Parti Sosialis Eropah

**Parti Sosialis Eropah** ( **PES** ) merupakansebuah parti politik Eropah yang sosial demokratik   dan progresif  . 

PES terdiri daripada parti politik peringkat kebangsaan dari semua negara kawasan ekonomi Eropah (EEA) termasuk United Kingdom. Ini termasuk parti utama seperti Parti Sosial Demokrat Jerman, Parti Sosialis Perancis, Parti Buruh British, Parti Demokratik Itali, Parti Sosialis (Portugal), Parti Demokrat Sosial Romania dan Parti Pekerja Sosialis Sepanyol . Beberapa parti dari beberapa negara Eropah lain dan dari rantau Mediterranean juga diterima masuk dalam PES sebagai pihak bersekutu atau pemerhati.  Kebanyakan parti berahli, parti bersekutu, dan parti pemerhati merupakan ahli Perikatan Progresif atau Sosialis Antarabangsa yang lebih luas.  

PES kini diketuai oleh presidennya, Stefan Löfven, yang juga bekas Perdana Menteri Sweden . Kumpulan politiknya di Parlimen Eropah ialah Perikatan Progresif Sosialis dan Demokrat (S&D). PES juga beroperasi dalam Jawatankuasa Eropah Wilayah (dalam Kumpulan PES dalam Jawatankuasa Wilayah ) dan Majlis Eropah .

## Nama
Nama Inggeris parti ialah "Parti Sosialis Eropah". Di samping itu, nama-nama berikut turut digunakan dalam bahasa lain:

* Bahasa Albania: *Partia e Socialistëve Europianë*
* Bahasa Bosnia: *Stranka europskih socijalista*
* Bahasa Bulgaria: Партия на европейските социалисти
* Bahasa Croatia: *Stranka europskih socijalista*
* Bahasa Czech: *Strana evropských socialistů*
* Bahasa Denmark: *De Europæiske Socialdemokrater*
* Bahasa Belanda: *Partij van Europese Socialisten*
* Bahasa Estonia: *Euroopa Sotsialistlik Partei*
* Bahasa Finland: *Euroopan sosialidemokraattinen puolue*
* Bahasa Perancis: *Parti socialiste européen*
* Bahasa Jerman: *Sozialdemokratische Partei Europas*
* Bahasa Yunani: Ευρωπαϊκό Σοσιαλιστικό Κόμμα
* Bahasa Hungary: *Európai Szocialisták Pártja*
* Bahasa Iceland: *Flokkur evrópskra sósíalista*
* Bahasa Ireland: *Páirtí na Sóisialaithe Eorpach*
* Bahasa Itali: *Partito del Socialismo Europeo*
* Bahasa Latvia: *Eiropas Sociāldemokrātiskā partija*
* Bahasa Lithuania: *Europos socialistų partija*
* Bahasa Luxembourg: *Partei vun den Europäesche Sozialisten*
* Bahasa Macedonia: Партија на европските социјалисти
* Bahasa Malta: *Partit tas-Soċjalisti Ewropej*
* Bahasa Norway: *Det europeiske sosialdemokratiske partiet*
* Bahasa Poland: *Partia Europejskich Socjalistów*
* Bahasa Portugal: *Partido Socialista Europeu*
* Bahasa Romania: *Partidul Socialiștilor Europeni*
* Bahasa Serbia: Партија европских социјалиста
* Bahasa Slovakia: *Strana európskych socialistov*
* Bahasa Slovenia: *Stranka evropskih socialistov*
* Bahasa Sepanyol: *Partido Socialista Europeo*
* Bahasa Sweden: *Europeiska socialdemokratiska partiet*
* Bahasa Turki: *Avrupa Sosyalistler Partisi*

Berikutan kongres di Rom pada Mac 2014, PES menambah slogan "Sosialis dan Demokrat" pada namanya berikutan kemasukan Parti Demokrat Itali ke dalam organisasi itu. 

## Sejarah

### 1960-an
Pada tahun 1961, para Sosialis di Parlimen Eropah cuba menjalankan 'Program Sosialis Eropah' bersama namun inisiatif ini telah diabaikan kerana permohonan Britain, Denmark, Ireland dan Norway untuk menyertai Komuniti Eropah . Kongres Sosialis 1962 mendesak pendemokrasian dan kuasa yang lebih besar bagi Parlimen, walaupun hanya pada tahun 1969 kemungkinan ini telah diperiksa oleh negara anggota. 

