Proton Iriz

**Proton Iriz**; (), yang dikenali sebagai Proton Global Small Car **(**GSC**)** dan Proton Compact Car **(**PCC**)** melalui nama kod dalamam ialah supermini (Segmen-B) yang dibangunkan oleh syarikat automobil Malaysia, Proton. Ia dilancarkan pada 25 September 2014 di kilang baru Proton di Tanjung Malim, Perak oleh bekas Perdana Menteri Mahathir Mohamad yang juga merupakan pengerusi Proton sebagai pengganti spiritual bagi Proton Savvy. Iriz dikuasakan oleh pelbagai mesin Proton 1.3L VVT dan 1.6L VVT serba-baharu, dan dirancang untuk memberikan penekanan lebih besar pada pasaran global. Platform Iriz turut digunakan oleh sedan Persona (BH) yang diperkenalkan pada 2016.

Nama **Iriz** diilhamkan oleh istilah anatomi iris, bertanggungjawab untuk penglihatan.

## Pra-pelancaran

Rancangan untuk mengganti Proton Savvy telah mula didedahkan dengan pengenalan Proton EMAS kereta bandar hibrid pada 2010 Geneva Motor Show.  Kereta konsep EMAS telah direka oleh Italdesign Giugiaro dan berkaitan dengan Lotus Ethos, sebuah kereta konsep yang serupa daripada anak syarikat British Proton. Proton dan Lotus ingin bersama-sama membangunkan kereta kecil global, di mana versi Proton akan bertujuan dalam kesedaran bajet dan model Lotus bertujuan untuk menarik perhatian di pasaran panas.  Walau bagaimanapun, sejak pengumuman itu, Proton telah mengalami perubahan dalam pemilikan serta tidak menghebahkan mengenai maklumat lanjut tentang usaha sama.  Proton juga dianggap bekerjasama dengan Mitsubishi Motors pada tahun 2011 mengenai pembangunan kereta kompak proton yang akan datang. 

Malah Italdesign Giugiaro yang dibeli oleh Volkswagen Group pada bulan Ogos 2010 dan EMAS tidak lama lagi mendapati cara dalam bentuk Volkswagen Up! yang juga putaran untuk VW subsidiari lain 2 model Skoda dan Seat Citigo Mii.

Tangkapan gambar kenderaan percubaan secara tersembunyi yang pertama telah dimuat naik dalam internet pada Mac 2013. Ia mendedahkan mengenai Proton Savvy yang "bertopeng" dan dilebarkan.  Unit ujian yang sama ditangkap sekali lagi pada Jun 2013 di Lebuh Raya Kesas. 

Butiran rasmi Iriz yang pertama dari Proton berada dalam bentuk pertandingan penamaan yang dikenali sebagai  Nama Siapa Hebat? . Pertandingan ini menjemput semua warganegara Malaysia untuk membantu menamakan kereta yang akan datang, di mana nama itu berada dalam Bahasa Malaysia dan terdiri daripada tidak lebih daripada enam huruf. Peraduan ini berlangsung selama satu bulan, antara 25 Jun dan 25 Julai 2013 secara berasingan, dan pemenang hadiah utama akan menerima varian Premium kereta apabila ia dilancarkan pada 2014. Proton mula memproses peserta pada bulan Ogos 2013, dan syarikat itu telah mengambil langkah berjaga-jaga untuk mengelakkan konflik cap dagang dan kekaburan bahasa dalam pasaran global.

Proton Iriz, yang merupakan *[[hatchback]]* segmen-B lebih besar tidak akan bersaing dengan Perodua Axia, kereta A-segmen yang sama tetapi lebih kecil, yang dilancarkan pada separuh kedua tahun 2014. Proton Iriz akan bersaing secara langsung dengan Perodua Myvi sebaliknya.&nbsp;Myvi telah menjuarai kereta terlaris di Malaysia selama 8 tahun berturut-turut, di antara tahun 2006 dan 2013 masing-masing.&nbsp;Tambahan pula, Proton Iriz tidak akan bersaing dengan Kereta Hijau Kos Rendah Indonesia (LCGC), termasuk Toyota Agya, Daihatsu Ayla, Honda Brio Satya dan Datsun Go antara lain. Proton GSC sebaliknya akan bersaing dengan *hatchback* B-segmen yang lebih utama seperti Toyota Yaris, Mitsubishi Mirage, Kia Rio, Honda Jazz dan Hyundai i20 di pasaran eksport, tetapi ia tetap akan berharga lebih murah daripada pesaing Jepun dan Korea Selatan.

