Sekolah Menengah Jenis Kebangsaan

Sekolah Menengah Jenis Kebangsaan (, singkatannya *SMJK atau SMJK(C)*, ) merujuk kepada satu kategori sekolah menengah awam kerajaan yang menggunakan bahasa Melayu sebagai bahasa pengantar di Malaysia.

Perkembangan sekolah Cina bermula sejak abad ke-19. Sekolah menengah yang menggunakan bahasa Cina sebagai bahasa pengantar turut diasaskan. Sejak kemerdekaan Persekutuan Tanah Melayu, kebanyakan sekolah menengah Cina menukar statusnya kepada Sekolah Menengah Jenis Kebangsaan dan menggunakan bahasa kebangsaan dan bahasa Inggeris sebagai bahasa pengantar. Sekolah Menengah Chung Ling merupakan sekolah menengah Cina pertama yang menerima bantuan kewangan kerajaan untuk menukar status menjadi Sekolah Menengah Jenis Kebangsaan.

Sekolah menengah Cina yang tidak menerima penukaran status tidak memperoleh bantuan kewangan kerajaan, mempunyai autonomi pentadbiran, dan tidak tertakluk kepada pengurusan Kementerian Pendidikan Malaysia. Susulan penukaran status sekolah-sekolah menengah Cina, muncul sekolah-sekolah yang dikenali sebagai “Sekolah Menengah Persendirian Cina” (华文独立中学) untuk menampung pelajar yang tidak dapat memasuki SMJK. Sekolah-sekolah yang tidak menerima bantuan kewangan kerajaan ini kemudiannya dikenali sebagai “Sekolah Menengah Persendirian Cina”.

Sebaliknya, Sekolah Menengah Jenis Kebangsaan Cina (SMJK) menerima bantuan tahunan daripada Kementerian Pendidikan Malaysia, tidak termasuk bantuan pembangunan dan SMJK dikawal sepenuhnya oleh Kementerian Pendidikan Malaysia, termasuk kurikulum, tenaga pengajar dan pengambilan pelajar. Lembaga pengelola sekolah dibentuk mengikut keperluan kementerian, namun tanah sekolah kekal menjadi milik pihak asal.

Singkatan SMJK tetap digunakan dalam nama sekolah untuk membezakan antara 81 buah Sekolah Menengah Jenis Kebangsaan dengan Sekolah Menengah Kebangsaan.

## Sejarah

### Latar belakang penukaran status
Sejak dekad 1920-an, kerajaan kolonial mula mewajibkan pendaftaran bagi pelbagai jenis sekolah serta menyalurkan sebahagian bantuan kewangan. Perkembangan ini menyebabkan sekolah aliran Cina berkembang secara berperingkat dalam kerangka pentadbiran rasmi. Sebelum Perang Dunia Kedua, Tanah Melayu berada di bawah pemerintahan British. Pada waktu itu, kerajaan lebih menumpukan pembiayaan kepada sekolah berbahasa Inggeris bagi melatih kakitangan pentadbiran awam, manakala pendidikan dalam aliran bahasa lain dibiayai oleh komuniti masing-masing, termasuk urusan pembelian tanah, pembinaan sekolah serta pembayaran gaji guru. 

Pada tahun 1942, pendudukan Jepun ke atas Tanah Melayu menyebabkan kebanyakan sekolah Cina menghentikan operasi. Selepas perang berakhir pada 1945, sekolah-sekolah tersebut dibuka semula secara beransur-ansur dan berkembang daripada tumpuan pada pendidikan rendah kepada sistem yang turut merangkumi pendidikan menengah. Sepanjang dekad 1930-an hingga 1940-an, sebahagian sekolah Cina mula menawarkan peringkat menengah, namun kebanyakannya hanya sehingga menengah rendah tanpa peringkat menengah atas. Menjelang kemerdekaan Tanah Melayu pada tahun 1957, terdapat lebih daripada 60 buah sekolah menengah Cina di seluruh negara.

