Taejo dari Goryeo

**Taejo dari Goryeo** (; 31 Januari 877 – 4 Julai 943), juga dikenali sebagai **Taejo Wang Geon (Wang Kon, 왕건)**, adalah pengasas Dinasti Goryeo, yang memerintah Korea dari abad ke-10 hingga abad ke-14. Taejo memerintah dari 918 hingga 943.

## Latar belakang
Taejo dilahirkan pada 877 dan adalah keturunan keluarga saudagar di Songdo (moden Kaesong), yang menguasai perdagangan di Sungai Yeseong. Bapanya, Wang Yung (왕륭, 王隆), mendapat banyak kekayaan daripada perdagangan dengan China. Leluhurnya telah diketahui tinggal dalam sempadan Goguryeo purba, sekaligus menjadikan Wang Geon seorang lelaki dari Goguryeo mengikut keturunan.

## Kebangkitan kuasa
Taejo memulakan kerjayanya dalam Tiga Kerajaan Akhir () yang sedang bergolak. Dalam tahun-tahun terakhir Silla, ramai pemimpin dan penyamun tempatan memberontak terhadap pemerintahan Ratu Jinseong, yang tidak mempunyai kepimpinan atau dasar yang cukup kuat untuk memperbaiki keadaan rakyat. Antara mereka yang memberontak, Gung Ye (궁예; 弓裔) dari rantau barat laut dan Gyeon Hwon (견훤; 甄萱) dari barat daya yang mendapat lebih kuasa. Mereka mengalahkan dan menyerap banyak kumpulan pemberontak lain sebagai tentera mereka untuk berarak menentang pegawai-pegawai dan penyamun tempatan Silla. Pada 895, Gung Ye memimpin tenteranya ke bahagian jauh barat laut Silla, di mana Songdo terletak. Bapa Taejo, Wang Yung (kemudian Sejo dari Goryeo), bersama-sama dengan banyak puak-puak tempatan, dengan cepat menyerah diri kepada Gung Ye. Wang Geon mengikuti bapanya ke dalam perkhidmatan di bawah Gung Ye, pemimpin masa hadapan Taebong, dan dia mula berkhidmat di bawah arahan Gung Ye.

Tidak lama selepas itu, keupayaan Wang Geon sebagai komander tentera telah diiktiraf oleh Gung Ye, yang menaikkan pangkat beliau kepada Jeneral dan juga menganggap beliau sebagai saudaranya. Pada 900, beliau mengetuai kempen yang berjaya menentang puak-puak tempatan dan tentera Baekje Akhir dalam kawasan Chungju, mendapat lebih kemasyhuran dan pengiktirafan daripada raja. Pada 903, beliau mengetuai kempen tentera laut terkenal di pantai barat daya Hubaekje (Keumsung, kemudian Naju), manakala Gyeon Hwon sedang berperang menentang Silla. Beliau mengetuai beberapa lagi kempen tentera, dan juga membantu orang yang ditawan yang hidup dalam kemiskinan di bawah pemerintahan Silla. Orang ramai menyukai beliau kerana kepimpinan dan kemurahan hatinya.

Pada 913, beliau telah dilantik sebagai Perdana Menteri yang baru yang dinamakan semula Taebong. Rajanya, Gung Ye, yang kepemimpinannya membantu mengasaskan kerajaan tetapi yang mula merujuk dirinya sebagai Buddha, mula menganiaya orang-orang yang menyatakan penentangan mereka menentang hujah-hujah agama. Beliau membunuh banyak sami, malah kemudian isterinya sendiri dan dua anak lelakinya, dan orang ramai mula berpaling daripadanya. Upacara yang mahal dan peraturan yang terlalu ketat menyebabkan lebih banyak yang menentang.

## Kebangkitan menaiki takhta dan penubuhan Goryeo

Pada 918, empat jeneral tertinggi Taebong — Hong Yu (홍유; 洪儒), Bae Hyeongyeong (배현경; 裵玄慶), Shin Sung-gyeom (신숭겸; 申崇謙) dan Bok Jigyeom (복지겸; 卜智謙)—bertemu secara rahsia dan bersetuju untuk menggulingkan pemerintahan Gung Ye dan menaikkan Wang Geon sebagai raja baru mereka. Wang Geon mulanya menentang idea itu tetapi kemudiannya bersetuju dengan rancangan mereka. Pada tahun yang sama Gung Ye digulingkan dan dibunuh berhampiran ibu negara, Cheorwon. Jeneral menabalkan Wang Geon sebagai raja baru negeri yang pendek hayatnya ini. Beliau menamakan semula kepada kerajaan Goryeo, lantas memulakan Dinasti Goryeo. Pada tahun berikutnya beliau berpindah ibu kota kembali ke kampung halamannya, Gaegyeong.

