Maman hantu

**Maman hantu** atau **maman** (nama botani: *Cleome gynandra*) ialah spesies tumbuhan dalam genus *[[Cleome]]*. Ia ditemukan dari Sri Lanka dan Pakistan ke Asia Tenggara. dan Afrika.

Malah dikatakan nama Kemaman adalah dari nama tumbuhan maman. Di Negeri Sembilan, di antara kawasan tanaman utama maman adalah di pekan Gemencheh termasuklah Kampung Sri Asahan, Kampung Gedok, Sg Dua, Gemencheh lama, Kg. Sungai Kepong higga ke kampung Sg Salah, termasuk juga Gugusan Felda Rokan.

## Penamaan
Nama *maman hantu* () diberikan kerana ia tumbuh liar di hutan atau "hantu".

## Jenis
Terdapat beberapa jenis pokok maman, diantaranya *maman berbunga ungu* dan *maman berbunga kuning*. Dikenalpasti terdapat juga *pokok maman hantu* yang dijumpai di Seberang Jaya, Pulau Pinang.

## Botani
Sepohon pokok maman boleh tumbuh mencapai ketinggian sehingga 1 meter. Ia tumbuh tegak dengan batang dan ranting yang berbulu halus. Sehelai daun pokok terdiri daripada 5 anak daun. Pada bahagian pucuknya terdapat tiga helai dan daunnya yang lebih kecil, ia boleh dilihat pada berhampiran bunga pokok.  

Buah pokok maman jenis kapsul yang berbentuk bulat dengan ukuran panjang di antara 2–11 sentimeter panjang dan garis pusat di antara 3–6 milimeter. Sebiji kapsul buah maman mengeluarkan sebanyak 100–150 biji benih kecil, sebutir biji benihnya mempunyai ukuran garis pusat antara 1 hingga 1.5 milimeter.

## Kegunaan
### Masakan
Ia dimakan sebagai sejenis sayuran yang ditanam secara meluas terutama di Terengganu dan Negeri Sembilan, Malaysia. Bagi masyarakat Gemencheh, Malaysia, maman merupakan satu sayuran yang dimasak bersama dengan ayam, daging ataupun ikan bilis. Ia boleh dimasak menjadi rendang yang boleh dikatakan satu juadah kemestian pada setiap Hari Raya, rendang maman boleh dimakan bersama nasi, ketupat, lemang atau pun nasi himpit. Rendang maman ini memerlukan santan yang banyak, cili api yang secukupnya dan juga asam keping untuk menghilangkan rasa pahit maman.

Maman boleh dimasak buat sup atau sayur goreng. Maman dikatakan sangat pahit rasanya, dan bagi menghilang rasa pahit daunnya, proses penjerukan boleh dilaku. Di kawasan barat dan timur Afrika, daun maman diproses dijadikan sos atau bahan pencecah. Juga, daun maman boleh dilakukan sebagai acar (melalui proses penjerukkan dengan campuran garam).

## Khasiat
### Perubatan
Daun dan biji maman, digosok pada kulit secara terus, boleh menyebabkan berlakunya kulit melecur dan radang.

***Biji maman*** (guna sedikit saja), jika ditumbuk lumat dan kemudiannya ditelan, dapat mengeluarkan angin. Penggunaan berlebihan, boleh mengakibatkan angin dalam perut. Sekiranya, ia direbus, air rebusan biji ini boleh dijadikan ubatan luaran bagi merawat buasir dan reumatisme. Air rebusan tersebut, boleh diminum bagi merawat gonorea dan cirit-birit (berlendir atau berdarah). Ekstrak biji pokok maman boleh dijadikan racun serangga. 

***Daun maman*** yang dihancur dan disapu atau digosok, diletakkan pada bahagian belakang pinggang boleh menghilangkan rasa sakitnya. Selain itu, ia boleh digosok pada kulit yang gatal-gatal, pada reumatisme dan pada kepala (bagi menghilang sakit kepala). Sekiranya daun ini direbus, ia boleh diminum bagi melawaskan penghadaman, bagi melincinkan kahak, dan juga penawar bagi penyakit hati dan hempedu. 

***Akar pokok maman*** dapat membangkitkan dan memelihara kulit yang kekurangan vitamin C. Bagi mendapatkan penawarnya ini, akar pokok maman perlu direbus dan dijadikan minuman.

## Rujukan

## Pautan luar
* Profil spesies di Sistem Maklumat Biokepelbagaian Malaysia
* Rendang Maman Gemencheh