Pada tahun 1948, usaha penyatuan sistem pendidikan dipercepatkan melalui penerbitan Laporan Barnes pada tahun 1950 yang mencadangkan pendidikan berbahasa Inggeris dijadikan aliran utama. Bermula tahun 1952, sistem gaji diperkenalkan, iaitu bantuan kewangan diberikan kepada sekolah yang mematuhi syarat kerajaan, sekali gus memperkukuh kawalan pentadbiran.

Laporan Kertas Putih 1954 yang diterbitkan pada tahun 1954 mengesyorkan supaya sekolah Cina diterapkan ke dalam aliran kebangsaan selaras dengan pelaksanaan Ordinan Pelajaran 1952. Cadangan ini mendapat bantahan masyarakat Cina. Pada 7 Disember 1956, kerajaan menghantar surat rasmi kepada sekolah menengah Cina yang mengarahkan bahasa pengantar ditukar kepada bahasa Inggeris. Sekolah menengah Cina yang menerima penukaran tersebut dikenali dalam bahasa Inggeris sebagai *Conforming School* (CS). Istilah ini kemudiannya diterjemahkan sebagai “Sekolah Menengah Jenis Kebangsaan” (SMJK) dalam bahasa Melayu bagi membezakan daripada Sekolah Persendirian (*Independent School)* dan Sekolah Menengah Kebangsaan. Dalam penggunaan rasmi, istilah *National Type School* digunakan bagi kategori sekolah ini, berbeza daripada *National School* yang merujuk kepada Sekolah Menengah Kebangsaan.

### Bantuan kewangan sebagai pemangkin penukaran status
Selepas Perang Dunia Kedua, keadaan ekonomi yang lemah menyebabkan sekolah menengah Cina yang bergantung kepada sumbangan masyarakat menghadapi kekurangan dana dan tenaga pengajar. Kerajaan kolonial kemudian menggalakkan sekolah-sekolah Cina menukar status ke sekolah aliran kebangsaan dengan memberikan bantuan kewangan. Pada tahun 1956, Sekolah Menengah Chung Ling di Pulau Pinang menjadi sekolah menengah Cina pertama menerima bantuan tersebut, diikuti oleh Sekolah Menengah Chung Hua Seremban pada 1957 dan Sekolah Menengah Seg Hwa pada 1958. Proses rundingan ini pernah menimbulkan kritikan hebat daripada masyarakat Cina.

Laporan Rahman Talib pada tahun 1960 mencadangkan agar semua sekolah beraliran bahasa ibunda, termasuk sekolah Cina, Tamil, Melayu serta sekolah menengah Cina menukar status. Pada tahun 1961, Akta Pendidikan 1961 diluluskan di Parlimen. Kerajaan menghebahkan kelebihan penukaran status melalui media dan parti politik, antaranya pengurangan beban yuran, kebajikan guru yang lebih terjamin dan janji mengekalkan sepertiga masa pembelajaran bagi bahasa Cina. Mulai 1962, sekolah menengah Cina mula terbahagi kepada dua kategori:

# Sekolah Menengah Persendirian Cina: tidak menerima bantuan kerajaan dan mengekalkan bahasa Cina sebagai bahasa pengantar.
# **Sekolah Menengah Jenis Kebangsaan**: menerima penukaran status, menggunakan bahasa Inggeris (kemudian bahasa Melayu) sebagai bahasa pengantar, sementara perbelanjaan pentadbiran dan gaji ditanggung kerajaan dengan struktur lembaga pengelola terus dikekalkan.

