open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
465 SM

## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Empayar Parsi

* Raja Xerxes I dari Empayar Parsi, bersama dengan putera sulungnya, dibunuh oleh salah seorang menterinya, Artabanus si Anak Hyrcania. Megabyzus, jeneral Parsi, dianggap merupakan salah satu pengkomplot dalam pembunuhan ini.
* Artabanus menguasai negara Achaemenid buat beberapa bulan. Bagaimanapun, beliau dikhianati oleh Megabyzus, dan dibunuh oleh Artaxerxes, anak lelaki Xerxes.

#### Yunani

* Pemberontakan Thasos daripada Liga Delos. Pemberontakan ini muncul daripada persaingan perdagangan dengan daerah pedalamanan Thrace, khususnya pemilikan lombong emas. Athens di bawah Kimon mengepung Thasos selepas armadanya menewaskan armada Thasos.

### Mengikut topik
#### Seni
* Tholos, sebelah barat Agora kuno Athens, dibina (tarikh anggaran).
* Pheidias menghasilkan arca yang dipanggil Athena Promachos (Pembela) (tarikh anggaran).

## Kelahiran
*

## Kematian
* Xerxes I, raja Parsi (dibunuh) (lahir k.k. 519 SM.
468 SM

## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Yunani

* Sparta menghadapi masalah berhampiran negaranya, khususnya daripada Arcadia dengan bantuan Argos. Argos mencapai semula penguasaannya terhadap Tiryns.

#### Republik Rom
* Antium ditawan oleh tentera Rom.

#### China

* Zhou Zhen Ding Wang menjadi raja ke-28 Dinasti Zhou di China.

### Mengikut topik
#### Kesusasteraan
* Sophocles, penulis drama Yunani, menewaskan Aeschylus untuk memenangi Hadiah Athens.

## Kelahiran
*

## Kematian
* Aristides, negarawan Athens.
469 SM

## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Yunani

* Pulau Naxos ingin keluar daripada Liga Delos, tetapi dikepung oleh Athens dan terpaksa menyerah kalah. Naxos dijadikan ahli pembayar ufti Liga Delos, suatu tindakan yang dianggap begitu angkuh dan tidak disukai oleh negara-negara kota Yunani yang lain.
* Selepas buangannya dari Athens, Themistocles menyeberangi Laut Aegea menuju ke Magnesia, sebuah kota pedalaman Ionia di bawah pemerintahan Parsi.

## Kelahiran
*

## Kematian
* Zhou Yuan Wang / Ji Ren, raja Dinasti Zhou di China.
* Leotychides, raja Sparta (lahir 545 SM).
470 SM

## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Yunani

* Disyaki berkomplot untuk merampas kuasa di Sparta melalui pemberontakan hamba, Pausanias melindungi diri di Candi Athena untuk mengelakkan penangkapan. Kesucian tempat itu dihormati oleh tentera Sparta, tetapi mereka mengepung candi itu sehingga Pausinias maut, akibat kebuluran.

### Mengikut topik
#### Seni bina
* Pembinaan Candi Zeus bermula di Olympia, Yunani (tarikh anggaran). Binaan ini termasuk arca ukiran timbul yang menonjolkan *dewa [[Apollo]] bertempur dengan suku kaum [[Lapith]] dan sentora-[[sentora]]*. Cebisan-cebisannya kini berada di Muzium Arkeologi di Olympia.

#### Seni
* *Penunggang Rata*, di Tempat Suci Apollo, Delphi dicipta, dan kini berada di Muzium Arkeologi di Delphi (tarikh anggaran).
* Pan Paiter mencipta "krater loceng" (sebuah bekas tembikar yang digunakan untuk mencampurkan air dengan wain) yang mempunyai hiasan susuk tubuh merah yang menonjolkan *Artemis membunuh [[Actaeon]]* (tarikh anggaran). Ia kini berada di Muzium Seni Halus di Boston.

## Kelahiran
* Aspasia dari Miletus, perempuan simpanan Pericles dari Athens (maut k.k. 400 SM).
* Mozi, ahli falsafah China (maut k.k. 390 SM).
* Socrates, ahli falsafah Athens (maut k.k. 399 SM).

## Kematian
* Pausanias, komander Sparta semasa Perang-perang Yunani-Parsi.

## Kelahiran

## Kematian
466 SM

## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Yunani

* Kimon membawa perangnya dengan Parsi masuk ke Asia Minor dan memenangi Pertempuran Eurymedon di Pamphylia. Ini merupakan kekalahan muktamad Parsi apabila angkatan-angkatan tentera darat dan laut menawan kem Parsi dan memusnahkan atau menangkap kesemua armada Parsi yang terdiri daripada 200 buah kapal trirem (yang dianggotai oleh askar-askar Phoenicia). Banyak sekutu baru diambil oleh Athens, termasuk kota perdagangan Phaselis di sempadan Lycia-Pamphylia.

#### Itali

* Penzalim Thrasybulos diusir oleh penduduk-penduduk Syracuse, Sicily. Kota itu beralih ke sebuah sistem kerajaan demokrasi.
* Tanah jajahan Yunani di Taras, Magna Graecia, ditewaskan oleh penduduk-penduduk asli Apulia. Oleh itu, pemerintahan beraja Tarentum jatuh, dengan pengenalan demokrasi.

## Kelahiran

## Kematian
467 SM

## Peristiwa
### Mengikut tempak
#### Republik Rom
* Quintus Fabius Vibulanus menjadi konsul Republik Rom buat kali pertama daripada tiga kali.

#### Sicily

* Selepas kematian abangnya Hiero I, Thrasybulos menjadi penzalim Syracuse.

### Mengikut topik
#### Kesusasteraan
* Aeschylus menulis *[[Tujuh Terhadap Thebes]]* (*Seven Against Thebes*), dan mencapai kemenangan dalam perayaan Dionysia.
* Drama *[[Si Orang-orang Parsi]]* dihasilkan oleh Aeschylus di Sicily.

#### Astronomi
* Penglihatan tercatat yang pertama tentang Komet Halley. 

## Kelahiran
*

## Kematian
* Hiero I, penzalim Syracuse

## Nota
471 SM

## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Yunani

* Themistocles, ahli politik Athens, hilang keyakinan penduduk-penduduk Athens kepadanya, akibat sebahagian oleh keangkuhannya dan sebahagian oleh kesanggupannya untuk menerima rasuah. Oleh itu, beliau dipulaukan, dan beredar ke Argos.

## Kelahiran

## Kematian
472 SM

## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Yunani

* Carystus di Euboea terpaksa menyertai Liga Delos selepas tentera Athens menyerang kota itu (tarikh anggaran).

### Mengikut topik
#### Kesusasteraan
* Drama tragedi *[[Si Orang-orang Parsi]]* dihasilkan oleh Aeschylus. Drama ini merupakan drama Yunani Klasik tertua yang masih wujud.

## Kelahiran

## Kematian
473 SM

## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### China

* Negeri Wu di China diilhakkan oleh Negeri Yue.

## Kelahiran

## Kematian
474 SM

## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Yunani

* Kimon mengetuai serangan Athens ke atas pulau Scyros dan mengusir penduduk-penduduk asli yang dianggap sebagai lanun.

#### Itali

* Hiero I, penzalim Sicily, bersekutu dengan Aristodemus, penzalim Cumae, untuk menewaskan angkatan tentera laut Estruska dalam Pertempuran Cumae ketika tentera Etruska cuba menawan kota Yunani di Cyme (Cumae), Itali. Kemenangan ini menandakan keakhiran serangan Estruska ke atas Yunani di Itali selatan, dan menyelamatkan masyarakat Yunani di Campania daripada penguasaan Etruska.
* Taranto memeterai perikatan dengan Rhegion untuk menentang angkatan-angkatan tentera Messapii, Peuceti, dan Lucania, tetapi tentera-tenteranya ditewaskan dekat (Ceglie Messapica kini).

