Kenderaan elektrik hibrid

**Kenderaan elektrik hibrid** adalah sejenis kenderaan hibrid yang menggabungkan enjin pembakaran dalaman sistem rejangan dengan sistem rejangan elektrik. Kehadiran sistem kuasa alektrik bertujuan untuk mencapai samada ekonomi bahan api yang lebih baik berbanding dengan kenderaan konvensional atau prestasi yang lebih baik. Ada pelbagai jenis HEV, dan tahap mereka berfungsi sebagai kenderaan elektrik juga berbeza. Bentuk HEV yang paling lazim ialah kereta elektrik hybrid, walaupun trak elektrik hybrid (pikap dan traktor) dan bas juga wujud.

HEV moden mengguna pakai teknologi peningkatan kecekapan (efficiency-improving) seperti pembrekkan janaan semula (regenerative braking), yang mengubah tenaga kinetik kenderaan kepada tenaga elektrik untuk mengecas, berbanding membazirkan ia sebagai tenaga haba sebagaimana brek konvensional. Sesetengah jenis HEV menggunakan enjin pembakaran dalaman mereka untuk menjana tenaga elektrik dengan memutarkan generator elektrikal (gabungan ini dikenali sebagai generator-motor), samada mengecas bateri mereka atau memberikan kuasa secara terus kepada motor pemanduan elektrik. Banyak HEV telah mengurangkan pelepasan melahu (idle emission) dengan mematikan ICE pada tempoh melahu dan menghidupkan kembali apabila ianya diperlukan; ini dikenali sebagai sistem hidup-berhenti. Sebuah elektrik hibrid menghasilkan pelepasan yang kurang daripada ICE berbanding kereta berkuasa petrol yang bersaiz sama, kerana enjin petrol HEV biasanya lebih kecil jika dibandingkan dengan kenderaan berkuasa petrol yang mempunyai saiz yang sama (gas asli da bahan api propana menghasilkan pelepasan yang lebih rendah) dan jika tidak digunakan untuk memberikan kuasa secara terus kepada kereta, boleh ditala untuk dikendalikan pada kecekapan maksimum, meningkatkan lagi ekonomi bahan api.

## Sejarah
Pada tahun 1901, Ferdinand Porche telah membangunkan Lohner-Porsche Mixte Hybrid, kereta hibrid elektrik-petrol pertama di dunia. Kenderaan elektrik-hibrid tidak boleh didapati secara meluas sehingga keluaran Toyota Prius di Jepun pada tahun 1997, diikuti dengan Honda Insight pada tahun 1999. Sementara pada permulaannya, ia dilihat sebagai tidak diperlukan oleh kerana petrol berkos rendah, peningkatan harga petroleum di seluruh dunia menyebabkan banyak pembuat kereta mengeluarkan kereta hibrid lewat tahun 2000-an. Kini mereka dilihat sebagai segmen teras untuk pasaran automotif pada masa akan datang.

Lebih daripada 5.8 juta kenderaan elektrik hibrid telah dijual di seluruh dunia pada akhir Oktober 2012, diterajui oleh Toyota Motor Company (TMC) dengan lebih daripada 4.6 juta hibrid Lexus dan Toyota dinual pada Oktober 2012. Diikuti pula  dengan Honda Motorb Co., Ltd. dengan penjualan global kumulatif lebih daripada 1 juta pada lewat September 2012. Ford Motor Corporation pula menjual lebih 200,000 unit hibrid di Amerika Syarikat lewat Jun 2012.  Sehingga Oktober 2012, penjualan hibrid di seluruh dunia diterajui oleh Toyota Prius liftback, dengan penjualan kumulatif sebanyak 2.8 juta unit, dan boleh didapati di hampir 80 buah negara. Amerika Syarikat adalah pasaran terbesar dunia bagi hibrid dengan lebih 2.5 juta unit kereta hibrid dan SUV dijual sehingga Oktober 2012 diikuti dengan Jepun dengan lebihb 2 juta unit hibrid dijual sehingga Oktober 2012. Prius adalah kereta hibrid paling laris di pasaran US, melangkaui mercu tanda 1 juta pada April 2011. Penjualan kumulatif Prius di Jepun mencapai sasaran 1 juta unit pada Ogos 2011.

## Terminologi

### Jenis-Jenis Sistem Kuasa
HEV boleh dikelaskan berdasarkan kepada cara bagaimana kuasa disalurkan ke sistem pemanduan (drive train):
*Di dalam hibrid selari (parallel hybrid), ICE dan motor elektrik kedua-duanya disambungkan kepada transmisi mekanikal dan secara serentak, boleh memindahkan kuasa untuk memacu roda, biasanya melalui transmisi konvensional. Sistem "Bantuan Motor Bersepadu"(Integrated Motor Assist) Honda adalah contoh sebagaimana yang didapati dalam Insight, Civic, Accord dan juga pemula-alternator sistem (Hibrid BAS) dijumpai di hibrid Chevrolet Malibu adalah contoh pengeluaran hibrid selari. Pada masa ini, pengkomersilan hibrid selari menggunakan motor elektrik tunggal dan kecil (2 (4e-) + O2 --> 2H2O (4e-). Molekul hidrogen dan oksigen yang mempunyai afiniti bertimbal balik menggerakkan sel bahan api untuk memisahkan elektron daripada hidrogen dan menggunakan mereka untuk menggerakkan motor elektrik; dan mengembalikan mereka kepada molekul air terion yang terbina apabila hidrogen ternyah elektron  digabungkan dengan oksigen di dalam sel bahan api. Motor digerakkan melalui tindakbalas daya tarik di antara proton dan nukleus oksigen, dan daya tarik elektron terhadap molekul air terion.

## Rujukan