### 1970-an
Pada tahun 1973, Denmark, Ireland, dan United Kingdom menyertai Komuniti Eropah, lalu membawa masuk parti-parti baru dari negara masing-masing. Kongres Sosialis yang turut diperbesarkan itu bertemu di Bonn dan merasmikan *Konfederasi Parti Sosialis Komuniti Eropah* . Kongres itu juga meluluskan resolusi mengenai dasar sosial, termasuk hak untuk mendapatkan pekerjaan yang baik, keselamatan sosial, demokrasi dan kesaksamaan dalam ekonomi Eropah.  Pada tahun 1978, Konfederasi Parti Sosialis meluluskan Manifesto pilihan raya umum Eropah yang pertama. Mereka memberi tumpuan kepada beberapa matlamat antaranya yang paling penting adalah untuk memastikan hak untuk mendapatkan pekerjaan yang baik, memerangi pencemaran alam sekitar, menamatkan diskriminasi, melindungi pengguna dan menggalakkan keamanan, hak asasi manusia dan kebebasan sivil.

### 1980-an
Pada Kongres Luxembourg pada tahun 1980, Konfederasi Parti Sosialis meluluskan Statutnya yang pertama. Kemasukan Greece ke dalam EU pada tahun 1981, yang turut diikuti oleh Sepanyol dan Portugal pada tahun 1986, membawa lebih banyak parti ke dalam PES.

Pada tahun 1984, manifesto pilihan raya berseluruh parti-parti Sosialis mencadangkan solusi sosialis untuk krisis ekonomi pada masa itu dengan mewujudkan hubungan antara pengeluaran perindustrian, perlindungan faedah sosial asas, dan perjuangan untuk peningkatan kualiti hidup . 

### 1990-an
Pada tahun 1992, dengan penubuhan Kesatuan Eropah dari Komuniti Eropah dan dengan akibat Perjanjian Maastricht yang menubuhkan rangka kerja untuk parti politik di peringkat Eropah, Gabungan Parti Sosialis mengundi untuk mengubah dirinya menjadi Parti Sosialis Eropah. Program pertama parti tersebut menumpukan penciptaan pekerjaan, demokrasi, kesaksamaan jantina, perlindungan alam sekitar dan pengguna, keamanan dan keselamatan, pengawalan imigresen, melawan rasisme, dan memerangi jenayah terancang. 

Bersama dengan Kumpulan Sosialis di Parlimen Eropah, ahli pengasas PES ialah: 

* Parti Sosial Demokrat Austria
* Parti Sosialis (Francophone) dan Parti Sosialis (Flemish) Belgium
* Demokrat Sosial Denmark
* Parti Sosialis Perancis
* Parti Demokratik Sosial Jerman
* Pergerakan Sosialis Panhellenic Greece
* Parti Buruh Ireland
* Parti Sosialis Demokratik Itali, Parti Sosialis Itali dan Parti Demokratik Kiri Itali
* Parti Pekerja Sosialis Luxembourg
* Parti Buruh Belanda
* Parti Sosialis Portugal
* Parti Pekerja Sosialis Sepanyol
* Parti Demokratik Sosial Sweden
* Parti Buruh dan Parti Demokratik Sosial dan Buruh UK

### 2000an
Pada tahun 2004, Poul Nyrup Rasmussen telah mengalahkan Giuliano Amato untuk dipilih sebagai Presiden PES lalu menggantikan Robin Cook dalam jawatan tersebut. Beliau telah dilantik semula untuk 2.5 tahun lagi di Kongres PES di Porto pada 8 Disember 2006 malah sekali lagi di Kongres Prague pada 2009.

### 2010an
Pada tahun 2010, Yayasan Kajian Progresif Eropah telah diasaskan sebagai asas politik (jabatan pemikir) PES.

Encik Rasmussen berhenti di Konvensyen Progresif PES di Brussels pada 24 November 2011. Beliau digantikan oleh Sergey Stanishev, yang pada masa itu merupakan pengerusi Parti Sosialis Bulgaria (BSP) dan bekas perdana menteri Bulgaria.

