Bintang Barnard

**Bintang Barnard** (; nama rasmi IAU: *Barnard's Star*) ialah sebuah bintang kerdil merah kecil dalam buruj Ophiuchus. Pada jarak  dari Bumi, ia bintang individu keempat yang paling hampir yang diketahui dengan Matahari selepas tiga komponen sistem Alpha Centauri, dan bintang paling hampir di hemisfera cakerawala utara. Jisim bintangnya adalah kira-kira 16% daripada Matahari, dan ia mempunyai 19% daripada diameter Matahari. Walaupun berdekatan, bintang itu mempunyai magnitud visual ketara yang malap +9.5 dan tidak dapat dilihat dengan mata kasar; ia jauh lebih terang dalam inframerah berbanding cahaya tampak.

Bintang itu dinamakan sempena EE Barnard, seorang ahli astronomi Amerika yang pada tahun 1916 mengukur gerakan wajarnya sebagai 10.3 saat lengkok setahun berbanding Matahari, yang paling tinggi nilainya untuk mana-mana bintang. Bintang itu sebelum ini muncul pada plat fotografi Universiti Harvard pada tahun 1888 dan 1890.

Bintang Barnard adalah antara kerdil merah yang paling banyak dikaji kerana jaraknya yang dekat dan lokasi yang sesuai untuk pemerhatian berhampiran khatulistiwa cakerawala. Dari segi sejarah, penyelidikan tentang Bintang Barnard telah menumpukan pada mengukur ciri bintangnya, astrometrinya, dan juga menapis had kemungkinan planet luar suria. Walaupun Bintang Barnard adalah purba, ia masih mengalami peristiwa suar bintang, yang diperhatikan pada tahun 1998. 

Bintang itu telah tertakluk kepada pelbagai dakwaan planet yang kemudiannya tidak terbukti. Dari awal 1960-an hingga awal 1970-an, Peter van de Kamp berhujah bahawa terdapat planet mengorbit Bintang Barnard. Dakwaan khusus beliau mengenai gergasi gas besar telah disangkal pada pertengahan 1970-an selepas banyak perdebatan. Pada November 2018, calon sahabat planet Bumi super yang dikenali sebagai Bintang Barnard b telah dilaporkan mengorbit Bintang Barnard. Ia dipercayai mempunyai jisim minimum 3.2 ''M''<sub>Bumi</sub> dan orbit pada  AU. Walau bagaimanapun, kerja yang dibentangkan pada Julai 2021 menafikan kewujudan planet ini. 

## Penamaan
Pada 2016, Kesatuan Astronomi Antarabangsa telah menganjurkan Kumpulan Kerja mengenai Nama Bintang (WGSN) untuk mengkatalog dan menyeragamkan nama yang sesuai untuk bintang. WGSN meluluskan nama *Barnard's Star* untuk bintang ini pada 1 Februari 2017 dan ia kini dimasukkan dalam Senarai Nama Bintang yang diluluskan oleh IAU.

## Penerangan
Bintang Barnard ialah kerdil merah malap jenis spektrum M4, dan ia terlalu samar untuk dilihat tanpa teleskop; magnitud ketaranya ialah 9.5.

Mempunyai usia 7–12 bilion tahun, Bintang Barnard jauh lebih tua daripada Matahari, iaitu 4.5 bilion tahun, dan ia mungkin antara bintang tertua di galaksi Bima Sakti. Bintang Barnard telah kehilangan banyak tenaga putaran, dan perubahan sedikit berkala dalam kecerahannya menunjukkan bahawa ia berputar sekali dalam 130 hari ( Matahari berputar dalam 25 hari). Memandangkan umurnya yang lajnut, Bintang Barnard telah lama diandaikan sebagai senyap dari segi aktiviti bintang. Pada tahun 1998, ahli astronomi memerhatikan suar bintang yang sengit, menunjukkan bahawa Bintang Barnard ialah bintang suar. Bintang Barnard mempunyai tatanama bintang berubah-ubah V2500 Ophiuchi. Pada tahun 2003, Bintang Barnard membentangkan perubahan pertama yang dapat dikesan dalam halaju jejari bintang yang disebabkan oleh pergerakannya. Kebolehubahan selanjutnya dalam halaju jejarian Bintang Barnard telah dikaitkan dengan aktiviti bintangnya.

