Nombor penerbangan

Dalam industri penerbangan, **nombor penerbangan** atau **penunjuk penerbangan** ialah sebuah kod untuk perkhidmatan penerbangan yang terdiri daripada penunjuk syarikat penerbangan dua aksara dan nombor 1 hingga 4 digit.  Contohnya, "**BA 98**" ialah perkhidmatan British Airways dari Toronto-Pearson ke London-Heathrow . Sesuatu perkhidmatan dipanggil "terus" jika ia didesignkan oleh satu nombor penerbangan, tanpa mengira bilangan perhentian atau perubahan peralatan . Contohnya, "**WN 417**" terbang dari Jacksonville ke Baltimore ke Oakland ke Los Angeles dengan Southwest Airlines . Segmen penerbangan tertentu mungkin mempunyai berbilang nombor penerbangan pada syarikat penerbangan yang berbeza di bawah perjanjian perkongsian kod . Tegasnya, nombor penerbangan hanyalah bahagian berangka, tetapi ia biasanya digunakan untuk keseluruhan penunjuk penerbangan.

Penanda penerbangan bagi pembawa operasi penerbangan komersial digunakan sebagai tanda panggilan.  Ini berbeza daripada nombor pendaftaran pesawat, yang tentu mengenal pasti kapal terbang tertentu.

## Konvensyen
Beberapa konvensyen telah dibangunkan untuk menentukan nombor penerbangan, walaupun ini berbeza secara meluas dari syarikat penerbangan satu ke syarikat penerbangan lainnya, dan semakin diubah suai.  Penerbangan arah timur dan utara secara tradisinya ditetapkan nombor genap, manakala penerbangan arah barat dan selatan mempunyai nombor ganjil. Syarikat penerbangan lain akan menggunakan nombor ganjil untuk penerbangan keluar dan menggunakan nombor genap seterusnya untuk penerbangan masuk terbalik. Untuk destinasi yang dilayan oleh berbilang penerbangan setiap hari, bilangan cenderung meningkat pada siang hari. Oleh itu, penerbangan dari titik A ke titik B mungkin penerbangan **101** dan penerbangan pergi balik dari B ke A ialah **102**, manakala pasangan penerbangan seterusnya pada laluan yang sama biasanya akan diberikan kod **103** dan **104**.

Nombor penerbangan kurang daripada tiga digit selalunya diberikan kepada penerbangan jarak jauh atau premium. Sebagai contoh, nombor penerbangan 1 sering digunakan untuk perkhidmatan "keutamaan" syarikat penerbangan (lihat di bawah untuk 'Senarai nombor penerbangan 1 oleh syarikat penerbangan'). Walau bagaimanapun, untuk syarikat penerbangan di Tanah Besar China (Republik Rakyat China), nombor satu digit dan dua digit hanya dikhaskan untuk sewaan pentadbiran. Tambahan pula, Syarikat Penerbangan Cathay Pacific memberikan nombor penerbangan yang kurang daripada 100 untuk penerbangan kargo.

Nombor empat digit dalam julat **3000** hingga **5999** biasanya mewakili penerbangan gabungan serantau, manakala nombor yang lebih besar daripada **6000** biasanya sebagai nombor kongsi kod untuk penerbangan yang dikendalikan oleh syarikat penerbangan yang berbeza atau pun kereta api .

Begitu juga, nombor penerbangan yang lebih besar daripada **9000** biasanya merujuk kepada penerbangan feri; ini tidak membawa penumpang dan digunakan untuk memindahkan pesawat ke atau dari pangkalan penyelenggaraan, atau dari satu pasaran perjalanan udara ke yang lain untuk memulakan penerbangan komersial baharu. Nombor penerbangan bermula dengan 8 sering digunakan untuk penerbangan sewa, tetapi ia sentiasa bergantung pada pilihan syarikat penerbangan komersial.

