Gerabak penumpang wanita sahaja

**Gerabak penumpang wanita sahaja** ialah kereta api atau kereta bawah tanah yang diperuntukkan kepada wanita sahaja. Ia adalah hasil daripada pengasingan jantina dalam sesetengah masyarakat, selalunya berpunca daripada percubaan untuk mengurangkan gangguan seksual dan serangan seperti meraba.

## Afrika

### Mesir

Di semua kereta api Metro Kaherah, dua gerabak tengah (ke-4 dan ke-5) dan gerabak utama dalam semua trem Alexandria dikhaskan untuk wanita (gerabak ke-5 di Metro Kaherah menjadi penggunaan bercampur selepas jam 21:00). Gerabak ini digunakan sebagai pilihan untuk wanita yang tidak mahu menaiki bersama lelaki dalam gerabak yang sama; namun, wanita masih boleh menaiki gerabak lain dengan bebas. Dasar ini diperkenalkan untuk melindungi wanita daripada gangguan seksual oleh lelaki. 

## Amerika

### Brazil

Pada April 2006, Metro Rio de Janeiro melaksanakan mandat yang ditetapkan oleh undang-undang negeri. Ia telah diluluskan pada bulan sebelumnya untuk mempunyai gerabak penumpang khusus untuk wanita bagi mengelakkan gangguan seksual. Untuk kereta api dengan enam gerabak penumpang, satu gerabak bawah tanah ditandakan dengan warna merah jambu sebagai eksklusif untuk wanita, dan sekatan wanita sahaja terpakai dari Isnin hingga Jumaat semasa waktu sibuk, antara 6:00 dan 9:00 dan antara 17:00 dan 20:00. Terdapat penguatkuasaan polis metro untuk menghalang lelaki daripada menaiki gerabak penumpang khusus, dan pelantar mempunyai tanda di lantai yang menunjukkan tempat menaiki gerabak untuk wanita sahaja. 

Dasar yang sama telah dilaksanakan di São Paulo Metro antara Oktober 1995 dan September 1997, tetapi Syarikat Kereta Api Metropolitan São Paulo (CPTM) memutuskan untuk tidak meneruskan selepas beberapa aduan oleh pasangan suami isteri dan untuk mengelakkan sebarang kemungkinan pelanggaran artikel 5 Perlembagaan Brazil, yang menjamin kesaksamaan di kalangan rakyat.

### Mexico
Bas wanita sahaja telah dilaksanakan di Bandar Mexico pada 2008. Metro Bandar Mexico mempunyai gerabak wanita sahaja. Bandar Mexico juga mempunyai teksi dan bas untuk wanita sahaja yang dipanggil "laluan merah jambu". Bas dan teksi tersebut kini sudah tiada.

### Amerika Syarikat
Pada 1909, Liga Perbandaran Wanita meminta gerabak wanita sahaja di Syarikat Transit Pantas Antaraboro (IRT) Bandar New York. Walaupun IRT menolak cadangan itu, Kereta Api Hudson & Manhattan menawarkan gerabak wanita sahaja antara New York dan Jersey City dari April hingga Julai 1909. Perkhidmatan ini telah dihidupkan semula pada tahun 1958, tetapi kemudiannya dihentikan. 

## Asia

### Jepun

#### Amalan semasa

Di Jepun, gerabak wanita sahaja diperkenalkan untuk memerangi tingkah laku lucah, terutamanya meraba (*chikan*). Dasar wanita sahaja berbeza antara syarikat: sesetengahnya berkuat kuasa semasa waktu sibuk, yang lain sepanjang hari, manakala sesetengahnya mengehadkan gerabak wanita sahaja kepada kereta api perkhidmatan pantas, kerana mereka cenderung lebih sesak dan mempunyai jarak yang agak jauh antara perhentian. Tetapi secara umum, dasar ini hanya berkuat kuasa pada hari bekerja, tidak termasuk hari cuti. Pelantar dan pintu kereta api ditandakan dengan tanda yang menunjukkan kawasan menaiki kereta, dan hari dan masa apabila gerabak itu adalah untuk wanita sahaja. Walaupun bertujuan untuk eksklusif kepada wanita, kebanyakan pengendali kereta api di Jepun membenarkan murid sekolah rendah lelaki, orang kurang upaya dan pembantu mereka menaiki gerabak wanita sahaja.

