Pelanggaran sempadan Mesir-Gaza pada tahun 2008

Pada 23 Januari 2008, militan Hamas di Semenanjung Gaza telah meletupkan satu letupan berhampiran lintasan sempadan Rafah, memusnahkan sebahagian daripada tembok 2003. Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu menganggarkan bahawa seramai separuh daripada 1.5 juta penduduk Semenanjung Gaza telah menyeberangi sempadan ke Mesir untuk mencari makanan dan bekalan. Disebabkan oleh kebimbangan bahawa militan akan memperoleh senjata di Mesir, polis Israel telah meningkatkan tahap berjaga-jaga.

Mesir telah menutup lintasan sempadan Rafah pada Jun 2007, beberapa hari sebelum Hamas menguasai Gaza pada akhir perang saudara Gaza; Pelanggaran itu menyusuli sekatan Semenanjung Gaza oleh Israel bermula sebahagiannya pada bulan Jun yang sama, dengan pengurangan bekalan bahan api pada Oktober 2007. Sekatan sepenuhnya telah bermula pada 17 Januari 2008 susulan peningkatan serangan roket ke atas Israel yang berasal dari Gaza.

Walaupun Israel menuntut Mesir menutup semula sempadan atas sebab-sebab keselamatan, Presiden Mesir Hosni Mubarak mengarahkan tenteranya membenarkan lintasan untuk mengurangkan krisis kemanusiaan, sambil mengesahkan bahawa penduduk Gaza tidak cuba membawa balik senjata ke Gaza. Dalam tempoh lima hari, penduduk Gaza membelanjakan kira-kira AS$ 250 juta di ibu kota Arish, Gabenor Sinai Utara sahaja. Permintaan yang mendadak dan besar di sana untuk produk ruji menyebabkan kenaikan harga tempatan yang besar dan beberapa kekurangan.

Pada 24 Januari, Majlis Hak Asasi Manusia Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (PBB) mengutuk Israel buat kali kelima belas dalam tempoh kurang daripada dua tahun, menggelarkan sekatan itu sebagai hukuman kolektif. Walau bagaimanapun, prosiding itu telah diboikot oleh Israel dan Amerika Syarikat. Pada 27 Januari, Perdana Menteri Israel Ehud Olmert berjanji bahawa Israel tidak akan lagi mengganggu bekalan makanan, ubat-ubatan dan tenaga yang diperlukan ke Semenanjung Gaza. Sementara itu, Presiden Mubarak mengumumkan rancangan untuk bertemu secara berasingan dengan wakil Hamas dan Fatah bagi mencapai perjanjian kawalan sempadan yang baharu.

Pada 3 Februari, Menteri Luar Gaza, Mahmoud al-Zahar, mengumumkan bahawa Hamas dan Mesir akan bekerjasama dalam mengawal sempadan tanpa kawalan Israel, "mungkin bersama-sama dengan [[Mahmoud] Abbas](https://ms.wikipedia.org/wiki/Mahmud_Abbas) ". Pihak Berkuasa Kebangsaan Palestin pimpinan Abbas berkata bahawa Mesir telah bersetuju untuk memulihkan perjanjian sempadan 2005 yang memberikan Abbas kawalan ke atas lintasan Rafah, tetapi tidak termasuk Hamas. Sebaliknya, Israel menentang kawalan Abbas ke atas mana-mana titik lintasan. Sempadan itu ditutup—kecuali kepada pelancong yang pulang ke rumah—sebelas hari selepas pelanggaran itu.

## Latar Belakang
Selepas pengunduran diri Israel pada tahun 2005, yang menamatkan kehadiran mereka selama 38 tahun di Gaza, Mesir telah berikrar untuk membantu mengawal sempadan mereka dengan Gaza. Setiausaha Negara AS Condoleezza Rice menjadi perantara perjanjian dengan Israel yang memberikan Pihak Berkuasa Kebangsaan Palestin kawalan ke atas lintasan Sempadan Rafah di bawah pemerhatian video jarak jauh oleh pemantau Kesatuan Eropah dan Israel.

