Soba

bermaksud gandum kuda dalam bahasa Jepun. Ia disamaertikan dengan sejenis mi nipis yang diperbuat daripada tepung gandum kuda, apalagi di Jepun sahaja, ia juga memaksudkan sebarang mi nipis (berbanding dengan mi gandum tebal iaitu udon). Mi soba dihidangkan sama ada dingin dengan sos celup yang pedas, ataupun dalam kaldu panas sebagai sup mi. Gandum kuda memakan masa tiga bulan untuk sedia dituai, oleh itu ia boleh dituai empat kali setahun, terutamanya pada musim-musim bunga, panas dan luruh. Di Jepun, pengeluaran gandum kuda tertumpu di Hokkaido. Soba yang diperbuat dengan gandum kuda yang baru dituai dipanggil "*shin-soba*", dan lebih manis dan berperisa berbanding soba biasa.

Di Jepun, mi soba dihidangkan dalam pelbagai latar: baik sebagai makanan segera yang murah di stesen kereta api seluruh Jepun, mahupun di restoran mewah yang eksklusif. Pasar-pasar juga menjual mi kering dan *men-tsuyu* (kaldu mi segera) untuk memudahkan penyediaan di rumah.

Sesetengah kedai, terutamanya yang lebih murah dan kasual, mungkin menghidangkan soba dan udon sekali kerana ia sering dihidangkan dengan cara yang serupa. Walau apapun, soba merupakan mi pilihan utama tradisional warga Tokyo. Tradisi ini berakar umbi pada zaman Tokugawa, ketika para warga kota Edo (Tokyo) yang biarpun jauh lebih kaya daripada golongan luar bandar yang miskin, namun lebih terdedah kepada penyakit beri-beri kerana banyak makan nasi putih yang rendah tiamina. Ditemui bahawa beri-beri boleh dicegah dengan kerap memakan soba yang kaya dengan tiamina. Pada zaman Tokugawa, setiap kejiranan ada satu atau dua kedai soba yang serupa fungsinya dengan kedai kopi masa kini, di mana penduduk setempat bersinggah untuk makan sejenak.

## Penghidangan soba
Soba selalunya dimakan dengan penyepit, apalagi di Jepun, adalah tidak salah untuk menghirup mi dengan kuat, terutama sekali apabila makan mi panas, kerana mi itu harus dihirup cepat-cepat ke dalam mulut supaya rasa panas itu cepat pudar.

### Hidangan soba am
Seperti mi-mi Jepun yang lain, mi soba sering dihidangkan secara tus dan dingin pada musim panas, dan panas dengan kaldu *[[dashi]]* pada musim sejuk. Hias atas tambahan boleh dibubuh pada soba yang panas mahupun sejuk, dan dipilih dengan teliti agar tepat dengan musim serta seimbang dengan ramuan-ramuan lain. Kebanyakan hias atas ini dibubuh mentah-mentah mahupun digoreng. Kebanyakan hidangan soda juga boleh disajikan dengan udon.

#### Soba sejuk
Soba sejuk lazimnya dihidangkan di dalam dulang buluh seakan tapis yang dipanggil ''zaru'', kadang-kadang dihiasi dengan cebisan rumpai laut nori yang kering, dengan sos celup yang dipanggil *soba tsuyu* di sebelahnya. *Tsuyu* itu diperbuat daripada campuran *[[dashi]]*, kicap manis (*satōjōyu*) dan mirin yang kuat perisanya. Pemakan memegang penyepit untuk memetik sedikit soba dari dulang lalu mencelupnya dalam *tsuyu* yang sejuk sebelum memakannya. Di dalam *tsuyu* itu diadukkannya wasabi dan daun bawang. Ramai yang menyangka bahawa cara yang terbaik untuk mengalami tekstur mi soba buatan tangan yang unik adalah untuk memakannya sejuk-sejuk, kerana kekonsistenan tekstur itu berubah apabila direndamkan dalam kaldu panas. Selepas mi dimakan, pemakan juga menikmati air yang digunakan untuk memasak mi (*sobayu*) bercampur dengan *tsuyu* yang tinggal.

**Mori soba* (): Mi soba sejuk am yang dihidangkan dalam bakul atau pinggan.
**Zaru soba* (): *Mori soba* yang dihiasi dengan rumpai laut nori cincang di atas.
**Hiyashi soba* (): Mi soba sejuk yang ditaburi dengan pelbagai hias atas, selepas itu dituangi kaldu oleh pemakan. Antara hias atas itu ialah:
***tororo*: puri *[[ubi cina|yamaimo]]* (sejenis ubi Jepun yang berlendir teksturnya)
***oroshi*: lobak ''daikon'' parut
***[[natto]]*: kacang soya tapai yang melekit
**bendi: bendi hiris yang segar
**Soba maki*: Mi soba sejuk yang dibungkus dalam nori dan disajikan sebaga *[[Susyi|makizushi]]*.

