Balhae

**Balhae** (Cina: **Bohai**, 渤海; Hangul: 발해; Rusia: Бохай; ) (698–926) ialah sebuah kerajaan multi-etnik di Manchuria, semenanjung Korea dan Timur Jauh Rusia. Sejarah penubuhan negara, komposisi etnik, kewarganegaraan dinasti yang berkuasa, pembacaan nama mereka, dan sempadannya menjadi subjek pertikaian historiografi antara China, Rusia dan Korea. Tidak ada satu pun pendapat yang boleh diterima secara sepakat mengenai sejarah negeri ini.

## Sejarah
Balhae ditubuhkan oleh pelarian dari suku Goguryeo dan Mohe Tungus pada tahun 698,  ketika raja pertama, Dae Joyeong, mengalahkan dinasti Wu Zhou di Tianmenling. Bersama dengan pelarian Goguryeo dan suku Mohe, Balhae mempunyai penduduk yang pelbagai, termasuk minoriti lain seperti orang Khitan dan Evenk. Balhae memiliki tahap ketukangan yang tinggi dan terlibat dalam perdagangan dengan negara-negara jiran seperti Göktürk, Jepun, Silla dan Tang.

Semasa pemberontakan Khitan melawan dinasti Tang dan Wu Zhou, Dae Jung-sang bersekutu dengan Geolsa Biu, pemimpin rakyat Mohe, dan memimpin pelarian Goguryeo untuk menentang Wu Zhou pada tahun 696. Selepas kematian Dae Jung-sang, anaknya, Dae Jo-yeong, bekas jeneral Goguryeo atau ketua Mohe Somo menggantikan ayahnya. Geolsa Biu tewas dalam pertempuran melawan tentera Wu Zhou yang dipimpin oleh jeneral Li Kaigu, tetapi Dae Jo-yeong berjaya melarikan diri bersama baki tentera Goguryeo dan Mohe. Dia berjaya mengalahkan tentera pengejar yang dihantar oleh Permaisuri Wu Zetian pada Pertempuran Tianmenling yang memungkinkannya menubuhkan negeri Jin (진, 震) di wilayah bekas Yilou sebagai Raja Go.

Catatan lain dari peristiwa tersebut menunjukkan bahawa tidak ada pemberontakan sama sekali, dan pemimpin Mohe Sumo memberikan bantuan kepada Tang dengan menekan pemberontak Khitan. Sebagai ganjaran, Tang mengakui pemimpin itu sebagai hegemon tempatan sebuah negara yang separuh merdeka. 

Setelah pemerintahan Raja Seon (830), tidak ada catatan tertulis Balhae yang masih ada. Sebilangan sejarawan percaya bahawa konflik etnik antara Goguryeo yang berkuasa dengan Mohe kelas bawahan melemahkan negara. Orang Khitan berpusat di Liaoning dan Mongolia Dalam, yang bertindih dengan wilayah yang disebut Balhae di barat. Pencerobohan Khitan pula merebut ibu kota Balhae setelah pengepungan selama 25 hari pada tahun 926. Setelah mengalahkan Balhae, orang Khitan mendirikan negara boneka yang didirikan oleh penguasa Khitan barunya, Kerajaan Dongdan, yang diilhak oleh Liao pada tahun 936. Beberapa bangsawan Balhae dipaksa pindah ke Liaoyang, tetapi wilayah timur Balhae tetap bebas secara politik. Sebilangan sarjana berpendapat bahawa letusan Gunung Baekdu pada tahun 930-940-an memberi tamparan terakhir kepada pasukan Balhae yang masih hidup, berdasarkan catatan perpindahan penduduk Balhae secara besar-besaran ke semenanjung Liaodong dari kerajaan Khitan dan Goryeo semenanjung Korea.

