Ruminan

**Ruminan** (suborder **Ruminantia**) ialah mamalia herbivor berkuku yang meragut yang mampu memperoleh nutrien daripada makanan berasaskan tumbuhan dengan menapainya dalam perut khusus sebelum penghadaman, terutamanya melalui tindakan mikrob. Proses tersebut, yang berlaku di bahagian hadapan sistem pencernaan dan oleh itu dipanggil penapaian perut hadapan, biasanya memerlukan bahan cerna yang ditapai (mamahan) untuk dimuntahkan dan dikunyah semula. Proses mengunyah semula biak untuk menguraikan lagi bahan tumbuhan dan merangsang penghadaman dipanggil **ruminasi** Perkataan "ruminan" berasal dari bahasa Latin *ruminare*, yang bermaksud "mengunyah lagi".

Kira-kira 200 spesies ruminan termasuk spesies domestik dan liar. Mamalia yang membiak termasuk lembu dan semua jenis bovin, kambing, bebiri, zirafah, rusa, kijang, dan antelop ternakan dan liar. Ia juga telah dicadangkan bahawa notoungulat juga bergantung pada ruminasi, berbanding atlantogenat lain yang bergantung pada penapaian perut belakang yang lebih tipikal, walaupun ini tidak pasti sepenuhnya.

Dari segi taksonomi, suborder Ruminantia ialah keturunan artiodaktil herbivor yang merangkumi haiwan ungulat yang paling maju dan meluas di dunia. Suborder Ruminantia merangkumi enam famili yang berbeza: Tragulidae, Giraffidae, Antilocapridae, Moschidae, Cervidae, dan Bovidae.

## Taksonomi dan evolusi

Hofmann dan Stewart membahagikan ruminan kepada tiga kategori utama berdasarkan jenis makanan dan tabiat pemakanan mereka: pemilih pekat, pertengahan, dan pemakan rumput/kasar, dengan andaian bahawa tabiat pemakanan dalam ruminan menyebabkan perbezaan morfologi dalam sistem pencernaan mereka, termasuk kelenjar air liur, saiz rumen, dan papila rumen. Walau bagaimanapun, Woodall mendapati bahawa terdapat sedikit korelasi antara kandungan serat diet ruminan dan ciri morfologi, bermakna pembahagian kategori ruminan oleh Hofmann dan Stewart memerlukan penyelidikan lanjut.

Juga, sesetengah mamalia adalah pseudoruminan, yang mempunyai perut tiga bahagian dan bukannya empat seperti ruminan. Hippopotamidae (terdiri daripada badak air) ialah contoh terkenal. Pseudoruminan, seperti ruminan tradisional, adalah penapai perut hadapan dan kebanyakan ruminan atau kunyah mamahan. Walau bagaimanapun, anatomi dan kaedah pencernaan mereka berbeza dengan ketara daripada ruminan perut empat.

Herbivor monogastrik, seperti badak sumbu, kuda, dan arnab, bukan ruminan, kerana mereka mempunyai perut ekaruang yang ringkas. Penapai perut belakang ini mencerna selulosa dalam sekum yang diperbesarkan. Dalam penapai perut belakang yang lebih kecil daripada order Lagomorpha (arnab, arnab, dan pika), sekotrop yang terbentuk dalam sekum disalurkan melalui usus besar dan kemudiannya diserap semula untuk membolehkan satu lagi peluang menyerap nutrien.

### Filogeni
Peletakan Ruminantia dalam Artiodactyla boleh diwakili dalam kladogram berikut:

Dalam Ruminantia, Tragulidae dianggap sebagai keluarga paling asas,  dengan ruminan yang tinggal diklasifikasikan sebagai milik infraorder Pecora. Sehingga awal abad ke-21 difahamkan bahawa keluarga Moschidae (rusa kasturi) ialah saudara Cervidae (rusa lazim). Walau bagaimanapun, kajian filogenetik 2003 oleh Alexandre Hassanin (Muzium Sejarah Semula Jadi Negara, Perancis) dan rakan sekerja, berdasarkan analisis mitokondria dan nukleus, mendedahkan bahawa Moschidae dan Bovidae membentuk klad saudara kepada Cervidae . Menurut kajian itu, Cervidae menyimpang daripada klad Bovidae-Moschidae 27 hingga 28 juta tahun dahulu. Kladogram berikut adalah berdasarkan kajian jujukan genom ruminan genom berskala besar dari 2019:

### Pengelasan

* **ORDER [[Artiodactyla|ARTIODACTYLA]]**
** Suborder Tylopoda: unta dan llama, 7 spesies hidup dalam 3 genus
** Suborder Suina: babi dan pekari
** Suborder Cetruminantia: ruminan, paus dan badak air
*** **Ruminantia tidak bertaraf**
**** Infraorder Tragulina (parafiletik)
***** Keluarga †Prodremotheriidae
***** Keluarga †Hypertragulidae
***** Keluarga †Praetragulidae
***** Keluarga †Protoceratidae
***** Keluarga Tragulidae: 6 spesies hidup dalam 4 genus
***** Keluarga †Archaeomerycidae
***** Keluarga †Lophiomerycidae
**** Infraorder Pecora
***** Keluarga Cervidae: rusa dan moose, 49 spesies hidup dalam 16 genus
***** Keluarga †Gelocidae
***** Keluarga †Palaeomerycidae
***** Keluarga †Hoplitomerycidae
***** Keluarga †Climacoceratidae
***** Keluarga Giraffidae: zirafah dan okapi, 2 spesies hidup dalam 2 genus
***** Keluarga Antilocapridae: *pronghorn*, satu spesies hidup dalam satu genus
***** Keluarga †Leptomerycidae
***** Keluarga Moschidae: rusa kasturi, 4 spesies hidup dalam satu genus
***** Keluarga Bovidae: lembu, kambing, bebiri dan antelop, 143 spesies hidup dalam 53 genus

## Rujukan