Bahasa Burma

**Bahasa Burma** (, atau *ba.ma ca* [bəmàsà]) ialah bahasa rasmi kepada Myanmar. Walaupun pemerintah rasmi mengakui wujudnya bahasa ini sebagai bahasa *Myanmar*, tetapi kebanyakan orang terus memanggil bahasa ini sebagai *Burmese.* Bahasa Burma adalah bahasa ibunda orang Bamar, Rakhind, dan lain-lain hubungan dengan kumpulan sub-etnik Bamar. Bahasa Burma ialah satu ahli famili bahasa Tibeto-Burman, dimana ia subkeluarga daripada bahasa-bahasa Sino-Tibet. Bahasa ini ditutur oleh sekitar 40 juta sebagai bahasa pertama dan sebagai bahasa kedua oleh minoriti di Myanmar maupun negeri yang bersempadam. Bahasa burma ialah satu bahasa berasakan nada dan agglunatif, dan sistem tulisannya diperoleh daripada skrip Mon yang berasal daripada skrip Brāhmī.

## Fonologi
Transkripsi dalam bahagian rencana ini diberi dalam Huruf Fonetik Antarabangsa.

### Konsonan

Konsonan  jarang sekali, dan hanya terdapat dalam nama tempat yang mengekalkan sebutan bahasa Sanskrit atau Pali (cth. Amarapura, yang disebut ) dab juga dalam perkataan pinjaman dari bahasa Inggeris. Mengikut sejarah,  menjadi  dalam bahasa Burma, dan sering diganti oleh  di kata pinjaman bahasa Pāli, cth.  (*ra.hanta*)  "sami",  (*raja.*)  "raja". Kadang-kala konsonan  diganti dengan , seperti dalam kata pinjaman bahasa Pali untuk "haiwan"  (*ti.rac hcan*), yang boleh disebut  atau . Begitu juga,  jarang dan sudah lenyap dari bahasa Burma moden, kecuali dalam transkripsi nama-nama asing.  juga jarang, kecuali sebagai alofon bersuara bagi .

Bunyi-bunyi  sering disebut seperti ,  seperti ,  seperti , dan  seperti  dalam kata majmuk. Bunyi  yang menyusuli akhiran konsonan nasal boleh menjadi bunyi . Contohnya,  *ang kyi* "blaus" boleh disebut  atau .

Konsonan nasal tidak bertempat  direalisasikan sebagai penyengauan vokal sebelumnya atau homorganik sengau bagi konsonan selepasnya; maka  "ribut" disebut .

### Vokal

Monoftong , , , dan  hanya terdapat dalam suku kata terbuka (yang tanpa koda suku kata/konsonan penutup); diftong , , , dan  hanya terdapat dalam suku kata tertutup (yang ada koda suku kata).

### Nada
Bahasa Burma ialah sebuah bahasa berasaskan nada, iaitu kontras fonem boleh dihasilkan mengikut nada sesuatu bunyi vokal. Dalam bahasa Burma, kontras-kontras ini bukan sahaja melibatkan pic, bahkan juga fonasi, kekuatan, jangka masa, dan sifat vokal. Terdapat empat nada berbeza dalam bahasa Burma. Dalam jadual berikut, nada-nada ini ditunjukkan sebagai tanda pada vokal  sebagai contoh; huraian fonetiknya dari Wheatley (1987)

Contoh, perkataan-perkataan berikut dibezakan sesama sendiri hanya berdasarkan nada:
* Rendah  'menggoncang'
* Tinggi  'menjadi pahit'
* Berkerik-kerik  'yuran'
* Terhenti  'berundur'

Dalam suku-suku kata yang berakhir dengan , tidak terdapat nada terhenti:
* Low  'menjalani'
* High  'menjadi kering'
* Creaky  'melantik'

### Struktur suku kata
Struktur suku kata bahasa Burma ialah C(G)V((V)C), iaitu permulaan suku kata terdiri daripada konsonan yang boleh disusuli satu geluncuran, dan rima pula terdiri daripada satu monoftong sahaja, satu monoftong bersama satu konsonan, atau satu diftong dengan satu konsonan. Konsonan-konsonan yang boleh terdapat dalam koda (penutup) ialah  dan . Contohnya:

* CV  'gadis'
* CVC  'mendambakan'
* CGV  'tanah'
* CGVC  'mata'
* CVVC  (panggilan untuk lelaki muda)
* CGVVC  'longkang'

Suku kata yang vokalnya  menghadapi beberapa batasan, iaitu:
* semestinya terbuka (tiada konsonan penutup)
* tiada bernada
* konsonan pembukanya hanya tunggal (tiada geluncuran selepas konsonan itu)
* tidak boleh dijadikan suku kata terakhir perkataan

Contoh perkataan yang mempunyai suku kata berfonem :
*  'tombol'
*  'seruling'
*  'mempersenda'
*  'sewenang-wenang'
*  'air beras'

## Rujukan

## Pautan luar

* 
* Online Burmese lessons
* Omniglot: Burmese Language
* Burmese language resources  from SOAS
* Myanmar NLP Research Center http://www.myanmarnlp.net.mm 
* Myanmar NLP Team Blogs http://myanmarnlpteam.blogspot.com
* MyMyanmar Projects - Kajian dan Pembangunan Bahasa Myanmar (Burma) untuk Teknologi http://www.mymyanmar.net
* Online Burmese Bible
* Myanmar Character Picker