open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sumber sekunder

**Sumber kedua** atau **sumber sekunder** terdiri daripada bahan atau dokumen yang dikaji melalui pembacaan bahan bertulis maklumat yang telah dicatatkan di tempat lain. Sumber ini merangkumi majalah, jurnal, ensiklopedia, akhbar, risalah, laporan tahunan jabatan dan blog. Sumber kedua melibatkan pengitlakan, analisis, sintesis, tafsiran atau penilaian maklumat asal. Sumber kedua merupakan bahan yang telah diolah, dicetak dan disebarkan kepada umum.

## Contoh
* Ensiklopedia Britannica
* Manuskrip yang sudah dicetak
* Ulasan majalah mengenai sesuatu perkara

## Lihat juga
* Sumber pertama/primer
* Sumber ketiga
Kaedah arkeologi

**Kaedah arkeologi** ialah cara mendapatkan maklumat berdasarkan kajian saintifik.Terdapat pelbagai cabang dalam bidang arkeologi, antaranya termasuk angkasa lepas, maritim, dan gali cari.

Ahli arkeologi mendapatkan maklumat melalui proses cari gali.Melalui kaedah ini ketepatan usia bahan-bahan tinggalan sejarah seperti fosil, binaan daripada batu, peralatan daripada logam, tembikar, seramik, dan kulit siput dapat disahkan melalui kajian saintifik seperti pentarikhan radiokarbon,

Hasil daripada kaedah arkeologi ini , ahli arkeologi dapat membuat tafsiran dan pentarikhan tentang budaya masyarakat melalui bahan tinggalan sejarah tersebut.

## Lihat juga
* Kaedah lisan
* Kaedah bertulis
Zaman Neolitik di Malaysia

Zaman Neolitik merupakan zaman perkembangan teknologi daripada batu kepada tembikar, mula bercucuk tanam, dan mula memelihara binatang ternakan. **Zaman Neolitik di Malaysia** bermula pada kira-kira 7,000 tahun dahulu. Masyarakat Zaman Neolitik bukan sahaja menggunakan batu, tetapi telah menggunakan tanah liat untuk membuat tembikar. Manusia pada zaman ini juga telah mula tinggal menetap di suatu tempat dan juga menjalankan perdagangan secara tukar barang atau sistem barter (sistem bertukar barang) zaman neolitik juga terdapat di gua harimau,perak.

## Ciri-ciri penempatan

Pada zaman ini telah mula wujud sistem bermasyarakat seperti mempunyai ketua dan membuat pembahagian kerja.

Mereka tinggal di dalam gua dan kawasan yang berhampiran dengan sungai.

## Kegiatan dan peralatan

Pada Zaman Neolitik, mereka mula mencipta peralatan tembikar, seperti bekas air, periuk, dan juga belanga. Mereka juga mencipta alat seperti beliung yang digunakan untuk menggali tanah dan alat untuk mengetam kayu. Selain itu mereka juga menggunakan pemukul kulit kayu untuk meleperkan dan menghaluskan kulit kayu.

Pada zaman ini mereka mula bercucuk tanam, menangkap ikan, serta menternak binatang ternakan.Selain itu mereka juga memburu haiwan liar dan memungut hasil hutan. Mereka turut berdagang secara tukar barang atau sistem barter.

Mereka juga mencipta barang-barang kemas seperti anting-anting, kalung dan gelang sebagai perhiasan mereka.

## Kepercayaan
Mereka mengamalkan kepercayaan animisme. Animisme bermaksud menyembah batu, matahari dan lain-lain lagi kerana mereka mempercayai adanya semangat (roh dan jiwa) orang mati.

manusia pada zaman ini melakukan ritual bagi mewujudkan pendamaian dengan kuasa alam dan amalan penyembahan mula dilakukan

## Lokasi di Malaysia
* Jenderam Hilir di Selangor
* Gua Cha di Kelantan
* Bukit Tengkorak di Sabah
* Guar Kepah di Penang

## Rujukan


## Pautan luar
Zaman Logam di Malaysia

Selepas Zaman Neolitik,teknologi manusia Zaman Prasejarah telah berkembang ke sax

teknologi logam. **Zaman Logam di Malaysia** bermula kira-kira 3000 tahun dahulu. Pada zaman ini manusia telah mencipta alat daripada gangsa dan besi.

## Ciri-ciri penempatan

Pada zaman ini mereka hidup menetap di sesuatu tempat tidak berpindah-randah dari suatu tempat ke suatu tempat yang lain. Mereka tinggal berhampiran dengan sungai, di atas pokok, kawasan tanah tinggi dan ada yang masih tinggal di dalam gua.Bahan binaan rumah pada zaman ini ialah batu,tanah liat dan juga kayu.

Pada mereka ini mereka mula mempunyai adat resam mereka yang tersendiri.

## Kegiatan dan peralatan

Mereka menghasilkan alat logam daripada gangsa dan besi. Mereka juga bercucuk tanam, menangkap ikan, memburu binatang liar di hutan, menternak binatang ternakan, dan menjalankan perniagaan secara tukar barang yang dikenali sebagai sistem barter.

Contoh alat yang digunakan pada zaman ini ialah kapak, sabit, pisau, tulang mawas, dan lembing.

## Kepercayaan

Sepanjang Zaman Logam, mereka mempunyai kepercayaan dan pegangan hidup yang tertentu.

Pada zaman ini mayat biasanya ditanam secara memanjang bersama beberapa barang kiriman seperti tembikar dan alat perhiasan diri. 

Mereka juga  turut menjalankan upacara pengebumian menggunakan kepingan batu. Kepingan batu atau granit ini akan diletakkan pada kedudukan tersusun supaya batuan ini akan tercerun ke bahagian dalam kubur. Manakala, batuan granit yang lebih berat akan diletakkan di bahagian atas sebagai struktur bumbung. Batu-batu digunakan untuk mestabilkan kubur. Antara barang kiriman yang ditemui di dalam kubur batuan ialah alat logam, tembikar tanah, barang perhiasan, manik, serpihan kaca dan beberapa batuan berharga, seperti carnelians, dan batu kristal. Berdasarkan penemuan barang kiriman ini, dijangkakan kubur batuan ini dibina untuk golongan berpangkat tinggi

Mereka juga pandai menghasilkan keranda yang berbentuk perahu.
  
## Lokasi di Malaysia

* Sungai Tembeling, Pahang
* Gua Harimau, Perak
* Changkat Menteri, Perak
* Lembah Bernam, Selangor
*  Sungai Muar, Johor
*  Sungai Langat, Selangor

## Lihat juga
* Prasejarah Malaysia
* Zaman Paleolitik di Malaysia
* Zaman Neolitik di Malaysia
Sopwith Camel TF.1

**Sopwith Camel Scout** merupakan pesawat pejuang satu tempat duduk Perang Dunia II kepunyaan British yang terkemuka kerana kelincahannya.

## Sejarah
Sopwith Camel mula dibina pada 1916 oleh Sopwith Aviation Company. Sekitar 6,000 Camels dihasilkan. Ia dilengkapi dengan dua .303 inci (7.7 mm) mesingan Vickers dipasang pada hadapan kokpit, menembak kehadapan melalui cakera kipas. Terdapat (*fairing*) mengelilingi mesingan yang membentuk bonggol. Bonggol ini mendorong pesawat udara ini dikenali sebagai unta.

