Tupai muncung

**Tupai muncung** atau **tupai akar** ialah sejenis mamalia berbadan kecil seperti tupai dalam order **Scandentia** yang ditemukan di hutan-hutan tropika Asia Selatan dan Tenggara. Order ini dipecahkan kepada dua keluarga iaitu Tupaiidae dengan 19 spesies tupai muncung, dan Ptilocercidae dengan spesies tupai akar malam sahaja.

Di kalangan order mamalia lain, tupai muncung berkait rapat dengan primat, dan ada dipakai sebagai alternatif bagi primat dalam penyelidikan uji kaji bagi miopia, tekanan psikososial, dan hepatitis.

## Penerangan

Badan tupai muncung langsing dan penuh dengan bulu lembut yang perang kemerahan hingga kekelabuan. Ekornya panjang. Spesies-spesies tupai muncung yang duduk di atas tanah berbadan lebih besar dengan kuku lebih besar untuk menggali serangga daripada spesies-spesies yang hinggap di atas pokok. 

Kepala mempunyai otak yang besar. Deria penglihatannya baik menggunakan dua mata. Ia mempunyai gigi asu yang tumpul dan gigi geraham yang biasa; rumus keseluruhan gigi dalam mulutnya adalah 

## Tabiat
### Pemakanan
Tupai-tupai muncung makan buah pokok.

## Taksonomi
Ada 23 spesies tupai muncung yang ditempatkan dalam empat genus, genus-genus ini dibahagikan kepada dua keluarga. Hampir semua spesies tupai muncung diletakkan dalam keluarga Tupaiidae, kecuali spesies *[[tupai akar malam|Ptilocercus lowii]]* diletakkan keluarga tersendiri iaitu Ptilocercidae. Dua keluarga ini dikatakan telah terpisah 60 juta tahun lalu. Genus asal Tupaiidae, *[[Urogale]],* telah dibubarkan pada 2011 apabila tupai muncung Mindanao dipindahkan ke *Tupaia* berdasarkan filogeni molekul.

;Keluarga Tupaiidae:
*Genus *[[Anathana]]*
** Tupai muncung Madras, *A. ellioti*

*Genus *[[Dendrogale]]*
** Tupai muncung ekor kurus, *D. melanura*
** Tupai muncung ekor kurus utara, *D. murina*

*Genus *[[Tupaia]]*
** Tupai muncung utara, *T. belangeri*
** Tupai muncung perut emas, *T. chrysogaster*
** Tupai muncung Bangka, *T. discolor*
** Tupai muncung belang panjang, *T. dorsalis*
** Tupai muncung Mindanao, *T. everetti*
** Tupai muncung Sumatera, *T. ferruginea*
** Tupai muncung besar, *T. glis*
** Tupai muncung kurus, *T. gracilis*
** Tupai muncung Jawa, *T. hypochrysa*
** Tupai muncung Horsfield, *T. javanica*
** Tupai muncung kaki panjang, *T. longipes*
** Tupai muncung kecil, *T. minor*
** Tupai muncung bukit, *T. montana*
** Tupai muncung Nicobar, *T. nicobarica*
** Tupai muncung Palawan, *T. palawanensis*
** Tupai muncung bercat, *T. picta*
** Tupai muncung Kalimantan, *T. salatana*
** Tupai muncung kemerahan, *T. splendidula*
** Tupai muncung belang pendek, *T. tana*

;Keluarga Ptilocercidae:
*Genus *[[Ptilocercus]]*
** Tupai akar malam, *P. lowii*


File:The Madras treeshrew (Anathana ellioti) by Davidraju img7.jpg|upright=0.8|Tupai muncung Madras (*Anathana ellioti*)
File:The northern smooth-tailed treeshrew.jpg|upright=0.8|Tupai muncung ekor kurus utara (*Dendrogale murina*)
File:Tupaia belangeri.JPG|upright=0.8|Tupai muncung utara (*Tupaia belangeri*)
File:Stavenn Tupaia glis 00.jpg|upright=0.8|Tupai muncung besar (*T. glis*)
File:Tupaia javanica.jpg|upright=0.8|Tupai muncung Horsfield (*T. javanica*)
File:Tupaia minor.jpg|upright=0.8|Tupai muncung kecil (*T. minor*)
File:The Zoology of the voyage of H.M.S. Samarang, under the command of Captain Sir Edward Belcher, C.B., F.R.A.S., F.G.S., during the years 1843-1846 (8338415184).jpg|upright=0.8|Tupai akar malam (lukisan 1850 bagi *Ptilocercus lowii*)


## Rujukan