﻿Proton Iriz pada asalnya dijadualkan untuk dilancarkan pada bulan April, Mei atau Jun 2014 di Malaysia. Walau bagaimanapun, pelancaran itu telah pun ditunda kepada 25 September,&nbsp;kerana ia mempunyai ujian memandu selama 100,000 km pada jalan raya. The Iriz akan menjadi model serba baru yang pertama yang akan dibangunkan di bawah pemilik baru Proton, DRB-HICOM.&nbsp;Dr. Mahathir Mohamad, baru-baru ini dilantik sebagai pengerusi Proton telah menyatakan bahawa dalam usaha untuk memacu pasaran atasan, Iriz akan datang akan lebih mahal daripada yang dijangkakan, tetapi tetap masih lebih murah daripada pesaing-pesaingnya dari segmen yang sama.&nbsp;P2-30A ini akan menggabungkan komponen kualiti yang lebih baik dan senarai panjang ciri-ciri standard yang tidak pernah dilihat dalam kereta Proton kecil, sehinggakan lebih banyak ciri-ciri tersebut berbanding kenderaan adik-beradik yang lebih besar, 2012 Preve dan 2013 Suprima S.&nbsp;Dr. Mahathir juga telah berjanji untuk menangani isu kawalan kualiti di kalangan vendor Proton, dengan tujuan untuk menggabungkan komponen yang berkualiti tinggi dari hanya vendor terbaik dalam usaha untuk meningkatkan keyakinan orang ramai di bawah purata piawaian kualiti membina Proton.&nbsp;Proton Iriz mengambil masa 4 tahun untuk membangunkan dengan kos antara RM560 juta.&nbsp;Syarikat itu juga telah menjanjikan Kedudukan keselamatan ANCAP sebanyak 5-bintang untuk P2-30A itu.

﻿Kejutan terakhir sebelum perasmian yang dilancarkan ialah Dr. Mahathir sendiri telah memandu kereta Iriz berwarna hijau untuk sarapan pagi pada 14 September 2014. Beliau tiba di 'The Loaf' di Pavilion pada pagi Ahad di Iriz tanpa berselindung.﻿

## Pasca-pelancaran
Pada tahun 2017, Proton Iriz telah dikemaskini yang termasuk pelbagai perbaikan dari kembarnya, Persona. Varian Eksekutif 1.6L telah digugurkan dan penghantaran manual kini hanya tersedia dengan model Standard asas.

Dari September 2018 dan seterusnya, media mendedahkan bahawa Proton bekerja pada wajah baru untuk Proton Iriz dan pada bulan Februari 2019, Proton mengeluarkan kenyataan akhbar yang dilampirkan dengan imej rasmi yang mempamerkan wajah Proton Iriz. Pada 28 Februari 2019, lebih banyak spesifikasi didedahkan pada wajah Iriz semasa pratonton media rasmi. Telah dinyatakan bahawa model 1.6L Executive CVL akan membuat kemunculan semula manakala penghantaran manual hanya akan terus ditawarkan pada model Standard 1.3L. Juga membuat kemunculan semula adalah lampu hadapan automatik.

