Sultan Abdullah Mukarram Shah

**Sultan Abdullah Mukarram Shah ibni Almarhum Sultan Muhammad Jiwa Zainal Adilin Mu'adzam Shah** (Jawi: ; mangkat tahun 1797) ialah Sultan Kedah ke-20. Baginda merupakan putera kepada Sultan Muhammad Jiwa Zainal Adilin Mu'adzam Shah II dan permaisuri ketiganya. Pada 23 September 1778, baginda telah dimasyhurkan sebagai Sultan Kedah setelah ayahanda baginda mangkat dan bersemayam di Kota Setar.

## Pemerintahan

Di bawah pemerintahan Sultan Abdullah Mukarram Shah, sebuah kota pertahanan telah dibina di Kuala Bahang (kini Kuala Kedah) yang dinamakan Kota Kuala Bahang bagi menahan serangan musuh dari arah laut. Kota itu dibina oleh tukang-tukang dari India dan dipetakan oleh Dato' Maharaja Kadi. Pada tahun 1780, kota itu telah siap dibina.

### Ancaman luar
Tempoh pemerintahan Sultan Abdullah Mukarram Shah merupakan antara tempoh paling mencabar dalam sejarah Kedah, khususnya dalam menghadapi tekanan kuasa luar seperti Siam, Burma dan Inggeris. Bagi mengelakkan tekanan dari Siam, baginda telah meneruskan tradisi penghantaran bunga mas dan bunga perak kepada Raja Siam.

Pada tahun 1784, seorang pegawai Inggeris bernama Thomas Forrest telah memohon kebenaran kepada baginda untuk memajak tanah di Kedah. Baginda telah menolak permohonan tersebut kerana bimbang urusan perdagangan di Kuala Kedah akan terjejas dan menimbulkan ketegangan antara Kedah dengan Siam. Pada 31 Ogos 1785, Francis Light telah memohon kepada baginda agar Pulau Pinang diserahkan kepada Syarikat Inggeris. Baginda kemudiannya bersetuju dengan permohonan itu namun dengan beberapa syarat penting, antaranya Inggeris mesti melindungi Kedah daripada ancaman musuh, tidak mengganggu urusan perdagangan Kedah, serta membayar 30,000 dolar Sepanyol setahun.

Pada masa yang sama, kerajaan Burma yang sedang berperang dengan Siam telah meminta Kedah untuk memberikan bantuan senjata dan peluru kepada mereka. Namun, akibat bimbang akan ancaman dari Siam, baginda telah menghantar bantuan kepada kedua-dua pihak Burma dan Siam. Apabila Siam mula mengetahui bantuan Kedah terhadap Burma, Siam kemudiannya meningkatkan tekanan ketenteraan dan tuntutan bantuan kepada Kedah. Bagi melindungi Kedah dari ancaman Siam, baginda telah melengkapkan persediaan bagi menghadapi kemungkinan serangan dari Siam itu. Baginda juga telah meminta pertolongan dari Inggeris, namun mereka enggan memberikan perlindungan seperti yang diharapkan dalam perjanjian mereka sebelum itu.

Keadaan menjadi semakin tegang apabila baginda berusaha mendapatkan kembali Pulau Pinang melalui tekanan ekonomi dan persiapan ketenteraan dengan sokongan lanun dari Selangor dan Perak. Namun pada April 1791, pihak Inggeris telah menyerang kubu pasukan Kedah di Seberang Perai dan mematahkan usaha tersebut. Akhirnya, pada 1 Mei 1791, termeterailah perjanjian damai antara Kedah dan Inggeris di Kota Cornwallis, Pulau Pinang. Melalui perjanjian ini, Kedah menerima bayaran tahunan 6,000 dolar Sepanyol, tetapi kedaulatan Pulau Pinang kekal di tangan Inggeris.

Pada 2 September 1797, baginda telah mangkat akibat kegeringan dan dimakamkan di Makam Diraja Langgar, Alor Setar.

## Keluarga
Sultan Abdullah mempunyai tujuh orang isteri. Isteri pertama baginda ialah Tunku Puneh yang merupakan puteri kepada Sultan Selangor pertama, Sultan Salahuddin Shah. Namun, baginda berdua berpisah setelah dua tahun berkahwin. Isteri kedua baginda bernama Wan Mek. Isteri ketiga baginda ialah Wan Kamaliah yang bergelar Tuan Mas dan merupakan puteri Dato Sri Paduka Raja Laksamana Kedah. Isteri keempat pula bergelar Che Puan Paduka Bonda dan dipercayai merupakan puteri kepada Raja Patani, Sultan Muhammad Abdul Jalil. Antara isteri baginda yang lain ialah Che Fatimah Dewi yang bergelar Che Mas, Che Chandra Sari dan Che Bida Sari.

Baginda bersama isteri-isteri baginda dikurniakan 10 putera dan 11 puteri;
* Baginda bersama Wan Mek dikurniakan seorang putera bernama;
** Tunku Yahya
* Baginda bersama Wan Kamaliah dikurniakan tiga putera dan enam puteri, antaranya ialah
** Tunku Ahmad Tajuddin
** Tunku Bisnu
** Tunku Ahmad
** Tunku Hitam
** Tunku Chik
** Tunku Zamzam
* Baginda bersama Che Puan Paduka Bonda dikurniakan tiga putera dan seorang puteri, antaranya ialah
** Tunku Ibrahim
** Tunku Sulaiman
** Tunku Kusu/Busu
* Baginda bersama Che Fatimah Dewi dikurniakan seorang putera bernama
** Tunku Daud
* Baginda bersama Che Cendera Sari dikurniakan dua putera dan dua puteri, antaranya ialah
** Tunku Yakub (Tunku Embun)
** Tunku Muhammad Yusuf
* Baginda bersama Che Bida' Sari dikurniakan dua puteri

## Lihat juga
* Sultan Kedah

## Rujukan

*