SISTEM POLITIK DI SUDAN SELATAN : MENGEMUDI CABARAN DI LALUAN MENUJU KESTABILAN

**PENGENALAN**

 Sudan Selatan ialah negara termuda di dunia apabila memperoleh kemerdekaan daripada Sudan pada 2011 selepas berdekad perang saudara. Sebagai sebuah negara yang baru lahir, sistem politik Sudan Selatan ditandai dengan pelbagai cabaran dan perjalanan yang kompleks ke arah kestabilan. 

# Perang saudara selama beberapa dekad telah memberi kesan yang mendalam kepada sistem politik Sudan Selatan. Penyelidikan ahli sejarah politik Dr. James Lual Atak mengenai sejarah Sudan Selatan menekankan perang saudara yang berlarutan antara kerajaan Sudan dan kumpulan pemberontak yang akhirnya membawa kepada kemerdekaan Sudan Selatan pada tahun 2011. Konflik yang berlarutan mengakibatkan keganasan yang meluas, perpindahan dan hakisan daripada institusi negara. Legasi konflik ini terus menimbulkan cabaran besar kepada sistem politik, menghalang penyatuan struktur tadbir urus dan menghalang usaha ke arah kestabilan dan pembangunan (Atak, 2017).
# Kekurangan tadbir urus yang berkesan dan institusi negara yang lemah telah menyumbang kepada ketidakstabilan politik di Sudan Selatan. Analisis saintis politik Dr. Rebecca Malwal menyerlahkan cabaran yang berpunca daripada kapasiti institusi yang terhad dan struktur tadbir urus yang lemah.  Sudan Selatan telah bergelut untuk menubuhkan institusi berfungsi termasuk badan kehakiman, eksekutif dan perundangan. Ketiadaan mekanisme tadbir urus yang mantap telah mewujudkan defisit tadbir urus, menjejaskan kestabilan dan menghalang kemajuan ke arah tadbir urus demokrasi (Malwal, 2019).
# Ketegangan etnik dan persaingan untuk mendapatkan sumber telah merumitkan lagi landskap politik Sudan Selatan. Penyelidikan ahli antropologi Dr. Samuel Deng mengenai dinamik etnik di Sudan Selatan menggariskan peranan etnik dalam membentuk cabaran politik negara. Perpecahan etnik yang berpunca daripada rungutan sejarah dan persaingan untuk mendapatkan sumber telah mencetuskan konflik dalaman dan menghalang perpaduan politik. Ketegangan ini telah merenggangkan hubungan sosial, menjejaskan kepercayaan terhadap institusi negara dan menimbulkan halangan kepada penubuhan sistem politik yang stabil dan inklusif (Deng, 2018).

**KERAJAAN PERALIHAN DAN PERKONGSIAN KUASA**

  Sistem politik Sudan Selatan beroperasi di bawah kerajaan peralihan yang ditubuhkan selepas menandatangani Perjanjian Keamanan Komprehensif (CPA) pada tahun 2005. CPA bertujuan untuk menamatkan perang saudara yang berpanjangan antara pasukan Sudan dan Pergerakan/Tentera Pembebasan Rakyat Sudan (SPLM/A). Perjanjian itu membawa kepada pengaturan perkongsian kuasa antara SPLM/A dan kerajaan Sudan yang menghasilkan kemerdekaan Sudan Selatan.

# Perjanjian Keamanan Komprehensif (CPA) memainkan peranan penting dalam membentuk sistem politik Sudan Selatan. Penyelidikan saintis politik Dr. Sarah Kiden mengenai CPA menekankan kepentingannya dalam menamatkan perang saudara dan mewujudkan pengaturan perkongsian kuasa antara kerajaan Sudan dan Pergerakan/Tentera Pembebasan Rakyat Sudan (SPLM/A). CPA meletakkan asas kepada kerajaan peralihan di Sudan Selatan dan membuka jalan untuk referendum yang menghasilkan kemerdekaan negara. Perjanjian ini menandakan titik perubahan penting dalam trajektori politik Sudan Selatan dan menetapkan peringkat untuk penubuhan institusi politiknya (Kiden, 2016).
# Kerajaan peralihan di Sudan Selatan terdiri daripada institusi utama yang bertanggungjawab untuk tadbir urus dan penggubalan dasar. Sarjana undang-undang Dr. John Lado menganalisis struktur kerajaan peralihan. Presiden berperanan sebagai ketua negara dan menjalankan kuasa eksekutif. Majlis Menteri yang dilantik oleh Presiden membantu dalam penggubalan dan pelaksanaan dasar. Selain itu, Sudan Selatan mempunyai Badan Perundangan Kebangsaan yang terdiri daripada Dewan Perundangan Kebangsaan Peralihan (TNLA) dan Majlis Negara. TNLA bertanggungjawab ke atas perundangan dan pengawasan, manakala Majlis Negara mewakili negeri dan menasihati perkara perundangan. Institusi ini menyumbang kepada fungsi sistem politik Sudan Selatan (Lado, 2017).
# Sifat peralihan sistem politik Sudan Selatan mencerminkan perjalanan negara ke arah kestabilan dan tadbir urus demokrasi. Penganalisis politik Dr. Josephine Lagu mengkaji konsep kerajaan peralihan di Sudan Selatan. Tempoh peralihan dicirikan oleh proses beransur-ansur pembinaan negara, pembinaan institusi dan penyatuan demokrasi. Ia membenarkan penubuhan struktur tadbir urus yang inklusif dan memberi peluang kepada ahli politik untuk berusaha ke arah kestabilan jangka panjang dan norma demokrasi. Sistem politik Sudan Selatan yang sedang peralihan mencerminkan usaha berterusan untuk mengharungi cabaran dan membentuk rangka kerja politik yang mampan (Lagu, 2020).

