Senarai Tapak Warisan Dunia di Afrika

Pertubuhan Pendidikan, Sains dan Kebudayaan Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (UNESCO) telah menetapkan 147 Tapak Warisan Dunia di Afrika. Tapak-tapak ini terletak di 46 negara (juga dipanggil "negara pihak").

## Tapak Warisan Dunia Terpilih
Habsyah mendahului dengan sebelas tapak; diikuti oleh Afrika Selatan dengan sepuluh, Maghribi dan Tunisia menjadi rumah kepada sembilan tapak; kemudian Algeria, Mesir, Senegal dan Tanzania tujuh. Sembilan negara hanya mempunyai satu tapak setiap satu. Empat tapak dikongsi antara dua negara: Taman Maloti-Drakensberg (Lesotho dan Afrika Selatan), Rizab Alam Semula Jadi Ketat Gunung Nimba (Côte d'Ivoire dan Guinea), Bulatan Batu Senegambia (Gambia dan Senegal ), dan Mosi-oa-Tunya / Air Terjun Victoria (Zambia dan Zimbabwe). Dua tapak dikongsi antara tiga negara: Trinasional Sangha (Republik Afrika Tengah, Cameroon dan Congo) dan Kompleks W-Arly-Penjari (Benin, Burkina Faso dan Niger).

Tapak-tapak pertama di benua itu telah diberikan inskripsi pada tahun 1978, apabila Pulau Gorée Senegal dan Gereja Tarah Batu dan Taman Negara Simien di Ethiopia telah dipilih semasa senarai itu dimulakan. 

Sehingga September 2017, Somalia tidak mempunyai Tapak Warisan Dunia rasmi kerana kerajaan Somalia bukan ahli Konvensyen Warisan Dunia 1972. Namun, terdapat—sekurang-kurangnya—sekitar sepuluh tapak arkeologi di negara itu yang dipercayai mempunyai peluang untuk mempunyai status Warisan Dunia.

Setiap tahun, Jawatankuasa Warisan Dunia UNESCO boleh memasukkan tapak baharu dalam senarai atau menyahsenarai tapak yang tidak lagi memenuhi kriterianya. Terdapat sepuluh kriteria untuk dipilih: enam untuk warisan budaya (i–vi) dan empat untuk warisan semula jadi (vii–x). Sesetengah tapak, yang ditetapkan sebagai "tapak campuran", adalah kedua-dua warisan budaya dan semula jadi. Di Afrika, terdapat 91 tapak budaya, 50 semula jadi dan 6 tapak campuran.

Beberapa usaha telah dibuat untuk menambahkan bilangan tapak dan memelihara warisan tapak-tapak sedia ada di benua itu; contohnya, pada 5 Mei 2006, Dana Warisan Dunia Afrika telah dilancarkan oleh UNESCO untuk menyasarkan rantau Afrika Sub-Sahara. Ia berancang untuk melindungi tapak-tapak tersebut dengan menyediakan kakitangan untuk negara-negara pihak demi menyelenggara inventori-inventori nasional tapak yang sedia ada, serta "menyediakan dokumen pencalonan untuk dimasukkan ke dalam Senarai Warisan Dunia." Geran juga dipersiapkan untuk membantu "[pemuliharaan] dan pengurusan harta-harta warisan secara umumnya" dan memulihkan yang sedang terancam.

Kempen itu pada mulanya dibiayai oleh Afrika Selatan dengan AS$ 3.5 juta, dan setakat Mac 2011, telah mengumpul $4.7 juta dari pelbagai negara, dengan $4.1 juta lagi dalam bentuk aku cagar yang belum selesai. UNESCO juga telah cuba meningkatkan kesedaran tentang tapak-tapak asal manusia Afrika di Habsyah, dengan matlamat untuk memulihara dan melindungi kawasan tersebut daripada menjadi lebih terbengkalai dan rosak.

