Shahdiz

**Dizkuh** () atau **Shahdiz** (), adalah sebuah kubu berhampiran Isfahan, Iran, dan secara utamanya dikawal oleh Ismailiyah Nizar. Ia telah ditawan dan dimusnahkan dalam kempen anti-Nizari oleh sultan Saljuk, Muhammad Tapar. Runtuhannya yang ketara terletak kira-kira 8km ke selatan Isfahan di puncak kecil Gunung Soffeh.

## Sejarah
Dizkuh ialah sebuah kubu di tengah Parsi, terletak di laluan strategik menuju ke Isfahan, ibu kota Empayar Saljuk.

Sejarawan Ibn al-Athir mengaitkan pembinaan kubu itu (yang disebutnya "Kubu (*qal'a*) Isfahan") kepada sultan Seljuk Malikshah, tetapi kemungkinan besar ia mula wujud lebih awal, mungkin seawal zaman Sasan sebelum Islam, dan sultan Saljuk hanya membina semula istana yang berdekatan dengan ibu kotanya. Sejak itu, nama *Shahdiz* menjadi lebih biasa.

Istana ini mendapat kemasyhuran kerana aktiviti Ismaili Nizar. Ismailiyah aktif di wilayah Isfahan pada abad ke-11, dan ketua *da'i* Parsi dan Iraq Abd al-Malik ibn Attash telah menubuhkan markasnya di Isfahan. Selepas Hassan-i Sabbah menawan Istana Alamut, anak Abd al-Malik ibn Attash, Ahmad ibn Abd al-Malik ibn Attash telah digalakkan untuk merampas istana. Beliau menyamar sebagai guru sekolah dan secara beransur-ansur menukar pasukan garison kubu yang kebanyakannya berasal dari Daylam berkecenderungan Syiah. Menjelang 1100, beliau telah merampas kubu itu dan melengkapkan kubunya semula seperti istana Ismaili Parsi yang lain. Ahmad mula mengutip cukai dari daerah berhampiran. Beliau dilaporkan telah mengislamkan 30,000 orang di Isfahan. Shahdiz adalah penting secara strategik kerana ia menjaga laluan utama ke Isfahan selaku ibu kota Saljuk. Penawanannya telah menjadi kejayaan strategik utama bagi warga Nizar.

### Penawanan Shahdiz
Pada tahun 1107, tidak lama selepas mendapat kuasa, sultan SaljukMuhammad I Tapar, anakanda Malikshah, memulakan kempen menentang Ismailiyah Nizar dengan fokus terhadap Shahdiz, mengepung kubu dengan kekuatan yang besar. Dalam usaha untuk mencabut kepungan, Ahmad cuba melibatkan pendukung Ismailiyah di kem Saljuk dan ulama sunnah Isfahan dalam perbahasan agama yang panjang untuk cuba meyakinkan mereka bahawa Ismailiyah ialah Muslim sejati juga yang hanya berbeza dalam masalah imamah; oleh itu, kempen sultan adalah tidak sah daripada segi agama. Perbahasan akhirnya berakhir selepas setahun dan pengepungan berterusan. Dalam rundingan lain yang dimulakan oleh sultan Saljuk, Nizaris menawar kubu lain, tetapi rundingan ini tidak berjaya dan berakhir dengan seorang *fida'i* menyerang dan mencederakan seorang panglima (amir) Saljuk anti-Nizar. Kemudian, persetujuan telah dicapai: sebahagian daripada garnisun untuk diberi laluan selamat ke istana Ismaili yang lain di Arrajan dan Quhistan, dan selebihnya, kira-kira 80 orang kesemuanya yang hanya memegang sayap kubu, harus menyerah diri dan kemudian pergi ke Alamut setelah menerima berita kedatangan rakan Ismaili mereka. Berita ini diterima, tetapi Ahmad enggan meninggalkan kubu, dan nampaknya memutuskan untuk bertempur dalam satu pendirian terakhir. Saljuk menyerang kubu itu, dan Ahmad serta kumpulan kecil pejuangnya mempertahankan diri dari menara ke menara. Kebanyakan pejuang Ismaili terbunuh, manakala beberapa orang berjaya melarikan diri. Ahmad ditangkap, manakala isterinya membunuh diri. Ahmad dan anaknya telah dihukum bunuh, dan kepala mereka dihantar kepada Khalifah Abbasiyah Al-Mustazhir di Baghdad. Istana itu telah dirobohkan oleh sultan Saljuk yang takut ditawan semula oleh Ismailiyah. Nampaknya, kubu Khanlanjan, kubu kuat Ismaili yang berdekatan, turut musnah semasa kempen ini. Oleh itu, golongan Nizar kehilangan pengaruh mereka di wilayah Isfahan.

## Rujukan