Fuat Oktay

**Fuat Oktay** (lahir 1964) ialah seorang ahli politik, penjawat awam dan akademik Turki yang berkhidmat sebagai naib presiden pertama dan semasa Turki sejak 10 Julai 2018. Selaki wakil bebas, beliau sebelum ini berkhidmat sebagai setiausaha kecil kepada perdana menteri Turki dari 2016 sehingga pelantikannya sebagai naib presiden, berikutan penubuhan jawatan itu selepas referendum perlembagaan 2017.

## Kehidupan awal dan kerjaya

### Pendidikan
Fuat Oktay dilahirkan pada tahun 1964 di Çekerek, Yozgat, dan belajar ilmu pengurusan di Universiti Çukurova. Menamatkan pengajian pada 1985, beliau mula bekerja di universiti sebagai pembantu penyelidik. Pada tahun 1990, beliau memperoleh ijazah sarjana dari Universiti Negeri Wayne di Detroit, Amerika dalam bidang kejuruteraan perniagaan dan pembuatan, serta ijazah kedoktoran dalam kejuruteraan industri. Semasa di Amerika, beliau menjadi pakar dalam bidang kejuruteraan automotif dan komunikasi.

### Kerjaya akademik dan perundingan
Sepanjang krisis ekonomi 2001, Oktay terlibat dalam peranan pengurusan krisis sambil juga berkhidmat sebagai ketua Jabatan Pengurusan dan timbalan dekan di Universiti Beykent. Di samping kerjaya akademiknya, Oktay juga berkhidmat sebagai perunding dan penasihat untuk perniagaan milik kerajaan dan swasta, berkhidmat dalam kapasiti pengurus besar, naib presiden dan ahli lembaga eksekutif untuk kebanyakan mereka.

### Sektor swasta
Dari 13 Mei 2001 hingga 1 Oktober 2003, Oktay kekal dalam pengurusan Yimpas Necessity selama setahun setengah.

Oktay berkhidmat sebagai timbalan pengurus besar yang bertanggungjawab untuk perancangan strategik dan pembangunan perniagaan, perancangan pengeluaran dan teknologi maklumat serta jualan dan pemasaran di Turkish Airlines dari 2008 hingga 2012. Bertanggungjawab dalam banyak projek pembangunan di bawah jenama Turkish Airlines, beliau juga berkhidmat sebagai ahli lembaga eksekutif Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK; Lembaga Hubungan Ekonomi Luar Negeri) dan majlis perniagaan Turki–Inggeris, Turki–Jerman dan Turki–Sepanyol.

Oktay juga berkhidmat sebagai ahli lembaga eksekutif Turkish Aerospace Industries (TAI), Turkish Technic dan sebagai naib presiden Türk Telekom.

## Perkhidmatan awam
Antara 2012 dan 2016, Oktay berkhidmat sebagai ketua Presidensi Pengurusan Bencana dan Kecemasan (AFAD). Dalam tempoh perkhidmatannya, beliau merangka beberapa perjanjian dalam bidang pengurusan risiko dan krisis dengan negara lain bagi pihak kerajaan Turki.

### Timbalan setiausaha Perdana Menteri
Selepas pelantikan Binali Yıldırım sebagai perdana menteri Turki, Oktay dilantik sebagai setiausaha setiausahanya pada 18 Jun 2016. Beliau terkenal dengan pemodenan institusi birokrasi dengan kemajuan digital dan teknologi baharu.

Beliau adalah sebahagian daripada penentangan diplomatik utama semasa cubaan rampasan kuasa Turki pada 15 Julai 2016. Semasa Operasi Euphrates Shield dan Operasi Cawangan Zaitun yang dijalankan oleh Turki, Oktay berkhidmat dalam kapasiti sebagai penyelaras antara institusi birokrasi yang berbeza yang terlibat.

## Naib presiden (2018–sekarang)

Dalam referendum perlembagaan 2017, pengundi meluluskan perubahan perlembagaan secara sipi-sipi yang membubarkan sistem parlimen sedia ada sebagai ganti jawatan presiden eksekutif di tengah-tengah dakwaan penipuan pilihan raya. Sistem kerajaan baharu akan menyaksikan presiden Turki menjadi ketua negara serta kerajaan, memansuhkan bekas ketua kerajaan jawatan perdana menteri. Sistem baharu itu mencetuskan penubuhan jawatan naib presiden Turki, yang akan dilantik dan berkhidmat atas keredaan presiden.

### Pelantikan
Pilihan raya umum awal telah berlangsung pada 24 Jun 2018 untuk memilih presiden dan 600 ahli parlimen ke Perhimpunan Agung Negara. Calon Parti Keadilan dan Pembangunan (AKP) Recep Tayyip Erdoğan memenangi jawatan presiden dengan 52.59% undi secara langsung, membatalkan keperluan untuk pusingan kedua. Partinya juga memenangi kerusi paling banyak di Parlimen, sedikit kurang daripada majoriti dengan 295 ahli parlimen.

Dengan pemilihan Erdoğan sebagai presiden pertama yang memegang jawatan di bawah sistem presiden eksekutif baharu, ia telah membuat spekulasi bahawa beliau akan menerima pakai kabinet yang kebanyakannya berteknokrasi dan mencari model 'Amerika Syarikat' dengan melantik hanya seorang naib presiden, walaupun perubahan perlembagaan membenarkan beberapa naib presiden untuk berkhidmat sekali gus. Oktay telah diumumkan sebagai naib presiden pertama Turki pada 9 Julai 2018 dengan pengumuman kabinet baharu, dan mengangkat sumpah jawatan pada hari berikutnya.

## Rujukan