### Mengikut topik
#### Kesusasteraan
* Pindar, pemuisi Yunani, berpindah ke Thebes selepas dua tahun di istana Hiero I di Syracuse, Sicily. Semasa di Thebes, beliau menggubah oda-oda lirik yang meraikan kemenangan-kemenangan Sukan Olimpik dan acara-acara olahraga yang lain.

## Kelahiran

## Kematian
475 SM

## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Yunani

* Polygnotos dari Thasos memulakan kerjaya pelukisannya (tarikh anggaran).

#### China

* Zhou Yuan Wang menjadi raja Dinasti Zhou di China.

## Kelahiran
*

## Kematian
* Heraclitus dari Ephesus, ahli falsafah Yunani.
476 SM

## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Yunani

* Disabitkan bersalah di Sparta atas tuduhan menerima rasuah daripada keluarga Aleudae semasa mengetuai ekspedisi ke Thessaly terhadap mereka kerana bekerjasama dengan Parsi, Leotychides, raja Sparta, melarikan diri ke candi Athena Alea di Tegea, Arcadia. Hukuman membuang negeri dikenakan padanya, dan istananya dibakar. Archidamus II, cucunya, naik takhta Sparta sebagai pengganti.
* Kimon dari Athens mengukuhkan kuasanya sehingga menjejaskan Themistocles. Beliau menyingkirkan Pausanias dan tentera Sparta dari kawasan di sekitar Bosporus. Apabila terdengar bahawa Pausianias sedang berkomplot dengan tentera Parsi, Sparta memanggilnya pulang untuk menghadapi "tindakan disiplin".
* Di bawah pimpinan Kimon, Liga Delos meneruskan pertempurannya untuk membebaskan kota-kota Ionia daripada penguasaan Parsi. Penawanan Eion di Strymon daripada tentera Parsi oleh Athens diketuai oleh Kimon.

### Mengikut topik
#### Kesusasteraan
* Pindar, pemuisi Yunani, mengunjungi Sicily dan diberi sambutan hangat di istana Theron di Acragas, dan istana Hieron I di Syracuse. Kedua-dua baginda itu menempah sebahagian daripada puisi-puisi yang teragungnya. Adalah melalui hubungan-hubungan ini bahawa reputasi Pindar tersebar luas ke seluruh dunia.

## Kelahiran
*

## Kematian
* Zhou Jing Wang / Ji Gai, raja Dinasti Zhou di China.
477 SM

## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Yunani

* Leotychides, raja bersama Sparta, dan Themistocles, ketua Athens, mengetuai sebuah armada dan tentera darat untuk menduduki semula Yunani utara serta untuk menghukum keluarga bangsawan Aleuad kerana membantu tentera Parsi. Leotychides kedapatan menerima rasuah semasa operasi di Thessaly.
* Negara-negara samudera Yunani di sekeliling Laut Aegea tidak lagi hendak dikuasai oleh Sparta dan di Delos, memberi kesetiaan kepada Athens melalui Aristides. Mereka membentuk Liga Delos (juga dikenali sebagai Negeri-negeri Gabungan Delos), dengan Kimon sebagai ketua komander mereka.

#### Republik Rom
* Dalam Pertempuran Cremera, tentera Republik Rom di kubu yang terletak pada Sungai Cremera ditewaskan oleh tentera Veientes dari kota Etruska di Veii.

## Kelahiran

## Kematian
478 SM

## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Yunani

* Walaupun ditentang oleh Sparta, Athens dikubui serta dibina semula selepas pemusnahan kota itu oleh tentera Parsi.
* Dengan bantuan Kimon, negarawan dan jeneral Athens, Aristides memegang kuasa sebuah armada Athens yang diketuai oleh Pausanias komander Sparta, supaya hendak membebaskan kota-kota Yunani di Cyprus, dan merampas Byzantium daripada Parsi dan sekutu-sekutu Phoenicianya.
* Semasa Pausanias menduduki Byzantium, keangkuhannya dan pengamalan pakaian serta gaya hidup Parsi menyinggung sekutu-sekutu dan menimbulkan rasa syak tentang kesetiaaanya. Pausanias dipanggil pulang ke Sparta untuk menghadapi perbicaraan atas tuduhan penderhakaan. Walaupun Pausanias dibebaskan daripada tuduhan tersebut, beliau tidak dikembalikan kuasa pemerintahannya.

#### Sicily

* Hiero I atau Hieron menjadi penzalim Syracuse selepas kematian abangnya, Gelon.

#### China

* Pengasasan Kuil Konfusius di Qufu kini.

## Kelahiran
*

## Kematian
* Gelon, penzalim kota-kota Gela dan Syracuse di Sicily.
479 SM

## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Yunani

* Mardonius, komander Parsi, kini ditempatkan di Thessaly, mendapat bantuan daripada Argus dan Arcadia barat. Beliau cuba memujuk Athens supaya menyokongnya, tetapi gagal.
* Mardonius menyerang Athens sekali lagi. Tentera Athens terpaksa berundur, dan Mardonius membakar Athens. Tentera Sparta bergerak ke utara untuk membantu tentera Athens terhadap tentera Parsi.
* 27 Ogos - Pertempuran Plataea di Boeotia mengakhiri serangan-serangan Parsi ke atas Yunani ketika Mardonius, jeneral Parsi, dilencongkan oleh tentera Yunani di bawah Pausanias, anak saudara bekas raja Sparta, Leonidas. Kontinjen tentera Athens diketuai oleh Aristides yang telah dihantar kembali. Mardonius dibunuh dalam pertempuran, dan tentera Yunani mendapat amat banyak harta rampasan. Thebes ditawan tidak lama kemudian, dan pengkomplot-pengkomplot Thebes dihukum mati oleh Pausanias.
* 27 Ogos - Pada waktu yang sama di laut, tentera Parsi ditewaskan oleh sebuah armada Yunani yang diketuai oleh Leotychides dari Sparta dan Xanthippus dari Athens dalam Pertempuran Mycale, berhampiran dengan pantai Lydia di Asia Minor.

## Kelahiran

## Kematian
* Konfusius, ahli falsafah Cina (lahir 551 SM).
* Mardonius, jeneral Parsi dalam Pertempuran Plataea.
* Ephialtes, pengkhianat Sparta dalam Pertempuran Thermopylae.
481 SM

## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Yunani

* Kongres di Segenting Corinth, di bawah kepresidenan Sparta, mempertemukan sebilangan negara-negara kota Yunani. Kongres bersetuju untuk mengakhiri perang antara Athens dan Aegina, dan membincangkan ancaman daripada tentera Parsi. Athens tidak rela meletakkan angkatan-angkatan tenteranya di bawah Sparta dan rajanya, Raja Leonidas. Gelon, penzalim Syracuse, bercadang untuk mengetuai angkatan campuran, tetapi ditolak oleh Sparta dan Athens. Bagaimanapun semasa Kongres, Gelon terpaksa menarik balik cadangannya apabila Carthage merancang untuk menyerang Sicily. Akhirnya, Themistocles bersetuju bahawa angkatan tentera laut Athens diletakkan di bawah kuasa pemerintahan seorang laksamana Sparta untuk mencapai perpaduan antara negara-negara Yunani. Bagaimanapun, Thebes dan Thessaly tidak rela menyokong Athens terhadap Parsi dan Crete, dan memutuskan untuk berkecuali.

