Raja Permaisuri Agong

**Raja Permaisuri Agong** () merupakan gelaran rasmi bagi isteri kepada Yang di-Pertuan Agong, iaitu Ketua Utama Negara Malaysia. Gelaran rasmi penuh baginda ialah **Kebawah Duli Yang Maha Mulia Seri Paduka Baginda Raja Permaisuri Agong** (). Mengikut Perlembagaan Persekutuan Malaysia, Raja Permaisuri Agong menduduki tempat kedua dalam Susunan Keutamaan Persekutuan Malaysia, sejurus selepas Yang di-Pertuan Agong.

## Gelaran dan Gaya Panggilan
Gelaran penuh bagi permaisuri Ketua Utama Negara Malaysia ialah **Kebawah Duli Yang Maha Mulia Seri Paduka Baginda Raja Permaisuri Agong**.

### Protokol dan Gaya Panggilan
* **Gaya Panggilan Rasmi:** Kebawah Duli Yang Maha Mulia (K.D.Y.M.M.)
* **Rujukan Rasmi:** Seri Paduka Baginda
* **Gaya Panggilan Perbualan:** Tuanku

Di bawah Perlembagaan Persekutuan Malaysia, Raja Permaisuri Agong menduduki tempat kedua dalam **Senarai Keutamaan Persekutuan**, sejurus selepas Yang di-Pertuan Agong. Baginda mendahului semua orang lain di dalam Persekutuan, termasuk Raja-Raja Melayu, Yang di-Pertua Negeri, dan Perdana Menteri.

### Perubahan Gelaran
Sebelum seseorang permaisuri itu ditabalkan sebagai Raja Permaisuri Agong, baginda biasanya memegang gelaran mengikut negeri asal Sultan yang dipilih sebagai Yang di-Pertuan Agong. Contohnya:
* **Tengku Ampuan** / **Sultanah** / **Raja Permaisuri** (mengikut gelaran negeri masing-masing).

Apabila tempoh perkhidmatan Yang di-Pertuan Agong tamat selepas lima tahun, baginda akan kembali menggunakan gelaran asal di negeri masing-masing, namun lazimnya diberikan gelaran kehormat tambahan sebagai mantan Raja Permaisuri Agong dalam majlis-majlis rasmi tertentu.

### Terjemahan Rasmi
Dalam konteks antarabangsa atau dokumen berbahasa Inggeris, gelaran baginda diterjemah secara rasmi sebagai:
* *Her Majesty The Raja Permaisuri Agong*

## Bidang Kuasa dan Peranan
Sebagai suri kepada Yang di-Pertuan Agong, Raja Permaisuri Agong tidak mempunyai kuasa eksekutif atau perundangan secara langsung di bawah Perlembagaan Persekutuan Malaysia. Walau bagaimanapun, baginda memainkan peranan simbolik dan sosial yang amat signifikan dalam struktur monarki negara.

### Peranan Perlembagaan
* **Larangan Jawatan:** Berdasarkan Perkara 34 Perlembagaan Persekutuan, baginda tidak boleh memegang apa-apa jawatan yang membawa apa-apa saraan (gaji) atau terlibat secara aktif dalam apa-apa perusahaan komersial.

### Peranan Sosial dan Rasmi
* **Pengiring Diraja:** Baginda bertanggungjawab mengiringi Yang di-Pertuan Agong dalam upacara-upacara rasmi negara seperti Istiadat Pembukaan Penggal Parlimen, Hari Kebangsaan, dan Majlis Jamuan Teh Diraja.
* **Diplomasi Antarabangsa:** Baginda mengiringi Yang di-Pertuan Agong dalam lawatan negara ke luar negeri dan menerima kunjungan hormat daripada ketua-ketua negara asing serta pasangan mereka.
* **Penaung Pertubuhan:** Lazimnya, Raja Permaisuri Agong menjadi penaung kepada pelbagai badan kebajikan, organisasi wanita, dan institusi pendidikan di peringkat kebangsaan, seperti Persatuan Pandu Puteri Malaysia.
* **Simbol Perpaduan:** Baginda bertindak sebagai payung kedaulatan yang melambangkan keanggunan dan keharmonian rakyat berbilang kaum di Malaysia.

## Kedudukan, fungsi dan keistimewaan

### Kedudukan dan Pelantikan
Berbeza dengan Yang di-Pertuan Agong yang dipilih setiap lima tahun dalam kalangan sembilan pemerintah negeri-negeri di Malaysia, gelaran Raja Permaisuri Agong bukan dipilih daripada kalangan permaisuri atau sultanah. Sebaliknya, ia merupakan suatu kemuliaan yang dikurniakan kepada isteri seseorang raja atau sultan sesuatu negeri untuk menjadi suri baginda yang setaraf apabila suaminya dipilih memegang jawatan Yang di-Pertuan Agong. 

Meskipun pemegang gelaran ini biasanya berubah setiap lima tahun, tempoh tersebut boleh menjadi lebih pendek sekiranya berlaku kemangkatan, perceraian, atau peletakan jawatan oleh Yang di-Pertuan Agong.