Selepas kejatuhan Balhae dan raja terakhirnya pada tahun 926, negara satelit Dongdan yang berautonomi diasaskan oleh penguasa Khitan yang baru. Pergerakan pemulihan oleh orang-orang Balhae yang terlantar menubuhkan Balhae Akhir, yang kemudian diganti namanya menjadi Jeongan. Orang-orang Balhae memainkan peranan penting dalam politik, sastera, dan masyarakat China utara di bawah dinasti Liao dan Jin. Setelah pembubaran Balhae oleh kerajaan Khitan, istilah "Bohai" digunakan pada abad keempat belas untuk menunjukkan subkumpulan populasi kerajaan Liao, Jin, dan Mongol. Meskipun Balhae hilang, sebahagian besar kerabat diraja dan bangsawan melarikan diri ke Goryeo, sebuah kerajaan Korea yang baru dibentuk yang, seperti Balhae, didirikan oleh keturunan Goguryeo. Di sana, mereka diberi tempat tinggal bersama dengan jawatan sesuai dengan statusnya sebelum keruntuhan kerajaan itu lagi. Goryeosa mencatat adanya penghijrahan tambahan besar-besaran orang-orang Balhae yang tersebar sebelum kejatuhan Jeongan.

Khitan menakluk Balhae mengakibatkan permusuhan Goryeo yang kuat dan berpanjangan terhadap Kerajaan Khitan. Goryeo pernah mencadangkan pencerobohan bersama kerajaan Khitan ke China sebagai balasan kejatuhan Balhae. Permusuhan ini memuncak pada Perang Goryeo–Khitan dari tahun 993 hingga 1019.

Dae Gwang-hyeon, putera mahkota terakhir, dan sebahagian besar kelas pemerintah Balhae meminta perlindungan di Goryeo, di mana mereka diberi tanah dan putera mahkota dimasukkan ke dalam kerabat diraja oleh Wang Geon, orang Korea percaya dengan demikian menyatukan dua negara penerus Goguryeo. Cendekiawan Goryeo Choi Seungno merujuk peristiwa ini di dalam Shimu 28 (Bahasa Korea: 시무 28 조, Bahasa Cina: 時務 二 十八 條).

## Pempolitikan
Kedudukan Balhae yang bersejarah dipertikaikan antara sejarawan Korea dan China.  Sarjana Korea menganggap Balhae sebagai negara penerus Goguryeo, dan sebahagian daripada zaman Korea Utara-Selatan daripada sejarah Korea, sementara para sarjana Cina berpendapat Balhae ialah negara orang Mohe, dan merupakan sebahagian sejarah China kerana hubungan budaya dan politiknya yang erat dengan Tang China. Sejarawan di Rusia umumnya percaya bahawa Balhae terdiri terutamanya daripada orang-orang Mohe dengan minoriti orang-orang Goguryeo.

Shavkunov, ahli arkeologi berpengaruh tentang Balhae di Rusia, mengkritik perspektif China bahawa Balhae ialah pentadbiran tempatan empayar China dan perspektif Korea bahawa Balhae ialah domain eksklusif sejarah Korea. Meskipun demikian, Shavkunov menunjukkan bahawa Balhae, berdasarkan data arkeologi, memainkan peranan penting dalam sejarah Korea. Selain itu, beberapa pakar Rusia baru-baru ini juga menganggap Balhae sebagai sebahagian daripada sejarah Korea dalam karya mereka.

## Lihat juga

* Makam Purba di Gunung Longtou
* Sejarah Korea
* Sejarah China
* Sejarah Manchuria
* Senarai topik berkaitan Korea
* Senarai Wilayah Balhae
* Senarai penguasa Balhae

## Rujukan

### Catatan


### Petikan

## Bibliografi

*  孫玉良 (1992). *渤海史料全編*. 吉林文史出版社 
* 
* 
* 

## Pautan luar

* Ensiklopedia ringkas Britannica
* Ensiklopedia Columbia
* Perpustakaan Kongres AS: Kajian Negara
* Muzium Seni Metropolitan
* Kerajaan Bohai dalam akademik
*  
*  Pusat Penyelidikan negara Bohai 渤海 国 交流 研究 セ ン タ ー
*  Han's Palhae dari Korea 한규철 의 발해사 연구실
*  Sejarah negara Bohai Государство Бохай (698-926 гг.)