Jawatankuasa Warisan Dunia juga boleh menentukan jika satu-satu tapak itu terancam, bahawa mengalami "keadaan yang mengancam ciri-ciri yang mana harta itu telah tercatat dalam Senarai Warisan Dunia". Di samping Tapak-tapak Warisan Dunia yang lain, tapak dalam bahaya tertakluk kepada penilaian semula oleh pihak jawatankuasa setiap tahun dalam "sesi biasa" mereka. Afrika mempunyai 21 tapak dalam senarai bahaya, 14% daripada semua tapak di Afrika dan 40% daripada 52 tapak terancam di seluruh dunia. Libya mempunyai 5 tapak dalam senarai bahaya, yang kedua tertinggi daripada mana-mana negara di dunia.

Tapak-tapak di Afrika telah dilabelkan sedemikian kerana pelbagai sebab, seperti penebangan hutan dan pemburuan, perang saudara, ugutan terhadap kakitangan tanah rizab dan penyanderaan, projek-projek minyak dan gas serta perlombongan, kemerosotan biokepelbagaian, dan kerosakan struktur bangunan. Sepuluh tapak pernah diisytiharkan terancam tetapi telah hilang status itu; contohnya Kawasan Pemuliharaan Ngorongoro (1984–1989), Taman Negara Pergunungan Rwenzori (1999–2004), dan Tipasa (2002–2006). Taman Negara Garamba dan Timbuktu juga telah kehilangan status tersebut, pada tahun 1992 dan 2005, tetapi memperolehnya semula pada tahun 1996 dan 2012. Walaupun terdapat banyak tapak terancam dan isu yang berkisar mengenainya, Tapak-tapak Warisan Dunia Afrika tidak pernah dilucutkan gelarannya, yang hanya pernah berlaku tiga kali.

## Tapak Warisan Dunia

### Petunjuk
Senarai di bawah mengabaikan takrifan geopolitik UNESCO bagi Afrika dan memasukkan tapak-tapak di "Negara-negara Arab". Mesir termasuk sebagai sebahagian daripada Afrika Utara. Senarai juga terdiri daripada beberapa tapak yang mana negara pihak berada di luar tanah besar, tetapi tapak itu sendiri terletak di dalam Afrika; empat tapak sedemikian terletak di Kepulauan Canaria (milik Sepanyol), satu di Madeira (milik Portugal), satu di Réunion (milik Perancis), dan satu di kepulauan Tristan da Cunha (milik United Kingdom).

: **Tapak** – dinamakan sempena gelaran rasmi oleh Jawatankuasa Warisan Dunia
: **Lokasi** – diisih mengikut negara, diikuti dengan wilayah pada peringkat rantau atau wilayah. Untuk tapak-tapak multinasional atau berbilang wilayah, nama diisih mengikut abjad.
: **Kriteria** – seperti yang ditakrifkan oleh Jawatankuasa Warisan Dunia
: **Keluasan** – dalam hektar dan ekar, tidak mengira zon penampan. Nilai "—" menandakan bahawa tiada data diterbitkan oleh UNESCO
: **Tahun** - apabila tapak itu telah memasuki Senarai Warisan Dunia
: **Penerangan** – maklumat ringkas tapak, termasuk sebab ia layak menjadi tapak terancam, jika berkaitan

### Tapak

## Prestasi Afrika dalam UNESCO
Negara-negara dibahagikan mengikut wilayah mereka: biru untuk Afrika Utara, jingga untuk Afrika Timur, ungu untuk Afrika Tengah, hijau untuk Afrika Barat, dan merah untuk Afrika Selatan. (Catatan: carta ini tidak termasuk tapak yang terletak di Afrika milik negara Eropah.)
ImageSize = width:602 height:auto barincrement:15
PlotArea = top:10 bottom:30 right:50 left:20
AlignBars = early

DateFormat = yyyy
Period   = from:0 till:15
TimeAxis  = orientation:horizontal
ScaleMajor = unit:year increment:1 start:0

Colors =
 id:canvas value:rgb(1,1,1)
 id:purple value:purple
 id:red value:red
 id:redl value:rgb(0.84,0.41,0)
 id:orange value:orange
 id:green value:green
 id:blue value:blue

