Akupunktur

**Akupunktur** ialah satu bentuk perubatan alternatif dan merupakan komponen dalam perubatan tradisional Cina (TCM), yang melibatkan penyusupan jarum halus ke dalam tubuh manusia. Akupunktur dianggap sebagai satu bentuk pseudosaintifik; teori dan amalan TCM tidak berasaskan pengetahuan saintifik, dan telah digambarkan sebagai perubatan palsu.

Terdapat pelbagai varian teknologi akupunktur yang berasal daripada falsafah berbeza, dan teknik juga berbeza mengikut negara pelaksanaannya. Namun begitu, akupunktur boleh dibahagikan kepada dua pendekatan falsafah utama; yang pertama ialah bentuk piawai moden dikenali sebagai lapan prinsip TCM dan yang kedua ialah sistem lebih lama berasaskan falsafah purba Daoisme *wuxing*, yang lebih dikenali sebagai lima unsur atau fasa dalam kalangan masyarakat Barat.

Akupunktur paling kerap digunakan untuk melegakan kesakitan, namun pengamal akupunktur mendakwa ia juga boleh digunakan untuk pelbagai jenis keadaan kesihatan lain. Akupunktur biasanya digunakan bersama dengan rawatan lain.

Pasaran global akupunktur dianggarkan bernilai AS$24.55 bilion pada tahun 2017. Pasaran ini diterajui oleh Eropah dengan pegangan 32.7%, diikuti oleh Asia-Pasifik (29.4%) dan benua Amerika (25.3%). Pada tahun 2021, dijangka industri ini akan mencecah nilai pasaran AS$55 bilion menjelang 2023.

### Keberkesanan dan keselamatan
Kesimpulan kajian dan ulasan sistematik berkenaan akupunktur secara umumnya tidak menunjukkan bukti kukuh mengenai keberkesanannya, yang mencadangkan bahawa ia bukan kaedah penjagaan kesihatan yang berkesan. Akupunktur secara umumnya dianggap selamat jika dilakukan oleh pengamal terlatih yang menggunakan teknik jarum bersih dan jarum pakai buang. Jika dilakukan dengan betul, kadar kesan sampingan adalah rendah dan kebanyakannya kecil.

Namun, apabila kemalangan dan jangkitan berlaku, ia biasanya berpunca daripada kecuaian pengamal, terutamanya dalam pelaksanaan teknik kebersihan steril. Ulasan pada tahun 2013 menyatakan bahawa laporan mengenai penularan jangkitan meningkat secara signifikan dalam dekad terdahulu. Kesan sampingan paling kerap dilaporkan ialah pneumotoraks dan jangkitan. Oleh kerana kesan buruk serius terus dilaporkan, adalah disyorkan supaya pengamal akupunktur mendapat latihan mencukupi untuk mengurangkan risiko.

### Mekanisme, epidemiologi dan sejarah
Penyelidikan saintifik tidak menemui sebarang bukti histologi atau fisiologi bagi konsep tradisional Cina seperti *qi*, meridian, dan titik akupunktur. Ramai pengamal moden tidak lagi menyokong kewujudan *qi* atau meridian yang menjadi asas kepercayaan awal.

Akupunktur dipercayai bermula sekitar tahun 100 SM di China, sewaktu *The Inner Classic of Huang Di* (*Huangdi Neijing*) diterbitkan, meskipun sesetengah pakar berpendapat ia telah diamalkan lebih awal. Sepanjang sejarah, pelbagai dakwaan bercanggah dan sistem kepercayaan muncul mengenai pengaruh kitaran bulan, cakerawala dan bumi, tenaga yin dan yang, serta "ritma" tubuh terhadap keberkesanan rawatan.

Populariti akupunktur di China berubah-ubah mengikut kepimpinan politik dan kecenderungan terhadap rasionalisme atau perubatan saintifik. Akupunktur mula tersebar ke Korea pada abad ke-6 Masihi, kemudian ke Jepun melalui mubaligh perubatan, dan seterusnya ke Eropah, bermula dengan Perancis.

