Hong Kong

**Hong Kong** merupakan sebuah kawasan pentadbiran khas di Republik Rakyat China. Dengan penduduk pelbagai rupa bangsa seramai 7.4 juta dalam sebuah wilayah seluas , Hong Kong merupakan salah satu wilayah yang paling berpenduduk padat di dunia.

Hong Kong didirikan sebagai sebuah tanah jajahan Empayar British selepas Dinasti Qing menyerahkan Pulau Hong Kong pada tahun 1841–1842 sebagai akibat kekalahan Perang Candu Pertama. Tanah jajahan tersebut diperluaskan ke Semenanjung Kowloon pada tahun 1860 dan diperluaskan dengan lebih lanjut apabila United Kingdom memperolehi pajakan 99 tahun Wilayah Baharu pada tahun 1898. Hong Kong diduduki oleh Jepun dari tahun 1941 hingga tahun 1945 ketika Perang Dunia Kedua. Wilayah tersebut telah diserahkan daripada United Kingdom kepada China pada tahun 1997. Hong Kong mengekalkan sistem pemerintahan dan ekonomi yang berasingan daripada Tanah Besar China di bawah prinsip satu negara, dua sistem.

Asalnya sebuah kawasan kurang penduduk yang terdiri daripada kampung petani dan nelayan, wilayah ini kini merupakan salah satu daripada pusat kewangan dan pelabuhan perdagangan yang paling penting di dunia. Hong Kong merupakan pusat kewangan global berkedudukan keempat, pengeksport kesembilan terbesar dan pengimport kelapan terbesar di dunia. Mata wangnya, Dolar Hong Kong, merupakan mata wang kesembilan terbanyak didagangkan di dunia. Hong Kong mempunyai bilangan individu nilai bersih ultra tinggi terbesar di dunia, dan merupakan tempat tinggal golongan jutawan ketujuh tertinggi mengikut bilangan dalam kalangan bandar raya di dunia. Walaupun Hong Kong mempunyai salah satu daripada pendapatan per kapita tertinggi di dunia, ketidaksamaan pendapatan yang teruk wujud dalam kalangan penduduknya. Meskipun mempunyai bilangan pencakar langit terbesar dalam kalangan bandar raya di dunia, perumahan di Hong Kong telah didokumenkan dengan baik sebagai mengalami kekurangan yang teruk dan berterusan.

**Hong Kong** () secara rasmi **[[Kawasan Pentadbiran Khas]] Hong Kong** (),, adalah sebuah wilayah di Republik Rakyat China, menghadap Guangdong di utara dan Laut China Selatan di timur, barat dan selatan. Hong Kong ialah metropolitan global dan pusat kewangan, dan mempunyai satu ekonomi kapitalis sangat maju. Di bawah polisi "satu negara dua sistem", dan berdasarkan pada Basic Law, ia mempunyai "kuasa autonomi tinggi" dalam keseluruhan aspek kecuali hal-ehwal luar negeri dan pertahanan, yang merupakan tanggungjawab Kerajaan PRC. Hong Kong memelihara mata wang sendirinya, sistem perundangan, sistem politik, kuasa imigresen, peraturan lalu lintas dan aspek lain yang berkaitan cara hidup mereka, yang mana adalah banyak berlainan daripada Tanah Besar China. 

Bermula sebagai sebuah pelabuhan perdagangan, Hong Kong menjadi tanah jajahan United Kingdom pada 1842. Ia diklasifikasikan semula sebagai sebuah wilayah yang bergantung kepada British pada 1983 sehingga penyerahan kedaulatan kepada Republik Rakyat China pada 1997. Terkenal untuk latar langitnya yang hebat dan pelabuhan semula jadi yang dalam, identitinya sebagai sebuah pusat kosmopolitan di mana Timur bertemu Barat dicerminkan dalam masakan, pawagam, muzik dan tradisinya. Jumlah penduduk bandar raya ialah 95% etnik Han dan 5% lain. Dengan populasi 7 juta penduduk dan luas kawasan tanah 1,054 km2 (407 sq mi), Hong Kong ialah satu daripada kawasan berpenduduk paling padat dalam dunia. 

## Sejarah سجاره

### Zaman Prasejarah dan China Imperial
Jejak manusia paling awal yang diketahui di kawasan yang kini dikenali sebagai Hong Kong dianggarkan berusia antara 35,000 hingga 39,000 tahun, pada zaman Paleolitik. Anggaran ini berdasarkan penyelidikan arkeologi di Wong Tei Tung, Sai Kung pada tahun 2003. Kajian tersebut menemui alat batu yang dibentuk daripada endapan tanah, yang ditarikhkan menggunakan kaedah pentarikhan luminesens.

Menjelang Neolitik Pertengahan kira-kira 6,000 tahun lalu, kawasan ini telah didiami secara meluas. Penduduk Hong Kong dari zaman Neolitik hingga Zaman Gangsa kebanyakannya hidup di kawasan pesisir separa daratan. Pada Neolitik Pertengahan, penduduk awal dipercayai terdiri daripada orang Austronesia dan kemudiannya orang Yue. Bukti arkeologi di Sha Ha, Sai Kung menunjukkan bahawa penanaman padi telah bermula sejak Neolitik Akhir. Pada Zaman Gangsa, Hong Kong menghasilkan tembikar kasar, tembikar keras, barang kemas batu kuarza, batu hiasan, serta peralatan gangsa kecil.

Kawasan Hong Kong mula dimasukkan ke dalam wilayah China oleh Dinasti Qin pada tahun 214 SM, selepas penaklukan ke atas Baiyue. Selepas kejatuhan Qin, kawasan ini menjadi sebahagian daripada kerajaan Nanyue (pendahulu negara Vietnam) sebelum dikuasai semula oleh China menerusi penaklukan Han. Semasa penaklukan Mongol pada abad ke-13, istana Dinasti Song Selatan pernah berpusat sementara di kawasan Bandar Kowloon (tapak Sung Wong Toi) sebelum tewas dalam Pertempuran Yamen pada tahun 1279 kepada Dinasti Yuan. Menjelang akhir Dinasti Yuan, tujuh keluarga besar menetap dan memiliki sebahagian besar tanah di wilayah ini. Semasa Dinasti Ming, penduduk dari wilayah berhampiran berpindah ke Kowloon.

