Model Turki

**Model Turki** merujuk kepada tumpuan kepada Republik Turki sebagai "contoh negara Islam moden dan sederhana yang berfungsi." Turki telah dilihat sebagai sistem yang menggabungkan negara dan perlembagaan sekular, dengan kerajaan yang dikendalikan oleh parti politik atau parti-parti politik (Parti Keadilan dan Pembangunan, AKP) yang "berakar umbi dalam Islam politik". AKP, yang diketuai oleh Recep Tayyip Erdoğan, telah memerintah Turki dengan majoriti besar di parlimen sejak tahun 2002. Dalam tempoh ini, Turki mempunyai hubungan baik dengan Barat, tetapi juga hubungan mesra dengan Iran dan dasar yang lebih pro-Palestin. Ia telah bertanding dengan giat dalam pilihan raya yang "bebas dan adil", budaya yang meriah, dan telah mengalami ledakan ekonomi, membangunkan " kelas menengah yang besar dan semakin berkembang." Walau bagaimanapun, sehingga musim panas 2013 dan kejatuhan protes Taman Gezi Taksim, beberapa pengulas mengadu bahawa model itu telah "terkehel".

## Latar belakang
Istilah ini berasal daripada kaitan dengan Kebangkitan Arab dan negara-negara Arab—Tunisia, Mesir, dan Libya—yang telah menggulingkan diktator pada tahun 2011 dan mula membina sistem politik dan ekonomi baharu. Perdana Menteri Muslim Sunni yang "sangat beragama" di Turki, Erdoğan, telah disambut oleh "orang ramai yang memuja" semasa lawatan ke Mesir pada September 2011, dan Turki telah mendapat penilaian yang tinggi daripada banyak negara Arab. Pujian telah datang daripada bekas pemangku presiden Mesir, Mohamed Hussein Tantawia, yang memberitahu pemberita selepas pertemuannya dengan presiden Turki, Abdullah Gül, "Pengalaman Turki adalah pengalaman yang paling dekat dengan rakyat Mesir. Turki adalah model untuk dijadikan inspirasi."

Seorang pemerhati, Sinan Ülgen, telah mengenal pasti "lima ciri utama" model tersebut: penyesuaian sekularisme, demokrasi, dan Islam politik; peranan penstabilan oleh tentera; liberalisasi ekonomi dan integrasi perdagangan yang berjaya; keahlian dalam organisasi multilateral Barat seperti NATO, Majlis Eropah, dan Mahkamah Hak Asasi Manusia Eropah; dan keyakinan rakyat terhadap institusi negara.

Sesetengah pengkritik telah mengadu tentang layanan terhadap kumpulan minoriti Alevi dan Kurdi, dan beberapa wartawan yang dipenjarakan. Sehingga Mac 2013, "semakin ramai peguam, ahli politik, wartawan Turki" telah dipenjarakan, dalam apa yang digelar oleh wartawan Dexter Filkins sebagai "kempen yang semakin keras untuk menghancurkan pembangkang domestik". Antara mereka yang dipenjarakan ialah Ragip Zarakolu, seorang profesor undang-undang perlembagaan; Ahmet Şık, seorang wartawan penyiasatan; dan Nedim Şener, seorang aktivis kebebasan bersuara terkenal.

### Keunikan didakwa
Ada pula yang menyatakan bahawa sejarah unik Turki mungkin bermakna model itu bakal menjadi terhad kepada Mesir atau negara lain. Menurut Şebnem Gümüşçü, kejayaan itu berdasarkan penerimaan golongan Islamis terhadap "rangka kerja sekular-demokratik negara Turki", dan bukannya "pembangunan struktur institusi dan politik yang menempatkan prinsip-prinsip Islam dan demokratik" oleh golongan Islamis; dalam erti kata lain, kestabilan dan demokrasi semasa hanyalah hasil daripada golongan Islamis yang mematuhi garis panduan yang ditetapkan oleh rangka kerja sekular-demokratik dan bukannya tindakan golongan Islamis sendiri. Majalah *The Economist* juga mendapati "banyak sebab untuk berhati-hati tentang mengharapkan orang Arab mengikuti orang Turki", seperti evolusi Islamisme demokratik yang panjang, kuasa relatif dan prestij sekularisme, dan toleransi terhadap politik pilihan raya pemerintah tentera. Wartawan, Alp Altınörs, mengadu bahawa semasa era Erdoğan pada 2002–2012, pertumbuhan telah "berganding dengan faedah sosial yang sedikit." Modal asing menjadi daya utama pertumbuhan ekonomi, tetapi "para imperialis" telah "menjarah negara secara berkesan" dengan memindahkan bersamaan $120 bilion ke negara asing. Beliau juga berpendapat bahawa pengangguran kekal tinggi, hak buruh merosot, dan ketidaksamaan semakin teruk, dan "penindasan keras" terhadap wartawan, kesatuan, dan Kurdi telah menahan "10,000 tahanan politik" di penjara Turki.

Cihan Tuğal tidak bersetuju dengan dakwaan ortodoks bahawa Turki mewakili model untuk negara-negara Islam lain dengan bentuk liberalisme Islam-nya yang unik dan menyangkal sebarang cadangan bahawa apa yang berlaku di Turki adalah terhad kepada AKP atau lebih langsung kepada keangkuhan dan kecenderungan autoritarian Erdoğan. Sebaliknya, pendekatannya dikritik kerana salah tafsir protes Taman Gezi.

### Kemungkinan kemerosotan
Pada bulan Mei–Jun 2013, berlakunya protes awam besar-besaran, termasuk sebilangan besar pelajar, terhadap kerajaan Erdoğan. Walaupun Erdoğan menyifatkan penunjuk perasaan sebagai "hanya beberapa penjarah", 3.5 juta daripada 80 juta rakyat Turki dianggarkan telah mengambil bahagian dalam hampir 5,000 demonstrasi. Lima orang terbunuh dan lebih 8,000 cedera akibat tembakan meriam air dan gas pemedih mata. Peristiwa itu telah digambarkan (oleh wartawan Christopher de Bellaigue) sebagai sebahagian daripada langkah Erdoğan yang menjauhi Turki yang lebih toleran, pelbagai, dan demokratik, ke arah "autoritarianisme pendendam" yang "merosakkan reputasinya sendiri sebagai seorang demokrat pencari jalan di dunia Islam".

Pada Mei 2016, penulis Mustafa Akyol berkata bahawa "retorik keterbukaan liberal" di Turki "telah memberi laluan kepada autoritarianisme, di mana proses damai dengan nasionalis Kurdish telah runtuh, kebebasan akhbar semakin berkuranganm dan serangan pengganas semakin meningkat." Penyokong Erdoğan menganggap perubahan itu sebagai konspirasi di Barat yang dibantu oleh "'ejen' khianat mereka" di Turki untuk melemahkan Turki yang baru berkuasa dan merdeka, sementara Akyol menyalahkannya atas korupsi kuasa—ahli AKP telah "tergoda, mabuk dan rosak" oleh "kekayaan, prestij dan kemuliaan" berkuasa.

## Lihat juga
* Ekonomi Turki

## Rujukan

## Bacaan lanjut
 
*