Martin Landau

**Martin James Landau** (; June 20, 1928 – Julai 15, 2017) ialah seorang pelakon Amerika, jurulatih lakonan, penerbit, dan kartunis editorial. Kerjayanya bermula pada tahun 1950-an, dengan penampilan filem awal termasuk peranan sokongan dalam Alfred Hitchcock's *North by Northwest* (1959). Kejayaan kerjayanya datang dengan peranan utama dalam siri televisyen *Mission: Impossible* (1966–1969) dan *Space: 1999* (1975–1977).

Landau memperoleh pencalonan Anugerah Akademi untuk persembahannya dalam *Tucker: The Man and His Dream* (1988) dan Woody Allen's *Crimes and Misdemeanors* (1989). Beliau memenangi Anugerah Akademi untuk Pelakon Pembantu Terbaik serta Anugerah Persatuan Pelakon Skrin dan Anugerah Golden Globe untuk watak Bela Lugosi dalam *Ed Wood* (1994). Peranan penting lain termasuk dalam Cleopatra (1963), *The Greatest Story Ever Told* (1965), *Rounders* (1998), *Sleepy Hollow* (1999), dan *Remember* (2015). Dia mengetuai cawangan Hollywood Actors Studio sehingga kematiannya pada Julai 2017.

## Kehidupan awal dan pendidikan
Landau dilahirkan pada 20 Jun 1928, di Brooklyn, New York, anak kepada Selma (née Buchman) dan Morris Landau. Keluarganya adalah Yahudi. Bapanya adalah seorang ahli mesin kelahiran Austria yang cuba menyelamatkan saudara-mara daripada Nazi.

Selepas menghadiri kedua-dua James Madison High School dan Institut Pratt,dia mendapat kerja di New York Daily News. Di sana dia menghabiskan lima tahun berikutnya sebagai kartunis editorial dan bekerja bersama Gus Edson untuk menghasilkan jalur komik *The Gumps*. Dia berhenti dari Berita Harian ketika berusia 22 tahun untuk menumpukan pada lakonan teater. "Saya memberitahu editor gambar saya akan pergi ke teater," katanya. "Saya fikir dia fikir saya akan menjadi pengantar."

Selepas uji bakat untuk Actors Studio pada tahun 1955, Landau dan Steve McQueen adalah satu-satunya pemohon yang diterima daripada 500 yang memohon. Semasa di sana, beliau berlatih di bawah Lee Strasberg, Elia Kazan, dan Harold Clurman, dan akhirnya menjadi pengarah eksekutif dengan Studio bersama Mark Rydell dan Sydney Pollack.

## Kerjaya

### 1957–1965: Kebangkitan

Dipengaruhi oleh Charlie Chaplin dan pelarian pawagam, Landau meneruskan kerjaya lakonan. Semasa di Studio Pelakon, menjadi kawan baik dengan James Dean. Dia teringat, "James Dean ialah kawan baik saya. Kami adalah dua pelakon penganggur muda dan masih belum bekerja, bermimpi dengan lantang dan menikmati setiap saat... Kami akan menghabiskan banyak masa bercakap tentang masa depan , kerajinan kami dan peluang kami untuk berjaya dalam dunia moden yang baru berbeza dan sentiasa berubah yang kami diami ini."

In 1957, he made his Broadway debut in *Middle of the Night*. Landau made his first major film appearance in Alfred Hitchcock's *[[North by Northwest]]* (1959) starring Cary Grant and Eva Marie Saint. Landau portrayed Leonard, the right-hand man of a criminal portrayed by James Mason. *Variety* memuji penulisan persembahan Landau, "[Persembahannya] mencipta keperibadian dan keseronokan." Pada tahun yang sama dia berlakon dalam filem Perang Korea Pork Chop Hill lakonan Gregory Peck dan diarahkan oleh Lewis Milestone, dan komedi hitam *The Gazebo* lakonan Glenn Ford dan Debbie Reynolds serta diarahkan oleh George Marshall. Dia muncul di televisyen dalam "Wanted: Dead or Alive" S2 E19 "*The Monster*" sebagai Khorba, seorang jurulatih gajah penyangak yang menggunakan gajahnya untuk merompak pelombong emas mereka. Siri ini dibintangi oleh Steve McQueen; episod pertama kali disiarkan pada 1/14/1960. Pada tahun 1962 beliau berlakon dalam filem Barat Stagecoach to Dancers' Rock. Pada tahun 1963 beliau memainkan watak yang terselamat daripada dunia pasca-pandemi dalam episod Had Luar, "Lelaki Yang Tidak Pernah Dilahirkan." Dia kembali untuk penampilan tetamu kedua dalam siri ini sebagai saintis Richard Bellero dalam "*The Bellero Shield*." (1964).