Pada abad ke-20, sewaktu penyebaran ke Amerika Syarikat dan negara-negara Barat, unsur spiritual dalam akupunktur yang bercanggah dengan pengetahuan saintifik kadangkala ditinggalkan dan diganti dengan teknik penjaruman semata-mata.

## Amalan klinikal

Akupunktur ialah satu bentuk perubatan alternatif. Ia paling biasa digunakan untuk melegakan kesakitan, walaupun ia juga digunakan untuk merawat pelbagai keadaan lain. Biasanya, akupunktur digunakan bersama bentuk rawatan lain.

Contohnya, American Society of Anesthesiologists menyatakan bahawa ia boleh dipertimbangkan dalam rawatan sakit belakang bawah yang tidak khusus dan tidak radang hanya bersama terapi konvensional.

Akupunktur melibatkan penyusupan jarum halus ke dalam kulit. Menurut *Mayo Foundation for Medical Education and Research* (Mayo Clinic), sesi tipikal melibatkan pesakit berbaring diam sementara kira-kira lima hingga dua puluh jarum disusupkan; dalam kebanyakan kes, jarum ditinggalkan selama sepuluh hingga dua puluh minit. Ia kadangkala digabungkan dengan penggunaan haba, tekanan atau cahaya laser.

Secara klasik, akupunktur adalah individualistik dan berdasarkan falsafah dan intuisi, bukan kajian saintifik. Di Jepun, terdapat satu terapi bukan invasif dikenali sebagai shōnishin atau shōnihari, yang melibatkan set alat khas tanpa jarum untuk rawatan kanak-kanak.

Amalan klinikal berbeza mengikut negara. Kajian perbandingan menunjukkan perbezaan ketara jumlah pesakit yang dirawat sejam antara China (10 pesakit) dan Amerika Syarikat (1.2 pesakit). Herba Cina juga sering digunakan bersama rawatan.

Terdapat pelbagai pendekatan dalam akupunktur, yang melibatkan falsafah berbeza. Meskipun pelbagai teknik telah berkembang, kaedah TCM kelihatan paling meluas diamalkan di Amerika Syarikat. Akupunktur tradisional melibatkan penyusupan jarum, moksibusi dan terapi bekam, serta boleh disertai dengan kaedah lain seperti pemeriksaan nadi dan lidah.

Akupunktur tradisional mempercayai bahawa terdapat "tenaga hayat" (*qi*) yang mengalir dalam tubuh melalui saluran yang dikenali sebagai meridian.

Kaedah utama yang diamalkan di UK ialah akupunktur TCM dan akupunktur perubatan Barat. Istilah "akupunktur perubatan Barat" digunakan untuk menunjukkan adaptasi TCM yang memberi tumpuan kurang kepada TCM. Pendekatan ini menggunakan akupunktur selepas diagnosis perubatan dilakukan.

Kajian terhad telah membandingkan sistem akupunktur berlainan yang digunakan di pelbagai negara untuk menentukan titik akupunktur; maka tiada piawaian muktamad bagi lokasi titik akupunktur.

Dalam akupunktur tradisional, pengamal memilih titik rawatan berdasarkan pemerhatian dan pertanyaan terhadap pesakit untuk membuat diagnosis mengikut tradisi digunakan. Dalam TCM, empat kaedah diagnosis utama ialah: pemeriksaan, auskultasi dan penciuman, pertanyaan, dan palpasi.

Pemeriksaan memberi tumpuan kepada wajah dan terutamanya lidah, termasuk analisis saiz, bentuk, ketegangan, warna, lapisan, serta kehadiran atau ketiadaan tanda gigi di tepi lidah. Auskultasi dan penciuman melibatkan pendengaran terhadap bunyi tertentu seperti mengi, dan pemerhatian bau badan. Pertanyaan pula merangkumi "tujuh pertanyaan": demam dan sejuk; peluh; selera makan, dahaga dan rasa; perkumuhan; kesakitan; tidur; dan haid serta keputihan. Palpasi pula memberi tumpuan terhadap rasa titik A-shi dan nadi.

