Pembunuhan John F. Kennedy

Pada 22 November 1963, Presiden Amerika Syarikat yang ke-35, John F. Kennedy, telah ditembak mati ketika sedang berada dalam konvoi rasmi di Dataran Dealey, Dallas, Texas. Ketika itu, Kennedy berada dalam sebuah kereta bersama isteri beliau, Jacqueline, Gabenor Texas, John Connally dan isteri Connally, Nellie. Tembakan tersebut dilepaskan dari bangunan Gudang Buku Sekolah Texas oleh Lee Harvey Oswald, seorang bekas anggota Marin Amerika Syarikat. Kereta konvoi tersebut segera menuju ke Hospital Memorial Parkland di mana Kennedy telah disahkan meninggal dunia kira-kira 30 minit selepas ditembak. Connally pula telah cedera, namun berjaya pulih. Selepas kejadian itu, Naib Presiden Lyndon B. Johnson telah mengangkat sumpah sebagai presiden dalam tempoh lebih dua jam melalui penerbangan Air Force One di Lapangan Terbang Dallas Love Field.

Setelah kejadian tersebut, Oswald telah pulang ke rumah untuk mengambil pistol dan kemudian telah menembak dan membunuh seorang anggota polis Dallas, J.D. Tippit. Kira-kira 70 minit selepas Kennedy dan Connally ditembak, Oswald akhirnya telah ditangkap oleh Polis Dallas dan didakwa atas pembunuhan Kennedy dan Tippit. Dua hari kemudian, pada 24 November 1963, semasa Oswald dipindahkan dari balai polis Dallas, beliau telah ditembak mati oleh Jack Ruby, seorang pemilik kelab malam di Dallas. Seperti Kennedy, Oswald telah dibawa ke Hospital Memorial Parkland, tetapi telah disahkan meninggal dunia tidak lama selepas itu. Ruby telah dihukum kerana membunuh Oswald, namun keputusan tersebut telah dibatalkan selepas rayuan. Ruby meninggal dunia dalam penjara pada tahun 1967 ketika menunggu perbicaraan semula.

Selepas sepuluh bulan menjalankan siasatan, Suruhanjaya Warren telah membuat kesimpulan bahawa Oswald merupakan individu yang telah membunuh Kennedy dan tiada bukti yang menunjukkan bahawa Oswald atau Ruby terlibat dalam sebarang konspirasi. Walau bagaimanapun, pada tahun 1967, Jim Garrison, Peguam Daerah New Orleans, telah membawa kes perbicaraan mengenai pembunuhan Kennedy. Seorang ahli perniagaan, Clay Shaw, dijadikan tertuduh. Shaw akhirnya telah dibebaskan. Siasatan persekutuan lain seperti  dan Jawatankuasa Church juga telah bersetuju dengan kesimpulan Suruhanjaya Warren. Walau bagaimanapun, dalam laporan pada tahun 1979, Jawatankuasa Pilihan Dewan Perwakilan AS tentang Pembunuhan (HSCA) telah menyatakan bahawa pembunuhan Kennedy mungkin merupakan hasil daripada konspirasi. Walaupun tidak dapat dipastikan siapa yang terlibat dalam konspirasi tersebut, mereka telah membuat kesimpulan bahawa terdapat "kemungkinan besar dua orang penembak" yang telah menembak Presiden. Kesimpulan HSCA ini banyak bergantung kepada rakaman Dictabelt polis yang kemudiannya telah dibuktikan salah oleh Jabatan Keadilan Amerika Syarikat.