Selepas Hamas memenangi pilihan raya perundangan Palestin 2006 pada Januari 2006, satu boikot diplomatik dan kewangan antarabangsa terhadap kerajaan baharu pimpinan Hamas bermula. Bermula pada Jun 2006, satu siri pertempuran meletus antara lelaki bersenjata Palestin dan Angkatan Pertahanan Israel (IDF) semasa konflik Israel-Gaza 2006, yang berakhir dengan gencatan senjata pada 26 November.

Pada Disember 2006, Hamas mula berjuang untuk mengusir Fatah . Beratus-ratus serangan roket ke atas Israel dari Gaza berterusan meskipun terdapat gencatan senjata pada November. Pada Mac 2007, Majlis Perundangan Palestin menubuhkan kerajaan perpaduan kebangsaan, dengan 83 wakil mengundi menyokong dan tiga menentang. Menteri kerajaan telah mengangkat sumpah jawatan oleh Mahmoud Abbas, pengerusi Pihak Berkuasa Palestin, dalam satu majlis yang diadakan serentak di Gaza dan Ramallah. Pada Jun 2007, Hamas mengambil alih Semenanjung Gaza dan memecat pegawai Fatah. Berikutan Pertempuran Gaza, sekatan antarabangsa telah ditamatkan pada Jun 2007 sementara pada masa yang sama sekatan baharu dan lebih teruk ke atas Semenanjung Gaza telah dimulakan.

Sebagai tindak balas kepada pertempuran ganas itu, Presiden Abbas mengisytiharkan darurat dan membubarkan kerajaan perpaduan kebangsaan pada 14 Jun. Hamas memperoleh kawalan penuh ke atas Semenanjung Gaza pada 15 Jun, selepas mengusir Fatah. Kerajaan Israel menutup semua pusat pemeriksaan di sepanjang sempadannya dengan Gaza sebagai tindak balas kepada keganasan tersebut. Mesir menutup sempadannya apabila pertempuran antara Fatah dan Hamas bermula pada 7 Jun. Pemantau Kesatuan Eropah menamatkan pengawasan mereka di sempadan pada 14 Jun atas sebab-sebab keselamatan. Pegawai Mesir berkata bahawa keputusan untuk membuka semula sempadan Gaza akan dibuat dengan berunding dengan Kesatuan Eropah dan Israel. Hamas merampas kawalan Gaza pada 15 Jun.

## Krisis kemanusiaan

Bermula pada Jun 2007, Israel mengehadkan eksportnya ke Gaza kepada sembilan bahan asas. Daripada 9,000 komoditi (termasuk bahan makanan) yang memasuki Gaza sebelum pilihan raya 2006, hanya 20 komoditi dibenarkan masuk. Pada Julai 2007, pegawai Israel merancang untuk membuka lintasan sempadan di Rafah bagi membolehkan rakyat Palestin yang terkandas kembali ke Gaza tetapi dihalang oleh ancaman Hamas untuk melepaskan tembakan ke arah pelarian.

Pada Oktober 2007, Israel mula mengehadkan bekalan bahan api ke wilayah tersebut. Serangan roket berterusan ke atas pusat penduduk awam Israel, seperti Sderot, mendorong kerajaan Israel untuk mengisytiharkan Semenanjung Gaza sebagai entiti bermusuhan pada September 2007, membolehkannya mengehadkan lagi eksport ke Gaza. Hamas menjawab bahawa Israel telah mengisytiharkan perang dengan melabelkan Gaza sebagai "entiti musuh."

Pada Disember 2007, Jawatankuasa Palang Merah Antarabangsa (ICRC) mengesahkan keperluan untuk bantuan kemanusiaan di wilayah Palestin. Dalam satu kenyataan, ICRC menyifatkan keadaan hidup rakyat Palestin di Semenanjung Gaza sebagai "membimbangkan" dan menyeru Israel untuk melonggarkan sekatan ke atas pergerakan barangan ke Gaza dan Tebing Barat.

Menurut kajian Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu, menjelang Januari 2008, kesan ekonomi akibat sekatan tersebut telah mencapai tahap kritikal. Akhirnya, pada 17 Januari 2008, susulan peningkatan bilangan serangan roket, Israel menutup sempadan sepenuhnya.