Gerakan wajar Bintang Barnard sepadan dengan kelajuan sisi relatif 90km/s. 10.3 saat lengkok yang dilaluinya dalam setahun berjumlah satu perempat darjah dalam hayat manusia, kira-kira separuh diameter sudut Bulan penuh. 

Halaju jejari Bintang Barnard ialah  km/s, seperti yang diukur dari anjakan biru disebabkan pergerakannya ke arah Matahari. Digabungkan dengan gerakan wajar dan jaraknya, ini memberikan "halaju ruang" (kelajuan sebenar berbanding Matahari) sebanyak  km/s. Bintang Barnard akan membuat pendekatan paling hampir dengan Matahari sekitar 11,800 M, apabila ia akan menghampiri dalam kira-kira 3.75 tahun cahaya. 

Proxima Centauri ialah bintang yang paling hampir dengan Matahari pada kedudukan pada masa ini 4.24 tahun cahaya jaraknya. Walau bagaimanapun, walaupun Bintang Barnard melepasi lebih dekat ke Matahari pada 11,800 M, ia masih tidak akan menjadi bintang terdekat, kerana pada masa itu Proxima Centauri sudahpun berpindah ke jarak yang lebih hampir dengan Matahari. Pada masa laluan paling dekat bintang itu dengan Matahari, Bintang Barnard masih akan terlalu malap untuk dilihat dengan mata kasar, kerana magnitud ketaranya hanya akan meningkat satu magnitud kepada kira-kira 8.5 pada masa itu, masih kurang 2.5 magnitud daripada penglihatan kepada mata kasar.

Bintang Barnard mempunyai jisim kira-kira 0.16 jisim suria (*M*☉), dan jejari kira-kira 0.2 kali ganda daripada Matahari. Oleh itu, walaupun Bintang Barnard mempunyai kira-kira 150 kali jisim Musytari (*M*J), jejarinya hanya kira-kira 2 kali lebih besar, kerana ketumpatannya yang jauh lebih tinggi. Suhu berkesannya ialah kira - kira 3,220 Kelvin, dan ia mempunyai kilauan hanya 0.0034 kekilauan suria. Bintang Barnard sangat malap sehingga jika ia berada pada jarak yang sama dari Bumi dengan Matahari, ia akan kelihatan hanya 100 kali lebih terang daripada bulan purnama, setanding dengan kecerahan Matahari pada 80 unit astronomi.

Bintang Barnard mempunyai 10–32% daripada kelogaman suria. Kelogaman ialah perkadaran jisim bintang yang terdiri daripada unsur yang lebih berat daripada helium dan membantu mengelaskan bintang berbanding populasi galaksi. Bintang Barnard nampaknya tipikal bagi bintang tua populasi kerdil merah II, namun ini juga pada umumnya ada pada bintang halo miskin logam. Walaupun sub-suria, kelogaman Bintang Barnard lebih tinggi daripada bintang halo dan selaras dengan hujung rendah julat bintang cakera yang kaya dengan logam; ini, ditambah dengan gerakan angkasa lepasnya yang tinggi, telah membawa kepada sebutan "bintang populasi II pertengahan", antara halo dan bintang cakera. Walaupun beberapa kertas saintifik yang diterbitkan baru-baru ini telah memberikan anggaran yang jauh lebih tinggi untuk kelogaman bintang, sangat hampir dengan paras Matahari, antara 75 dan 125% daripada kelogaman suria.

## Pencarian planet

### Dakwaan planet secara astrometri
Selama satu dekad dari tahun 1963 hingga kira-kira 1973, sejumlah besar ahli astronomi menerima dakwaan oleh Peter van de Kamp bahawa beliau telah mengesan, dengan menggunakan astrometri, gangguan dalam gerakan wajar Bintang Barnard selaras dengan mempunyai satu atau lebih planet yang setanding dalam jisim dengan Musytari. Van de Kamp telah memerhati bintang itu dari tahun 1938, cuba, dengan rakan sekerja di Balai Cerap Sproul di Kolej Swarthmore, untuk mencari variasi kecil bagi satu mikrometer dalam kedudukannya pada plat fotografi yang konsisten dengan gangguan orbit yang akan menunjukkan teman planet; ini melibatkan seramai sepuluh orang membuat purata keputusan mereka dalam melihat plat, untuk mengelakkan ralat sistem individu. Cadangan awal Van de Kamp ialah sebuah planet yang mempunyai kira-kira 1.6 M pada jarak 4.4AU dalam orbit yang sedikit sipi, dan ukuran ini nampaknya telah diperhalusi dalam kertas tahun 1969. Kemudian pada tahun itu, Van de Kamp mencadangkan bahawa terdapat dua planet 1.1 dan 0.8 *M*J.

