienkirche* jew l-*Obere Pfarrkirche* (1320-1387), li dan l-aħħar ġiet irrestawrata għall-istil Gotiku oriġinali tagħha. Il-*Michaelskirche*, li hija knisja Rumaneska rrestawrata tas-seklu 12 fuq il-Michaelsberg u li qabel kienet l-Abbazija Benedittina ta'  Michaelsberg sekolarizzata fl-1803 u li issa fiha l-*Bürgerspital*, jew dar għall-foqra, u l-mużew u kollezzjonijiet tal-arti muniċipali.

Mill-pontijiet li jikkollegaw is-sezzjonijiet iktar 'l isfel tar-raħal, l-*Obere Brücke* tlesta fl-1455. F'nofs dan il-pont, fuq gżira, hemm il-Muniċipju jew ir-*Rathaus* (li ġie rikostruwit fl-1744-1756). Il-liċeo, li qabel kien kulleġġ tal-Ġiżwiti, fih mużew tal-istorja naturali. Il-Palazz l-Antik (*Alte Hofhaltung*) inbena fl-1591 fis-sit ta' residenza antika tal-Kontijiet ta' Babenberg. Fost il-monumenti hemm il-funtana ta' Massimiljanu (1880), l-istatwi tar-Re Massimiljanu I tal-Bavarja, tal-Imperatur Enriku II u ta' martu, ta' Konrad III u ta' San Otto, l-isqof ta' Bamberg.

Barra minn hekk, hemm mini għaddejjin minn taħt ir-raħal. Dawn oriġinarjament inbnew bħala minjieri għall-estrazzjoni tal-blat tar-ramel li seta' jintuża għall-kostruzzjoni jew għat-tindif permezz ta' barraxa. Ix-xogħol fil-minjieri ntemm fl-1920 iżda n-network tal-mini ta' 7.5 mili (12.1-il km) baqa' preżenti. Il-mini ntużaw bħala xelter mill-attakki mill-ajru matul it-Tieni Gwerra Dinjija. Parti min-network tal-mini hija aċċessibbli permezz ta' żjara ggwidata.

### Birra
Bamberg huwa magħruf għar-Rauchbier affumikat u jospita 11-il birrerija, inkluż Brauerei Fässla, Brauerei Greifenklau, Brauerei Heller-Trum (Schlenkerla), Brauerei Kaiserdom, Keesmann Bräu, Klosterbräu, Mahrs Bräu, Brauerei Spezial, Gasthausbrauerei Ambräusianum, Kron Prinz, u Weyermann Röstmalzbierbrauerei. Weyermann Specialty Malting, stabbilita f'Bamberg fl-1879, tforni lill-birreriji madwar id-dinja. Kull sena f'Awwissu ssir is-*Sandkerwa*, ċelebrazzjoni ta' ħamest ijiem bil-birer. Ir-reġjun ta' Oberfranken madwar Bamberg jospita iktar minn 200 birrerija. F'Ottubru u fil-bidu ta' Novembru ħafna mis-70 birrerija f'Bamberg u fil-madwar jiċċelebraw il-*Bockbieranstiche* b'verżjonijier speċjali ta' birer tat-tip Bock.

## Edukazzjoni
L-Università ta' Bamberg, magħrufa bħala l-Università ta' Otto-Friedrich, toffri edukazzjoni għolja fl-oqsma tax-xjenza soċjali, l-istudji tan-negozju u l-umanitajiet, u għandha iktar minn 12,000 student. L-Università tax-Xjenzi Applikati ta' Bamberg toffri edukazzjoni għolja fl-oqsma tas-saħħa pubblika. Bamberg jospita wkoll tmien skejjel sekondarji (gymnasiums):

* Clavius-Gymnasium;
* Dientzenhofer-Gymnasium;
* Eichendorff-Gymnasium;
* E.T.A. Hoffmann-Gymnasium;
* Franz-Ludwig-Gymnasium;
* Kaiser-Heinrich-Gymnasium;
* Maria-Ward-Gymnasium;
* Theresianum.

Barra minn hekk, hemm ukoll bosta istituti oħra tal-edukazzjoni primarja, sekondarja, teknika, vokazzjonali u għall-adulti.