#### Empayar Parsi

* Raja Xerxes I dari Parsi tiba di Sardis, dan memulakan penubuhan sebuah tentera darat dan laut yang besar untuk serangan Yunani. Mesir menyumbangkan 481 buah kapal.

## Kelahiran
* Protagoras, ahli falsafah Yunani pra-Socrates (maut k.k. 420 SM).

## Kematian
* Ssu-ma Niu, orang bangsawan berpangkat tertinggi antara pengikut-pengikut Konfusius.

## Kelahiran

## Kematian
482 SM

## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Yunani

* Themistocles, arkon Athens, berjaya memulaukan penentang-penentangnya, dan menjadi ketua politik Athens. Aristides, askar dan negarawan Athens, adalah antara orang-orang yang dipulaukan, akibat penentangannya terhadap dasar tentera laut Themistocles.

## Kelahiran

## Kematian
484 SM

## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Empayar Parsi

* Xerxes I mematahkan pemberontakan Mesir terhadap pemerintahan Parsi, dan menjarah kawasan Delta. Xerxes I melantik Achaemenes, adik lelakinya, sebagai satrap (gabenor) Mesir.
* Walaupun terdapat satu percubaan pemberontakan, tanah dan kota Babylon masih dikekalkan dengan teguh di bawah pemerintahan Parsi.

#### Yunani

* Xanthippus, jeneral dan negarawan Athens, dipulaukan.

#### Sicily

* Gelo, penzalim Gela, mengambil kesempatan yang dilahirkan oleh rayuan Gamoroi, keturunan-keturunan kolonis pertama Syracuse yang pernah berkuasa sehingga disingkirkan oleh Killichiroi, kelas bawahan kota, dan menjadikan diri sebagai ketua kota itu. Beliau meninggalkan Hieron, adik lelakinya, untuk menguasai Gela.

### Mengikut topik
#### Kesusasteraan
* Aeschylus, penulis drama Athens, memenangi Hadiah Athens dalam drama.

## Kelahiran
* Herodotus dari Halicarnassus, ahli sejarah Yunani (maut k.k. 425 SM)
* Achaeus dari Eretria, penulis drama tragedi Yunani

## Kematian
483 SM

## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Empayar Parsi

* Xerxes I dari Parsi digalakkan oleh Mardonius, sepupu dan adik iparnya yang disokong oleh sekumpulan orang buangan Yunani yang kuat, untuk membalas dendam terhadap penewasan Darius I di tangan Yunani dalam Pertempuran Marathon pada tahun 490 SM. Sebagai gerak balas, Xerxes menyediakan sebuah ekspedisi utama untuk menghancurkan tentera Yunani. Untuk mengelakkan pengulangan kerugian yang besar pada armada Parsi yang terjadi pada tahun 492 SM, Xerxes membina sebuah terusan merentasi tanjung tinggi Gunung Athos.

#### Yunani

* Themistocles, arkon Athens menyedari bahawa tentera Yunani memerlukan keupayaan untuk menewaskan angkatan tentera laut Parsi. Bagaimanapun, untuk melaksanakan strateginya, Athens memerlukan lebih banyak daripada hanya 70 buah kapal perang (trirem khusus yang baru diperkembangkan) yang dimiliki mereka ketika itu. Pada mula-mulanya, Themistocles ditentang oleh pemimpin-pemimpin Athens yang lain. Bagaimanapun, apabila lombong-lombong perak hak milik kerajaan di Laurium menjadi tapak penemuan, Themistocles memujuk perhimpunan bahawa sebagai ganti untuk "mengisytiharkan dividen", kesemua keuntungan itu diperuntukkan untuk membina kapal-kapal tentera laut sehingga 200 buah, sebagaimana yang dicadangkan.

#### Sicily

* Gelon, penzalim Syracuse, menaklukkan kota-kota Euboea dan Megara Hyblaea yang berhampiran di Sicily, dan menjual penduduk-penduduknya sebagai abdi. Beliau juga membawa pemerintah-pemerintah dikit ke Syracuse.

## Kelahiran
* Gorgias, ahli falsafah Yunani (tarikh anggaran).

## Kematian
* Mei - Gautama Buddha, pengasas Buddhisme.
485 SM

## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Empayar Parsi

* Xerxes I, putera kepada Darius I, menjadi raja Empayar Parsi.

## Kelahiran

## Kematian
486 SM

## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Empayar Parsi

* Darius I, salah satu raja dinasti Achaemenid yang teragung di Parsi, mangkat dan diwarisi oleh puteranya, Xerxes I. Ketika itu, empayar Parsi terbentang sejauh barat sehingga Macedon serta Libya, dan sejauh timur sehingga Sungai Hyphasis (Beas); kawasannya terbentang ke Pergunungan Caucasus dan Laut Aral di utara ke Teluk Parsi, serta Gurun Arab di selatan.
* Mesir memberontak terhadap pemerintahan Parsi.
* Pembinaan bangunan ukiran timbul di Apadana, kompleks istiadat di Persepolis, disiapkan. Ukiran timbulnya menonjolkan Darius dan Xerxes menerima ufti, dan kini disimpan di Muzium Iranbustan di Teheran.

#### Republik Rom
* Semasa tempoh kekonsulannya yang ketiga, Spurius Cassius Vecellinus, konsul Rom mencadangkan undang-undang agraria untuk membantu para marhaen yang miskin. Langkah itu ditentang dengan hebat oleh kedua-dua pihak marhaen kaya dan pihak ningrat yang menjatuhkan hukuman mati terhadap Cassius.

#### Asia
* Majlis Buddhisme Pertama di Rejgaha, di bawah naungan Raja Ajatasattu, diadakan. Tradisi lisan diasaskan buat pertama kali.
* Bahagian pertama Terusan Agung China dibina.

## Kelahiran
*

## Kematian
* Spurius Cassius Vecellinus, konsul Rom.
* Raja Darius I dari Empayar Parsi (lahir k.k. 549 SM).
487 SM

## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Yunani

* Pulau Aegina dan Athens berperang, selepas Aegina melahirkan permusuhan dengan Athens kerana berserah kepada Parsi. Leotychides, raja Sparta, mengatur kedamaian sementara dalam perang itu tetapi tidak berjaya.
* Kearkonan Athens dipilih buat pertama kali melalui pengundian oleh semua warganegara, dan merupakan satu peristiwa penting dalam peralihan Athens kepada sebuah demokrasi radikal. Adanya sembilan orang arkon serta seorang setiausaha. Salah tiga daripada arkon-arkon itu mempunyai peranan khas: basileus, atau raja; polemac (pada asalnya, komander tentera); dan arkon eponimus (ketua majistret) yang memberikan namanya kepada tahun ini.

## Kelahiran

## Kematian
488 SM

## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Yunani

* Athens memulaukan Hipparchos kerana pendirian peredaan permusuhannya terhadap Parsi.

#### Sicily

* Theron menjadi penzalim Acragas di Sicily.

## Kelahiran

## Kematian
489 SM

## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Yunani

* Selepas kemenangannya dalam Perang Marathon, Miltiades mengetuai sebuah ekspedisi tentera laut ke Paros untuk membuat perhitungan peribadi. Bagaimanapun, ekspedisi itu tidak berjaya dan pada kepulangannya, beliau didenda dalam perbicaraan yang diketuai oleh Xanthippus, lalu dipenjarakan. Beliau maut di dalam penjara, akibat cedera yang dialami di Paros.
* Aristides "si Adil", askar dan negarawan Athens, dijadikan ketua arkon Athens.