Perundangan Jepun dari 1900 memperuntukkan denda 10 yen untuk penumpang lelaki yang memasuki gerabak kereta api atau bilik menunggu wanita sahaja; undang-undang ini secara teknikalnya masih berkuat kuasa, tetapi kerajaan Jepun berpendapat bahawa ia tidak akan terpakai kepada gerabak "wanita sahaja" yang sedang digunakan, menjadikan pematuhan kepada peraturan "wanita sahaja" secara sukarela dari perspektif undang-undang. 

#### Amalan lama

Contoh terawal gerabak wanita sahaja di Jepun adalah pada 1912 di Laluan Utama Chuo sekarang, apabila ia diperkenalkan pada waktu sibuk untuk memisahkan pelajar lelaki dan perempuan. Dipanggil "Kereta Api Bunga", perkhidmatan itu ditamatkan semasa Perang Dunia II. Gerabak trem wanita sahaja telah diperkenalkan di Kobe pada 1920, dan Kereta Api Hankyu mengendalikan kereta api khas untuk pelajar sekolah berulang-alik antara Kobe dan Nishinomiya pada tahun 1930-an.

Gerabak khusus untuk wanita dan kanak-kanak telah diperkenalkan di Laluan Utama Chuo dan Laluan Keihin-Tohoku pada tahun 1947, selepas tamat Perang Dunia II. Pada masa itu, kesesakan di laluan ini semasa waktu sibuk adalah sangat teruk sehingga wanita dan kanak-kanak sering tidak dapat menaiki kereta api secara fizikal. Gerabak-gerabak itu kekal digunakan pada kereta api laluan masuk Laluan Utama Chuo sehingga 1973, apabila tempat duduk keutamaan diperkenalkan; mereka telah dihentikan dari Laluan Keihin-Tohoku pada tarikh yang lebih awal.

### India

Di seluruh India, semua perkhidmatan kereta api jarak jauh mempunyai petak khas yang dikhaskan untuk wanita sahaja. Di Mumbai, yang merupakan bandar komersil, semua kereta api komuter pinggir bandar mempunyai petak yang khusus untuk wanita, walaupun kanak-kanak dalam usia sekolah juga dibenarkan melakukan perjalanan. Walaupun dua petak ditetapkan untuk wanita 24 jam sehari, satu petak dikhaskan untuk wanita pada waktu tertentu. Petak wanita sahaja disediakan untuk perjalanan kelas pertama dan kedua. Selain itu, kereta api "Khas Wanita" telah diperkenalkan pada waktu puncak di mana keseluruhan kereta api dikhaskan untuk wanita. Terdapat tiga-empat gerabak khas wanita pada waktu puncak. Dengan bilangan wanita yang perlu melakukan perjalanan dua kali ganda pada tahun 2000-an, terdapat permintaan yang sangat kuat untuk jenis perkhidmatan ini. Banyak perkhidmatan kereta api menawarkan gerabak wanita sahaja, termasuk, antara lain, Metro Mumbai dan Metro Delhi. Malah telah menimbulkan perkhidmatan teksi dan beca untuk wanita sahaja.

### Indonesia

Sebuah syarikat kereta api Indonesia, PT Kereta Api, memperkenalkan gerabak wanita sahaja di beberapa kereta api komuter KRL Jabotabek di kawasan metropolitan Jakarta mulai Ogos 2010 sebagai tindak balas kepada banyak laporan gangguan seksual di tempat awam, termasuk kereta api komuter dan bas.

Gerabak wanita sahaja di tren komuter biasanya dilambangkan dengan pelekat merah jambu atau ungu besar, yang berbunyi "Kereta Khusus Wanita" (), dan terletak di setiap hujung tren. Gerabak jenis ini sebelum ini hanya boleh didapati pada Unit Berbilang Elektrik (EMU) berhawa dingin, tetapi beberapa EMU tidak berhawa dingin (siri KL3 atau K3) yang telah dibaiki baru-baru ini juga telah dilengkapi dengan pelekat gerabak wanita sahaja berwarna ungu. Kini, pelekat gerabak wanita sahaja di EMU Jabodetabek telah dialih keluar dari Februari 2016 sehingga kini, dan hanya digantikan dengan papan tanda gerabak wanita sahaja berwarna merah jambu.

