Anjing pufin Norway

**Anjing pufin Norway** atau **''lundehund'' Norway** ialah satu baka anjing kecil daripada jenis spits yang berasal dari Norway. Nama "*lundehund*" ialah kata nama majmuk yang terdiri daripada unsur "*lunde*", yang memaksudkan "pufin" (Bahasa Norway: *lunde* "pufin" atau *lundefugl* "burung pufin"), dan unsur "*hund*", yang memaksudkan "anjing". Baka ini pada asalnya dikembangkan untuk pemburuan burung pufin dan telurnya di tempat sarang yang tidak mudah dicapai di gua dan di tebing. Baka ini menghampiri kepupusan pada tahun 1960-an dan pemuliharaan sejak itu diusahakan.

## Sejarah
*Lundehund* merupakan haiwan pekerja bernilai untuk pemburuan burung pufin di sepanjang pinggir laut Norway sebagai makanan selama lebih daripada 400 tahun. Catatan pertama yang diketahui tentang baka ini bertarikh kembali ke tahun 1591, semasa seorang bailif menulis tentang lawatannya ke Værøy bahawa, "kita tidak dapat semudahnya memungut [pufin] dari dalam tanpa mempunyai anjing kecil yang terbiasa merangkak ke dalam lubang dan menarik burung itu ke luar." Kebolehlenturannya dan jari tambahannya unggul untuk memburu burung itu di lokasi sarang yang tidak mudah dicapai di tebing dan di gua. Minat terhadap baka ini menurun apabila kaedah baharu yang menggunakan jaring untuk pemburuan pufin digabungkan dan cukai anjing dicipta. Pada sekitar tahun 1900, ia hanya terdapat di kampung Mostad (dieja Måstad dalam bahasa Norway) yang terasing, Lofoten. Terdapat juga cerita-cerita tentang *lundehund* yang digunakan di Lovund, Lurøy oleh Petter Dass, seperti yang terkutip dalam karya masyhurnya, Nordlands Trompet. Baka ini hampir pupus pada sekitar Perang Dunia Kedua apabila distemper anjing menyerang Værøy dan pulau-pulau di sekitar, lalu mengurangkan populasi kepada hanya dua ekor anjing. Pada tahun 1963, populasinya jauh menjunam akibat lagi satu wabak distemper. Pada kali ini, hanya enam ekor anjing terselamat, seekor di Værøy dan lima ekor di Norway timur, Hamar. Kelima-lima ekor anjing di Hamar adalah seibu. Ini menghasilkan kejejalan populasi parah. Oleh sebab pembiakbakaan dengan garis panduan ketat, kini terdapat anggaran 1500 ekor anjing di dunia (2022), dengan sekitar 900 ekor daripada populasi di Norway.

## Ciri

*Lundehund* Norway ialah anjing jenis spits kecil berprofil segi empat tepat dengan beberapa trait fenotip unik. Ia mempunyai julat besar bagi pergerakan sendinya, yang membolehkannya memuatkan diri ke dalam laluan dan terowong sempit dan mengeluarkan dirinya. Anjing baka ini mampu memusing kepalanya ke arah belakang di sepanjang tulang belakangya, serupa dengan anjing menyanyi New Guinea, dingo Borneo, dan dingo Australia, dan memusingkan tungkai hadapannya ke sisi pada sudut mengufuk 90 darjah dengan tubuhnya, seperti lengan manusia. Telinga tegak tajamnya dapat dilipat menutup untuk membentuk kedapan hampir penuh melalui lipatan ke hadapan atau ke belakang, yang melindungi telinga daripada kotoran dan parasit.

Anjing pufin Norway adalah polidaktil: berbanding dengan empat jari normal pada setiap kaki, *lundehund* biasanya memiliki enam jari, kesemuanya terbentuk sepenuhnya, bersendi, dan berotot. Sesetengah spesimen kadang-kadang mempunyai lebih atau kurang daripada enam jari setiap kaki, tetapi ini dianggap terkeluar daripada piawaian baka.

Lapis bulu luarnya padat dan kasar dengan lapis bulu bawah lembut. *Lundehund* teradaptasi untuk memanjat laluan tebing sempit di pulau Værøy. Di sana, pada asalnya ia memburu pufin.

Baka ini sedang diuji di Lapangan Terbang Tromsø oleh Pihak Pengurusan Lalu Lintas Udara dan Lapangan Terbang Norway sebagai jalan penyelesaian untuk perlanggaran antara burung dengan pesawat. Anjing ini digunakan untuk mencari telur burung di sekitar lapangan terbang dialihkan.

*Lundehund* ialah baka giat yang memerlukan banyak juga senaman. Ia merupakan anjing baik untuk keluarga dan cukup mentoleransi kanak-kanak jika disosialisasikan dengan betul.

## Kesihatan
Anjing pufin Norway menunjukkan tanda-tanda kemurungan pembiakbakaan dalam termasuk kesuburan menurun oleh sebab saiz perinduk kecil, tingkah laku pengelakan pembiakbakaan dalam, dan mutu sperma rendah.

### Sindrom ''lundehund''
*Lundehund* Norway cenderung terhadap perkembangan limfangiektasia usus, pada umumnya dikenali sebagai sindrom *lundehund*, iaitu enteropati pembazir protein yang menyebabkan cirit-birit berjeda, pemuntahan, penyusutan berat, dan asites. Sebagai tambahan, anjing dengan sindrom *lundehund* cenderung terhadap gastritis atrofi kronik dan neoplasma gastrik. Satu isu besar dengan *lundehund* ialah kehilangan kebolehan untuk menyerap nutrien daripada makanan dan, dalam kes ekstrem, anjing tersebut dapat kebulur akibat ketidakbolehannya untuk menerbitkan nutrien dan protein daripada makanan, sekali pun terdapat pengambilan makanan. Tiada penawar, namun penyakit ini dapat diuruskan; walau bagaimanapun, banyak anjing mengalami sindrom *lundehund* berulang-ulang sepanjang hidup, lalu menyebabkan rawatan perubatan berpanjangan dan kualiti hidup rendah. Terdapat petanda bahawa *lundehund* yang mengamalkan diet rendah lemak dan tinggi protein menerima kesan sangat positif terhadap kesihatan berkaitan dengan masalah pencernaan. Sebuah kajian tentang mortaliti pada populasi *lundehund* menunjukkan bahawa 30% kematian sebelum usia 11 tahun berlaku akibat sindrom *lundehund* dan lagi 10% akibat penyakit perut dan usus lain. Gen-gen terlibat dan pola pewarisan untuk sindrom *lundehund* belum difahami dengan baik dan mungkin, sekurang-kurangnya sebahagian, dijelaskan oleh pewarisan poligen dan kekerapan tinggi—atau pengikatan—gen-gen terlibat.

### Program pembiakbakaan silang
Oleh sebab keparahan penjejalan populasi, *lundehund* Norway kini sedang menjalani program pembiakbakaan silang yang diterajui oleh Kelab Anjing Pufin Norway dengan bantuan daripada sekumpulan ahli genetik. Program ini bersasar untuk menerapkan strategi pembiakbakaan anjing pufin Norway dengan individu terpilih daripada pelbagai baka anjing Nordik lain termasuk ''buhund'' Norway, anjing gembala Iceland, dan spits Norrbotten untuk mengurangkan kecelaruan genetik resesif berbahaya.

## Lihat juga
* ''Buhund'' Norway
* Anjing pemburu elk Norway

## Catatan

## Rujukan

## Pautan luar

* 
* 
*