Pada 23 April 2019, Proton secara rasmi melancarkan Iriz yang baru  Pusat Konvensyen Kuala Lumpur di Kuala Lumpur, Malaysia bersama-sama dengan wajah baharu Persona.
Fail:2019 Proton Iriz 1.6 Premium CVT (7).jpg|2019 Proton Iriz Premium (hadapan)
Fail:2019 Proton Iriz 1.6 Premium CVT (57).jpg|2019 Proton Iriz Premium (belakang)
Fail:2019 Proton Iriz 1.6 Premium CVT (16).jpg|2019 Proton Iriz Premium (dalaman)
Iriz 2019 melihat corak tempat duduk baharu untuk varian Standard dan Eksekutif, dan tanda kawalan penghawa dingin kini berwarna putih sahaja. Varian Standard menampilkan unit kepala bersaiz dua din dengan butang kapasitif yang tidak boleh dilihat tanpa pencahayaan. Ini adalah unit kepala yang serupa dengan yang terdapat dalam Saga, Persona dan Exora Standard. Varian Eksekutif dan Premium pula mempunyai unit kepala yang menjalankan GKUI dengan varian Premium mendapat ciri pengecaman suara Hi Proton Proton. Reka bentuk penukar gear baharu hanya boleh didapati pada varian Standard MT dan CVT Premium dengan cermin pandang belakang tanpa bingkai eksklusif kepada varian Premium. Akhir sekali, terdapat dua jenis kelompok instrumen: satu untuk Standard dengan LCD standard dan satu untuk varian Eksekutif dan Premium dengan warna penuh dan lebih banyak fungsi.

Perubahan reka bentuk utama Iriz 2019 termasuk fascia hadapan yang disemak semula dengan bahasa reka bentuk tenunan tak terhingga baharu Proton dengan jalur krom yang digelar busur halus dan huruf Proton di belakang serta bampar depan dan belakang yang direka bentuk semula. Untuk varian Eksekutif dan Premium, menggantikan lampu kabus hadapan kini ialah DRL LED. Dua reka bentuk roda baharu hadir. Satu rona tunggal 14-inci untuk varian Standard 1.3 dan roda dwi-nada 15-inci untuk varian Eksekutif dan Premium.

Pada 18 Februari 2021, Proton mengeluarkan Proton Iriz R3 edisi terhad.

Pada 5 Ogos 2021, Proton melancarkan Iriz facelift kedua, dengan tiga varian baharu tersedia. 1.3L Standard, 1.6L Executive dan 1.6L Active. Kedua-dua varian 1.3L Standard MT dan 1.6L Premium telah digugurkan. Warna baharu termasuk Citric Orange dan Passion Red, yang terakhir menggantikan Ruby Red sebelumnya. Proton Iriz facelift kedua ini membawa lebih banyak perubahan pada bahagian luar dan dalamannya. Memperoleh wajah baharu yang dikongsi dengan Proton Persona 2022 buat kali pertama. Ini termasuk bampar baharu dengan varian Active berspesifikasi tinggi memperoleh rupa silang yang lasak, ditujukan kepada penonton yang lebih muda. Aloi 16 inci baharu menamatkan bahagian luar, manakala bahagian dalam memperoleh rupa dan rasa baharu. Papan pemuka dan konsol tengah adalah baharu dengan serlahan merah ditemui di seluruh bahagian.
Fail:Proton Iriz 2022 - Side profile.jpg|Profil sisi Proton Iriz 2022 (varian 1.6 Active).


## Spesifikasi

Dari segi dimensi, Iriz berukuran 3,905 mm panjang berbanding 3,690 mm Myvi itu; ia juga adalah lebih luas pada 1,720 mm (Myvi: 1,665mm), dan adalah lebih tinggi 5mm berbanding Myvi (1,550 untuk Iriz berbanding 1,545 untuk Myvi). Iriz mempunyai jarak roda yang lebih panjang iaitu 2,555 mm berbanding Myvi di 2,440mm. 1.3 liter Iriz ini diberi pada 70 kW (95 PS) pada 5,750 rpm dan 120 Nm tork pada 4,000 rpm, manakala Myvi 1.3 liter mempunyai kuasa yang lebih rendah (67 kW pada 6,000 rpm dan tork 117Nm pada 4,400 rpm). Proton menggunakan enjin 1.6 liter menarik 109 PS pada 5,750 rpm dan 150 Nm tork, yang juga lebih tinggi daripada Myvi 1.5 liter enjin yang menarik 104 PS pada 6,000 rpm dan 136 Nm tork pada 4,000 rpm. Dari segi catatan atas kertas, sekurang-kurangnya, Proton menang.