Pada 28–29 September 2012, Kongres PES di Brussels  telah melantik presiden sementara Sergey Stanishev sebagai Presiden penuh, serta empat timbalan: Jean-Christophe Cambadélis (Naib Presiden Pertama – PS), Elena Valenciano (PSOE), Jan Royall (Parti Buruh) dan Katarína Neveďalová ( Smer-SD). Kongres yang sama turut melantik Achim Post (SPD) sebagai setiausaha agung baharunya, serta menerima pakai proses yang dikatakan sebagai "demokratik dan telus" untuk memilih calonnya yang seterusnya untuk Presiden Suruhanjaya pada 2014.  Sergey Stanishev telah dipilih semula sebagai Presiden PES pada 22–23 Jun 2015 di Budapest. Kongres tersebut juga meluluskan Achim Post (SPD) sebagai Setiausaha Agung serta empat Naib Presiden: Jean-Christophe Cambadélis (PS), Carin Jämtin (Parti Demokratik Sosial Sweden), Katarína Neveďalová (Smer-SD) dan Jan Royall (Parti Buruh).

Pada 7–8 Disember 2018, Kongres PES berkumpul di Lisbon untuk memilih kepimpinannya. Sergey Stanishev telah disahkan sebagai Presiden parti dan Achim Post (SPD) sebagai setiausaha agung. Iratxe García (Parti Pekerja Sosialis Sepanyol) telah dipilih oleh jawatan presiden baharu Naib Presiden Pertama PES dan Francisco André (Parti Sosialis (Portugal)), Katarína Neveďalová (Smer-SD) dan Marita Ulvskog (Parti Demokratik Sosial Sweden) telah dilantik Naib Presiden PES. Semasa Presidensi PES Oktober 2019, Heléne Fritzon (Parti Demokratik Sosial Sweden) menjadi Naib Presiden PES, menggantikan Marita Ulvskog.

Pada 22-23 Februari 2019, PES telah mengadakan Kongres Pilihan Raya di Madrid bagi memlih seorang Calon Bersama dan menerima pakai manifestonya untuk pilihan raya Parlimen Eropah 2019 . Kongres Pilihan Raya mengiktiraf Naib Presiden Pertama Suruhanjaya Eropah Frans Timmermans dan menerima pakai manifestonya: Kontrak Sosial Baharu untuk Eropah. 

### 2020an
Pada 16 Disember 2021, PES mengadakan Majlisnya di Brussels lalu menerima pakai resolusi: Keadilan, Kelestarian, Hormat: sebuah visi progresif untuk masa depan Eropah. 

Pada 14-15 Oktober 2022, Kongres PES di Berlin telah memilih Stefan Löfven (Parti Demokratik Sosial Sweden) sebagai Presiden PES lalu mengalu-alukan pasukan kepimpinan PES baharu:  Caroline Gennez (Vooruit (parti politik)) sebagai Bendahari, Iratxe García (Parti Pekerja Sosialis Sepanyol) sebagai Naib Presiden Pertama, Katarina Barley ( SPD ) dan Francisco André (Parti Sosialis (Portugal)) sebagai Naib Presiden Eksekutif, Tanja Fajon (Demokrat Sosial (Slovenia)), Victor Negrescu (Parti Demokratik Sosial (Romania)), Kati Piri (Parti Buruh (Belanda)), Andrzej Szejna (Kiri Baharu), dan Radmila Šekerinska (Kesatuan Demokratik Sosial Macedonia) sebagai Naib Presiden. Achim Post (SPD) diteruskan sebagai Setiausaha Agung, Giacomo Filibeck (Parti Demokrat (Itali)) memegang jawatan Setiausaha Agung Eksekutif, Yonnec Polet (Parti Sosialis (Belgium)) kekal sebagai Timbalan Setiausaha Agung, dan Saar van Bueren (Parti Buruh (Belanda)) menjadi Timbalan Ketua Setiausaha. Kongres menerima pakai resolusi: Dengan Keberanian Untuk Eropah: memimpin Eropah melalui perubahan. 

### Parti-parti ahli
PES mempunyai 33 buah parti berahli penuh dari setiap 27 negara anggota EU, Norway dan UK. Terdapat dua belas lagi sekutu dan dua belas pihak pemerhati dari negara Eropah yang lain. 

### Organisasi konstituen
Pertubuhan belia PES ialah Sosialis Muda Eropah . PES Women merupakan pertubuhan wanita parti tersebut, diketuai oleh Zita Gurmai . Organisasi kempen LGBTI ialah Rainbow Rose. 