Pengunjung Eropah terawal yang direkodkan ialah penjelajah Portugis bernama Jorge Álvares, yang tiba pada tahun 1513. Pedagang Portugis membuka pos perdagangan bernama Tamão di perairan Hong Kong dan memulakan perdagangan tetap dengan China Selatan. Walaupun mereka diusir selepas pertempuran bersenjata pada dekad 1520-an, hubungan dagang Portugis-China dipulihkan pada 1549. Portugal memperoleh pajakan kekal untuk Macau pada tahun 1887.

Selepas penaklukan oleh Dinasti Qing, perdagangan laut diharamkan melalui dasar *Haijin*. Dari tahun 1661 hingga 1683, sebahagian besar kawasan yang kini menjadi Hong Kong dikosongkan sepenuhnya di bawah arahan Great Clearance, menjadikan wilayah ini terbiar. Maharaja Kangxi menarik balik larangan itu pada tahun 1684, membenarkan pedagang asing memasuki pelabuhan China. Pihak Qing menubuhkan Sistem Kanton pada tahun 1757 untuk mengawal perdagangan dengan lebih ketat, menghadkan kapal bukan Rusia ke pelabuhan Kanton. Walaupun permintaan Eropah terhadap teh, sutera, dan porselin dari China sangat tinggi, minat China terhadap barangan buatan Eropah hampir tiada, menyebabkan perdagangan hanya boleh dibayar menggunakan logam berharga. Bagi mengurangkan ketidakseimbangan dagangan, pihak British menjual opium dari India ke China. Krisis dadah yang tercetus mendorong pegawai Qing mengambil langkah tegas untuk menghentikan perdagangan opium.

### Zaman Koloni British

Pada tahun 1839, Maharaja Daoguang menolak cadangan untuk menghalalkan dan mengenakan cukai ke atas opium, lalu mengarahkan pesuruhjaya diraja Lin Zexu untuk membanteras perdagangan tersebut. Pesuruhjaya ini memusnahkan stok opium dan menghentikan semua perdagangan asing, mencetuskan tindak balas ketenteraan British yang membawa kepada Perang Candu Pertama. Pihak Qing menyerah kalah lebih awal dan bersetuju menyerahkan Pulau Hong Kong dalam Konvensyen Chuenpi. Kawalan British bermula pada 26 Januari 1841, namun kedua-dua pihak tidak meratifikasi perjanjian tersebut. Selepas lebih setahun pertempuran berlanjutan, Pulau Hong Kong diserahkan secara rasmi kepada United Kingdom melalui Perjanjian Nanking pada tahun 1842.

Prasarana pentadbiran dibina menjelang awal 1842, tetapi ancaman lanun, penyakit, dan dasar keras Qing menghalang perkembangan perdagangan. Keadaan bertambah baik semasa Pemberontakan Taiping pada 1850-an apabila ramai pelarian Cina, termasuk pedagang kaya, melarikan diri ke koloni ini. Pertikaian perdagangan opium seterusnya mencetuskan Perang Candu Kedua, yang menyaksikan kekalahan Qing sekali lagi dan penyerahan Semenanjung Kowloon serta Pulau Batu Pemotong kepada British melalui Konvensyen Peking. Menjelang tamat perang ini, Hong Kong telah berubah menjadi sebuah entrepôt penting. Pertumbuhan ekonomi pesat pada 1850-an menarik pelaburan asing kerana keyakinan terhadap masa depan koloni.

Kawasan koloni diperluas lagi pada tahun 1898 apabila United Kingdom memperoleh pajakan selama 99 tahun untuk New Territories. Universiti Hong Kong ditubuhkan pada tahun 1911 sebagai institusi pengajian tinggi pertama di wilayah ini. Lapangan Terbang Kai Tak mula beroperasi pada tahun 1924, dan koloni ini mengelak kemelesetan berpanjangan selepas Mogok Kanton–Hong Kong 1925–26. Pada awal Perang China–Jepun Kedua tahun 1937, Gabenor Geoffry Northcote mengisytiharkan Hong Kong sebagai zon berkecuali untuk mengekalkan status pelabuhan bebasnya. Kerajaan kolonial bersiap sedia menghadapi kemungkinan serangan, termasuk memindahkan wanita dan kanak-kanak British pada tahun 1940. Tentera Imperial Jepun melancarkan serangan ke atas Hong Kong pada 8 Disember 1941, serentak dengan serangan ke atas Pearl Harbor. Hong Kong berada di bawah pendudukan Jepun selama hampir empat tahun sebelum British mengambil semula pentadbiran pada 30 Ogos 1945.

Penduduk Hong Kong kembali meningkat pesat selepas perang, dengan kemasukan migran berkemahiran dari China yang melarikan diri daripada Perang Saudara China, diikuti pelarian yang memasuki wilayah ini selepas Parti Komunis China mengambil alih tanah besar pada 1949. Hong Kong menjadi yang pertama antara Empat Harimau Asia memulakan perindustrian pada 1950-an. Dengan pertambahan penduduk yang pesat, kerajaan kolonial melaksanakan pelbagai pembaharuan untuk meningkatkan infrastruktur dan perkhidmatan awam. Antara inisiatif yang diperkenalkan termasuk program perumahan awam, Suruhanjaya Bebas Menentang Rasuah, dan pembinaan Mass Transit Railway bagi menyediakan perumahan yang lebih selamat, integriti perkhidmatan awam, dan sistem pengangkutan yang boleh diharap.

Walau bagaimanapun, ketidakpuasan hati masyarakat mencetuskan pelbagai protes dari 1950-an hingga 1980-an, termasuk protes pro-Republik China dan pro-Parti Komunis China. Dalam Rusuhan Hong Kong 1967, penunjuk perasaan pro-RRC bertempur dengan pentadbiran kolonial British. Sebanyak 51 orang terbunuh dan 802 lagi cedera dalam keganasan tersebut, termasuk kematian akibat tindakan Polis Diraja Hong Kong.

Menjelang awal 1990-an, apabila daya saing sektor pembuatan merosot kerana kenaikan kos buruh dan hartanah, Hong Kong beralih kepada ekonomi berasaskan perkhidmatan dan muncul sebagai pusat kewangan serta hab perkapalan antarabangsa.