Kesan giroskop pada enjin piston berputar (''rotary piston engine'') menghasilkan pengendalian yang pelik, dan pesawat Camel terkenal sukar dikendali oleh juruterbang baru (banyak yang nahas akibat salah pandu semasa pendaratan). Pesawat ini sengaja dibina agar tidak stabil agar cepat menukar arah dalam pertempuran. Untuk kekal terbang juruterbangnya perlu sentiasa bertindak balas. Ini menjadikan pesawat ini sukar diterbangkan tetapi pada masa yang sama lebih lincah Kelincahan dalam pertempuran menjadikan Sopwith Camel salah satu pesawat Perang Dunia II (*Allied*) paling diingati

Sopwith Snipe dirancang bagi menggantikan Camel, tetapi perperangan berakhir sebelum sempat ia dilaksanakan

Ia menembak jatuh 1,294 pesawat musuh.

## Pengguna
;
;
;
;
;
;
;
;
;
;
;
;
;

## Pautan luar
Senarai bangunan tertinggi di dunia

Berikut merupakan senarai pencakar langit yang disusun mengikut susunan.

Hanya bangunan dan boleh didiami diterima. Untuk struktur lain, lihat senarai bangunan dan struktur tertinggi di dunia dan senarai struktur tertinggi di dunia

## Bangunan tertinggi di dunia (lebih daripada 100m)

## Bangunan tertinggi dalam pembinaan

## Bangunan Tertinggi Dalam Perancangan
Kepersisan

**Kepersisan** ialah kebolehan alat mengukur sesuatu kuantiti secara konsisten dengan sedikit atau tiada sisihan relatif antara bacaan yang diperolehinya.

Kepersisan pengukuran harus ditafsirkan daripada nilai-nilai pengukuran yang dilakukan dengan pengulangan kaedah pengukuran yang sama dengan keadaan yang sama.

Dapat ditafsirkan kepersisan pengukuran dengan mengkaji :
* taburan nilai-nilai pengukuran
* julat perbezaan antara nilai pengukuran

Kepersisan suatu pengukuran dapat ditambah dengan :
* menggunakan kanta pembesar semasa membaca skala alat pengukuran
* mengelakkan ralat paralaks
Alat pengukuran

Alat pengukuran merupakan alat yang digunakan untuk mengukur sesuatu benda.

Contoh alat-alat pengukuran ialah :

* pita pengukur
* pembaris meter
* angkup vernier
* tolok skru mikrometer
* jam randik
* termometer
* ammeter
* miliammeter
* stroboskop
* jangka masa detik

## Lihat juga

* kepersisan
* kejituan
* kepekaan
* ralat paralaks
Kejituan

Kejituan pengukuran ialah betapa hampir suatu nilai pengukuran kepada nilai sebenar.

Perbezaan antara suatu nilai pengukuran dengan nilai sebenar dikenali sebagai ralat.

Kejituan suatu pengukuran boleh ditambahkan dengan: 

* menggunakan alat pengukuran yang mempunyai kepekaan yang tinggi.
* mengambil beberapa bacaan ualangan untuk mengelakkan kesilapan membaca skala alat pengukuran yang digunakan.
* mengelakkan ralat paralaks.
* mengelakkan ralat sifar.
Pemboleh ubah

**Pemboleh ubah** () atau **angkubah** (singkatan "angka ubah") merupakan kuantiti fizik yang perlu diambil kira untuk menjelaskan sesuatu pemerhatian. Contoh termasuklah ketinggian kanak-kanak, suhu sesebuah tempat, atau kemasukan fungsi matematik.

Konsep pembolehubah ialah digunakan dalam semua jangkawan matematik, sains dan kejuruteraan.

## Jenis

Dalam uji kaji saintifik, terdapat beberapa jenis pemboleh ubah:

; Pemboleh ubah dimanipulasikan  
: Kuantiti fizik yang nilai-nilainya ditetapkan sebelum melakukan eksperimen atau kajian.

; Pemboleh ubah bergerak balas
: Kuantiti fizik yang bergantung kepada pemboleh ubah dimanipulasikan dan diperolehi melalui pengukuran dalam eksperimen.

; Pemboleh ubah dimalarkan 
: Kuantiti fizik yang lain dan perlu ditetapkan atau dimalarkan dahulu sebelum menyiasat hubungan antara pemboleh ubah dimanipulasikan dan pemboleh ubah bergerak balas.

## Lihat juga
* Hipotesis
Ralat paralaks

**Ralat paralaks** merupakan kesilapan pengukuran yang berlaku apabila seseorang membaca tanda skala dari kedudukan yang salah.

Semasa mengambil bacaan, kedudukan mata harus betul-betul tegak di depan tanda skala untuk mengelakkan ralat paralaks.

Contohnya :

* Semasa mengambil nilai bacaan dalam kelalang kon atau tabung uji, kedudukan mata ke paras cecair tidak tepat sehingga menyebabkan kesalahan semasa mengambil nilai bacaan.

## Lihat Juga

* ralat sifar
Ralat sifar

**Ralat sifar** atau **ralat hujung** merupakan satu ralat yang berlaku apabila pemerhatian yang dibuat seharusnya berdasarkan bacaan yang sifar tetapi yang diambil adalah bukan sifar. 

Contoh:
* Semasa menggunakan pembaris, hujung pembaris didapati haus menyebabkan skala pada tanda "0" di atas pembaris tidak kelihatan dengan jelas. Namun, ralat ini dapat dielakkan dengan memulakan pengukuran dari tanda 1 cm.
* Jarum jam randik tidak kembali ke tanda "0" apabila tombol set semula ditekan.

## Lihat Juga
* ralat paralaks
Hipotesis

**Hipotesis** (Tulisan Jawi: هيڤوتيسيس)merupakan satu tekaan intelek yang cuba menyatakan hubung kait antara dua atau lebih pemboleh ubah.

Ciri-ciri hipotesis ialah :

* hipotesis mesti menghuraikan perhubungan antara pemboleh ubah dimanipulasikan dengan pemboleh ubah bergerak balas apabila pemboleh ubah lain dimalarkan.
* Hipotesis mesti berasaskan kepada teori atau bukti yang menunjukkan bahawa hipotesis itu perlu dibuktikan.
* Hipotesis itu mesti boleh diuji.
* Hipotesis mesti ringkas dan jelas.
Kinematik

**Kinematik** ialah kajian berkenaan dengan jenis pergerakan sesuatu objek tanpa merujuk kepada daya-daya yang menyebabkan gerakan objek itu.

## Lihat Juga
* dinamik
Jarak

Dalam fizik, **jarak** gerakan suatu objek ialah jumlah panjang lintasan yang dilalui oleh objek itu.)

Unit S.I. bagi jarak ialah meter, m.

Jarak ialah suatu kuantiti skalar.

## Lihat Juga

* meter jarak laser
* Sesaran
Kepekaan

**Kepekaan** ialah kebolehan suatu alat mengesan perubahan kecil kuantiti yang diukurnya.

Semakin kecil nilai senggatan skala terkecil, semakin peka alat pengukuran.Contaohnya miliammter adalah lebih peka berbanding ammeter kerana miliammeter dapat mengesan perubahan arus 1mA tetapi perubahan arus ini tidak dapat dikesan oleh ammeter
Jangka masa detik

Jangka masa detik ialah alat yang digunakan untuk mengkaji suatu gerakan bagi objek yang mempunyai selang masa yang singkat.

Pita detik berkarbon dipasangkan melalui jangka masa detik dan ditarik oleh objek yang bergerak.

Jangka masa detik dapat digunakan untuk menentukan :

* masa
* sesaran
* halaju purata
* pecutan
* jenis gerakan suatu objek
Pecutan

Sesuatu objek yang mengalami perubahan halaju dikatakan mempunyai **pecutan** atau **cepatan** iaitu sebuah kuantiti vektor. Unit SInya ialah meter per saat kuasa dua, m s-2.