Beliau menaikkan agama Buddha sebagai agama negara Goryeo, dan menyeru akan penaklukan semula bahagian-bahagian utara Korea dan Manchuria, yang dikuasai oleh Balhae. Pemerintahan Balhae ke atas kawasan Manchuria dan sebahagian Siberia yang luas telah dijatuhkan oleh tentera Khitan pada 926, dan majoriti rakyatnya datang ke Goryeo sebagai pelarian yang diketuai oleh Putera Mahkota terakhir Balhae, Dae Gwang-hyeon. Taejo menerima mereka sebagai rakyat beliau, kerana Balhae dan Goryeo datang dari keturunan yang sama (Goguryeo), dan menawan ibu kota lama Goguryeo, P'yŏngyang. Beliau juga meminta pakatan dan kerjasama dengan puak-puak tempatan berbanding cuba untuk menakluk dan membawa mereka di bawah kawalan langsung beliau.

## Perang Tiga Kerajaan Akhir
Pada 927, Gyeon Hwon dari Hubaekje mengetuai tentera ke ibu kota Silla, Gyeongju, menangkap dan membunuh rajanya, Raja Gyeongae. Kemudian beliau meletakkan Raja Gyeongsun sebagai raja boneka sebelum dia palingkan tenteranya ke arah Goryeo. Mendengar berita itu, Taejo merancang serangan dengan 5000 orang tentera berkuda untuk menyerang tentera Gyeon dalam perjalanan pulang di Gongsan berhampiran Daegu. Beliau bertemu pasukan Hubaekje dan mengalami kekalahan teruk, kehilangan sebahagian besar tenteranya termasuk jeneral Kim Nak dan Shin Sung-gyeom, orang yang sama yang menaikkan Wang sebagai raja. Walau bagaimanapun, Goryeo cepat pulih daripada kekalahan dan berjaya mempertahankan serangan Hubaekje di perbatasan.

Pada 935, raja terakhir Silla, Raja Gyeongsun, merasakan tidak ada cara untuk memulihkan kerajaannya dan menyerahkan keseluruhan tanahnya kepada Taejo. Taejo dengan senang hati menerima penyerahannya dan memberinya gelaran putera, dan menerima anak perempuannya sebagai salah seorang isteri beliau (Wang mempunyai enam permaisuri, dan banyak lagi isteri kerana dia berkahwin anak-anak perempuan setiap pemimpin tempatan). Ia menyebabkan kebencian Gyeon Hwon. Bapa Gyeon, yang mempertahankan tuntutannya terhadap rantau Sangju, juga berpaling tadah dan menyerah diri kepada Goryeo dan telah diterima sebagai bapa raja.

Pada tahun yang sama, anak sulung Gyeon Hwon, Gyeon Singeom (), memimpin rampasan kuasa dengan saudara-saudaranya Yanggeom dan Yonggeom, menentang bapa mereka, yang memihak kepada saudara tiri mereka, Geumgang, sebagai pengganti takhta. Gyeon Hwon telah dihantar hidup dalam buangan dan dipenjarakan di Geumsansa, tetapi melarikan diri ke Goryeo dan dilayan seperti bapa Taejo, yang meninggal dunia sebelum penyerahannya.

## Kemenangan dan penyatuan Goryeo
Pada 936, Wang mengetuai kempen terakhirnya menentang Singeom dari Baekje Akhir. Singeom bertempur melawan Taejo, tetapi menghadapi banyak kelemahan dan konflik dalaman, beliau kemudiannya menyerah diri kepada Taejo. Wang akhirnya menduduki Hubaekje secara rasmi, dan menyatukan negara buat kali kedua sejak Silla Bersatu; Beliau memerintah sehingga 943, dan meninggal dunia akibat penyakit.

Taejo berusaha untuk membawa walaupun musuh-musuhnya ke dalam gabungan pemerintahannya. Dia memberikan gelaran dan tanah kepada raja-raja dan bangsawan dari pelbagai negara-negara yang telah dikalahkan: Baekje Akhir, Silla, dan juga Balhae, yang hancur pada masa yang sama. Oleh itu dia cuba untuk menjamin kestabilan dan perpaduan untuk kerajaannya yang telah kurang dalam tahun-tahun terakhir Sila.

Selepas kejatuhan Balhae, putera mahkota terakhir melarikan diri ke Goryeo, di mana beliau telah disambut mesra dan dimasukkan ke dalam keluarga pemerintah oleh Wang Geon, sekali gus menyatukan kedua-dua negara pengganti Goguryeo.

## Legasi

Penyatuan Tiga Kerajaan Akhir pada 936 adalah sangat penting dalam sejarah Korea; penyatuan 668 M oleh Silla hanya penyatuan kira-kira separuh daripada rakyat Semenanjung Korea dan sekitarnya (yang pada masa itu sebahagian besarnya menganggap diri mereka satu bangsa yang dibahagikan antara negeri-negeri), memandangkan bahagian utara diperintah oleh Balhae, yang menegaskan dirinya sebagai penjelmaan semula Goguryeo. Walau bagaimanapun, penyatuan Wang Geon pada 936 adalah penyatuan yang lebih lengkap (di mana hanya sebuah negara tunggal muncul di kalangan rakyat, berbanding dengan abad ke-7, apabila dua, Silla Akhir dan Balhae, timbul); rakyat Semenanjung Korea selepas itu kekal di bawah satu negara tunggal bersatu sehingga tahun 1948, apabila Korea telah dibahagikan kepada utara dan selatan oleh tentera Rusia dan A.S..