Beliau telah menampilkan peranan dalam dua epik 1960-an: Rufio dalam Joseph L. Mankiewicz arahan *Cleopatra* (1963) dan *Caiaphas* dalam George Stevens diarahkan *The Greatest Story Ever Told* (1965). Yang terakhir ialah epik sejarah yang menelan belanja $20 juta dan menampilkan persembahan daripada bintang seperti Charlton Heston, Max Von Sydow, Claude Rains, Dorothy McGuire, Jose Ferrer, Roddy McDowell, dan Angela Lansbury. Pada tahun berikutnya dia memainkan pembunuh kejam dalam prekuel pengembaraan aksi Barat *Nevada Smith* (1966) yang dibintangi oleh Steve McQueen.

### 1966–1969: ''Mission: Impossible'' dan pujian

Landau memainkan peranan sokongan sebagai ahli penyamaran Rollin Hand dalam tiga musim pertama siri televisyen A.S. *Mission: Impossible*, dari 1966 hingga 1969, yang mana dia menerima tiga pencalonan Emmy berturut-turut. Landau pada mulanya enggan dikontrak oleh rancangan itu kerana dia tidak mahu ia mengganggu kerjaya filemnya; sebaliknya, dia dikreditkan untuk "penampilan tetamu istimewa" semasa musim pertama. Dia menjadi ahli pelakon sepenuh masa pada musim kedua, walaupun studio bersetuju dengan permintaan Landau untuk mengontraknya hanya pada asas tahun demi tahun dan bukannya lima tahun standard ketika itu. Peranan Hand memerlukan Landau untuk melakukan pelbagai aksen dan watak, daripada diktator kepada samseng, dan beberapa episod telah dia memainkan dua peranan—bukan sahaja penyamaran Hand, tetapi juga orang yang ditiru Hand. Dalam siri Landau berlakon bersama isterinya Barbara Bain ketika itu, yang memenangi Emmy untuk persembahannya setiap tahun selama tiga tahun. Dia digantikan oleh Leonard Nimoy, memainkan peranan yang hampir sama tetapi bukan watak yang sama, untuk dua musim berikutnya dalam siri ini selepas Landau dan Bain meninggalkan rancangan itu.

### 1970–1987: Peranan-peranan filem & televisyen

Dalam tempoh ini, Landau mengambil beberapa peranan filem dan memberi tumpuan kepada televisyen. Dia berlakon dalam filem itu *They Call Me Mister Tibbs!* (1970), Ansuran kedua dalam trilogi, pelepasan didahului oleh *In the Heat of the Night* (1967) dan diikuti oleh *The Organization* (1971). Filem itu dibintangi Sidney Poitier. Pada tahun yang sama dia membintangi filem komedi Itali *Operation Snafu*. Dia kemudian berlakon dalam Spaghetti Western *A Town Called Bastard* (1971), dan filem blaxploitation neo-noir *Black Gunn* (1972). Pada tahun 1973, Landau membintangi jemputan dalam *[[Columbo]]* episod *Double Shock* bersama Peter Falk, sebagai saudara kembar yang terlibat dalam pembunuhan bapa saudara mereka yang kaya. Episod itu turut dibintangi oleh Dabney Coleman, Julie Newmar, dan Jeanette Nolan.