Pembunuhan Kennedy masih merupakan topik perdebatan yang luas dan telah melahirkan pelbagai teori konspirasi serta senario alternatif. Kajian mendapati bahawa majoriti besar rakyat Amerika percaya bahawa terdapatnya konspirasi. Pembunuhan Kennedy telah meninggalkan impak yang mendalam dan peristiwa ini menjadi yang pertama daripada empat pembunuhan besar pada tahun 1960-an di Amerika Syarikat, dua tahun sebelum pembunuhan Malcolm X pada tahun 1965 dan lima tahun sebelum pembunuhan Martin Luther King Jr. serta adik Kennedy, Robert F. Kennedy, pada tahun 1968. Kennedy menjadi presiden Amerika Syarikat keempat yang dibunuh dan merupakan yang paling terkini meninggal dunia semasa memegang jawatan.

## Latar belakang
### Kennedy

Pada tahun 1960, John F. Kennedy, yang ketika itu masih merupakan senator dari Massachusetts, telah memenangi pilihan raya dan dilantik sebagai Presiden Amerika Syarikat yang ke-35. Naib presiden ialah Lyndon B. Johnson. Semasa pentadbiran Kennedy, Perang Dingin berada di kemuncaknya yang menyebabkan banyak dasar luar negara beliau tertumpu pada usaha mengekang pengaruh Kesatuan Soviet dan komunisme. Salah satu tindakan yang diambil ialah meluluskan operasi bagi menggulingkan kerajaan komunis Fidel Castro di Cuba, yang akhirnya berakhir dengan kegagalan besar semasa Pendaratan Teluk Babi pada tahun 1961. Namun, pada ketika itu, tentera Amerika Syarikat tidak dibenarkan untuk campur tangan secara langsung. Pada tahun berikutnya, ketegangan berjaya dikendurkan dalam Krisis Peluru Berpandu Cuba, satu insiden yang dianggap sebagai detik paling hampir mencetuskan perang nuklear dunia.

Menjelang tahun 1963, Kennedy telah membuat keputusan untuk melawat Texas bagi meredakan ketegangan dalam Parti Demokrat di negeri tersebut. Dua puak yang wujud ketika itu ialah kumpulan liberal yang diketuai oleh Senator Ralph Yarborough dan kumpulan konservatif yang diketuai oleh Gabenor John Connally. Lawatan ini mula-mula dibincangkan oleh Kennedy, Johnson dan Connally dalam satu mesyuarat di El Paso pada bulan Jun. Laluan konvoi rasmi telah dimuktamadkan pada 18 November dan diumumkan selepas itu. Selain bertujuan menyelesaikan isu politik dalaman, lawatan ini turut dianggap oleh Kennedy sebagai permulaan tidak rasmi bagi kempen pemilihan semula beliau dalam pilihan raya presiden tahun 1964.

### Oswald

Lee Harvey Oswald (lahir pada tahun 1939) merupakan seorang bekas anggota Kor Marin Amerika Syarikat yang pernah berkhidmat di Jepun dan Filipina. Sejak usia 14 tahun, beliau telah menunjukkan minat terhadap idea komunisme setelah membaca buku Karl Marx. Namun, semasa dalam perkhidmatan tentera, beliau menghadapi pelbagai masalah termasuk insiden di mana beliau secara tidak sengaja telah menembak sikunya sendiri dengan pistol haram serta terlibat dalam pergaduhan dengan pegawai atasan. Akibat daripada tindakan tersebut, beliau telah dibicarakan dalam Mahkamah Tentera sebanyak dua kali dan diturunkan pangkat. Pada September 1959, beliau telah diberikan pelepasan daripada perkhidmatan tentera atas alasan bahawa ibunya sedang sakit. Ketika berusia 19 tahun, beliau telah menaiki kapal dari New Orleans ke Perancis, kemudian meneruskan perjalanan ke Finland dan memperoleh visa untuk memasuki Kesatuan Soviet.

