Gendang 24 Musim

**Gendang 24 Musim** (Bahasa Cina: 二十四节令鼓; pinyin: Èrshísì jiélìng gǔ) ialah satu bentuk persembahan muzikal dan visual yang menonjolkan 24 musim dalam kalendar lunisolar Cina. Setiap gendang mewakili satu musim, dihias dengan kaligrafi, dimainkan dalam formasi koreografi serta disertai naratif sesuai dengan tema musim. Seni ini lahir di Johor Bahru dan diiktiraf sebagai warisan tidak ketara negara. Ensemble ini juga dikenali sebagai gendang Cina atau gendang *shigu* di kalangan pemuzik tradisional. Ia menggabungkan tiga unsur utama kebudayaan tradisional Cina iaitu 24 tempoh suria (*jieqi*), seni kaligrafi dan seni paluan gendang, sekali gus melahirkan satu bentuk seni baharu yang tidak wujud sebelumnya di China. Popularitinya di Malaysia meningkat sejak 1990-an apabila ia diajarkan di sekolah-sekolah Cina.

## Latar belakang
Seni ini dikembangkan pada 12 Jun 1988 semasa Festival Tarian Cina di Johor Bahru oleh dua tokoh tempatan: Tan Chai Puan (陈再藩) dan Tan Hooi Song (陈徽崇). Tan Hooi Song meninggal dunia pada 27 Julai 2008 pada usia 60 tahun, meninggalkan legasi sebagai pengasas bersama seni persembahan ini. 

Mereka mencipta 24 gendang bersaiz besar, masing-masing dilukis aksara seperti Lichun (permulaan musim bunga), Yushui (hujan air) dan lain‑lain. Penglibatan guru muzik Johor, Tan Hooi Song, yang pada mulanya menubuhkan ensemble sembilan gendang sebelum diperkembangkan kepada 24 buah gendang dengan dana komuniti. Menurut kronologi asal, idea 24 musim timbul selepas persembahan khas *jiuwu* (九舞) pada 1988, apabila Tan Chai Puan terinspirasi daripada puisi *Empat Musim* karya Xiang Yang di Taiwan. Persekutuan Tiong-Hua Johor Bahru kemudian mengusulkan penubuhan pasukan rasmi dengan sokongan lima persatuan suku kaum, dan 12 kaligrafer menulis nama setiap musim pada gendang di Tokong Cina Lama Johor Bahru.

Persembahan perdana diadakan di Sekolah Menengah Foon Yew, dengan tajaan Persatuan Cina Johor serta lima persatuan kaum utama. Setiap gendang menggunakan satu muka kulit dan solekan seni kaligrafi tempatan. Persembahan sulung ini membuka jalan kepada penubuhan pasukan baharu di sekolah menengah lain seperti Chung Hua di Seremban, dan seterusnya membawa kepada kem latihan serta persembahan besar-besaran *liuyue jinglei* (六月惊雷) pada 1993 dan ‘鼟晓’ pada 1996.

## Konsep & reka bentuk
Seni ini menyaksikan 24 orang pemain beraksi serentak dalam formasi simetri. Setiap musim disampaikan melalui irama berlainan, misalnya tempo tenang semasa musim hujan dan hentakan bertenaga semasa menuai. Gerakan koreografi menyerupai aktiviti pertanian atau cuaca musim tersebut, disertai sorakan, perubahan corak formasi dan dialog puitis ringkas. Pada awalnya hanya lelaki dibenarkan menyertai persembahan, tetapi kini wanita dan pemain dari kaum lain juga aktif. Kadangkala gendang 24 musim digabungkan dengan alatan tradisional lain seperti rebana ubi dan tabla, khususnya ketika sambutan Hari Kemerdekaan bagi menonjolkan perpaduan masyarakat Malaysia.

## Busana

### Ciri umum
Pakaian yang digunakan dalam persembahan Gendang 24 Musim direka khas untuk menguatkan identiti serta tema persembahan. Warna dominan termasuk merah dan emas, yang melambangkan semangat, keceriaan dan keberuntungan. Warna hitam dan putih digunakan sebagai penyeimbang, menzahirkan suasana tenang yang sesuai dengan musim sejuk atau luruh. Potongan pakaian longgar membolehkan pergerakan bebas, dan rekaan sering dihiasi motif alam seperti bunga, dedaun atau simbol cuaca.

### Rujukan tradisional
Busana kerap mengambil inspirasi daripada pakaian tradisional Cina seperti jaket Mandarin, namun telah diubah suai agar sesuai dengan keperluan persembahan dan pergerakan yang lebih dinamik.

### Variasi mengikut musim

* **Musim bunga** – warna lembut seperti merah jambu, kuning atau hijau muda, dengan corak bunga dan dedaun muda untuk menggambarkan kelahiran semula.
* **Musim panas** – warna terang seperti merah, emas dan biru laut, disertai aksesori seperti riben atau hiasan emas yang menzahirkan tenaga.
* **Musim luruh** – warna jingga, kuning keemasan atau coklat, dengan potongan lebih panjang serta motif dedaun untuk mencerminkan perubahan alam.
* **Musim sejuk** – warna biru malam, kelabu atau hitam, pakaian lebih berlapis dengan motif salji untuk menggambarkan cuaca dingin.