### Jarum

Kaedah paling lazim untuk merangsang titik akupunktur ialah dengan menusukkan jarum logam halus ke dalam kulit, yang digerakkan secara manual atau dirangsang menggunakan arus elektrik (elektroakupunktur). Jarum akupunktur biasanya diperbuat daripada keluli tahan karat, menjadikannya fleksibel dan tahan karat atau patah. Jarum kebiasaannya dibuang selepas satu kali guna untuk mengelakkan pencemaran.

Sekiranya jarum boleh diguna semula, ia perlu disterilkan antara setiap penggunaan. Di banyak kawasan seperti California, hanya jarum steril sekali guna yang dibenarkan.

Panjang jarum berbeza antara , dengan jarum lebih pendek digunakan berhampiran muka dan mata, manakala jarum lebih panjang di kawasan bertisu tebal. Diameter jarum pula antara 0 hingga 0, dengan jarum lebih tebal digunakan untuk pesakit lebih tegap. Jarum yang lebih nipis mungkin memerlukan tiub panduan semasa penyusupan.

Hujung jarum tidak boleh terlalu tajam bagi mengelakkan kerosakan, namun hujung yang tumpul boleh menyebabkan lebih kesakitan.

Selain jarum filiform biasa, terdapat juga jarum tiga mata dan sembilan jarum purba. Pengamal Jepun menggunakan jarum sangat halus yang tidak menembusi kulit, disertakan dengan tiub panduan (ciptaan abad ke-17 yang kemudian diterima di China dan Barat). Akupunktur Korea pula menggunakan jarum tembaga dan memberi tumpuan lebih kepada tapak tangan.

### Teknik penjaruman

#### Penyusupan
Kulit disterilkan sebelum jarum disusup, lazimnya menggunakan tiub panduan plastik. Jarum boleh dimanipulasi dengan memutar, mengetuk atau menggerakkannya naik-turun berbanding kulit. Memandangkan kebanyakan kesakitan dirasai pada lapisan kulit atas (epidermis), penyusupan pantas disarankan.

Kerap kali, jarum dirangsang dengan tangan untuk menghasilkan sensasi tumpul, setempat dan mencucuk dikenali sebagai *de qi*, serta "cengkaman jarum", iaitu rasa tarikan mekanikal antara jarum dan kulit. Akupunktur boleh menyebabkan kesakitan. Tahap kemahiran pengamal mempengaruhi tahap kesakitan; pengamal mahir mampu menyusup jarum tanpa kesakitan.

#### Sensasi ''de-qi''
*De-qi* (得气; "ketibaan qi") merujuk kepada sensasi kebas, regangan, atau kesemutan elektrik di tempat penjaruman. Jika tiada sensasi dirasai, kemungkinan lokasi titik, kedalaman jarum atau manipulasi tidak tepat. Untuk merangsang de-qi, teknik seperti "mengetuk", "menggoyang" atau "menggetar" digunakan.

Setelah de-qi diperoleh, pengamal boleh menggunakan teknik untuk "memindahkan" qi ke kawasan tubuh lain atau "merangsang" (补) atau "menyedut" (泄) qi. Teknik tonifikasi digunakan dalam corak kekurangan, manakala teknik sedasi digunakan dalam corak kelebihan. De-qi dianggap penting dalam akupunktur Cina, tetapi tidak semestinya penting bagi pesakit Barat atau Jepun.

### Amalan berkaitan

* Akupresur – menggunakan tekanan fizikal di titik akupunktur dengan tangan, siku, atau alat.
* Moksibusi – pembakaran kon moxa (daripada daun mugwort) di atas atau berhampiran kulit.
* Terapi bekam – penyedutan tempatan untuk merangsang aliran darah.
* Tui na – teknik tangan kosong dalam TCM untuk mengalirkan qi.
* Elektroakupunktur – jarum disambung ke alat elektrik berdenyut.
* Akupunktur jarum api – jarum dipanaskan sebelum disusup.
* Sonopunktur – menggunakan gelombang bunyi ke titik meridian.
* Suntikan titik akupunktur – penyuntikan bahan (ubat, vitamin, herba) ke titik akupunktur.
* Aurikuloterapi – akupunktur di kawasan telinga luar.
* Akupunktur kulit kepala – berdasarkan zon refleks kepala.
* Akupunktur tangan Koryo – dari Korea, tumpu pada zon refleks tangan.
* Akupunktur kosmetik – cuba kurangkan kedutan muka.
* Akupunktur bisa lebah – menyuntik bisa lebah tulen, cair ke titik akupunktur.
* Akupunktur veterinar – digunakan pada haiwan.

