Lapangan Terbang Istanbul

**Lapangan Terbang Istanbul** (),   ialah sebuah Lapangan Terbang yang berada di daerah Arnavutköy (di bahagian Eropah Istanbul), Lapangan Terbang itu juga menjadi lapangan terbang antarabangsa yang lebih besar daripada lapangan terbang antarabangsa Atatürk, kedua-dua Lapangan Terbang Atatürk dan Lapangan Terbang Istanbul terletak di kawasan Istanbul, Türkiye.

Semua penerbangan penumpang komersial yang dijadualkan telah dipindahkan dari Lapangan Terbang Atatürk ke Lapangan Terbang Istanbul berkuatkuasa pada Tarikh 6 April 2019, berikutan penutupan Lapangan Terbang Atatürk untuk penerbangan penumpang berjadual.  Kod lapangan terbang IATA IST juga telah dipindahkan ke lapangan terbang baharu itu.  

Ia memberi perkhidmatan kepada lebih 64 juta penumpang pada tahun 2022, menjadikannya lapangan terbang paling sibuk di Eropah dan lapangan terbang ke-7 paling sibuk di dunia dari segi jumlah trafik penumpang dan, dengan memberi perkhidmatan kepada lebih 48 juta penumpang antarabangsa, lapangan terbang ke-5 paling sibuk di dunia dari segi trafik penumpang antarabangsa mengikut nilai trafik *ACI World* . 

## Sejarah

### Latar belakang
Lapangan Terbang Atatürk adalah satu diantara lapangan terbang paling sibuk di Benua Eropah. Sejak tahun 2013, ia telah disenaraikan antara lima lapangan terbang tersibuk di Eropah mengikut trafik penumpang. Pada tahun 2017, Lapangan Terbang Atatürk dan Sabiha Gökçen, lapangan terbang antarabangsa Istanbul yang lain, mengendalikan lebih 100 juta penumpang digabungkan.  Sebagai perbandingan, enam lapangan terbang kawasan London memberi perkhidmatan kepada lebih 150 juta penumpang setahun, manakala tiga lapangan terbang kawasan Paris memberi perkhidmatan kepada kira-kira 100 juta penumpang setahun .

Memandangkan Lapangan Terbang Atatürk yang dikepung oleh bandar di tiga sisi dan laut Marmara di sisi lain, ia tidak dapat berkembang untuk memenuhi permintaan yang semakin meningkat yang dikenakan ke atasnya. Lapangan Terbang Sabiha Gökçen juga berada dalam kapasiti. Keputusan telah diambil untuk membina lapangan terbang baharu, jauh dari bandar untuk memastikan ruang yang mencukupi.

### Lokasi
Telah diputuskan untuk membina lapangan terbang baharu di persimpangan jalan ke Arnavutköy, Göktürk, dan Çatalca, utara pusat Istanbul dan antara bandar pantai Laut Hitam , Tayakadın dan Akpınar. Kawasan ini adalah kawasan  berhampiran Tasik Terkos . Sebanyak  kawasan ini adalah hutan milik kerajaan Türkiye. Jarak antara Lapangan Terbang Istanbul dan Lapangan Terbang Atatürk adalah lebih kurang  . Kawasan itu merangkumi lombong arang batu terbuka lama, yang kemudiannya dipenuhi dengan tanah. 

Menurut laporan *Environmental Impact Assessment* (ÇED) yang diterbitkan pada April 2013, terdapat sejumlah 2,513,341 pokok di kawasan itu dan 657,950 daripadanya perlu ditebang, manakala 1,855,391 pokok akan dipindahkan ke tempat baharu. Bagaimanapun, Kementerian Pengurusan Hutan dan Air mendakwa jumlah sebenar pokok yang dipotong dan dipindahkan hanya akan didedahkan selepas pembinaan lapangan terbang telah siap. 

### Pembinaan
Pembinaan lapangan terbang itu dibahagikan kepada empat fasa. Apabila semua peringkat selesai, lapangan terbang itu akan mempunyai kapasiti untuk melayani sehingga 200 juta penumpang setiap tahun, yang pada masa itu akan menjadikannya lapangan terbang terbesar di dunia. Kos projek itu dianggarkan sebanyak €7 bilion, tanpa mengambil kira kos pembiayaan.

Firma Grimshaw Architects yang berpangkalan di bandar London mengetuai pasukan reka bentuk, yang kebanyakannya terdiri daripada arkitek British. Orang lain yang terlibat dalam reka bentuk ialah Arkitek Haptic yang berpangkalan di Norway dan arkitek Turki Fonksiyon dan TAM/Kiklop. 

