Kapal tangki

Sebuah **kapal tangki** ialah sejenis kapal yang direka untuk mengangkut atau menyimpan cecair atau gas dalam pukal. Jenis-jenis utama kapal tangki termasuk kapal tangki minyak (atau kapal tangki petroleum), kapal tangki kimia, kapal kargo, dan pengangkut gas. Kapal tangki juga membawa komoditi seperti minyak sayuran, jus sitrus, molase, dan wain.

Dalam Tentera Laut Amerika Syarikat dan Markas Pengangkutan Laut Tentera, sebuah kapal tangki yang digunakan untuk mengisi minyak kapal lain dipanggil kapal minyak (atau kapal pengisian semula minyak jika ia juga boleh membekalkan barangan kering) tetapi banyak tentera laut lain menggunakan istilah kapal tangki dan kapal tangki isian semula.

Kapal tangki mula dibangunkan pada akhir abad ke-19 apabila badan kapal besi dan keluli serta sistem pam dibangunkan. Sehingga tahun 2005, terdapat lebih 4,000 kapal tangki dan kapal tangki super  atau lebih beroperasi di seluruh dunia.

## Perincian
Kapasiti kapal tangki boleh terdiri daripada beberapa ratus tan, termasuk kapal untuk berlayar ke pelabuhan kecil dan penempatan pesisir pantai, hingga beberapa ratus ribu tan, untuk pengangkutan jarak jauh. Selain kapal tangki lautan atau laut, terdapat juga kapal tangki laluan air pedalaman khusus yang beroperasi di sungai dan terusan dengan kapasiti purata kargo sehingga beberapa ribu tan. Pelbagai produk dibawa oleh kapal tangki, termasuk:
* Produk Hidrokarbon seperti minyak, gas petroleum cecair (LPG), dan gas asli cecair (LNG)
* Bahan Kimia, seperti ammonia, klorin, dan monomer stirena
* Air tawar
* Wain
* Molase
* Jus sitrus

Kapal tangki kebanyakannya berasal dari tahun-tahun akhir abad ke-19. Sebelum ini, teknologi tidak menyokong idea membawa cecair pukal. Pasaran juga tidak ditujukan untuk mengangkut atau menjual kargo secara pukal, oleh itu kebanyakan kapal membawa pelbagai jenis produk yang berbeza di ruang penyimpanan yang berbeza dan didagangkan di luar laluan tetap. Cecair biasanya dimuatkan dalam tong—oleh itu istilah "tansaj", yang merujuk kepada isipadu ruang penyimpanan dari segi berapa banyak tun atau tong wain yang boleh dibawa. Malah air minuman, yang penting untuk kelangsungan hidup anak kapal, disimpan dalam tong. Membawa cecair pukal di kapal-kapal terdahulu menimbulkan beberapa masalah:
*Ruang penyimpanan: di kapal kayu, ruang penyimpanan tidak cukup air, minyak atau kedap udara untuk mengelakkan kargo cecair daripada rosak atau bocor. Pembangunan badan kapal besi dan keluli menyelesaikan masalah ini.
*Memuatkan dan menyahcas: Cecair pukal mesti dipam - pembangunan pam dan sistem perpaipan yang cekap adalah penting untuk pembangunan kapal tangki. Enjin stim telah dibangunkan sebagai penggerak utama untuk sistem pam awal. Kemudahan pengendalian kargo khusus kini juga diperlukan di darat - begitu juga pasaran untuk menerima produk dalam kuantiti tersebut. Tong boleh dipunggah menggunakan kren biasa, dan sifat tong yang janggal bermakna isipadu cecair sentiasa agak kecil - justeru memastikan pasaran lebih stabil.
*Kesan permukaan bebas: sejumlah besar cecair yang dibawa di atas kapal akan menjejaskan kestabilan kapal, terutamanya apabila cecair mengalir di sekitar ruang palka atau tangki sebagai tindak balas kepada pergerakan kapal. Kesannya boleh diabaikan dalam tong, tetapi boleh menyebabkan terbalik jika tangki memanjangkan lebar kapal; masalah yang diselesaikan dengan pembahagian tangki yang meluas.