## Kelahiran

## Kematian
* Miltiades, jeneral Athens (lahir k.k. 550 SM).
490 SM

## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Yunani

* Darius menghantar sebuah ekspedisi di bawah Artaphernes dan Datis si anak Mede menyeberangi Laut Aegean untuk menyerang tentera-tentera Athens dan Eretria. Hippias, bekas penzalim Athens yang tua, berada di dalam salah sebuah kapal Parsi, dengan harapan untuk dikembalikan kuasanya di Athens.
* Apabila orang-orang Yunani Ionia di Asia Minor memberontak terhadap Parsi pada 499 SM, Eretria mengikut Athens dalam pemberian bantuan kepada para pemberontak. Oleh itu, Darius memastikan supaya Eretria dihukum semasa serangannya terhadap Yunani. Baginda menjarah dan membakar kota itu, dan mengabdikan penghuni-penghuninya. Darius juga bertujuan untuk melakukan perbuatan yang sama ke atas Athens.
* Pertempuran Marathon diadakan pada bulan September. Seangkatan tentera Parsi yang terdiri daripada 15,000 orang askar dinasihatkan oleh Hippias untuk mendarat di Teluk Marathon supaya dapat bertemu dengan tentera Athens yang disokong oleh tentera Plataea. Tentera Parsi ditangkis oleh 11,000 orang askar Yunani di bawah pimpinan Callimachus dan Miltiades. Lebih kurang 6,400 orang Parsi dibunuh. Pengorbanan tentera Athens hanya merupakan 192 orang askar. Callimachus, arkon perang Athens, dibunuh dalam pertempuran.
* Semasa Pertempuran Marathon, tentera Athens menghantar seorang pelari, Philippides, untuk memperoleh bantuan daripada Sparta. Bagaimanapun, Sparta melambatkan penurunan askar-askarnya ke Marathon atas keperluan agama yang menetapkan bahawa mereka harus menunggu sehingga bulan purnama.
* Selepas Perang Marathon, Philippides yang telah berlari 140 batu ke Sparta dan kembali dalam tempoh dua hari dan dua malam, berlari lagi 26.2 batu (40 kilometer) dari Marathon ke Athens untuk membawa berita kemenangan mereka. Kata-katanya yang terakhir sebelum dia pengsan dan meninggal dunia ialah: "Rasalah girang, kita telah menang."
* Hippias meninggal dunia di Lemnos dalam perjalanannya balik ke Sardis selepas penewasan Parsi.
* Cleomenes I terpaksa melarikan diri dari Sparta apabila komplotnya terhadap Demaratus didapat tahu, tetapi Sparta membenarkannya kembali apabila baginda mula mengumpulkan seangkatan tentera di wilayah-wilayah persekitaran. Bagaimanapun ketika itu, baginda telah menjadi gila, dan orang-orang Sparta memenjarakannya. Tidak lama kemudian, baginda membunuh diri, dan diwarisi sebagai raja Sparta oleh seorang ahli kerabat diraja Agiad, Leonidas, yang merupakan adik tirinya.
* Athens mula membina candi untuk dewi Athena Parthenos (tarikh anggaran).

## Kelahiran
* Empedocles, ahli falsafah Yunani (maut k.k. 430 SM).
* Phidias, pengarca Yunani (maut k.k. 430 SM).
* Zeno of Elea, ahli falsafah Yunani (maut k.k. 430 SM).

## Kematian
* Hippias, penzalim Athens.
* Callimachus, arkon perang Athens.
* Appius Claudius Sabinus Inregillensis, pengasas separa legenda Claudii.
491 SM

## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Yunani

* Kota Aegina di Yunani yang takut akan kehilangan perdagangannya berserah kepada Parsi. Cleomenes I, raja Sparta, cuba menghukum Aegina kerana hal ini, tetapi dihalang oleh Demaratus, raja Sparta yang lain.
* Cleomenes I mengatur penggulingan Demaratus, raja bersama Sparta (dan menggantikannya dengan Leotychides, sepupu Cleomenes), melalui penyogokan ahli ramal di Delphi supaya mengumumkan bahawa tindakannya itu adalah kehendak ketuhanan. Kedua-dua raja Sparta berjaya menangkap pengkomplot-pengkomplot tersebut di Aegina.

#### Empayar Parsi

* Penciptaan ukiran timbul di Apadana, kompleks istiadat di Persepolis. Ukiran timbul itu menggambarkan Darius dan Xerxes I menerima ufti, dan kini dipamerkan di Muzium Iranbustan di Teheran.

#### Sicily

* Hippocrates, penzalim Gela, dibunuh dalam pertempuran terhadap Siculi, orang-orang asli Sicily. Beliau diwarisi sebagai penzalim Gela oleh Gelo yang merupakan komander pasukan askar berkudanya.

#### Republik Rom
* Semasa kebuluran di Rom, Gnaeus Marcius Coriolanus menasihatkan penduduk-penduduknya agar tidak menerima sebarang biji-bijian kecuali mereka bersetuju untuk menghapuskan jawatan tribun. Untuk ini, para tribun membuangnya. Coriolanus kemudian mendapat perlindungan daripada raja Volsci dan mengetuai tentera Volscia terhadap Rom. Baginda hanya berpatah balik atas rayuan daripada ibu serta isterinya.

## Kelahiran
*

## Kematian
* Hippocrates, penzalim Gela.
492 SM

## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Yunani

* Ekspedisi pertama Raja Darius I dari Parsi terhadap Yunani bermula di bawah pimpinan jeneral serta menantunya, Mardonius. Darius menghantar Mardonius untuk mewarisi Artaphernes, satrapnya (gabenor) di Ionia, dengan tugas khas untuk menyerang Athens dan Eretria.
* Tentera Parsi di bawah Mardonius menewaskan Thrace dan Macedon.
* Mardonius hilang banyak armadanya dalam ribut berhampiran dengan Gunung Athos dan terpaksa membatalkan rancangannya untuk menyerang Athens dan Eretria.

#### Sicily

* Apabila Camarina, tanah jajahan Syracuse, memberontak, Hippocrates, penzalim Gela, masuk campur dalam perang terhadap Syracuse. Selepas menewaskan tentera Syracuse di Sungai Heloros, beliau mengepung kota itu, tetapi dipujuk oleh campur tangan angkatan tentera Corinth, sebuah kota di tanah besar Yunani, untuk berundur sebagai pertukaran untuk pemilikan Camarina.

## Kelahiran

## Kematian
493 SM

## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Empayar Paris

* Armada Parsi yang dianggotai oleh askar-askar Phoenicia memulihkan penguasaan Cyprus kepada Parsi.

#### Yunani

* Orang-orang Athens memilih Themistocles sebagai arkon, jawatan yang merupakan ketua pegawai kehakiman dan eksekutif awam di Athens. Beliau lebih suka akan pertentangan terhadap Parsi.
* Themistocles memulakan pembinaan sebuah pangkalan tentera laut berkubu di Piraeus, kota pelabuhan Athens.
* Antara pelarian-pelarian yang tiba di Ionia selepas kegagalan Pemberontakan Ionia ialah seorang ketua yang bernama Miltiades. Beliau mempunyai reputasi yang baik sebagai seorang askar, dan dijadikan jeneral tentera Athens oleh Themistocles.