Setibanya di Kesatuan Soviet, Oswald telah berpaling tadah dan menetap di Minsk, Belarus. Pada Januari 1960, beliau telah memperoleh pekerjaan di sebuah kilang di bandar tersebut. Pada tahun 1961, beliau bertemu dengan Marina Prusakova, kemudian berkahwin dan dikurniakan seorang anak. Setahun kemudian, beliau telah kembali ke Amerika Syarikat dengan menggunakan pinjaman khas daripada kedutaan. Setelah kembali, beliau menetap di kawasan Dallas/Fort Worth dan mula bergaul dengan komuniti imigran Rusia, termasuk seorang individu bernama George de Mohrenschildt. Pada Mac 1963, satu insiden tembakan hampir mengenai Jeneral Edwin Walker di kediamannya di Dallas. Beberapa saksi telah melihat dua lelaki yang mencurigakan di sekitar kawasan tersebut. Berdasarkan keterangan daripada Marina, nota yang ditinggalkan oleh Oswald serta bukti peluru yang ditemui,  telah menyimpulkan bahawa serangan tersebut dilakukan oleh Oswald.

Pada April 1963, Oswald telah kembali ke tempat kelahirannya, New Orleans, dan menubuhkan cawangan sendiri bagi Fair Play for Cuba Committee, sebuah kumpulan yang menyokong Fidel Castro. Namun, beliau merupakan satu-satunya ahli dalam cawangan tersebut. Beliau pernah ditangkap setelah terlibat dalam pergaduhan dengan kumpulan anti-Castro ketika sedang mengedarkan risalah propaganda. Pada penghujung September, beliau telah pergi ke Mexico City dan dikatakan telah mengunjungi kedutaan Soviet dan Cuba. Pada 3 Oktober, beliau kembali ke Dallas dan mula bekerja di Gudang Buku Sekolah Texas di Dataran Dealey. Semasa hari bekerja, beliau tinggal berasingan daripada Marina dengan menyewa sebuah bilik di sebuah rumah tumpangan. Pada pagi hari ketika Kennedy ditembak, beliau telah membawa satu bungkusan panjang ke tempat kerja. Menurut Oswald, bungkusan itu mengandungi batang langsir, namun Suruhanjaya Warren mempercayai bahawa bungkusan tersebut sebenarnya mengandungi senapang miliknya yang telah dibuka kepada beberapa bahagian.

## 22 November
### Ketibaan Kennedy di Dallas dan laluan menuju ke Dataran Dealey

Pada 22 November, pesawat khas membawa presiden dan rombongannya, iaitu Air Force One, tiba di Lapangan Terbang Dallas Love sekitar jam 11:40 pagi. Kennedy bersama isterinya yang juga Wanita Pertama, Jacqueline, menaiki kereta limosin yang atapnya boleh dibuka, iaitu Lincoln Continental convertible 1961 untuk ke Dallas Trade Mart bagi acara makan tengah hari. Dalam kereta tersebut, turut hadir Bill Greer, Ejen Perkhidmatan Rahsia sebagai pemandu, Roy Kellerman, Ejen Khas di tempat duduk hadapan, serta John Connally bersama isteri beliau, Nellie, yang duduk di hadapan bersama Presiden dan Wanita Pertama. Selain itu, empat anggota polis motosikal Dallas turut mengiringi konvoi tersebut. Lyndon B. Johnson, isteri beliau, Lady Bird Johnson, serta Ralph Yarborough menaiki kereta lain.

Konvoi tersebut melalui laluan sepanjang 16 kilometer di Dallas yang telah diatur untuk membolehkan Kennedy berinteraksi dengan rakyat. Laluan perjalanan melibatkan kawasan pinggir bandar diikuti dengan perjalanan melalui Main Street di pusat bandar sebelum membelok kiri ke Houston Street. Konvoi kemudian akan membelok kiri sekali lagi ke Elm Street melalui kawasan berdekatan Dataran Dealey dan seterusnya mengikuti jalan Singkat Stemmons Freeway ke Dallas Trade Mart. Laluan ini telah diumumkan kepada rakyat melalui akhbar beberapa hari sebelum hari kejadian. Walaupun terdapat kebimbangan tentang kemungkinan ketidakpuasan hati dalam kalangan segelintir pihak, misalnya, Adlai Stevenson, Duta PBB lantikan Kennedy, yang telah diludah di Dallas sebulan sebelumnya, Kennedy tetap disambut dengan mesra dan penuh kegembiraan oleh rakyat yang sangat teruja.