As noted elsewhere in this article, the modern name of "Korea" is derived from the name "Goryeo," yang itu sendiri berasal dari "Goguryeo," yang warisannya adalah daripada Wang Geon dan kerajaan barunya (dan lanjutan daripada itu, wilayah). Sebagai pemerintah pertama menyatukan dengan lebih lanjut rakyat Semenanjung Korea di bawah negara tunggal, banyak orang Korea moden melihat kepada contoh beliau untuk kesesuaian kepada keadaan pembahagian semasa di Semenanjung Korea.

## Keluarga

Semasa awal Dinasti Goryeo, gelaran putera mahkota () hanya gelaran bangsawan untuk anak-anak kepada Raja; gelaran berasingan wujud bagi bakal raja ().
*Leluhur
**Raja Kukjo - Permaisuri Junghwa
***Raja Euijo - Permaisuri Wonchang
****Sejo dari Goryeo - Permaisuri Wisuk
* Isteri dan anak:
** Permaisuri Sinhye (신혜왕후)
** Permaisuri Janghwa (장화왕후)
*** Hyejong dari Goryeo (혜종), putera pertama
** Permaisuri Sinmyeongsunseong (신명순성왕후) 
*** Putera Mahkota Tae (태자 태)
*** Jeongjong, Raja ke-3 Goryeo (정종), putera ke-3
*** Gwangjong dari Goryeo (광종), putera ke-4
*** Naib Raja Moonwon (문원대왕), putera ke-14
*** Jeungtong Gooksa (증통국사)
*** Puteri Naklang (낙랑공주)
*** Puteri Heungbang (흥방공주)
** Permaisuri Sinjeong (신정왕후)
*** Raja Daejong (대종), putera ke-8 (Bapa Raja Seongjong)
*** Permaisuri Daemok (대목왕후), puteri tunggal Permaisuri Sinjeong.
** Permaisuri Sinseong (신성왕후)
*** Raja Ahnjong (안종), putera ke-13 (Bapa Raja Hyeonjong)
** Permaisuri Jeongdeok (정덕왕후)
*** Putera Wangwyu (왕위군), putera pertama Permaisuri Jeongdeok.
*** Putera In-ae (인애군), putera ke-2 Permaisuri Jeongdeok.
*** Putera Mahkota Wonjang (원장태자), putera ke-3 Permaisuri Jeongdeok.
*** Putera Joh-yi (조이군)
*** Permaisuri Munhye (문혜왕후), puteri pertama Permaisuri Jeongdeok.
*** Permaisuri Seon-ui (선의왕후), puteri kedua Permaisuri Jeongdeok.
*** Puteri yang tidak diketahui
** Puan Agung Heonmohk (헌목대부인)
*** Putera Mahkota Soomyong (수명태자)
** Puan Besar Jeongmohk (정목부인)
*** Permaisuri Dowager Soonahn (순안왕대비)
** Puan Besar Dongyangwon (동양원부인)
*** Putera Mahkota Hyomohk (효목태자)
*** Putera Mahkota Hyoeun (효은태자), putera ke-9
** Puan Besar Sookmohk (숙목부인)
*** Putera Mahkota Wonnyung (원녕태자)
** Puan Besar Cheonanbuwon (천안부원부인)
*** Putera Mahkota Hyosung (효성태자)
*** Putera Mahkota Hyoji (효지태자)
** Puan Besar Heungbokwon (흥복원부인)
*** Putera Mahkota Jihk (태자 직)
*** Puteri yang tidak diketahui
** Puan Besar Hudaelyangwon (후대량원부인)
** Puan Besar Daemyongjoowon (대명주원부인)
** Puan Besar Gwangjoowon (광주원부인)
** Puan Besar Sogwangjoowon (소광주원부인)
** Puan Besar Dongsanwon (동산원부인)
** Puan Besar Yehwa (예화부인)
** Puan Besar Daeseowon (대서원부인)
** Puan Besar Soseowon (소서원부인)
** Puan Besar Seojeonwon (서전원부인)
** Puan Besar Sinjoowon (신주원부인)
** Puan Besar Wolhuawon (월화원부인)
** Puan Besar Sohwangjoowon (소황주원부인)
*** Putera Gwangjoowon (광주원군), putera ke-10
** Puan Besar Seongmoo (성무부인)
*** Putera Mahkota Hyoje (효제태자)
*** Putera Mahkota Hyomyong (효명태자)
*** Putera Beopdeung (법등군)
*** Putera Jali (자리군)
*** Puteri yang tidak diketahui
** Puan Besar Euiseongbuon (의성부원부인)
*** Putera Besar  Euiseongbuwon (의성부원대군)
** Puan Besar Wolkyongwon (월경원부인)
** Puan Besar Monglyangwon (몽량원부인)
** Puan Besar Haelyangwon (해량원부인)

## Catatan

## Lihat juga

* Salasilah Dinasti Goryeo
* Raja-Raja Korea
* Sejarah Korea
* Senarai topik berkaitan Korea
* Wang (nama keluarga)
* Makam Raja Wanggon

## Rujukan
* 

## Pautan luar