Anjing Tahiti

**Anjing Tahiti** ialah satu baka anjing pupus dari Tahiti dan Kepulauan Masyarakat. Serupa dengan strain lain anjing Polinesia, ia diperkenalkan ke Kepulauan Masyarakat dan ke Tahiti oleh leluhur orang Tahiti (Mā'ohi) semasa penghijrahan mereka ke Polinesia.

Ia merupakan bahagian penting dalam masyarakat tradisional Tahiti; dagingnya disertakan dalam masakan Tahiti dan bahagian lain anjing ini digunakan untuk membuat alat dan pakaian hiasan. Anjing diberi diet vegetarian dan dihidangkan semasa jamuan sebagai makanan mewah. Penjelajah Eropah merupakan orang luar pertama yang memerhatikan dan merekodkan kewujudannya dan anjing ini dihidangkan kepada penjelajah awal termasuk Kapten James Cook. Anjing Tahiti lenyap sebagai baka tersendiri selepas pengenalan anjing asing Eropah.

## Sejarah
Anjing Tahiti, yang dikenali sebagai *ʻūrī Mā'ohi* dalam bahasa Tahiti, diperkenalkan ke Tahiti dan ke Kepulauan Masyarakat (di Polinesia Perancis moden) oleh leluhur orang Tahiti (Mā'ohi) semasa penghijrahan mereka ke Polinesia. Ia berkait rapat dengan anjing poi Hawaii dan *[[kurī]]* New Zealand; *kurī* dipercayai merupakan keturunan baka ini. Baka serupa anjing Polinesia dibawa bersama-sama dengan babi dan ayam apabila manusia menerokai kepulauan Polinesia. Kajian genetik menunjukkan bahawa *kurī*/anjing New Zealand diterbitkan daripada anjing Indonesia dan, oleh itu, secara inferens anjing Kepulauan Masyarakat berkemungkinan berasal usul sama. Anjing Marquesas menjadi pupus di Kepulauan Marquesas bersebelahan sebelum tahun 1595. Walaupun anjing hampir tiada di Polinesia Barat, ia dicam apabila penjelajah Eropah kemudiannya membawa anjing sebagai barang dagangan, yang menunjukkan pengiktirafan kebudayaan sejagat bagi anjing di banyak pulau.

Anjing diikat dengan tali di sekeliling perut dan dibela di dalam rumah, untuk dibesarkan sebagai sumber makanan bersama dengan babi bela jinak. Anjing ini, yang dipandang sebagai makanan mewah, dihidangkan semasa jamuan dan kepada ketua-ketua tinggi. Anjing kurang banyak berbanding dengan babi di kepulauan itu, mungkin kerana banyak dibunuh semasa masih muda. Pelawat Eropah sedar bahawa wanita asli, terutamanya yang kehilangan anak sendiri, kerap menyusui anak anjing dan babi kecil.

Ia merupakan bahagian penting dalam masyarakat tradisional Tahiti. Gigi anjing diolah menjadi mata kail dan tulang anjing dijadikan senjata dan peralatan. Mereka juga menggunakan bulu anjing, terutamanya bulu ekor panjang daripada keragaman anjing Tuamotu, untuk menghiasi jumbai *taumi* – perhiasan buah dada tradisional yang kerap dipanggil *[[gorget]]* – yang dipakai oleh pendeta dan ketua tinggi. Baka Tuamotu diperihalkan sebagai baka yang serupa dengan baka Tahiti yang dapat dibezakan dengan bulu lebih panjangnya. Sejarawan Margaret Titcomb menyatakan bahawa keragaman Tuamotu mungkin bukan baka terpisah yang berkembang secara berasingan, dengan hujah bahawa orang Kepulauan Tuamotu mungkin telah memakan keragaman berbulu pendek mereka dan membela anjing berbulu panjang mereka untuk eksport ke Kepulauan Masyarakat.

Anjing Tahiti menjadi pupus di Kepulauan Masyarakat selepas ketibaan peneroka Eropah kerana pengenalan baka anjing Eropah dan pembiakbakaan menyaling dengan baka anjing Eropah. Menjelang tahun 1834, pengembara British Frederick Debell Bennett menyatakan: "Di kawasan Kepulauan Masyarakat, anjing asli, yang dahulunya dimakan sebagai makanan mewah oleh orang asli, kini pupus, atau bergabung menjadi baka kacuk melalui pembiakan dengan banyak keragaman eksotik." Kebanyakan baka lain anjing Polinesia juga menjadi pupus kerana pembiakbakaan menyaling dengan anjing asing menjelang permulaan abad ke-20.

