Kota Vatikan

**Kota Vatikan** atau nama rasminya **Negara Kota Vatikan** (; ) merupakan sebuah negara kota yang dikelilingi bandar raya Rom di Itali. Ia merupakan negara yang paling kecil di dunia dari segi keluasan tanah - sebanyak 44 hektar (110 ekar atau 0.44 km persegi) - dan kependudukan, sebanyak 1000. Negara kota ini dibentuk pada 1929 melalui Perjanjian Lateran antara Kerajaan Fasis Itali dan Takhta Suci, bidang kuasa kepada mazhab Gereja-Gereja Katolik dan Timur dari seluruh dunia yang wujud sejak awal agama Kristian lagi. Kota Vatikan merupakan pusat Takhta Suci dan pusat pentadbiran Gereja Katolik sedunia. Mercu tanda diada ialah Basilika Saint Peter, Stesen Keretapi Kota Vatican, Muzium Vatican dan Istana Apostolik

Nama negara kota ini diberikan daripada Bukit Vatican yang terletak di pusat engah bandar raya Rom.

## Pemerintahan

### Ketua negara
Paus merupakan ketua negara Kota Vatikan secara *ex officio,* di mana peranan beliau bergantung kepada tugasnya sebagai biskop ketua keuskupan Rom. Istilah "Takhta Suci" yang berkaitan dengan jawatan beliau tidak merujuk kepada Kota Vatikan tetapi kepada pemerintahan kepaderian dan kerohanian Paus yang dilaksanakan secara besarnya melalui Kuria Rom. Gelaran rasmi beliau mengikut perananya dalam Kota Vatikan ialah *Sovrano dello Stato della Città del Vaticano* ("Ketua Negara Kota Vatikan").

### Hubungan luar
Negara ini merupakan kawasan negara yang diiktiraf di bawah undang-undang antarabangsa, namun Takhta Sucilah yang menguruskan hubungan diplomatik bagi pihaknya selain hubungan milik bidang kuasa itu sendiri yang memasuki perjanjian antarabangsa. Oleh itu, negara ini tiada perkhidmatan diplomatiknya sendiri. 

Kota Vatikan merupakan salah satu negara dunia yang tidak dapat merumahkan kedutaan disebabkan kekurangan ruang. Kedutaan-kedutaan asing Takhta Suci terletak dalam kota Rom.

Saiz Kota Vatikan tiada kaitan dengan pengaruh meluas Takhta Suci sebagai suatu entiti yang berbeza dan ditubuhkan lebih awal lagi daripada negara tersebut. Walau bagaimanapun, ia melibatkan diri dalam pertubuhan antarabangsa tertentu yang berperanan mengikuti geografi sesebuah kawasan sebagai ahli penuh mahupun ahli pemerhati, antaranya:
* Persidangan Pentadbiran Pos dan Telekomunikasi Eropah (CEPT)
* Pertubuhan Satelit Telekomunikasi Eropah (Eutelsat IGO)
* Majlis Bijirin Antarabangsa (IGC)
* Institut Sains Pentadbiran Antarabangsa (IIAS)
* Kesatuan Telekomunikasi Antarabangsa (ITU)
* Pertubuhan Satelit Telekomunikasi Antarabangsa (ITSO)
* Interpol
* Kesatuan Pos Sedunia (UPU)

## Wilayah
Rangkuman wilayah Kota Vatikan termasuk Dataran Santo Peter, Basilika Santo Peter, Istana Apostolik dan sebagainya. Wilayah ini dikelilingi satu tembok yang juga merupakan sempadan antarabangasa antara Kota Vatikan dan negara Itali.

## Demografi

### Kewarganegaraan
Kewarganegaraan negara ini tidak berdasarkan *[[jus sanguinis]]* (kelahiran oleh warga sesebuah negara sungguhpun di luar kawasan negara tersebut) mahupun *[[jus soli]]* (kelahiran dalam kawasan negara tersebut) tetapi secara *jus officii*, yakni melalui penjawatan kerja dalam suatu keupayaan perkhidmatan kepada Takhta Suci. Status kewarganegaraan ini secara biasanya akan luput selepas tamat perkhidmatannya. Kewarganegaraan turut dilanjutkan kepada pasangan, ibu bapa dan keturunannya dengan syarat mereka duduk bersama pemegang kewarganegaraan tersebut. Takhta Suci mengeluarkan pasport perkhidmatan serta diplomatik manakala Kota Vatkan lebih mengeluarkan pasport biasa kepada warganegaranya 

Sesiapa sahaja yang terlucut kewarganegaraan Vatikannya tanpa memiliki apa-apa warganegaraan lain secara automatiknya menjadi warganegara Itali seperti yang termaktub pada Perjanjian Lateran.

Terdapat 558 orang yang memiliki kewarganegaraan Vatikan termasuk Paus sendiri manakala sebanyak 246 orang yang menghuni negara itu tidak memiliki kewarganegaraan tersebut selewat 31 Disember 2005.

74% daripada 557 orang warga tersebut merupakan kakitangan gereja:
* 58 orang kardinal yang mendiami kota Rom, kebanyakannya di luar kawasan Vatikan;
* 293 orang paderi, ahli misi diplomatik Takhta Suci yang mendiami negara-negara lain,yang memebentuk separuh bilangan warga penduduk negara tersebut.
* 62 orang paderi lain yang bekerja untuk Kota Vatikan namun tidak semestinya mendiami negara tersebut.
101 ahli Pengawal Swiss membentuk 18% keseluruhan penduduk Vatikan, dan terdapat hanya 55 orang biasa lain dengan kewarganegaraan Vatikan.

## Nota-nota

## Rujukan

## Pautan luar

* Vatican City State - official website 
** Vatican Radio station 
** Vatican TV
** Official Youtube Channel for the Vatican
* Chief of State and Cabinet Members 
* 
* Holy See information from the United States Department of State
* Holy See from *UCB Libraries GovPubs*
* 

*  Interactive map of Vatican City
* Video (YouTube) of St Peters and the Vatican City
* Vatican City at Encyclopaedia Britannica
* History of Vatican City: Primary Documents
* Lateran Pacts of 1929
** Agreement Between the Italian Republic and the Holy See, 18 Feb. 1984
* Passetto Passage from Vatican to Castel Sant'Angelo
* Map of Vatican City
* Piazza San Pietro in Vaticano Virtual Tour with map and compass effect by Tolomeus
* The Vatican as a Free Society by Carlo Lottieri
* The Pope's Walls
* stpetersbasilica.org Largest online source for St. Peter's in the Vatican
* UNESCO site
* Vatican Philatelic Society Premier online source of information about Vatican City postage stamps
* Vatican Secret Archive 
* Vatican Museums Online
* Walls of Rome
* World Heritage Site
* Vatican City Live Webcam
* Daily Time Lapse Movies of the St. Peter Square Webcam in the Vatican City 
* Vatican City Airlines  
* 
* Video Interview with Vatican webmaster, Sister Judith Zoebelein.