open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sungai Bong

**Sungai Bong** (), atau juga dikenali sebagai **Sungei Bong** sebelum 1972,, **Sungai Rong** dan **Sg. Bong** ialah sebatang sungai di Daerah Padang Terap, iaitu salah satu daerah di Kedah Darul Aman, Malaysia.

## Geografi
Lokasi koordinat Sungai Bong ialah . Mengikut topografi kawasan, lembah sungai Sungai Bong terletak di anggaran ketinggian dari atas min aras laut mencecah . Ia terletak kira-kira  ke arah utara dari ibu negara Malaysia, Kuala Lumpur. 

Sungai Bong berasal daripada Genting Peniat (atau Chong Panet), di selatan Kampung Peniat, berhampiran dengan sempadan antarabangsa Malaysia–Thailand, di koordinat . Ia akan menelusuri kawasan perhutanan tebal di Hutan Simpanan Kekal Padang Terap sebelum bermuara di Tasik Pedu (atau Empangan Pedu), berhampiran dengan kawasan kampung yang ditinggalkan, Kampung Kubu Durian. Sebelum Empangan Pedu dibina, Sungai Bong akan melalui beberapa kawasan perkampungan kecil di kawasan pedalaman dahulu, seperti Kampung Mong Gajah Ilir, Kampung Surau, Kampung Belukar dan Kampung Kuala serta menelusri Bukit Kulit Mentimun sebelum bermuara di simpang tiga Sungai Pedu dan Sungai Mong Gajah. Lokasi muara kira-kira terletak di .

Terdapat beberapa sungai dan anak sungai yang bermuara di Sungai Bong iaitu:
* Sungai Kubu Durian
* Sungai Keleh Bulan
* Charok Bakong

## Lihat juga
* Senarai sungai di Malaysia

## Rujukan


## Pautan luar
*
Bandaran di Brunei

**Bandaran di Brunei** merujuk kepada penempatan yang telah diperbadankan oleh kerajaan untuk dijalankan sebagai perbandaran ("bandaran" di Brunei). Bandaran-bandaran ini bebas daripada hierarki subbahagian negara, tetapi bertindih dengan mukim dan kampung, bahagian pentadbiran peringkat kedua dan ketiga Brunei masing-masing. Badan pentadbir bandaran dipanggil sebagai *jabatan bandaran*, jabatan kerajaan di bawah Kementerian Hal Ehwal Dalam Negeri, dan diketuai pengerusi (secara rasmi ), setara dengan Datuk Bandar.

## Senarai
Terdapat empat petempatan di Brunei yang berstatus bandaran, iaitu Bandar Seri Begawan, ibu negara Brunei; Kuala Belait, sebuah bandar serta ibu kota Daerah Belait; Seria, sebuah bandar juga di Daerah Belait; dan Tutong, bandar Daerah Tutong. Walaupun Muara di Daerah Brunei-Muara dan Bangar, ibu kota Daerah Temburong, secara rasmi dikenali sebagai *Pekan Muara* dan *Pekan Bangar*, mereka tidak mempunyai status bandaran, sebaliknya ditadbir sebagai pecahan peringkat kampung.

## Rujukan
Senarai lapangan terbang di Brunei

**Senarai lapangan terbang di [[Brunei]]** ini mengandungi semua lapangan terbang di Brunei Darussalam.

## Lapangan terbang

## Rujukan

## Pautan luar

*Kementerian Pengangkutan dan Infokomunikasi, Brunei Darussalam — di MTIC.GOV.BN
Geografi Brunei

**[[Brunei]]** ialah sebuah negara di Asia Tenggara, bersempadan dengan Laut China Selatan dan Malaysia Timur . Koordinat geografinya ialah . Negara ini adalah kecil, dengan jumlah saiz . Saiznya lebih besar daripada Trinidad dan Tobago. Ia berdekatan dengan laluan laut penting yang melalui Laut China Selatan selaku penghubung antara Lautan Hindi dengan Pasifik. Negara ini mempunyai dua bahagian yang dipisahkan secara fizikal oleh Malaysia, menjadikannya hampir sebuah enklaf dalam Malaysia.

Brunei berkongsi sempadan  dengan Malaysia, dan mempunyai garis pantai dengan panjang .

## Geografi fizikal
Bentuk muka bumi adalah dataran pantai rata yang naik ke kawasan pergunungan di timur dan dataran rendah berbukit di barat. Walaupun gempa bumi agak jarang berlaku, Brunei terletak di sepanjang Lingkaran Api Pasifik.

## Iklim
Iklim di Brunei ialah khatulistiwa tropika dan subtropika lembap pada ketinggian yang lebih tinggi dengan hujan lebat. Bandaran Bandar Seri Begawan beriklim khatulistiwa tropika dengan dua musim. Musim kering sangat panas (). Musim basah atau hujan biasanya hangat dan basah (). Kebanyakan kawasan negara ialah dataran pantai yang rata dengan pergunungan di timur dan tanah rendah berbukit di barat. Titik terendah adalah di paras laut dan yang tertinggi ialah Bukit Pagon (). Brunei juga mengalami taufan dan banjir.

### Kawasan iklim

* Daerah Brunei-Muara dan Bandar Seri Begawan adalah tropika lembap di pantai dan ketinggian rendah di utara dan subtropika lembap di tengah Daerah Brunei-Muara. ()
* Daerah Tutong beriklim tropika, panas di utara dan panas di selatan. ()
* Daerah Belait beriklim tropika, panas di utara dan sedikit panas di selatan. ()
* Daerah Temburong adalah subtropika lembap di kawasan dataran tinggi selatan dan tropika lembap di pantai dan dataran rendah utara. ()

## Statistik
**Keluasan:**

* Jumlah:   
* Tanah:   
* Air:   

**Tuntutan maritim:**
*laut wilayah:* 
*[[zon ekonomi eksklusif]] :*  dan  atau ke garisan median

**Julat ketinggian:**
*titik terendah:* Laut China Selatan, 0 m
*titik tertinggi:* Bukit Pagon, 1,850 m

**Sumber asli:** petroleum, gas asli, kayu

**Penggunaan tanah:**
*tanah pertanian:* 0.76%
*tanaman kekal:* 1.14%
*lain-lain:* 98.10% (2012)

**Tanah pengairan:**  (2003)

**Jumlah sumber air boleh diperbaharui:**   

**Pemerolehan air tawar (domestik/perindustrian/pertanian)**
*jumlah:* 0.09&nbsp;km3/thn (97%/0%/3%)
*per kapita:* 301.6 m3/thn (2009)

**Alam sekitar – isu semasa:** asap/jerebu bermusim akibat kebakaran hutan di Indonesia

**Alam Sekitar - perjanjian antarabangsa:***pihak kepada:* Biodiversiti, Perubahan Iklim, Spesies Terancam, Sisa Berbahaya, Undang-Undang Laut, Perlindungan Lapisan Ozon, Pencemaran Kapal

## Rujukan
Imam Instant Ustazah Scammer

***Imam Instant Ustazah Scammer*** ialah sebuah siri drama popular televisyen Malaysia 2023 arahan Hadith Omar, dibintangi oleh Hun Haqeem dan Mira Filzah. Siri ini memulakan tayangan perdana di Astro Ria bermula 5 Mac 2023.

## Sinopsis
Demi membayar hutang, Effa (Mira Filzah) sanggup menyamar menjadi ustazah dan menipu tentang latar belakangnya. Namun, kerana asyik dikejar ahlong, dia nekad melarikan diri ke Kampung Ramadan dan bertemu dengan Imam Asyraf (Hun Haqeem), seorang influencer yang viral kerana alunan suara ketika mengajinya yang cukup merdu. Imam Asyraf (Hun Haqeem) telah dilantik oleh Tok Jamlus (Usop Wilcha) untuk menjadi imam sepanjang tarawikh Ramadan ini. Kehadiran Effa (Mira Filzah) ke kampung itu membuatkan Asyraf (Hun Haqeem) mula mengesyaki sesuatu.