### Aksesori
Pelengkap pakaian termasuk topi tradisional, kain samping, butang emas atau batu hiasan. Kasut yang dipakai biasanya berupa kasut kain atau bertumit rendah bagi membolehkan pemain bergerak lincah. Simbol alam semula jadi seperti awan, hujan atau angin juga kerap dijadikan corak hiasan.

### Fungsi
Busana berfungsi memperkukuh pemahaman audiens terhadap tema musim, menambah sinergi visual antara pemain serta meningkatkan tarikan estetika keseluruhan persembahan.

## Peralatan

### Gendang
Alat utama ialah gendang tradisional Cina seperti *tanggu*, setiap satu mewakili sebuah musim. Badan gendang diperbuat daripada kayu keras seperti jati atau mahogani, dengan permukaan kulit lembu atau haiwan lain untuk menghasilkan bunyi lantang. Bentuknya lebih besar berbanding gendang tradisional lain. Ritma berbeza digunakan untuk menggambarkan musim, misalnya hentakan bertenaga bagi musim panas dan tempo perlahan untuk musim luruh.

### Pemukul
Pemukul gendang diperbuat daripada kayu ringan tetapi tahan lasak. Ada yang dibalut dengan kain atau bulu untuk menghasilkan variasi bunyi. Bentuknya lebih panjang dan besar agar sesuai dengan saiz gendang. Pemilihan bahan pemukul mempengaruhi kualiti nada yang terhasil.

## Cara persembahan

### Susunan pemain
Setiap persembahan lazimnya melibatkan 24 orang pemain, masing-masing memainkan sebuah gendang yang mewakili satu musim. Pemain diatur dalam formasi tertentu, sama ada bulatan, garisan atau susunan berlapis, selaras dengan tema persembahan.

### Elemen persembahan
Persembahan Gendang 24 Musim menekankan gabungan bunyi gendang, koreografi dan kesan visual busana. Setiap musim bukan sahaja dipersembahkan melalui variasi irama, tetapi turut dikuatkan dengan simbolisme pakaian dan gerakan yang mencerminkan perubahan alam sepanjang tahun.

## Penyebaran & pengiktirafan
Sejak awal 1990-an, disiplin ini berkembang ke luar negara termasuk Singapura (1992), China (1997), Amerika Syarikat (2003), United Kingdom (2011), dan negara jiran seperti Thailand, Indonesia, Brunei dan Australia. Di Singapura, pasukan pertama ditubuhkan di The Chinese High School pada 1992 dan kini terdapat lebih 15 pasukan di peringkat sekolah. Di China, kumpulan pelajar Malaysia di Universiti Huaqiao (1997) menubuhkan pasukan yang kemudian berkembang ke universiti lain termasuk Central South University dan Persatuan Pelajar Malaysia di Beijing. Persembahan istimewa pernah diadakan semasa Sukan Olimpik Musim Panas Beijing 2008 dan di Hunan Yandi Mausoleum pada 2005. Taiwan menerima seni ini sejak 1998 dan kini mempunyai sekitar 15 pasukan, manakala Indonesia dan Thailand masing-masing menubuhkan pasukan sejak awal 2000-an.

Pada 2009, Kementerian Pelancongan dan Kebudayaan Malaysia mengiktirafnya sebagai **Warisan Kebudayaan Tidak Ketara Malaysia**.

## Impak & peranan
Seni ini berfungsi sebagai medium pelestarian budaya, memperkukuh jati diri generasi muda Cina Malaysia dan sebagai jambatan antara kaum. Ia dipersembahkan di sekolah, universiti dan acara diplomatik kebudayaan. Seni ini juga sering ditampilkan dalam majlis rasmi kerajaan, acara korporat dan festival kebudayaan. Sejak 2022, persembahan tetap bertemakan Gendang 24 Musim dikenali sebagai ‘Drum Up JB!’ diadakan dua bulan sekali di Permaisuri Zarith Sofiah Opera House di Johor Bahru. Di Malaysia, ia dilihat sebagai medium membina semangat kebangsaan, seiring gagasan 1Malaysia apabila pemain Melayu dan India turut serta. Beberapa pementasan turut menggabungkan gendang *shigu* dengan kompang Melayu, gendang jidor serta alat tradisional dari Sabah dan Sarawak, sekali gus menonjolkan kepelbagaian budaya dalam satu pentas.

## Pertandingan & festival
Setiap dua tahun, Persatuan Cina Johor menganjurkan pertandingan Elit Peringkat Negeri, Kebangsaan dan Antarabangsa dalam kategori komposisi, koreografi, formasi dan kreativiti. Pada 14 Januari 2017, VR Drumming Academy dengan kerjasama pelbagai sekolah Cina menganjurkan persembahan mega 388 pemain gendang di Jalan Petaling, Kuala Lumpur, yang kemudiannya diulang di Tokong Buddha Fo Guang Shan Dong Zen, Jenjarom. Acara ini mencatat percubaan *Malaysia Book of Records* bagi bilangan pemain gendang terbanyak dalam satu persembahan.

## Galeri

Museum_of_24_Festive_Drum.jpg|Muzium Gendang 24 Musim di Johor Bahru
Kelab Gendang 24 Musim, KOSASS, UPM.jpg|Persembahan Gendang 24 Musim


## Rujukan


## Pautan luar
* Downtown JB – “The Sound of History: The Inheritance and Development of the 24 Festive Drums”
* Clare Suet Ching Chan – kajian “Performing Glocalization…”
* Yang Yunxi & Chow Ow Wei – kajian etnografi “Study on 24 Jieling Drums…”