#### Rom
* Coriolanus menawan kota Corioli di Volsci untuk Rom.
* Semasa tempoh kekonsulannya yang kedua, Spurius Cassius Vecellinus, konsul Rom, mengikat perjanjian pertahanan bersama dengan desa-desa dan puak-puak Latin yang berjiran. Perjanjian itu mengakui semua perikatan kontrak komersil di seluruh kota-kotanya. Rom melepaskan tuntutan hegemoninya terhadap Liga Latin dan sebagai balasan, diakui sebagai kota utama di dalam Liga.

### Mengikut topik
#### Kesusasteraan
* Phrynicus, pemuisi Athens, menghasilkan drama tragedi tentang *Kejatuhan [[Miletus]]*. Pihak berkuasa Athens mengharamkan drama itu daripada dipersembahkan atas alasan perbuatan yang ingkar.
494 SM

__NOTOC__


## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Empayar Parsi

* Setelah berjaya menawan banyak daripada negara-negara kota Yunani yang memberontak, tentera Parsi di bawah Artaphernes mengepung Miletus. Pertempuran Lade yang muktamad diadakan di pulau Lade, dekat pelabuhan Miletus. Walaupun bilangan mereka kurang daripada bilangan penyerang, armada Yunani nampaknya memenangi pertempuran sehingga kapal-kapal dari Samos dan Lesbos berundur. Pembelotan yang tiba-tiba ini mengubahkan arus pertempuran, dan armada Yunani dimusnahkan sama sekali. Miletus menyerah kalah tidak lama kemudian, dan Pemberontakan Ionia berakhir.
* Artaphernes dan Mardonius, pemimpin-pemimpin Parsi, memberi autonomi kepada kota-kota Ionia. Mereka tidak mengambil tindakan balas kewangan terhadap kota-kota tersebut, tetapi hanya mengenakan kadar ufti yang dahulu. Parsi menghapuskan kezaliman-kezaliman Yunani di Ionia dan membenarkan demokrasi.
* Tentera Parsi membakar Candi Apollo di Didyma.

#### Yunani

* Sekutu-sekutu Parsi dari Phoenicia mengambil tindakan balas yang kejam terhadap tentera Yunani yang Phoenicia menganggap sebagai lanun.
* Thrace dan Scythia menghalau Miltiades si Lebih Muda dari Semenanjung Yunani. Miltiades memuatkan lima kapal dengan harta karunnya dan menuju ke Athens. Salah satu kapal yang dipandu oleh Metiochos, anak sulung Mitiades, ditangkap dan Metiochos dibawa ke Parsi sebagai tawanan seumur hidup.
* Cleomenes I, raja Sparta, menewaskan Argos dengan teruk di Sepeia, dekat Tiryns.
* Histiaeus, bekas penzalim Miletus, ditangkap dan dikenakan hukuman mati di Sardis oleh Artaphernes.

#### Republik Rom
* Pada keakhiran sebuah kempen ketenteraan, unsur marhaen dalam tentera Rom beredar ke Gunung Suci di luar Rom. Askar-askar dalam apa yang dipanggil "Warisan Marhaen" mengugut untuk mengasaskan kota yang baru. Untuk mengakhiri warisan ini, para marhaen diterima oleh golongan ningrat dan diberikan dua jawatan pimpinan yang digelarkan jawatan tribun.
* Jawatan-jawatan aedil, majistret Rom kuno yang bertanggungjawab kepada candi dan kultus Ceres, dicipta buat pertama kali. Jawatan-jawatan ini yang dipegang oleh dua orang pegawai marhaen, dicipta pada masa yang sama dengan jawatan tribun.

## Kelahiran

## Kematian
* Histiaeus, penzalim Miletus.
495 SM

## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Rom
* Pembinaan Candi Mercury di Circus Maximus, antara bukit-bukit Aventine dan Palatine di Rom.

## Kelahiran
* Pericles, ahli politik Athens (maut 429 SM).
* Zeno dari Elea, ahli falsafah Yunani (maut k.k. 430 SM).
498 SM

__NOTOC__
## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Yunani

* Alexander I mewarisi bapanya, Amyntas I, sebagai raja Macedon.
* Athens dan Eretria membalas kepada rayuan Ionia untuk bantuan terhadap Parsi dan menurunkan tentera.

#### Sicily

* Selepas kematian Cleander, penzalim Gela, kuasa dipindahkan kepada adiknya, Hippocrates yang menaklukkan Callipoli, Leontini, Naxos dan Zancle (Messina kini).

### Mengikut topik
#### Kesusasteraan
* Epinikion (Oda Pythia 10) terawal yang masih wujud ditulis oleh Pindar, pemuisi Yunani.

## Kematian
* Amyntas I, raja Macedon (lahir k.k. 540 SM)
* Cleander, penzalim Gela
499 SM

## Peristiwa

* Selepas serangan yang gagal terhadap pulau Naxos yang memberontak pada tahun 502 SM, Aristagoras memulakan Pemberontakan Ionia. Dengan galakan Histiaeus (bapa mertua serta bekas penzalim Miletus), Aristagoras, gabenor Miletus, memujuk kota-kota Ionia di Asia Minor supaya memberontak terhadap Parsi dan mencetuskan Perang-perang Parsi antara Yunani dengan Parsi. Penzalim pro-Parsi dari Mytilene direjam dengan batu.
* Aristagoras meminta bantuan daripada Cleomenes I, raja Sparta, untuk pemberontakannya terhadap Parsi, tetapi Cleomenes I tidak rela membantu.
* Miltiades si Lebih Muda, raja Semenanjung Thrace, menyertai pemberontakan Ionia dan merampas pulau-pulau Lemnos dan Imbros daripada Parsi.

## Kelahiran ==the

## Kematian
Polis Pelancong Malaysia

**Polis Pelancong** ialah polis yang memberikan maklumat mengenai undang-undang, adat dan budaya masyarakat tempatan serta tempat-tempat yang menarik untuk dikunjung kepada para pelancong. Pakaian Polis Pelancong ialah seragam biru tua dengan topi lilitan berpetak putih. Lencana yang dipakai oleh mereka pada poket sebelah kiri pula tertulis lambang "i" yang merupakan kod antarabangsa yang bermaksud "informasi".

Unit Polis Pelancong di Malaysia telah ditubuhkan oleh Polis Diraja Malaysia (PDRM) dan diketuai oleh seorang komander yang berpangkat Penolong Penguasa Polis. Selain daripada tugas di atas, Polis Pelancong juga membantu mencegah jenayah. 

Di Kuala Lumpur, terdapat empat pasukan yang melakukan rondaan setiap hari untuk mencegah sebarang kejadian jenayah di kalangan para pelancong dan masyarakat tempatan. Empat pasukan peronda itu ialah:
* peronda berjalan kaki; 
* peronda bermotosikal; 
* pasukan kereta peronda; dan 
* pasukan kereta peronda wanita. 

Pada tahun 2005, polis negeri Melaka dengan kerjasama Majlis Bandaraya Melaka Bersejarah (MBMB) menubuhkan "Unit Polis Pelancong Berkuda" bagi mengawal keselamatan dan membantu pelancong yang melawat negeri ini.

Cogan kata polis ialah "Mesra, Cepat dan Betul". Oleh itu, pihak Polis Pelancong sentiasa berhubung rapat dengan agensi pelancongan, hotel, syarikat penerbangan, bas dan teksi untuk memberikan apa-apa sahaja maklumat yang diperlukan oleh pelancong.

## Rujukan

## Pautan luar

* Laman sesawang rasmi Polis Diraja Malaysia 
* Welcome Malaysia-Tourist Police
0-an

**0-an** bermula pada 1 Januari 1 M dan berakhir pads 31 Disember 9 M, meliputi sembilan tahun pertama Zaman Umum. Ia merupakan salah satu daripada dua jangka masa seperti dekad "0 hingga 9" yang mengandungi 9 tahun, bersama dengan 0-an SM. Anggaran untuk penduduk dunia menjelang tahun 1 M antara dari 150 hingga 300 juta.