Pada pertengahan 1970-an, Landau dan Bain kembali ke TV dalam siri fiksyen sains British *Space: 1999* dihasilkan oleh Gerry Anderson dengan kerjasama Sylvia Anderson, dan kemudiannya dengan Fred Freiberger. Sambutan kritikal terhadap Angkasa: 1999 tidak bersemangat semasa tayangan asalnya, dan ia dibatalkan selepas dua musim. Landau mengkritik skrip dan jalan cerita, terutamanya semasa musim kedua siri itu, tetapi memuji pelakon dan kru. Dia kemudian menulis kata pengantar kepada *Space: 1999* membintangi bersama memoir teater Barry Morse *Remember with Advantages* (2006) dan biografi kritikal Jim Smith tentang Tim Burton. Berikuti *Space: 1999*, Landau muncul dalam peranan sokongan dalam beberapa filem dan siri TV. Dia muncul dalam gambar bergenre bajet rendah, seperti filem fiksyen sains *Without Warning* (1981) dan *The Being* (1983) atau filem seram *Alone in the Dark* (1982). Dia muncul dalam peranan dalam, antara lain, filem TV *The Harlem Globetrotters on Gilligan's Island* (1981), yang membintangi bersama Bain dalam penampilan terakhir mereka di skrin bersama.

### 1989–1999: Kebangkitan kerjaya

Pada akhir 1980-an, Landau membuat kemunculan semula kerjaya, memperoleh pendapatan Academy Award pencalonan untuk peranannya dalam *Tucker: The Man and His Dream* (1988). Katanya, dia berterima kasih kepada pengarah filem itu, Francis Ford Coppola, untuk peluang memainkan peranan yang dia nikmati: "Saya telah menghabiskan banyak masa memainkan peranan yang tidak benar-benar mencabar saya," katanya. "Anda mahukan peranan yang mempunyai dimensi. Peranan Abe Karatz memberi saya itu." Dia memenangi Anugerah Golden Globe untuk peranannya dalam filem itu. Pada tahun 1989, Landau muncul dalam Woody Allen's *Crimes and Misdemeanors* (1989) Filem ini dibahagikan kepada dua cerita: satu jenaka, satu sifatnya gelap. Landau membintangi jalan cerita yang lebih gelap sebagai Judah Rosenthal, seorang pakar oftalmologi yang berjaya yang cuba menghalang perempuan simpanannya, lakonan Anjelica Huston, daripada mendedahkan hubungan sulit mereka kepada isterinya (Claire Bloom). Watak Landau menceritakan kebimbangannya kepada pesakit dan rabbi Sam Waterston serta abang mobsternya Jerry Orbach. Allen teringat tentang pelakon bahawa:

Filem ini mendapat pujian kritikal, dengan Roger Ebert memberikan filem itu empat bintang, menulis, "Filem ini menjana jenis ketegangan yang terbaik, kerana ia bukan tentang apa yang akan berlaku kepada orang ramai-ia tentang keputusan apa yang akan mereka capai. Kami mempunyai maklumat yang sama yang mereka miliki. Apa yang akan kami lakukan? Bagaimana Jauhkah kita untuk melindungi kebahagiaan dan reputasi kita? ." Landau menerima satu Academy Award pencalonan untuk Pelakon Pembantu Lelaki Terbaik untuk persembahan ini, tewas kepada Denzel Washington dalam *Glory*. Dia memenangi Oscar untuk Pelakon Pembantu Lelaki Terbaik untuk persembahannya dalam *Ed Wood* (1994), sebuah biopik di mana Landau memainkan pelakon Bela Lugosi. Landau meneliti peranan Lugosi dengan menonton banyak filem Lugosi lama dan mengkaji loghat Hungary Lugosi, yang menyumbang kepada kemerosotan Lugosi dalam lakonan. "Saya mula menghormati lelaki ini dan kasihan kepadanya," kata Landau. "Saya melihat humor dalam dirinya. Ini, bagi saya, menjadi surat cinta kepadanya, kerana dia tidak pernah mendapat peluang untuk keluar dari itu. Saya mendapat peluang untuk membuat kemunculan semula dalam kerjaya saya. Dan saya memberinya satu. Saya memberinya peranan terakhir yang tidak pernah dia dapat." Landau juga menerima Anugerah Screen Actors Guild, Anugerah Golden Globe dan Anugerah Zuhal untuk peranan itu, serta pujian daripada beberapa kumpulan pengkritik.

