Pemilihan kepimpinan Parti Keadilan Rakyat 2025

Satu **pilihan raya kepimpinan** telah diadakan oleh Parti Keadilan Rakyat (PKR) di Malaysia pada 16 Mac 2025 hingga 23 Mei 2025 untuk memilih kepimpinan baharu di peringkat pusat dan cabang.

Pemilihan kepimpinan ini akan menjadi yang pertama sejak presiden PKR, Anwar Ibrahim menjadi Perdana Menteri Malaysia dan yang kedua sejak PKR menjadi parti pemerintah, selepas Pemilihan kepimpinan PKR pada tahun 2018. Pemilihan kepimpinan kali ini dianggap sangat penting bagi hala tuju parti untuk pilihan raya umum akan datang yang dijangka pada tahun 2027.

## Latar belakang dan peristiwa
Pengundian pada pemilihan kepimpinan kali ini hanya akan dibuka kepada beberapa ahli perwakilan dan tidak melibatkan kepada semua ahli parti, dan jumlah perwakilan yang layak mengundi dijangka melebihi 20,000 orang. Pada setiap bahagian parti yang layak mengundi dijangka mempunyai 12 ahli perwakilan. Menurut Naib Presiden PKR, Chang Lih Kang, perkara ini adalah bagi menjimatkan masa dan usaha sambil mengekalkan demokrasi.

Pengerusi parti biro antarabangsa PKR, Shamsul Iskandar Md Akin mendedahkan bahawa kemungkinan besar dua jawatan tertinggi parti, iaitu jawatan Presiden PKR dan Timbalan Presiden PKR mungkin tidak akan dipertandingkan dalam pemilihan kepimpinan kali ini, seperti apa yang berlaku pada pemilihan kepimpinan UMNO 2023.

Presiden PKR terkini, Anwar Ibrahim menang tanpa bertanding selepas tiada calon lain yang menghantar borang bagi merebut jawatan tersebut pada 9 Mei 2025. Anwar juga berjaya mengekalkan jawatan beliau buat kali ketiga berturut-turut selepas pemilihan kepimpinan PKR pada tahun 2018 dan 2022.

Pemilihan kepimpinan ini tertumpu kepada jawatan Timbalan Presiden PKR, di mana anak kepada Perdana Menteri Malaysia dan Presiden PKR, Nurul Izzah Anwar, bakal merebut jawatan tersebut dengan penyandangnya, Mohd Rafizi Ramli, yang juga merupakan Menteri Ekonomi. Menteri Dalam Negeri dan Setiausaha Agung PKR, Saifuddin Nasution Ismail menarik diri daripada merebut jawatan Timbalan Presiden PKR pada pemilihan kepimpinan kali ini. Keputusan ini diumumkan oleh Pegawai Khas kepada Menteri Dalam Negeri, Omar Mokhtar A Manap pada 9 Mei 2025 dalam kenyataan ringkas kepada media. Beliau menambah bahawa keputusan itu diambil hasil perbincangan dengan ramai pihak termasuklah pimpinan utama PKR.

## Kempen
### HIRUK lwn DAMAI
Pemilihan kepimpinan menyaksikan dua puak utama bersaing untuk merebut jawatan penting dalam parti.

Puak HIRUK (*Hidupkan Idealisme Reformasi dalam Ujian Kuasa*) diketuai oleh Rafizi Ramli, Menteri Ekonomi dan Ahli Parlimen Pandan. Antara tokoh utama parti yang sealiran dengannya ialah Aminuddin Harun, Chang Lih Kang, Nik Nazmi Nik Ahmad dan Rodziah Ismail. Puak ini menyokong pendekatan yang lebih konfrontasi yang merangkumi semangat reformis awal PKR, menentang khemah besar dan kerjasama dengan parti seperti Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu (UMNO). Manifesto kempen ini berikrar untuk menghapuskan "kartel" yang didakwa mengelilingi Presiden PKR Anwar Ibrahim dan menghapuskan dakwaan politik wang dan nepotisme di dalam parti. Ia mempunyai asas sokongan di kalangan akar umbi parti, penduduk bandar yang berfikiran lebih liberal dan ahli-ahli parti yang progresif.