Baka ini dan anjing Polinesia lain kadang-kadang dianggap sebagai spesies terpisah oleh ahli alamiah dan ahli sains abad ke-18 dan menerima nama saintifik seperti *Canis domesticus, indicus taitiensis* (1778) oleh Georg Forster, *Canis familiaris villaticus, meridionalis* (1817) oleh F. L. Walther, *Canis otahitensis* (1836) or *Canis familiaris orthotus otahitensis* (1836) oleh Heinrich Gottlieb Ludwig Reichenbach, *Canis pacificus* (1845) oleh Charles Hamilton Smith, dan *Canis familiaris otahitensis* (1859) oleh Christoph Gottfried Andreas Giebel. Luomala menyatakan bahawa "bahan sumber ahli taksonomi telah diterbitkan, kerap sebagai sumber sekunder dan tertier, daripada keterangan impresionistik oleh anggota ekspedisi Kapten Cook dan penjelajah abad kelapan belas lain, tiada seorang pun daripada mereka yang memberikan ukuran tunggal atau memelihara spesimen untuk kajian sains".

## Ciri

Anjing Tahiti diperihalkan mempunyai binaan kecil atau sederhana, menyerupai terier atau *[[dachshund]]* bertungkai bengkok dari segi saiz. Lapis bulunya biasanya berwarna perang, putih, atau kuning karat dengan bulu licin. Ia mempunyai kepala lebar, mata kecil, belakang panjang, muncung tajam, dan telinga tegak. Ia digambarkan sebagai pemalas, pemalu, dan tidak garang, tetapi mempunyai pembawaan jelas buruk. Ia jarang menyalak tetapi kadang-kadang melolong. Ia kerap digabungkan bersama dengan anjing poi Hawaii oleh ahli taksonomi abad ke-19 kerana penampilan dan diet serupa, berbeza dengan *kurī*, yang bersaiz jauh lebih besar kerana diet protein lebih tinggi.

Dietnya termasuk sukun, kelapa, keladi, poi yang diperbuat daripada keladi cina, dan kadang-kadang ikan. Diet vegetarian lembut ini menyebabkan anjing ini mendapat tengkorak bulat dan pendirian kecil.

Ahli alamiah Jerman Georg Forster menulis secara umum tentang anjing Polinesia, tetapi lebih khusus sebagai gerak balas kepada anjing yang dilihat oleh beliau di Kepulauan Masyarakat semasa lawatan ke Huahine pada September 1773:

Anjing di kesemua pulau ini adalah pendek dan saiznya berbeza-beza daripada saiz anjing riba hingga spaniel terbesar. Kepalanya lebar, muncungnya tajam, matanya sangat kecil, telinganya tegak, dan bulunya agak panjang, lurus, keras, dan berwarna berlainan, tetapi paling lazim putih dan perang. Ia jarang sekali menyalak, tetapi kadang-kadang melolong, dan malu dengan orang asing sehingga ke tahap penghindaran.

## Pertemuan orang Eropah
Anjing Tahiti ditawarkan dan dihidangkan oleh ketua berpangkat tinggi kepada penjelajah Eropah awal yang melawat kepulauan itu. Pada tahun 1767, penjelajah British Samuel Wallis memerhatikan baka ini buat kali pertama di Tahiti. Ia diikat "dengan tungkai hadapan yang diikat di atas kepalanya" dan mencuba untuk melarikan diri dalam kedudukan tegak; Wallis pada awalnya menganggapnya sebagai "haiwan aneh". Apabila berdagang dengan orang asli, orang-orang Wallis menerima tawaran babi hutan dan kain tetapi membuka ikatan pada anjing dan melepaskan anjing tersebut, iaitu satu tindakan yang mengelirukan orang Tahiti.

