Istanbul

**Istanbul** (B. Turki: **',  ;  ''[[Konstantinopolis|Konstantinoúpolis]]''; juga dalam [[bahasa Melayu]] lama: **Setambul*', ) ialah [[bandar raya]] yang terbesar, serta juga pusat [[kebudayaan]] dan [[ekonomi]] negara [[Turki]]. Bandar raya ini yang merupakan [[ibu negeri]] [[Wilayah Istanbul]] terletak di 41° U 28° T pada [[Selat Bosphorus]], dan merangkumi [[pelabuhan]] asli yang dikenali sebagai [[Tanduk Emas]] ([[bahasa Turki]]: Haliç) di barat daya negara ini. 

Istanbul yang menjangkau kedua-dua belah Selat Bosphorus di kedua-dua [[benua]] [[Eropah]] ([[Thrake]]) dan [[Asia]] ([[Anatolia]]) lantas merupakan [[metropolis]] yang unik di dunia. Istanbul yang begitu bersejarah pernah menjadi [[ibu kota]] kepada tiga buah [[Empayar]] yang berbeza: 
# [[Empayar Rom]] ([[330]]-[[395]]);
# [[Empayar Byzantine|Empayar Rom Timur]] ([[395]]-[[1453]]); dan 
# [[Empayar Turki Uthmaniyyah|Empayar Uthmaniyyah]] ([[1453]]-[[1923]]). 
Bandar raya ini terpilih menjadi salah sebuah [[Ibu Negara Kesenian Eropah]] pada tahun [[2010]]. [[Kawasan-kawasan bersejarah Istanbul]] dirangkumkan dalam [[Tapak Warisan Dunia]] [[UNESCO]] pada tahun [[1985]]. Pada tahun [[1923]] berikutan penubuhan [[Republik Turki]], ibu negara dipindahkan ke [[Ankara]].

Menurut [[banci]] [[2000]], jumlah penduduk sebanyak 8,803,468 orang di bandar raya dan 10,018,735 orang di [[kawasan metropolitan]] menjadikan Istanbul sebagai bandar raya yang kedua terbesar di [[Eropah]]. Anggaran banci pada [[20 Julai]] [[2005]] sebanyak 11,322,000 orang untuk kawasan metropolitannya telah menjadikan Istanbul sebagai salah satu daripada dua puluh buah [[Senarai kawasan metropolitan mengikut jumlah penduduk|kawasan metropolitan terbesar]] di dunia. Bandar raya ini dipilih sebagai [[Ibu Negara Kesenian Eropah]] pada [[2010]] (bersama [[Pécs]], [[Hungary]] dan [[Essen]], [[Jerman]]).

== Nama-nama lain ==


Bandar raya Istanbul telah diberikan berbagai-bagai nama pada sepanjang sejarahnya, bergantung kepada [[kebudayaan]], [[bahasa]], dan [[agama]] raja-rajanya. [[Byzantium]], *Kostantiniye*, dan [[Nama-nama Istanbul#Stamboul|Stamboul]] adalah beberapa contoh yang masih digunakan secara meluas di sesetengah negara. Antara lain, it juga dipanggil "Rom Baru" atau "[[Rom Kedua]]" kerana [[Constantinus I|Constantinus Agung]], [[Empayar Rom|Maharaja Rom]], mengasaskan kota ini di atas tapak [[Byzantium]], kota [[Yunani]], sebagai ibu negara yang kedua, ibu kota [[Kristian]] untuk [[Empayar Rom]], berbanding dengan [[Rome]] yang umumnya bersifat [[Paganisme|jahiliah]].  

Istanbul telah diberikan [[nama samaran]] "Bandaraya Tujuh Bukit"  [[semenanjung]] bersejarah, bahagiannya yang tertua, dibina oleh Constantinus di atas tujuh buah [[bukit]] untuk menandingi tujuh buah bukit Rom. Bukit-bukit tersebut dilambangkan dalam [[jata]] bandar raya melalui tujuh buah [[masjid]].  Lagi satu nama samaran Istanbul yang lama ialah *Vasileousa Polis* (*Permaisuri Kota-kota*), nama yang membayangkan kepentingan dan kekayaan Istanbul pada sepanjang [[Zaman Pertengahan]]. 