Backgroundcolors = canvas:canvas

BarData =
 barset:Studentenbuden

PlotData =
 width:5 align:left fontsize:S shift:(5,-4) anchor:till
 barset:Studentenbuden
 from: 0 till: 7 color:blue text:"Algeria" (7)
 from: 0 till: 5 color:blue text:"Libya" (5)
 from: 0 till: 9 color:blue text:"Maghribi" (9)
 from: 0 till: 7 color:blue text:"Mesir" (7)
 from: 0 till: 3 color:blue text:"Sudan" (3)
 from: 0 till: 9 color:blue text:"Tunisia" (9)
 from: 0 till: 0 color:blue text:"Sahara Barat" (0)
 from: 0 till: 0 color:orange text:"Burundi" (0)
 from: 0 till: 0 color:orange text:"Comoros" (0)
 from: 0 till: 0 color:orange text:"Djibouti" (0)
 from: 0 till: 1 color:orange text:"Eritrea" (1)
 from: 0 till: 11 color:orange text:"Ethiopia" (11)
 from: 0 till: 7 color:orange text:"Kenya" (7)
 from: 0 till: 3 color:orange text:"Madagaskar" (3)
 from: 0 till: 2 color:orange text:"Malawi" (2)
 from: 0 till: 2 color:orange text:"Mauritius" (2)
 from: 0 till: 1 color:orange text:"Mozambique" (1)
 from: 0 till: 2 color:orange text:"Rwanda" (2)
 from: 0 till: 2 color:orange text:"Seychelles" (2)
 from: 0 till: 0 color:orange text:"Somalia" (0)
 from: 0 till: 0 color:orange text:"Sudan Selatan" (0)
 from: 0 till: 7 color:orange text:"Tanzania" (7)
 from: 0 till: 3 color:orange text:"Uganda" (3)
 from: 0 till: 1 color:orange text:"Zambia" (1)
 from: 0 till: 5 color:orange text:"Zimbabwe" (5)
 from: 0 till: 1 color:purple text:"Angola" (1)
 from: 0 till: 2 color:purple text:"Cameroon" (2)
 from: 0 till: 2 color:purple text:"Chad" (2)
 from: 0 till: 2 color:purple text:"Gabon" (2)
 from: 0 till: 0 color:purple text:"Guinea Khatulistiwa" (0)
 from: 0 till: 2 color:purple text:"Republik Afrika Tengah" (2)
 from: 0 till: 2 color:purple text:"Republik Congo" (2)
 from: 0 till: 5 color:purple text:"Republik Demokratik Congo" (5)
 from: 0 till: 0 color:purple text:"São Tomé dan Príncipe" (0)
 from: 0 till: 2 color:green text:"Benin" (2)
 from: 0 till: 3 color:green text:"Burkina Faso" (3)
 from: 0 till: 1 color:green text:"Cape Verde" (1)
 from: 0 till: 5 color:green text:"Ivory Coast" (5)
 from: 0 till: 2 color:green text:"Gambia" (2)
 from: 0 till: 2 color:green text:"Ghana" (2)
 from: 0 till: 1 color:green text:"Guinea" (1)
 from: 0 till: 0 color:green text:"Guinea-Bissau" (0)
 from: 0 till: 0 color:green text:"Liberia" (0)
 from: 0 till: 4 color:green text:"Mali" (4)
 from: 0 till: 2 color:green text:"Mauritania" (2)
 from: 0 till: 3 color:green text:"Niger" (3)
 from: 0 till: 2 color:green text:"Nigeria" (2)
 from: 0 till: 7 color:green text:"Senegal" (7)
 from: 0 till: 0 color:green text:"Sierra Leone" (0)
 from: 0 till: 2 color:green text:"Togo" (2)
 from: 0 till: 10 color:red text:"Africa Selatan" (10)
 from: 0 till: 2 color:red text:"Botswana" (2)
 from: 0 till: 0 color:red text:"Eswatini" (0)
 from: 0 till: 1 color:red text:"Lesotho" (1)
 from: 0 till: 2 color:red text:"Namibia" (2)

 barset:skip


## Lihat juga

* Senarai Tapak Warisan Dunia

## Catatan


## Rujukan