## Takrifan Matematik

Pecutan ialah kadar perubahan halaju iaitu bersamaan dengan perubahan halaju dibahagikan dengan masa untuk perubahan halaju itu.

a={\mathrm{d}v \over \mathrm{d}t}={\mathrm{d^2}x \over \mathrm{d}t^2}

dimana 
:**a** adalah simbol pecutan
:**v** adalah halaju
:**x** adalah kedudukan objek tersebut
:**t** adalah waktu atau masa
:**d** adalah simbol untuk pembezaan dalam matematik

Oleh itu, apabila sesuatu objek bergerak dengan pecutan seragam, halajunya berubah dengan kadar yang malar.

Pecutan purata pula adalah pecutan objek tersebut di dalam satu tempoh tertentu. Maka, formulanya ialah

:
\mathbf{\bar{a}} = {\mathbf{v} - \mathbf{u} \over t}


dimana
:**u** adalah halaju awal
:**v** adalah halaju akhir
:**t** tempoh antara perubahan halaju (iaitu dari halaju awal ke halaju akhir, juga ditulis dalam bentuk "Δt")

Arah sesuatu pecutan tidak semestinya sama dengan arah halaju. Ia bergantung kepada arah jumlah daya yang bertindak ke atasnya. Daya keseluruhan yang bertindak ke atas objek itu menghasilkan pecutan, sepertimana yang telah dibuktikan oleh Newton dalam Hukum Newton Kedua:

:
\mathbf{\bar{F}} = {\mathbf{m} \cdot \mathbf{\bar{a}}}

dan

:**F** ialah jumlah daya yang bertindak ke atas objek itu
:**m** ialah jisim objek
:**a** ialah pecutan objek

Oleh itu, dari persamaan di atas, jika arah pecutan sama dengan arah halaju, maka halaju objek itu akan bertambah. Jika ia bertentangan, maka halaju akan berkurangan. Tetapi jika ia bertindak berserenjang dengan halaju, halaju tidak akan bertambah, sebaliknya, arah akan berubah, membentuk sejenis putaran. Apabila ini berlaku, istilah bagi jenis pecutan ini dipanggil pecutan memusat, dan formulanya ialah

: \mathbf{a} = - \frac{v^2}{r} \frac{\mathbf{r}}{r} = - \omega^2 \mathbf{r}
:**v** ialah halaju objek saat itu
:**r** ialah jejari putaran
:\omega ialah kadar putaran atau halaju sudut

*Untuk keterangan lanjut, lihat [[Kinematik Sudut|kinematik sudut]].*

## Lihat Juga
* Sentakan
* Dinamik
Angkup vernier

**Angkup vernier** digunakan untuk mengukur panjang sehingga 10 cm.

Ralat sifar perlu ditentukan dengan merapatkan rahang angkup vernier.

Skala penunjuk adalah skala tambahan yang menggantikan penunjuk ukuran tunggal, yang mempunyai 10 derajat yang sama dengan jarak 9 derajat pada skala utama. Dengan melihat skala penunjuk mana yang bertepatan dengan skala pada skala utama, bacaan interpolasi boleh diperoleh, yang lebih mudah dikesan daripada anggaran visual antara dua titik. Peranti ini boleh mendapatkan resolusi yang lebih tinggi dengan menggunakan skala yang lebih tinggi (yang dipanggil konstan penunjuk). Apabila mekanisme linear sederhana mencukupi, penunjuk boleh digunakan untuk skala bulat atau lurus. Contohnya, garis dan mikrometer untuk mengukur toleransi halus, hexameter untuk navigasi, latimeter untuk pengukuran dan instrumen saintifik umum. Prinsip interpolasi penunjuk juga digunakan untuk sensor pergeseran elektron (seperti pengekod mutlak) sebagai sebahagian daripada sistem pengukuran elektronik untuk mengukur pergerakan linear atau berputar.

## Bahagian Angkup Vernier
* Rahang luar digunakan untuk mengukur diameter luas bekas atau panjang suatu objek.
* Rahang dalam digunakan untuk mengukur diameter dalam suatu bekas.
* Ekor bahagian angkup vernier digunakan untuk mengukur kedalaman suatu bekas.
* Ketebalan suatu bekas dapat ditentukan dengan menolak diameter luar dengan diameter dalam
Stroboskop

Stroboskop ialah suatu alat yang boleh digunakan untuk menentukan frekuensi dari gerakan sesuatu objek.

Bagi objek yang bergerak secara bergetar dan berayun , stroboskop boleh membekukan gerakan objek tersebut dengan kawalan frekuensi stroboskop yang tertentu.
Dinamik

**Kaji daya gerak** atau **dinamik** ialah cabang mekanik yang mengkaji tindakan daya dan tork ke atas sesuatu jasad, dan kesannya ke atas gerakan jasad itu. Cabang mekanik ini banyak digunakan dalam aplikasi kejuruteraan seperti gegaran struktur bangunan disebabkan oleh gempa bumi, dan penentuan trajektori peluru berpandu.

## Prinsip
Secara umumnya, pengkaji bidang dinamik meneliti bagaimana sebuah sistem fizikal berubah dalam tempoh tertentu, dan apakah punca perubahan itu. Isaac Newton telah mengformulasikan hukum-hukum asas gerakan fizikal yang menentukan dinamik sesebuah sistem. Dengan mengkaji hukum-hukum ini, dinamik sebuah sistem dapat difahami.

## Dinamik Lelurus dan Dinamik Berputar
Terdapat dua kategori pengkajian dinamik, iaitu pengkajian dinamik lelurus dan pengkajian dinamik berputar. Dinamik lelurus menyentuh tentang pergerakan jasad di dalam garis yang lurus dan unsur-unsur yang berkaitan dengannya seperti daya, jisim/sesaran inersia, halaju, pecutan dan momentum. Dinamik berputar menyentuh tentang pergerakan jasad di dalam putaran dan unsur-unsur  yang berkaitan dengannya seperti tork, momen inersia, sesaran sudut, halaju sudut, pecutan sudut dan momentum sudut. Selalunya sesebuah jasad bergerak di dalam kedua-dua dinamik ini.

## Ruang Dan Waktu
Apabila pengkaji menganalisa dinamik sesebuah sistem fizikal, ruang dan waktu adalah dua unsur penting yang perlu dititikberatkan. Ruang merujuk kepada sistem tiga dimensi di dalam alam ini. Unit asas bagi ruang ialah panjang, diukur di dalam meter (m) mengikut sistem antarabangsa. Terdapat juga unit panjang lain seperti kaki dan inci. Waktu merujuk kepada kitaran masa seperti siang dan malam. Waktu diukur di dalam saat, minit dan jam.

## Hukum-Hukum Gerakan Newton
Penganalisaan dinamik sebuah sistem fizikal perlu didasarkan di dalam hukum-hukum gerakan yang diformulasikan oleh Isaac Newton. Hukum-hukum tersebut adalah:
* Hukum gerakan Newton pertama: Apabila hasil tambah semua daya yang dikenakan ke atas sesuata jasad itu bersamaan dengan sifar, maka halaju jasad itu adalah tetap atau jasad itu statik.
* Hukum gerakan Newton kedua: Apabila hasil tambah semua daya yang dikenakan ke atas sesuatu jasad itu tidak sifar, maka hasil tambah daya itu bersamaan dengan kadar perubahan momentum lelurus jasad itu.
* Hukum gerakan Newton ketiga: Daya yang dikenakan oleh sesebuah jasad ke atas jasad yang lain dibalas oleh jasad yang lain dengan magnitud yang sama tetapi arah yang bertentangan.

