Cenuram

Dalam geografi dan geologi, **cenuram** atau **muka batu** ialah kawasan batu yang mempunyai sudut umum yang dianggap menegak, atau hampir menegak. Cenuram terbentuk melalui proses luluhawa dan hakisan, dengan kesan graviti. Cenuram sering berada di kawasan pantai, di kawasan pergunungan, tubir dan di sepanjang sungai. Cenuram biasanya diperbuat daripada batuan yang tahan luluhawa dan hakisan. Batuan sedimen yang berkemungkinan besar membentuk cenuram termasuk batu pasir, batu kapur, kapur dan dolomit. Batuan igneus seperti granit dan basalt juga sering membentuk cenuram.

Tubir ialah sejenis cenuram yang terbentuk oleh pergerakan sesar bumi, tanah runtuh, atau kadang-kadang oleh gelongsor batu atau batu jatuh yang mengubah hakisan pembezaan lapisan batuan.

Kebanyakan cenuram mempunyai beberapa bentuk cerun terbis di pangkalannya. Di kawasan gersang atau di bawah cenuram yang tinggi, mereka biasanya terdedah kepada batu yang tumbang. Di kawasan lembapan yang lebih tinggi, cerun tanah boleh mengaburkan talus. Banyak cenuram juga mempunyai air terjun anak sungai atau tempat perlindungan batu. Kadang-kadang cenuram keluar di hujung rabung, dengan batu cendawan atau jenis tiang batu lain yang tinggal. Hakisan pantai boleh menyebabkan pembentukan cenuram laut di sepanjang garis pantai yang surut.

Tinjauan Ordnance British membezakan antara cenuram (garisan berterusan di sepanjang tepi puncak dengan unjuran ke bawah muka) dan singkapan (garisan berterusan di sepanjang pinggir bawah).

## Cenuram besar dan terkenal

Memandangkan cenuram tidak perlu betul-betul menegak, mungkin terdapat kesamaran tentang sama ada cerun tertentu adalah cenuram atau tidak dan juga tentang berapa banyak cerun tertentu untuk dikira sebagai cenuram. Sebagai contoh, memandangkan dinding batu yang benar-benar menegak di atas cerun yang sangat curam, seseorang boleh mengira hanya dinding batu atau gabungan. Oleh itu, penyenaraian cenuram sememangnya tidak pasti.

Beberapa cenuram terbesar di Bumi ditemui di bawah air. Sebagai contoh, kejatuhan 8,000 m melebihi rentang 4,250 m boleh didapati di rabung yang terletak di dalam Parit Kermadec.

Menurut beberapa sumber, cenuram tertinggi di dunia, kira-kira 1,340 m tinggi, adalah muka timur Great Trango di pergunungan Karakoram di utara Pakistan. Ini menggunakan tanggapan yang agak ketat tentang cenuram, kerana angka 1,340 m merujuk kepada dinding kepala hampir menegak dua tiang bertindan; menambah dalam pendekatan yang sangat curam membawa jumlah penurunan dari jurang East Face ke Glasier Dunge berhampiran kepada hampir 2,000 m.

Kedudukan cenuram laut tertinggi di dunia juga bergantung kepada definisi 'cliff' yang digunakan. Rekod Dunia Guinness menyatakan ia adalah Kalaupapa, Hawaii, pada ketinggian 1,010 m. Satu lagi pesaing ialah muka utara Puncak Mitre, yang jatuh 1,683 m ke Milford Sound, New Zealand. Ini tertakluk kepada takrifan yang kurang ketat, kerana kecerunan purata cenuram ini di Kaulapapa adalah kira-kira 1.7, sepadan dengan sudut 60 darjah, dan Puncak Mitre adalah serupa. Penurunan yang lebih menegak ke dalam laut boleh ditemui di Maujit Qaqarssuasia (juga dikenali sebagai 'Thumbnail') yang terletak di kawasan fjord Torssukátak di hujung paling hujung Greenland Selatan dan jatuh 1,560 m hampir menegak.

Memandangkan kejatuhan yang benar-benar menegak, Gunung Thor di Pulau Baffin di Artik Kanada sering dianggap sebagai yang tertinggi pada ketinggian 1370 m (4500 kaki) secara keseluruhan (480 m (1600 kaki) teratas berjuntai), dan dikatakan memberikannya penurunan menegak terpanjang di Bumi pada 1,250 m (4,100 kaki). Walau bagaimanapun, cenuram lain di Pulau Baffin, seperti Polar Sun Spire di Sam Ford Fjord, atau cenuram lain di kawasan terpencil di Greenland mungkin lebih tinggi.

cenuram tertinggi dalam Sistem Suria mungkin Verona Rupes, kira-kira  parut sesar tinggi di Miranda, sebuah bulan Uranus.

## Rujukan

## Pautan luar
*