Lennart Meri

**Lennart Georg Meri** (; 29 Mac 1929 – 14 Mac 2006) ialah seorang penulis, pengarah filem, dan negarawan Estonia. Beliau berkhidmat sebagai Menteri Luar Negeri Estonia antara 1990–1992 dan Presiden Estonia dari 1992 hingga 2001.

## Kehidupan awal
Lennart Meri dilahirkan di Tallinn sebagai anak lelaki diplomat Estonia dan penterjemah Shakespeare, Georg Meri, serta ibu campuran Estonia-Sweden, Alice-Brigitta Engmann. Beliau dibesarkan di luar negara, belajar di sembilan sekolah dan menggunakan empat bahasa berbeza, dan fasih bertutur enam bahasa termasuk Estonia, Finland, Perancis, Jerman, Inggeris dan Rusia.

Pada Jun 1940, semasa Estonia diduduki oleh Kesatuan Soviet, keluarga Meri telah dihantar ke Siberia. Lennart semasa berusia 12 tahun, bekerja sebagai pemotong kayu, pengupas kentang dan pengemudi rakit untuk menyara keluarga. Semasa di perantauan, beliau mula menaruh minat terhadap bahasa-bahasa Finno-Ugrik dan kaitan etnik serta budaya dalam keluarga bahasa itu, yang menjadi tema sepanjang hayatnya.

Keluarga Meri akhirnya kembali ke Estonia, dan Lennart tamat pengajian *cum laude* di Fakulti Sejarah dan Bahasa, Universiti Tartu pada 1953. Oleh sebab tekanan politik Soviet, beliau tidak dapat bekerja sebagai ahli sejarah, lalu menjadi penulis drama di Vanemuine dan pengeluar drama radio. Beberapa filem arahannya juga diterbitkan dan mendapat pujian kritikal.

## Penulis dan pembuat filem
Selepas lawatan ke Pergunungan Tian Shan dan pusat Islam lama di Gurun Kara Kum pada 1958, Lennart Meri menulis buku pertamanya yang diterima baik oleh umum. Semasa masih pelajar, beliau sudah mampu menyara diri melalui penulisan, terutama selepas bapanya ditangkap oleh pihak Soviet. Filem beliau, *The Winds of the Milky Way* (*Linnutee tuuled*), yang diterbitkan bersama Finland dan Hungary, diharamkan di Kesatuan Soviet tetapi memenangi pingat perak di Festival Filem New York. Meri menerima Ijazah Kehormat dari Universiti Helsinki pada 1986 dan menjadi ahli Kesatuan Penulis Estonia pada 1963 serta ahli kehormat Persatuan Sastera Finland pada 1970-an.

Karya-karya perjalanan Meri termasuk *Tulemägede Maale* (1964) tentang perjalanan ke Semenanjung Kamchatka dan *Virmaliste Väraval* (1974) tentang laluan timur laut, yang membawa kejayaan besar di Kesatuan Soviet. Beliau menggabungkan pengalaman semasa dengan perspektif sejarah dan bahan dari pengembara terkenal.

Karya paling terkenal Meri ialah *Hõbevalge* (1976; diterjemah ke Inggeris sebagai *Silverwhite: The Journey to the Fallen Sun* pada 2025), yang menyusun semula sejarah Estonia dan kawasan Laut Baltik berdasarkan sumber dokumentari, penyelidikan saintifik, dan imaginasi. Meri juga menulis esei seperti *Tacituse tahtel* (2000) tentang hubungan kuno antara Estonia dan Empayar Rom.

Selain karya sastera, beliau menubuhkan Institut Estonia pada 1988 untuk mempromosikan hubungan budaya dengan Barat dan menghantar pelajar Estonia belajar di luar negara. Beliau turut muncul dalam dokumentari *[[The Singing Revolution]]* membincangkan kejatuhan rejim Soviet.

## Kerjaya politik
Pada akhir 1970-an, selepas lebih dua dekad ditolak, pihak Soviet membenarkan Lennart Meri melakukan perjalanan di luar Tirai Besi. Beliau menggunakan peluang ini di Finland untuk memperkenalkan Estonia kepada dunia Barat, menjalin hubungan dengan ahli politik, wartawan, dan pelarian Estonia. Meri merupakan orang pertama yang membongkar protes terhadap rancangan perlombongan fosforit di Estonia ("Perang Fosforit"), yang kemudiannya mencetuskan pemberontakan umum terhadap pemerintahan Soviet, dikenali sebagai "Revolusi Menyanyi". Pada 1988, beliau menjadi ahli pengasas Barisan Popular Estonia yang bekerjasama dengan Latvia dan Lithuania.