Puak DAMAI (*Dari Akar, Membina Aspirasi Inklusif*) diketuai oleh Nurul Izzah Anwar, pengerusi bersama Sekretariat Badan Penasihat Khas kepada Menteri Kewangan. Antara tokoh utama parti yang sealiran dengannya ialah Amirudin Shari, Ramanan Ramakrishnan, Adam Adli Abd Halim, Fadhlina Sidek dan Muhammad Kamil Abdul Munim. Ia mewakili penubuhan parti yang menyokong pembinaan gabungan pakatan parti-parti politik dan menjalin hubungan yang lebih erat dengan UMNO. Manifesto kempen ini berikrar untuk mengukuhkan dan memberi tumpuan kepada masa depan parti bersama-sama dengan membantu generasi sandwich untuk melepaskan diri mereka daripada kepompong kemiskinan. Sokongannya diperoleh daripada pemimpin-pemimpin tempatan, dengan lebih 200 daripada 222 bahagian memberikan sokongan, bersama veteran parti dan ahli-ahli parti yang lebih konservatif yang ingin menjadikan parti mereka, PKR menjadi parti UMNO yang 'diperbaharui' (*reformed UMNO*).

## Kontroversi dan isu
### Dakwaan kelemahan sistem pengundian
Pemilihan pucuk pimpinan dicemari dengan dakwaan kelemahan dalam pelaksanaan sistem pengundian dalam talian (e-voting). Rafizi Ramli, timbalan presiden parti, mendakwa bahawa keputusan di peringkat bahagian adalah seperti "badan tanpa kepala", disebabkan ramai pemimpin bahagian yang menentang Rafizi menang walaupun ahli-ahli selebihnya yang berada di dalam 'pasukan' mereka kalah. Terdapat bantahan dengan kehilangan calon untuk meneliti semula keputusan di peringkat bahagian, seperti kekalahan Nik Nazmi Nik Ahmad kepada Afdlin Shauki di Titiwangsa bersama-sama kekalahan Akmal Nasir kepada Taufiq Ismail di Johor Bahru. Bagaimanapun, Majlis Pimpinan Pusat (MPP) PKR mengesahkan dan memuktamadkan keputusan pemilihan bagi semua 220 cabang di seluruh negara pada 5 Mei 2025 selepas audit luar mendapati tiada bentuk penyelewengan.

### Tuduhan politik wang
Sebuah video tular di Twitter menunjukkan Ramanan Ramakrishnan, seorang calon naib presiden yang sehaluan dengan DAMAI, menyerahkan wang kepada beberapa orang di Pusat Khidmat Rakyat Sungai Buloh. Bagaimanapun, Ramanan menafikan tuduhan bahawa beliau memberikan rasuah kepada penyokongnya, sebaliknya mendakwa rakaman itu adalah klip lama yang menunjukkan pemberian wang kepada kakitangannya selepas Pilihan raya negeri Selangor 2023.

## Garis masa
Berikut ialah senarai garis masa bagi tempoh pemilihan kepimpinan parti:

### Mac
* 14–16 Mac 2025: Tempoh penamaan calon kepimpinan peringkat cabang.
* 11 Mac 2025: Hari penamaan calon kepimpinan utama peringkat pusat.

### April
* 11–20 April 2025: Hari pengundian di peringkat cabang.

### Mei
* 8–9 Mei 2025: Tempoh penamaan calon kepimpinan peringkat pusat.
* 23 Mei 2025: Hari pengundian di peringkat pusat.

## Pencalonan dan keputusan di peringkat pusat
### Majlis Pimpinan Pusat

#### Presiden

#### Timbalan Presiden

#### Naib Presiden

#### Ahli Majlis Pimpinan Pusat (MPP)

### Majlis Pimpinan Angkatan Muda Keadilan (AMK)

#### Ketua AMK

#### Timbalan Ketua AMK

#### Naib Ketua AMK

### Majlis Pimpinan Wanita Pusat

#### Ketua Wanita

#### Timbalan Ketua Wanita

#### Naib Ketua Wanita

## Pencalonan dan keputusan di peringkat cabang
Berikut ialah senarai ketua cabang, ketua AMK cabang dan ketua wanita cabang yang menang dalam pemilihan bagi setiap cabang:

**Keputusan setakat 1/5/2025 (Nama yang bergaris bermaksud menang tanpa bertanding.)**

## Barisan pimpinan pusat Parti Keadilan Rakyat 2025–2028
Berikut ialah senarai barisan pimpinan pusat Parti Keadilan Rakyat bagi sesi tahun 2025 hingga tahun 2028:

## Rujukan