### Bias penerbitan
Bias penerbitan telah dikenalpasti sebagai isu dalam ulasan ujian terkawal rawak berkenaan akupunktur.

Satu ulasan pada 1998 mendapati bahawa ujian dari China, Jepun, Hong Kong dan Taiwan kesemuanya menunjukkan hasil yang memihak kepada akupunktur, begitu juga sepuluh daripada sebelas kajian dari Rusia. Penilaian tahun 2011 terhadap kualiti ujian terkawal rawak dalam perubatan tradisional Cina (termasuk akupunktur) menyimpulkan bahawa kebanyakan kajian ini lemah dari segi metodologi, terutamanya dari segi rawak, kawalan eksperimen dan pembutaan – khususnya dalam jurnal bahasa Cina (walaupun kajian akupunktur lebih baik berbanding kajian ubat TCM).

Kajian tersebut juga mendapati bahawa kajian dalam jurnal bukan bahasa Cina cenderung berkualiti lebih tinggi. Pengarang dari China cenderung memetik kajian China yang kebanyakannya bersifat positif secara konsisten. Ulasan 2012 terhadap 88 ulasan sistematik dalam jurnal Cina mendapati kurang separuh menguji bias penerbitan, dan kebanyakannya diterbitkan dalam jurnal tanpa faktor impak.

Satu kajian tahun 2015 membandingkan rekod pra-pendaftaran ujian akupunktur dengan hasil kajian diterbitkan, mendapati bahawa pendaftaran awal jarang dilakukan sebelum kajian bermula. Kajian ini juga mendapati berlakunya pelaporan selektif dan perubahan ukuran hasil untuk mendapatkan keputusan signifikan secara statistik.

Ahli sains Steven Salzberg mengenal pasti akupunktur dan perubatan Cina secara umum sebagai fokus untuk "jurnal perubatan palsu" seperti *Journal of Acupuncture and Meridian Studies* dan *Acupuncture in Medicine*.

## Asas Konseptual

### Tradisional

Akupunktur ialah sebahagian besar daripada perubatan tradisional Cina (PTC). Kepercayaan awal tentang akupunktur bergantung kepada konsep biasa dalam PTC seperti tenaga hayat yang dipanggil qi. Qi dipercayai mengalir dari organ utama badan (organ zang-fu) ke tisu "superfisial" seperti kulit, otot, tendon, tulang dan sendi melalui saluran yang dipanggil meridian. Titik akupunktur yang dimasukkan jarum kebanyakannya (tetapi tidak semestinya) terletak di sepanjang meridian. Titik yang tidak berada pada meridian dikenali sebagai titik luar biasa, manakala titik yang tidak mempunyai lokasi tetap dikenali sebagai titik .

Dalam PTC, penyakit biasanya ditakrifkan sebagai ketidakharmonian atau ketidakseimbangan dalam tenaga seperti yin, yang, qi, xuĕ, zàng-fǔ, meridian, dan interaksi antara tubuh dan persekitaran. Terapi didasarkan pada corak ketidakseimbangan yang dapat dikenalpasti. Contohnya, sesetengah penyakit dipercayai berpunca daripada serangan angin, sejuk, dan lembap berlebihan ke dalam meridian. Untuk menentukan corak ketidakseimbangan, pengamal akan menilai seperti warna dan bentuk lidah, kekuatan nadi, bau nafas, kualiti pernafasan, atau nada suara. PTC dan konsep penyakitnya tidak begitu membezakan antara punca dan kesan simptom.

### Asas Saintifik Yang Didakwa

Ramai dalam kalangan komuniti saintifik menganggap akupunktur sebagai quackery dan pseudosains, serta tidak memberikan kesan selain daripada "plasebo bersifat persembahan". David Gorski berhujah bahawa daripada semua bentuk quackery, akupunktur mungkin paling diterima oleh doktor dan institusi. Ahli akademik Massimo Pigliucci dan Maarten Boudry menyifatkan akupunktur sebagai "sains sempadan" antara sains dan pseudosains.