### Keutamaan Persekutuan

Mengikut Perkara 32(2) Perlembagaan Persekutuan, Raja Permaisuri Agong hendaklah diberi keutamaan daripada segala orang lain di dalam Persekutuan sejurus selepas Yang di-Pertuan Agong. Walau bagaimanapun, kewujudan jawatan ini bukanlah suatu kewajiban khusus yang termaktub di dalam perlembagaan dan tidak menjadi asas pemilihan seseorang raja oleh Majlis Raja-Raja sebagai Yang di-Pertuan Agong.

### Peranan dan Sekatan
Lazimnya, Raja Permaisuri Agong akan mengiringi Yang di-Pertuan Agong dalam:
* Lawatan rasmi dan tidak rasmi ke luar negara.
* Upacara diraja dan majlis kenegaraan.
* Menerima kunjungan hormat daripada ketua-ketua negara asing serta pasangan mereka.

Berdasarkan Perkara 34 Perlembagaan Malaysia, Raja Permaisuri Agong dilarang daripada memegang apa-apa pelantikan yang membawa apa-apa saraan, atau terlibat secara aktif dalam mana-mana perusahaan komersial. Bagaimanapun, baginda berhak secara sah untuk menerima peruntukan tahunan yang termasuk dalam Saraan Diraja Yang di-Pertuan Agong.

### Keistimewaan Mantan Raja Permaisuri Agong
Pemegang gelaran Raja Permaisuri Agong yang suaminya mangkat ketika menjawat (balu diraja) akan terus menerima pencen daripada Saraan Diraja Kerajaan Persekutuan. Dari segi protokol, mereka mendapat keutamaan sejurus selepas:
# Yang di-Pertuan Agong yang sedang memerintah.
# Raja Permaisuri Agong terkini.
# Raja-raja yang sedang memerintah.
# Yang di-Pertua Negeri.

Setakat ini, individu yang menerima keutamaan tersebut ialah Yang Amat Mulia Permaisuri Siti Aishah.

## Ketidakbolehan
Berdasarkan Perlembagaan Persekutuan, terdapat beberapa sekatan atau ketidakbolehan yang dikenakan ke atas Raja Permaisuri Agong sepanjang tempoh baginda memegang jawatan. Peruntukan ini bertujuan untuk mengekalkan kebebasan dan kedaulatan institusi beraja daripada pengaruh luar atau kepentingan peribadi.

### Sekatan Perlembagaan
Mengikut **Perkara 34** Perlembagaan Persekutuan, Raja Permaisuri Agong tertakluk kepada sekatan-sekatan berikut:

* **Jawatan Berpendapatan:** Raja Permaisuri Agong tidak boleh memegang apa-apa jawatan yang membawa apa-apa saraan (gaji atau upah) di bawah mana-mana pihak.
* **Aktiviti Perniagaan:** Baginda tidak boleh terlibat secara aktif dalam apa-apa perusahaan komersial atau perniagaan bagi maksud keuntungan.
* **Tugas di Negeri Asal:** Apabila Yang di-Pertuan Agong menjalankan fungsi-fungsi sebagai Raja di negeri baginda sendiri, Raja Permaisuri Agong juga tidak boleh menjalankan apa-apa fungsi rasmi di negeri tersebut, kecuali fungsi-fungsi yang berkaitan dengan amalan agama Islam atau adat istiadat Melayu.

### Saraan dan Peruntukan
Walaupun tidak boleh memegang jawatan bergaji, segala saraan dan perbelanjaan bagi Raja Permaisuri Agong diperuntukkan oleh Parlimen melalui **Peruntukan Diraja** (Civil List). Ini memastikan baginda mempunyai sumber kewangan yang mencukupi untuk menjalankan tugas rasmi tanpa perlu bergantung kepada aktiviti komersial.

### Kekebalan Undang-undang
Seperti Yang di-Pertuan Agong, sebarang tindakan undang-undang sivil atau jenayah terhadap Raja Permaisuri Agong atas sifat peribadi hanya boleh dibawa ke **Mahkamah Khas** yang ditubuhkan di bawah Bahagian XV Perlembagaan Persekutuan, dengan persetujuan Peguam Negara.

## Senarai Raja Permaisuri Agong
Berikut adalah senarai Raja Permaisuri Agong serta tempoh baginda memegang tampuk tersebut:

### Senarai Bekas Raja Permaisuri Agong Yang Masih Hidup

## Fakta Menarik
: 1. Sultan Abdul Halim Mu’adzam Shah adalah Yang di-Pertuan Agong pertama yang menduduki takhta singgahsana sebanyak dua kali. Sultanah Haminah Hamidun ialah isteri rasmi kedua sejak tahun 1975.

: 2. Sultan Muhammad V menduduki takhta singgahsana tanpa permaisuri kerana ketika itu isteri baginda Sultanah Nur Diana Petra Abdullah belum diisytiharkan secara rasmi sebagai Sultanah Kelantan sehingga tahun 2022.

## Lihat juga
* Senarai Yang di-Pertuan Agong Malaysia

## Rujukan