Tipu Sultan

**Tipu Sultan** (lahir ** [[Sultan]] Fateh Ali Sahab Tipu**, 20 November 1750&nbsp;– 4 Mei 1799), juga dikenali sebagai *Tipu Sahab* atau **Harimau  Mysore**, adalah pemerintah kerajaan beraja Mysore yang terletak di India Selatan dan seorang perintis artileri roket. Beliau telah memperkenalkan sejumlah inovasi pentadbiran semasa pemerintahan beliau, termasuk satu sistem matawang dan kalendar baharu, dan sebuah sistem hasil tanah baharu yang mencetuskan perkembangan industri sutera Mysore. Beliau memperluaskan penggunaan roket Mysore dan menghasilkan manual ketenteraan *[[Fathul Mujahidin]]*. Beliau menggunakan roket-roket ini bagi menentang kemaraan tentera British dan sekutunya semasa Perang Anglo-Mysore, termasuk dalam Pertempuran Pollilur dan Pengepungan Seringapatam. Beliau juga memulakan sebuah program pembangunan ekonomi yang menjadikan Mysore sebagai sebuah kuasa ekonomi, antara gaji sebenar dan standard hidup tertinggi di dunia pada akhir kurun ke-18.

Napoleon Bonaparte, seorang panglima Perancis telah memohon satu pakatan dengan Tipu Sultan. Kedua-dua Tipu Sultan dan bapa beliau telah menggunakan tentera yang dilatih oleh Perancis dengan sokongan Perancis untuk melawan British, dan dalam pergelutan Mysore dengan kuasa-kuasa berjiran dengannya, seperti Maratha, Sira, dan para pemerintah di Malabar, Kodagu, Bednore, Carnatic, dan Travancore. Bapa Tipu, Hyder Ali, menaiki takhta apabila berjaya menawan Mysore, dan Tipu mengantikan beliau sebagai pemerintah Mysore setelah kematian bapa beliau pada tahun 1782. Beliau mendapat kemenangan-kemenangan penting ke atas British dalam Perang Anglo-Mysore Kedua dan merundingkan Perjanjian Mangalore 1784 dengan British selepas kematian bapa beliau akibat kanser pada bulan Disember 1782 semasa Perang Anglo-Mysore Kedua.

Konflik Tipu dengan jiran-jiran beliau termasuk Perang Maratha–Mysore yang mana berakhir dengan Perjanjian Gajendragarh. Perjanjian ini memerlukan Tipu Sultan untuk membayar 4.8 juta rupees sebagai pampasan sekali bayar untuk kos perang kepada Marathas, dan sumbangan tahunan sebanyak 1.2 juta rupees selain tambahan memulangkan kesemua wilayah yang ditawan oleh Hyder Ali.

Tipu menjadi seorang musuh yang sukar ditewaskan oleh Syarikat Hindia Timur British, mencetus sebuah konflik dengan serangan beliau ke atas sekutu British, Travancore pada tahun 1789. Dalam Perang Anglo-Mysore Ketiga, beliau telah dipaksa menandatangani Perjanjian Seringapatam, dengan kehilangan sejumlah wilayah yang dahulunya ditawan, termasuk Malabar dan Mangalore. Beliau telah menghantar duta-duta ke negara-negara luar termasuk empayar Uthmaniyah, Afghanistan, dan Perancis, dalam satu cubaan untuk mengumpul sekutu untuk menentang British.

Semasa Perang Anglo-Mysore Keempat, tentera imperial daripada Syarikat Hindia Timur British telah dibantu oleh Maratha. Mereka berjaya mengalahkan Tipu, dan beliau telah terbunuh pada 4 Mei 1799 semasa mempertahankan kubu beliau di Seringapatam.

Semasa zaman penjajahan di benua kecil India, beliau telah disanjung sebagai seorang pemerintah yang menentang penjajahan British,. Tetapi beliau juga dikritik kerana menundukkan penentangan Hindu di Malabar dan Kristian di Mangalore di sebabkan alasan agama dan politik.