## Pelakon

### Pelakon utama
* Mira Filzah sebagai Ustazah Effa
* Hun Haqeem sebagai Imam Asyraf
* Usop Wilcha sebagai Tok Jamius
* Fendi Seman sebagai Tokman
* Mierul Aiman sebagai Ronaldo
* Qasrina Karim sebagai Siti Siakap
* Yasmin Hani sebagai Zubaidah
* Azza Zawari sebagai Saleha
* Mak Jah sebagai Makjah
* Yassin Senario sebagai Arof

### Pelakon pembantu
* Lydiawati sebagai Aminah 
* Kismah Johar sebagai Mak Ensom 
* Mili Supina sebagai Normala
* Sefik Khair sebagai Samsudin
* Shalia Shuid sebagai Saerah
* Aileen Sufiah sebagai Isteri Muda
* Abdulrahman Suud sebagi Ustad Rahman

### Penampilan khas
* Pyan Habib sebagai Lelaki Misteri
* Hawa Rizwana sebagai Hawa
* Fadhli Masoot sebagai Fahmey Burn
* Zamarul Hisham sebagai PU Razman
* Tracie Sinidol sebagai Yaya
* Jalaluddin Hassan sebagai Pak Awang

### Pelakon tambahan
* Suzana Yaakob
* Anjeli Qistina
* Azman Jemain
* Min Zahruh
* Nor Umairah
* Syamsul Anwar
* Rosnah Osman
* Shahzwan
* Anis Shahira
* Mazliana Mat
* Alhafiz
* Muhamad Syazwan
* Sor
* Mohd Nasir
* Ahmad Zulhilmi
* Nur Sumaiyah
* Saiful Zuhairy
* Suhairi Sudin
* Zainab Jalil
* Arif Asmadi
* Umairah Rauqah
* Sharinah Salim
* Sayed Izzat
* Siti Saleha
* Ahmad Tarmizi
* Lai Hayati
* Sakinah Ahmad
* Ahmad Juahir
* Azhar Hisham
* Noor Rahmat
* Alias Rejab
* Jafzur Aufar
* Aziz Hashim
* Safieya Humaira
* Md Amir
* Azhar Hisham
* Nazimah Nasir
* Muhd Syahir
* Hanani Ahmad
* Mohd Fadzly
* Edzwan Nor
* Ahmad Fateh
* Muhd Arif
* Aznim Khalidi
* Rafique
* Mohd Nasir
* Nor Amin
* Iskandar
* Muhd Syafiq
* Umairah Kamaruzzaman
* Izzara Sofea
* Fairuz Fadzly
* Siti Jaslina
* Khairuz Zamani

## Rujukan
Brunei di Sukan Olimpik Musim Panas 1996

**[[Brunei]]**, sebagai *Brunei Darussalam*, mempunyai seorang atlet bertanding buat kali pertama dalam **[[Sukan Olimpik Musim Panas 1996]]** di Atlanta, Amerika Syarikat. Brunei sebelum ini membuat penampilan sulungnya di Sukan Olimpik Musim Panas 1988 di Seoul apabila menghantar pegawai renang, tetapi melangkau Sukan Olimpik Musim Panas 1992 di Barcelona.

## Menembak

## Rujukan
*Official Olympic Reports
Brunei di Sukan Olimpik Musim Panas 2000

**[[Brunei]]**, sebagai *Brunei Darussalam*, bertanding dalam **[[Sukan Olimpik Musim Panas 2000]]** di Sydney, Australia.

## Olahraga

### Lelaki
#### Balapan dan padang

## Menembak

## Rujukan
* Official Olympic Reports
Brunei di Sukan Olimpik Musim Panas 1988

**[[Brunei]]** mengambil bahagian dalam Sukan Olimpik buat kali pertama dalam **[[Sukan Olimpik Musim Panas 1988]]** di Seoul, Korea Selatan. Akan tetapi, Brunei hanya menghantar seorang pegawai, tetapi tiada atlet. Hanya lapan tahun kemudian, pada Sukan 1996, sebelum atlet dari Brunei akan bertanding di Sukan Olimpik buat kali pertama.

## Rujukan
*
Tour de Brunei

**Tour de Brunei** ialah sebuah kejohanan lumba basikal berpusingan lelaki yang berlangsung di Brunei, dan telah dinilai oleh UCI sebagai tahap 2.2, dan menjadi sebahagian daripada Jelajah Asia UCI. Acara berbasikal telah diadakan pada 2011 dan 2012, tetapi telah dibatalkan sejak 2013.

## Juara keseluruhan

## Rujukan
Hubungan Brunei–India

Brunei dan India menubuhkan hubungan diplomatik pada 1984. Brunei mempunyai suruhanjaya tinggi di New Delhi, dan India mempunyai suruhanjaya tinggi di Bandar Seri Begawan.

## Sejarah
Hubungan dua hala antara kedua-dua negara dijalin pada 10 Mei 1984. Kebawah Duli Yang Maha Mulia Sultan Hassanal Bolkiah membuat lawatan negara ke India pada September 1992. Sejak penemuan minyak di Brunei pada tahun 1929, sejumlah kaum India berhijrah ke Brunei untuk bekerja dalam sektor minyak dan perkhidmatan bersekutu; kemudian, ramai yang tiba sebagai guru, dengan sebahagian daripada mereka kahwin campur dengan orang Brunei tempatan. Menurut sumber rasmi kerajaan tempatan, terdapat kira-kira 10,000 orang India tinggal di Brunei, setakat 2013.

## Hubungan ekonomi
Lima memorandum persefahaman ditandatangani kedua-dua negara pada Mei 2008, mengenai isu-isu seperti Perjanjian Penggalakan dan Perlindungan Pelaburan Dua Hala (BIPA), Teknologi Maklumat dan Komunikasi (ICT), budaya, perdagangan dan angkasa lepas. Eksport utama Brunei ke India ialah minyak mentah, manakala India telah mengeksport terutamanya tenaga kerjanya ke Brunei, kedua-dua pekerja profesional dan separuh mahir. Ahli perniagaan India mempunyai monopoli hampir penuh dalam sektor tekstil Brunei, dan majoriti doktor di Brunei adalah dari India. Antara 2010 dan 2011, eksport India ke Brunei meningkat daripada $34.55 juta kepada $36.77 juta, dan eksport Brunei ke India meningkat daripada $674 juta kepada $1266 juta, yang sebahagian besarnya disebabkan oleh kenaikan petroleum off take oleh syarikat petrokimia India.

## Rujukan

## Bacaan lanjut
* Brunei in India's Foreign Policy
* INDIA-BRUNEI BILATERAL RELATIONS PDF
Meridian timur ke-115

115° class=notpageimage| Meridian timur ke-115
**Meridian 115° timur [[Meridian perdana|Greenwich]]** ialah garis longitud yang memanjang dari Kutub Utara merentasi Lautan Artik, Asia, Lautan Hindi, Australasia, Lautan Selatan, dan Antartika hingga ke Kutub Selatan.

Meridian timur ke 115 membentuk bulatan agung dengan meridian barat ke-65.

Antara Australia dan garis selari selatan ke-60 ia membentuk sempadan barat Zon Bebas Senjata Nuklear Pasifik Selatan.