### Tembakan
Kereta limusin Kennedy memasuki Dataran Dealey pada pukul 12:30 tengah hari mengikut waktu CST. Nellie Connally, yang duduk di hadapan Presiden, berpusing dan berkata, "Presiden, di Dallas ini, tak dapat dinafikan lagi ada yang sayang dan menghargai awak, bukan?" Jawapan Kennedy, "Tidak, memang tak boleh," merupakan kata-kata terakhir beliau.

Dari Houston Street, kereta tersebut mengambil selekoh kiri yang telah dirancang menuju Elm Street, lalu melintasi hadapan Gudang Buku Sekolah Texas. Apabila kereta itu terus meluncur di sepanjang Elm Street, tembakan pertama kedengaran. Kira-kira 80% saksi mengingati bahawa mereka mendengar tiga tembakan. Suruhanjaya Warren membuat kesimpulan bahawa tiga tembakan telah dilepaskan dan mereka mendapati bahawa kebanyakan saksi mengingati tembakan kedua dan ketiga itu berlaku hampir serentak. Beberapa detik selepas Kennedy mula melambai, ada saksi yang mendengar tembakan pertama, namun ramai dalam kalangan orang ramai atau konvoi tidak memberi reaksi kerana mereka menyangka bahawa itu adalah bunyi mercun atau kerosakan pada enjin kereta.

Dalam tempoh kurang daripada satu saat, Gabenor Connally dan Jacqueline Kennedy berpusing secara tiba-tiba dari kiri ke kanan. Connally, seorang pemburu yang berpengalaman, segera mengenali bunyi itu sebagai bunyi tembakan senapang dan pantas memalingkan kepala serta tubuhnya ke kanan. Namun, beliau tidak melihat apa-apa yang ganjil di belakangnya. Beliau memberi keterangan bahawa beliau tidak dapat melihat Presiden Kennedy, lalu beliau cuba untuk berpusing kembali ke hadapan (dari kanan ke kiri). Apabila kepala beliau menghadap kira-kira 20 darjah ke kiri daripada kedudukan tengah, tembakan kedua telah mengenai bahagian belakang kanan atas tubuhnya, satu tembakan yang tidak dapat didengarnya. Pada saat itu, beliau menjerit, "Ya Tuhan. Mereka mahu membunuh kita semua!"

Menurut Suruhanjaya Warren dan HSCA, ketika Kennedy sedang melambai kepada orang ramai di sebelah kanan beliau, satu tembakan telah memasuki bahagian belakang atas tubuhnya dan keluar dari tekaknya di bawah laring. Kennedy segera mengangkat siku dan menggenggam tangan di hadapan muka serta lehernya sebelum tunduk ke depan dan ke kiri. Jacqueline, yang berada di sebelahnya, memeluknya. Walaupun luka tersebut sangat serius, terdapat kemungkinan bahawa nyawa beliau masih boleh diselamatkan pada saat itu.

Menurut teori peluru tunggal yang dikemukakan oleh Suruhanjaya Warren, peluru yang sama yang menembusi leher Presiden Kennedy telah mengenai Gabenor Connally. Teori ini sering disebut sebagai "teori peluru ajaib" oleh mereka yang meragui kebenaran teori rasmi. Peluru tersebut meninggalkan luka masuk berbentuk bujur di bahu kanan Connally yang mematahkan beberapa inci tulang rusuk kelima beliau dan keluar dari dada bawah puting kanan, menembusi serta merosakkan paru-paru kanan. Peluru yang sama kemudian menerobos lengan beliau, tepat di atas pergelangan tangan kanan, lalu mematahkan tulang radius kanan. Akhirnya, peluru tersebut keluar melalui bawah pergelangan tangan, menembusi tapak tangan kanan dan akhirnya tersekat pada paha kiri Connally.

