Yi Geon

Kolonel Putera **Yi Geon** (28 Oktober 1909 – 21 Disember 1990), dikenali sebagai **Ri Ken** dan , merupakan seorang putera Korea dan pegawai kavalri dalam Tentera Darat Imperial Jepun semasa Perang Dunia Kedua. Anak sulung kepada Putera Yi Kang dari Korea hasil perkahwinan dengan Puan Jeong, beliau merupakan cucu kepada Maharaja Gwangmu. Nama Korea beliau ialah **Yi Geon** (이건, 李鍵), manakala nama kelahirannya ialah **Yong-gil** (용길).

## Kehidupan awal
Yi Geon dilahirkan pada 28 Oktober 1909 di Istana Sadong, Gwaninbang, Hanseong. Beliau merupakan anak sulung tidak sah taraf kepada Yi Kang, Putera Uihwa, hasil hubungannya dengan Puan Jeong dari Sugwandang. Ibunya merupakan salah seorang daripada sekian banyak gundik yang mempunyai hubungan dengan bapanya.

Nama kelahirannya ialah Yong-gil (용길; 勇吉), namun beliau menukar namanya kepada Geon (건; 鍵) pada 17 Mac 1924.

Menurut titah Maharaja Meiji yang diisytiharkan semasa pengilhakan Korea pada tahun 1910, hanya beberapa individu diberikan status baharu sebagai ahli keluarga diraja. Mereka ialah Yi Hui (Raja Gojong Korea), Yi Cheok (Raja Sunjong Korea), Yun Jeung-sun (Permaisuri Sunjeong), Yi Eun (Raja Yeongchin), Yi Kang (Raja Uichin), Kim Suk (Permaisuri Uichin), Yi Jae-myeon (Raja Heungchin) serta Permaisuri Heungchin. Ahli-ahli keluarga diraja yang lain turut diberikan status baharu, namun kedudukannya tidak setaraf dengan saudara-mara terdekat mereka dan tidak dinyatakan secara rasmi dalam titah tersebut.

Beliau menamatkan pendidikan di Tadika Gyeongseong pada Jun 1916 dan memasuki Sekolah Rendah Ilchul pada 6 April 1917. Pada tahun yang sama, adik tiri beliau yang lebih muda, Yi Woo telah diangkat sebagai anak angkat oleh Yi Jun-yong pada tahun 1917, diikuti oleh beberapa pengangkatan adik-beradik tirinya yang lain, dan kemudiannya mewarisi takhta. Keadaan ini mewujudkan situasi di mana adik yang lebih muda menjadi sebahagian daripada keluarga diraja, sedangkan abang yang lebih tua tidak.

## Kehidupan di Jepun
Beliau dibawa ke Jepun pada tahun 1918 dan memasuki Sekolah Rendah Gakushūin. Sumber lain menyatakan bahawa pada tahun 1921, Yi Geon telah dihantar ke Jepun atas alasan melanjutkan pelajaran ke luar negara dan memasuki sebuah sekolah rendah, sebelum menamatkan pengajiannya pada Mac 1923.

Selepas menuntut di Jepun, Yi Geon dikurniakan gelaran "Putera Diraja" (공자; 公子). Namun begitu, beliau hanya diiktiraf secara rasmi sebagai anggota keluarga diraja selepas pengisytiharan "Wang Gongga Gwebeom" (왕공가궤범; 王公家軌範) pada tahun 1926. Beliau turut dikurniakan gelaran kehormatan "Tuanku" (전하; 殿下), suatu gelaran yang digunakan khusus untuk dirinya.

Pada April tahun yang sama, beliau memasuki Sekolah Belia Tentera Darat. Menurut Perkara 59 dalam "Wang Gongga Gwebeom" (王公家軌範), yang digubal dan diisytiharkan sebagai Ordinan Imperial Jepun No. 17 pada 1 Disember 1926 bagi mengawal selia keluarga diraja Empayar Korea selepas pengilhakan, adalah diwajibkan bahawa raja, putera mahkota, putera diraja dan duke dilantik sebagai pegawai tentera darat atau tentera laut selepas mencapai usia 18 tahun.

Yi Geon kemudiannya memasuki Jabatan Seni sebagai pelajar kohort ke-42 di Akademi Tentera Jepun.

Bapa saudaranya sebelah tiri, Yunghui dari Korea turut mangkat pada 25 April 1926 sebagai "maharaja" terakhir Korea. Selepas itu, Yi Geon dilantik sebagai "Jongcheok jibsa" (종척집사; 宗戚執事) dan mengetuai upacara pengebumian. Pada 5 Mei, beliau dilantik secara tetap ke jawatan tersebut.