### Wilayah Pentadbiran Khas China

Menjelang tamat pajakan New Territories, masa depan Hong Kong menjadi tanda tanya.victo Pada tahun 1979, Gabenor Murray MacLehose membangkitkan isu status wilayah ini kepada Deng Xiaoping. Rundingan diplomatik dengan China menghasilkan Deklarasi Bersama Sino-British pada 1984, di mana United Kingdom bersetuju menyerahkan wilayah ini pada 1997, dan China berjanji mengekalkan sistem ekonomi serta politik Hong Kong selama 50 tahun selepas penyerahan. Prospek penyerahan ini mencetuskan gelombang penghijrahan besar-besaran kerana kebimbangan terhadap hak sivil, kedaulatan undang-undang, dan kualiti hidup. Lebih setengah juta penduduk meninggalkan wilayah ini antara 1987 dan 1996. Pilihan raya perundangan 1995 menjadi kali pertama semua kerusi di Majlis Perundangan dipilih secara langsung. Penyerahan rasmi kepada China berlaku tepat tengah malam pada 1 Julai 1997, menamatkan 156 tahun pemerintahan British.

Selepas penyerahan, Hong Kong berdepan beberapa krisis besar. Semasa krisis kewangan Asia 1997, kerajaan menggunakan rizab tukaran asing untuk mempertahankan tambatan dolar Hong Kong. Pemulihan ekonomi terjejas lagi akibat wabak selesema burung H5N1 dan lebihan perumahan. Krisis ini disusuli wabak SARS 2003, yang menyebabkan kemelesetan ekonomi paling teruk dalam sejarah wilayah tersebut. Parti pemerintah di Beijing menggambarkan kembalinya Hong Kong sebagai detik penting kebangkitan negara itu sebagai kuasa besar.

Perdebatan politik pasca penyerahan banyak berkisar pada pembangunan demokrasi dan pematuhan kerajaan pusat China terhadap prinsip "satu negara, dua sistem". Selepas pembalikan pembaharuan pilihan raya era kolonial, kerajaan wilayah gagal meluluskan undang-undang keselamatan negara di bawah Perkara 23 Undang-Undang Asas. Keputusan kerajaan pusat melaksanakan saringan calon ketua eksekutif sebelum pilihan raya mencetuskan protes 2014 yang dikenali sebagai Revolusi Payung. Ketidakteraturan daftar pemilih, pembatalan kemenangan ahli legislatif selepas pilihan raya 2016, dan penguatkuasaan undang-undang negara di stesen kereta api West Kowloon menimbulkan kebimbangan mengenai autonomi wilayah ini. Pada Jun 2019, protes besar-besaran tercetus susulan rang undang-undang ekstradisi yang membenarkan penghantaran suspek ke tanah besar China. Protes ini menjadi yang terbesar dalam sejarah Hong Kong, dengan penganjur mendakwa lebih tiga juta penduduk mengambil bahagian.

Sebagai tindak balas, pada Jun 2020 Majlis Perundangan meluluskan Ordinan Lagu Kebangsaan, yang menjadikan penghinaan terhadap lagu kebangsaan China sebagai satu kesalahan. Kerajaan pusat China pula menggubal undang-undang keselamatan negara Hong Kong untuk mengekang protes. Sembilan bulan kemudian, pada Mac 2021, kerajaan pusat memperkenalkan pindaan sistem pilihan raya Hong Kong termasuk pengurangan kerusi pilihan terus dan kewajipan semua calon ditapis oleh Jawatankuasa Semakan Kelayakan Calon lantikan Beijing.

Pada Mei 2023, Majlis Perundangan turut meluluskan pindaan yang mengurangkan bilangan kerusi pilihan terus di majlis daerah, sambil menubuhkan Jawatankuasa Semakan Kelayakan Majlis Daerah untuk menapis calon.

Dari segi hubungan antarabangsa, pada 2024 Hong Kong disenaraikan sebagai salah satu daripada lapan bandar "Alpha+" di dunia oleh Rangkaian Penyelidikan Pengglobalan dan Bandar Dunia.

## Kerajaan dan politik كراجأن دان ڤوليتيك

Wilayah Pentadbiran Khas Hong Kong diketuai oleh Ketua Eksekutif yang merupakan Ketua Kerajaan. Pada masa kini Encik Donald Tsang Yam-Kuen bertindak sebagai Pemangku Ketua Eksekutif dan berkuatkuasa pada 12 Mac 2005 selepas peletakan jawatan oleh Encik Tung Chee Hwa. Tsang sebelum ini ialah Ketua Setiausaha sejak dari tahun 2001 dan berkhidmat sebagai Setiausaha Kewangan semasa Pemerintahan British. Pilihan raya bagi memilih Ketua Setiausaha baru akan dibuat oleh 800 orang ahli perwakilan akan dijalankan pada 10 Julai 2005. Tung memulakan perkhidmatan sebagai Ketua Ekesekutif pada 1 Julai 1997 sebaik sahaja British menyerahkan Hong Kong kepada RRC; yang waktu itu beliau dipilih oleh 400 orang ahli perwakilan. Sepanjang tempoh 5 tahun sebagai Ketua Eksekutif yang bermula pada Julai 2002, Tung merupakan satu - satunya calon yang sah dipilih melalui penamaan, suatu keunikan kerana lazimnya Suruhanjaya Pilihanraya yang akan memilih Ketua Eksekutif.
 
Pilihanraya Majlis Perundangan telah dibuat pada 24 Mei 1998, 10 September 2000, 12 September 2004 dan seterusnya akan dibuat pada tahun 2008. Merujuk kepada Perundangan Asas, "Perlembagaan Mini" Hong Kong, tempoh ketiga bagi Majlis Perundangan yang mempunyai 30 orang ahli yang dipilih secara langsung yang dibuat Perlembagaan Geografikal, dan 30 ahli yang dipilih adalah bebas, terbuka dan "*Widely Contested*", berlainan berbanding kebanyakan ahli politiknya merupakan ahli politik prodemokrasi yang menduduki fungsi pilihan raya perlembagaan dan Jawatankuasa Pilihanraya (sewaktu tahun 1998 and 2000).

Perjalanan perkhidmatan awam cukup bermutu dan bebas, yang dipantau secara tidak langsung dari Beijing. Kebanyakan operasi kerajaan dan pentadbiran terletak di Pulau Hong Kong Pusat yang terletak berhampiran dengan kawasan bersejarah Bandaraya Victoria yang merupakan petempatan awal British.

