Gunung Trusmadi

**Gunung Trusmadi** merupakan sebuah gunung yang terletak di Tambunan, Bahagian Pedalaman, Sabah. Ia merupakan gunung kedua paling tinggi di Malaysia selepas Gunung Kinabalu yang juga terletak di Sabah. Gunung Trusmadi mempunyai ketinggian setinggi 2,642 meter dari aras laut.

## Abstrak
Makalah ini memberikan maklumat terperinci dan menyeluruh tentang Gunung Trusmadi, gunung kedua tertinggi di Malaysia. Penyelidikan ini merangkumi latar belakang geografi dan geologi, ciri-ciri unik dan endemik, panduan masa terbaik untuk mendaki, serta tarikan pelancong di sekitarnya. Makalah ini menonjolkan Gunung Trusmadi sebagai destinasi ekopelancongan dan pendakian yang mencabar, menawarkan pengalaman alam semula jadi yang berbeza daripada gunung Kinabalu.

## Latar Belakang dan Geografi
Gunung Trusmadi terletak di Bahagian Pedalaman Sabah, berhampiran daerah Tambunan dan Keningau. Dengan ketinggian 2,642 meter (8,668 kaki) dari paras laut, ia merupakan gunung kedua tertinggi di Malaysia selepas Gunung Kinabalu. Gunung ini adalah sebahagian daripada Banjaran Trusmadi, yang juga merupakan sebahagian daripada kawasan Taman Banjaran Crocker yang lebih besar, sebuah tapak yang kaya dengan biodiversiti.

Geologi Gunung Trusmadi terdiri daripada formasi tersier batu lumpur, syal, dan argilit dengan lapisan kuartzit, batu pasir, batu kelodak, dan breksia batu kapur. Keadaan geologi dan kedudukannya yang strategik di dalam hutan hujan tropika menyumbang kepada kekayaan flora dan fauna yang luar biasa.

Capaian ke Gunung Trusmadi boleh dilakukan melalui tiga laluan utama, dikenali sebagai "Wayaan" dalam bahasa tempatan:

Laluan Kaingaran (Tambunan): Laluan sepanjang 4.9 km, dianggap sebagai laluan yang paling popular dan "mesra pendaki". Ia sering diakses menggunakan kenderaan pacuan empat roda (4WD) dan mempunyai kemudahan seperti boardwalk dan rumah rehat.

Laluan Mastan (Keningau): Laluan sepanjang 4.3 km, dikenali sebagai laluan yang paling curam dan mencabar. Walaupun paling pendek, ia memerlukan kekuatan fizikal yang lebih tinggi.

Laluan Mannan (Sinua, Sook): Laluan terpanjang iaitu 11.3 km, menawarkan pengalaman pendakian yang lebih asli dan sunyi. Laluan ini mempunyai jalan capaian yang lebih baik tetapi memakan masa yang lebih lama untuk sampai ke puncak.

## Ciri-ciri Menarik dan Keunikan
Gunung Trusmadi menawarkan pelbagai ciri unik yang menjadikannya tarikan utama bagi pencinta alam dan pendaki:

Biodiversiti Endemik yang Tinggi: Gunung Trusmadi merupakan rumah kepada pelbagai spesies tumbuhan dan haiwan yang unik dan endemik (hanya ditemui di kawasan tersebut). Salah satu yang paling terkenal ialah Nepenthes macrophylla dan hibrid semula jadi, Nepenthes x Trusmadiensis, sejenis periuk kera yang hanya terdapat di gunung Trusmadi. Selain itu, hutan di sini juga kaya dengan orkid liar dan pokok-pokok bonsai yang indah.

Pemandangan Puncak yang Mengagumkan: Di puncak, pendaki akan disajikan dengan pemandangan 360 darjah yang menakjubkan. Pada hari yang cerah, pemandangan ke arah Gunung Kinabalu yang gah dapat dilihat dengan jelas di kejauhan. Pemandangan matahari terbit di puncak adalah antara momen yang paling dinantikan oleh para pendaki.