## Lihat juga
* 0-an (nyahkekaburan)

## Rujukan

## Sumber

* 

* 

* 

* 
* 
*
Pemendapan wap fizikal

**Pemendapan wap fizikal** (PVD) adalah teknik yang digunakan untuk memendapkan lapisan filem nipis atom atau molekul ke atas pelbagai permukaan (seperti wafer semikonduktor).

PVD digunakan dalam pembuatan barangan termasuklah peranti semikonduktor, milar beraluminium untuk belon dan beg snek, dan juga alat pemotong bersalut untuk kerja-kerja logam. Pengeluar utama peralatan PVD termasuklah Applied Materials (bahagian pasaran ~78.1% pada 2004), Novellus (bahagian pasaran ~6.2% pada 2004) dan Unaxis (bahagian pasaran ~4.8% pada 2004). Pengguna utama peralatan PVD termasuklah Intel, Samsung dan Taiwan Semiconductor.

Jenis-jenis PVD ialah:
* *Electron beam physical vapor deposition* (pemendapan wap fizikal alur elektron)
* *Evaporative deposition* (pemendapan sejatan)
* *Pulsed laser deposition* (pemendapan laser berdenyut)
* *Sputter deposition* (percikan)

Sila rujuk pemendapan filem nipis untuk perbincangan lebih am tentang teknik pengeluaran ini.
10-an

Dekad **10-an** merupakan tahun-tahun dari 10 hingga 19.

NOTA: *Sila perhatikan bahawa *'10-an*' kekadang juga digunakan sebagai singkatan untuk [[1910-an]], [[1810-an]], dan sebagainya.*



## Peristiwa dan arah aliran
*

## Tokoh-tokoh
* Caesar Augustus, maharaja Rom (27 SM - 14).
* Tiberius, maharaja Rom (14 - 37).
* Germanicus, jeneral Rom
496 SM

## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Republik Rom
* Tarquinius Superbus, bekas raja Rom dari Etruska (yang di buang oleh masyarakat Rom pada tahun 508 SM), dan sekutunya, Lars Porsena, raja Clusium, ditewaskan oleh tentera Republik Rom yang baru dalam Pertempuran Tasik Regillus, dekat Frascati. Kesudahan pertempuran ini mengasaskan keunggulan Rom terhadap masyarakat Latin.
* Carthage dan Rom membuat perjanjian bahawa kapal-kapal Rom tidak akan berdagang di sebelah barat Carthage, dan Carthage tidak akan masuk campur dalam politik Latin.

#### Yunani

* Cyprus melepaskan diri daripada penguasaan Parsi dan menyertai Pemberontakan Ionia.
* Hipparchos, anak lelaki Charmos (saudara kepada penzalim abad ke-6 SM, Peisistratos), memenangi jawatan arkon Athens sebagai ketua parti perdamaian yang memperdebatkan bahawa pertentangan terhadap Parsi adalah tidak berguna.

#### China

* Raja Gon Jian dari Yue menewaskan dan membuang Raja Fucha dari Wu. Dengan itu, baginda mencapai hegemoni buat tempoh yang singkat di China kuno semasa Zaman Musim Bunga dan Musim Luruh.

## Kelahiran
* Sophocles, penulis drama dan negarawan Athens.

## Kematian
* Sun Tzu, ahli falsafah ketenteraan dan penulis karya *[[Seni Perang]]* (amat mungkin merupakan tarikh percakapan).
497 SM

## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Yunani

* Potidaea dilanda oleh tsunami.
* Armada Athens dan Eretria mengangkut askar-askar Athens ke Ephesus. Di sana, mereka disertai oleh seangkatan tentera Ionia dan bergerak ke Sardis, ibu kota si Artaphernes (satrap Lydia, dan saudara kandung kepada Darius I dari Parsi). Artaphernes yang telah menurunkan kebanyakan askarnya untuk mengepung Miletus, terkejut tetapi dapat berundur ke kubu kotanya dan mempertahankannya. Walaupun tentera Yunani tidak berupaya menawan kubu kota itu, mereka menjarah dan membakar kota Sardis sama sekali. Berundur ke pantai, askar-askar Yunani bertemu dengan tentera Parsi di bawah Artaphernes dan ditewaskan.
20-an

Dekad **20-an** merupakan tahun-tahun dari 20 hingga 29.

NOTA: **''20-an** kekadang juga dipergunakan sebagai singkatan untuk dekad 1920-an, 1820-an, dan sebagainya.


## Peristiwa dan arah aliran
*

## Tokoh-tokoh
* Tiberius, maharaja Rom (14 - 37).
40-an

Dekad **40-an** merupakan tahun-tahun dari 40 hingga 49.

NOTA: **''40-an** kekadang juga dipergunakan sebagai singkatan untuk dekad 1940-an, 1840-an, dan sebagainya''.


## Peristiwa dan arah aliran
* Caligula, maharaja Rom, dibunuh (41) dan diwarisi oleh bapa saudaranya, Claudius.
* Penaklukan Britain oleh Rom bermula dibawah Aulus Plautius (43).

## Tokoh-tokoh
* Gaius Caesar Germanicus/Caligula, maharaja Rom (37 - 41)
* Claudius, maharaja Rom (41 - 54)
* Paul dari Tarsus, mubaligh Kristian
50-an

Dekad **50-an** merupakan tahun-tahun dari 50 hingga 59.

NOTA: **''50-an** kekadang juga dipergunakan sebagai singkatan untuk dekad 1950-an, 1850-an, dan sebagainya''.


## Peristiwa dan arah aliran
* Claudius, maharaja Rom, dibunuh (54) dan diwarisi oleh Nero.
* Empayar Tocharian disatukan di bawah Kujula Kadphises, dan menjadi Empayar Kushan.
* Buddhisme diperkenalkan di China oleh maharaja Ming.

## Tokoh-tokoh
* Claudius, maharaja Rom (41 - 54).
* Nero, maharaja Rom] (54 - 68).
* Kujula Kadphises, maharaja Kushan
* Paul dari Tarsus, mubaligh Kristian
* Maharaja Ming dari Han China
60-an

Dekad **60-an** merupakan tahun-tahun dari 60 hingga 69.

NOTA: **''60-an** kekadang juga dipergunakan sebagai singkatan untuk dekad 1960-an, 1860-an, dan sebagainya''.


## Peristiwa dan arah aliran
* Pemberontakan di Britain Rom diketuai oleh Boudica (60 atau 61)
* Kebakaran besar Rom (64)
* Pemberontakan Yahudi Agung terhadap pendudukan Rom bermula (66-73)
* Pembunuhan diri Nero, maharaja Rom, menyebabkan singgahsana dikosongkan. Beberapa calon untuk takhta muncul dan mengakibatkan perang saudara selama setahun. Tahun itu digelar Tahun empat maharaja (68 - 69).
* Pemberontakan Batavia di provinsi Rom, Germania Inferior (69 - 70).
* Gospel-gospel Mark, Matthew, dan Luke ditulis.

## Tokoh-tokoh
* Nero, maharaja Rom (54 - 68)
* Servius Sulpicius Galba, maharaja Rom (68 - 69)
* Marcus Salvius Otho, maharaja Rom (69)
* Aulus Vitellius, maharaja Rom (69)
* Titus Flavius Vespasianus, maharaja Rom (Vespasian, 69 - 79)
* Paul dari Tarsus, mubaligh Kristian
* Boudicca, permaisuri British yang memberontak
* Gaius Suetonius Paulinus, jeneral Rom
* Julius Civilis, putera Batavia yang memberontak
100-an

Dekad **100-an** merupakan tahun-tahun dari 100 hingga 109.