Satu kertas penyelidikan pada 2015 menyatakan bahawa akupunktur "selalu dianggap sebagai 'pseudosains' atau 'quackery' tanpa tempat yang sah atau dihormati dalam bidang perubatan".

#### Rasionalisasi perubatan tradisional
Kepercayaan umum dalam komuniti akupunktur adalah bahawa titik akupunktur dan struktur meridian ialah saluran khas untuk isyarat elektrik, tetapi tiada penyelidikan yang membuktikan struktur atau fungsi anatomi yang konsisten untuk kedua-duanya. Kajian terhadap kewujudan qi, meridian atau konsep yin dan yang tidak memberikan sokongan saintifik. Editorial *Nature* menyifatkan PTC sebagai "dipenuhi dengan pseudosains", dan kebanyakan rawatannya tidak mempunyai mekanisme tindakan yang logik. Quackwatch menyatakan bahawa "teori dan amalan PTC tidak berdasarkan kepada ilmu pengetahuan yang diterima umum oleh komuniti saintifik. Pengamal PTC sendiri tidak sepakat dalam diagnosis dan rawatan. Bahkan teori PTC terlalu kabur untuk diuji secara saintifik dan memberikan rawatan yang rasional."

#### Pembebasan endorfin atau adenosina
Sesetengah pengamal moden menyokong penggunaan akupunktur untuk merawat kesakitan, tetapi telah meninggalkan konsep qi, meridian, yin, yang dan tenaga mistik lain sebagai kerangka penjelasan. Penggunaan qi sebagai kerangka penjelasan semakin menurun di China, walaupun semakin popular dalam diskusi di Amerika Syarikat.

Ramai pengamal akupunktur percaya bahawa kelegaan kesakitan berpunca daripada pembebasan endorfin apabila jarum dimasukkan, tetapi tidak lagi mendakwa akupunktur dapat menyembuhkan penyakit. Sesetengah kajian mencadangkan bahawa akupunktur mencetuskan reaksi dalam sistem saraf pusat, dan kesannya boleh disekat dengan bahan antagonis opioid seperti naloxone, menunjukkan bahawa akupunktur boleh merangsang pembebasan opioid endogen.

Kesan mekanikal jarum terhadap kulit juga menyebabkan pembebasan adenosina. Kesan anti-nosiseptif akupunktur mungkin dimediasi oleh reseptor adenosina A1. Kajian pada tikus oleh *Nature Reviews Cancer* menunjukkan bahawa akupunktur melegakan kesakitan melalui pelepasan adenosina setempat yang mengaktifkan reseptor A1. Namun, kajian itu dikritik kerana kaedahnya mencetuskan kerosakan tisu lebih besar pada tikus berbanding manusia.

## Sejarah

### Asal-usul

Akupunktur, bersama dengan moksibusi, merupakan antara amalan tertua dalam perubatan tradisional Cina. Kebanyakan ahli sejarah percaya bahawa amalan ini bermula di China, walaupun terdapat pelbagai naratif yang bertentangan tentang tarikhnya. Akademik David Ramey dan Paul Buell menyatakan bahawa tarikh sebenar penubuhan akupunktur bergantung kepada sejauh mana ketepatan tarikh teks kuno boleh dipercayai serta takrif sebenar akupunktur.

Terapi akupresur telah lama diamalkan di India. Apabila Buddhisme tersebar ke China, terapi akupresur turut diintegrasi ke dalam amalan perubatan biasa dan dikenali sebagai akupunktur. Titik-titik utama akupresur India dan akupunktur Cina adalah serupa.

Menurut satu artikel dalam *Rheumatology*, dokumentasi pertama tentang "sistem diagnosis dan rawatan yang tersusun" bagi akupunktur adalah dalam karya klasik *Huangdi Neijing* dari sekitar 100 SM. Jarum emas dan perak yang dijumpai dalam makam Liu Sheng, Putera Zhongshan dari sekitar 100 SM dipercayai sebagai bukti arkeologi paling awal tentang akupunktur, walaupun tujuan sebenar jarum tersebut tidak pasti. Menurut Plinio Prioreschi, rekod sejarah paling awal tentang akupunktur ialah dalam Shiji ("Catatan Sejarah Agung") yang ditulis oleh seorang sejarawan sekitar 100 SM. Teks ini dipercayai mendokumentasi amalan yang sudah mantap pada masa itu.