Pusat Pemerhatian Burung: Kawasan ini adalah syurga bagi aktiviti pemerhatian burung (birdwatching). Terdapat lebih daripada 140 spesies burung yang telah direkodkan, termasuk spesies endemik Borneo seperti Bornean Bristlehead dan pelbagai jenis burung enggang yang jarang ditemui.

Hutan Berawan - Laluan pendakian melalui Hutan Dipterokarp Bukit dan Hutan Montane yang sering diselaputi kabus dan awan. Suasana ini memberikan pengalaman mistik dan berbeza, dengan pokok-pokok yang diliputi lumut dan tumbuhan epifit, mewujudkan pemandangan seperti dalam filem fantasi.

## Masa Terbaik untuk Melawat
Walaupun pendakian Gunung Trusmadi dibuka sepanjang tahun, masa terbaik untuk melawat dan mendaki adalah semasa musim kering, iaitu antara bulan Februari hingga Oktober. Pada tempoh ini, cuaca lebih cerah dan kering, yang memudahkan pendakian serta memberikan peluang yang lebih tinggi untuk menikmati pemandangan di puncak tanpa halangan kabus atau hujan.

Pendakian semasa musim tengkujuh, yang biasanya berlaku dari November hingga Januari, amat tidak digalakkan. Hujan yang lebat boleh menjadikan laluan licin dan berbahaya, serta mengurangkan jarak penglihatan di puncak.

## Tarikan Pelancong di Sekitar Gunung Trusmadi
Selain aktiviti pendakian, kawasan sekitar Gunung Trusmadi di Tambunan dan Keningau menawarkan pelbagai tarikan lain:

Air Terjun Mahua: Sebuah air terjun yang indah dan bersih di Tambunan, terletak di tengah-tengah hutan yang belum diteroka. Ia menjadi tempat yang sesuai untuk bersantai dan mandi-manda selepas pendakian yang mencabar.

Taman Banjaran Crocker: Taman negara yang mengelilingi Gunung Trusmadi, menawarkan peluang untuk trekking, pemerhatian hidupan liar, dan aktiviti pendidikan alam sekitar di pusat maklumatnya.

Memorial Mat Salleh: Sebuah tugu bersejarah di Tambunan yang dibina sebagai penghormatan kepada pahlawan tempatan, Mat Salleh. Ia memberikan wawasan tentang sejarah dan perjuangan tempatan.

Pusat Maklumat Rafflesia: Terletak berdekatan, pusat ini membolehkan pengunjung melihat bunga Rafflesia yang ikonik dan terbesar di dunia, jika bertepatan dengan musim ia mekar.

Pekan Tambunan dan Keningau: Pelancong boleh menjelajah pekan-pekan berdekatan untuk merasai budaya tempatan, menikmati makanan tradisional, dan membeli kraf tangan unik.

## Kesimpulan
Gunung Trusmadi merupakan destinasi yang menarik dan mencabar, menawarkan pengalaman pendakian yang unik berbanding gunung-gunung lain di Malaysia. Keunikan biodiversiti, termasuk spesies periuk kera endemik, serta pemandangan puncak yang menakjubkan menjadikan ia permata yang harus dihargai. Dengan perancangan yang rapi, termasuk mendapatkan permit dan menggunakan perkhidmatan pemandu arah bertauliah, pendaki dapat menikmati keindahan alam semula jadi yang tiada tandingan di "permata hijau" Sabah ini.

## Pendakian
Pendakian Gunung Trusmadi boleh dilakukan melalui tiga laluan:-
# Laluan Kaingaran (Tambunan): berjarak 4.9 km daripada titik mula ke puncak.
# Laluan Mastan (Keningau): berjarak 4.3 km daripada titik mula ke puncak.
# Laluan Mannan (Sinua, Sook): berjarak 11.3 km daripada titik mula ke puncak.

## Rujukan


## Pautan luar
* http://www.borneonativehomestay.com/Products/trusmadi.htm
* https://web.archive.org/web/20040704232239/http://members.fortunecity.com/chinfahshin/1folder/trusmadi.html
* http://static.panoramio.com/photos/original/37395358.jpg