Gija Joseon

**Gija Joseon** (1120–194 SM) ialah sebuah dinasti Gojoseon yang dikatakan diasaskan oleh Jizi (Gija), seorang anggota keluarga diraja dinasti Shang (Yin).

## Rekod Cina
Rekod-rekod Cina sebelum zaman dinasti Qin menggambarkan Gija (箕子) sebagai bapa saudara (atau dalam rekod lain sebagai abang) kepada raja terakhir dinasti Shang, Raja Zhou yang zalim, tetapi tidak menyebut sebarang hubungan Raja Zhou dengan Gojoseon. Gija dipenjarakan oleh raja zalim itu sehingga kejatuhan kerajaan Shang, apabila Raja Wu dari Zhou membebaskannya..

Rekod yang ditulis selepas zaman dinasti Qin, ketika dinasti Han dan Gojoseon berada dalam perang, menambah bahawa Gija memimpin 5,000 orang ke arah timur kawasan Beijing masa kini, seperti yang tercatat dalam bahagian "Geografi" *[[Buku Han]]* (walaupun ada yang percaya, terutama di China, bahawa dia berpindah ke kawasan Korea masa kini), dan menjadi raja pengasas Gija Joseon. Dalam *[[Shi Ji]]* oleh Sima Qian, Gija disebut dalam ayat berikut:

於是武王乃封箕子於朝鮮而不臣也
[Raja Wu kemudian menempatkan Gija di Joseon, walaupun dia bukan seorang abdi (Zhou)]

## Pensejarahan Korea
Tiada sumber kontemporari Korea yang wujud untuk Gija Joseon, dan sumber tertua yang dihasilkan di Korea berasal daripada dinasti Goryeo. Rekod Korea paling awal tentang Gija Joseon boleh dilihat dalam *[[Samguk Yusa]]*:

御國一千五百年. 周虎{武}王卽位己卯, 封箕子於朝鮮, 壇君乃移於藏唐京, 後還隱於阿斯達爲山神, 壽一千九百八歲

[Kemudian Dangun memindahkan ibu kotanya ke Asadal di T'aebaek-san dan memerintah selama 1,500 tahun, sehingga Raja Wu dari Zhou (dinasti Cina purba) menempatkan Gija di atas takhta (tarikh tradisional 1122 SM). Apabila Gija tiba, Dangun berpindah ke Changtang-kyong dan kemudian kembali ke Asadal, di mana dia menjadi dewa gunung pada usia 1,908 tahun.]

Pada satu ketika, dipercayai secara meluas bahawa Gija Joseon terletak di Semenanjung Korea, menggantikan Gojoseon Dangun. Namun begitu, beberapa sarjana Korea percaya bahawa Gija menetap di barat Gojoseon, berdasarkan rekod dalam bahagian "Geografi" *[[Buku Han]]*, dan *Samguk Yusa Korea* yang mencadangkan bahawa Gojoseon terus wujud bersama Gija Joseon selepas penghijrahan Gija. Para sarjana ini berpendapat bahawa pengaruh Gija terhad kepada bahagian barat Gojoseon sahaja.

*[[Keluarga Cheongju Han|Salasilah Keluarga Cheongju Han]]* (청주한씨세보) menyenaraikan nama 73 pemerintah Gija Joseon beserta tempoh pemerintahannya; bagaimanapun, ia tidak diterima secara meluas oleh ahli sejarah arus perdana Korea masa kini.

Wiman Joseon dikatakan bermula dengan rampasan takhta daripada Jun dari Gojoseon dan garis keturunan raja-raja yang berasal daripada Gija.

## Pandangan Sin Chae-ho
Sin Chae-ho menyatakan bahawa Gija Joseon (323 SM–194 SM) merujuk kepada tempoh yang dipercayai sebagai Beonjoseon, salah satu daripada Tiga Negeri Persekutuan Gojoseon, selepas Marquis Joseon dari keluarga Gi diserang oleh Yan, seperti yang tercatat dalam rekod Weilüe. Catatan tradisional Cina menunjukkan bahawa nenek moyang Gihu, Gija, ialah sama dengan Jizi (kedua-duanya ditulis sebagai 箕子 dalam Hanzi/Hanja).

Menurut *[[Joseon Sangosa]]* karya Sin Chae-ho, Beonjoseon mula hancur selepas rajanya dibunuh oleh seorang pemberontak dari negeri Cina Yan sekitar 323 SM. Selepas itu, lima menteri Beonjoseon mula bersaing untuk takhta. Marquis Joseon dari keluarga Gi turut menyertai perebutan ini dan muncul sebagai raja baru Beonjoseon, menewaskan pesaing lain. Beliau menubuhkan Gija Joseon, dinamakan sempena nenek moyangnya, Gija. Semasa era Gija Joseon, raja menikmati kuasa berdaulat yang kuat. Akhirnya, pada 94 SM, Gija Joseon jatuh selepas Raja Jun digulingkan oleh Wiman, yang kemudian menubuhkan Wiman Joseon sebagai penggantinya.

## Kontroversi
Ahli sejarah Korea, Kim Jung-bae, mendakwa bahawa kaitan antara Jizi dan Joseon adalah salah. Beliau berpendapat bahawa kewujudan Gija Joseon sebagai sebuah negeri yang diasaskan oleh Jizi adalah rekaan semasa dinasti Han. Kim juga menyatakan bahawa *[[Salasilah Bambu]]* dan *[[Analects]]* karya Confucius, teks tertua yang menyebut tentang Jizi, tidak menyatakan apa-apa mengenai perjalanannya ke Gojoseon.

Begitu juga, *[[Shiji]]* yang ditulis tidak lama selepas penaklukan Wiman Joseon oleh dinasti Han, tidak menyebut tentang Joseon ketika membincangkan Jizi, dan sebaliknya tidak menyebut Jizi ketika membincangkan Joseon.

Menurut beberapa sumber, orang Korea purba mendakwa bahawa Gija berasal dari dinasti Zhou, namun tiada bukti arkeologi yang menyokong penglibatan awal orang Cina di wilayah tersebut.

## Nota

## Catatan