## Dari Kutub ke Kutub
Bermula di Kutub Utara dan menuju ke selatan ke Kutub Selatan, meridian timur ke-115 melalui:

:

## Lihat juga
*Meridian timur ke-114
*Meridian timur ke-116
Hubungan Brunei–Jerman

Brunei dan Jerman menubuhkan hubungan diplomatik pada tahun 1984. Brunei mempunyai kedutaan di Berlin, dan Jerman mempunyai kedutaan di Bandar Seri Begawan.

## Sejarah
Hubungan kedua-dua negara telah terjalin sejak 1 Mei 1984. Pada 1985, Kebawah Duli Yang Maha Mulia Sultan Hassanal Bolkiah mengadakan lawatan peribadi pertama ke Jerman, dan pada 1998 pula, melakukan lawatan negara, manakala lawatan rasmi dibuat pada 2002 dan 2011. Di sebelah Jerman, Canselor Helmut Kohl mengadakan lawatan rasmi ke Brunei pada 1997.

## Hubungan ekonomi
Brunei memandang Jerman sebagai rakan ekonomi penting dengan perdagangan dua hala meningkat pada 2011 kepada kira-kira €346 juta. Eksport Jerman ke Brunei terutamanya dalam kereta, jentera, bahan kimia dan peralatan berat. Ada juga pengesahan perjanjian mengenai galakan dan perlindungan timbal balik pelaburan antara kedua-dua negara.

## Hubungan pendidikan
Terdapat juga program pertukaran pelajar antara Brunei dan Jerman yang telah dimulakan pada tahun 2008 apabila sekumpulan pelajar Brunei pergi ke universiti Jerman untuk melanjutkan pelajaran.

## Rujukan


## Bacaan lanjut
* Germany, Brunei to discuss 'a whole range of issues' The Brunei Times
Profesor ulung

**Profesor Ulung** ialah suatu gelaran akademik yang diberikan kepada beberapa profesor utama di sesebuah universiti, fakulti atau jabatan. Sesetengah profesor ulung menyandang kursi pengajian.

## References
Malaysia di Sukan Sekolah ASEAN

**Malaysia** mula menyertai Sukan Sekolah ASEAN pada edisi kedua temasya itu iaitu pada tahun 2010. Sehingga kini, Malaysia menduduki tempat ketiga dalam kutipan pingat temasya.

## Kutipan pingat

## Rujukan

* Blogspot Southeast Asian Sports News
Look At This

**"Look At This"** ialah lagu yang dirakamkan dan dipersembahkan oleh kumpulan penyanyi wanita Malaysia, Dolla. Ia dikeluarkan sebagai single kelima mereka pada 17 Februari 2023. Muzik videonya telah diterbitkan bagi mempromosikan single ini.

## Penerbitan
Lagu ini sebenarnya dicipta dan ditulis dalam Bahasa Inggeris oleh Laurell Barker, Josefin Glenmark dan Johan Gustafsson yang berasal dari Sweden. Namun lagu ini kemudian telah diterjemahkan ke dalam Bahasa Melayu khas buat peminat-peminat Dolla.

## Tenaga kerja
Kredit diperoleh daripada muzik video.

;Lagu
* Dolla - vokal
* Laurell Barker, Josefin Glenmark, Johan Gustafsson - komposer
* Laurell Barker, Josefin Glenmark, Johan Gustafsson, SYA - penulis lirik
* Arranged and Produced by: Johan Gustafsson - penggubah, penerbit
* Kim Lim - penerbit eksekutif 
* Universal Music - penerbit eksekutif
* Hermond Cheng - Ketua A&R dan Pemasaran
* Ivan Koh - Ketua Digital & Komersial
* Yoong Sin Weng - pasukan A&R
* Syed Azleem - pasukan A&R
* Gillian Kook - pasukan A&R
* Nadiah Ramli - Pengurus Kanan Artis 
* Anne Mukhtar - pasukan pemasaran & promosi
* Popo - pasukan pemasaran & promosi
* Azim Mazlan - pasukan pemasaran & promosi
* Gizmo - pasukan pemasaran & promosi
* Nadia Dzabur - pasukan pemasaran & promosi
* Dianah - pasukan pemasaran & promosi
* Liyana - pasukan pemasaran & promosi
* Nabila Nuraisyah - pasukan media sosial
* Malis - pasukan media sosial
* Irfan Ramos - penyunting, penciptaan kandungan
* Kassie AshBurn - penyunting, penciptaan kandungan
* Mior Hanif - penyunting, penciptaan kandungan
* Farah Rizal - penyunting, penciptaan kandungan
* Robert Kok - pasukan digital 
* Aizuddin - pasukan digital
* John Teh - pasukan digital
* Kai Ying - pasukan digital
* Brandon Chan - pasukan jenama perniagaan baharu 
* Bowie Lim - pasukan jenama perniagaan baharu
* Shu Hann - Unit Celebrity360

;Muzik video
* Lily Samsuddin - pengarah, pendandan untuk set foyer
* Ghazi Maslan - pengarah fotografi
* Ezniel Kamal - pembantu pengarah
* Asyraf Najlyn - pengurus penerbitan
* Ajeeb Najlyn - kru set
* Azrulamry - pengendali kamera
* Umar Hamzah - First AC
* Artjang - Puller
* Liong Jian Yep - Gaffer
* Cheah Wai Kang - pencahayaan Ah Yep - pencahayaan
* almostthere - seni
* Farhah Z. - pengarah seni
* Alya Aziz - pengarah seni
* Izzul Najmi - kru seni 
* Faris Noordin - kru seni
* GHZMSN - pasca penerbitan
* Ezra Tham - koreografer
* Jia Xin - pembantu koreografi
* Nigel Ng - penari
* Darren Ben - penari
* Bryan Teoh - penari
* Shaydon Yeong - penari
* Rachael Law - penari
* Karyean Ho - penari
* Samanta Soon - penari
* Jia Xin - penari
* Quito Yang - pendandan untuk set individu dan atas bumbung
* Carmen Pek - pembantu pendandan
* styledbyoat - pembantu pendandan
* Ati Harun - jurusolek
* Sabronzo - jurusolek
* Suesther C Makeup - jurusolek 
* Susam Chan - jurusolek
* Cody Chua - pendandan rambut 
* Juno Ko - pendandan rambut
* Zig Zach KL - salon rambut

## Format dan senarai runut
;Muat turun digital
# "Look At This" – 2:50

## Sejarah keluaran

## Rujukan
Jabatan Kerja Raya (Brunei)

**Jabatan Kerja Raya** (Jawi: ; **JKR**) ialah sebuah jabatan di bawah Kementerian Pembangunan yang bertanggungjawab bagi pembangunan dan penyelenggaraan infrastruktur di Brunei.

## Jabatan
Jabatan-jabatan JKR diketuai oleh Ketua Pengarah, dan dibantu oleh Timbalan Ketua Pengarah:
# Jabatan Pentadbiran dan Kewangan
# Jabatan Perkhidmatan Bangunan
# Jabatan Kemajuan
# Jabatan Saliran dan Pembetungan
# Jabatan Jalan Raya
# Jabatan Khidmat Teknikal
# Jabatan Perkhidmatan Air
# Jabatan Mekanikal dan Elektrikal

## Pautan luar
*  Laman rasmi
Muhammad Isa Ahmad

**Muis Isa** (lahir 1998), atau Muhammad Isa Ahmad, ialah seorang perenang Brunei. Beliau dibesarkan di ibu kota Bandar Seri Begawan, menghabiskan masa awal persekolahannya di Sekolah Antarabangsa Brunei dan menamatkan pengajian tingkatan enam di luar negara, yakni Sekolah Millfield. Muis adalah salah seorang daripada 7 adik-beradik.