Ketika kereta tersebut melintasi Grassy Knoll, Kennedy telah ditembak sekali lagi, kali ini dengan tembakan maut ke kepala. Suruhanjaya Warren tidak membuat kesimpulan pasti sama ada ini adalah tembakan kedua atau ketiga, namun mereka, bersama dengan HSCA, bersetuju bahawa tembakan kedua yang mengenai Kennedy berasal dari belakang kepalanya. Tembakan tersebut merobek tengkoraknya dan menyebabkan lubang besar yang "lebih kurang berbentuk bujur" di bahagian belakang kepala sebelah kanan sambil memercikkan darah dan serpihan. Otak serta percikan darahnya terpelanting sejauh kereta Perkhidmatan Rahsia yang berada di belakang serta pegawai motosikal yang mengiringi.

Ejen Perkhidmatan Rahsia, Clint Hill, pada ketika itu sedang berdiri di atas papan pemijak kereta yang terletak betul-betul di belakang kereta Kennedy. Hill memberitahu Suruhanjaya Warren bahawa setelah mendengar satu tembakan, beliau segera melompat keluar ke jalan, berlari ke hadapan dan cuba menaiki kereta untuk melindungi Kennedy. Hill mengatakan bahawa beliau mendengar tembakan maut yang mengenai kepala Kennedy ketika beliau hampir sampai di sisi kereta, "lebih kurang lima saat" selepas tembakan pertama yang beliau dengar. Setelah tembakan ke kepala itu, Jacqueline cuba memanjat bonet kereta, tetapi beliau tidak ingat perbuatannya itu. Hill berpendapat mungkin isteri Kennedy berusaha untuk mencapai cebisan tengkorak suaminya. Beliau kemudian melompat ke bamper kereta dan memegang kereta tersebut ketika ia meninggalkan Dataran Dealey dan memecut ke Hospital Memorial Parkland. Setelah isteri Kennedy merangkak kembali ke tempat duduk, kedua-dua Gabenor dan Puan Connally mendengar beliau mengulang kata-kata, "Mereka dah bunuh suami saya. Saya ada otaknya dalam tangan saya."

Seorang orang awam, James Tague, telah mengalami luka kecil di pipi, sama ada disebabkan oleh serpihan peluru atau serpihan konkrit dari tepi jalan, ketika beliau berdiri di bawah jejambat triple. Sembilan bulan selepas kejadian tersebut, FBI melakukan pemeriksaan di kawasan tepi jalan itu dan hasil analisis spekrografik menunjukkan sisa logam yang sepadan dengan teras plumbum dalam peluru yang digunakan oleh Oswald. Tague memberi keterangan di hadapan Suruhanjaya Warren dan pada awalnya menyatakan bahawa beliau cedera akibat tembakan kedua atau ketiga dari tiga tembakan yang beliau ingat. Namun, apabila peguam suruhanjaya menekannya untuk memberikan keterangan yang lebih spesifik, Tague akhirnya menyatakan bahawa beliau terluka akibat tembakan kedua.

### Selepas kejadian di Dataran Dealey
Ketika konvoi itu keluar dari Dataran Dealey, beberapa saksi segera mencari tempat perlindungan, sementara yang lain mengikuti polis berlari untuk mencari penembak. Namun, tiada penembak yang ditemui di belakang pagar kayu bukit tersebut. Di antara 178 saksi yang memberikan keterangan kepada Suruhanjaya Warren, 78 orang tidak pasti dari mana asalnya tembakan itu, 49 orang berpendapat tembakan tersebut datang dari Gudang Buku dan 21 orang merasakan tembakan itu datang dari Grassy Knoll. Namun, tiada seorang saksi pun yang pernah melihat sesiapa, baik dengan senapang atau tanpa senapang, di belakang pagar kayu bukit itu pada masa tembakan berlaku.