## Bahagian pentadbiran دايره ڤينتادبيران

Kawasan ini terbahagi kepada 18 daerah, setiap satu diwakili oleh sebuah majlis daerah. Majlis-majlis daerah ini menasihati Pemerintah Hong Kong dalam isu setempat seperti peruntukan kemudahan awam, penambahbaikan program komuniti, promosi kebudayaan dan dasar alam sekitar.

## Geografi dan iklim ڬيوڬرافي دان اقليم

Hong Kong terletak pada pantai selatan China,  di timur Macau pada sebelah bertentangan Delta Sungai Mutiara. Ia dikelilingi oleh Laut China Selatan di timur, selatan, dan barat, dan memisahkan bandar raya Shenzhen dalam Wilayah Guangdong ke utara Sungai Shenzhen. Wilayah berkeluasan 1,104 km2 (426 sq mi) terdiri daripada Pulau Hong Kong, Semenanjung Kowloon dan New Territories, serta lebih 200 pulau lain, dimana yang terbesar ialah Pulau Lantau. Daripada jumlah kawasan, 1,054 km2 (407 sq mi) ialah darat dan 50 km2 (19 sq mi) ialah air. 

Lantaran kebanyakan permukaan Hong Kong adalah berbukit hingga bergunung-ganang dengan lereng-lereng curam, kurang daripada 25% jisim bumi wilayah itu dibangunkan, dan kira-kira 40% baki kawasan darat disimpan sebagai taman negara dan simpanan semula jadi. Kebanyakan daripada pembangunan bandar wilayah wujud di semenanjung Kowloon, sepanjang pinggir utara Pulau Hong Kong dan dalam penempatan-penempatan yang berselerak sepanjang New Territories. Puncak tertinggi di wilayah adalah di Tai Mo Shan, pada ketinggian 958 meter (3,140 kaki) di atas paras laut. Garis pantai Hong Kong yang panjang, tidak sekata dan berkeluk-keluk juga mampu wilayah dengan banyak bay, sungai dan pantai.

## Ekonomi ايكونومي

Hong Kong pernah disifatkan oleh Milton Friedman sebagai eksperimen terbesar dunia dalam kapitalisme laissez-faire. Ia memelihara satu ekonomi kapitalis sangat maju, dirank sebagai paling bebas di dunia oleh Indeks Kebebasan Ekonomi untuk 15 tahun berturutan.  Ia ialah satu pusat penting untuk kewangan antarabangsa dan perdagangan, dengan satu daripada penumpuan terbesar ibu pejabat korporat dalam rantau Asia Pasifik, dan dikenali sebagai salah satu Empat Harimau Asia untuk kadar pertumbuhan tingginya dan pembangunan pesat dari 1960-an hingga 1990-an. Antara 1961 dan 1997 keluaran dalam negara kasar Hong Kong bertumbuh 180 kali manakala KDNK per kapita bertumbuh 87 kali.

Bursa Saham Hong Kong ialah yang ketujuh terbesar di dunia, dengan permodalan pasaran US$2.3 trilion seperti pada Disember 2009. Dalam tahun itu, Hong Kong menaikkan 22 peratus modal tawaran awam awal (IPO) dunia, menjadikan ia pusat IPO terbesar di dunia. Mata wang Kong ialah dolar Hong Kong, yang telah ditetapkan kepada dolar AS sejak 1983.
   
Kerajaan Hong Kong secara tradisi kebanyakannya bermain peranan pasif dalam ekonomi, dengan kecil dengan cara dasar perindustrian dan hampir tiada kawalan eksport atau import. Kuasa pasaran dan sektor swasta dibenarkan menentukan pembangunan praktikal. Di bawah dasar rasmi "positif non-interventionism", Hong Kong sering disebut sebagai satu contoh kapitalisme laissez-faire. Berikutan Perang Dunia Kedua, Hong Kong diperindustri cepat sebagai pusat pembuatan dipandu oleh eksport, dan kemudian menjalani satu perubahan pesat ke ekonomi berpangkalan perkhidmatan pada 1980-an. 

Hong Kong matang menjadi sebuah pusat kewangan pada 1990-an, tetapi terjejas dengan teruk oleh krisis kewangan Asia pada 1998, dan sekali lagi pada 2003 oleh letusan wabak SARS. Pemulihan permintaan domestik dan luar telah menyebabkan pemulihan kukuh, sebagai kos berkurangan menguatkan daya saing eksport Hong Kong dan tempoh deflasi yang lama berakhir. Campur tangan kerajaan, dimulakan oleh kerajaan kolonial dan diteruskan sejak 1997, telah bertambah dengan stabil, dengan pengenalan jaminan kredit eksport, skim pencen wajib, gaji minimum, undang-undang anti diskriminasi, dan penyokong gadai janji kerajaan.

## Demografi ديموڬرافي

Menurut anggaran Jabatan Banci dan Perangkaan, jumlah penduduk Hong Kong pada 2021 ialah 7,413,070 orang. Majoriti besar (91.6%) ialah orang Han, terutamanya terdiri daripada Taishan, Teochew, Hakka, dan kumpulan Kantonis lain. Baki 8.4% ialah minoriti bukan etnik Cina, kebanyakannya orang Filipina, orang Indonesia, dan orang Asia Selatan. Walau bagaimanapun, kebanyakan warga Filipina dan Indonesia di Hong Kong ialah pekerja kontrak jangka pendek. Laporan tematik kerajaan Hong Kong 2021 menyatakan bahawa, selepas tidak mengambil kira pembantu rumah asing, jumlah sebenar minoriti bukan Cina ialah 301,344 orang atau 4% daripada penduduk. Sekitar separuh penduduk memiliki sesuatu bentuk kewarganegaraan British, warisan daripada zaman kolonial; 3.4&nbsp;juta penduduk mempunyai status British National (Overseas), manakala 260,000 orang ialah warganegara British. Hampir semua juga memegang kewarganegaraan China, yang diberikan secara automatik kepada semua penduduk etnik Cina semasa penyerahan wilayah. Kepadatan penduduk melebihi 7,060 orang/km2, menjadikan Hong Kong wilayah keempat paling padat di dunia.

Dalam kalangan penganut agama, gabungan tradisional "tiga ajaran" Cina iaitu Buddha (tokong Buddha), Konfusianisme, dan Taoisme (tokong) mempunyai pengikut paling ramai (20%), diikuti Kristian (12%) dan Islam (4%). Penganut agama lain termasuk Sikh (gurdwara), Hindu (kuil), dan Yahudi, kebanyakannya berasal dari kawasan di mana agama tersebut merupakan agama utama.