## Perkongsian kod

Dalam perkongsian kod, syarikat penerbangan ada berkongsi pesawat mereka dengan syarikat lain, menyebabkan penerbangan mempunyai lebih daripada satu nombor penerbangan pada sektor yang sama, dan sama ada nombor penerbangan yang sama atau berbeza pada sektor yang digabungkan.

Sebagai contoh hipotetikal, pada penerbangan QQ1234 mungkin terbang dari lapangan terbang AAA ke BBB ke CCC. Segmen AAA-BBB boleh diservis oleh syarikat penerbangan QQ, dan segmen BBB-CCC oleh syarikat penerbangan RR, pada pesawat yang berbeza. Penerbangan yang sama juga boleh dijual sebagai RR3210, dan oleh syarikat penerbangan ketiga SS sebagai SS2345. Selain itu, segmen penerbangan individu mungkin mempunyai berbilang nombor penerbangan: AAA-BBB mungkin QQ12, RR23 dan SS45.

Contohnya, pada penerbangan Alaska Airlines **AS61**   terbang dari Juneau (JNU) ke Yakutat (YAK) ke Cordova (CDV) ke Anchorage (ANC). Tiket untuk segmen Yakutat ke Anchorage ditentukan sebagai **AS61 YAK-ANC**. Malah mungkin untuk nombor penerbangan yang diberikan meliputi urutan bermula dan berakhir di lapangan terbang yang sama.

## Senarai nombor penerbangan 1 mengikut syarikat penerbangan
Kebanyakan penerbangan adalah tanpa henti dari A ke B, dan sedikit dari A ke B kemudian ke C (kedua-dua AB dan BC mempunyai nombor penerbangan 1). juga Jenis pesawat mungkin berubah kerana keperluan operasi.

### Versi Lama

### Versi Kini

Bekas penerbangan nombor 1 yang terkenal ialah penerbangan British Airways **BA1**, yang dikendalikan oleh Concorde antara Lapangan Terbang Heathrow London (London-Heathrow) dan Lapangan Terbang Antarabangsa John F. Kennedy di New York. Selepas persaraan Concorde pada tahun 2003, nombor penerbangan itu telah bersara dengannya, namun pada tahun 2009 ia diberikan kepada semua penerbangan kelas perniagaan A318 antara Lapangan Terbang London City dan New York JFK melalui Shannon di Ireland. Laluan ini berhenti beroperasi pada tahun 2020 disebabkan oleh Pandemik COVID-19, dan sejak itu Syarikat Penerbangan British Airways mengumumkan ia tidak akan memulakan semula perkhidmatan.

## Perubahan nombor penerbangan
Nombor penerbangan selalunya tidak digunakan selepas kemalangan atau insiden serius. Sebagai contoh, berikutan nahas Penerbangan 370 Malaysia Airlines, syarikat penerbangan itu menukar nombor penerbangan untuk penerbangan berikutnya mengikut laluan yang sama ke **MAH 318**. Juga, Penerbangan 77 American Airlines, yang kerap terbang dari Lapangan Terbang Antarabangsa Dulles di Washington, DC, ke Lapangan Terbang Antarabangsa Los Angeles, telah ditukar kepada Penerbangan **149** selepas ia merempuh Pentagon semasa serangan 11 September . Selepas nahas Penerbangan 447 Air France, penerbangan berjadual biasa dari Rio de Janeiro ke Paris, telah ditukar kepada Penerbangan **443** Air France. Sebaliknya, pertimbangan lain mungkin menyebabkan syarikat penerbangan tidak menukar nombor penerbangan; contohnya, "kapal besar" Penerbangan 1 American Airlines yang disebutkan di atas mengekalkan kedudukannya walaupun berlaku kemalangan besar pada tahun 1962 dan dua kemalangan lain pada tahun 1941 dan 1936 . Terdapat sekurang-kurangnya empat kejadian nombor penerbangan yang sama yang telah mengalami dua kemalangan serius: Penerbangan **253** Linea Aeropostal Venezolana (kedua-duanya pada tahun 1956, yang pertama pada bulan Jun dan yang kedua pada bulan November), Penerbangan **869** United Arab Airlines (yang pertama pada 1962 dan yang kedua pada 1963), Penerbangan **800** TWA (yang pertama pada 1964 dan yang kedua pada 1996), dan Penerbangan **383** American Airlines (yang pertama pada 1965 dan yang kedua pada 2016). Setakat Oktober 2019, pertukaran nombor penerbangan terbaharu akibat kemalangan adalah daripada Penerbangan 1492 Aeroflot kepada Penerbangan **1316** Aeroflot.  Pada 2016 selepas nahas penerbangan **804**, Egyptair menukarnya kepada **802** dari Paris ke Kaherah. Pada tahun 1998, selepas nahas penerbangan **111**, Swissair menukarnya kepada **139** dari New York Ke Geneva. Pada tahun 1997, selepas nahas penerbangan **801** dari Seoul ke Guam, Korean Airlines menukarnya kepada nombor **805**.