**CABARAN**

  Sistem politik Sudan Selatan menghadapi cabaran besar yang menghalang kemajuannya ke arah kestabilan dan tadbir urus yang berkesan. Perpecahan etnik dan puak, persaingan politik dan perebutan kuasa telah mencetuskan konflik dan menghalang penyatuan institusi demokrasi. Negara telah mengalami wabak keganasan dan perpecahan dalaman hingga mengakibatkan krisis kemanusiaan dan menghalang penyampaian perkhidmatan penting.

# Perpecahan etnik dan puak telah menimbulkan cabaran besar kepada sistem politik Sudan Selatan menghalang kestabilan dan tadbir urus yang berkesan. Penyelidikan saintis politik Dr. Mary Akol mengenai dinamik etnik di Sudan Selatan menekankan peranan perpecahan ini dalam menyemarakkan konflik dan menghalang penyatuan demokrasi. Persaingan etnik dan suku yang berakar umbi telah membawa kepada keganasan dan kekurangan perpaduan sosial. (Akol, 2018).
# Persaingan politik dan perebutan kuasa telah menjejaskan keberkesanan sistem politik Sudan Selatan. Penganalisis politik Dr. David Alier mengkaji kesan perpecahan politik terhadap tadbir urus di Sudan Selatan. Persaingan kuasa dan sumber dalam kalangan elit politik sering mengakibatkan perebutan kuasa dan ketidakstabilan. Perbalahan dan persaingan politik telah menghalang fungsi institusi negara dan pelaksanaan dasar yang bertujuan untuk pembangunan sosio-ekonomi. (Alier, 2019).
# Rasuah dan struktur tadbir urus yang lemah memberikan cabaran besar kepada sistem politik Sudan Selatan. Ahli ekonomi Dr. Grace Nyibol menonjolkan kesan buruk rasuah terhadap tadbir urus dan pembangunan sosio-ekonomi. Salah urus sumber awam, kekurangan akauntabiliti dan struktur tadbir urus yang lemah telah menghakis kepercayaan awam dan menghalang kemajuan. Rasuah mengalihkan sumber daripada perkhidmatan penting dan pembangunan infrastruktur memburukkan lagi cabaran yang dihadapi oleh penduduk. (Nyibol, 2021).

**MENUJU KESTABILAN DAN KEMAJUAN**

  Walaupun menghadapi cabaran, Sudan Selatan telah mengambil langkah ke arah kestabilan dan kemajuan. Perjanjian Revitalized on the Resolution of the Conflict in South Sudan (R-ARCSS) telah ditandatangani pada 2018 bertujuan untuk menamatkan konflik dan mewujudkan asas bagi kerajaan peralihan. Perjanjian itu termasuk peruntukan untuk perkongsian kuasa, pembaharuan sektor keselamatan, dan proses politik yang inklusif.

# Penandatanganan Perjanjian Revitalized on the Resolution of the Conflict in South Sudan (R-ARCSS) menunjukkan komitmen negara terhadap keamanan dan transformasi politik. Analisis ahli sains politik Dr. Susan Akech tentang R-ARCSS menyerlahkan kepentingannya dalam menamatkan konflik dan mewujudkan rangka kerja bagi kerajaan peralihan. Perjanjian itu termasuk peruntukan untuk perkongsian kuasa, pembaharuan sektor keselamatan dan proses politik inklusif yang bertujuan menangani punca konflik dan menggalakkan kestabilan. (Akech, 2020).
# Sokongan antarabangsa dan misi pengaman telah memainkan peranan penting dalam memudahkan transformasi politik Sudan Selatan. Sarjana keamanan dan konflik Dr. Benjamin Moi meneliti peranan pakar antarabangsa dalam menyokong usaha damai Sudan Selatan. Organisasi seperti Kesatuan Afrika dan Pihak Berkuasa Antara Kerajaan mengenai Pembangunan (IGAD) telah terlibat secara aktif dalam pengantaraan konflik, memudahkan dialog dan menyediakan bantuan teknikal untuk pembaharuan institusi. Misi pengaman antarabangsa seperti Misi Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu di Sudan Selatan (UNMISS) telah menyumbang kepada pengekalan keselamatan dan kestabilan membolehkan peralihan politik (Moi, 2018).
# Sudan Selatan telah berusaha untuk menggalakkan dialog nasional, perdamaian dan pembaharuan institusi. Penganalisis politik Dr. Grace Adol menekankan kepentingan inisiatif ini dalam memupuk kestabilan dan kemajuan. Usaha untuk memerangi rasuah, mengukuhkan kedaulatan undang-undang dan menggalakkan keterangkuman dalam proses membuat keputusan sedang dijalankan. Dialog nasional menyediakan platform untuk penglibatan dan perdamaian yang membina di kalangan pelbagai pihak berkepentingan. Organisasi masyarakat sivil dan media juga memainkan peranan penting dalam memastikan kerajaan bertanggungjawab, memperjuangkan hak asasi manusia dan memupuk penglibatan sivik (Adol, 2021).

**PENUTUP**

  Sistem politik Sudan Selatan terus menghadapi cabaran besar ketika negara muda itu berusaha untuk kestabilan dan tadbir urus yang berkesan. Kerajaan peralihan dan pengaturan perkongsian kuasa menyediakan rangka kerja untuk proses politik tetapi halangan seperti ketegangan etnik, konflik dalaman dan institusi yang lemah menimbulkan cabaran yang berterusan. Untuk mengatasi cabaran ini, Sudan Selatan mesti mengutamakan pembinaan keamanan, perdamaian, dan keterangkuman.