## Peristiwa dan arah aliran
* 100 - Kepupusan singa di Eropah (tempatnya tidak dapat dipastikan, mungkin di Bulgaria alqtau Turki Eropah).

## Tokoh-tokoh
* Trajan, maharaja Rom
110-an

Dekad **110-an** merupakan tahun-tahun dari 110 hingga 119.


## Peristiwa dan arah aliran
* 
#### Empayar Rom
* Empayar Rom memiliki melebihi 75,000 kilometer jalan raya.
* Pembinaan Forum Trajan di Rom.
* Tacitus dinamakan sebagai prokonsul Asia (110-113).

### By topic
#### Agama
* Gospel John ditulis di Asia Minor.

#### Arts and Sciences
* Suetonius menerbitkan karyanya, *Mengenai tokoh-tokoh terkenal ([[De viris illustribus]])*

## Tokoh-tokoh
* Traianus, Maharaja Rom
120-an

**120-an** merupakan tahun-tahun dari 120 hingga 129.

## Peristiwa Gujerat
### Mengikut tempat
#### Asia
* Pertukaran nama zaman daripada *Yuanchu* (tahun ke-7) kepada *Yongning* dalam Dinasti Han Timur di China.
* Tentera Scyth menguasai India barat di Punjab, Sind, dan Gujerat utara, serta sebahagian India tengah.

#### Empayar Rom
* Maharaja Hadrian melawat Britain, diiringi oleh kontinjen duta India.
* Daik Foss dibina di Britain.
* Suetonius menjadi setiausaha *[[ab epistolis]]* Hadrian.

## Tokoh tokoh
* Hadrianus, Maharaja Rom
130-an

Dekad **130-an** merupakan tahun-tahun dari 130 hingga 139.


## Peristiwa dan arah aliran
*

## Tokoh-tokoh
* Hadrian, maharaja Rom
140-an

Dekad **140-an** merupakan tahun-tahun dari 140 hingga 149.


## Peristiwa dan arah aliran
*

## Tokoh-tokoh
* Antoninus Pius, maharaja Rom (138-161)
70-an

**70-an** merupakan tahun-tahun dari 70 hingga 79.

NOTA: **''70-an** kekadang juga dipergunakan sebagai singkatan untuk dekad 1970-an, 1870-an, dan sebagainya''.


## Peristiwa dan arus aliran
* 78 - Permulaan Zaman Saka dalam sistem takwim Asia Selatan.
* 79 - Peletupan Vesuvius yang teruk. Kematian Pliny si Lebih Tua.
* Karya Didache ditulis.

## Tokoh-tokoh
* Titus Flavius Vespasianus, maharaja Rom (Vespasian, 69 - 79).
* Titus Flavius Vespasianus, maharaja Rom (Titus, 79 - 81).
160-an

Dekad **160-an** merupakan tahun-tahun dari 160 hingga 169.


## Peristiwa dan arah aliran
* Justin Martyr dari Rom menjalani hukuman mati.

## Tokoh-tokoh
* Marcus Aurelius, maharaja Rom
* Lucius Verus, maharaja Rom
170-an

Dekad **170-an** merupakan tahun-tahun dari 170 hingga 179.


## Peristiwa dan arah aliran
* Perang di sempadan Sungai Danube antara tentera Empayar Rom dengan tentera Marcomanni.

## Tokoh-tokoh
* Marcus Aurelius, maharaja Rom
180-an

Dekad **180-an** merupakan tahun-tahun dari 180 hingga 189.


## Peristiwa dan arah aliran
* Keakhiran keamanan Empayar Rom, dengan kematian Marcus Aurelius.
* Permulaan keakhiran Dinasti Han, dengan kebangkitan serban-serban kuning, He Jin, Dong Zhou dan Yuan Shao.

## Tokoh-tokoh
* Commodus, Maharaja Rom
190-an

__NOTOC__

Dekad **190-an** merupakan tahun-tahun dari 190 hingga 199.


## Peristiwa dan arah aliran
* Commodus dibunuh pada hari terakhir dalam tahun 192 yang menyebabkan Tahun Lima Maharaja serta satu tempoh perang saudara yang berakhir apabila Septimius Severus menewaskan Clodius Albinus dalam Pertempuran Lugdunum pada tahun 197.

## Tokoh-tokoh
* Maharaja Rom: Commodus, Pertinax (193), Didius Julianus (193), Septimius Severus, Caracalla (dengan Severus sejak 198)

## Kelahiran
*

## Kematian
* Sun Jian dari Kemaharajaan Wu di China, yang dibunuh dalam serangan hendap yang memusnahkan unit tenteranya
* Commodus, maharaja Rom
200-an

**200-an** merupakan tahun-tahun dari 200 hingga 209.

## Peristiwa dan arah aliran
### Mengikut tempat
#### Dunia
* Jumlah penduduk dunia mencapai lebih kurang 257 juta orang.

#### Amerika
* Zaman Klasik Tamadun Maya bermula.

#### Asia
* China: Cao Cao, hulubalang Cina, menewaskan Yuan Shao dalam Pertempuran Guandu.
* Jepun: Himiko yang ibu kotanya terletak di Yamatai memperluas kuasa ke atas sebilangan klan.

#### Empayar Rom
* Septimus Severus mengunjungi Syria, Palestin dan Negeri Arab.
* Palestin yang menerima manfaat daripada dasar-dasar Severus mengalami pemulihan ekonomi.
* Provinsi Numidia diambil daripada prokonsul Afrika dan dijadikan sebuah provinsi empayar.

### Mengikut topik
#### Agama
* Judah ha-Nasi, cendekiawan Eretz Yisrael Orang Yahudi, menyusun risalah-risalah Mishnah dan dengan itu, memulakan penciptaan hukum Talmud.
* Clemens dari Iskandariah mengutuk penggunaan alat-Alat Muzik untuk menyokong suara manusia dalam muzik Kristian.

## Tokoh tokoh
* Septimius Severus, Maharaja Rom
210-an

Dekad **210-an** merupakan tahun-tahun dari 210 hingga 219.


## Peristiwa

## Tokoh-tokoh
* Cao Cao, raja Cao Wei
* Caracalla, maharaja Rom
220-an

Dekad **220-an** merupakan tahun-tahun dari 220 hingga 229.


## Peristiwa

## Tokoh-tokoh
* Alexander Severus, maharaja Rom
* Zhuge Liang, ahli strategi Shu Han
230-an

Dekad **230-an** merupakan tahun-tahun dari 230 hingga 239.


## Peristiwa
* Alexander Severus dibunuh dalam sebuah dahagi yang diketuai oleh Maximinus Thrax dan dengan itu, mengakhiri Dinasti Severan serta memulakan apa yang dikenali sebagai Krisis Abad Ketiga.

## Tokoh-tokoh
* Maximinus Thrax, maharaja Rom
240-an

Dekad **240-an** merupakan tahun-tahun dari 240 hingga 249.


## Peristiwa
* Krisis Abad Ketiga.

## Tokoh-tokoh
* Gordian III, maharaja Rom
* Philip the Arab, maharaja Rom
250-an

Dekad **250-an** merupakan tahun-tahun dari 250 hingga 259.