Muis bertanding dalam acara 50 m dan 100 m kuak dada pada Kejohanan Renang Dunia FINA 2012 (25 m), dan acara 50 m dan 100 m kuak dada, dengan beliau kini memegang rekod kebangsaan dengan catatan masa 31.29 saat, di Kejohanan Akuatik Dunia 2013. Pada 2019, Muis mewakili Brunei pada Kejohanan Akuatik Dunia 2019 yang diadakan di Gwangju, Korea Selatan, dan beliau bertanding dalam acara 50 meter kuak dada dan 100 meter kuak dada lelaki. Muis membuat penampilan sulungnya di Sukan Olimpik Tokyo 2020, mewakili Brunei, berenang dalam perlumbaan 100 m kuak dada dalam masa 1:08.65.

## Rujukan
Hubungan Brunei–Myanmar

Brunei dan Myanmar menubuhkan hubungan diplomatik pada tahun 1993. Brunei mempunyai kedutaan di Yangon, dan Myanmar mempunyai kedutaan di Gadong. Both countries share friendly bilateral co-operation in education, health and labour.

## Sejarah
Hubungan antara kedua-dua negara telah terjalin sejak 21 September 1993. Hubungan ini mesra dan kedua-dua negara sedang mengusahakan sektor kesihatan dan pendidikan serta untuk mewujudkan perdagangan dua hala dan menandatangani pengelakan cukai berganda. Pada tahun 1998, Sultan Brunei Hassanal Bolkiah telah mengadakan lawatan ke Myanmar. Sejak itu, kementerian
dan kakitangan dari kedua-dua negara telah mengekalkan hubungan dan pertukaran jangka panjang. Ramai ahli akademik, intelek, medik, jururawat dan pekerja turut menyumbang kepada pembangunan Brunei.. Brunei juga menyokong Myanmar untuk jawatan pengerusi ASEAN pada 2015 dengan melatih pegawai Burma sebagai persiapan terhadap peranan itu.

## Hubungan ekonomi
Dalam hubungan ekonomi, Syarikat Petroleum Negara Brunei (BNP) adalah salah satu firma yang layak untuk memulakan penerokaan minyak dan gas di darat di sebuah blok di Myanmar. Kedua-dua negara juga memberi tumpuan kepada pendidikan kesihatan dan bantuan teknikal serta bekerjasama dalam pembangunan kapasiti dan pembangunan sumber manusia.

## Rujukan


## Bacaan lanjut
* Myanmar marks 64th anniversary, lauds strong ties with Brunei Kedutaan Brunei di Belgium
Pengangkutan di Brunei

**Pengangkutan di [[Brunei]]** terdiri daripada udara, darat, dan pengangkutan laut. Sebelum ini terdapat beberapa pengangkutan kereta api di Brunei, tetapi akhirnya kebanyakannya ditutup. Bas bandar di Bandar Seri Begawan akan menggunakan bas dwimod berpandu optik yang sedang dalam proses penilaian.

## Rujukan
Maziah Mahusin

**Maziah Mahusin** (lahir 18 Mac 1993) ialah atlet lari berpagar Brunei, yang menyertai Sukan Olimpik Remaja Musim Panas 2010 dan Sukan Olimpik London 2012, dan menjadi atlet Olimpik wanita pertama Brunei. Beliau juga dipilih sebagai pembawa bendera negara untuk kedua-dua acara itu. Maziah menjadi wajah olahragawan wanita di Brunei.

## kehidupan awal
Dia menghadiri Kolej Micronet, tetapi menangguhkan pengajiannya, dan bukan menjadi pelajar sepenuh masa; beliaumenyambung pengajian pada September 2012, selepas Sukan Olimpik. Beliau adalah pemain hoki negara sebelum ini.

## Kerjaya
Kerjayanya bermula pada pertandingan Hari Sukan Balapan dan Padang pada 2007. Beliau bertanding dalam perlumbaan 800 meter dan memenanginya. Pasukan olahraga negara hadir; selepas diperhatikan berlari, salah seorang daripada mereka menghampiri dan mengajaknya menyertai skuad mereka. Beliau menghabiskan tiga bulan bersenam bersama skuad kebangsaan sebelum membuat penampilan sulung untuk Brunei dalam Sukan Teluk Danga di Johor. Walaupun menduduki tempat kedua, beliauberjaya memecut. Beliau kemudian mula mempertimbangkan perkara ini dengan teliti. Beliau terus memenangi beberapa pertandingan serantau dan antarabangsa dan diiktiraf sebagai atlet wanita terbaik negara pada 2009 dan 2011.

Mahusin bertanding dalam acara 400 meter lari berpagar sehingga Sukan Olimpik Belia pada 2010. Walau bagaimanapun, beliau mengalami kecederaan tendon teruk di buku lali kanannya semasa persiapan untuk kejohanan, dan tidak pernah pulih. Lebih setahun sejak Sukan Olimpik, namun masih tidak diketahui sama ada persembahan Mahusin di London memberi kesan yang kekal kepadanya. Mahusin menduduki tempat kedua terakhir keseluruhan dengan catatan masa 59.28 saat, di belakang pemenang Williams-Mills sebanyak sembilan saat. Beliau telah memecahkan rekod kebangsaan Brunei, mencipta prestasi peribadi baharu yang terbaik, dan berjaya memasuki Olimpik.

Dia berjaya menjalani pembedahan untuk membuang taji kalkaneal dari tumit kanannya pada 5 Julai 2017. Walaupun dengan tongkat dan tuangan, beliau kembali ke gim dalam masa dua minggu sahaja. Kemudian pada 27 Julai, Maziah memulakan latihan teras. Pada 30 Ogos, beliaumemulakan program pemulihan dan berbasikalnya.

Selepas memenangi satu pingat emas dan satu perak semasa Kejohanan Olahraga Terbuka Sarawak ke-66, beliau muncul sebagai pemenang. Beliau menduduki tempat pertama dalam perlumbaan 100 meter wanita dalam masa 13.21 saat, 0.15 saat lebih pantas daripada Nurfatieah Abdullah dari Labuan. Selepas memenangi perlawanan separuh akhir di Stadium Sarawak dalam masa 13.10 saat, Maziah mara ke final. Namun pada pertemuan kedua mereka, Nurfatieah menang dengan memenangi emas 200m wanita. Kedua-dua Maziah dan Nurfatieah mempunyai masa yang sama iaitu 27.18 saat. Maziah mencatat masa 27.82 s untuk memenangi separuh akhir.

## Pencapaian

## Rujukan

## Pautan luar

* Profil di worldathletics.org
Bahasa Tutong

**Bahasa Tutong**, juga dikenali sebagai *Basa Tutong*, ialah bahasa yang dituturkan oleh kira-kira 17,000 orang di Brunei. Ia adalah bahasa utama orang Tutong, kumpulan etnik majoriti di Daerah Tutong Brunei.

## Pengelasan
Tutong ialah sebuah bahasa Austronesia dan tergolong dalam kumpulan bahasa Rejang–Baram yang dituturkan di Brunei serta Kalimantan, Indonesia, dan Sarawak, Malaysia. Bahasa Tutong berkaitan dengan bahasa Belait dengan kira-kira 54% perbendaharaan kata asas adalah serumpun.

## Pemuliharaan
Hari ini, ramai penutur Tutong beralih daripada bahasa tradisional dan pencampuran kod dengan Bahasa Melayu Brunei, Bahasa Melayu baku dan Bahasa Inggeris. Bahasa ini telah diberi penarafan daya hidup 2.5 berdasarkan skala 0–6 yang menggunakan ukuran kadar penghantaran kepada generasi akan datang, tahap sokongan rasmi dan kepekatan geografi penutur. This means it is considered endangered.