## Galeri


File:View of the Hoally Gateway, where Tipu Sultan was killed, Seringapatam (Mysore).jpg|Pandangan Pintu Hoally, Srirangapatnam, di mana Tipu Sultan terbunuh, Seringapatam (Mysore), oleh Thomas Sydenham (sekitar 1799)
File:Flintlock Blunderbuss Tipoo Sahib Seringapatam 1793 1794.jpg|Sebuah blunderbuss flintlock, dibuat untuk Tippu Sultan di Seringapatam pada tahun 1793-94. Tippu Sultan menggaji ramai tukang-tukang Barat, dan senjata ini menggambarkan teknologi terkini pada zaman itu.
File:Tippu's cannon.jpg|Meriam yang digunakan oleh Tippu Sultan dalam pertempuran di Seringapatam 1799


## Lihat juga

*Senjata Mughal
*Pahlawan Muslim
*Serangan Mysore ke atas Kerala
*PNS Tippu Sultan
*Masjid Tipu Sultan
*Harimau Tipu
**[[The Dreams of Tipu Sultan]]* oleh Girish Karnad
*Mir Ghulam Ali, seorang pegawai dan komander tentera kanan

## Rujukan

## Bacaan lanjut

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Agha, Shamsu. *Tipu Sultan", "Mirza Ghalib in London";, "Flight Delayed"*, Paperback, 
* Ali, B Sheik. *Tipu Sultan*, Nyasanal Buk Trast
* Amjad, Sayyid. 'Ali Ashahri, *Savanih Tipu Sultan*, Himaliyah Buk Ha®us
* Banglori, Mahmud Khan Mahmud. *Sahifah-yi Tipu Sultan*, Himālayah Pablishing Hā'ūs,
*  A fictionalised account of Tipu's life.
* Buddle, Anne. *Tigers Round the Throne*, Zamana Gallery, 
* Bowring, Lewin (1893). Haidar Ali and Tipu Sultan and the struggle with the Musalman powers of the south (1974 ed.). Delhi: ADABIYAT-I DELLI. .
* Campbell, Richard Hamilton. *Tippoo Sultan: The fall of Srirangapattana and the restoration of the Hindu raj*, Govt. Press
* Chinnian, P. *Tipu Sultan the Great*, Siva Publications
* Habib, Irfan. *State and Diplomacy Under Tipu Sultan: Documents and Essays*, Manohar Publishers and Distributors, 
* Hashimi, Sajjad. *Tipu Sultan*, Publisher: Maktabah-yi Urdu Da®ijast
* Home, Robert. *Select Views in Mysore: The Country of Tipu Sultan from Drawings Taken on the Spot by Mr. Home*, Asian Educational Services, India, 
* Kareem, C.K (1973). Kerala Under Haidar Ali and Tipu Sultan. Kerala History Association: distributors, Paico Pub. House.
* V.M. Korath, P. Parameswaran, Ravi Varma, Nandagopal R Menon, S.R. Goel & P.C.N. Raja: Tipu Sultan: Villain or hero? : an anthology. (1993). 
* Mohibbul Hasan. *Tipu Sultan's Mission to Constantinople*, Aakar Books, 
* Moienuddin, Mohammad. *Sunset at Srirangapatam: After the death of Tipu Sultan*, Orient Longman, 
* Pande, B. N. *Aurangzeb and Tipu Sultan: Evaluation of their religious policies (IOS series)*, Institute of Objective Studies
* Sharma, H. D. (1991). The real Tipu: A brief history of Tipu Sultan. Varanasi: Rishi Publ.
* Sil, Narasingha P. "Tipu Sultan: A Re-Vision," *Calcutta Historical Journal' (2008) 28#1 pp 1–23. historiography
* Strandberg, Samuel. *Tipu Sultan: The Tiger of Mysore: or, to fight against the odds*, AB Samuel Travel, 
* Taylor, George. *Coins of Tipu Sultan*, Asian Educational Services, India, 
* Wigington, Robin. *Firearms of Tipu Sultan, 1783–99*, J. Taylor Book Ventures, 
* *Confronting Colonialism: Resistance and Modernization Under Haider Ali and Tipu Sultan (Anthem South Asian Studies)'', Anthem Press, 
* Ashfaq Ahmed Mathur – "SALTANATH-E-KHUDADAT" and a book by Allama Iqbal ahmed (RH) "Daana e Raaz Diyaar e Dakan mein"

## Pautan luar

* The Tiger of Mysore&nbsp;– Dramatised account of the British campaign against Tipu Sultan by G. A. Henty, from Project Gutenberg
* Illuminated Qurʾān from the library of Tippoo Ṣāḥib, Cambridge University Digital Library
* UK Family Finds Tipu Sultan's Gun, Sword In Attic
* Tipu's Legacy.