* Salad soba: Mi soba sejuk yang diadukkan dalam kuah bijan dengan sayur-sayuran. Lebih kepada sajian soba *fusion* moden yang dihidangkan di luar Jepun.

#### Soba panas
Soba juga lazimnya dihidangkan dalam sup mi dalam semangkuk *tsuyu* yang hangat. *Tsuyu* panas ini lebih nipis daripada *tsuyu* yang digunakan sebagai sos celup soba sejuk. Antara hiasan yang digemari ialah daun bawang hiris dan *[[shichimi togarashi]]* (serbuk cili campuran).

**Kake soba* : Mi soba panas di dalam kaldu yang dihiasi di atas dengan daun bawang yang dihiris nipis-nipis, dan mungkin juga sehiris *[[kamaboko]]* (kuih ikan).
**[[Kitsune]] soba*  ("soba rubah", di Kantō) atau  *tanuki soba* ("soba anjing rakun", di Kansai): Dihiasi dengan *[[aburaage]]* (tauhu goreng).
**[[Soki]] soba*: Hidangan istimewa dari Okinawa yang dihiasi dengan *soki* (daging babi rendidih)
**Tanuki soba* (di Kantō) atau *haikara soba*  (di Kansai): Dihiasi dengan *[[tenkasu]]* (cebis-cebisan tepung sadur tempura goreng).
**Tempura soba* : Dihiasi dengan tempura, biasanya merupakan udang besar.
**[[Tsukimi]] soba*  ("soba tampak bulan"): Dihiasi dengan telur mentah yang dimasak carak di dalam sup panas.
**Tororo soba*  atau *yamakake soba* : Dihiasi dengan *tororo* iaitu puri *yamaimo*.
**Wakame soba* : Dihiasi dengan rumpai laut *[[wakame]]*.
**Soba-yu* : Inilah air hangat yang mendidihkan soba, seperti kaldu. Ia dinikmati dengan dicampuri dengan *soba-yu* untuk menikmati perasa soba; namun nutrisinya tidak seberapa.
* *Nameko soba* : Dihiasi dengan cendawan *[[nameko]]*.
* *Sansai soba*  ("soba sayur gunung"): Dihiasi dengan *[[sansai]]*, atau sayur liar seperti ''warabi'', ''zenmai'' dan ''takenoko''.
* *Kamonanban* : Dihiasi dengan daging itik dan ''negi''.
* *Currynanban* : Soba panas dalam kaldu berperisa kari yang dihiasi dengan daging ayam/babi serta daun bawang yang dihiris nipis.
* *Nishin soba* : Dihiasi dengan *migaki nishin* , atau ikan hering Pasifik kering.


Image:Kitsune soba by adactio at E-Kagen in Brighton.jpg|*Kitsune soba* di Brighton, East Sussex, UK
image:Tanuki soba by rhosoi in Cupertino, CA.jpg|*Tanuki soba* di Cupertino, California, AS
Image:Tsukimi_soba.jpg|*Tsukimi soba*
image:Nameko soba ãªãããã°.jpg|*Nameko soba*
Image:Kamonanban2.JPG|*Kamonanban*
image:Soba Buckweat and yam noodles.jpg|Tiga berkas mi soba kering dalam sebungkus
image:Japanese_Maruchan_Midori_no.jpg|Mi cawan segera soba (Maruchan, *Midori no Tanuki*)


### Soba tujuan istimewa
Soba juga dijadikan hidangan tradisional pada Malam Tahun Baru di hampir seluruh Jepun, dalam tradisi yang masih kekal hingga hari ini: *Toshikoshi soba*. Di kawasan Tokyo juga terdapat tradisi menghadiahkan soba kepada jiran yang baru berpindah datang (*Hikkoshi soba*), namun semakin jarang diamalkan.

### Nutrisi soba
100&nbsp;gram soba membuahkan  tenaga. Soba menandungi kelapan-lapan asid amino perlu, termasuk lisina yang tiada dalam gandum.

Mi soba mengandungi sejenis polisakarida yang mudah dicerna, di samping juga bahan-bahan antioksida, termasuk rutin dan kuersetin, serta nutrien-nutrien penting seperti kolina, tiamina dan riboflavin.

## Lihat juga
* Ramen
* Udon
* *[[Yakisoba]]*
* Spageti
* Masakan Jepun

## Rujukan

## Pautan luar