Namun begitu, pemuliharaan bahasa ada diusahakan. Sejak 2012, satu modul telah diajar dalam bahasa Tutong di Universiti Brunei Darussalam. Begitu juga, Dewan Bahasa dan Pustaka Brunei menerbitkan kamus Tutong–Melayu, Melayu–Tutong pada tahun 1991 dan senarai perkataan beberapa bahasa Brunei pada tahun 2011.

## Rujukan

## Bacaan lanjut

* 
*
Senarai syarikat Brunei

Brunei ialah sebuah negara berdaulat yang terletak di pantai utara pulau Borneo di Asia Tenggara. Selain garis pantai dengan Laut China Selatan, negara ini dikelilingi oleh negeri Sarawak, Malaysia. Pertumbuhan ekonomi pada tahun 1990-an dan 2000-an, dengan KDNK meningkat 56% dari 1999 hingga 2008, mengubah Brunei menjadi sebuah negara perindustrian. Ia telah membangunkan kekayaan daripada medan petroleum dan gas asli yang luas. Brunei mempunyai Indeks Pembangunan Manusia kedua tertinggi dalam kalangan negara-negara Asia Tenggara, selepas Singapura, dan diklasifikasikan sebagai "negara maju". Menurut Tabung Kewangan Antarabangsa (IMF), Brunei berada di kedudukan kelima di dunia mengikut keluaran dalam negara kasar per kapita pada pariti kuasa beli. IMF menganggarkan, pada tahun 2011, bahawa Brunei adalah salah satu daripada dua negara (yang satu lagi ialah Libya) dengan hutang awam pada 0% daripada KDNK negara. *[[Forbes]]* juga meletakkan Brunei sebagai negara kelima terkaya daripada 182, berdasarkan medan petroleum dan gas aslinya.

Dengan kelemahan ekonomi negara baru-baru ini akibat tekanan ke atas harga minyak, Brunei telah menerima pakai undang-undang syariah garis keras untuk cuba mendapatkan sokongan masyarakat tempatan. Pada tahun 2019, negara mengeluarkan undang-undang baharu yang menjadikan homoseksual dan perzinaan boleh dihukum dengan rejam hingga mati, termasuk kepada warga asing dan bukan Islam, sehingga membawa kepada pemboikotan perniagaan berkaitan Brunei terutamanya menyasarkan hotel milik Sultan Brunei dan Penerbangan DiRaja Brunei.

## Firma terkenal
Senarai ini termasuk syarikat terkenal dengan ibu pejabat utama yang terletak di negara ini. Industri dan sektor mengikut taksonomi Penanda Aras Klasifikasi Industri. Organisasi yang telah menghentikan operasi dimasukkan dan dinyatakan sebagai tidak berfungsi.


Fail:Gadong BSB Brunei.jpg|Jalan di Gadong, kawasan beli-belah utama Bandar Seri Begawan.
Fail:Royal Brunei 787.jpg|Sebuah Boeing 787 Dreamliner milik Penerbangan DiRaja Brunei, berlepas dari Kota Kinabalu.


## Rujukan
Agama di Brunei

Ketika ini, berkenaan **agama di [[Brunei Darussalam]]**, agama Islam ialah agama yang paling banyak dianut, dan merangkumi kira-kira 82.1% jumlah penduduk. Walau demikian, agama lain juga dianuti di Brunei. 6.7% jumlah penduduk populasi beragama Kristian, dan 6.3% pula menuruti ajaran Buddha . Terdapat juga kira-kira 4.0% penduduk yang menganuti beragam agama, termasuk kepercayaan tempatan, dan 0.9% adalah penganut Kepawangan Korea.

Islam ialah agama rasmi negara, tetapi kebebasan beragama sangat terjamin. Mereka yang beragama lain juga diizinkan beribadah di Brunei. Selain itu, hari-hari kebesaran selain Islam, seperti hari kebesaran Kristian, juga diiktiraf. Walau bagaimanapun, kebebasan tersebut lebih terhad dalam sistem pendidikan, terutama bagi sekolah swasta, dadengan setiap bahan keagamaan bukan Islam diharamkan beredar dan pasti diberlakukan penyitaan.

Mazhab Islam yang digunakan di Brunei adalah Mazhab Syafi'i dalam Ahli Sunah Waljamaah. Kebanyakan dari Muslim Brunei menganut ajaran Syafi'i dalam keseharian beribadah mereka, dan ajaran Syafi'i juga merupakan sumber hukum bagi negara.

## Statistik

## Lihat juga
* Islam di Brunei
* Kristian di Brunei

## Rujukan


## Bacaan lanjut
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Warnakala Studios

**Warnakala Studios Sdn. Bhd.** ialah sebuah syarikat animasi Malaysia yang berpangkalan di Cyberjaya, Selangor. Hairulfaizalizwan Ahmad Sofian telah menubuhkan syarikat ini pada 16 April 2021 bersama Liliyati Yusof, Khairul Ammar Jamal (Gecko), Akmal Aziz (Kucha) dan Che Yusaidi Yusof (Chedd) selepas mereka meninggalkan Digital Durian.

Sejak 2021, syarikat ini juga telah memperoleh hak penerbitan keseluruhan ke atas siri animasi *[[Didi & Friends]]*. Warnakala Studios juga telah mengembangkan lagi kandungan Didi & Friends dan membuat Siri Baharu iaitu Didi & Friends Junior, Didi & Friends Rescue Squad, Didi & Friends The Movie dan banyak lagi. Warnakala Studios juga bekerjasama dalam pembikinan beberapa terbitan animasi baharu dengan beberapa agensi lain. Warnakala Studios juga telah menubuhkan satu program yang dinamakan Kreatif Kampus yang memfokuskan kepada pendidikan kreatif bermula daripada peringkat kanak-kanak sehingga dewasa. 

## Filemografi

### Televisyen
* *[[Didi & Friends]]* (2022–kini)
* *Didi & Friends Junior* (2022)
* *[[Didi & Friends Rescue Squad]]* (2022–2023)
* *Didi And Friends Kembara Muzikal* (2024)
* *Makania* (2023–kini)
* *Makania 2* (Akan Datang November 2024) 
* *Oga and Friends* (2024–kini)

### Filem
* *[[Didi & Friends The Movie]]* (2023)

### Orkestra
* Didi & Friends bersama MPO: Mana Bingo (2022)

## Rujukan

## Pautan luar
*
Kristian di Brunei

Agama **Kristian di [[Brunei]]** ialah agama kedua terbesar negara, dengan jangkauan anutan sebanyak 7.1% (29,510 orang).

## Kekangan
Pada 1990-an, warga Kristian diharamkan untuk berkomunikasi dengan warga seagama di negara lain, mengimport Alkitab, dan meraikan Krismas secara terang-terangan melalui sebuah dekri. Umat Kristian juga diharamkan untuk melakukan kerja penginjilan. Semua sekolah di Brunei dilarang untuk mengajarkan pendidikan keagamaan Kristian, di samping keagamaan selain Islam. Jika terdapat suatu organisasi keagamaan gagal untuk didaftarkan, maka anggotanya boleh dipenjarakan. Pernikahan antara seorang Kristian dan seorang Muslim adalah dilarang. Brunei ialah antara negara-negara Muslim yang menjalankan hukuman mati terhadap seorang yang keluar daripada Islam (murtad); Bahagian 112 (1) dari undang-undang syariah menyatakan bahawa seorang Muslim yang menyatakan dirinya adalah seorang bukan Islam melakukan kejahatan yang boleh dihukum dengan hukuman mati, atau dengan hukuman penjara untuk jangka waktu tidak melebihi tiga puluh tahun, bergantung pada bukti yang ada. Di bawah masa tunggu yang diperlukan antara pemberitahuan hukum dan pewartaan di bawah perlembagaan, hukum murtad baru dan hukuman fizikal mula diterapkan pada Oktober 2014, dan hukuman mati dilaksanakan mulai Oktober 2015. Pada 2015, melanjuti larangan pada 2014 terhadap perayaan yang dapat menyesatkan atau merosakkan umat Islam, Sultan Brunei, Hassanal Bolkiah, melarang perayaan Krismas secara terbuka; perayaan Krismas hanya boleh dilakukan secara sulit, di luar ketampakan masyarakat Islam.