#### Teori alternatif
Mayat mumia Ötzi the Iceman yang berusia 5,000 tahun ditemui dengan 15 kumpulan tatu, kebanyakannya terletak di lokasi badan yang digunakan dalam akupunktur moden untuk masalah abdomen atau punggung bawah. Bukti daripada tubuh Ötzi menunjukkan beliau mengalami masalah ini. Hal ini dikaitkan sebagai bukti bahawa amalan serupa akupunktur mungkin wujud di Eurasia pada Zaman Gangsa awal; namun, *The Oxford Handbook of the History of Medicine* menyifatkan teori ini sebagai "spekulatif". Adalah dianggap tidak mungkin bahawa akupunktur dipraktikkan sebelum tahun 2000 SM.

Akupunktur mungkin telah diamalkan semasa era Neolitik, pada penghujung Zaman Batu, dengan menggunakan batu tajam yang dipanggil Bian shi. Banyak teks Cina dari zaman kemudian merujuk kepada batu tajam yang dipanggil "plen", bermaksud "penyiasat batu", yang mungkin digunakan untuk tujuan akupunktur. Teks perubatan kuno, Huangdi Neijing, menunjukkan bahawa batu tajam dipercayai boleh merawat penyakit di permukaan badan kerana batu tersebut hanya boleh menembusi secara cetek. Walau bagaimanapun, lebih besar kemungkinan bahawa batu-batu itu digunakan untuk tujuan perubatan lain seperti menebuk bisul bagi mengeluarkan nanah. Teks *Mawangdui* dari abad ke-2 SM menyebut tentang penggunaan batu tajam untuk membuka abses dan moksibusi, tetapi tidak untuk akupunktur. Ada juga yang berspekulasi bahawa batu-batu tersebut digunakan untuk pembekaman darah, kerana kepercayaan purba bahawa penyakit disebabkan oleh roh jahat dalam tubuh yang harus dibunuh atau dibebaskan. Oleh itu, pembekaman darah mungkin merupakan pendahulu kepada akupunktur.

#### Sistem kepercayaan
Beberapa sistem kepercayaan yang berbeza dan kadangkala bercanggah telah muncul mengenai akupunktur. Ini mungkin berpunca daripada kewujudan sekolah pemikiran yang bersaing. Beberapa teks purba merujuk kepada penggunaan akupunktur untuk menyebabkan pendarahan, sementara yang lain menggabungkan idea pembekaman darah dengan tenaga spiritual *qi*. Lama-kelamaan, tumpuan beralih daripada darah kepada konsep menusuk titik-titik tertentu pada badan, dan seterusnya kepada keseimbangan tenaga Yin dan Yang. Menurut David Ramey, tiada satu pun "kaedah atau teori" yang pernah diterima secara menyeluruh sebagai standard utama. Pada waktu itu, pengetahuan saintifik mengenai perubatan masih belum berkembang, khususnya kerana di China, pembedahan mayat adalah dilarang, yang menghalang perkembangan ilmu anatomi asas.

Tidak dapat dipastikan bila titik-titik akupunktur yang khusus diperkenalkan, tetapi autobiografi Bian Que dari sekitar 400–500 SM merujuk kepada penyisipan jarum di kawasan-kawasan tertentu. Bian Que percaya terdapat satu titik akupunktur di puncak kepala seseorang yang beliau namakan titik "seratus pertemuan". Teks bertarikh antara 156 hingga 186 SM mencatatkan kepercayaan awal tentang saluran tenaga hidup yang dipanggil meridian yang kelak menjadi elemen penting dalam kepercayaan awal akupunktur.