Tender telah dibuat untuk pembinaan serta pengendalian lapangan terbang. Pembidaan untuk tender ini telah berlangsung pada Tarikh 3 Mei 2013. Daripada syarikat yang layak, empat pesaing Turki dan dua pesaing asing mengambil bahagian dalam proses bidaan. Konsortium usaha sama Turki "Cengiz-Kolin-Limak-Mapa-Kalyon" memenangi tender dan diwajibkan membayar kerajaan € 26.142 bilion termasuk cukai nilai tambah untuk pajakan 25 tahun bermula dari tahun 2018. Tarikh penyiapan peringkat pertama pembinaan telah ditetapkan secara rasmi pada tahun 2018 – 42 bulan selepas pemuktamadkan kelulusan tender. 

Majlis pecah tanah itu berlangsung pada Tarikh 7 Jun 2014,  walaupun pembinaan hanya dimulakan pada Mei 2015 selepas tanah itu diserahkan secara rasmi. 

Perasmian lapangan terbang itu berlangsung pada tarikh yang dirancang pada 29 Oktober 2018. Dilaporkan bahawa pendaratan ujian pertama di lapangan terbang akan berlangsung pada 26 Februari 2018; bagaimanapun, pendaratan pertama berlaku pada 20 Jun 2018.  Ujian sistem navigasi dan elektronik dengan pesawat DHMİ telah bermula pada Tarikh 15 Mei 2018. 

Menara kawalan adalah dalam bentuk bunga kebangsaan Turki, tulip. 

### Peringkat projek
Pembinaan lapangan terbang itu sedang berlangsung dalam beberapa peringkat, mengembangkan lapangan terbang dan kemudahannya dari semasa ke semasa.    

Peringkat pertama terdiri daripada terminal utama, dengan kapasiti penumpang tahunan sebanyak 90 juta dan keluasan  — menjadikannya bangunan terminal lapangan terbang terbesar di dunia di bawah satu bumbung,  walaupun Terminal 3 Lapangan Terbang Antarabangsa Dubai mempunyai keluasan lantai yang lebih besar iaitu  disebabkan oleh terowong yang menghubungkan dua concoursenya. Terdapat juga dua pasang landasan selari yang disambungkan kepada lapan laluan teksi selari di sebelah barat terminal utama, kira-kira  ruang apron, dan tempat letak kereta dalaman dengan kapasiti 12,000 kenderaan. Di samping itu, lapangan terbang itu akan menampilkan tiga blok teknikal untuk pembaikan, penyelenggaraan dan pengisian bahan api, serta menara kawalan trafik udara, lapan menara kawalan tanjakan, dan hangar untuk pesawat pelayanan kargo dan penerbangan am.  Beberapa perkhidmatan lain juga akan beroperasi, termasuk hospital, frequent-flyer dan lounge VIP, surau, pusat konvensyen dan hotel; sebahagian daripadanya dijangka menjadi sebahagian daripada projek *Bandaraya Lapangan Terbang Istanbul* . 

Peringkat kedua akan menambah landasan bebas ketiga ke bahagian timur terminal utama, serta landasan terpencil keempat dengan arah timur-barat dan laluan teksi dan kawasan apron tambahan. Peringkat ketiga dirancang untuk menambah terminal penumpang kedua dengan kapasiti 60 juta penumpang tahunan dan anggaran keluasan sekitar  , serta landasan tambahan dan kawasan kemudahan sokongan baharu. Pembesaran peringkat keempat dan terakhir akan, bersama-sama dengan penambahan satu lagi landasan, membolehkan pembinaan terminal satelit dengan kapasiti gabungan 50 juta penumpang dan keluasan sehingga  jika perlu. 

Sebaik sahaja siap sepenuhnya menjelang tahun 2027, lapangan terbang itu akan mempunyai enam set landasan (lapan keseluruhan), 16 laluan teksi, dan jumlah kapasiti penumpang tahunan sebanyak 150 juta penumpang.   Jika diperluaskan sepenuhnya kepada kapasiti 200 juta, lapangan terbang itu akan mempamerkan empat bangunan terminal dengan akses rel bersambung yang digabungkan untuk jumlah kawasan dalaman sebanyak . Lapangan terbang itu juga akan mempunyai  apron dengan kapasiti tempat letak kereta sebanyak 500 pesawat, ruang istirahat VIP, kemudahan kargo dan penerbangan am, istana negara, dan tempat letak kereta dalaman dan luaran yang boleh memuatkan sehingga 70,000 kereta. Sebuah pusat perubatan, balai penyelamat dan pemadaman pesawat, hotel, pusat konvensyen, loji janakuasa dan kemudahan rawatan air sisa juga akan dibina.