## Hal-hal Yang Berkaitan Dengan Dinamik

* Inersia
* Jisim
* Hukum gerakan Newton pertama
* Hukum gerakan Newton kedua
* Hukum gerakan Newton ketiga
* Momentum
* Impuls
* Graviti
* Berat
* Keseimbangan daya
* Daya paduan
* Kerja
* Tenaga
* tenaga keupayaan
* Tenaga kinetik
* Prinsip keabadian tenaga
Inersia

**Inersia** ( serapan bahasa Latin *inertia* terbitan kata *iners* "kelambat-lambatan; kelembaman; kelembikan; kemalasan"), **kelembaman**, **kelengaian** atau **sifatekun** ( lakuran kata  *sifat tekun*) ialah sifat semula jadi suatu objek yang cenderung menentang sebarang perubahan kepada keadaan atau bentuk asalnya sama ada dalam keadaan pegun ataupun dalam keadaan bergerak.

Isaac Newton dalam buku ''Philosophiae Naturalis Principia Mathematica'' mentakrifkan inersia sebagai suatu daya semulajadi (*vis insita*) di mana daya tersebut:Contoh keadaan inersia:
* Apabila buku di tengah satu longgok tersusun ke atas disentap , buku yang lain di atasnya akan terjatuh ke bawah. Pada awalnya buku-buku tersebut adalah pegun.Inersianya menentang perubahan dalam keadaan pegun, maka apabila buku di tengah disentap, buku-buku di atas tidak tertarik bersama-sama.
## Lihat juga
*

* Neraca inersia

## Rujukan
Neraca inersia

**Neraca inersia** merupakan satu alat yang boleh digunakan untuk menentukan hubung kait antara jisim dengan inersia.
Hukum Newton Pertama

**Hukum gerakan Newton pertama** yang ditemui oleh Sir Isaac Newton menyatakan mengenai sifat inersia sesuatu objek. Hukum gerakan Newton pertama menyatakan bahawa sesuatu objek akan kekal dalam keadaan asalnya, iaitu dalam keadaan pegun atau dalam keadaan halaju seragam jika tiada daya luar bertindak ke atas objek itu.

Sesuatu objek yang pegun akan tetap pegun. Oleh itu, untuk mengerakkan objek yang pegun itu, satu daya dari luar diperlukan.

Sesuatu objek yang bergerak dengan halaju seragam akan tetap bergerak dengan halaju seragam sepanjang garis lurus.Untuk mengubah keadaan itu, daya luar mesti ditindakkan ke atas objek itu.

## Lihat Juga

* Hukum gerakan Newton kedua
* Hukum gerakan Newton ketiga
Hukum Newton Kedua

**Hukum gerakan Newton kedua** menyatakan bahawa kadar perubahan momentum adalah berkadar terus dengan daya paduan yang bertindak ke atas objek itu pada arah yang sama dengan arah tindakan itu.

\vec{F} = m(\vec{v}-\vec{u})/t
iaitu F = daya paduan; m = jisim objek di bawah pengaruh daya paduan F; v = halaju akhir objek; u = halaju awal objek; t = masa.

Disebabkan pecutan objek diberi oleh \vec{a} = (\vec{v}-\vec{u})/t, Hukum gerakan Newton kedua lebih terkenal dengan formula \vec{F} = m.\vec{a}. Ini bermakna, semua objek berjisim tetap di bawah suatu pengaruh daya paduan F bukan sifar akan mengalami pecutan. Justeru, Hukum gerakan Newton kedua ini juga dikenali sebagai hukum pecutan.

## Lihat Juga

* Hukum gerakan Newton pertama
* Hukum gerakan Newton ketiga
Hukum Newton Ketiga

**Hukum gerakan Newton ketiga** menyatakan bahawa untuk setiap daya tindakan , terdapat satu daya tindak balas yang mempunyai magnitud sama dan bertindak pada arah yang bertentangan.

Contoh:

* Apabila seseorang berjalan, tapak kakinya menolak ke lantai ke belakang. Lantai menolak tapak kaki orang itu ke hadapan dengan magnitud daya yang sama.
* Sebuah buku diletakkan di atas permukaan meja. Berat buku itu bertindak ke atas meja. Meja itu bertindak balas dengan daya yang sama magnitud tetapi pada arah yang bertentangan iaitu ke atas.

## Lihat Juga
*Hukum Newton Pertama
*Hukum Newton Kedua
Impuls (fizik)

Impuls ditakrifkan sebagai perubahan momentum.

Selain itu, hasil darab daya, F dengan masa tindakkannya juga dikenali sebagai impuls suatu daya.

## Daya Impuls

Daya impuls ditakrifkan sebagai kadar perubahan momentum terhadap masa tindakan yang singkat.

## Lihat juga
* Graviti
Keseimbangan daya

**Keseimbangan daya** berlaku jika daya paduan adalah sifar apabila beberapa daya bertindak ke atas sesuatu objek. 

Apabila keseimbangan daya dicapai, iaitu tiada daya bersih bertindak kepada objek itu, objek itu sama ada dalam keadaan:
* pegun
* bergerak dengan halaju seragam.

## Lihat Juga
* Daya paduan
Daya paduan

**Daya paduan** ialah daya tunggal yang dihasilkan oleh hasil tambah secara vektor dua atau lebih daya yang bertindak ke atas satu objek.

Paduan daya dapat dikaji melalui kaedah segi empat selari.

## Lihat juga
* Prinsip leraian daya
* Keseimbangan daya
Prinsip leraian daya

**Leraian daya** ialah satu proses di mana satu daya tunggal boleh diuraikan kepada dua komponen.Proses ini merupakan songsangan kepada prinsip paduan daya.

Biasanya satu daya dileraikan kepada dua komponen yang saling berserenjang.

Prinsip ini dapat dikaji dalam masalah:
* takal
* lif
* satah condong
Kerja

**Kerja** boleh merujuk kepada:

Kerja manusia:
* Pekerjaan
* Kerja manual
* Kerja rumah

Dalam fizik:
* Kerja (fizik)
* Kerja (termodinamik)
* Tenaga
* Kuasa
Berat

**Berat** suatu objek ialah ukuran daya tarikan graviti ke atas objek itu. Ia berbeza dengan jisim.

## Berat dan jisim
Dalam penggunaan saintik moden, jisim merupakan sifat intrinsic bahan, manakala berat merupakan *daya* akibat tindakan graviti ke atas bahan tersebut. Walau bagaimanapun, perbezaan ini agak bau dijelaskan, dan dalam penggunaan seharian, orang ramai menggunakan berat walaupun yang dimaksudkan adalah jisim. lagipun, pecutan graviti adalah lebih kurang sama sahaja di mana-mana di permukaan bumi.

Jika jisim suatu objek ialah *m*, dan pecutan graviti adalah *g*, maka berat W=mg.
Unit bagi berat ialah Newton (N = kgm/s²) dan berat merupakan suatu kuantiti vektor.
Berat adalah unit asas.
Kuasa

**Kuasa** boleh merujuk kepada:

Dalam sains, teknologi dan matematik:
* Kuasa (fizik)
* Kuasa elektrik
* Kuasa (matematik)

Dalam sains sosial:
* Kuasa
* Kuasa monopoli
Masjid Bagan Dalam

**Masjid Bagan Dalam** merupakan sebuah masjid di Daerah Butterworth, Pulau Pinang. Negeri Pulau Pinang terbahagi kepada enam daerah pentadbiran agama.
Masjid Bagan Jermal, Butterworth

**Masjid Bagan Jermal** (Butterworth) merupakan sebuah masjid di Daerah Butterworth, Pulau Pinang. Negeri Pulau Pinang terbahagi kepada enam daerah pentadbiran agama.
Kawasan tersuci dalam Islam

**Kawasan tersuci dalam Islam** ada tiga iaitu Kaabah dalam Masjid al-Haram di Mekah yang dikira sebagai tempat paling suci, diikuti Masjid Nabawi di Madinah, dan Masjid al-Aqsa di Baitulmaqdis. Ketiga-tiga kawasan tersuci ini disebut secara langsung dalam al-Quran.