Jangka hayat di Hong Kong pada 2022 ialah 81.3 tahun bagi lelaki dan 87.2 tahun bagi wanita, antara yang tertinggi di dunia. Kadar kelahiran pada 2023 ialah 0.751 anak bagi setiap wanita usia subur. Kanser, pneumonia, penyakit jantung, penyakit serebrovaskular, dan kemalangan merupakan lima punca utama kematian di wilayah ini. Sistem penjagaan kesihatan awam sejagat dibiayai melalui hasil cukai umum, dengan rawatan disubsidi tinggi; secara purata, kerajaan menampung 95% daripada kos rawatan.

Hong Kong mengalami ketidaksamarataan pendapatan yang ketara, yang meningkat sejak penyerahan wilayah, sebahagiannya disebabkan penuaan penduduk yang menambah jumlah mereka yang tidak bekerja. Walaupun pendapatan isi rumah median meningkat sepanjang dekad hingga 2021, jurang gaji kekal tinggi; kumpulan 10% pendapatan tertinggi menerima 41% daripada keseluruhan pendapatan. Bandar ini mempunyai bilangan bilionair per kapita tertinggi, iaitu seorang bilionair bagi setiap 109,657 orang, dan merupakan bandar kedua dengan bilangan bilionair tertinggi di dunia, tertinggi di Asia, serta memiliki kepekatan individu bernilai bersih ultra tinggi terbesar di dunia. Walaupun kerajaan berusaha mengurangkan jurang ini, pendapatan median bagi 10% teratas adalah 57 kali ganda berbanding 10% terbawah.

## Pendidikan ڤنديديقن

Pendidikan di Hong Kong sebahagian besarnya mengikut model United Kingdom, terutamanya sistem pendidikan England. Kanak-kanak diwajibkan bersekolah dari umur 6 tahun sehingga tamat pendidikan menengah, lazimnya pada umur 18 tahun. Pada akhir persekolahan menengah, semua pelajar menduduki peperiksaan awam dan akan dianugerahkan Diploma Pendidikan Menengah Hong Kong setelah berjaya.

Daripada penduduk berusia 15 tahun ke atas, 81% menamatkan pendidikan menengah rendah, 66% tamat sekolah menengah atas, 32% menghadiri program pasca-menengah bukan ijazah, dan 24% memperoleh ijazah sarjana muda atau lebih tinggi.

Pendidikan wajib telah menyumbang kepada kadar celik huruf dewasa sebanyak 95.7%. Kadar ini lebih rendah berbanding ekonomi maju lain kerana kemasukan pelarian dari tanah besar China selepas perang; sebahagian besar penduduk warga emas tidak mendapat pendidikan formal kerana perang dan kemiskinan.

Sekolah menyeluruh terbahagi kepada tiga kategori: sekolah awam yang dikendalikan kerajaan; sekolah bantuan, termasuk sekolah bantuan kerajaan dan sekolah geran; serta sekolah swasta, seringkali dikendalikan oleh organisasi agama dan memilih kemasukan berdasarkan merit akademik. Sekolah-sekolah ini tertakluk kepada garis panduan kurikulum yang disediakan oleh Biro Pendidikan. Sekolah swasta yang disubsidi di bawah Skim Subsidi Langsung dan sekolah antarabangsa tidak termasuk dalam sistem ini dan boleh memilih untuk menggunakan kurikulum berbeza serta mengajar dalam bahasa lain.

### Bahasa pengantar
Di peringkat sekolah rendah dan menengah, kerajaan mengekalkan dasar "pengajaran dalam bahasa ibunda"; kebanyakan sekolah menggunakan bahasa Kantonis sebagai bahasa pengantar, dengan penulisan dalam bahasa Cina dan Inggeris. Bahasa lain yang digunakan sebagai bahasa pengantar dalam pendidikan bukan antarabangsa termasuk bahasa Inggeris dan Bahasa Mandarin Piawai. Sekolah menengah menekankan konsep "dwitulis dan tiga bahasa", yang menggalakkan perkembangan pendidikan bahasa Mandarin lisan.

Bahasa Inggeris ialah bahasa rasmi pengantar dan penilaian untuk kebanyakan program universiti di Hong Kong, walaupun bahasa Kantonis lebih dominan dalam perbincangan tidak formal antara pelajar tempatan dan profesor.

### Pendidikan tinggi

Hong Kong mempunyai dua belas universiti. Universiti Hong Kong (HKU) diasaskan sebagai institusi pengajian tinggi pertama di bandar ini semasa awal era kolonial pada tahun 1911. Universiti Cina Hong Kong (CUHK) ditubuhkan pada tahun 1963 bagi memenuhi keperluan universiti yang menggunakan bahasa Cina sebagai bahasa utama pengajaran. Bersama dengan Universiti Sains dan Teknologi Hong Kong (HKUST) yang ditubuhkan pada tahun 1991, universiti-universiti ini kerap disenaraikan dalam kedudukan 50 teratas atau 100 teratas dunia.

Universiti Politeknik Hong Kong (PolyU) dan Universiti Bandar Hong Kong (CityU), yang kedua-duanya diberikan status universiti pada tahun 1994, juga kerap tersenarai dalam kedudukan 100 atau 200 universiti teratas dunia. Universiti Baptis Hong Kong (HKBU) diberikan status universiti pada tahun 1994 dan merupakan institusi seni liberal. Universiti Metropolitan Hong Kong (sebelum ini Universiti Terbuka Hong Kong sebelum 2021) memperoleh status pada 1997, Universiti Lingnan pada 1999, Universiti Shue Yan Hong Kong pada 2006, Universiti Pendidikan Hong Kong pada 2016, Universiti Hang Seng Hong Kong pada 2018 dan Universiti Saint Francis pada 2024.

## Infrastruktur

### Pengangkutan

Hong Kong memiliki rangkaian pengangkutan awam yang moden dan maju. Lebih 90% perjalanan harian penduduknya menggunakan pengangkutan awam, menjadikannya kadar tertinggi di dunia. Kad Octopus, iaitu kad pembayaran tanpa sentuh kad pintar khusus untuk Hong Kong, diterima secara meluas di kereta api, trem, bas dan feri, malah boleh digunakan di kebanyakan kedai runcit. Kaedah pembayaran lain seperti Apple Pay, Alipay, Mastercard dan Visa juga telah diperkenalkan secara beransur-ansur dalam sistem pengangkutan awam.