### Kontroversi
Dewan Jurutera Alam Sekitar Turki (ÇMO) membawa tender projek ke mahkamah atas alasan projek itu melanggar undang-undang sedia ada untuk penyediaan laporan Penilaian Kesan Alam Sekitar (ÇED).  Pada Februari 2014, mahkamah pentadbiran Istanbul mengarahkan pembinaan lapangan terbang itu digantung.  Bagaimanapun, majlis pecah tanah masih berlangsung beberapa bulan kemudian iaitu pada Tarikh 7 Jun 2014. 

Laporan yang diterbitkan dalam akhbar Turki *Cumhuriyet* pada Februari 2018 mendakwa bahawa lebih daripada 400 pekerja telah terbunuh semasa pembinaan lapangan terbang, dengan kemalangan membunuh tiga hingga empat pekerja setiap minggu, dan keluarga pekerja yang terbunuh dibayar untuk berdiam diri mengenai kejadian itu.   Akhbar Turki *Evrensel* juga mendakwa bahawa kemalangan maut terus berlaku.  Ini mendorong ahli parlimen pembangkang Veli Ağbaba untuk menyerahkan soal selidik bertulis kepada parlimen Turki pada 13 Februari 2018. Sebagai tindak balas, Kementerian Buruh dan Keselamatan Sosial Turki mendakwa terdapat hanya 27 kematian semasa pembinaan lapangan terbang itu.  Pada Oktober 2019, penerbitan UK yang bernama *Construction News* dan *Architects' Journal* menerbitkan penyiasatan bersama ke atas kematian di lapangan terbang, yang digelar oleh pekerja sebagai "tanah perkuburan" kerana ramai yang telah meninggal dunia. Pada ketika ini, angka kematian rasmi telah meningkat kepada 55, tetapi anggaran tidak rasmi mencadangkan bahawa angka itu mungkin "lebih tinggi daripada 400". 

Bantahan pekerja massa tercetus pada Tarikh 14 September 2018 selepas bas yang membawa pekerja terhempas, mencederakan 17. Aduan oleh pekerja termasuk keadaan hidup yang buruk di "asrama yang dipenuhi kutu", isu dalam pengangkutan yang menyebabkan mereka terkandas di bawah hujan atau di tapak semasa cuti, dan kelewatan yang lama dalam pembayaran, antara lain. 

### Operasi

Majlis perasmian berlangsung pada Tarikh 29 Oktober 2018, yang dijadualkan bertepatan dengan ulang tahun ke-95 pengisytiharan Republik Turki.  Lapangan terbang itu secara tidak rasmi dikenali sebagai '**Lapangan Terbang Baru Istanbul**' semasa pembinaan - nama rasmi baharu **'Lapangan Terbang Istanbul**' diumumkan pada majlis perasmian. Penerbangan pertama dari lapangan terbang ialah penerbangan Turkish Airlines, dengan nombor penerbangan **TK2124**, ke ibu negara Türkiye Ankara pada Tarikh 31 Oktober 2018.  Pada 1 November 2018, lima penerbangan harian mula tiba dan berlepas dari lapangan terbang: dari Ankara, Antalya, Baku, North Nicosia, dan İzmir,  diikuti oleh Adana dan Trabzon bermula pada bulan Disember.

Sebelum pemindahan penuh, semua penerbangan dikendalikan secara eksklusif oleh Syarikat Penerbangan Turkish Airlines. Penerbangan yang dijadualkan secara tetap ke semua destinasi lapangan terbang baharu terus berlepas dari lapangan terbang Atatürk dan Sabiha Gökçen bersama penerbangan percubaan ini. Pada asalnya dirancang bahawa pada Tarikh 31 Disember 2018, semua peralatan dari Lapangan Terbang Atatürk akan dipindahkan ke lapangan terbang baharu melalui Lebuhraya O-7 .   Sehingga 17 Januari 2019, fasa perpindahan ditetapkan bermula 1 Mac 2019.  Bagaimanapun, pada 25 Februari, fasa perpindahan telah dipindahkan kali keempat kepada Tarikh 5 April 2019. 