## Ġemellaġġi
Bamberg huwa ġemellat ma':

* Bedford, l-Ingilterra, ir-Renju Unit;
* Esztergom, l-Ungerija;
* Feldkirchen in Kärnten, l-Awstrija;
* Praga, iċ-Ċekja;
* Rodez, Franza;
* Villach, l-Awstrija.

## Nies notevoli

* Annette von Aretin (1920-2006), l-ewwel xandara tat-televiżjoni tal-Bayerischer Rundfunk;
* Carl Adam Bader (twieled fl-1789 f'Bamberg; miet fl-1870 f'Berlin), tenur;
* Lisa Badum;
* Dorothee Bär (twieldet fl-1978), Membru Parlamentari (CSU), Segretarju Statali tal-Ministru Federali għat-Trasport u l-Infrastruttura Diġitali;
* Wilhelm Batz (1916-1988), Luftwaffe, avjatur militari;
* Louis-Alexandre Berthier (1753-1815), Kap tal-Persunal ta' Napuljun Bonaparte;
* Joachim Camerarius (1500-1574), umanista, poliedriku u poeta;
* Claudia Ciesla (twieldet fl-1987), attriċi Pollakka-Ġermaniża;
* Papa Klement II (miet fl-1047), isqof ta' Bamberg mill-1040 sal-1046;
* Christopher Clavius (1538-1612), matematiku, astronomu u Ġiżwita;
* Konrad III tal-Ġermanja (1093-1152), re tal-Ġermanja;
* Cunigunde tal-Lussemburgu (twieldet għall-ħabta tal-975 u mietet fl-1040), imperatriċi konsorti, reġġenti tal-Imperu Ruman Sagru u mara ta' Enriku II;
* Stefan Dassler (twieled fl-1962), awtur tan-nonfizzjoni;
* Günther Denzler (twieled fl-1948), eks amministratur distrettwali ta' Bamberg (CSU);
* Karlheinz Deschner (1924-2014), kittieb u kritiku tar-reliġjon u tal-knisja;
* Gottfried Diener (1907-1987), filologu u riċerkatur ta' Goethe;
* Ignaz Dollinger (1770-1841), tabib;
* Ignaz von Dollinger (1799-1890), teologu Kattoliku u storiku tal-knisja importanti;
* Curt Echtermeyer, magħruf ukoll bħala Curt Bruckner (1896-1971), pittur;
* Erich Ebermayer (1900-1970), kittieb;
* Hans Ehard (1887-1980), avukat u politiku;
* Günter Faltin (twieled fl-1944), għalliem universitarju;
* Heinrich Finck (1444-1527), surmast u kompożitur;
* Klaus-Dieter Fritsche (twieled fl-1953), ġurista u politiku (CSU);
* Karl von Gareis (1844-1923), avukat u awtur, membru tar-Reichstag;
* Nora-Eugenie Gomringer (twieldet fl-1980), poeta u kittieba;
* Thomas Gottschalk (twieled fl-1950), moderatur, preżentatur televiżiv, attur;
* Lukas Görtler (twieled fl-1994), plejer tal-futbol;
* Hans Grassmann (twieled fl-1960), tabib u awtur;
* Joseph Heller (1798-1849), kollezzjonista;
* Karl Höller (1907-1987), kompożitur;
* Georg Wilhelm Friedrich Hegel (1770-1831), filosfu Ġermaniż;
* Enriku II (973-1024), Imperatur Ruman Sagru;
* E. T. A. Hoffmann (1776-1822), awtur u kompożitur Ġermaniż;
* Joachim Jung (twieled fl-1951), artist;
* Harry Koch (twieled fl-1969), plejer tal-futbol;
* Lorenz Krapp (1882-1947), avukat, poeta u politiku (BVP, CSU);
* Dieter Kunzelmann (twieled fl-1939), membru tal-komun u attivista tax-xellug;
* Paul Lautensack (1478-1558), pittur u organist;

