Penyakit lembu gila

**Penyakit lembu gila (BSE)** (bahasa Inggeris: *mad cow disease*) ialah sejenis penyakit neurodegeneratif lembu yang boleh membawa maut. Penyakit ini menjangkit melalui satu mekanisme yang telah mengejutkan ahli-ahli biologi ketika penemuannya pada akhir abad ke-20. Sedangkan penyakit ini tidak pernah membunuh lembu-lembu pada skala yang sama dengan penyakit-penyakit ternakan yang lain, umpamanya penyakit kuku dan mulut atau  rinderpes, penyakit lembu gila telah menyebabkan perhatian yang meluas kerana penyakit ini kelihatan mungkin boleh menjangkiti manusia; penyakit ini dipercayai mengakibatkan kelainan penyakit Creutzfeldt-Jakob (vCJD) (kekadang digelarkan kelainan penyakit Creutzfeldt-Jakob baru (nvCJD)), satu penyakit yang menyebabkan otak manusia semakin susut, walaupun perkaitan ini tidak pernah dibuktikan. Nama saintifik untuk penyakit lembu gila ialah **ensefalopati spongiforma lembu** atau BSE (bahasa Inggeris: *bovine spongiform encephalopathy *).

## Agen jangkitan
Berbeza dengan penyakit-penyakit berjangkit yang lain yang diakibatkan oleh mikrob, agen jangkitan BSE ialah sejenis protein yang khusus. Protein-protein prion yang salah lipat merebak penyakit ini antara individu dan mengakibatkan otak semakin susut. BSE ialah sejenis ensefalopati spongiform berjangkit (TSE: * transmissible spongiform encephalopathy*) yang boleh muncul dalam haiwan-haiwan yang mempunyai sejenis alel prion mutan yang jarang didapati. Alel ini menyebabkan prion meliukkan diri dalam bentuk yang mengakibatkan penyakit. Bagaimanapun, kebanyakan TSE terjadi sekali-sekala dalam haiwan-haiwan yang tidak mempunyai mutasi protein prion. 

Jangkitan boleh terjadi ketika haiwan-haiwan yang sihat makan tisu-tisu haiwan yang mempunyai penyakit BSE. Protein-protein mutasi dalam tisu haiwan kemudian mencacati protein prion sel otak yang asli dan ini pula mengakibatkannya mencacati protein yang lain dalam satu siri pertumbuhan eksponen. Protein-protein yang dicacati ini berkumpul untuk membentuk gentian-gentian plak padat yang kelihatan seolah-olah "lubang-lubang" pada otak di bawah mikroskop. Kejadian ini mengakibatkan kemerosotan keupayaan fizikal dan mental, dan akhirnya kematian. Sebilangan TSE dapat bertahan suhu-suhu keterlaluan dan tidak terjejas oleh disinfektan rumah tangga.

## Pautan luar

**Perkara am/Berita**
* HowStuffWorks – Craig C. Freudenrich, Ph.D.

**Halaman-halaman kerajaan**
* Jabatan Pertanian Amerika Syarikat (APHIS): Maklumat BSE  
* Perkhidmatan Penyelidikan Kongres (CRS): Laporan mengenai Penyakit Lembu Gila
* Agensi Pemeriksaan Makanan Kanada: Soalan lazim mengenai BSE Kanada
* Jabatan Alam Sekitar, Makanan dan Hal Ehwal Luar Bandar (U.K.): Laman web BSE  
* Penyiasatan Kerajaan UK terhadap BSE sejak penemuan hingga 1996 
* Unit Pengawasan Penyakit Creutzfeldt-Jakob UK
* Kenyataan Agensi Kawalan Ubat-ubat British (PDF)  – petikan-petikan disebut di atas
* Foodsafety.gov: Sumber BSE  
* Perkhidmatan Penyelidikan Ekonomi: Kesan BSE terhadap ekonomi Amerika Syarikat 

**Kumpulan Pengguna/Kesihatan**
* Laman web rasmi Penyakit Lembu Gila – dialihkan ke laman web PETA yang berkait
* About.com: Penilaian pakar pediatrik mengenai risiko BSE
* Biro Hal Ehwal Negara: Maklumat Lembu Gila 
* Rangkaian Keselamatan Makanan: Soalan Lazim mengenai Lembu Gila
* Yayasan BSE Manusia: Pertubuhan Amal yang memberikan sokongan kepada keluarga-keluarga mangsa CJD 
* Majlis Maklumat Makanan Antarabangsa: Soalan lazim mengenai BSE  
* Kesihatan Awam Massachusetts: Soalan lazim mengenai Lembu Gila  
* Binatang Kesayangan dan Penyakit Lembu Gila  – maklumat BSE untuk pemilik-pemilik binatang kesayangan
* Lembu Gila Amerika Syarikat: Pusat untuk Media dan Demokrasi
* Pusat Sains untuk Kepentingan Orang Awam: Memilih daging yang lebih selamat untuk dimakan
* Kesatuan Pengguna berkata bahawa USDA telah mengurangkan ujian Lembu Gila – dicapai pada Julai 2006

**Halaman Sains/Penyelidik**
* Berita Data Prion: Laporan kemas kini BSE 
* Universiti Dakota Utara: Maklumat Lembu Gila 
* Universiti Negeri Iowa: Pusat Maklumat BSE  

**Halaman Industri Daging Lembu/Lembu**
* Persatuan Pemproses Daging Amerika Syarikat: Berita & Maklumat BSE 
* Berita daripada Persatuan Industri Makanan Ternakan Amerika Syarikat
* Persatuan Penternak Lembu Kanada: Laporan harian kemas kini BSE 
* BSE: Penyebaban Persekitaran