Pemindahan penuh semua penerbangan penumpang komersial berjadual dari Lapangan Terbang Atatürk ke Lapangan Terbang Istanbul yang baharu telah berlangsung pada Tarikh 6 April 2019 antara jam 02:00 dan 14:00. Beratus-ratus trak membawa lebih 10,000 peralatan, setiap satu seberat kira-kira 44 tan telah dipindahkan ke lapangan terbang baharu selama 41 jam.  Kod IATA Lapangan Terbang Atatürk **IST** juga telah dipindahkan ke lapangan terbang baharu itu.

Pada Februari 2022, Turkish Cargo memindahkan semua penerbangan dan operasi perkhidmatan kargo dari bekas pangkalan mereka di Lapangan Terbang Atatürk ke lapangan terbang baharu. 

## Kemudahan

Lapangan terbang itu kini mempunyai satu terminal dalam perkhidmatan untuk penerbangan domestik dan antarabangsa dan lima landasan (tiga utama dan dua sandaran) yang sedang beroperasi. Kedua-dua landasan 17/35 adalah kedua-duanya sepanjang , manakala landasan 16/34 adalah kedua-duanya sepanjang . Landasan 18/36 adalah  panjang, lebih pendek daripada landasan lain, walaupun ia diunjurkan berkembang kepada , sama panjang dengan pasangan 16/34. Landasan 17L/35R dan 16R/34L adalah  lebar, manakala 17R/35L, 16L/34R dan 18/36 adalah  lebar. Kesemua permukaan landasan adalah berbahan asfalt. 

### Concourses
Lapangan terbang itu mempunyai sejumlah lima ruang legar berhuruf A, B, D, F dan G dengan jumlah 143 jambatan menaiki penumpang. Concourse G, yang terletak di tenggara, dikhaskan semata-mata untuk penerbangan domestik. Tiga jambatan menaiki penumpang Concourse F yang terletak terus ke utara Concourse G juga telah diperuntukkan untuk penerbangan domestik. Concourse A, B, D, dan F digunakan untuk penerbangan antarabangsa. Concourse C dan E bersambung terus ke terminal utama dan oleh itu bukan concourse bebas. 

### Keselamatan
3,500 anggota keselamatan dan sejumlah 1,850 polis, termasuk 750 pegawai imigresen, menyediakan keselamatan lapangan terbang.  Perimeter tapak dilindungi menggunakan radar tanah, kamera CCTV tetap setiap 60 meter, kamera pan–tilt–zoom setiap , kamera terma dan penderia gentian optik setiap  . Bangunan terminal yang aktif menggunakan sehingga sebanyak 9,000 kamera CCTV. 

## Syarikat penerbangan dan destinasi
### Penumpang
Syarikat penerbangan berikut mengendalikan penerbangan berjadual dan sewa khas di Lapangan Terbang Istanbul:

### Kargo

## Perangkaan
Berikut ialah data penumpang dan pembangunan berbentuk data Perangkaan, untuk Lapangan Terbang Istanbul untuk tahun 2018–2022: 

## Pengangkutan darat

### Bas
Lapangan terbang ini dikhidmat dari bandar dengan bas awam İETT  dan Havaist  .

### Teksi
Teksi bandar Istanbul tersedia selama 24 jam sehari di luar kawasan ketibaan dan pelepasan lapangan terbang. Perjalanan ke pusat bandar Istanbul dengan teksi mengambil masa kira-kira 40 minit. 

### Metro
Laluan metro M11 dibuka pada Tarikh 22 Januari 2023, dengan operasi awal berjalan ke Kağıthane, melangkau stesen Terminal 2 . Sambungan ke Halkalı di laluan kereta api Marmaray dan Gayrettepe sedang dalam pembinaan. 

### Kereta Api
Kereta api laluan utama ada menghubungkan lapangan terbang itu ke Halkalı, dan melalui pintasan bandar luar yang merentasi Jambatan Yavuz Sultan Selim merentasi Bosporus dan menghubungkan dengan rangkaian kereta api Asia di Gebze.

## Kesan alam sekitar
Lapangan terbang itu dianggarkan oleh *Climate Trace* telah mengeluarkan setara dengan hampir 5 juta tan CO2 pada tahun 2021, menjadikannya satu diantara daripada 10 pemancar gas rumah hijau teratas negara. 

## Lihat juga

* Terusan Istanbul
* Jambatan Yavuz Sultan Selim
* Lebuhraya Marmara Utara
* Jambatan Çanakkale 1915
* Lapangan Terbang Atatürk
* Lapangan Terbang Istanbul Sabiha Gökçen
* Antalya transfer

## Rujukan

## Pautan luar

* https://www.istairport.com/en/?locale=en
* Project plan