## Pemuliharaan nombor penerbangan
Penggabungan mega syarikat penerbangan, di pasaran seperti Amerika Syarikat, telah menjadikannya perlu untuk memecahkan skim penomboran penerbangan konvensional. Organisasi antarabangsa seperti **[[IATA]]**, **[[ICAO]]**, **ARC**, serta sistem CRS dan sistem ATC FAA mengehadkan nombor penerbangan kepada empat digit (dari **0001** hingga **9999**). Kumpulan nombor penerbangan yang tersedia telah diatasi oleh permintaan untuk mereka oleh syarikat penerbangan mega yang muncul. Oleh itu, sesetengah syarikat penerbangan menggunakan nombor penerbangan yang sama untuk penerbangan pergi-balik (cth, DCA - PBI -DCA), atau dalam kes lain, syarikat penerbangan telah menetapkan nombor penerbangan tunggal untuk penerbangan berbilang kaki (cth, ICT - DAL - HOU - MDW - OMA - DEN - ABQ - LAS - BDL ). 

## Penanda penerbangan
Walaupun 'nombor penerbangan' ialah istilah yang digunakan dalam bahasa sehari-hari, istilah rasmi seperti yang ditakrifkan dalam Manual Maklumat Jadual Standard (SSIM) yang diterbitkan setiap tahun oleh Jawatankuasa Piawaian Maklumat Jadual (SISC) Persatuan Pengangkutan Udara Antarabangsa (IATA), ialah penentu **penerbangan**. Secara rasmi, istilah 'nombor penerbangan' merujuk kepada bahagian angka (sehingga empat digit) kod penerbangan. sebagai Contohnya, dalam kod penerbangan **BA2490** dan **BA2491A**, "**2490**" dan "**2491**" ialah nombor penerbangan. Malah dalam industri penerbangan dan lapangan terbang, adalah perkara biasa untuk menggunakan istilah sehari-hari dan bukannya istilah rasmi.

## kapal angkasa
Nombor penerbangan juga kadangkala digunakan untuk kapal angkasa, walaupun nombor penerbangan untuk roket boleh dibelanjakan (katakan, **Ariane 5 Penerbangan 501**) mungkin lebih munasabah dipanggil nombor siri kenderaan yang digunakan, kerana roket boleh dibelanjakan hanya boleh dilancarkan sekali. Misi Space Shuttle menggunakan nombor dengan awalan STS, contohnya, **STS-93** . SpaceX menggunakan nombor berurutan untuk penerbangan penggalak yang digunakan semula. Sebagai contoh, Crew-2 menggunakan penggalak **B1061.2** (penerbangan kedua penggalak **B1061**).

## Lihat juga

* Tanda panggilan syarikat penerbangan
* Perjanjian perkongsian kod
* Tukar tolok (penerbangan)

## Rujukan