## Peristiwa
* Krisis Abad Ketiga
* Keakhiran Zaman Yayoi dan permulaan Zaman Kofun, bahagian pertama dalam Zaman Yamato di Jepun.
* Kesyahidan St. Denis.

## Tokoh-tokoh
* Cniva, raja masyarakat Goth
* Decius, maharaja Rom
* Trebonianus Gallus, maharaja Rom
* Valerian, maharaja Rom
260-an

Dekad **260-an** merupakan tahun-tahun dari 260 hingga 269.


## Peristiwa
* Krisis Abad Ketiga

## Tokoh-tokoh
* Gallienus, maharaja Rom
* Claudius II, maharaja Rom
270-an

Dekad **270-an** merupakan tahun-tahun dari 270 hingga 279.


## Peristiwa
* Krisis Abad Ketiga

## Tokoh-tokoh
* Aurelian, maharaja Rom
* Marcus Claudius Tacitus, maharaja Rom
* Probus, maharaja Rom
280-an

Dekad **280-an** merupakan tahun-tahun dari 280 hingga 289.


## Peristiwa

## Tokoh-tokoh
* Diocletian, maharaja Rom
* Maximian, maharaja Rom
Kampung Seberang Tayor Hilir

**Kampung Seberang Tayor Hilir** terletak dalam daerah Kemaman, Terengganu. 

## Ekonomi
Kebanyakan penduduknya aktif dengan perusahaan kecil-kecilan ,tanaman sayur dan ternakan lembu secara berkelompok.

## Pautan luar
* Tayor Hilir Kemaman Terengganu
Kampung Pela Hulu Terengganu

**Kampung Pela Hulu Terengganu** terletak di Ajil, Terengganu. 

## Ekonomi
Antara aktiviti ekonomi kampung ini adalah tanaman salak, perusahaan sabun dan perabot. Selain itu juga, pihak kerajaan telah memberikan tanah seluas 30 hektar untuk membantu golongan petani dengan mengusahakan tanaman-tanaman yang mampu memberi pulangan lumayan kepada golongan tersebut termasuk rock melon. 

Pemberian tanah tersebut dilakukan di bawah projek fertigasi mega perintis bagi penanaman rock melon atau nama saintifiknya varieti glamour ditanam di tanah seluas empat hektar. 

## Rujukan


## Pautan luar
* Kampung Pela Hulu Terengganu
760-an

Dekad **760-an** merupakan tahun-tahun dari 760 hingga 769.


## Peristiwa dan arah aliran
* Charlemagne mewarisi Kerajaan orang Frank daripada Pippin si Lebih Muda.
Kampung Pasir Raja Dungun

**Kampung Pasir Raja Dungun** terletak di Terengganu.

## Ekonomi
Selain aktiviti pertanian, e-komuniti KETENGAH ini juga aktif dengan aktiviti perlancongan seperti Homestay, Taman Pertanian dan juga kebudayaan

## Pautan luar
* SEJARAH PASIR RAJA
* Mengenai PI1M Kampung Pasir Raja Dungun
Kampung Jerangau Barat

**Kampung Jerangau Barat** terletak dalam mukim Ajil di Terengganu.
  
## Ekonomi
Penduduk kampung ini turut mengusahakan ternakan lembu berkelompok sebagai pendapatan sampingan. 

## Pautan luar
*
860-an

Dekad **860-an** merupakan tahun-tahun dari 860 hingga 869.


## Peristiwa
* Rurik mengasaskan negara Novgorod (kemudian Kievan Rus' ).
* Basil I mula-mulanya membunuh Kaisar Bardas (866) dan kemudiannya Maharaja Michael III (867) supaya dapat bangkit untuk berkuasa. Tindakan-tindakan pertamanya ialah untuk menggulingkan dan mengusir bapa Photius I dan mengembalikan jawatan bapa Ignatius yang telah ditangkap dan digulingkan secara haram.

## Tokoh-tokoh
* Rurik
* Paus Nicholas I
* Louis II, Maharaja Rom Holy
* Ragnar Lodbrok
* Basil I
* Charles si Botak
* Louis si Anak Jerman
Kampung Dendang Bukit Besi

**Kampung Dendang Bukit Besi** terletak dalam kawasan Mukim Jerangau 1 dalam daerah Dungun, Terengganu. Kampung Dendang ini telah dibuka lebih kurang 150 tahun yang lalu.

Dahulunya kampung Dendang juga dikenali sebagai Kampung Sendur. Kampung Sendur terletak di     seberang sungai Kampung Dendang sekarang ini. Sila rujuk peta lama untuk lokasi Kampung Sendur. Perkampungan baru yang dibuka di seberang Sungai Dungun ini kemudiannya dikenali sebagai Kampung Dendang.

Kampung Dendang terletak dalam jajaran lebuh raya Jerangau-Jabor menghala ke Kuala Terengganu dan Kuala Berang melalui Bandar Al-Muktafibillah Syah (Durian Mas) dan Bukit Besi dan keluar di persimpangan Ajil, Hulu Terengganu.

Penduduk di Kampung Dendang ini 100% terdiri daripada bangsa Melayu yang kebanyakannya bekerja sebagai buruh kilang batu bata dan pekebun getah serta mengusahakan tanaman kontan seperti tanaman salak.
Kampung Betong

**Kampung Betong** boleh merujuk pada beberapa perkara, antaranya adalah:-
* Kampung Betong, Ajil, Terengganu ( Lokasi '''Kampung Betong''' di Peta Google)
* Kampung Betong, Kota Bharu, Kelantan
* Kampung Betong, Jeniang, Kedah (Lokasi '''Kampung Betong''' di Peta Google)
* Kampung Betong, Johol, Negeri Sembilan (Lokasi '''Kampung Betong''' di Peta Google)
* Kampung Betong, Sik, Kedah 

## Lihat juga
* Kampung Batong
Kampung Basong, Kuala Kangsar

**Kampung Basong** merupakan sebuah kampung yang terletak di Kuala Kangsar, dalam negeri Perak, iaitu sebuah negeri di Malaysia. 

Kampung Basong terletak di sebelah kanan kampung Kolam, dan di tenggara kampung Parit. Di sebelah selatan kampung Basong terletak kampung Kuala Parit.

## Kemudahan asas
### Pendidikan
# 

### Tempat beribadat
# 

## Poskod
Poskod yang digunakan di Kampung Basong, Kuala Kangsar, Perak ialah 33000.

## Rujukan
  

## Pautan luar
* Lokasi '''Kampung Basong''' di Peta Google
Perayaan Loy Krathong

**Perayaan Loy Krathong** (, ; ) merupakan satu perayaan yang disambut oleh penganut agama Buddha Siam yang disambut semasa bulan purnama pada bulan 12 takwim qamari Thai. Perayaan tersebut dikenali sebagai Loy Krathong di mana *Loy* bererti mengapung dan *Krathong* bererti bekas daun pisang berbentuk teratai.

Perayaan tersebut adalah bagi penganut Buddha (keturunan Siam) menunjukkan rasa berterima kasih kepada Dewi Air dengan melancarkan beribu-ribu bekas berbentuk bunga teratai yang dihiasi dengan bunga, duit syiling, lilin dan colok.

Penganut Buddha (keturunan Siam) percaya bahawa Krathong mampu mengelakkan nasib malang, dan penderitaan apabila dibebaskan ke dalam laut.

Di Malaysia, perayaan Loy Krathong di sambut di Kuil Wat Chaiya Mangalaram (Buddha berbaring), Pulau Pinang.

## Pautan luar

* Loikrathong:: สีสันแห่งสายน้ำ มหกรรมลอยกระทง 2555 Tourism Authority of Thailand