Gempa bumi Sichuan 2008

**Gempa bumi Sichuan 2008** (), pada magnitud 8.0 M<sub>s</sub>/ 7.9 M<sub>w</sub>, berlaku pada jam 14:28:01.42 CST (06:28:01.42 UTC) pada 12 Mei 2008 di wilayah Sichuan, China. Di China, bencana ini dipanggil **gempa bumi Wenchuan** (), sempena pusat gempa di Kaunti Wenchuan di wilayah Sichuan. Pusat gempa terletak  di barat-barat laut Chengdu, ibu wilayah Sichuan, dengan kedalaman . Gempa bumi ini terasa hingga ke tempat sejauh Beijing (1,500 km jauhnya) dan Shanghai (1,700 km jauhnya), sehingga bangunan pejabat pun tergoyang akibat gegaran. Gempa bumi ini juga terasa di beberapa negara jiran berhampiran.

Perangkaan rasmi (pada 21 Julai 2008 12:00&nbsp;CST) menyatakan bahawa 69,197 orang disahkan mat, termasuk 68,636 di wilayah Sichuan, dan 374,176 lagi cedera, dengan 18,222 lagi disenaraikan hilang. Gempa bumi ini juga menyebabkan kira-kira 4.8&nbsp;juta orang kehilangan tempat tinggal, though the number could be as high as 11&nbsp;million.  Kira-kira 15 juta orang tinggal dalam kawasan yang terjejas. Inilah gempa bumi paling dahsyat yang pernah melanda China semenjak gempa bumi Tangshan 1976 yang meragut lebih 240,000&nbsp;orang, dan juga yang paling kuat sejak gempa bumi Chayu 1950 di negara ini juga yang mencatat 8.5 pada skala magnitud Richter.

Majlis Negara mengisytiharkan tempoh berkabung selama tiga hari untuk memperingati mangsa gempa bumi mulai 19 Mei 2008; Bendera Kebangsaan China dan Bendera-bendera Kawasan Hong Kong SAR dan Macau SAR dikibarkan separuh tiang. Pada jam 14:28 CST , 19 Mei 2008, seminggu selepas berlakunya musibah ini, orang awam China bertakafur sebagai tanda berkabung; kenderaan, kapal, kereta api, dan penggera pertahanan udara berbunyi, diikuti saat kesunyian selama tiga minit.  Jawatankuasa Penganjuran Ningbo larian obor Olimpik Beijing mengumumkan bahawa larian berkenaan digantung selama tiga hari ini.

Pada 6 November 2008, kerajaan pusat mengumumkan bahawa 1 trilion yuan (kira-kira AS$146.5 billion) akan digunakan selama tiga tahun seterusnya untuk membina semula kawasan yang diranapkan oleh gempa earthquake.

## Butiran gempa
Gempa bumi ini bermagnitud 8.0 M<sub>s</sub>, menurut Biro Seismologi Negeri China dan 7.9&nbsp;M<sub>w</sub> menurut Pemantauan Geologi Amerika Syarikat. Pusat gempa terletak di Kaunti Wenchuan, Ngawa, 80&nbsp;km barat/barat laut Chengdu, melepaskan gegaran terkuat pada 14:28:01.42 CST (06:28:01.42 UTC), pada hari Isnin 12 Mei 2008.

52 gempa susulan besar yang bermagnitud antara 4.4 dan 6.0, dicatat dalam jangka masa 72 jam gempa terbesar. Contoh pemecahan terawal gempa bumi menunjukkan sesaran tidak melebihi 9 meter sepanjang gelinciran berukuran kira-kira 240&nbsp;km panjangnya dan 20&nbsp;km dalamnya. Gempa bumi ini menghasilkan pencacatan permukaan melebihi 3 meter dan menambahkan tekanan (dan kebarangkalian terjadinya peristiwa akan datang) di tepi timur laut dan barat daya gelicniran. Pada 20 Mei, ahli seismologi USGS bernama Tom Parsons mengeluarkan amaran "risiko tinggi" gempa susulan besar M>7 sepanjang minggu-minggu atau bulan-bulan berikutnya. Parsons memberitahu akhbar New York Times bahawa risiko gempa susulan besar "semakin tinggi".

