Sains rakyat

**Sains rakyat** (juga dikenali sebagai **sains warganegara**, **sains komuniti**, **sains masyarakat**, **sains khalayak**, **sains sumber ramai**, **sains sivik** atau **pemantauan sukarelawan,** singkatan biasa **CS**) ialah penyelidikan saintifik yang dijalankan, secara keseluruhan atau sebahagiannya, oleh saintis amatur (atau bukan profesional). Sains warganegara kadangkala digambarkan sebagai "penyertaan awam dalam penyelidikan saintifik", pemantauan penyertaan dan penyelidikan tindakan penyertaan yang hasilnya selalunya merupakan kemajuan dalam penyelidikan saintifik dengan meningkatkan kapasiti komuniti saintifik, serta meningkatkan pemahaman orang ramai tentang sains.

Saintis rakyat yang terkenal termasuk Isaac Newton, Florence Nightingale, Benjamin Franklin dan Charles Darwin. Penggunaan pertama istilah CS boleh didapati dalam majalah New Scientist dan dalam kempen untuk meningkatkan kesedaran tentang hujan asid. Contoh penemuan CS ialah planet Uranus yang pertama kali diperhatikan oleh William Herschel pada tahun 1781. Kemajuan teknologi maklumat mempunyai manfaat praktikal untuk orang ramai, seperti aplikasi Sapelli yang telah membantu mengesan perhutanan haram. Pangkalan data fotografi yang besar boleh diperiksa oleh kumpulan peserta yang memberikan hasil yang boleh dipercayai secara saintifik, seperti yang dilihat dengan projek CS Snapshot Serengetti. Apabila CS berkembang, subjek seperti etika dan nilai ekonomi dipelajari secara formal manakala jurnal saintifik berharap untuk meningkatkan kualiti dan impak melalui artikelnya. Kesan CS di peringkat antarabangsa boleh dilihat dalam satu siri program yang ditunjukkan oleh American Public Television dan boleh didapati dalam talian. Ahli teori yang telah mengkaji CS termasuk The American Philosophical Society, Isabelle Stengers dan Paul Feyerabend.

## Nilai ekonomi
Dalam kertas penyelidikan "Bolehkah sains rakyat meningkatkan pemahaman awam tentang sains?" oleh Bonney et al. 2016, statistik yang menganalisis nilai ekonomi sains rakyat digunakan, diambil daripada dua kertas kerja: **i)** Sauermann dan Franzoni 2015, dan **ii)** Theobald et al. 2015. Dalam "*Crowd science user contribution patterns and their implications"* (Corak sumbangan pengguna sains khalayak dan implikasinya) oleh Sauermann dan Franzoni (2015), tujuh projek daripada portal web Zooniverse digunakan untuk menganggarkan nilai kewangan CS yang telah berlaku. Tujuh projek itu ialah: *Solar Stormwatch*, *Galaxy Zoo Supernovae*, *Galaxy Zoo Hubble*, *Moon Zoo*, *Old Weather*, *The Milky Way Project* dan *Planet Hunters*. Menggunakan data dari 180 hari pada 2010, mereka mendapati sejumlah 100,386 pengguna mengambil bahagian, menyumbang 129,540 jam kerja tanpa gaji. Dianggarkan pada kadar $12 sejam (gaji asas pembantu penyelidik sarjana), jumlah sumbangan berjumlah $1,554,474, purata $222,068 setiap projek. Julat ke atas tujuh projek itu adalah daripada $22,717 hingga $654,130.

## Sejarah
"Sains rakyat" adalah istilah yang agak baru tetapi amalan lama. Sebelum abad ke-20, sains sering menjadi usaha para saintis budiman, penyelidik amatur atau yang dibiayai sendiri seperti Sir Isaac Newton, Benjamin Franklin, dan Charles Darwin. CS wanita sebelum abad ke-20 termasuk Florence Nightingale yang "mungkin lebih baik menghayati semangat radikal sains rakyat".

Semasa penjajahan British di Amerika Utara, saintis rakyat pertama ialah Penjajah Amerika yang merekodkan cuaca, menawarkan banyak maklumat yang kini digunakan untuk menganggarkan data iklim dan perubahan iklim dalam tempoh masa ini. Mereka ini termasuk John Campanius Holm, yang merekodkan ribut pada pertengahan 1600-an, serta George Washington, Thomas Jefferson, dan Benjamin Franklin yang menjejaki corak cuaca semasa penubuhan Amerika. Kerja mereka tertumpu pada mengenal pasti corak dengan mengumpulkan data mereka dan rakan sebaya dan pendahulu mereka, bukannya pengetahuan profesional khusus dalam bidang saintifik.

## Lihat juga

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  (dihasilkan oleh artis yang tidak berinstitusi, dengan cara yang sama seperti saintis warganegara)
* 

## Rujukan