Melalui sebuah warta perintah  pada 28 Mac 1930, pihak berkuasa Turki secara rasmi meminta orang asing supaya jangan merujuk kepada Istanbul dengan nama-nama tradisional bukan Turki (baik yang dipinjam dari Bahasa Arab seperti *Kostantiniye* atau Yunani) tetapi menggunakan nama "Istanbul" sebagai nama yang tunggal dalam semua bahasa asing. 

== Iklim ==

[[Iklim sederhana]] 



== Galeri gambar ==
<br><gallery class=center caption="Istanbul">
Istanbul-106-Bosporus-Bruecke-Turm-1997-gje.jpg
Istanbul-118-Galata-Bruecke-Volk und Schiffe-1997-gje.jpg
Istanbul-134-Wasserleitung-Autobahn-1997-gje.jpg
Istanbul-136-Sultan Oto Park-1997-gje.jpg
Istanbul-146-Schuhputzer-1997-gje.jpg
Istanbul-156-Gebaeckverkaeufer-1997-gje.jpg
Istanbul-Hagia Sophia-04-innen-1997-gje.jpg
Istanbul-Hagia Sophia-08-Mosaik-1997-gje.jpg
Istanbul-Topkapi-06-1997-gje.jpg
</gallery>

== Bandar kembar ==
Istanbul mempunyai 45 buah [[bandar kembar]]:




== Lihat juga ==
* [[Byzantium]]
* [[Kustantiniyah]]
* [[Kejatuhan Kustantiniyah]]
* [[Pimpinan Iklim Bandar Raya Besar]]
* [[Senarai datuk bandar Istanbul]]
* [[Senarai tokoh Istanbul]]

== Catatan ==
<div class="references-small">
<references />
</div>

== Pautan luar ==

*  [http://english.istanbul.gov.tr Laman web rasmi Istanbul]
* [http://en.wikivoyage.org/wiki/Istanbul Laman web *Wikivoyage:* Panduan Istanbul]
* [http://www.wikimapia.org/#y=41040520&x=29001846&z=11&l=1&m= Laman web *WikiMapia:* Pemandangan WikiSatellite tentang Istanbul] 
* [http://www.istan-bul.org Peta interaktif, dengan tempat-tempat menarik]
* [http://www.ibb.gov.tr/en-US/AnaSayfa/ Kawasan Perbandaran Greater Istanbul (dalam bahasa Turki dan Inggeris)] 
* [http://www2.arch.uiuc.edu/research/rgouster/ Kepurbaan Istanbul Empayar Rom Timur] 
* [http://www.wowturkey.com/forum/viewtopic.php?t=2922 Gambar-gambar bersejarah Istanbul]
* [http://www.pbase.com/dosseman/archaeological_museum_istanbul Gambar-gambar daripada Muzium Arkeologi]
* [http://www.istanbultarihi.net Sejarah dan muzium Istanbul] 
* [http://www.voanews.com/english/archive/2005-09/2005-09-20-voa65.cfm?CFID=38881605&CFTOKEN=57856184 Laman web *Suara Amerika:* Rencana tentang Istanbul sebagai satu contoh toleransi keagamaan] 
* [http://www.lonelyplanet.com/worldguide/destinations/europe/turkey/istanbul/ Laman web *Lonely Planet:* Panduan untuk Istanbul]
* [http://www.aboutturkey.com/turkey/Istanbul_Turkey.shtml Laman web *AboutTurkey.com:'' Istanbul] 
*  Bandaraya-bandaraya dan negara-negara 
* Istanbul: Bandaraya Cinta & Impian 
* Gambar-gambar lama dan moden tentang Istanbul