Dalam pelayaran pertama beliau, Kapten James Cook dan anak kapal beliau menghidupkan citarasa untuk anjing ini selama penginapan tiga bulan di Kepulauan Masyarakat pada tahun 1769. Cook menulis keterangan tentang kali pertama anak kapal beliau mencuba daging anjing dan proses tradisional penyediaan daging:

Dalam jurnal beliau, Cook mencatatkan, "Untuk haiwan jinak, mereka mempunyai babi, ayam, dan anjing; anjing tersebut kami belajar untuk makan daripada mereka, dan hanya ada sedikit antara kami tetapi apa yang membenarkan anjing Laut Selatan berada di sebelah kambing Inggeris". Seniman Sydney Parkinson melaporkan bahawa Kapten Cook, Banks, dan Solander ketika berada di Tahiti berkata bahawa anjing panggang ialah 'daging termanis yang pernah dirasa oleh mereka' walaupun Parkinson menyatakan bahawa beliau membenci 'bau tidak menyenangkan' yang merosakkan selera mereka, sehingga mereka tidak dapat diyakinkan untuk memakannya. Ahli alamiah Joseph Banks membuat laporan serupa.

Semasa pelayaran kedua Cook, Forster membawa dua ekor anjing Tahiti di atas kapal untuk dibawa pulang ke England. Kedua-dua anjing ini diuji dengan racun anak panah di Malakula dengan pembukaan tungkai dengan lanset dan penyuntikan bahan itu; kedua-dua anjing pulih, tetapi salah seekor kemudiannya mati kerana memakan ikan beracun. Walau bagaimanapun, nasib lagi seekor anjing itu dan jasadnya tidak diketahui.

## Gambaran dalam kesenian Eropah
Seniman Barat kerap menanam ciri Eropah-Amerika dalam gambaran mereka tentang anjing Polinesia dan mungkin ramai seniman sebenarnya menggambarkan anjing peliharaan yang dibela di atas kapal Eropah dan bukan pula baka asli. Ini menghasilkan sedikit gambaran tepat tentang anjing yang mandiri. Segelintir karya yang berkemungkinan menggambarkan baka anjing asli yang dilakukan oleh Parkinson, Webber, Alexander Buchan, dan John Frederick Miller disusun oleh ahli antropologi Amerika Katharine Luomala, termasuk dua imej di atas.

Pada tahun 1788, Charles Catton yang lebih muda, yang tidak menyertai sebarang pelayaran, menggambarkan ukiran akuatin tentang "anjing Otaheite" dalam buku beliau *[[:wikisource:Animals drawn from Nature and engraved in aqua-tinta#plate19|Animals Drawn from Nature and Engraved in Aqua-tinta]]*. Berdasarkan penampilannya dan keterangannya, itu  mungkin sebenarnya *[[kurī]]* sebaliknya.

Seniman Paul Gauguin menggambarkan anjing di Tahiti dan di Kepulauan Marquesas—walaupun tidak ada kejelasan sama ada ia merupakan anjing Polinesia prototaip—dalam beberapa karya, termasuk *I raro te oviri* (I) (Under the Pandanus I) (1891) dan *[[Arearea]]* (Joyfulness) 1892. Prominens dalam lukisan-lukisan beliau tentang anjing bebas merantau tanpa kolar ini telah menjadi subjek bagi banyak spekulasi tentang makna simbolik atau makna metaforanya.

## Arkeologi
Rekod arkeologi menunjukkan bahawa anjing hadir di Kepulauan Masyarakat dari tempoh penerokaan awal sehingga titik perhubungan Eropah. Penggalian moden di Tahiti dan di pulau lain di Kepulauan Masyarakat telah menemukan sedikit tinggalan terselamat anjing Tahiti. Pada tahun 1960, segelintir gigi taring ditemukan di tempat perlindungan Ana Paia, di Moʻorea. Pada tahun 1962, tengkorak, anggota, dan vertebra lengkap ditemukan di sebuah tapak marae di Moʻorea bersama-sama dengan tulang rahang di sebuah lagi tapak di pulau sama. Pada tahun 1973, ahli arkeologi Amerika Yosihiko H. Sinoto dan Patrick C. McCoy menemukan serpihan tulang anjing dan babi bela jinak di petempatan awal di Vaiatoʻoia (dekat dengan Faʻahia) di pulau Huahine.

## Lihat juga

* *[[Kurī]]* – baka anjing Polinesia pupus yang asli di New Zealand
* Anjing Marquesas – baka anjing Polinesia pupus yang asli di Kepulauan Marquesas
* Anjing poi Hawaii – baka anjing pupus dari Hawaiʻi
* Anjing Polinesia
* Anjing jalanan Filipina
* Anjing Taiwan
* Anjing hutan Filipina
* Haiwan dan tumbuhan bela jinak Austronesia
* Senarai baka anjing
* Senarai baka anjing pupus

## Catatan

### Catatan penjelasan

## Rujukan