Tangki pertama kali digunakan oleh industri minyak untuk memindahkan bahan api bertapis secara pukal dari kilang penapisan kepada pelanggan. Ini kemudiannya akan disimpan dalam tangki besar di darat, dan dibahagikan untuk penghantaran ke lokasi individu. Penggunaan tangki semakin popular kerana cecair lain juga lebih murah untuk diangkut secara pukal, disimpan di terminal khusus, kemudian dibahagikan. Malah kilang bir Guinness menggunakan tangki untuk mengangkut stout merentasi Laut Ireland.

Produk yang berbeza memerlukan pengendalian dan pengangkutan yang berbeza, dengan varian khusus seperti "kapal tangki kimia", "kapal tangki minyak", dan "pengangkut LNG" yang dibangunkan untuk mengendalikan bahan kimia berbahaya, produk minyak dan terbitan minyak, dan gas asli cecair. Varian luas ini boleh dibezakan lagi dari segi keupayaan untuk membawa hanya satu produk atau mengangkut kargo campuran secara serentak seperti beberapa bahan kimia yang berbeza atau produk petroleum ditapis. Antara kapal tangki minyak, kapal tangki super direka bentuk untuk mengangkut minyak di sekitar Tanduk Afrika dari Timur Tengah. Kapal tangki super Seawise Giant, yang dilupuskan pada tahun 2010, mempunyai  panjang dan  lebar. Kapal tangki super merupakan salah satu daripada tiga kaedah pilihan untuk mengangkut minyak dalam kuantiti yang banyak, bersama-sama dengan pengangkutan saluran paip dan rel.

## Peraturan
Peraturan yang lebih ketat bermakna kapal tangki kini menyebabkan lebih sedikit bencana alam sekitar akibat tumpahan minyak berbanding tahun 1970-an. *[[Amoco Cadiz]]*, , *[[Erika (kapal tangki)|Erika]]*, *[[Exxon Valdez]]*, *[[Tumpahan minyak Prestige|Prestige]]* dan  adalah contoh kemalangan. Tumpahan minyak dari kapal tangki berjumlah sekitar 1,000 tan pada tahun 2020 daripada tiga insiden (terendah sepanjang masa), turun daripada 636,000 tan daripada 92 kemalangan pada tahun 1979 - penurunan sebanyak 99.8%.

Bagi kapal di peringkat antarabangsa, peraturan Pertubuhan Maritim Antarabangsa terpakai, khususnya Lampiran I, pencegahan pencemaran oleh minyak di bawah MARPOL 73/78 dan peraturan untuk pembinaan di bawah Konvensyen SOLAS. Ini termasuk keperluan untuk sistem gas lengai yang direka bentuk untuk membekalkan gas lengai ke tangki kargo bagi mengelakkan atmosfera letupan daripada wujud.

Bagi kapal tangki yang sama ada beroperasi di perairan Amerika Syarikat atau dimiliki oleh syarikat yang berpangkalan di AS, peraturan mengawal reka bentuk, pembinaan dan operasinya. Khususnya di bawah Kod Peraturan Persekutuan AS Tajuk 33 - Navigasi dan Perairan yang Boleh Dilayari, Tajuk 40 - Perlindungan Alam Sekitar, Tajuk 46 - Perkapalan, Tajuk 47 - Telekomunikasi dan Tajuk 49 - Pengangkutan.

## Reka bentuk dan pertimbangan operasi
Banyak kapal tangki moden direka bentuk untuk kargo tertentu dan laluan tertentu. Draf biasanya dihadkan oleh kedalaman air di pelabuhan pemunggahan dan pemunggahan; dan mungkin dihadkan oleh kedalaman selat atau terusan di sepanjang laluan perkapalan pilihan. Kargo dengan tekanan wap yang tinggi pada suhu ambien mungkin memerlukan tangki bertekanan atau sistem pemulihan wap. Pemanas tangki mungkin diperlukan untuk mengekalkan minyak mentah berat, bahan api baki, asfalt, lilin, atau molase dalam keadaan bendalir untuk pemunggahan.

Reka bentuk akan berbeza mengikut jenis kapal tangki. Bagi kapal tangki minyak, sistem perlu disediakan untuk menguruskan bahaya operasi, termasuk cara menghasilkan dan memasukkan gas lengai ke dalam tangki kargo bagi mencegah letupan. Tangki kargo biasanya dilengkapi dengan keupayaan untuk memantau tahap cecair di dalam tangki, serta fungsi penggera isian berlebihan atau tahap tinggi. Bagi kapal pengangkut gas, termasuk kapal pengangkut LNG, sistem pembendungan kargo reka bentuk gas diperlukan. Ini harus merangkumi cara untuk memantau suhu, isipadu dan tekanan, serta injap pelega tekanan dan sistem keselamatan yang berkaitan mengikut Kod IGC.