Trem Peak, iaitu sistem pengangkutan awam pertama di Hong Kong, telah menyediakan perkhidmatan rel funikular antara Central dan Victoria Peak sejak 1888.

Di Daerah Tengah dan Barat, terdapat sistem eskalator dan pejalan bergerak yang luas, termasuk Eskalator Tengah–Mid-Levels, yang merupakan eskalator berbumbung terpanjang di dunia.

Rangkaian trem milik Hong Kong Tramways meliputi sebahagian Pulau Hong Kong, dari Kennedy Town hingga Shau Kei Wan, dengan satu cabang ke Happy Valley. Ia mengendalikan 6 laluan dengan jumlah penumpang 42,558 pada tahun 2022. Perkhidmatan trem ini bermula sejak 1904. Hong Kong Tramways memegang Rekod Dunia Guinness bagi "Armada trem dwitingkat terbesar yang sedang beroperasi" pada 30 Julai 2021, dengan 165 trem dwitingkat. Kebanyakan trem tersebut dibina oleh syarikat yang sama.

Mass Transit Railway (MTR) merupakan rangkaian rel penumpang yang sangat luas, merangkumi 99 stesen metro dan 68 hentian rel ringan di seluruh wilayah. Dengan hampir lima juta penumpang setiap hari, sistem ini meliputi 41% daripada keseluruhan perjalanan pengangkutan awam di bandar ini dan mencatatkan kadar ketepatan 99.9%. Perkhidmatan kereta api rentas sempadan ke Shenzhen ditawarkan melalui Laluan Rel Timur, manakala kereta api jarak jauh seperti ke Guangzhou, Shanghai, dan Beijing beroperasi dari Stesen Hung Hom. Namun, perkhidmatan ini telah dihentikan sejak wabak COVID-19 dan secara rasmi ditamatkan oleh Majlis Negeri Republik Rakyat China pada 31 Julai 2024, seperti diumumkan oleh Pentadbiran Am Kastam yang menyatakan bahawa kereta api laju telah memenuhi keperluan perjalanan antara tanah besar dan Hong Kong. Perkhidmatan Ekspres Rel Hong Kong menghubungkan bandar ini dengan rangkaian rel laju nasional melalui Stesen kereta api West Kowloon Hong Kong.

Walaupun pengangkutan awam mengendalikan sebahagian besar perjalanan penumpang, terdapat lebih daripada 500,000 kenderaan persendirian yang didaftarkan di Hong Kong. Kereta di sini dipandu di sebelah kiri (berbeza dengan tanah besar China), kesan daripada sejarah penjajahan British. Trafik kenderaan di kawasan bandar sangat sesak kerana kekurangan ruang untuk melebarkan jalan dan jumlah kenderaan yang semakin meningkat. Lebih 18,000 teksi dengan warna terang dan lampu tanda jelas dilesenkan untuk membawa penumpang di wilayah ini. Perkhidmatan e-hailing tidak berlesen seperti Uber juga wujud di Hong Kong, sebahagiannya bekerjasama dengan teksi berlesen bagi menghalalkan operasi. Pemandu tanpa lesen ini pernah menjadi sasaran pihak berkuasa dan pemandu teksi kerana tiada insurans pihak ketiga untuk penumpang serta persaingan harga. Pada 2024, kerajaan mempertimbangkan untuk menghalalkan perkhidmatan ini.

Bas mengendalikan lebih daripada 700 laluan di seluruh wilayah, manakala bas mini awam atau “minibus” meliputi kawasan yang kurang dilayani oleh bas biasa. Lebuhraya dan jalan utama dihubungkan melalui Sistem Laluan Strategik Hong Kong dan Nombor Pintu Keluar, yang menghubungkan semua kawasan utama. Jambatan Hong Kong–Zhuhai–Makau menyediakan laluan terus ke sebelah barat muara Sungai Mutiara.

Lapangan Terbang Antarabangsa Hong Kong adalah pusat penerbangan utama yang terletak di Pulau Chek Lap Kok dan menjadi pintu masuk antarabangsa paling sibuk di rantau ini. Lapangan terbang ini beroperasi 24 jam sehari dan mengendalikan lebih daripada 70 juta penumpang setiap tahun sebelum pandemik COVID-19. Ia dihubungkan ke pusat bandar melalui Perkhidmatan Ekspres Lapangan Terbang dan jaringan MTR yang efisien. Lapangan ini juga merupakan hab kargo udara terbesar di dunia dari segi jumlah muatan yang diuruskan.

Selain rangkaian jalan raya dan rel, perkhidmatan feri seperti Feri Star menyediakan pengangkutan antara Kowloon dan Pulau Hong Kong, menawarkan pemandangan ikonik Pelabuhan Victoria. Terdapat juga laluan feri yang menghubungkan pulau-pulau luar seperti Pulau Lantau, Peng Chau, dan Cheung Chau dengan Central.

Bekalan tenaga di Hong Kong dikendalikan terutamanya oleh dua syarikat utiliti, iaitu CLP Group yang meliputi Kowloon dan Wilayah Baru, dan Hongkong Electric Company yang membekalkan elektrik ke Pulau Hong Kong dan Pulau Lamma. Air paip dibekalkan oleh Jabatan Air (Hong Kong) dengan lebih 80% sumbernya diimport dari Sungai Dongjiang di tanah besar China. Sistem rawatan air dan pembetungan bandar ini diuruskan secara berpusat untuk memastikan keselamatan kesihatan awam dan alam sekitar.

## Budaya بوديا
Hong Kong digambarkan sebagai gabungan antara Timur dan Barat. Nilai tradisional Cina yang menitikberatkan kekeluargaan dan pendidikan bercampur dengan nilai Barat seperti kebebasan ekonomi dan kedaulatan undang-undang. Walaupun majoriti besar penduduknya beretnik Cina, Hong Kong membentuk identiti tersendiri. Perbezaannya daripada tanah besar berpunca daripada tempoh pemerintahan kolonial yang panjang serta kadar pembangunan ekonomi, sosial dan budaya yang berbeza. Budaya arus perdana lahir daripada penghijrah dari pelbagai kawasan di China, kemudian dipengaruhi oleh sistem pendidikan ala British, sistem politik yang berasingan, dan kemajuan pesat wilayah ini pada penghujung abad ke-20. Kebanyakan penghijrah ketika itu melarikan diri daripada kemiskinan dan peperangan, yang seterusnya membentuk sikap masyarakat yang mengaitkan imej diri dan keputusan hidup kepada faedah material. Perasaan identiti tempatan semakin meningkat selepas penyerahan semula; tinjauan pada Disember 2022 menunjukkan 32% responden mengenal diri sebagai "Orang Hong Kong", 34.1% sebagai "Orang Hong Kong di China", 45.9% mempunyai "Identiti Campuran", 20.5% sebagai "Orang Cina" dan 11.9% sebagai "Orang Cina di Hong Kong".