### Keahlian antarabangsa
PES adalah sebahagian organisasi bersekutu Sosialis Antarabangsa dan Perikatan Progresif .

### Presiden dan Presiden
Presiden (kini bekas Perdana Menteri Sweden Stefan Löfven) mewakili parti bagi hal ehwal harian dan mempengerusikan Presidensi, yang juga terdiri daripada Setiausaha Agung, Presiden kumpulan S&D di Parlimen dan seorang wakil bagi setiap parti dan organisasi ahli penuh/bersekutu . Mereka juga boleh disertai oleh Presiden Parlimen Eropah (jika ahli PES), Pesuruhjaya Eropah PES dan wakil daripada parti dan organisasi bersekutu. 

Senarai di bawah menunjukkan presiden PES dan pendahulunya. 

### Tadbir urus
Parti-parti tersebut bertemu di *Kongres* parti dua kali setiap lima tahun bagi memutuskan orientasi politik mereka, seperti menerima pakai manifesto menjelang pilihan raya. Setiap tahun Kongres tidak bermesyuarat, Majlis (versi Kongres yang lebih kecil) akan membentuk dasar PES. Kongres juga memilih Presiden, Naib Presiden dan *Presiden* parti. 

*Persidangan Pemimpin* pula menghimpunkan Perdana Menteri dan Pemimpin Parti daripada parti PES tiga hingga empat kali setahun untuk bersetuju dengan strategi dan resolusi. 

### Pilihan Raya Utama Eropah
Pada Disember 2009, PES memutuskan untuk mengemukakan calon Presiden Suruhanjaya pada semua pilihan raya berikutnya.  Pada 1 Mac 2014, PES menganjurkan buat kali pertama Kongres pilihan raya Eropah di mana Manifesto Bersama  diterima pakai dan Calon Bersama dikedepankan untuk jawatan Presiden Suruhanjaya. Martin Schulz, telah dipilih oleh lebih seribu peserta Kongres di Rom, Itali. Pada 2019, para progresif memilih Frans Timmermans sebagai Calon Bersama PES ke Pilihan Raya Eropah, semasa Kongres Pilihan Raya di Madrid pada 22–23 Februari 2019.

## PES di institusi Eropah

### Gambaran keseluruhan institusi Eropah

### Parlimen Eropah

### Suruhanjaya Eropah
Pesuruhjaya Eropah bertujuan untuk kekal bebas, namun terdapat peningkatan tahap pempolitikan dalam Suruhanjaya .  Dalam Suruhanjaya Eropah semasa, sembilan daripada Pesuruhjaya tergolong dalam keluarga PES.

### Majlis Eropah
Daripada 27 ketua negara dan kerajaan yang menjadi ahli Majlis Eropah, 6 adalah daripada PES, dan oleh itu kerap menghadiri sidang kemuncak PES untuk bersiap sedia untuk mesyuarat Majlis Eropah.

### Di negara ketiga
Melalui ahli bersekutu dan ahli pemerhatinya, PES mempunyai lapan ketua negara atau kerajaan di negara bukan EU:

Penjajaran parti di Majlis Eropah selalunya longgar, tetapi telah menjadi asas kepada beberapa kerjasama antara kerajaan. Pada masa ini enam negara diketuai oleh pemimpin PES, yang mewakili negeri-negeri tersebut di Majlis Eropah : Jerman ( Olaf Scholz ), Sepanyol ( Pedro Sánchez ), Portugal ( António Costa ), Malta ( Robert Abela ), Denmark ( Mette Frederiksen ), dan Finland ( Sanna Marin ).

Susunan delegasi kebangsaan kepada Majlis Menteri kadangkala tertakluk kepada gabungan: bagi kerajaan-kerajaan di atas yang dipimpin oleh parti PES, parti itu mungkin tidak hadir dalam semua konfigurasi Majlis; dalam kerajaan lain yang dipimpin oleh parti bukan PES seorang menteri PES boleh menjadi wakilnya untuk portfolio tertentu. PES berada dalam gabungan di negara berikut: Romania, Belgium, Slovenia, Estonia dan Luxembourg.

#### Gambaran keseluruhan

### Perhimpunan Parlimen Majlis Eropah

### Jawatankuasa Wilayah
PES mempunyai 122 ahli dalam Jawatankuasa Wilayah setakat 2014. 

## Rujukan

## Pautan luar

* Parti Sosialis Eropah, laman web rasmi
* Kumpulan Parlimen Parti Sosialis Eropah, laman web rasmi
* Kempen Rancangan Belia Eropah    , laman web rasmi
* Kumpulan PES dalam Jawatankuasa Wilayah, laman web rasmi