Pada 20 Januari, satu-satunya loji janakuasa di Gaza ditutup. Pegawai Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu merayu kepada Israel untuk menarik balik keputusannya untuk menutup semua lintasan sempadan dengan Semenanjung Gaza, memberi amaran bahawa keganasan di rantau ini dan kekurangan bekalan penting untuk 1.4 juta rakyat Palestin telah mencetuskan krisis kemanusiaan. Israel menuduh Hamas "mereka-reka" kekurangan kuasa, dengan menunjukkan bahawa loji janakuasa di Gaza hanya menghasilkan sebahagian kecil daripada kuasa wilayah itu. Israel menyatakan bahawa gangguan bekalan elektrik berlaku untuk tujuan media dan menyatakan bahawa Hamas telah menetapkan masanya sendiri. Israel berkata ia masih membekalkan hampir 70 peratus kuasa wilayah itu secara langsung.

Berikutan kebimbangan antarabangsa yang meluas tentang krisis kemanusiaan yang akan berlaku, dan amaran daripada Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu bahawa bantuan Program Makanan Sedunia kepada kira-kira 860,000 penduduk Gaza mungkin dihentikan dalam beberapa hari disebabkan oleh sekatan tersebut, Menteri Pertahanan Israel Ehud Barak memutuskan untuk melonggarkan sekatan ke atas aliran barangan ke Gaza selama sehari pada 22 Januari, membenarkan penghantaran bahan api untuk loji janakuasa Gaza dan minyak masak memasuki Gaza.

## Pecahan dinding

Pada 22 Januari, tembakan meletus selepas sekumpulan penunjuk perasaan Hamas, kebanyakannya wanita, membuka pintu lintasan Sempadan Rafah secara paksa dan melarikan diri ke Mesir.

Pada malam 23 Januari, lelaki bersenjata telah meletupkan beberapa letupan di sepanjang tembok berhampiran lintasan. Rakyat Palestin berpusu-pusu ke dalam kereta dan kereta keldai, melintasi sempadan ke Mesir dari Gaza dengan berjalan kaki, untuk membeli barangan keperluan. Antara 200,000 dan 700,000 rakyat Palestin menyeberang ke Mesir dan membeli barangan di kedai-kedai di separuh Rafah di Mesir dan ibu kota Gabenor Sinai Utara, Arish. Seorang pengawal keselamatan Palestin kemudiannya memberitahu *[[The Times]]* of London bahawa militan telah terus memotong pangkalan penghadang Jalur Gaza Israel dengan obor oksiasetilena selama berbulan-bulan.

Walaupun Mesir membenarkan rakyat Palestin memasuki Mesir, ia tidak membenarkan mereka pergi jauh; rakyat Palestin tidak dibenarkan pergi lebih jauh daripada Arish. Mesir berkata bahawa ia tidak akan menggunakan kekerasan untuk menghantar pulang rakyat Palestin. Jurucakap kementerian luar, Hossam Zaki, berkata sempadan akan ditutup semula apabila semua rakyat Palestin telah pulang.

Ahmed Yousef, penasihat kanan kepada Perdana Menteri Gaza, Ismail Haniyeh, memberi amaran bahawa "Jika berlaku krisis di Semenanjung Gaza pada masa akan datang, Israel perlu menghadapi setengah juta rakyat Palestin yang akan berarak ke arah Erez," lintasan sempadan dengan Israel, dan ke bandar-bandar yang ditinggalkan semasa pengusiran dan pelarian Palestin pada tahun 1948. Pegawai keselamatan Israel berkata militan telah mengeksploitasi penerobosan di tembok sempadan untuk menghantar lelaki bersenjata ke Sinai bagi menyusup masuk ke Israel merentasi sempadan Sinai-Israel. Para pegawai berkata militan ingin membalas sebagai tindak balas terhadap serangan Israel dalam beberapa minggu kebelakangan ini dan meramalkan serangan dari Sinai dalam tempoh dua minggu akan datang.

Pada 25 Januari, pasukan keselamatan Mesir menyekat hampir semua pintu masuk haram di sepanjang sempadan dengan Gaza untuk cuba membendung aliran rakyat Palestin yang ingin pergi. Pasukan Mesir yang berpakaian anti-rusuhan mendirikan dawai berduri dan pagar rantai di sepanjang sempadan untuk menghalang lebih ramai rakyat Palestin daripada melintas.  Rakyat Palestin cuba menerobos, dan beberapa orang cedera dalam pertempuran yang terhasil.

