Kerabat Nguyễn Phúc

**Kerabat Nguyễn Phúc**, juga dikenali sebagai **Kerabat Nguyễn Phước**, ialah salah satu cabang penting dalam sejarah Vietnam. Mereka melahirkan para pemerintah seperti penguasa Nguyễn dan seterusnya maharaja Dinasti Nguyễn yang memerintah Vietnam dari tahun 1802 hingga 1945. Pengasas kerabat ini ialah Nguyễn Bặc pada abad ke-10.

Di bawah Maharaja Gia Long, kerabat Nguyễn berjaya menyatukan seluruh Vietnam pada tahun 1802. Bagaimanapun, pada akhir abad ke-19, Vietnam jatuh di bawah pengaruh Perancis dan menjadi sebahagian daripada Kesatuan Indochina. Maharaja terakhir, Bảo Đại turun takhta pada tahun 1945, menandakan berakhirnya pemerintahan dinasti.

Walaupun dinasti ini sudah berakhir, kerabat diraja Nguyễn masih mempunyai ramai keturunan dan kekal sebagai bahagian penting dalam sejarah dan identiti Vietnam.

## Sejarah
Kerabat Nguyễn Phúc (Nguyễn Gia Miêu) diasaskan pada abad ke-14 di kampung Gia Miêu, wilayah Thanh Hóa, dan mula memerintah selatan Vietnam sejak 1558 sebelum menjadi dinasti pemerintah seluruh Vietnam. Keturunan mereka menjejak asal-usul kepada Nguyễn Bặc (abad ke-10), pengasas awal bangsawan Đại Việt. Dalam sistem gelaran diraja, putera-putera maharaja dipanggil Hoàng Thân, cucu maharaja pula digelar Hoàng tôn, dan puteri maharaja bergelar công chúa.

Pewarisan takhta secara umum mengikut prinsip anak sulung lelaki, tetapi beberapa konflik berlaku, terutama pada tahun 1816 dan 1847, apabila calon pewaris dipertikaikan sebelum akhirnya diputuskan oleh maharaja yang memerintah.

Selepas kejatuhan Huế dalam pemberontakan Cần Vương (1885), Perancis secara beransur-ansur mengambil alih kewangan dan pentadbiran Dinasti Nguyễn. Istana Huế kehilangan banyak kuasa dan keistimewaan, menyebabkan ramai ahli kerabat diraja jatuh miskin dan bergantung kepada bantuan kerajaan.

Pada tahun 1945, Maharaja Bảo Đại turun takhta selepas Revolusi Ogos, menamatkan pemerintahan Dinasti Nguyễn dan sistem monarki Vietnam. Kuasa diserahkan kepada Republik Demokratik Vietnam yang dipimpin oleh Việt Minh.

Perancis cuba menghidupkan semula peranan Bảo Đại melalui penubuhan Negara Vietnam (1949), dengan baginda dijadikan sebagai Ketua Negara. Bagaimanapun, pemerintahannya lemah dan baginda sering berada di luar negara. Pada tahun 1955, baginda digulingkan selepas satu referendum yang dikawal, dan peranannya dalam politik Vietnam berakhir.

Selepas itu, Bảo Đại hidup dalam buangan di Perancis sehingga mangkat pada tahun 1997. Kepimpinan simbolik kerabat Nguyễn Phúc diteruskan oleh warisnya, tetapi tanpa peranan politik. Walaupun terdapat usaha kecil untuk menghidupkan kembali monarki secara perlembagaan, ia tidak mendapat sokongan luas.

## Gelaran
Ahli kerabat Nguyễn mula diberikan kuasa atas wilayah selatan Sungai Gianh oleh Maharaja Dinasti Lê Akhir. Nguyễn Kim, salah seorang nenek moyang awal, dianugerahkan gelaran bangsawan Duke Negeri Trừng (*Trừng quốc công*). Dalam sistem bangsawan Vietnam, gelaran tertinggi ialah *Quốc Vương* (sering diterjemah sebagai "Putera" atau "Putera Negeri"), manakala gelaran *công* (duke) berada di bawahnya, termasuk variasi seperti Duke Komanderi atau Duke Negeri. Kadangkala, awalan seperti Penasihat Agung (*Thái phó*) atau Pelindung Agung (Thái bảo) ditambah untuk menandakan peringkat yang lebih tinggi dalam hierarki bangsawan.

Nguyễn Hoàng, pendiri pengaruh Nguyễn di selatan, dianugerahkan gelaran Penasihat Agung Duke Negeri Trừng (*Thái phó Trừng quốc công*), manakala anaknya, Nguyễn Phúc Nguyên kemudian menerima gelaran dinaikkan kepada Pelindung Agung Komanderi Duke (*Thái bảo quận công*). Gelaran-gelaran ini kemudiannya diberikan sendiri oleh para Nguyễn, walaupun mereka masih mengiktiraf gelaran rasmi dari istana Lê Akhir dan mengekalkan ketaatan nominal terhadapnya.

Pada tahun 1744, pegawai Nguyễn Đăng Thịnh mencadangkan agar Nguyễn Phúc Khoát mengisytiharkan dirinya Quốc Vương kerana wilayahnya kini lebih luas daripada wilayah Dinasti Shang semasa diasaskan. Gelaran ini menyamai gelaran yang dimiliki penguasa Trịnh sejak 1599. Perbezaan penting antara Nguyễn dan Trịnh ialah Trịnh dianugerahkan gelaran Vương secara rasmi oleh Vietnam, manakala Nguyễn tidak pernah diiktiraf melebihi gelaran duke di mata istana Lê.

## Ketua kerabat
Nombor generasi yang disebut di bawah merujuk kepada jadual salasilah kerabat. Dalam beberapa keadaan, maharaja pernah digulingkan oleh pihak kolonial Perancis dan digantikan dengan wakil daripada cabang diraja lain. Cabang "I" dianggap sebagai garisan yang paling sah. Contohnya, Cabang Dục Đức disusun sebagai generasi 15.I, 16.I, 17.I, 18.I.

## Simbol

### Panji Diraja

#### Panji peribadi maharaja

### Jata

File:Coat of arms of Annam - S.M. Bao Daï, Le Dragon d'Annam (1980) colour scheme - Đại Nam (大南).svg|Jata dinasti Nguyễn memaparkan naga.
File:Coat of arms of Annam - Hymnes et pavillons d'Indochine (Hanoï - 1941) 02.svg|Varian jata dinasti Nguyễn. 


### Mohor pusaka

File:Seal of Nguyễn Lords.svg|*Đại Việt quốc Nguyễn Chúa vĩnh trấn chi bảo* (大越國阮𪐴永鎮之寶, "Mohor Kerajaan Kekal para Penguasa Nguyễn dari Kerajaan Đại Việt") ditulis dalam tulisan mohor.  
File:Heirloom seal of the Nguyễn Dynasty.svg|*Đại Nam thụ thiên vĩnh mệnh truyền quốc tỷ* (大南受天永命傳國璽, "Vietnam Agung menerima Mandat Syurga yang kekal, mohor jed untuk pewarisan legasi Empayar”) ditulis dalam tulisan mohor. 


## Nota

## Catatan

## Sumber
*