Ramey dan Buell menyatakan bahawa "amalan dan asas teori" akupunktur moden diperkenalkan dalam karya klasik *Yellow Emperor's Classic* (*Huangdi Neijing*) sekitar 100 SM. Ia memperkenalkan konsep penggunaan akupunktur untuk memanipulasi aliran tenaga hidup (*qi*) melalui rangkaian saluran meridian dalam tubuh manusia. Konsep rangkaian ini terdiri daripada jalur-jalur akupunktur, seperti satu garis menuruni lengan, yang menyatakan lokasi titik-titik akupunktur. Sebahagian titik yang digunakan oleh pakar akupunktur hari ini masih mengekalkan nama asal seperti yang diberikan dalam karya klasik tersebut. Pelbagai dokumen tambahan diterbitkan dari semasa ke semasa memperkenalkan titik-titik akupunktur yang baharu. Menjelang abad ke-4 Masihi, kebanyakan titik akupunktur yang digunakan hari ini telah dinamakan dan dikenal pasti.

### Perkembangan awal di China

#### Penubuhan dan perkembangan
Pada separuh pertama abad ke-1 Masihi, pengamal akupunktur mula mempromosikan kepercayaan bahawa keberkesanan akupunktur dipengaruhi oleh masa siang atau malam, kitaran bulan, dan musim. *Sains kitaran yin-yang* ( ) merupakan satu set kepercayaan bahawa penyembuhan penyakit bergantung kepada penjajaran daya langit () dan daya bumi () yang selari dengan kitaran seperti matahari dan bulan. Terdapat beberapa sistem kepercayaan yang berbeza yang bergantung pada pelbagai unsur atau jasad cakerawala yang berputar dan hanya sejajar pada masa tertentu. Menurut Needham dan Lu, "ramalan sewenang-wenangnya" ini dipaparkan oleh pengamal akupunktur dalam carta rumit serta istilah khas tertentu.

Jarum akupunktur pada zaman ini jauh lebih tebal daripada jarum moden dan sering menyebabkan jangkitan. Jangkitan ini berpunca daripada kekurangan pensterilan, tetapi pada waktu itu ia dipercayai disebabkan oleh penggunaan jarum yang salah, lokasi cucukan yang tidak betul, atau waktu yang tidak sesuai. Kemudian, banyak jarum dipanaskan dalam air mendidih atau api. Kadangkala, jarum digunakan semasa masih panas, lalu menghasilkan kesan kauterisasi di tempat suntikan. Sembilan jenis jarum disyorkan dalam *Great Compendium of Acupuncture and Moxibustion* dari tahun 1601, yang mungkin berkait dengan kepercayaan Cina purba bahawa nombor sembilan adalah nombor bertuah.

### Penyebaran dan perkembangan di negara lain
Akupunktur terus diamalkan di China dan kawasan-kawasan sekitarnya termasuk Korea, Jepun, dan Vietnam. Teks bertulis terawal mengenai akupunktur di Jepun bertarikh abad ke-6 Masihi, dengan amalan yang dipengaruhi kuat oleh falsafah Taois serta budaya dan agama Buddha dari China. Di Korea, akupunktur dipercayai telah dibawa masuk semasa zaman Dinasti Gojoseon dan terus diamalkan sepanjang sejarah Korea, selari dengan perkembangan perubatan tradisional Korea.

Pada abad ke-17 dan ke-18, akupunktur mula dikenali oleh masyarakat Eropah. Doktor-doktor Jesuit yang mengembara ke China mula menulis dan menterjemah teks-teks Cina ke dalam bahasa Eropah. Walau bagaimanapun, penerimaan di Eropah amat terhad dan tidak meluas pada ketika itu. Dalam abad ke-19, penggunaan akupunktur dalam kalangan masyarakat Eropah dan Amerika Syarikat mula menurun apabila pendekatan perubatan Barat moden seperti pembedahan dan farmakologi berkembang.

Akupunktur kembali menarik perhatian di Barat pada abad ke-20, khususnya selepas kunjungan Richard Nixon ke China pada tahun 1972. Ketika itu, wartawan James Reston daripada The New York Times menulis tentang pengalamannya menerima rawatan akupunktur selepas pembedahan usus di China. Artikel itu menimbulkan minat masyarakat Barat terhadap akupunktur dan mencetuskan peningkatan kajian saintifik terhadapnya.