## Gereja-gereja Protestan
Pada tahun 1996, umat Protestan memiliki peratusan sekitar 1.3% dari jumlah penduduk Brunei. Gereja-gereja Protestan di negara termasuk:

* Sidang Injil Borneo
* Gereja-gereja Korea
* Gereja Methodist
* Gereja Advent Hari Ketujuh
* Gereja Anglikan (Keuskupan Kuching)

## Gereja Katolik

Jumlah Gereja Katolik di Brunei ialah 3 paroki.
Ketiga-tiga paroki tersebut berada di bawah Vikariat Apostolik Brunei Darussalam.
Cornelius Sim adalah uskup dan Vikaris Apostolik Brunei.
Beliau ditahbiskan menjadi uskup pada 2005.

## Rujukan
Kampung Seraya

**Kampung Seraya** (), juga dikenali sebagai **Kampong Seraya** ialah sebuah kampung yang mungkin ditinggalkan di dalam kawasan pentabdiran Mukim Batang Tunggang Kiri, Daerah Padang Terap, salah satu daerah di Kedah, Malaysia. Poskod bagi Kampung Seraya ialah 06300 Kuala Nerang.

## Sejarah
Kampung Seraya wujud pertama kali di dalam peta Alor Star siri HIND 1076 yang diterbitkan oleh Survey of India pada tahun 1948. Nama kampung berasal daripada sebatang sungai yang mengalir berhampiran kampung ini, iaitu Sungai Seraya.

## Pentadbiran
Kampung Seraya secara rasmi merupakan salah satu kampung dalam pentadbiran Mukim Batang Tunggang Kiri, iaitu mukim di kawasan pedalaman Daerah Padang Terap.

## Geografi
Menurut rekod dalam gazetir *Gazetter (No. 10) – British Borneo, Singapore, and Malaya; Official Standard Names Approved by the United States Board on Geographic Names* yang diterbitkan pada tahun1955 dan buku *Gazetter (No. 11) – Malay States* yang diterbitkan pada tahun 1944, lokasi Kampung Seraya terletak di koordinat .

Mengikut topografi kawasan, Kampung Seraya terletak di kawasan pedalaman Daerah Padang Terap yang bergunung-ganang, dengan ketinggian dari atas min aras laut mencecah . Kampung Seraya juga terletak berhampiran antara persempadan antarabangsa antara Malaysia dan Thailand. Antara bukit dan gunung berdekatan dengan kampung ini ialah Bukit Nguan, Bukit Kawah dan Bukit Goh Lembu. Kampung Seraya juga terletak di kawasan lembah sungai Sungai Seraya (atau Sungei Seraya). Charok China dari Bukit Nguan merupakan anak sungai kepada Sungai Seraya, mengalir sepanjang Kampung Seraya dari hulu anak sungai sehingga di muaranya di Sungai Seraya.

Kampung Seraya juga terletak dengan petempatan lain, seperti:

* Kampung Haat Nyei,  ke timur
* Kampung Klok Kla,  ke timur
* Kampung Lam Geh,  ke timur
* Kampung Lam Tek Chan,  ke timur
* Kampung Banggol Setia,  ke selatan
* Kampung Lam Hong,  ke tenggara
* Kampung Nam Tiau,  ke timur
* Kampung Peng Pak Tani,  ke selatan
* Kampung Peraduan Songkeh,  ke timur laut
* Kampung Pong,  ke barat daya
* Kampung Sungai Sari,  ke barat daya
* Kampung Padang Sanai,  ke selatan
* Kampung Pumu,  ke utara
* Kampung Pumok,  ke barat
* Kampung Klian Pintu Wang,  ke barat
* Kampung Baroh Tok Bujang,  ke tenggara
* Kampung Durian Burong,  ke timur laut
* Kampung Baru Padang Sanai,  ke tenggara
* Kampung Ulu,  ke tenggara
* Kampung Kubang Palas,  ke tenggara

Iklim di kawasan perkampungan ini ialah iklim khatulistiwa (dikelaskan sebagai *Af* dalam pengelasan iklim Köppen).

## Lihat juga
* Daerah Padang Terap

## Rujukan
Ranavalona III

**Ranavalona III** (; 22 November 1861&nbsp;– 23 May 1917) merupakan raja berdaulat Kerajaan Madagascar yang terakhir. Baginda memerintah dari 30 Julai 1883 hingga 28 Februari 1897 dalam pemerintahan yang diperingati oleh usaha yang kesudahannya sia-sia untuk menentang tujuan penjajah kerajaan Perancis. Sebagai wanita muda, baginda dipilih dalam kalangan beberapa Andriana yang layak menggantikan Ratu Ranavalona II selepas kemangkatannya. Seperti kedua-dua ratu sebelumnya, Ranavalona memasuki perkahwinan politik dengan ahli elit Hova bernama Rainilaiarivony, yang sebahagian besar menyelia tadbir urus harian kerajaan dan mengurus hal ehwal luar negerinya dalam peranannya sebagai perdana menteri. Ranavalona cuba menghindarkan penjajahan dengan menguatkan perdagangan dan hubungan diplomatik dengan kuasa asing sepanjang pemerintahannya tetapi serangan Perancis ke atas bandar pelabuhan pesisir pantai dan serangan ke atas ibu kota Antananarivo membawa kepada penawanan istana diraja pada 1895, menamatkan kedaulatan dan autonomi politik kerajaan yang berabad-abad lamanya.

## Lihat juga
* Mahkota Ranavalona III
* Sejarah Madagascar
* Kerajaan Merina
* Andy Razaf (cucu saudara)

## Rujukan

## Bibliografi
*
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Pautan luar

* Smithsonian exhibit of Ranavalona gifts
Sungai Seraya

**Sungai Seraya** (), atau juga dikenali sebagai **Sungei Seraya** sebelum 1972,, dan **Sg. Seraya** ialah sebatang sungai di Daerah Padang Terap, iaitu salah satu daerah di Kedah Darul Aman, Malaysia.

## Sejarah
Nama "Sungei Seraya" pertama kali direkodkan dalam gazetir, "*Gazetter (No. 11) – Malay States*" yang diterbitkan pada tahun 1944.

## Geografi
Lokasi koordinat Sungai Seraya ialah . Mengikut topografi kawasan, lembah sungai Sungai Seraya terletak di anggaran ketinggian dari atas min aras laut mencecah . Ia terletak kira-kira  ke arah utara dari ibu negara Malaysia, Kuala Lumpur. 

Sungai Seraya yang mempunyai panjang kira-kira  merupakan sebuah sungai yang berasal daripada Bukit Koh Mai (; ), berdekatan dengan sempadan antarabangsa Malaysia–Thailand, kira-kira di koordinat . Sungai Seraya akan menelusuri kawasan perhutanan tebal, iaitu Hutan Simpanan Kekal (HSK) Koh Mai, di kawasan pedalaman Mukim Batang Tunggang Kiri. Sungai ini akan melalui Bukit Goh Lembu, Bukit Nguan dan kawasan perkampungan kecil Kampung Seraya dahulu, dan melintasi Jalan Negeri K402 (Jalan Durian Burong) sebelum bermuara di Sungai Durian Burong, kira-kira  tenggara Kampung Seraya di .