Pada waktu itu, Lee Bowers berada di dalam menara suis kereta api dua tingkat yang terletak sejauh 120 meter (110 meter) dari pagar kayu yang mengelilingi Grassy Knoll. Di sana, beliau menatap konvoi dengan pandangan yang jelas akan jalan satu-satunya yang menjadi laluan bagi penembak untuk melarikan diri dari kawasan tersebut. Namun, tidak terlihat sesiapa pun yang keluar dari tempat kejadian. Bowers memberi keterangan di Suruhanjaya Warren bahawa beliau melihat "satu atau dua" lelaki berada di antara dirinya dan pagar kayu itu ketika kejadian itu berlaku. Salah seorang daripada mereka ialah penjaga tempat letak kereta yang dikenalinya, sementara seorang lagi mengenakan uniform yang mirip dengan penjaga pejabat daerah. Beliau juga mengungkapkan bahawa ada sesuatu yang "luar biasa" yang dilihatnya di Grassy Knoll pada saat pembunuhan itu berlaku: "Terdapat sesuatu yang ganjil, seakan-akan orang ramai bergerak, tetapi ada sesuatu yang tak biasa berlaku di tempat itu yang menarik perhatian saya, namun saya tidak mampu untuk mengenal pasti dengan jelas apa yang sedang terjadi."

Pada jam 12:36 tengah hari, seorang remaja, Amos Euins, mendekati Sarjan Polis Dallas, D.V. Harkness, untuk melaporkan bahawa beliau telah melihat seorang "lelaki berkulit hitam... menjenguk dari tingkap [dengan] sebuah senapang" di tingkat enam gudang buku semasa pembunuhan itu. Mendengar laporan itu, Harkness dengan segera menggunakan radio untuk mengarahkan agar gudang buku itu ditutup. Tidak lama selepas itu, seorang lagi saksi, Howard Brennan, mendekati seorang pemeriksa polis untuk memberitahu bahawa beliau juga telah melihat seorang penembak, iaitu seorang lelaki kulit putih berpakaian khaki, di tingkap yang sama. Deskripsi lelaki itu disiarkan oleh polis pada pukul 12:45 tengah hari. Brennan memberikan keterangannya bahawa, selepas tembakan kedua, "Lelaki ini... sedang menghala tembakan terakhirnya... dan mungkin berhenti seketika untuk memastikan bahawa beliau telah mengenai sasaran." Saksi lain, James R. Worrell Jr., turut melaporkan bahawa beliau terlihat muncung senapang yang keluar dari tingkap tingkat enam gudang buku itu. Bonnie Ray Williams, yang berada di tingkat lima, menyatakan bahawa bunyi tembakan itu begitu kuat dan dekat sehingga plaster siling jatuh menimpa kepalanya.

Ketika pencarian dijalankan di tingkat enam, dua orang deputi menemui sebuah senapang Itali Carcano M91/38 beraksi bolt. Senjata itu, yang pernah berada dalam genggaman Lee Harvey Oswald, dibelinya sebagai barang terpakai pada bulan Mac tahun sebelumnya dengan menggunakan nama samaran "A. Hidell" dan dihantar ke peti surat P.O. miliknya di Dallas. Penemuan FBI mengesahkan cap tapak tangan separuh milik Oswald pada laras senapang itu, sementara serat-serat yang melekat padanya sepadan dengan pakaian yang dipakai Oswald. Peluru yang ditemui di katil hospital Gabenor Connally, serta dua serpihan yang dijumpai di dalam limosin, disahkan secara ballistik berasal daripada senjata itu.

