GNU LilyPond

**GNU LilyPond** ialah sebuah program komputer dan format fail bagi turisan muzik.  Satu daripada matlamat utama LilyPond ialah menjana skor muzik yang dicetak mengikut peraturan susun atur tradisional, membayangkan era pencetakan muzik dengan tangan.

LilyPond ialah perisian silang platform, dan terdapat versi bagi berbagai sistem pengendalian. LilyPond dikeluarkan dengan lesen GPL, dan dengan itu ia merupakan perisian bebas.

## Sejarah

Projek LilyPond dimulakan pada tahun 1996 oleh Han-Wen Nienhuys dan Jan Nieuwenhuizen, selepas mereka meninggalkan usaha pembangunan MPP (PraPemproses MusiXTeX)), satu projek kolaborasi yang mereka sertai pada tahun 1995.

### Versi 1.0
LilyPond 1.0 dikeluarkan pada 31 Julai 1998. Versi ini menampilkan pembangunan Feta, sebuah fon muzik khas, dan pemisahan LilyPond daripada MusiXTex.

### Versi 2.0
LilyPond 2.0 dikeluarkan pada 24 September 2003, dengna model sintaksis yang dipermudahkan dan set kemudahan yang lebih lengkap bagi membuat notasi pelbagai gaya muzik.

## Contoh fail input LilyPond

```latex
\version "2.15.14"

\include "english.ly"

\header {
  title = \markup { "Excerpt from" \italic "fibonacci" }
  composer = "Patrick McCarty"
  %copyright =
  %  \markup \fontsize #-5 {
  %    Copyright © 2009.
  %    Typeset with GNU LilyPond.
  %    Released into public domain by the composer.
  %  }
}

\paper {
  paper-height = 4.6\in
  paper-width = 8.5\in
  indent = #0
  system-count = #2
}

\score {
  \new PianoStaff = "pianostaff" <<
    \new Staff = "RH" \relative c' {
      #(set-accidental-style 'piano 'Score)
      \clef "treble"
      \time 2/4
      \set Score.currentBarNumber = #51
      \tempo "Slow and steady" 4 = 60
      <e gs,>4 \acciaccatura { cs16[ ds] } <e gs,>4 | % m. 51
      <ds gs,>4 \acciaccatura { e16[ ds] } <cs gs>4 | % m. 52
      <cs gs>4 \acciaccatura { ds16[ cs] } <c g>4  | % m. 53
      <cs gs>4 \acciaccatura { ds16[ e] } <es bs gs>4 | % m. 54

      <e gs,>4 \acciaccatura { cs16[ ds] } e16 f gs a | % m. 55
      <gs c,>8 \acciaccatura { as16[ gs] }
      <es b>8 ~ <es b>16 ds b as | % m. 56

      b16 d8 bf32 f' g16 af bf c | % m. 57
      <df df,>16 ( c af ) <e' e,> ( ds b ) <g' g,> ( ds | % m. 58

      \time 3/4
      <gs gs,>16 ) \noBeam d,16 f gs
      a16 e f b
      c16 d, ( f gs | % m. 59

      a16 b ) e, ( f
      gs16 b c ) f, (
      gs16 as b c ) | % m. 60
    }

    \new Dynamics = "Dynamics_pf" {
      s4 \p \< s4 | % m. 51
      s4 s4 | % m. 52
      s4 \mp \> s4 | % m. 53
      s4 s4 \! | % m. 54
      s4 \p s4 | % m. 55
      s1 * 2/4 | % m. 56
      s4 \< s4 | % m. 57
      s4 s4 | % m. 58
      \override DynamicText #'extra-spacing-width = #'(-0.75 . 0.75)
      s16 \mf s16 \p s8 s4 s4 | % m. 59
      s2. | % m. 60
    }

    \new Staff = "LH" \relative c, {
      \clef "bass"
      \time 2/4
      cs4. cs8 | % m. 51
      cs4. d8 | % m. 52
      f4. a8 | % m. 53
      f4. d8 | % m. 54

      cs4. cs8 | % m. 55
      d4 ds | % m. 56
      gs4. bf,8 | % m. 57
      f'4 b, | % m. 58

      \time 3/4
      d4. d8 ~ d4 | % m. 59
      ef2 f4 | % m. 60
    }
  >>
}
```


### Hasil

## Kolaborasi dengan projek lain

Projek Mutopia yang mengedarkan muzik helaian kandungan bebas menggunakan LilyPond bagi menulis muzik. Projek Musipedia, sebuah ensiklopedia muzik kolaboratif, juga menggunakan LilyPond.

## Lihat juga

* Senarai pemproses notasi muzik
* Notasi ABC
* Denemo
* Frescobaldi
* Notasi muzik GUIDO
* NoteEdit
* Rosegarden

## Rujukan

## Pautan luar

* Official LilyPond website
* WebLily.net – Web based LilyPond interface
* "Lilypond, a system for automated music engraving"  (by Han-Wen Nienhuys, Jan Nieuwenhuizen; PDF)