Di samping itu, bagi pengikut Syiah, selepas ketiga-tiga kawasan tersebut, terdapat beberapa lagi kawasan yang dianggap suci seperti Masjid Imam Ali di Najaf, Makam Imam Husain di Karbala, Makam Fatimah di Qom. 

Terdapat beberapa lagi kawasan suci yang terdapat di Mekah di kawasan Muslim mengerjakan ibadah Haji seperti Bukit Arafah dan Muzdalifah.

## Rujukan
Sultan Alauddin Riayat Shah II

**Sultan Alauddin Riayat Shah II ibni Sultan Mahmud Shah** ( ; 1513 – 1564) ialah Sultan Johor pertama dari tahun 1528 hingga tahun 1564.

## Latar belakang
Nama asal baginda ialah Raja Ali dan baginda juga dikenali dengan nama "Raja Alauddin". Baginda dilahirkan pada tahun 1513 di Kopak. Baginda merupakan anakanda kepada Sultan Melaka terakhir, Sultan Mahmud Shah dan Tun Fatimah binti Bendahara Tun Mutahir. Baginda menggunakan gelaran Sultan Alauddin Riayat Shah II dan memerintah Kesultanan Johor Lama dari tahun 1528 hingga tahun 1564.
 
Baginda telah pergi ke Pahang menemui Sultan Pahang ke-5, Sultan Mahmud Shah ibni Sultan Muhammad Shah. Baginda telah berkahwin dengan Puteri Kesuma Dewi yang merupakan anakanda kepada Sultan Pahang ke-4, Sultan Mansur Shah ibni Almarhum Sultan Abdul Jamil Shah. Tempat pertama yang diterokai oleh baginda dan dijadikan pusat pemerintahan Kesultanan Johor Lama ialah Pekan Tua atau Pasir Raja (kini Kampung Sungai Telor).

Pada tahun 1535, seramai 400 askar Portugis yang diketuai oleh Estêvão da Gama telah menyerang Johor. Baginda telah melarikan diri ke hulu iaitu Rebat, Sayong dan memindahkan pusat pemerintahannya di sana. Salah seorang pembesar baginda iaitu Seri Nara Diraja kemudiannya meninggal dunia di Sayong dan beliau digelar "Datuk Nisan Besar".

Susulan peristiwa itu, Sultan Pahang ke-6, Sultan Muzaffar Shah ibni Sultan Mahmud Shah telah datang ke Sayong. Walau bagaimanapun, pada tahun 1536, Estêvão da Gama telah menyerang Pekan Tua kerana adiknya Paulo Da Gamma dan 30 orang Portugis telah dibunuh oleh orang Melayu. Justeru itu, satu perdamaian telah dimeterai antara kedua-dua belah pihak. Setelah itu, Sultan Alauddin Riayat Shah II kemudiannya berpindah ke Tanjung Batu yang terletak di tepi Sungai Johor dan di sanalah baginda telah membina sebuah kota yang dibina daripada susunan batu dan kemudiannya ditambah pula dengan tanah. Dengan terbinanya kota tersebut, Johor menjadi sebuah negeri yang kuat hingga dapat mematahkan serangan Aceh beberapa kali.

Baginda telah pergi ke Aru untuk membantu Ratu Aru bagi menghadapi ancaman Aceh. Pada tahun 1564, Sultan Aceh, Sultan Alauddin al-Qahhar telah menawan Aru dan manghalau orang-orang Johor. Kemudian, Aceh telah menyerang Johor Lama dari Aru. Sultan Alauddin Riayat Shah II telah ditawan dan dibawa ke Aceh dan baginda mangkat di sana kerana sakit dan dengan itu baginda digelar "Marhum Syahid di Aceh".

## Rujukan
* 
* 
* 

## Nota kaki

## Lihat juga
* Sejarah Johor
* Kesultanan Lingga-Riau
* Sejarah Singapura
* Sultan Johor

## Pautan luar
* http://www.johordt.gov.my/pdkotatinggi/pelancongan.php?scr=pelancongan_sejarahsultan 
* http://www.4dw.net/royalark/Malaysia/malacca2.htm
Sultan Abdul Jalil Shah I

**Sultan Abdul Jalil Riayat Shah I ibni Sultan Ali Jalla Abdul Jalil Shah II** ( ; 1562 – 1571) ialah Sultan Johor ke-3 dari tahun 1570 hingga tahun 1571. 

## Latar belakang
Nama asal baginda ialah Raja Abdul Jalil dan baginda merupakan anakanda kepada Sultan Ali Jalla Abdul Jalil Shah II, yang sebelum ini menjadi Raja Kelantan dari tahun 1565 hingga tahun 1570, dan Raja Fatimah binti Sultan Alauddin Riayat Shah II. Baginda juga merupakan cucunda kepada Sultan Johor pertama, Sultan Alauddin Riayat Shah II dan anakanda saudara kepada Sultan Johor ke-2, Sultan Muzaffar Shah II.

Melalui wasiat Sultan Muzaffar Shah II, Raja Abdul Jalil ditabalkan sebagai Sultan Johor yang bergelar Sultan Abdul Jalil Shah I ketika baginda berusia 8 tahun. Memandangkan baginda masih seorang kanak-kanak, pemerintahan Kesultanan Johor Lama dijalankan oleh ayahandanya. Namun, baginda mangkat mengejut pada tahun 1571 kerana dipercayai diracun dan baginda dikebumikan di Seluyut. Baginda kemudian digantikan oleh ayahandanya sebagai Sultan Johor ke-4 atas permintaan bondanya kepada para pembesar Kesultanan Johor Lama.

## Rujukan
* 
* 
* 

## Nota kaki

## Pautan luar
* http://www.johordt.gov.my/pdkotatinggi/pelancongan.php?scr=pelancongan_sejarahsultan 
* http://www.4dw.net/royalark/Malaysia/malacca2.htm
Sultan Muzaffar Shah II (Johor)

**Sultan Muzaffar Shah II ibni Sultan Alauddin Riayat Shah II** ( ; 1546 – 1570) ialah Sultan Johor ke-2 dari tahun 1564 hingga tahun 1570.

## Latar belakang

Nama asal baginda ialah Raja Muzaffar dan baginda juga dikenali dengan nama "Radin Bahar". Baginda seterusnya bergelar Sultan Muzaffar Shah II apabila baginda menaiki takhta sebagai Sultan Johor ke-2 pada tahun 1564. Baginda merupakan anakanda kepada Sultan Alauddin Riayat Shah II.

Sultan Muzaffar Shah II bersemayam di Tanjung Batu dan kemudian baginda telah berpindah dan bersemayam di Kota Seluyut dan menjadikan kota tersebut sebagai pusat pemerintahan Kesultanan Johor Lama pada tahun 1565. Dan di kota tersebut jugalah Tun Muhammad atau lebih dikenali dengan nama Tun Sri Lanang iaitu pengarang buku Sejarah Melayu dilahirkan. Istana Sultan Muzaffar Shah II dibina di atas bukit Seluyut yang tingginya kira-kira 204 kaki yang bertujuan untuk mengawasi pergerakan kapal di Sungai Johor. Sewaktu pemerintahan baginda, baginda tidak suka Johor tunduk kepada Aceh. Pada tahun 1568, baginda telah menghantar tentera untuk membantu Portugis sekali gus mengundang kemarahan Aceh.