Terdapat beberapa sungai dan anak sungai yang bermuara di Sungai Seraya iaitu:
* Charok Bendang Mak Kib (dari Bukit Goh Lembu)
* Charok China (dari Bukit Nguan)
* Charok Chong Hom (dari Bukit Kawah)
* Charok Damar (dari Bukit Goh Lembu)
* Charok Tualang (dari Bukit Koh Mai)

## Lihat juga
* Senarai sungai di Malaysia

## Rujukan


## Pautan luar
*
Hubungan Brunei–Kanada

Brunei dan Kanada menubuhkan hubungan diplomatik pada 1984. Brunei mempunyai suruhanjaya yang tinggi di Ottawa, dan Kanada mempunyai suruhanjaya yang tinggi di Bandar Seri Begawan.

## Sejarah
Hubungan diplomatik telah terjalin pada 7 Mei 1984, berikutan kemerdekaan Brunei.

## Hubungan ekonomi
Pada tahun 2012, eksport Kanada ke Brunei berjumlah $4.3 juta dengan kebanyakan eksport adalah dalam jentera, manakala eksport Brunei ke Kanada berjumlah $6.7 juta terutamanya dalam bahan kimia organik. Hubungan perdagangan termasuk perdagangan merentasi beberapa sektor dan Brunei menjadi pasaran yang berpotensi untuk syarikat Kanada khususnya dalam sektor minyak dan gas, teknologi maklumat dan komunikasi (ICT), pertanian dan pertanian makanan, alam sekitar, aeroangkasa dan pendidikan. Syarikat-syarikat Kanada lain juga telah menunjukkan minat dalam pelaburan.

## Rujukan


## Bacaan lanjut
* Going Global: Brunei/Canada Relations in 2003
Hubungan Bangladesh–Brunei

Bangladesh dan Brunei menjalinkan hubungan diplomatik sejak 1984.

## History
Dari segi sejarah, Kesultanan Benggala dan Empayar Brunei mempunyai hubungan maritim dan hubungan politik.

Bangladesh dan Brunei moden menjalinkan hubungan diplomatik pada 5 Mei 1984 selepas kemerdekaan Brunei. Bangladesh menubuhkan Suruhanjaya Tinggi di Brunei Darussalam pada Julai 1985 dan Brunei menubuhkan kedutaan di Dhaka pada 29 Julai 1999. Suruhanjaya Tinggi Bangladesh di Brunei ditutup pada 1988, dan pada 1997, ia dibuka semula. Bangladesh dan Brunei kedua-duanya menyertai latihan tentera laut November 2017, Kerjasama Kesediaan dan Latihan Apungan.  Mereka berdua adalah ahli Pertubuhan Kerjasama Islam.

## Hubungan ekonomi
Bangladesh ialah antara sumber-sumber utama tenaga kerja asing ke Brunei. Brunei ialah destinasi kedua terbesar pekerja ekspatriat Bangladesh di Asia Tenggara; pada 2013, Brunei mengambil 5,038 pekerja Bangladesh.

## Rujukan
Hubungan Brunei–Kemboja

Brunei dan Kemboja menjalinkan hubungan diplomatik pada 1992. Brunei mempunyai kedutaan di Phnom Penh, dan Kemboja mempunyai kedutaan di Bandar Seri Begawan. Kedua-dua negara bekerjasama dalam perdagangan, pendidikan dan pertahanan.

## Sejarah
Hubungan antara kedua-dua negara telah terjalin sejak 9 Jun 1992. Pada tahun 2012, Kebawah Duli Yang Maha Mulia Sultan Brunei menghadiri Sidang Kemuncak ASEAN ke-21 yang diadakan di Phnom Penh semasa Perdana Menteri Hun Sen menghadiri perkahwinan diraja puteri Bolkiah, Puteri Hajah Hafizah Sururul Bolkiah pada tahun sama.

## Hubungan ekonomi
Pada masa ini, kedua-dua negara mempunyai hubungan diplomatik yang baik dan Presiden Perhimpunan Kebangsaan Kemboja Heng Samrin telah menggesa Brunei untuk melihat potensi Kemboja bagi kerjasama perdagangan dan pelaburan. Dalam bidang pelancongan, kira-kira 560 rakyat Brunei telah melawat Kemboja pada tahun 2012. Brunei turut menyokong pembangunan Kemboja. Kedua-dua negara telah menandatangani perjanjian mengenai beras yang diimport di mana Kemboja akan mengeksport beras berkualiti tinggi ke Brunei.. Ramai pelancong dan pelabur warga Brunei berminat untuk melancong dan menjalankan perniagaan di Kemboja kerana keamanan dan kestabilan politik di Kemboja pada masa kini.

## Hubungan keselamatan
Terdapat juga kerjasama antara Tentera Laut Diraja Brunei dan Tentera Laut Diraja Kemboja dalam keselamatan dengan kedua-dua negara bertukar pandangan mengenai perkembangan semasa dalam hubungan pertahanan dua hala. Brunei juga membantu Kemboja dalam kursus bahasa Inggeris yang ditawarkan oleh Kementerian Pertahanan Negara Brunei Darussalam kepada Angkatan Bersenjata Diraja Kemboja, dan Kemboja telah menyertai Pertemuan Senjata Kemahiran Menembak Antarabangsa Brunei (BISAM) dan Mesyuarat Senapang Tentera ASEAN (AARM).

## Rujukan
Hubungan Brunei–Pakistan

Hubungan diplomatik antara Pakistan dan Brunei sangat mesra dan mesra, terutamanya kerana kedua-duanya adalah negara Islam dan ahli Pertubuhan Kerjasama Islam serta Komanwel. Pakistan mengekalkan Suruhanjaya Tinggi di Bandar Seri Begawan, dan Brunei mempunyai Suruhanjaya Tinggi di Islamabad.

## Sejarah
Pada asalnya Pakistan tidak menyokong ketiadaan kemasukan Brunei ke dalam Persekutuan Malaysia serta pemisahan Singapura. Kemudian, hubungan terjalin pada 9 Februari 1984 apabila Malaysia menjalinkan hubungan dengan Brunei.

## Hubungan ekonomi
Hubungan perdagangan antara kedua-dua negara adalah kecil, sebahagian besarnya kerana saiz Brunei yang kecil. Jumlah dagangan semasa antara kedua-dua negara berjumlah AS$5 juta. Untuk memupuk perdagangan dan pelaburan antara kedua-dua negara, Syarikat Pelaburan Bersama Pakistan-Brunei telah diwujudkan pada November 2006.

## Hubungan pertahanan
Kerjasama pertahanan antara kedua-dua negara kekal kukuh. Negara Brunei Darussalam dan Pakistan menandatangani Memorandum Persefahaman mengenai Kerjasama Pertahanan pada 19 Mei 2004. Pakistan setakat ini telah melatih sehingga 100 orang Brunei di akademi tentera Pakistan. Pada November 2008, Setiausaha Pertahanan Pakistan, Leftenan Jeneral (B) Athar Ali, mengadakan lawatan rasmi ke Brunei untuk meningkatkan kerjasama pertahanan antara kedua-dua negara. Pada Oktober 2010, kapal tentera laut Pakistan (PNS) *SAIF* berlabuh di Pelabuhan Muara untuk meraikan hubungan pertahanan dan muhibah antara Brunei dan Pakistan.