## Perang Dunia Kedua

Pada 12 Jun 1930, bapanya, Yi Kang, berundur daripada urusan rasmi dan mewarisi kedudukan tersebut, sekali gus menjadi pemilik baharu Istana Sadong serta dikenali dengan gelaran "Duli Yang Teramat Mulia, Duke" (공 전하). Yi Geon kemudian menamatkan pengajiannya di akademi tersebut pada Julai 1930.

Pada 5 Oktober 1931, beliau berkahwin dengan Yoshiko Matsudaira di Tokyo. Yoshiko merupakan sepupu sebelah ibu kepada Puteri Masako Nashimoto dan ahli puak Matsudaira. Beliau juga merupakan adik tiri kepada Count Tadamitsu Hirohashi, seorang kerabat di sebelah ibunya, dan kemudiannya menukar namanya kepada Seiko Hirohashi. Selepas perkahwinannya dengan Yi Geon, beliau dikenali sebagai Permaisuri Duke Yi Geon, Yi Seiko (이건공비 이세이코; 李誠子).

Perkahwinan mereka menimbulkan beberapa persoalan dan keunikan, khususnya dari segi perbezaan keperibadian; Seiko bersifat peramah dan mudah bergaul, manakala Yi Geon dikenali sebagai seorang yang pendiam. Walau bagaimanapun, mereka akhirnya dikurniakan dua orang putera dan seorang puteri.

Pada 25 Oktober 1931, Yi Geon ditauliahkan ke dalam Tentera Darat Imperial Jepun sebagai Leftenan Muda Kavalri dan ditempatkan dalam Rejimen Kavalri Pengawal Diraja.

Beliau dinaikkan pangkat ke Leftenan pada tahun 1932 dan menamatkan pengajian di Sekolah Kavalri Tentera Darat pada Julai 1933, sebelum dinaikkan pangkat sekali lagi sebagai Leftenan Kavalri pada Ogos tahun yang sama.

Pada 15 Mac 1935, Yi Geon dilantik sebagai tenaga pengajar di Akademi Tentera, dan pada 1 Ogos 1936 beliau dinaikkan pangkat ke Kapten. Pada tahun yang sama, pada 17 Disember, beliau memasuki Universiti Tentera Darat Jepun sebagai pelajar kohort ke-51. Pada 28 Disember, berikutan kemasukannya ke universiti tersebut, beliau dipindahkan daripada jawatannya sebagai jurulatih menunggang kuda di Akademi Tentera kepada anggota Rejimen Kavalri Pengawal Diraja sekali lagi.

Yi Geon menamatkan pengajiannya di universiti tersebut pada 8 Disember 1938. Sepanjang zaman penjajahan Jepun, selain Yi Geon, hanya beberapa orang Korea sahaja yang berjaya menamatkan pengajian di universiti ini, iaitu Yi Eun, Yi Woo dan Hong Sa-ik. Pada dua hari kemudian, beliau dilantik sebagai komander kompeni Rejimen Kavalri Pengawal Diraja.

Mejelang setahun kemudian, pada 13 September 1939, beliau dipindahkan ke Jabatan Penyelidikan Universiti Tentera Darat sebagai tenaga pengajar ilmu berkuda dan pengajar ketenteraan di Akademi Tentera Imperial. Beliau kemudiannya dinaikkan pangkat ke Mejar pada 1 Ogos 1940, dan seterusnya ke Leftenan Kolonel pada 1 Mac 1943.

Tanpa disedari bahawa ia merupakan tugasan terakhirnya, Yi Geon sekali lagi dipindahkan ke Jabatan Penyelidikan Universiti Tentera Darat pada 15 Mei 1944.

Dengan berakhirnya Perang Dunia Kedua pada tahun 1945, beliau menamatkan kerjaya ketenteraannya dengan pangkat Kolonel.

## Kehidupan selepas perang dan penghujung usia
Selepas tamat Perang Dunia Kedua, beliau tidak dibenarkan pulang ke Korea. Setelah kehilangan status diraja melalui perintah Pemerintah Tertinggi Kuasa Bersekutu (SCAP) pada Oktober 1947, beliau menjadi rakyat biasa dan dinaturalisasikan sebagai warganegara Jepun pada tahun 1950. Selepas itu, beliau menukar namanya kepada Kenichi Momoyama. Perubahan ini turut menyebabkan isterinya dan anak-anak mereka menukar nama masing-masing. Isterinya, Seiko, menukar namanya kepada Yoshiko, manakala anak-anak mereka menukar nama kepada Tadahisa, Kinya dan Akiko.

Melalui satu ujian darah, Momoyama mendapati bahawa beliau bukan bapa kandung kepada anak sulungnya, Yi Chung. Beliau mempercayai bahawa Yoshiko telah berlaku curang pada tahun 1932 ketika beliau bertugas di bawah Tentera Darat Jepun. Semasa perang, pasangan ini juga pernah berselisih faham berhubung pekerjaan Seiko di sebuah kelab di Ginza.

