Sussex (ayam)

**Sussex** adalah satu baka ayam dual-guna yang berasal daripada Britain. Ia dibiakkan bagi menghasilkan telur dan daging. Lapan variati warna telah diiktiraf untuk saiz standard dan bantam. Sebuah persatuan pembiak baka, Kelab Baka Sussex telah ditubuhkan pada tahun 1903.  

## Sejarah

Sussex berasal daripada kaunti bersejarah Sussex, yang terletak di tenggara England. Ia antara baka ayam tertua di Britain: Ayam ini yang diperincikan sebagai "Ayam Old Sussex atau Kent" telah dipamerkan buat pertama kali di pertunjukan unggas di Zoo London pada tahun 1845. Sussex tidak dimasukkan ke dalam standard unggas edisi pertama, *Standard Kesempurnaan di Pameran Unggas* oleh William Bernhardt Tegetmeier, pada tahun 1865. Standard baka untuk ayam Sussex mula didrafkan pada tahun 1902, bersama tiga variati warna iaitu *light*. merah dan rinting. Rinting merupakan paling tua. Pembangunan variati light mungkin dipengaruhi oleh baka-baka Oriental seperti Brahma and Cochin, dan juga Dorking perak-kelabu. Variati merah asalnya berdada hitam; variati merah dan perang mungkin dipengaruhi oleh ayam Laga India. Variati buff mula muncul pada tahun 1920an, dan kemudian diikuti oleh warna putih. Variati terkini adalah perak.

Pada awal kurun ke-20, sehingga kemunculan hibrid komersial menjelang Perang Dunia II, ayam Sussex dan ayam Merah Rhode Island merupakan dua baka ayam pedaging utama di United Kingdom. Variasi Sussex utiliti kemudian dibangunkan dengan keupayaan bertelur yang lebih baik tetapi saiz badan lebih kecil dan corak yang kurang menarik untuk tujuan pameran.

## Ciri-ciri

Ayam Sussex mempunyai badan yang panjang, berdada lebar dan belakang yang rata; tulang dada yang panjang dan lurus; bahu lebar, dan bentuk badan yang bersegi empat tepat. Ekornya bersudut 45 darjah dari badan. Matanya berwarna merah bagi variati warna gelap manakala oren bagi variati warna bulu yang terang. Balungnya adalah berbentuk sikat/sisir. Cuping telinga berwarna merah, manakala kaki dan kulit berwarna putih untuk semua variati warna bulu. Ayam jantan seberat kira-kira  dan betina sekitar 

Lapan variati warna diiktiraf oleh Kelab Unggas Great Britain: perang, buff, *coronation*, *light*, merah, peraky, rinting dan putih. Sussex berwarna *light* mempunyai badan putih, hitam pada ekor dan bulu pelepah; jambul leher berwarna putih dengan jalur hitam. Warna buff mempunyai corak yang sama, tetapi warna hijau-kehitaman pada warna asas emas-kekuningan. Warna perak serupa dengan *light*, tetapi mempunyai paha berwarna kelabu dan dada berwarna gelap dengan renda perak. Variati merah mempunyai corak yang sama sepertimana *light*, tetapi warna asasnya adalah merah tua di seluruh tubuhnya. Variati rinting (berbintik-bintik) mempunyai warna mohagani tua, dan pada setiap sayap pelepahnya mempunyai warna putih pada hujungnya. Variati putih mempunyai warna putih di seluruh tubuhnya.

Sussex *coronation* juga mempunyai corak yang sama seperti *light*, dengan warna lavender bukannya hitam. Ia telah dihasilkan bagi pertabalan Edward VIII – satu peristiwa yang tidak pernah terjadi – dan hilang menjelang Perang Dunia II. Ia dipercayai mempunyai warna merah, putih dan biru yang sama pada bendera Union Flag. Baka bantam coronation telah dicipta semula pada tahun 1980an.

Persatuan Unggas Amerika hanya mengiktiraf tiga warna iaitu *light* merah dan rinting. Variati merah dan rinting telah dimasukkan ke dalam Standard Kesempurnaan pada tahun 1914, manakala *light* pada tahun 1929.

## Kegunaan

Secara tradisinya, Sussex dipelihara untuk dijadikan sebagai hidangan. Pada awal kurun ke-20, ia adalah salah satu dari baka-baka ayam utama untuk tujuan ini, sehingga ia digantikan oleh baka-baka hibrid industri moden. Ia mungkin diternak sebagai ayam dual-guna. Ayam betina bertelur sekitar 180–200 biji telur setahun; beberapa baka penelur mungkin sehingga 250 biji. Berat sebiji telur kira-kira . Sussex juga dibiakkan untuk dijadikan sebagai ayam hias bagi tujuan pameran.

## Lihat juga
* Senarai baka ayam

## Rujukan