Orang Swahili

**Orang Swahili** (, وَسوَحِيلِ) ialah penduduk yang tinggal di pantai Swahili dan kebanyakannya kumpulan etnik Bantu, Afro-Arab dan Comoro. Pantai Swahili merangkumi kepulauan Zanzibar dan pesisiran Tanzania, Kenya, utara Mozambique, Kepulauan Comoro dan Madagascar Barat Laut.

Orang Swahili asal membezakan diri mereka daripada kaum-kaum Bantu yang lain dengan memanggil diri mereka sebagai Waungwana (orang yang bertamadun). Di kawasan tertentu (cth. Pulau Lamu), terdapat pembezaan jelas dalam pengelompokan masyarakat dan dialek, menunjukkan bagaimana orang Swahili telah bergabung. Walau bagaimanapun pada masa kini, orang Swahili ialah mana-mana orang berketurunan Afrika yang berbahasa Swahili sebagai bahasa pertama, beragama Islam dan tinggal di sebuah bandar di Tanzania, Kenya, utara Mozambique dan Comoro, melalui proses swahilisasi atau pengswahilian.

Nama *Swahili* berasal sebagai eksonim daripada bahasa . Orang Swahili bercakap dalam bahasa Swahili. Orang Swahili menamakan diri mereka Waungwana, yang bermaksud "orang yang bertamadun." Swahili Baku Moden berasal daripada dialek Kiunguja Zanzibar. Seperti kebanyakan bahasa dunia yang lain, Swahili telah meminjam banyak perkataan bahasa asing, khususnya istilah-istilah pentadbiran daripada bahasa Arab, tetapi juga perkataan daripada bahasa Portugis, Hindi dan Jerman. Dialek lain yang lebih tua seperti Kimrima dan Kitumbatu kurang mempunyai kata pinjaman Arab, menunjukkan Swahili asalnya adalah bahasa Bantu. Kiswahili menjadi bahasa perantara pantai Afrika Timur dan bahasa perdagangan dari abad ke-9. Pedagang dari Zanzibar mula menggunakan bahasa Swahili dengan lebih meluas pada akhir 1700-an, menjadikannya bahasa umum di seluruh Afrika Timur. Kini, Swahili adalah bahasa Afrika yang paling banyak dituturkan, digunakan oleh bukan sahaja orang Swahili.

## Agama
Islam mula bertapak di pantai Afrika Tenggara sekitar abad ke-9, apabila pedagang-pedagang Bantu yang menetap di situ memasuki perdagangan Lautan Hindi. Orang Swahili mengikuti mazhab Sunah Waljamaah Islam.

Ramai orang Swahili mengerjakan haji dan umrah, dari Tanzania, Kenya dan Mozambique. Pakaian tradisional Islam seperti jilbab dan thaub juga popular dengan orang Swahili. Orang Swahili mengamalkan ilmu menilik, menggabungkan ciri-ciri Islam dengan kepercayaan orang asli tradisional. Mereka percaya pada jin dan ramai lelaki memakai azimat pelindung dengan ayat-ayat al-Quran.

Menilik dibuat dengan bacaan al-Quran. Selalunya peramal menggunakan ayat-ayat al-Quran untuk rawatan penyakit tertentu. Sesekali tukang tilik itu menyuruh pesakit untuk merendam kertas yang mengandungi ayat-ayat al-Quran di dalam air. Dengan air dakwat ini, betul-betul mengandungi ayat Allah, pesakit kemudiannya akan membasuh badannya atau meminumnya untuk menyembuhkan dirinya daripada penyakit. Hanya ahli nujum dan guru agama Islam sahaja dibenarkan menjadi ahli perubatan oleh orang Swahili.

## Bahasa

Orang Swahili bertutur dalam bahasa ibunda mereka bahasa Swahili, ahli subkumpulan Bantu dalam rumpun Niger-Congo. Saudara terdekatnya termasuk bahasa Comoro yang dituturkan di Kepulauan Comoro, dan bahasa Mijikenda orang Mijikenda di Kenya.

Swahili bermula sebagai bahasa utama Zanzibar dan bahagian pesisiran Kenya dan Tanzania, kawasan pantai yang dinamakan Pantai Swahili. Swahili menjadi bahasa orang bandar di rantau Tasik-tasik Besar Afrika, dan akhirnya menjadi lingua franca semasa zaman pascapenjajahan.

## Seni bina
Ramai sarjana dahulu sangka gaya dan asal seni bina di beberapa tempat adalah Arab atau Parsi. Akan tetapi, ahli akademik kontemporari percaya bahawa bukti arkeologi, tulisan, linguistik, dan budaya mencadangkan Afrika ialah sumbernya. Kemudian, pengaruh Arab dan Islam datang dalam bentuk perdagangan dan pertukaran idea. Semasa melawat Kilwa pada tahun 1331, penjelajah Barbar yang hebat, Ibnu Battutah, kagum dengan keindahannya. Beliau menggambarkan penduduknya sebagai "Janggi, berwarna hitam legam, dan dengan tatu di muka mereka", dan menyatakan bahawa "Kilwa ialah sebuah bandar yang sangat halus dan dibina dengan elok, dan semua bangunannya daripada kayu" (keterangan beliau tentang Mombasa juga lebih kurang sama). Kimaryo menyatakan bahawa tatu-tatu tersebut unik bagi orang Makonde. Seni bina Swahili termasuk gerbang, halaman, perkarangan khas untuk wanita, mihrab, menara dan hiasan pada bangunan. Banyak runtuhan masih dilihat berhampiran pelabuhan Malindi di selatan Kenya di runtuhan Gede (*bandar Gede/Gedi yang hilang*).

## Rujukan


## Pautan luar

* 
* The Story of Africa: The Swahili — BBC World Service
* Swahili Culture
*  
* F. Le Guennec-Coppens et D. Parkin, *Autorité et pouvoir chez les Swahili,* Karthala, 1998, p.&nbsp;262