Yi Geon mengesyaki bahawa pilihan pekerjaan isterinya itu boleh menimbulkan masalah, memandangkan Matsudaira bekerja di sebuah kelab di Ginza dan cenderung untuk terlalu bersosial dengan para pelanggan. Akhirnya, beliau menceraikan Yoshiko pada Mei 1951 dan hanya menuntut hak penjagaan terhadap anak lelaki keduanya, Yi Gi, serta anak perempuannya, Yi Ok-ja.

Dalam tempoh proses perceraian tersebut, Momoyama berkenalan dengan Yoshiko Maeda (前田美子, Maeda Yoshiko) dan berkahwin dengannya pada tahun 1952. Pada tahun yang sama, mereka dikurniakan seorang anak lelaki bernama Momoyama Koya. Isteri keduanya kemudian mengambil anak-anak beliau sebagai anak angkat, namun anak lelakinya kemudiannya diambil semula sebagai anak angkat oleh bapa Maeda, iaitu Maeda Fujiyoshi (前田藤吉), bagi meneruskan kelangsungan keturunan puak Maeda.

Yi Geon dan keluarganya menetap di sebuah rumah sewa milik pihak perbandaran di Bandar Yono, Wilayah Saitama. Sebelum perang, beliau terkenal sebagai peminat kereta sukan dan memiliki beberapa buah kenderaan mewah, termasuk kereta sukan British Alvis Speed 20 serta limosin besar buatan Amerika, Pierce-Arrow. Minat ini membawa kepada pelantikannya sebagai presiden Classic Car Club of Japan (CCJC) dari dekad 1970-an sehingga kematiannya.

Beberapa tahun kemudian, anak lelaki keduanya, Momoyama Koya (桃山孝哉), berkhidmat sebagai penolong pengetua Sekolah Kaisei Gakuin.

## Kematian
Pada 21 Disember 1990, beliau meninggal dunia di Jepun. Upacara pengebumian telah diadakan di bawah penyeliaan keluarga diraja Jepun serta kenalan terdekat. Seorang rakan sekelas lama dari akademi ketenteraan dan juga ahli keluarga diraja Jepun, Putera Mikasa telah hadir ke Urawa untuk menghadiri upacara tersebut.

Selepas kematian Yi Gu pada tahun 2005, yang merupakan anak saudara sebelah tiri Yi Geon dan Putera Mahkota Istana Changdeok, salasilah diraja Raja Yeongchin terputus, sekali gus menimbulkan persoalan mengenai pewarisan seterusnya. Menurut undang-undang pewarisan primogeni, waris Yi Geon, iaitu anak sulung kepada Raja Uichin, abang kepada Raja Yeongchin, merupakan pewaris melalui susur galur semula jadi. Namun demikian, dalam kes Yi Geon, beliau telah dinaturalisasikan sebagai warganegara Jepun dan berketurunan campuran Jepun, sekali gus menimbulkan isu berkaitan kesahihan dan keabsahan pewarisan tersebut.

## Keluarga
;Datuk
* Yi Hui, Raja Gojong Korea (고종 대한제국; 9 September 1852 – 21 Januari 1919)

;Nenek 
* Gundik Diraja Gwi-in daripada klan Jang Deoksu (귀인 장씨; 10 Oktober 1838 – 14 Oktober 1887)

;Bapa 
* Putera Yi Kang (이강; 義親王 李堈; 30 Mac 1877 – 16 Ogos 1955)

;Ibu kandung  
* Puan Jeong dari Sugwandang (수관당 정씨)

;Ibu tiri  
* Kim Suk, Permaisuri Putera Yeonwon dari Deokindang (연원군부인 덕인당 김씨; 22 Disember 1880 – 14 Januari 1964)

;Isteri dan anak-anak
* Matsudaira Yoshiko (마쓰다이라 요시코; 松平佳子), kemudian Momoyama Yoshiko (모모야마 요시코; 桃山佳子; 6 Oktober 1911 – 28 Jun 2006)
** Anak luar nikah – Yi Chung (이충; 李沖), kemudian Momoyama Tadahisa (모모야마 다다히사; 桃山忠久; lahir 14 Ogos 1932) 
** Anak lelaki – Yi Gi (이기; 李沂), kemudian Momoyama Kinya (모모야마 긴야; 桃山欣也; lahir 4 Mac 1935)
** Anak perempuan – Yi Ok-ja (이옥자; 李沃子), kemudian Momoyama Akiko (모모야마 아키코; 桃山明子; lahir 19 Disember 1938)
** Maeda Yoshiko (마에다 요시코; 前田美子), kemudian Momoyama Yoshiko (모모야마 요시코; 桃山美子)
** Anak lelaki – Momoyama Koya (모모야마 고야; 桃山孝哉; lahir 1952)

## Catatan