Selepas pilihan raya berbilang parti pertama pada 1990, Meri dilantik sebagai Menteri Luar Negeri. Beliau menubuhkan Kementerian Luar Negeri dan mengelilingi diri dengan pegawai muda yang berpendidikan dan fasih bahasa Inggeris untuk mewakili Estonia di pentas antarabangsa. Meri menghadiri persidangan CSCE di Copenhagen, New York, Paris, Berlin dan Moscow, serta pertemuan dengan ketua negara dan menteri luar negeri Eropah dan Amerika. Beliau turut menjadi orang Eropah Timur pertama yang melakukan pembentangan di ibu pejabat NATO di Brussels. Pada 1992, beliau membantu menubuhkan Majlis Negara-negara Laut Baltik (CBSS) dan EuroFaculty bersama 9 Menteri Luar Negeri Baltik dan seorang pesuruhjaya Kesatuan Eropah (EU).

Pada 6 Oktober 1992, selepas berkhidmat sebentar sebagai Duta Estonia ke Finland, Meri menjadi Presiden Estonia kedua dan yang pertama sejak kejatuhan Kesatuan Soviet, mewakili Kesatuan Pro Patria. Walaupun menghadapi tuduhan hubungan dengan KGB semasa kempen, reputasi beliau tetap kukuh. Semasa tempoh ini, beliau mengkritik Doktrin Karaganov pada 1994, yang memberi tekanan politik Rusia terhadap etnik Rusia di negara-negara jiran berhampiran. Beliau dianugerahkan gelaran *Press Friend of the Year* oleh Persatuan Akhbar Estonia pada 1994 dan seterusnya beberapa kali lagi.

Pada 20 September 1996, Meri dipilih semula untuk penggal kedua dan terakhirnya sebagai Presiden Estonia sehingga 2001. Beliau juga menjadi ahli Club de Madrid.

## Kehidupan peribadi
Meri berkahwin dua kali. Isteri keduanya, Helle Meri (1949–2024), bekerja sebagai pelakon di Teater Drama Estonia sehingga tahun 1992. Isteri pertamanya, Regina Meri (1932–2020), berhijrah ke Kanada pada tahun 1987. Meri meninggalkan tiga orang anak: dua anak lelaki, Mart Meri (lahir 1959) dan Kristjan Meri (1966–2022), serta seorang anak perempuan, Tuule Meri (lahir 1985), serta lima cucu.

Sepupu pertamanya ialah tentera Soviet Estonia, Arnold Meri, yang menghabiskan dua tahun terakhir hidupnya di perbicaraan atas tuduhan genosid kerana terlibat dalam pengusiran orang Estonia, tetapi meninggal dunia pada tahun 2009 sebelum sebarang keputusan dibuat.

Meri dipilih sebagai "Orang Eropah Tahun Ini" pada 1998 oleh surat khabar Perancis, *[[La Vie (majalah)|La Vie]]*.

## Kematian dan legasi
Meri didiagnos dengan tumor otak pada pertengahan 2005 dan meninggal dunia pada 14 Mac 2006, lima belas hari sebelum ulang tahunnya yang ke-77, selepas beberapa bulan dirawat di Tallinn. Presiden Estonia pada ketika itu, Arnold Rüütel memuji sumbangan Meri dalam memulihkan dan membina Republik Estonia, manakala pemimpin dari Finland dan Latvia menyanjungnya sebagai negarawan besar dan sahabat sejati. Upacara pengebumian Meri turut dihadiri tokoh antarabangsa, termasuk bekas perdana menteri Sweden, Carl Bildt. Beliau dimakamkan di Perkuburan Hutan, Pirita, dan muzik karya komposer terkenal Estonia, Arvo Pärt, dimainkan semasa upacaranya sebagai penghormatan terakhir.

Lennart Meri merupakan salah seorang presiden yang paling dihormati dalam sejarah Estonia. Pada 2009, Lapangan Terbang Tallinn dinamakan semula sebagai Lapangan Terbang Lennart Meri Tallinn bagi menghormatinya.

## Catatan

## Rujukan
* Lennart Meri, portrait of a President – Baltic States City Paper
* Encyclopædia Britannica Lennart Meri
* *Worldmark Encyclopedia of the Nations*, Volume 6: World Leaders, 10th ed. Gale Group, 2001.

## Pautan luar

* Lennart Meri on official site of the President of Estonia
* BBC article "Estonia mourns ex-president Meri"
*