Pakistan juga telah menjemput tentera laut Brunei untuk menyertai latihan tentera laut multinasional Pakistan, Aman. Pada Februari 2020, Zafar Mahmood Abbasi, Ketua Turus Tentera Laut Tentera Laut Pakistan, melawat Brunei, di mana beliau melawat kapal peronda luar pesisir kelas kapal peronda luar pesisir kelas *Darussalam*.

## Rujukan
Hubungan Brunei–Laos

Brunei dan Laos menubuhkan hubungan diplomatik pada tahun 1993. Brunei mempunyai kedutaan di Vientiane, dan Laos mempunyai kedutaan di Bandar Seri Begawan. Kedua-dua negara bekerjasama dalam perdagangan, pendidikan dan pertahanan.

## Sejarah
Hubungan antara kedua-dua negara telah terjalin sejak 27 Julai 1993. Pada 2010, Presiden Choummaly Sayasone telah membuat lawatan negara ke Brunei semasa Sultan Brunei menghadiri mesyuarat ASEM di Vientiane pada 2012. Perdana Menteri Thongsing Thammavong juga membuat lawatan rasmi ke Brunei pada 2013.

## Hubungan ekonomi
Pada 1999, kedua-dua negara telah menandatangani memorandum persefahaman mengenai penubuhan Suruhanjaya Bersama untuk Kerjasama Dua Hala (JCBC). Memorandum mengenai kerjasama sukan pula telah ditandatangani pada 2013. Kedua-dua negara juga dalam proses untuk menubuhkan perjanjian perdagangan barter, di mana kedua-dua negara boleh menukar produk keluaran tempatan mereka mengikut keperluan kedua-dua negara.

## Rujukan
Hubungan Brunei–Qatar

Brunei dan Qatar menubuhkan hubungan diplomatik pada 1991. Brunei mempunyai kedutaan di Doha, dan Qatar mempunyai kedutaan di Bandar Seri Begawan.

## Sejarah
Hubungan antara kedua-dua negara telah terjalin sejak 2 Oktober 1991. Brunei membuka kedutaannya di Qatar pada 2001 manakala Qatar membuka kedutaannya di Brunei pada 2008.

## Hubungan ekonomi
Dua memorandum persefahaman seperti kerjasama kebudayaan dan pendidikan termasuk dua perjanjian mengenai pengelakan cukai berganda dan kerjasama komersial dan teknikal antara kedua-dua negara kerajaan telah ditandatangani untuk mengukuhkan lagi hubungan antara kedua-dua negara. Terdapat juga kerjasama dalam sukan antara kedua-dua negara. Pada masa ini, terdapat sebilangan kecil ekspatriat Brunei di Qatar, kebanyakannya ialah jurutera dan juruteknik yang bekerja dengan Qatargas dan QatarEnergy.

## Rujukan


## Bacaan lanjut
* Kerjasama Brunei - Qatar pelbagai bidang
Hubungan Brunei–Korea Selatan

Brunei dan Korea Selatan menubuhkan hubungan diplomatik pada 1984. Brunei mempunyai kedutaan di Seoul, dan Korea Selatan mempunyai kedutaan di Bandar Seri Begawan.

## Sejarah

Korea Selatan menjalin hubungan diplomatik dengan Brunei pada 1 Jun 1984 sejurus selepas negara itu mencapai kemerdekaan daripada United Kingdom pada 1 Januari tahun itu. Pada 1986, Brunei adalah salah satu negara-negara yang memboikot Sukan Asia sehingga merenggangkan hubungan. Pada 2012, Menteri Pendidikan Brunei menghadiri Kerjasama Ekonomi Asia-Pasifik (APEC) yang kelima dan membuat lawatan kerja ke Korea Selatan. Pada tahun yang sama, Timbalan Korea Menteri Pembinaan dan Dasar Sumber Air melawat Brunei.

## Hubungan ekonomi
Banyak syarikat Korea beroperasi dan melabur di Brunei.Beberapa memorandum persefahaman (MoU) mengenai pertanian dan perikanan juga telah ditandatangani. Kedua-dua negara juga sedang berusaha dalam bidang teknologi maklumat dan pelancongan. Korea Selatan juga berminat untuk membantu rakyat Brunei mempromosikan produk perusahaan kecil dan sederhana (PKS) mereka dalam sektor pelancongan. Beberapa syarikat Korea Selatan kosmetik berminat untuk bekerjasama dengan Brunei bagi mengeluarkan kosmetik halal untuk pasaran serantau dan syarikat Korea Selatan lain seperti di makanan juga menggunakan pensijilan halal Brunei dengan menjalin hubungan dengan Syarikat halal Brunei untuk mengeksport produk makanan mereka ke Timur Tengah.

## Rujukan
Hubungan Brunei–Oman

Brunei dan Oman menubuhkan hubungan diplomatik pada 1984. Brunei mempunyai kedutaan di Muscat, dan Oman mempunyai kedutaan di Bandar Seri Begawan.

## Sejarah
Hubungan telah terjalin sejak 24 Mac 1984 dengan kedua-dua negara bekas naungan kuasa Eropah, seperti British bagi Brunei dan Portugal bagi Oman, dan kedua-duanya kini ditadbir oleh raja mutlak Islam.

## Hubungan ekonomi
Beberapa memorandum persefahaman telah ditandatangani antara kedua-dua negara seperti perjanjian antara Universiti Brunei Darussalam dengan Universiti Sultan Qaboos dalam sektor pendidikan dan penubuhan Syarikat Pelaburan Oman-Brunei. Terdapat juga kerjasama dalam telekomunikasi antara Telekom Brunei dan Bahwan CyberTek dengan usaha sama antara kedua-dua syarikat.

## Rujukan
Hubungan Brunei–Sepanyol

**Hubungan Brunei–Sepanyol** merujuk kepada hubungan luar negeri antara Brunei dengan Sepanyol. Mereka menubuhkan hubungan diplomatik pada tahun 1984. Brunei tidak mempunyai kedutaan di Sepanyol, tetapi kedutaannya di Paris, Perancis, ditauliahkan ke Sepanyol. Sepanyol tidak mempunyai kedutaan di Brunei tetapi kedutaannya di Kuala Lumpur, Malaysia, diiktiraf untuk Brunei.

## Sejarah
Pada 1521, Ferdinand Magellan menemui Brunei dan wilayah sekitarnya semasa menjelajah dunia bagi pihak Sepanyol. Pada 1578, ketika Sepanyol memulakan pengembangannya di Asia Tenggara dari pangkalannya di Filipina, cita-cita Sepanyol akhirnya bertembung dengan Empayar Brunei. Selama empat bulan, pasukan Sepanyol (termasuk tentera Filipina dan Mexico dari wilayahnya Sepanyol Baharu) bertempur dengan pasukan Brunei yang juga termasuk tentera Uthmaniyyah. Tentera Sepanyol berjaya menyerang ibu kota Mukim Kota Batu. Akhirnya, Sepanyol berjaya menguasai semua pulau Filipina masa kini yang sebelum ini berada di bawah kawalan Brunei. Konflik ini kini dikenali sebagai Perang Castilia.

### Diplomasi moden
Sepanyol dan Brunei menjalinkan hubungan diplomatik pada Jun 1984. Sepanyol tidak mempunyai Kedutaan residen di Brunei, menguruskan isu-isu berkaitan Kesultanan Kedutaan Sepanyol di Kuala Lumpur (Malaysia). Brunei juga tidak mempunyai residen Kedutaan di Sepanyol, menguruskan isu berkaitan Sepanyol dari Kedutaan Kesultanan Brunei di Paris. Hubungan dua hala adalah mesra kerana ketiadaan pertikaian dan hubungan Sultan dan keluarganya dengan keluarga diraja Sepanyol.

## Rujukan