Ahli astronomi lain kemudiannya mengulangi ukuran Van de Kamp, dan dua kertas kerja pada tahun 1973 melemahkan dakwaaan sebarang planet. George Gatewood dan Heinrich Eichhorn, di balai cerap yang berbeza dan menggunakan teknik pengukur plat yang lebih baharu, gagal mengesahkan rakan planet itu. Satu lagi kertas kerja yang diterbitkan oleh John L. Hershey empat bulan sebelum itu, juga menggunakan balai cerap Swarthmore, mendapati bahawa perubahan dalam medan astrometri pelbagai bintang berkorelasi dengan masa pelarasan dan pengubahsuaian yang telah dijalankan pada kanta objektif teleskop pemantul; planet yang didakwa itu dikaitkan dengan artifak penyelenggaraan dan kerja naik taraf. Urusan itu telah dibincangkan sebagai sebahagian daripada kajian saintifik yang lebih luas.

Van de Kamp tidak pernah mengakui sebarang kesilapan dan menerbitkan dakwaan lanjut tentang kewujudan dua planet selewat-lewatnya pada tahun 1982; beliau meninggal dunia pada tahun 1995. Wulff Heintz, pengganti Van de Kamp di Swarthmore dan pakar dalam bidang bintang berganda, mempersoalkan penemuannya dan mula menerbitkan kritikan dari 1976 dan seterusnya. Kedua-dua lelaki itu dilaporkan telah menjadi terasing kerana ini.

### Bintang Barnard b

Pada November 2018, pasukan ahli astronomi antarabangsa mengumumkan pengesanan mengikut halaju jejari calon Bumi super yang mengorbit dalam jarak yang agak dekat dengan Bintang Barnard. Dipimpin oleh Ignasi Ribas dari Sepanyol, kerja mereka, yang dijalankan selama dua dekad pemerhatian, memberikan bukti kukuh tentang kewujudan planet ini. Walau bagaimanapun, kewujudan planet itu telah disangkal pada tahun 2021, kerana isyarat halaju jejarian didapati berasal daripada kitaran aktiviti bintang, dan kajian pada tahun 2022 mengesahkan keputusan ini. 

Digelar Bintang Barnard b, planet itu dianggap berhampiran garisan salji sistem bintang, yang merupakan tempat yang sesuai untuk pertambahan berais bahan proto-planet. Ia dianggap mengorbit pada 0.4AU setiap 233 hari dan mempunyai cadangan jisim minimum 3.2 *M*Bumi. Planet itu kemungkinan besar sejuk, dengan anggaran suhu permukaan kira-kira , dan terletak di luar zon boleh didiami Bintang Barnard Star. Pengimejan terus planet ini dan tanda cahayanya mungkin boleh dilakukan dalam dekad-dekad selepas penemuannya. Gangguan yang lebih samar dan tidak diketahui dalam sistem mencadangkan mungkin terdapat pendamping planet kedua yang lebih jauh.

## Persekitaran

Bintang Barnard berkongsi kawasan kejiranan yang sama dengan Matahari. Jiran Bintang Barnard biasanya bersaiz kerdil merah, jenis bintang terkecil dan paling biasa. Jiran terdekatnya kini ialah kerdil merah Ross 154, pada jarak 1.66 parsek (5.41 tahun cahaya). Matahari dan Alpha Centauri ialah, masing-masing, sistem terdekat seterusnya. Dari Barnard's Star, Matahari akan muncul pada sisi bertentangan diametrik dari langit pada koordinat RA= 5h 57 m 48.5 s, Dis=  , di bahagian paling barat buruj Monoceros. Magnitud mutlak Matahari ialah 4.83, dan pada jarak 1.834 parsek, ia akan menjadi bintang magnitud pertama, sepertimana Pollux dilihat dari Bumi.

## Lihat juga

* Kepler-42 – Hampir sama dengan bintang Barnard, dan menempatkan tiga planet bersaiz sub-Bumi.
* 
* 

## Nota

## Rujukan

## Pautan luar

* 
* 
*  Amateur work showing Barnard's Star movement over time.
*  Animated image with frames approx. one year apart, beginning in 2007, showing the movement of Barnard's Star.
* 
* Barnard's Star in the Staracle Tycho catalog