Akupunktur turut mengalami kebangkitan semula di China pada tahun 1950-an apabila Mao Zedong melancarkan kempen untuk menyatukan perubatan tradisional dan moden. Namun begitu, Mao sendiri dilaporkan tidak mempercayai perubatan tradisional secara peribadi, meskipun beliau menyokong penggunaannya secara politik.

Dalam dekad-dekad berikutnya, akupunktur telah diterima di pelbagai negara sebagai sebahagian daripada perubatan alternatif dan pelengkap. Beberapa negara telah mewujudkan persatuan akupunktur, melatih pengamal bertauliah dan mengkaji keberkesanannya melalui ujian klinikal dan penyelidikan saintifik.

### Kemerosotan dan pemulihan
Amalan akupunktur mengalami kemerosotan di China sekitar akhir abad ke-19 dan awal abad ke-20 semasa tempoh pembaharuan moden dan pengaruh Barat semakin kuat. Dalam tempoh ini, ramai pegawai kerajaan dan intelektual mempersoalkan keberkesanan perubatan tradisional, termasuk akupunktur, kerana tidak sejajar dengan pendekatan saintifik yang diimport dari Barat.

Namun, selepas penubuhan Republik Rakyat China pada tahun 1949, kerajaan China di bawah Mao Zedong melaksanakan polisi yang menyokong penggunaan semula perubatan tradisional sebagai simbol kebangsaan dan warisan budaya. Akupunktur digalakkan sebagai kaedah perubatan yang murah, mudah diakses dan boleh digabungkan dengan perubatan Barat untuk meningkatkan penjagaan kesihatan di kawasan luar bandar.

Pada tahun 1950-an dan 1960-an, banyak hospital dan institut penyelidikan dibina di China untuk mengembangkan kajian terhadap akupunktur. Pendidikan perubatan juga diubah untuk memasukkan latihan perubatan tradisional dan moden secara serentak. Di bawah inisiatif kerajaan China, akupunktur dimasukkan ke dalam sistem penjagaan kesihatan awam dan menjadi lebih tersusun sebagai satu profesion.

### Perkembangan moden
Menjelang abad ke-21, akupunktur telah menyebar ke seluruh dunia dan diamalkan secara meluas di pelbagai negara termasuk Amerika Syarikat, Kanada, Australia, Jerman, Perancis, United Kingdom, dan Korea Selatan.

Di banyak negara Barat, akupunktur diiktiraf sebagai bentuk rawatan pelengkap dan alternatif. Beberapa institusi seperti National Institutes of Health di Amerika Syarikat telah mengeluarkan kenyataan menyokong kajian lanjut ke atas keberkesanan akupunktur dalam pengurusan kesakitan dan loya, walaupun bukti saintifik masih bercampur.

Selain itu, sesetengah pengamal moden cuba mengasingkan amalan akupunktur daripada konsep tradisional seperti *qi* dan meridian, sebaliknya menerangkan kesan akupunktur melalui mekanisme biologi moden seperti pengaktifan reseptor saraf dan pelepasan bahan kimia otak seperti endorfin dan adenosina.

Pelbagai kajian dijalankan untuk menilai keberkesanan akupunktur menggunakan metodologi saintifik seperti ujian terkawal rawak dan teknik pemetaan otak. Namun, isu seperti bias penerbitan, reka bentuk kajian yang lemah, dan kesan plasebo masih menjadi cabaran dalam penyelidikan ini.

Sesetengah negara seperti Australia dan Inggeris telah mengambil langkah untuk mengawal selia pengamal akupunktur melalui pendaftaran profesional dan pengiktirafan akademik. Di Malaysia, akupunktur dikategorikan di bawah perubatan tradisional dan komplementari dan pengamal perlu berdaftar di bawah penguatkuasaan Kementerian Kesihatan.

Perkembangan teknologi juga membawa kepada pengenalan teknik seperti akupunktur elektro dan laser yang menggantikan jarum tradisional, walaupun kaedah tersebut masih diperdebatkan dari segi keberkesanannya berbanding teknik konvensional.

## Nota kaki

## Rujukan
* 
* 
* ; Free preview at Google Books

## Bacaan lanjut
* 
* 
* 

## Pautan luar

* 

* akupunktur