Nilai kekeluargaan tradisional Cina seperti kehormatan keluarga, kesetiaan kepada ibu bapa, dan kecenderungan memilih anak lelaki adalah perkara biasa. Keluarga nuklear merupakan jenis isi rumah yang paling lazim, walaupun keluarga berbilang generasi dan keluarga besar masih wujud. Konsep rohaniah seperti *[[feng shui|feng syui]]* diamalkan; projek pembinaan berskala besar sering mendapatkan khidmat perunding untuk memastikan kedudukan dan reka bentuk bangunan dianggap membawa tuah. Tahap pematuhan kepada *feng syui* dipercayai mempengaruhi kejayaan perniagaan. Cermin *[[Bagua]]* sering digunakan untuk menangkis roh jahat, dan bangunan lazimnya tidak mempunyai nombor lantai dengan angka 4 kerana sebutannya dalam bahasa Kantonis mirip dengan perkataan "mati".

### Masakan

Makanan di Hong Kong berasaskan masakan Kantonis walaupun wilayah ini terdedah kepada pelbagai pengaruh asing dan asal usul penduduk yang beraneka. Nasi ialah makanan ruji, biasanya dihidangkan kosong bersama hidangan lain. Kesegaran bahan adalah keutamaan; ayam itik dan makanan laut sering dijual hidup di pasar basah, dan bahan digunakan secepat mungkin ketika masih segar. Terdapat sehingga lima waktu makan sehari: sarapan, makan tengah hari, minum petang, makan malam, dan *siu yeh*. Dim sum sebagai sebahagian daripada *yum cha* (brunch) menjadi tradisi menjamu selera bersama keluarga dan rakan. Hidangan termasuk bubur nasi, *cha siu bao*, *siu yuk*, tat telur, dan puding mangga. Versi tempatan makanan Barat dihidangkan di *cha chaan teng* (kafe gaya Hong Kong). Menu biasa di *cha chaan teng* termasuk makaroni dalam sup, roti bakar Perancis goreng, dan teh susu gaya Hong Kong.

### Bahasa
Bahasa utama di Hong Kong ialah bahasa Kantonis, sejenis variasi bahasa Cina yang berasal dari Guangzhou. Ia dituturkan oleh 93.7% penduduk, iaitu 88.2% sebagai bahasa pertama dan 5.5% sebagai bahasa kedua. Sedikit lebih separuh daripada penduduk (58.7%) boleh bertutur dalam bahasa Inggeris, iaitu bahasa rasmi yang lain; 4.6% adalah penutur jati dan 54.1% menuturkan bahasa Inggeris sebagai bahasa kedua. Pertukaran kod antara Inggeris dan Kantonis dalam perbualan tidak formal adalah perkara biasa dalam kalangan penduduk dwibahasa. Selepas penyerahan semula, kerajaan telah menggalakkan penggunaan bahasa Mandarin, yang kini setara tahap penggunaannya dengan bahasa Inggeris; 54.2% penduduk boleh bertutur dalam Mandarin, dengan 2.3% penutur jati dan 51.9% sebagai bahasa kedua. Penulisan menggunakan tulisan Cina tradisional berbanding tulisan Cina ringkas yang digunakan di tanah besar.

Sebelum Perang Candu Pertama, Hong Kong tidak mempunyai populasi penutur bahasa Kantonis yang signifikan. Sebaliknya, majoriti penduduk ketika itu menuturkan pelbagai dialek bahasa Hakka, dengan kawasan besar yang dihuni penutur bahasa Waitaunese dan bahasa Tanka masing-masing di utara Wilayah Baru dan kawasan pesisir selatan. Bahasa Hakka Hong Kong ialah varian Neo-Hakka, tergolong dalam subcabang  di bawah , dan berkait rapat dengan bahasa Moiyenese. Waitaunese pula berkait rapat dengan variasi bahasa Yue yang dituturkan di Bao'an dan Dongguan, dan merupakan bahasa utama Lima Klan Besar Wilayah Baru yang dibawa masuk ke Hong Kong pada zaman Dinasti Song dari Jiangxi. Beberapa variasi tempatan bahasa Yue di Hong Kong menunjukkan pengaruh kuat daripada Hakka. Komuniti penutur Hoklo juga wujud, dan banyak kampung bersifat majmuk dari segi budaya.

Pada masa kini, terdapat juga komuniti yang menuturkan pelbagai varian bahasa Cina lain seperti dialek Teochew, bahasa Szeyap, bahasa Hokkien, dan bahasa Shanghainese. Komuniti penutur bahasa Asia Tenggara seperti Tagalog dan bahasa Melayu-Indonesia turut berada di Hong Kong. Bahasa minoriti lain dengan jumlah penutur signifikan termasuk bahasa Perancis, bahasa Belanda, bahasa Jerman, bahasa Itali, bahasa Sepanyol, bahasa Portugis, bahasa Arab, bahasa Hindustani, bahasa Jepun, dan bahasa Korea, antara lain.

### Perfileman

Hong Kong mula berkembang sebagai pusat perfileman pada penghujung 1940-an apabila gelombang pembikin filem dari Shanghai berhijrah ke wilayah ini. Tenaga pakar ini membantu membangunkan industri hiburan koloni tersebut sepanjang dekad berikutnya. Menjelang 1960-an, bandar ini terkenal di mata penonton antarabangsa melalui filem seperti *The World of Suzie Wong*. Apabila *[[The Way of the Dragon]]* lakonan Bruce Lee ditayangkan pada 1972, penerbitan tempatan mula mendapat sambutan luar negara. Pada 1980-an, filem seperti *[[A Better Tomorrow]]*, *As Tears Go By*, dan *Zu Warriors from the Magic Mountain* memperluas minat global melangkaui filem seni mempertahankan diri; filem gangster, drama romantis, dan fantasi ghaib buatan tempatan turut menjadi kegemaran.

