Aya Sophia

**Aya Sophia** (Bahasa Yunani: Ἁγία Σοφία); **Hagia Sophia** (bahasa Turki: *Ayasofya*; bahasa Arab; آيا صوفيا, berasal daripada perkataan Yunani: Ἁγία Σοφία, "Hikmah Suci"; bahasa Latin: *Sancta Sophia* atau *Sancta Sapientia*) merupakan sebuah struktur bangunan masjidyang terletak di Istanbul, Turki. Bangunan ini sering dianggap sebagai sebuah bangunan teragung dan tercantik di dunia. Pada mulanya, Aya Sophia dibina sebagai sebuah katedral bagi penganut Kristian Ortodoks tetapi kemudian diubahsuai menjadi sebuah masjid oleh kerajaan Uthmaniyyah pada tahun 1453. Mustafa Kemal Ataturk yang berfahaman sekular telah menjadikannya sebagai muzium bermula pada 1935 dan bertukar menjadi masjid semula pada 2020 atas ketetapan Presiden Turki Recep Tayyip Erdogan.

## Sejarah

Aya Sophia asalnya dibina sebagai sebuah katedral di antara 532 dan 537 SM atas arahan Maharaja Byzantine Justinian. Ia direka oleh dua orang arkitek, Isidore dari Miletus dan Anthemius dari Tralles. Aya Sophia menjadi gereja besar di Constantinople selama hampir 1,000 tahun.

Pada 1453, selepas kejatuhan Constantinople kepada empayar Uthmaniyah, Sultan Muhammad al-Fatih telah menukar Gereja Ortodoks Bizantium ini menjadi masjid. Loceng, altar dan barang-barang berunsurkan agama Kristian kemudian dibuang sementara lukisan pada dinding pula ditampal. Ia telah digantikan dengan unsur-unsur Islam seperti mihrab, mimbar dan empat menara di luar bangunan. Aya Sophia kekal berfungsi sebagai sebuah masjid sehingga tahun 1935 apabila ia ditukar kepada muzium oleh kerajaan Republik Turki.

Selama hampir 500 tahun, Hagia Sophia menjadi masjid utama di Istanbul dan menjadi model pada masjid-masjid lain seperti Masjid Sultan Ahmed (Masjid Biru di Istanbul), Masjid Sehzade, Masjid Suleymaniye dan Masjid Rustem Pasha.

## Gambaran
Hagia Sophia mempunyai satu kubah besar di tengah (diameter 31.87 m dan tinggi 55.60 m dari lantai) yang terletak di atas singgah kubah yang disokong oleh empat tiang sambut.

Dinding dalam ditutupi dengan batu marmar, mozek emas dan lain-lain. Di bahagian luar, dinding stuko ringkas menyerlahkan lagi kekubah dan kubah utama.

## Rujukan

## Bibliografi
* 
* 
* Hagia Sophia Church , also known as Church of Holy Wisdom.
* *Hagia Sophia*. http://www.hagiasophia.com/. Accessed 23 Sept 2014.
* 
* 
* .
* 
* 
* 
* 
* Runciman, Steven (1965). The Fall of Constantinople, 1453. Cambridge: Cambridge University Press. p.&nbsp;145. ISBN 0-521-39832-0.
* 

## Bacaan lanjut
* 
* 
* 
* 
* 
* Harris, Jonathan, *Constantinople: Capital of Byzantium*. Hambledon/Continuum (2007). ISBN 978-1-84725-179-4
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Scharf, Joachim:*Der Kaiser in Proskynese. Bemerkungen zur Deutung des Kaisermosaiks im Narthex der Hagia Sophia von Konstantinopel.* In: *Festschrift Percy Ernst Schramm zu seinem siebzigsten Geburtstag von Schülern und Freunden zugeeignet*, Wiesbaden 1964, S. 27–35.
* 
* 
* Weitzmann, Kurt, ed., *[http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/ref/collection/p15324coll10/id/156533 Age of spirituality: late antique and early Christian art, third to seventh century]*, no. 592, 1979, Metropolitan Museum of Art, New York, ISBN 978-0-87099-179-0

### Artikel
* Bordewich, Fergus M., "A Monumental Struggle to Preserve Hagia Sophia" , *[[Smithsonian (magazine)|Smithsonian]]* magazine, December 2008

### Mosaics
* *Hagia Sophia*, hagiasophia.com: Mosaics.
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Pautan luar

* Contemporary description  by Procopius, *Buildings* (De Aedificiis), published in 561.