Pada 12 Disember 2011, Transjakarta, pengendali transit laju bas di Jakarta, memperkenalkan kawasan khusus wanita di dalam basnya. Ia terletak di hadapan setiap bas, dari belakang pemandu ke tempat duduk berhampiran pintu.  Pada Julai 2022, Perkhidmatan Pengangkutan pemerintah Jakarta merancang untuk memperkenalkan kawasan khusus wanita dalam *[[Kongsi teksi|angkot]]* (teksi kongsi) dengan menetapkan tempat duduk kiri untuk wanita dan tempat duduk kanan untuk lelaki.
Fail:Kereta_khusus_wanita_pada_KRL_Commuter_Line..jpg|alt=A women-only car at the front of a KRL Commuterline in the Jakarta area, July 2019| Sebuah kereta wanita sahaja di hadapan KRL Commuterline di kawasan Jakarta, Julai 2019
Fail:KRL_Jabotabek_women-only_car_8510_20111126.JPG|alt=Interior view of a women-only car on a KRL Jabotabek commuter train in the Jakarta area, November 2011| Pemandangan dalaman kereta wanita sahaja di dalam kereta api komuter KRL Jabotabek di kawasan Jakarta, November 2011


### Iran

Pada masa ini terdapat gerabak penumpang wanita sahaja, sekurang-kurangnya di Tehran dan Mashhad. Setiap kereta api mempunyai dua gerabak wanita sahaja, di hadapan dan belakang.

### Malaysia

Gangguan seksual di Malaysia adalah perkara biasa, dan sejak 2010 kereta api di Keretapi Malaysia telah memasukkan kereta wanita sahaja berwarna merah jambu sebagai cara mengurangkannya.  Terdapat juga bas wanita sahaja di Kuala Lumpur sejak 2010.  Pada 2011, kerajaan melancarkan perkhidmatan teksi khusus wanita di kawasan Kuala Lumpur.  Teksi tersebut mempunyai pemandu wanita, dan beroperasi atas dasar panggilan. 

### Taiwan
Seperti Jepun, Taiwan mempunyai gerabak wanita sahaja dalam perkhidmatan tempatan TRA pada tahun 2006. Tetapi kerana kereta tersebut tidak mempunyai kesan yang diingini terhadap diskriminasi jantina, ia telah dimansuhkan selepas 3 bulan. Terdapat juga bahagian menunggu untuk wanita sahaja pada masa tertentu (contohnya, pada waktu malam di Metro Taipei) juga.
Fail:TRA_EMU_coach_only_for_the_ladies_20060605.jpg|alt=A women-only car on a TRA EMU train in Taiwan, June 2006| Kereta wanita sahaja di dalam kereta api TRA EMU di Taiwan, Jun 2006
Fail:TRA_EMU_women-only_passenger_coaches_location_sign_at_Taipei_Station_20060531.jpg|alt=Sign at Taipei Main Station, Taiwan| Penanda di Stesen Utama Taipei, Taiwan


### Emiriah Arab Bersatu

Setiap kereta api di sistem metro Dubai mempunyai satu gerabak yang ditetapkan yang hanya untuk wanita dan kanak-kanak antara jam 7:00 hingga 9:00 dan 17:00 hingga 20:00 pada hari bekerja. Lelaki yang memasuki gerabak pada masa ini didenda 100 dirham UAE ($  USD). Gerabak wanita sahaja dahulunya separuh gerabak dengan garisan persempadanan yang menandakan pemisah antara ruang biasa dan ruang wanita sahaja. Kira-kira 98 denda dikeluarkan setiap hari berkaitan gerabak wanita sahaja. 

### Arab Saudi
Metro Riyadh, apabila siap, akan menampilkan gerabak wanita sahaja. 

## Eropah

### Jerman
Petak wanita sahaja telah diperkenalkan pada kereta api wilayah Leipzig ke Chemnitz pada 2016. Reaksi daripada penumpang berbeza-beza. Walaupun ada yang mengalu-alukan langkah itu kerana ia membuatkan wanita berasa lebih selamat, yang lain berpendapat bahawa mengasingkan jantina adalah "sesuatu dari masa lalu" dan "penyelesaian mundur". Ia kini hilang.

## Lihat juga

* Faham pemisahan feminis
* Aparteid jantina
* Pengasingan jantina
* Ruang wanita sahaja
* 

## Rujukan

## Pautan luar

* "Wanita India Mencari Keamanan Baru dalam Perjalanan Rel" oleh Jim Yardley, *New York Times* 15 September 2009