* Paul Maar (twieled fl-1937), kittieb u illustratur Ġermaniż;
* Emil Marschalk von Ostheim (1841-1903), storiku u kollezzjonista;
* Id-Duka Maximilian Joseph tal-Bavarja (1808-1888), promotur tal-mużika folkloristika tal-Bavarja fis-seklu 19;
* Willy Messerschmitt (1898-1978), disinjatur Ġermaniż tal-inġenji tal-ajru;
* Wolf-Dieter Montag (1924-2018), tabib, speċjalista mediku tal-isport, tabib tas-salvataġġi fil-muntanji u amministratur tal-isport internazzjonali Ġermaniż;
* Christina Morhaubt, ikkundannata bħala saħħara u ġġustizzjata billi ngħatat in-nar fl-1627 matul il-proċedimenti tas-sħaħar f'Bamberg;
* Martin Münz (1785-1848), anatomista u professur;
* Ida Noddack-Tacke, (1896-1978), kimika u tabiba; skopriet l-element 75, ir-renju;
* Christopher Park (twieled fl-1987), pjanist;
* Fiona Parker (twieldet fl-1991), rebbieħa ta' medalja tal-fidda tal-Logħob Olimpiku;
* Bernd Redmann (twieled fl-1965), kompożitur u mużikologu;
* Mike Rose (1932-2006), pittur, disinjatur xenografiku u kittieb;
* Gerd Schaller (twieled fl-1965), surmast;
* Rainer Schaller (twieled fl-1969), imprenditur u fundatur tal-McFit Fitness GmbH;
* Claus Schenk Graf von Stauffenberg (1907-1944), uffiċjal Ġermaniż li pprova jassassina lid-dittatur Ġermaniż Adolf Hitler fil-Komplott tal-20 ta' Lulju;
* Berthold Maria Schenk Graf von Stauffenberg (twieled fl-1934), eks Ġeneral tal-Bundeswehr;
* Franz-Ludwig Schenk Graf von Stauffenberg (twieled fl-1938), eks Membru Parlamentari Ewropew mill-Bavarja;
* Ritter Josef von Schmitt (1838-1907), nobbli Ġermaniż, President tal-Qorti għar-Renju tal-Bavarja, konsulent tal-Prinċep Luitpold tal-Bavarja, kunsillier u Ċittadin Onorarju ta' Bamberg;
* Gottfried von Schmitt (1827-1908), nobbli Ġermaniż, membru tal-Qorti Suprema u membru tal-Kunsill Superjuri tal-Bavarja;
* Josef Schmitt (1875-1944), nobbli u kunsillier Ġermaniż;
* Gottfried Schmitt (1865-1919), politiku Ġermaniż;
* Josh Shipp (twieled fl-1986), plejer professjonali tal-basketball għall-Brose Baskets Bamberg;
* Tom Schütz (twieled fl-1988), plejer tal-futbol;
* Sven Schultze (twieled fl-1978), plejer tal-basketball;
* Karsten Tadda (twieled fl-1988), plejer tal-basketball;
* Karl Borromäus Thumann (1820-1874), teologu Ġermaniż;
* Oscar Wassermann (1869-1934), bankier Ġermaniż;
* Andrew Wooten (twieled fl-1989), plejer tal-futbol Ġermaniż-Amerikan;
* Karl Friedrich Gottlob Wetzel (1779-1819), kittieb u illustratur tal-Fränkischer Merkur.

## Ritratti

Stampa:BambergAltesRathaus.jpg|Il-Muniċipju l-Antik
Stampa:Bamberg-altes-rathaus.jpg|Il-Muniċipju l-antik biż-żewġ pontijiet
Stampa:Bamberg Klein-Venedig I.jpg|Veduta mill-qrib tal-"Venezja ż-Żgħira"
Stampa:Bamberg Klein Venedig.jpg|"Venezja ż-Żgħira"
Stampa:Pfarrkirche St. Martin.jpg|Il-Knisja ta' San Martin u s-Suq
Stampa:Bamberg Neue Residenz.jpg|In-*Neue Residenz* (ir-"Residenza l-Ġdida" tal-prinċpijiet-isqfijiet)
Stampa:Rose Garden 2.JPG|Il-Ġnien tal-Ward fin-*Neue Residenz*
Stampa:Bamberg-NeueResidenz1-Asio.JPG|Statwa fil-Ġnien tal-Ward
Stampa:Bamberg-Jakobskirche.JPG|Il-Knisja ta' San Ġakbu
Stampa:Bamberg Rooftops.JPG|Is-soqfa ta' Bamberg mill-Ġnien tal-Ward
Stampa:Musikpavillon Hain Bamberg.JPG|Il-Paviljun tal-Mużika fil-Park ta' Hain, Bamberg 


## Referenzi