Pada tahun 1570, baginda mangkat di Seluyut dan baginda kemudian digelar "Marhum Mangkat di Seluyut". Melalui wasiat baginda, anakanda saudara baginda iaitu Sultan Abdul Jalil Shah I ditabalkan sebagai Sultan Johor ke-3.

## Rujukan
* 
* 
* 

## Nota kaki

## Lihat juga
* Sejarah Johor
* Kesultanan Lingga-Riau
* Sejarah Singapura
* Sultan Johor

## Pautan luar
* Sejarah Sultan 
* Malacca-Johor Genealogy
Sultan Abdullah Ma'ayat Shah

**Sultan Abdullah Ma'ayat Shah ibni Sultan Muzaffar Shah II** ( ; 1571 – 1623) ialah Sultan Johor ke-6 dari tahun 1615 hingga tahun 1623. 

## Latar belakang

Sebelum baginda menjadi Sultan Johor, baginda dikenali dengan nama "Raja Abdullah", "Sayyid Abu Bakar" ,"Raja Bongsu", "Raja di Hilir", "Yang Dipertuan di Hilir" dan "Raja Seberang". Seorang Laksamana Belanda yang bernama Cornelis Matelief de Jonge menggambarkan Kota Seberang sebagai kawasan pegangan (*personal fiefdom*) baginda dan baginda berkuasa ke atas sebuah petempatan yang terletak di seberang Sungai Johor dari Batu Sawar yang merupakan pusat pemerintahan Kesultanan Johor Lama pada ketika itu.

Baginda merupakan anakanda Sultan Johor ke-2, Sultan Muzaffar Shah II dan diangkat oleh Sultan Aceh, Sultan Iskandar Muda menjadi Sultan Johor ke-6 untuk menggantikan Sultan Johor ke-5, Sultan Alauddin Riayat Shah III yang dihukum bunuh oleh Sultan Iskandar Muda apabila Aceh menewaskan Johor pada tahun 1615.

## Peranan semasa pemerintahan Sultan Alauddin Riayat Shah III

Semasa pemerintahan Sultan Alauddin Riayat Shah III, Raja Abdullah dipertanggungjawabkan untuk menguruskan pemerintahan Kesultanan Johor Lama. Raja Abdullah mendirikan kota kediamannya di Pengkalan Raya, Batu Sawar. Baginda memainkan peranan penting dalam mewujudkan persahabatan dengan Belanda pada tahun 1602. Baginda juga mempengaruhi Sultan Alauddin Riayat Shah III supaya tidak mematuhi amaran Portugis untuk memutuskan hubungan dengan Belanda. Baginda datang ke kapal Belanda di Melaka dan meminta bantuan daripada Belanda untuk berperang dengan Aceh. Pada tahun 1613, Aceh di bawah pemerintahan Sultan Iskandar Muda menyerang dan mengalahkan Johor. Raja Abdullah ditawan bersama-sama Sultan Alauddin Riayat Shah III dan dibawa ke Aceh. Di Aceh, Raja Abdullah telah dikahwinkan dengan adinda Sultan Iskandar Muda. Kemudian, Raja Abdullah dihantar pulang ke Johor dengan diiringi oleh pasukan Aceh. Pada tahun 1615, baginda diangkat menjadi Sultan Johor ke-6 dengan gelaran Sultan Abdullah Ma'ayat Shah.

## Sebagai Sultan Johor

Pada tahun 1618, Sultan Abdullah Ma'ayat Shah berpindah ke Daik, Kepulauan Lingga dengan meminta bantuan daripada Belanda dan Orang Laut untuk melawan Aceh. Kemudian, baginda menceraikan isterinya yang juga adinda Sultan Aceh, Sultan Iskandar Muda. Kejadian ini menyebabkan Sultan Iskandar Muda murka kerana adindanya diceraikan oleh Sultan Abdullah Ma'ayat Shah. Sultan Iskandar Muda memerintahkan pasukannya untuk menghancurkan Batu Sawar, pusat pemerintahan Kesultanan Johor Lama pada ketika itu dan menyerang Pulau Lingga untuk memburu Raja Bujang, yang merupakan putera Sultan Alauddin Riayat Shah III, pada tahun 1623. Sultan Abdullah Ma'ayat Shah melarikan diri bersama-sama Raja Bujang ke Pulau Tambelan. Sultan Abdullah Ma'ayat Shah mangkat di Pulau Tambelan dan baginda kemudian digelar "Marhum Pulau Tambelan".

## Rujukan
* 
* 
* 

## Nota kaki

## Lihat juga
* Sejarah Johor
* Kesultanan Lingga-Riau
* Sejarah Singapura
* Sultan Johor

## Pautan luar
* http://www.johordt.gov.my/pdkotatinggi/pelancongan.php?scr=pelancongan_sejarahsultan
Sultan Ibrahim Shah

**Sultan Ibrahim Shah** boleh merujuk kepada:

# Sultan Ibrahim Shah, Kelantan]] 
# Sultan Ibrahim Shah, Selangor
# Sultan Ibrahim Shah, Johor
# Sultan Ibrahim Shah, Kedah

## Lihat juga

* Sultan Ibrahim
Sultan Sulaiman Badrul Alam Shah

**Sultan Sulaiman Badrul Alam Shah ibni Sultan Abdul Jalil Riayat Shah IV** ( ; 11 November 1699 – 20 Ogos 1760) ialah Sultan Johor ke-12 dan Sultan Pahang ke-19 (Sultan Johor-Pahang ke-6) dari tahun 1722 hingga tahun 1760. 

## Latar belakang
Raja Sulaiman merupakan anakanda kepada Sultan Abdul Jalil Riayat Shah IV yang merupakan Sultan Johor ke-10 dan Sultan Johor pertama daripada Wangsa Bendahara Johor. Selepas kemangkatan Sultan Abdul Jalil Riayat Shah lV, Raja Sulaiman telah mengundang Opu Bugis Daeng Lima Bersaudara yang diketuai oleh Daeng Parani untuk datang ke Johor bagi membantu baginda untuk melawan Sultan Johor ke-11, Sultan Abdul Jalil Rahmat Shah atau lebih dikenali sebagai "Raja Kechil". Sebelum Opu Bugis Daeng Lima Bersaudara menyatakan persetujuan untuk membantu Raja Sulaiman, kedua-dua belah pihak telah membuat perjanjian di mana mereka bersetuju bahawa sekiranya Raja Sulaiman berjaya mengalahkan Sultan Abdul Jalil Rahmat Shah, maka salah seorang daripada Opu Bugis Daeng Lima Bersaudara akan dilantik sebagai Yang Dipertuan Muda Riau, nasihat Yang Dipertuan Muda Riau perlu sentiasa diikuti oleh Sultan Johor dan jawatan Yang Dipertuan Muda Riau dikhaskan untuk waris Opu Bugis Daeng Lima Bersaudara sahaja.

## Pemerintahan
Selepas Raja Sulaiman berjaya mengalahkan Sultan Abdul Jalil Rahmat Shah dengan bantuan daripada Opu Bugis Daeng Lima Bersaudara, maka pada tahun 1722, Daeng Marewah telah dipilih oleh Opu Bugis Daeng Lima Bersaudara untuk memegang jawatan sebagai Yang Dipertuan Muda Riau pertama. Selepas itu, Opu Bugis Daeng Lima Bersaudara menabalkan Raja Sulaiman sebagai Sultan Johor ke-12 dengan gelaran Sultan Sulaiman Badrul Alam Shah.

Selepas diusir dari Johor dan pulang ke Siak, Sultan Abdul Jalil Rahmat Shah telah melakukan perluasan wilayah Kesultanan Siak yang bermula dengan Rokan dan kemudiannya membangunkan pertahanan armada laut di Bentan. 