Peranan filem Landau pada tahun 1990-an termasuk penerbit Hollywood yang kurang bernasib baik dalam komedi *Mistress* (1992) dengan Robert De Niro, dan hakim dalam drama *Dewan Bandaraya* (1995) dengan Al Pacino, *Rounders* (1998) with Matt Damon, dan *Ready to Rumble* pada tahun 2000. Dia memainkan Geppetto dalam *The Adventures of Pinocchio* (1996). Landau menyediakan suara Scorpion untuk dua musim pertama siri televisyen *Spider-Man* 1990-an. Landau meninggalkan siri ini selepas dua musim apabila dia memenangi Anugerah Akademi dan kekurangan masa untuk siri itu; Richard Moll ditayangkan semula sebagai Scorpion. Dia memainkan peranan sebagai Jacob, anak Ishak, dalam siri TV *Joseph*, bersama Ben Kingsley sebagai Potiphar dan Paul Mercurio sebagai Joseph.

### 2000–2017: Peranan-peranan terakhir
Dia memainkan peranan sokongan dalam *The Majestic* (2001), dibintangi Jim Carrey. Filem ini kebanyakannya menerima ulasan negatif, walaupun seorang pengulas menulis bahawa "satu-satunya pos keaslian dikendalikan oleh Martin Landau, yang memberikan persembahan yang ikhlas," sebagai seorang bapa yang semakin tua yang percaya bahawa anak lelakinya yang hilang telah kembali dari Perang Dunia II. Pada musim awal *[[Without a Trace]]* (2002–2009), Landau telah dicalonkan untuk Anugerah Primetime Emmy untuk penggambaran beliau sebagai bapa Ejen Khas FBI yang Bertanggungjawab, Jack Malone, watak utama siri ini.. Pada tahun 2006, dia membuat penampilan tetamu dalam siri Entourage sebagai Bob Ryan, seorang penerbit Hollywood yang tegar tetapi tegas dan bersimpati yang cuba menghidupkan semula zaman kegemilangannya, gambaran yang menjadikannya pencalonan Emmy kedua.

Landeau muncul dalam The Aryan Couple, di mana dia memainkan Joseph Krauzenberg, seorang hartawan perindustrian Yahudi Hungary yang sangat kaya. Landau muncul dalam filem televisyen Have a Little Faith (2011) berdasarkan buku Mitch Albom dengan nama yang sama, di mana dia memainkan watak Rabbi Albert Lewis. Pada tahun 2012, Landau menyuarakan Encik Rzykruski dalam filem animasi Disney Frankenweenie animasi Tim Burton. Pada 2015, Landau membintangi bersama Christopher Plummer dalam filem Remember. Filem ini menerima pujian kritikal, dengan pengulas memuji persembahan Landau dan Plummer.

Sebagai mengiktiraf jasanya kepada industri filem, Landau mempunyai bintang di Hollywood Walk of Fame di 6841 Hollywood Boulevard.

## Pemangku jurulatih
Digalakkan oleh mentornya sendiri, Lee Strasberg, Landau turut mengajar lakonan. Pelakon bimbingannya termasuk Jack Nicholson dan Anjelica Huston.

## Kehidupan peribadi dan kematian
Landau berkahwin dengan pelakon dan bekas bintang bersama Barbara Bain pada 31 Januari 1957. Mereka mempunyai dua anak perempuan, Susan dan Juliet. Landau dan Bain bercerai pada tahun 1993.

Pada 15 Julai 2017, Landau meninggal dunia pada usia 89 tahun di Pusat Perubatan UCLA Ronald Reagan di Los Angeles; dia telah dimasukkan ke hospital sebentar. Punca kematian adalah kejutan hipovolemik yang disebabkan oleh pendarahan dalaman dan penyakit jantung. Landau dikebumikan di Tanah Perkuburan Beth David di Elmont, New York.

## Anugerah dan pencalonan

## Rujukan
**Petikan** **Rujukan dan petikan umum**

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Pautan luar

* 
* 
* 
* 
* Martin Landau di the University of Wisconsin's Actors Studio audio collection
* Martin Landau di The Total Picture Seminar