Apsis

**Apsis** ialah titik jarak terpanjang atau terpendek orbit bereliptikal sesuatu objek dari tumpuan tarikannya, iaitu lazimnya pusat jisim sistem.

Titik hampiran terdekat (titik di mana dua jasad adalah paling rapat dengan satu sama lain) dipanggil **periapsis** atau **peripusat**, dari perkataan Yunani , *peri* yang bererti "keliling". Titik perjalanan terjauh pula dipanggil **apoapsis** (, *apó*, "dari", yang menjadi , *ap-* atau , *aph-* masing-masing sebelum vokal tak berhembusan atau berhembusan), **apopusat** atau **apapsis**. Sebatang garis lurus yang dilakar melalui periapsis dan apoapsis dipanggil *garis apsis*. Inilah paksi major elips, iaitu garis yang melalui bahagian terpanjang dalam elips.

Istilah terbitan juga digunakan untuk mengenal pasti jasad yang diorbitkan, terutamanya **perigi** dan **apogi**, iaitu orbit-orbit di keliling Bumi (Yunani , *gê*, "bumi"); dan **perihelion** dan **aphelion**, iaitu orbit-orbit di keliling Matahari (Yunani , *hēlios*, "matahari"). Ketika program Apollo diusahakan, istilah-istilah **perisintion** dan **aposintion** digunakan untuk memaksudkan bulan.

## Formula

Formula-formula berikut mencirikan periapsis dan apoapsis sesebuah orbit:

*Periapsis: kelajuan maksimum  v_\mathrm{per} = \sqrt{ \tfrac{(1+e)\mu}{(1-e)a} } \, pada jarak minimum (periapsis) r_\mathrm{per}=(1-e)a\!\,
*Apoapsis: kelajuan minimum  v_\mathrm{ap} = \sqrt{ \tfrac{(1-e)\mu}{(1+e)a} } \, pada jarak maksimum (apoapsis) r_\mathrm{ap}=(1+e)a\!\,

manakala, selaras dengan hukum pergerakan planet Kepler (pengabadian momentum sudut) dan pengabadian tenaga, kuantiti-kuantiti berikut adalah malar untuk sesebuah orbit:
*momentum sudut relatif tentu h = \sqrt{(1-e^2)\mu a}
*tenaga orbit tentu \epsilon=-\frac{\mu}{2a}

yang mana:
*a\!\, ialah paksi separuh major
*\mu\!\, ialah parameter graviti standard
*e\!\, ialah  keeksentrikan, bertakrif e=\frac{r_\mathrm{ap}-r_\mathrm{per}}{r_\mathrm{ap}+r_\mathrm{per}}=1-\frac{2}{\frac{r_\mathrm{ap}}{r_\mathrm{per}}+1}

Diingatkan bahawa bagi penukaran dari ketinggian di atas permukaan kepada jarak antara sesebuah orbit dan primernya, jejari jasad pusatnya harus ditambah, begitu juga sebaliknya.

Min aritmetik bagi dua jarak pengehad ialah kepanjangan paksi separuh major a\!\,.
Min geometrik bagi dua jarak tersebut ialah kepanjangan paksi separuh minor b\!\,.

Min-min geometrik bagi dua kelajuan pengehad ialah \sqrt{-2\epsilon}, iaitu kelajuan yang sepadan dengan tenaga kinetik yang ditambah pada tenaga kinetik yang sedia ada di mana-mana kedudukan orbit, akan membolehkan jasad pengorbit untuk berlepas (punca kuasa dua hasil kedua-dua kelajuan tersebut ialah halaju lepas setempat).

## Keistilahan

## Perihelion and aphelion Bumi
Bagi orbit Bumi yang mengelilingi Matahari, waktu apsis paling wajar dinyatakan dari segi waktu relatif dengan musim, kerana inilah yang menentukan sumbangan orbit berelips kepada paksaan bermusim, iaitu perubahan tahunan dalam penyuriaan di atas atmosfera. Paksaan ini dikawal terutamanya oleh kitaran tahunan keserongan matahari, iaitu kesan kecondongan paksi putaran Bumi yang relatif dengan satah orbit. Kini, perihelion berlaku kira-kira 14 hari selepas solstis musim sejuk hemisfera utara. Waktu perihelion mara dari musim ke musim, sehingga melengkapkan satu kitaran lengkap dalam masa 22,000 hingga 26,000 tahun, sebagai sumbangan kepada kitaran Milankovitch, iaitu paksaan zaman ais yang dipanggil liukan.

Selain hari, kita juga boleh menyatakan penentuan waktu perihelion relatif dengan ekuinoks vernal sebagai sudut sesaran orbit, iaitu longitud periapsis. Bagi orbit Bumi, inilah *longitud perihelion* yang mencapai 282.895 darjah pada tahun 2000.

Hari dan jam[A] (UTC) perihelion dan afelion untuk tahun-tahun terpilih:

## Catatan dan rujukan


**[[#inlinea|^]]** Data sumber hanya menentukan jamnya; nilai minit dalam jadual sekadar pemegang tempat.



## Pautan luar

* Apogee - Perigee Photographic Size Comparison
* Aphelion - Perihelion Photographic Size Comparison
* Aphelion - Perihelion Dates and Times