Sultan Abdul Jalil Rahmat Shah mangkat pada tahun 1746 dan dimakamkan di Buantan manakala Sultan Sulaiman Badrul Alam Shah mangkat pada 20 Ogos 1760 di Kepulauan Riau dan baginda digelar "Marhum Batangan".

## Rujukan

*
Sultan Abdul Jalil Muazzam Shah

**Sultan Abdul Jalil Muazzam Shah V ibni Sultan Sulaiman Badrul Alam Shah** ( ; 11 Mac 1738 – 29 Januari 1761) ialah Sultan Johor ke-13 dan Sultan Pahang ke-20 (Sultan Johor-Pahang ke-7) dari tahun 1760 hingga tahun 1761. 

## Latar belakang

Raja Abdul Jalil merupakan anakanda Sultan Sulaiman Badrul Alam Shah dan Inche Che’ Puan Perak. Baginda diputerakan pada tahun 1738 dan mempunyai ramai adik-beradik berlainan bonda. Baginda amat dikenali dengan gelaran "Raja di Baroh" dan baginda dikatakan menetap di Kuala Selangor. Baginda berkahwin dengan Tengku Puteh binti Yang Dipertuan Muda Daeng Chelak daripada suku Bugis dan hasil perkahwinan ini, baginda dikurniakan dua orang putera iaitu Raja Ahmad dan Raja Mahmud dan kemudian kedua-dua anakanda baginda menjadi Sultan Johor. Baginda juga berkait rapat dengan konflik daerah-daerah orang Minangkabau di Rembau, Johol, Sungai Ujong dan Jelebu. Daerah-daerah tersebut didapati tidak lagi mahu bernaung di bawah kekuasaan Kesultanan Johor Lama dan akhirnya dimerdekakan. Baginda mangkat pada 29 Januari 1761 dan dimakamkan di Batangan, Kepulauan Riau berhampiran makam ayahandanya.

## Rujukan
Sultan Ahmad Riayat Shah

**Sultan Ahmad Riayat Shah ibni Sultan Abdul Jalil Muazzam Shah V** ( ; 1752 – 1761) ialah Sultan Johor ke-14 dan Sultan Pahang ke-21 (Sultan Johor-Pahang ke-8) dari tahun 1761 hingga tahun 1761.

## Latar belakang
Pada usia yang sangat muda iaitu 9 tahun, baginda diangkat menjadi Sultan Johor ke-14 pada tahun 1761 untuk menggantikan ayahandanya, Sultan Abdul Jalil Muazzam Shah V yang mangkat pada usia muda iaitu 22 tahun. Memandangkan baginda masih seorang kanak-kanak, kuasa pemerintahannya dipegang dan dijalankan oleh Yang Dipertuan Muda Riau ke-3, Daeng Kemboja.

Pada tahun 1761, pegawai Belanda dari Melaka datang untuk menuntut wang ganti rugi perang sebagaimana yang dijanjikan oleh nendanya, Sultan Sulaiman Badrul Alam Shah. Yang Dipertuan Muda Daeng Kemboja sanggup untuk membayar ganti rugi tersebut dan ini mengukuhkan lagi kuasa beliau. Pada tahun yang sama, Sultan Ahmad Riayat Shah mangkat di Bulang, Kepulauan Riau pada usia 9 tahun kerana dipercayai diracun.

## Lihat juga
* Sejarah Johor
* Kesultanan Lingga-Riau
* Sejarah Singapura
* Sultan Johor
Kampung Ekor Bota

**Kampung Ekor Bota** terletak di sebelah kiri Sungai Perak. Berhampiran ialah Kampung Bota Kiri dalam mukim Bota daerah Perak Tengah. Satu kilometer dari Bota Kanan dan 15 kilometer dari Sri Iskandar.

Nama asal kampung  ini  ialah "Kampung  Biok".

### Penduduk
Jumlah penduduk kampung adalah lebih daripada 1,000 orang. Sumber ekonomi kampung ini bergantung kepada sektor pertanian seperti kebun pisang, tanaman sawah padi dan juga pembuatan atap rumbia.
Kampung Kubang Chandung

**Kampung Kubang Chandung** merupakan sebuah kampung yang terletak di Bota, dalam Negeri Perak, iaitu sebuah negeri di Malaysia.
 
**Kampung Kubang Chandung** dalam mukim Bota daerah Perak Tengah terletak di sebelah kanan Sungai Perak.

Asal sejarah kampung ini bermula dengan paya. Penduduk kampung terpaksa mengharungi satu paya untuk pergi ke tanah tanaman mereka. Oleh sebab kesusahan untuk mengharungi paya tersebut, satu titi dibina untuk ke seberang. Ketika dalam pembinaan, chandung yang diguna untuk membina titi terjatuh ke dalam paya. Chandung tersebut dijumpai 2 tahun selepas pembinaan titi itu dan kampung tersebut dinamakan Kampung. Kubang Chandung.

## Lokasi
Terletak 1 km dari Bota kanan

## Penduduk
Ada seramai 1195 orang penduduk mengikut perangkaan sehingga tahun 1999. Kesemua penduduknya terdiri daripada Melayu dan mempunyai lebih daripada 1000 rumah.
 
Sumber pendapatan penduduk kampung datang daripada industri pertanian seperti koko, pisang, kelapa sawit, padi dan getah. Selain itu, terdapat juga pekerja kilang dan segelintir yang berniaga kedai runcit.
 
 
## Kemudahan asas
### Pendidikan
#
 
### Tempat beribadat
#
 
## Poskod
Poskod yang digunakan di Kampung Kubang Chandung, Bota, Negeri Perak ialah 32600.
 
 
## Rujukan
  
 
## Pautan luar
* Lokasi '''Kampung Kubang Chandung''' di Peta Google
Paulus Wei

**Paulus Wei** (1877-1919; bahasa Cina: 魏保羅) merupakan pengasas Gereja Jesus Benar. Beliau menjadi seorang mubaligh Adventis Hari Ketujuh selepas disembuh daripada penyakit yang amat teruk dan yang tidak dapat diubati doktor-doktor.

Dilahirkan di Hebei, China, Paulus adalah seorang usahawan pakaian serta ahli Persatuan Mubaligh London di China. Selepas jatuh sakit yang amat teruk, Paulus berjumpa dengan ramai doktor, akan tetapi tidak dapat satu doktor yang dapat menyembuhkannya. Sewaktu Sheng-Min Xin (新聖民), seorang pegawai gereja daripada "Misi Kepercayaan Hhawariun", meletakkan tangan ke atas tubuhnya, penyakitnya terus hilang secara luar biasa. Oleh sebab itu, Paulus bermula menyelidiki ajaran Adventis Hari Ketujuh dan kemudiannya menjadi penganutnya.

Pada suatu hari ketika berdoa di sebuah gereja di Beijing, Paulus menerima pembaptisan Roh Kudus dan bermula bertutur dalam bahasa lidah dalam keadaan bersawai. Pada tahun 1917, di bawah bimbingan Roh Kudus, Paulus dibawa ke sebatang sungai yang besar di mana beliau melutut dan berdoa. Tiba-tiba, suara yang jelas dan lantang menyuruhnya, "Engkau kena dibaptiskan dengan muka menghadapi ke bawah". Paulus mengikut arahan dengan sewajarnya dan berasa jiwanya dibersih.

Paulus memutuskan berbakti kepada Tuhan. Selepas berpuasa 39 hari, Roh Kudus memaklumkannya bahawa gereja yang baru-baru ditubuhkan harus digelar "Gereja Jesus Benar" (真耶穌教會) dan bukannya "Gereja Reformasi Bagi Segala Negara" (更正萬國教會). Tujuan-tujuan gereja ini adalah untuk membetulkan segala kesalahan yang telah dibuat oleh mazhab Kristian yang lain serta mencapai kesempurnaan.