Selepas pembaikan itu, rakyat Palestin menggunakan jentolak untuk merobohkan pagar baharu, sekali lagi mewujudkan bukaan. Ketika lintasan sempadan memasuki hari kelima, polis sempadan Mesir mula menghalang penduduk Gaza daripada memasuki kenderaan dan menyekat jalan raya melepasi Rafah ke Arish. Di Rafah, terdapat sedikit sahaja yang tinggal untuk dibeli, dan nampaknya Mesir telah memutuskan untuk menyekat bekalan semula barangan ke El Arish dan Rafah bagi menamatkan lintasan secara aman dan mewujudkan semula kawalan ke atas sempadan.

Pada 28 Januari, pasukan keselamatan Mesir dan militan Hamas telah memasang dawai berduri di salah satu celah tersebut, menutupnya. Pihak Mesir mula membaiki salah satu daripada dua celah yang tinggal pada 29 Januari.

## Reaksi PBB
Pada 24 Januari, Majlis Hak Asasi Manusia Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (PBB) mengutuk Israel buat kali kelima belas dalam tempoh kurang daripada dua tahun. Majlis mengeluarkan kenyataan yang menyeru Israel menghentikan operasi ketenteraannya di Gaza dan membuka sempadan Semenanjung Gaza untuk membolehkan kemasukan makanan, bahan api dan ubat-ubatan. Ia meminta masyarakat antarabangsa untuk memastikan Israel menghentikan tindakannya di Gaza, yang dirujuk sebagai "hukuman kolektif terhadap orang awam Palestin yang membawa kepada akibat kemanusiaan dan alam sekitar yang buruk."

Satu resolusi rasmi telah dibentangkan oleh Syria dan Pakistan bagi pihak Pertubuhan Persidangan Islam kepada Majlis Keselamatan Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu tetapi tidak dapat dipersetujui. Tiga puluh negara mengundi menyokong resolusi tersebut, satu (Kanada) mengundi menentang resolusi tersebut, 15 negara berkecuali, dan satu (Gabon) tidak hadir. Kedua-dua Israel dan Amerika Syarikat memboikot prosiding tersebut, yang berakhir dengan seruan agar Israel menamatkan pengepungannya ke atas Gaza tetapi tidak menyebut tentang serangan roket Palestin ke atas komuniti di barat Negev.

## Tindak balas kerajaan Israel
Israel menuntut Mesir menutup semula sempadan dan melancarkan serangan udara terhadap separuh Rafah di Gaza pada malam 24 Januari, membunuh Mohammed Abu Harb, komander tentera Hamas di sana.

Dalam perbicaraan mahkamah pada 27 Januari, kerajaan Israel berjanji untuk menyambung semula bekalan bahan api, tetapi bukan pada tahap normal, untuk seminggu lagi. Kemudian pada hari itu, Perdana Menteri Israel Ehud Olmert berjanji bahawa Israel tidak akan lagi mengganggu bekalan makanan, ubat-ubatan dan tenaga yang diperlukan ke Semenanjung Gaza. Israel kemudian melancarkan serangan udara tambahan yang menyasarkan tentera Gaza di Rafah, tetapi tiada kecederaan berlaku.

## Rundingan kawalan sempadan
Ehud Olmert, perdana menteri Israel, dan Mahmoud Abbas, Presiden Pihak Berkuasa Kebangsaan Palestin yang mengawal Tebing Barat, telah mengadakan rundingan pada 27 Januari di Baitulmaqdis mengenai pencerobohan sempadan. Abbas dilaporkan mahu mengambil alih lintasan sempadan Gaza, termasuk yang bersempadan dengan Mesir yang dicerobohi oleh rakyat Palestin di Gaza, tetapi Israel menentang idea untuk memberikan kerajaan yang berpangkalan di Tebing Barat kawalan ke atas lintasan Gaza, dengan alasan kebimbangan tentang keselamatan.