﻿Jantung kepada Proton Iriz, versi enjin suntikan langsung, iaitu 1.3 dan 1.6 VVT motor (direka untuk Euro 5 piawaian, ditukarkan kepada Euro 4 untuk Malaysia kerana kualiti bahan api yang lebih rendah di Malaysia) pasti akan lebih cekap dengan enjin diesel yang dipinjam ke arah memenuhi piawai Euro 6 pada masa akan datang.&nbsp;2 enjin baru ini, iaitu enjin 1.3 dan 1.6 unit liter dengan pemasaan injap boleh laras (VVT) bukan sahaja dengan Campro VVT yang diperketatkan, malah mereka mempunyai blok, piston dan injap yang baharu, dan adalah siri enjin baru yang pertama yang akan menguasa model masa depan dan menggantikan keluarga Campro yang lama berkhidmat.

## Keselamatan
* &nbsp;- ASEAN NCAP -&nbsp;﻿
* &nbsp;/&nbsp;&nbsp;-&nbsp;ANCAP&nbsp;- Bersamaan dengan&nbsp;﻿

﻿Semua varian Iriz dilengkapkan dengan VDC (Kawalan Kenderaan Dinamik) yang terdiri daripada ESC, TCS, ABS + EBD, BA dan "Hill Assist".Vehicle Kawalan Dinamik adalah satu siri ciri-ciri keselamatan aktif yang secara automatik mengaktifkan untuk mengelakkan kemalangan. Ia memantau semua stereng dan brek tindakan sepanjang perjalanan. Ia mengurangkan kelajuan enjin dan tekanan brek apabila ia mengesan sebarang "oversteer" atau "understeer" bagi memastikan memastikan sentiasa kekal dalam kawalan.

Bahagian-bahagian kritikal struktur badan adalah lima kali lebih kuat daripada keluli tergalvani biasa untuk melindungi semua penumpang. Struktur badan Proton Iriz ini menggunakan Hot Press Forming (HPF), teknologi Jerman yang dimiliki oleh Proton, kerana sehingga kini, terdapat hanya 6 buah negara di dunia yang mempunyai teknologi ini. Sekiranya berlaku kemalangan, Proton IRIZ secara automatik akan membuka kunci semua pintu untuk pintu kecemasan. Kecederaan pukulan cemeti adalah kejadian yang biasa berlaku apabila kereta yang dipukul dari belakang. Oleh itu, sekatan kepala mengurangkan risiko pukulan cemeti dengan menghalang kepala terjungkit ke belakang terlalu banyak lalu mencederakan leher. Semua 5 kerusi datang dengan 3 mata tali pinggang keledar untuk perlindungan yang lebih baik. Di samping itu, penunjuk tuju ISOFIX dimasukkan untuk menjangkakan kemasukan ke dalam pasaran global.

## Jualan

## Anugerah dan pengiktirafan
*Kompak Hatchback (Anugerah Kereta Tahunan NST-Maybank 2014)
*Pilihan Ramai (Anugerah Kereta Tahunan NST-Maybank 2014)
*Anugerah Reka Bentuk Terbaik Malaysia 2014
*Anugerah Reka Bentuk Perindustrian Terbaik 2015 - Perbadanan Harta Intelek
*Kereta 5-Bintang ASEAN NCAP Paling Mampu Milik di Malaysia - Anugerah Grand Prix ASEAN NCAP 2016
*Kereta Bajet Terbaik - Anugerah Tahunan Kereta ASEAN 2016
*Kereta Kompak Terbaik - Anugerah Pilihan Pengarang Carsifu 2017
*Kadar NVH (Kebisingan, Getaran dan Kekasaran) Terbaik - Anugerah Kereta Tahunan Malaysia (COTY) 2017
*3 Kompak Hatch Terbaik Malaysia - Anugerah Aurizn 2018 'Kereta Tahunan Malaysia*<nowiki/>**'<nowiki/>*￼
*3 Kenderaan Bandar Terbaik - Anugerah 'Kereta Tahunan Malaysia' 2019
*Best Compact Hatch (di bawah RM70K) - Anugerah Pilihan Editor CarSifu 2019

## Rujukan

## Pautan luar

* Laman web rasmi Proton
* Model Proton Iriz