Sejurus selepas kejadian, Oswald meninggalkan gudang buku itu dan menaiki bas menuju ke rumah penginapannya. Di sana, beliau mengambil sehelai jaket dan sebuah revolver sebelum kembali ke jalanan. Pada jam 1:12 petang, anggota polis J. D. Tippit terlihat Oswald berjalan di kawasan perumahan Oak Cliff dan segera memanggilnya ke arah kereta peronda. Perbualan singkat terjadi antara mereka sebelum Tippit keluar dari kenderaannya. Tanpa sebarang amaran, Oswald melepaskan tiga das tembakan tepat ke dada Tippit. Ketika tubuh polis itu terbaring kaku di tanah, Oswald menghampiri dan menembak satu lagi peluru ke pelipis kanannya. Dengan langkah tenang, Oswald meninggalkan lokasi kejadian seakan tiada apa yang berlaku. Namun, ketika saksi-saksi mula berkumpul, beliau melajukan langkahnya, sebelum akhirnya berlari, hilang dalam kekacauan yang menyelimuti bandar Dallas petang itu.

Ketika hari menjelang petang di kota Dallas, di bangunan gudang buku, seorang lelaki bernama Roy Truly meneliti para pekerjanya. Di tengah-tengah kekecohan para polis yang sibuk menyusun nama, beliau menyedari satu kehilangan pekerja, iaitu Lee Harvey Oswald, yang tiada di tempatnya. Kekosongan itu menyebabkan kecurigaan, lalu berita disampaikan kepada pihak berkuasa. Namun, pihak polis dihanyutkan oleh petunjuk yang silap yang ketika itu sedang menghala ke sebuah perpustakaan di Oak Cliff sehingga menggemparkan pengunjung yang tidak bersalah. Kesalahan itu segera disedari, tetapi jejak Oswald masih berkabut. Hanya pada jam 1:36 petang, satu panggilan telefon memberitahu bahawa seorang lelaki dalam keadaan letih dan bernafas kuat melangkah ke dalam panggung Texas Theatre tanpa membeli tiket. Di layar kelam, filem *War Is Hell* masih berputar, tetapi di luar layar, polis tiba. Dalam kegelapan panggung, Oswald bersembunyi, namun tangannya erat menggenggam besi. Sewaktu mereka menghampiri, pergelutan pun tercetus. Oswald menghunus pistol dan bersiap siaga untuk melepaskan tembakan. Namun, polis berjaya menundukkannya dan merentap senjatanya. Dibawa keluar dari panggung yang gelap, Oswald tidak menundukkan kepalanya. Dengan suara lantang, beliau menafikan segala tuduhan. "Saya tidak membunuh sesiapa," katanya, suaranya bergetar antara marah dan putus asa. "Saya telah diperangkap."

## Pembunuhan Lee Harvey Oswald oleh Jack Ruby

Kes Oswald tidak sempat dibicarakan apabila Oswald ditembak mati oleh Jack Ruby, seorang pemilik kelab malam Dallas dua hari setelah pembunuhan itu berlaku - Oswald pada ketika itu sedang diiiring ke sebuah kereta di tempat parkir bawah tanah Markas Besar Kepolisan Dallas untuk dipindahkan dari penjara kota ke penjara daerah. Insiden ini disiarkan langsung di televisi Amerika pada pukul 11:21 pagiwaktu setempat pada hari Minggu, 24 November. Oswald yang tersungkur dibawa dengan ambulans ke Parkland Memorial Hospital, bangunan yang sama menempatkan Presiden Kennedy dua hari sebelumnya, namun dia meninggal dunia pada pukul 1:07 petang. Kematian Oswald diumumkan pada berita TV yang disiarkan oleh kepala polisi Dallas Jesse Curry. Autopsi dilakukan oleh Dallas County Medical Examiner Dr. Earl Rose pada pukul 2:45 siang pada hari yang sama. Penyebab kematian yang disebutkan dalam laporan otopsi adalah "perdarahan sekunder akibat luka tembak pada dada". Ditangkap segera setelah penembakan itu, Ruby kemudian mengatakan bahawa dia merasa bingung atas pembunuhan Kennedy dan bahawa membunuh Oswald akan mengampuni "... Ny. Kennedy ketidakmampuan untuk kembali ke pengadilan".