Hamas dan Fatah, yang menguasai Gaza sebelum pilihan raya yang lalu, telah menerima jemputan daripada Mesir untuk mengadakan rundingan berasingan di Kaherah mengenai krisis sempadan. Semua pihak berharap dapat mewujudkan rancangan untuk memastikan sempadan antara Mesir dan Gaza kekal terbuka. Delegasi Hamas juga bertemu dengan Putera Saudi Saud al-Faisal yang telah bertindak sebagai pengantara antara Hamas dan Fatah.

Sebuah delegasi pertahanan Israel secara rahsia melawat Kaherah pada 28 Januari dan membincangkan situasi tersebut dengan pegawai tertinggi Mesir, lapor akhbar *[[Asharq Alawsat]]* yang berpangkalan di London. Menurut laporan itu, delegasi tersebut menyampaikan kepada Mesir kebimbangan Israel bahawa militan Palestin akan menyeludup senjata dan bahan letupan melalui sempadan terbuka Mesir dengan Semenanjung Gaza. Pihak Mesir menekankan bahawa Israel adalah pihak yang bertanggungjawab atas kemerosotan keadaan di Semenanjung Gaza dan akhirnya pencerobohan tembok sempadan.

Hamas menyatakan mereka akan menerima kepulangan misi pemantauan EU jika ia ingin menetap di Mesir atau Semenanjung Gaza, berbanding berpangkalan di Israel.

## Penutupan sempadan
Sempadan itu ditutup oleh Mesir dengan kerjasama Hamas, kecuali untuk pelancong yang pulang ke tanah air, pada 3 Februari.

## Kesan ekonomi
Di Arish sahaja, penduduk Gaza membelanjakan kira-kira AS$250 juta selama lima hari. Rakyat Palestin dan Mesir mengadu tentang kenaikan harga dan kekurangan, terutamanya makanan. Permintaan yang tinggi untuk produk ruji dari Gaza menyebabkan inflasi yang berleluasa, begitu juga keputusan kerajaan Mesir untuk menyekat barangan yang masuk ke wilayah sempadan dalam usaha untuk menggalakkan rakyat Palestin pulang ke tanah air. Rakyat Palestin juga menuduh rakyat Mesir melakukan penimbunan harga, di mana harga telah meningkat sehingga kos barangan cukup tinggi sehingga bekalan sepadan dengan permintaan.

Pelanggaran itu mewujudkan puluhan ribu pekerjaan baharu sementara di Gaza di mana kafilah yang kembali memulakan perniagaan; kadar pengangguran berada pada tahap 40 peratus. Pedagang Mesir juga menyeberang ke Semenanjung Gaza untuk menjual barangan mereka. Makanan yang dibawa masuk dari Mesir dalam tempoh enam hari pertama akan bertahan selama tiga bulan untuk penduduk Gaza, bahan api selama kira-kira dua hari dan simen selama dua minggu jika sempadan ditutup semula, menurut pelbagai anggaran daripada ahli ekonomi, pemimpin perniagaan dan pemilik stesen minyak.

Walau bagaimanapun, sekiranya sempadan kekal dibuka dalam jangka masa panjang, pekerja dan pengilang Gaza yang pernah bekerja di pasaran Israel yang lebih mewah sebelum pemberhentian kerja semasa Intifada Kedua akan menghadapi masalah untuk bersaing dalam ekonomi bergaji rendah Mesir, menurut ahli ekonomi Tebing Barat, Nasser Abdel Karim.

## Respons antarabangsa

; 
: Tehran menawarkan untuk menghantar bantuan ke Mesir untuk mengurangkan kesan pelanggaran tersebut.

; 
: Presiden A.S. George W. Bush mengecam Hamas kerana menyampaikan "kesengsaraan" kepada rakyat Palestin, dan menggesa perbincangan untuk mewujudkan negara Palestin.

; 
: EU berkata ia akan mempertimbangkan untuk menghantar pemantaunya kembali ke sempadan Gaza dengan Mesir, dan mendedahkan rancangan baharu untuk mendapatkan bantuan kepada rakyat Palestin.

## Lihat juga

* Sekatan Jalur Gaza
* Konflik Israel-Palestin
* Status politik Tebing Barat dan Semenanjung Gaza
* Tadbir Urus Semenanjung Gaza

## Rujukan