Sepanjang dekad berikutnya, filem Hong Kong terus berjaya di peringkat antarabangsa dengan drama yang mendapat pujian seperti *Farewell My Concubine*, *To Live*, dan *[[Chungking Express]]*. Asas seni mempertahankan diri jelas kelihatan dalam peranan pelakon prolifik Hong Kong seperti Jackie Chan, Donnie Yen, Jet Li, Chow Yun-fat, dan Michelle Yeoh, yang sering membintangi filem aksi luar negara. Filem Hong Kong juga popular di pasaran Jepun, Korea Selatan, dan Asia Tenggara, sehingga mendapat gelaran "Hollywood Timur". Pada kemuncak industri filem tempatan awal 1990-an, lebih 400 filem dihasilkan setiap tahun; sejak itu, momentum industri beralih ke tanah besar China, dan pada 2017 hanya sekitar 60 filem setahun diterbitkan.

### Muzik

Kantopop ialah genre muzik popular berbahasa Kantonis yang muncul di Hong Kong pada 1970-an. Ia berkembang daripada *shidaiqu* bergaya Shanghai, dipengaruhi opera Kantonis dan muzik pop Barat. Media tempatan menampilkan lagu artis seperti Sam Hui, Anita Mui, Leslie Cheung, dan Alan Tam; pada 1980-an, filem dan rancangan eksport memperkenalkan Cantopop ke penonton global. Popularitinya memuncak pada 1990-an apabila Empat Raja Syurga menguasai carta muzik Asia. Walaupun populariti merosot hujung dekad itu, Cantopop kekal dominan di Hong Kong; artis moden seperti Eason Chan, Joey Yung, dan Twins masih mendapat sambutan tempatan dan luar negara.

Muzik klasik Barat mempunyai pengaruh kuat dalam sejarah muzik Hong Kong dan terus menjadi komponen penting pendidikan muzik tempatan. Orkestra Filharmonik Hong Kong, yang dibiayai awam dan merupakan orkestra simfoni profesional tertua di wilayah ini, sering menjemput pemuzik dan konduktor antarabangsa. Orkestra Cina Hong Kong, terdiri daripada alat muzik tradisional Cina, pula menjadi kumpulan terkemuka yang mempromosikan muzik tradisional dalam komuniti.

Hong Kong tidak pernah mempunyai lagu kebangsaan sendiri berasingan daripada negara yang mentadbirnya; lagu kebangsaan rasminya kini ialah lagu Republik Rakyat China, "March of the Volunteers". Lagu "Glory to Hong Kong" pula digunakan oleh para penunjuk perasaan sebagai lagu kebangsaan tidak rasmi bandar ini.

### Sukan dan Rekreasi

Walaupun kawasannya kecil, Hong Kong mempunyai pelbagai kemudahan sukan dan rekreasi. Bandar ini telah menjadi tuan rumah kepada acara sukan utama termasuk Sukan Asia Timur 2009, acara Ekuestrian pada Sukan Olimpik Musim Panas 2008, dan Piala Asia Trofi Perdana Liga 2007. Wilayah ini juga menganjurkan acara tahunan seperti Hong Kong Sevens, Maraton Hong Kong, Hong Kong Tennis Classic, dan Piala Tahun Baru Imlek, serta pernah menjadi tuan rumah Piala Asia AFC pertama dan Piala Dinasti 1995.

Hong Kong mempunyai pasukan sukan sendiri yang beraksi berasingan daripada tanah besar China di pentas antarabangsa. Wilayah ini telah menyertai hampir semua temasya Olimpik Musim Panas sejak 1952 dan memenangi sembilan pingat. Lee Lai-shan memenangi pingat emas Olimpik pertama Hong Kong di Atlanta 1996, dan Cheung Ka Long meraih emas kedua di Tokyo 2020. Atlet Hong Kong juga memenangi 126 pingat di Sukan Paralimpik dan 17 pingat di Sukan Komanwel. Setelah tidak lagi menjadi ahli Komanwel Negara-Negara, penyertaan terakhir bandar ini dalam temasya tersebut ialah pada 1994.

Perlumbaan perahu naga berasal daripada upacara keagamaan semasa Perayaan Tuen Ng tahunan. Ia dihidupkan semula sebagai sukan moden melalui usaha Lembaga Pelancongan Hong Kong mempromosikan imej wilayah ini ke luar negara. Perlumbaan moden pertama dianjurkan pada 1976, dan pasukan luar negara mula menyertai perlumbaan antarabangsa pertama pada 1993.

Kelab Lumba Kuda Hong Kong, pembayar cukai terbesar di wilayah ini, memegang monopoli perjudian dan menyumbang lebih 7% hasil kerajaan. Tiga bentuk perjudian yang sah di Hong Kong ialah loteri, lumba kuda, dan bola sepak.

## Pelancongan ڤلنچوڠن

Kekurangan tempat telah memaksakan pembangunan kediaman naik ke atas. Terdapatnya banyak bangunan-bangunan yang tinggi serta tempat pelancongan yang menarik:
* Menara Bank China 
* Pusat Kewangan Antarabangsa 
* Bangunan ibu pejabat HSBC, Hong Kong  
* Pusat (*The Center*) 
* Plaza Sentral
* Pusat Hopewell
* Pusat Konvensyen dan Pameran Hong Kong
* Jambatan Tsing Ma
* Puncak Victoria
* Buddha Tian Tan
* Disneyland Hong Kong 
* Tokong Wong Tai Sin
* Pelabuhan Victoria 
* Balapan Perlumbaan Kuda Happy Valley

## Lihat juga ليهت جوڬ
* Macau
* Republik Rakyat China
* Bursa Saham Hong Kong

## Catatan

## Rujukan رجوكن

## Pautan luar ڤاوتن لوار

; Government
* GovHK - Tapak rasmi kerajaan
* Hong Kong Government - Census and Statistics Department
* Hong Kong Government - Fact Sheets
* Hong Kong Legislative Council  - Official site of the legislative body

; General reference
* Hong Kong di Encyclopædia Britannica
* 
* HongKong di *UCB Libraries GovPubs*
* 
* 

; Travel
* DiscoverHongKong - Official site of the Hong Kong Tourism Board
* 

; Other
* 
* Pandangan WikiSatellite Hong Kong di WikiMapia