## Penyiasatan rasmi
### Dewan Peninjau Catatan Tindakan dan Pembunuhan JFK

Semua catatan terkait pembunuhan yang tersisa (sekitar 5,000 halaman) dijadwalkan akan terbut pada tanggal 26 Oktober 2017, dengan pengecualian dokumen yang ditanda untuk penundaan lanjutan oleh Presiden dengan ketentuan sebagai berikut: (1) "penundaan yang berkelanjutan diperlukan oleh suatu kerugian yang dapat diidentifikasi terhadap militer, pertahanan, operasi intelijen, penegakan hukum, atau perilaku hubungan luar negeri "dan (2)" bahaya yang dapat diidentifikasi adalah gravitasi yang sedemikian besar sehingga melebihi kepentingan publik dalam pengungkapan. " Ada beberapa kekhawatiran di antara para peneliti bahawa catatan signifikan, terutama catatan CIA, mungkin masih tetap diklasifikasikan setelah 2017. Meskipun dokumen-dokumen ini dapat mencakup informasi sejarah yang menarik, semua catatan diperiksa oleh Dewan Peninjau dan tidak ditentukan untuk memengaruhi fakta pembunuhan Kennedy. Presiden Donald Trump pada asalnya mengatakan pada Oktober 2017 bahawa beliau tidak akan menyekat penerbitan dokumen, namun ada tanggal 26 April 2018, batas waktu yang ditetapkan oleh Presiden Trump untuk merilis semua catatan JFK, beliau menunda seberapa catatan ini hingga 26 Oktober 2021.

## Teori konspirasi

Banyak teori konspirasi menyatakan bahawa pembunuhan tersebut melibatkan orang atau organisasi selain Lee Harvey Oswald. Kebanyakan teori saat ini mengemukakan konspirasi jenayah yang melibatkan pihak-pihak yang beragam seperti FBI, CIA, Tentera AS, Mafia, Wakil Presiden Johnson, Presiden Kuba Fidel Castro, KGB, atau kombinasi dari entitas-entitas itu.

Jajak pendapat publik secara konsisten menunjukkan bahawa majorit orang se-Amerika Syarikat percaya ada konspirasi untuk membunuh Kennedy. Jajak pendapat Gallup juga menemukan bahawa hanya 20-30% dari populasi percaya bahawa Oswald telah bertindak sendiri. Jajak pendapat ini juga menunjukkan bahawa tidak ada kesepakatan tentang siapa lagi yang terlibat. Mantan Hakim Wilayah Los Angeles Vincent Bugliosi memperkirakan bahawa total 42 kelompok, 82 pembunuh, dan 214 orang telah dituduh dalam berbagai teori konspirasi pembunuhan Presiden Kennedy.

## Rujukan

## Pautan luar
* Rekod Pembunuhan JFK di Arkib Nasional AS
* Assassination of John F Kennedy Laporan dan gambar asal dari The Times
* Peta laluan perarakan kereta 
* Arkib gambar dan filem Pembunuhan JFK  
* Adakah Lee Harvey Oswald benar-benar bersalah?oleh Gil Isa:http://giljesus.com/
* Memaksa bukti: Satu wajah baru pada pembunuhan Presiden Kennedy oleh Michael T. Griffith:http://www.kenrahn.com/jfk/the_critics/griffith/Griffithbio.html
* JFKHistory oleh Bob Harris: fakta-fakta yang sah berkaitan dengan jenayah, menyokong kes konspirasi.http://www.jfkhistory.com/
* Arkib artikel akhbar tentang pembunuhan Kennedy