Kerajaan turut membenarkan penubuhan “kelas persendirian” dalam SMJK bagi menempatkan pelajar yang tidak memenuhi syarat kemasukan, dan kelas ini masih menggunakan bahasa Cina sebagai bahasa pengantar. Namun beberapa tahun kemudian, sebahagian sekolah menghentikan kelas ini kerana kekangan sumber, manakala sekolah di kawasan bandar ada yang berkembang menjadi sekolah menengah persendirian Cina sepenuhnya. Menurut laporan, sebanyak 57 buah sekolah menengah Cina telah selesai ditukar status pada tahun 1962. Selepas penyertaan Sabah dan Sarawak ke dalam persekutuan pada 1963, jumlah keseluruhan Sekolah Menengah Jenis Kebangsaan meningkat kepada 78 buah.

### Sistem pendidikan selepas penukaran
Selepas penukaran status, SMJK menggunakan sistem persekolahan lima tahun. Tingkatan satu hingga tiga dikategorikan sebagai menengah rendah, manakala tingkatan empat dan lima sebagai menengah atas. Lulusan sekolah rendah Cina perlu mengikuti kelas peralihan selama setahun bagi menyesuaikan diri dengan perubahan bahasa pengantar daripada bahasa Cina kepada bahasa Inggeris, dan kemudian bahasa Melayu. Pelajar menengah rendah perlu menduduki peperiksaan *Lower Certificate of Education* (LCE) sebelum layak ke tingkatan empat. Pelajar menengah atas pula mengambil peperiksaan *Malaysian Certificate of Education* (MCE), dan calon yang mencapai tahap tertentu dalam bahasa Inggeris boleh memperoleh *School Certificate* (SC) daripada Cambridge. Pada peringkat awal, bahasa peperiksaan ialah bahasa Inggeris, kecuali mata pelajaran bahasa Cina yang dijawab dalam bahasa Cina. Selepas perubahan bahasa pengantar kepada bahasa Melayu pada dekad 1980-an, hampir semua mata pelajaran diajar dan diperiksa dalam bahasa Melayu kecuali bahasa Cina dan bahasa Inggeris. Kemudian, peperiksaan LCE digantikan dengan Penilaian Menengah Rendah (PMR), manakala pelajar tingkatan lima menduduki Sijil Pelajaran Malaysia (SPM) dan Sijil Tinggi Persekolahan Malaysia (STPM) bagi pelajar tingkatan enam.

### Perkembangan selepas dekad 1990-an
Selepas Ordinan Pelajaran 1957 dikuatkuasakan, sebahagian sekolah menengah Cina memohon menerima bantuan penuh kerajaan lalu bertukar menjadi Sekolah Menengah Jenis Kebangsaan, manakala sekolah yang menolak penukaran tersebut dan meneruskan operasi secara persendirian berkembang menjadi Sekolah Menengah Persendirian Cina. Akta Pendidikan 1961 mengklasifikasikan sekolah kepada empat kategori, iaitu Sekolah Kebangsaan, Sekolah Jenis Kebangsaan, Sekolah Menengah Kebangsaan dan Sekolah Menengah Jenis Kebangsaan. Walau bagaimanapun, selepas Akta Pendidikan 1996 menggantikan akta terdahulu, kategori Sekolah Menengah Jenis Kebangsaan tidak lagi dinyatakan secara khusus.

## Ciri-ciri
Di bawah peruntukan Akta Pendidikan 1996, walaupun Sekolah Menengah Jenis Kebangsaan (SMJK) dan Sekolah Menengah Kebangsaan (SMK) menggunakan bahasa Melayu sebagai bahasa pengantar utama, SMJK masih mengekalkan ciri-ciri khas tertentu yang membezakannya dengan SMK biasa. Perbezaan utama termasuk:

* Pengetua dan pentadbir sekolah harus mempunyai penguasaan bahasa Cina, kecuali di kawasan yang kurang penduduk Cina.
* Pihak sekolah menggunakan nama SMJK dalam papan tanda sekolah.
* Lembaga pengelola SMJK mengurus harta sekolah yang berbeza dengan SMK yang diurus sepenuhnya oleh kerajaan.
* Kebanyakan Sekolah Menengah Jenis Kebangsaan mempunyai majoriti pelajar berbangsa Cina, dan sebahagian besar gurunya juga berbangsa Cina.
* SMJK menetapkan Bahasa Cina sebagai mata pelajaran wajib, dan semua pelajar diwajibkan untuk mendaftar dan menduduki mata pelajaran Bahasa Cina pada peringkat SPM.
* Waktu pembelajaran setiap minggu yang ditetapkan adalah 5 hingga 7 waktu dengan peruntukan masa selama 200 hingga 280 minit.
* Kelas Bahasa Cina akan dijadualkan dalam jadual waktu umum.
* Pengumuman dan notis sekolah sentiasa menggunakan dwibahasa, iaitu bahasa Melayu dan bahasa Cina.

* Pelajar SMJK majoritinya berasal daripada Sekolah Jenis Kebangsaan Cina (SJKC).
* SMJK biasanya mempunyai lembaga pengelola, PIBG dan alumni yang aktif menyokong pembangunan sekolah.
* Sekolah mengekalkan identiti budaya Cina melalui persatuan bahasa, muzik tradisional, tarian dan aktiviti seni.
* Aktiviti seperti kaligrafi, penulisan sastera Cina, seni bela diri, dan tarian singa dianjurkan secara aktif.

## Senarai Mata Pelajaran
Mata pelajaran yang ditawarkan dalam Sekolah Menengah Jenis Kebangsaan tidak berbeza daripada Sekolah Menengah Kebangsaan. Kurikulum yang dilaksanakan adalah Kurikulum Standard Sekolah Menengah (KSSM) dengan menggunakan bahasa Melayu sebagai bahasa pengantar, kecuali mata pelajaran Bahasa Cina ditetapkan sebagai mata pelajaran wajib kepada semua pelajar.

### Menengah Rendah (Tingkatan 1-3)

* Bahasa Melayu
* Bahasa Cina
* Bahasa Inggeris
* Sejarah
* Matematik
* Sains
* Pendidikan Moral/Pendidikan Islam
* Geografi
* Reka Bentuk dan Teknologi
* Asas Sains Komputer
* Pendidikan Seni Visual
* Pendidikan Jasmani dan Kesihatan

### Menengah Atas (Tingkatan 4-5)

#### Mata Pelajaran Wajib

* Bahasa Melayu
* Bahasa Cina
* Bahasa Inggeris
* Matematik
* Sejarah
* Pendidikan Moral/Pendidikan Islam
* Sains (bagi pelajar bukan aliran STEM)

#### Mata pelajaran Aliran STEM

* Matematik Tambahan
* Fizik
* Kimia
* Biologi
* Sains Komputer

#### Mata pelajaran Aliran Sastera dan Kemanusiaan

* Prinsip Perakaunan
* Ekonomi
* Perniagaan

#### Mata pelajaran elektif

* Pendidikan Seni Visual
* Kesusasteraan Cina
* Kesusasteraan Inggeris
* Bible Knowledge

### Pra-Universiti (Tingkatan 6)

* Pengajian Am
* Mathematics T
* Physics
* Chemistry
* Biology
* Perakaunan
* Ekonomi
* Pengajian Perniagaan
* Bahasa Cina
* MUET

## Senarai Sekolah Menengah Jenis Kebangsaan

### JPN Kedah

### JPN Pulau Pinang

### JPN Perak

### JPN Selangor

### JPN Wilayah Persekutuan

### JPN Kelantan

### JPN Terengganu

### JPN Pahang

### JPN Negeri Sembilan

### JPN Melaka

### JPN Johor

### JPN Sarawak

### JPN Sabah

## Lihat juga
* Sekolah Menengah Kebangsaan (SMK)
* Sekolah Menengah Persendirian Cina di Malaysia (SMPC)

## Pautan luar
* SMJK School Portal

## Rujukan