Penutup tangki dan sambungan antara paip mungkin perlu dilekatkan untuk mengelakkan elektrik statik daripada menyebabkan letupan.

Panduan Keselamatan Antarabangsa untuk Tangki dan Terminal Minyak ialah kod amalan industri yang terpakai kepada kapal tangki minyak di seluruh dunia.

## Kapasiti tangki
Tangki yang digunakan untuk bahan api cecair dikelaskan mengikut kapasitinya.

Pada tahun 1954, Shell Oil membangunkan sistem penilaian kadar tambang purata (AFRA), yang mengklasifikasikan kapal tangki dengan saiz yang berbeza. Untuk menjadikannya instrumen bebas, Shell merujuk kepada *Panel Broker Kapal Tangki London* (LTBP)*. Pada mulanya, mereka membahagikan kumpulan tersebut sebagai *Kegunaan Umum* untuk kapal tangki di bawah ; *Jarak Sederhana* untuk kapal antara 25,000 hingga  dan *Jarak Besar* (kemudian Jarak Jauh) untuk kapal-kapal besar yang lebih . Kapal-kapal tersebut menjadi lebih besar pada tahun 1970-an, dan senarai itu dilanjutkan, di mana tan adalah [[tan metrik]]:

; Julat saiz kapal Pengangkut Minyak Mentah Sangat Besar

Hampir 380 kapal dalam julat saiz  hingga , Setakat ini, ini merupakan julat saiz yang paling popular di kalangan VLCC yang lebih besar. Hanya tujuh buah kapal yang lebih besar daripada ini, dan kira-kira 90 buah antara  hingga .



==Armada di dunia==

; Bendera negara
Sehingga tahun 2005, statistik [[Pentadbiran Maritim Amerika Syarikat]] mengira 4,024 kapal tangki sepanjang  atau lebih di seluruh dunia. 2,582 daripadanya adalah kapal berdinding dua lapis. [[Panama]] ialah [[negara bendera]] utama bagi kapal tangki, dengan 592 buah kapal berdaftar. Lima negara bendera lain mempunyai lebih daripada dua ratus buah kapal tangki berdaftar: [[Liberia]] (520), [[Kepulauan Marshall]] (323), [[Greece]] (233), [[Singapura]] (274) dan [[Bahama]] (215). Negara bendera ini juga merupakan enam teratas dari segi saiz armada dari segi [[tan berat mati]].

; Armada terbesar
Greece, Jepun dan Amerika Syarikat merupakan tiga pemilik utama kapal tangki (termasuk yang dimiliki tetapi [[Bendera kemudahan|berdaftar dengan negara lain]]), dengan masing-masing 733, 394 dan 311 kapal. Ketiga-tiga negara ini menyumbang 1,438 kapal atau lebih 36% daripada armada dunia.

; Pembina
Syarikat-syarikat Asia mendominasi pembinaan kapal tangki. Daripada 4,024 kapal tangki di dunia, 2,822 (lebih 70%) dibina di Korea Selatan, Jepun dan China.

==Jadual Petroleum==
*Petroleum Tables*, sebuah buku oleh [[William Davies (pelaut ulung)|William Davies]], seorang kapten kapal tangki awal, telah diterbitkan pada tahun 1903, walaupun Davies telah mencetak sendiri versi terdahulu. Termasuk pengiraannya tentang pengembangan dan pengecutan minyak pukal, dan maklumat lain untuk pegawai kapal tangki, ia telah diterbitkan dalam pelbagai edisi, dan pada tahun 1915 *Dunia Petroleum'' mengulas bahawa ia adalah "buku standard untuk pengiraan dan penukaran." Bagi jadual moden, panduan piawai untuk pengukuran petroleum pada kapal tangki minyak adalah daripada ASTM International khususnya ASTM D1250-08.

## Lihat juga

*Sejarah kapal tangki minyak
*Kapal tangki hidrogen
*Senarai pembawa gas
*Senarai kapal tangki
*Kapal tangki T1
*Kapal tangki T2
*Kapal tangki T3

## Rujukan

## Bibliografi

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

## Pautan luar

* ship-photos.de: Private homepage of categorized ship photos including tankers of all kinds