Selepas mematuhi arahan Tuhan dan berkhutbah selama dua tahun, Paulus meninggal secara damai dan dikebumikan di kampung halamannya. Isaac Wei, anak lelakinya, meneruskan kerja mubaligh di China Utara.
Samarahan, Sarawak

**Bahagian Samarahan** ialah satu daripada 12 bahagian yang terdapat di Wilayah Sarawak, Malaysia. Ia memiliki keluasan sebanyak  4,967.45 kilometer persegi. Secara rasmi, Bahagian Samarahan dipecahkan kepada empat buah daerah iaitu Simunjan, Kota Samarahan, Daerah Sebuyau, dan Daerah Asajaya. Terdapat juga sebuah daerah kecil iaitu daerah kecil Daerah Kecil Sadong Jaya yang masih boleh dikira sebagai sebahagian daripada kawasan daerah Asajaya.

## Sejarah
Sebelum kewujudan Bahagian Samarahan, kawasan ini dahulunya merupakan sebuah kawasan daerah kecil yang dikenali sebagai "Daerah Kecil Muara Tuang". Dan ketika itu juga kawasan Muara Tuang merupakan kawasan yang terletak di bawah pengurusan pentadbiran Daerah Kuching.

Pada tahun 1983, daerah kecil Muara Tuang telah dinaikkan taraf menjadi sebuah kawasan daerah penuh dan telah dinamakan sebagai Daerah Samarahan. Walau bagaimanapun, pada tahun 1987, Daerah Samarahan telah pun dinaikkan taraf sepenuhnya menjadi bahagian yang kelapan Wilayah Sarawak, dengan penambahan Daerah Serian, Daerah Simunjan dan Daerah Asajaya sehingga membentuk sebuah bahagian wilayah baharu yang dinamakan sebagai Bahagian Samarahan.

Namun demikian, pada 1 Oktober 2015, Kerajaan Sarawak akhirnya memutuskan untuk memisahkan kawasan Daerah Serian daripada kawasan bahagian Samarahan.

## Demografi
 **Populasi penduduk** 

 **Jumlah populasi penduduk di Bahagian Samarahan** 

( * ) *Kawasan Sejingkat dahulunya adalah sebahagian kawasan di bawah [[Daerah Kuching]]. Kini kawasan Sejingkat disatukan di bawah [[Daerah Samarahan]].*

## Pentadbiran

Daerah-daerah dan daerah kecil di Bahagian Samarahan keseluruhan terdapat lima. Setiap daerah dan daerah kecil dipecahkan kepada beberapa kampung atau kawasan dan mempunyai pihak berkuasa tempatan tersendiri. Sebelum ini, Daerah Serian terletak di Bahagian Samarahan, tetapi sejak 1 Oktober 2015, Daerah Serian dipisahkan sepenuhnya daripada Bahagian Samarahan dan membentuk bahagian tersendiri, Bahagian Serian yang merangkumi Serian, Tebedu dan Siburan. Jadual dibawah menunjukkan senarai daerah-daerah dan daerah kecil yang dibawah pentadbiran Bahagian Samarahan.

## Rujukan


## Lihat Juga
* Bandar Samarahan (Kota Samarahan)

## Pautan luar
* . Dicapai pada 22 Jun 2021.
Saka haiwan

**Saka haiwan** dalam budaya Melayu, merupakan orang yang mengamalkan ilmu yang mendampingkan diri dengan jin haiwan bagi tujuan melindung diri ataupun mengawal haiwan tersebut. Sebagai contoh, orang yang mengamal saka buaya mampu mengawal buaya, dan orang yang mengawal saka ular mampu mengawal ular.

#### Kaedah
Saka haiwan biasanya memerlukan mereka yang ingin mendampingi jin  haiwan mengambil bahagian badan tertentu haiwan tersebut. Bahagian badan itu akan dipuja sehingga pengamalnya mendapat alamat bahawa jin haiwan tersebut telah bersatu dengannya. Pengamal tersebut biasanya perlu mematuhi beberapa syarat dan pantang larang yang dikenakan oleh jin yang didampinginya.

#### Keburukan
Walaupun pengamal dapat mengawal haiwan dengan bantuan jin haiwan itu, terdapatnya beberapa keburukan seperti berikut:
* Pengamal ilmu sihir adalah dianggap syirik menurut agama Islam.
* Pengamal sukar mati sekiranya saka tersebut perlu tidak dibuang.
* Pengamal mungkin diserang sakanya sendiri sekiranya terlanggar pantang.
* Saka itu mungkin meresap dan menyusahkan keturunan pengamal sekiranya tidak diwarisi dengan betul.

#### Jenis Saka Haiwan
* Saka Harimau
Masjid Batu Maung

**Masjid Batu Maung** merupakan sebuah masjid di Daerah Barat Daya, Pulau Pinang. Negeri Pulau Pinang terbahagi kepada enam daerah pentadbiran agama.
Pesawat pejuang berat

**Pejuang berat** adalah pesawat pejuang direka bagi membawa muatan senjata lebih berat atau beroperasi pada jarak yang lebih jauh. Untuk mencapai prestasi yang boleh diterima dan memenuhi semua keperluan, kebanyakan pejuang berat mempunyai reka bentuk enjin berkembar.

Pejuang berat enjin berkembar merupakan kelas reka bentuk utama semasa tempoh Perang Dunia II Ketika prestasi enjin pesawat meningkat dengan banyaknya semasa awal perperangan, keupayaan pejuang berenjin tunggal mulai mencapai reka bentuk enjin berkembar yang lebih besar dan lebih sukar dikendali. Kebanyakan pejuang berat awal perang ditukar guna sebagai pejuang malam dan pemusnah pengebom.

Kebanyakan rekabentuk pejuang berat diubah-suai daripada pengebom awal. Salah satu pejuang berat yang paling berjaya merupakan Bristol Beaufighter, yang menggunakan sebahagian besar pengebom torpedo Beaufort yang awal. Dilengkapi dengan tujuh mesingan .303, empat meriam 20 mm, dan pelbagai bom dan roket, Beaufighter terbukti amat berkesan dalam peranan anti-kapal dan serangan darat di Pasifik dan di Eropah. Dengan tambahan radar, ia merupakan salah satu pejuang malam awal Tentera Udara Diraja. Sama juga, pengebom pantas de Havilland Mosquito kemudiannya digunakan bagi tugas pejuang siang dan malam.

Reka bentuk pejuang berat utama yang lain merupakan Messerschmitt Bf 110, pejuang Jerman sebelum perang yang dianggap oleh Luftwaffe sebagai lebih penting berbanding pejuang enjin tunggal. Ia bertujuan bagi mengiring pesawat pengebom dalam misi jarak jauh, dan kemudiannya menggunakan kelebihan kepantasannya bagi mengatasi keupayaan pesawat pesawat pemintas melawannya. Sebenarnya, 110 hanya berjaya dalam misi ini untuk tempoh yang pendek, amat berjaya menandingi Hawker Hurricane semasa Pertempuran Perancis. Bagaimanapun kemudiannya ia jelas diatasi oleh Supermarine Spitfire yang dihadapinya semasa Pertempuran Britain. Me 210 dan Me 410 yang berikutnya dipertingkatkan kepada rekabentuk Bf 110, tetapi tidak pernah terbukti sebagai berguna. Bf 110, sebagaimana pejuang berat British, ditukarkan kepada peranan pejuang malam atau pemusnah pengebom di mana ia berkhidmat sehingga akhir perperangan.

Walaupun pelbagai reka bentuk pejuang moden boleh dikelaskan sebagai pejuang berat, secara umum istilah ini tidak lagi digunakan.