Ahli seismologi Jepun bernama Yuji Yagi menyatakan bahawa gempa bumi berlaku dalam dua peringkat: "Sesar Longmenshan berukuran 155 batu mengoyak dalam dua bahagian, yang pertama meluru mengoyak kira-kira tujuh ela, diikuti satu lagi yang menyesar empat ela." Data Yagi juga menunjukkan bahawa gempa bumi ini terjadi selama kira-kira dua minit dan menghasilkan 30 kali ganda kuasa Gempa bumi Hanshin Besar yang berlaku di Jepun pada tahun 1995, yang meragut sebanyak 6,000&nbsp;nyawa. Beliau menunjukkan bahawa kecetekan pusat gempa dan ketumpatan penduduk banyak menambah keterukan gempa. Teruyuki Kato, seorang ahli seismologi di Universiti Tokyo, menyatakan bahawa gelombang seismos gempa ini melalui jarak panjang tanpa kehilangan kuasa kerana kekukuhan daratan di kawasan tengah China. Menurut laporan dari Chengdu, ibu wilayah Sichuan, gegaran gempa berlaku selama "kira-kira dua tiga minit".

### Capaian gegaran
Kawasan disusun mengikut jarak dari pusat gempa (atau waktu gegaran dirasa):
* : Semua kawasan kecuali Xinjiang, Jilin dan Heilongjiang terjejas oleh gempa.
* : Gegaran dirasa kira-kira tiga minit selepas gempa, berterusan selama setengah minit. Ini juga merupakan gempa bumi terjauh yang pernah dirasai di Hong Kong sepanjang ingatan.
* : Gegaran dirasa kira-kira tiga minit selepas gempa.
* : Gegaran dirasa kira-kira lima minit selepas gempa di kawasan utara Vietnam.
* : Di sesetengah kawasan di Thailand, gegaran dirasa enam minit selepas gempa. Bangunan pejabat di Bangkok mengayun selama beberapa minit kemudian.
* : Gempa ini mengambil masa lapan minit untuk mencapai Taiwan, kemudian gegarannya dirasai selama satu dua minit; tiada kerosakan atau kecederaan dilaporkan.
* : Gegaran dirasai kira-kira lapan minit selepas berlakunya gempa bumi di sesetengah bahagian di Mongolia.
* : Gegaran dirasai lapan minit setengah selepas gempa di seluruh Bangladesh.
* : Gegaran dirasai kira-kira lapan minit setengah selepas gempa.
* : Gegaran dirasai kira-kira sembilan minit selepas gempa di sesetengah kawasan di India.
* : Gegaran dirasai kira-kira sepuluh minit selepas gempa di Pakistan Utara.
* : Gegara dirasai Tuva, tiada kemalangan dilaporkan.

### Tektonik
Takat kawasan yang dilanda gempa bumi dan gegaran susulan terletak di timur laut, sepanjang sesar Longmen Shan.

Menurut Pemantauan Geologi Amerika Syarikat:

Gempa bumi berlaku kesan pergerakan sesar berbalik atau sesar tujah yang menyerang ke arah timur laut di jidar barat laut Lembangan Sichuan. Pusat gempa dan mekanisme fokusnya sejajar dengan berlakunya gempa akibat pergerakan di sesar Longmenshan atau mana-mana sesar yang berkaitan tektonik dengannya. Gempa ini mencerminkan tekanan tektonik yang berlaku daripada pertumpuan bahan gerak yang bergerak beransur-ansur dari ketinggian Penara Tibet ke arah barat, melawan kerak kuat di bawah Lembangan Sichuan Basin dan China tenggara.

Di peringkat benua, the keseismosan Asia tengah dan timur berpunca daripada pertumpuan Plat India ke arah Plat Eurasia di utara dengan halaju kira-kira 50&nbsp;mm/y. Pertembungan kedua-dua plat tersebut disokong kuat oleh kenaikan tanah tinggi Asia serta pergerakan bahan kerak ke arah timur, jauh dari Penara Tibet yang naik itu. Jidar barat laut Lembangan Sichuan Basin pernah mengalami gempa bumi pemusnah. Gempa bumi bermagnitud 7.5 pada 25 Ogos 1933 membunuh lebih 9,300&nbsp;orang.

## Kematian

## Rujukan