Utimutiraja

**Utumutiraja** (?–1511), atau dikenali sebagai **Timuturaja** atau ** Sri Utama Raja**, ialah saudagar dan penghulu masyarakat keturunan Jawa beragama Islam yang terkenal sebagai pengkhianat terbesar dalam sejarah Melayu.

## Kehidupan awal dan peniagaan

Utimutiraja menjadi penghulu masyarakat Melaka keturunan Jawa di kawasan Pulau Upeh, Melaka, Kesultanan Melaka. Beliau disebut sebagai *"Utimutiraja, the richest and most influential man in the town**"*. Beliau mempunyai enam ribu orang suruhan yang terdiri daripada orang Jawa termasuk yang dimiliki oleh anak dan menantunya. Sumber lain menyatakan beliau mempunyai tidak kurang sepuluh ribu orang suruhan yang boleh dikerahnya pada bila-bila masa. Beliau juga menguasai beberapa kawasan atau wilayah di sekitar Melaka. Orang-orang dari Tuban, Japara, Sunda dan Palembang adalah dibawah kuasa Utimutiraja. Beliau juga mempunyai wang yang sangat banyak dan menguasai perdagangan di Melaka. Sumber Portugis mendakwa Utimutiraja adalah orang kedua terkaya selepas Sultan Melaka pada ketika itu.

## Pengkhianatan terhadap Kesultanan Melaka

Utimutiraja seorang yang bersikap oportunis (lekas mengambil peluang) dan pembelot, dia telah berbaik-baik dengan orang Portugis yang telah ditahan di Melaka kerana didapati mengintip kekuatan tentera dan pertahanan Melaka. Malah seorang daripada wanita Jawa di kawasannya telah bercinta dengan salah seorang pengintip Portugis itu.

Apabila mereka ditangkap dan dipenjarakan, wanita Jawa tersebut telah berenang ke kapal Lopez de Squiera, ketua orang Portugis, dan memberitahunya tentang peristiwa itu. Tindakan itu telah membolehkan de Squiera dan beberapa orang pengikutnya melarikan kapalnya dan belayar ke Goa, Barat laut India untuk memberitahu kapten Alfonso de Albuquerque tentang peristiwa penangkapan tersebut.

Ketika pertempuran berlaku dengan sengit, ia tertumpu di beberapa lokasi seperti di Jambatan Melaka, Bukit Melaka, Bandar Pelabuhan, Istana Melaka dan Masjid Sultan. Pertahanan Melaka diperkuatkan oleh ribuan tentera Jawa yang pada permulaan bulan Ogos telah dibayar tiga bulan gaji terkehadapan, disamping barisan pejuang Turki dan Khorusones atau Parsi sejumlah 3000 orang. Walaupun tentera Jawa ini telah dibayar gaji awal untuk tiga bulan, mereka tetap belot dan tidak bersungguh-sungguh mempertahankan Melaka kerana penghulu mereka, Utimutiraja telah membuat pakatan dengan Alfonso de Albuquerque dan memberitahu anak-anak buahnya agar *‘tidak perlu bersusah payah menggadaikan nyawa sendiri untuk mempertahankan harta benda orang lain*’. 

Seorang lagi pembelot pada masa Portugis menyerang Melaka 1511 ialah Nina Chatu (atau dikenali sebagai Nina Chetu). Nina Chatu ialah penganut agama Hindu, seorang saudagar India yang telah banyak meringankan penderitaan Rui de Araujo, dan rakan-rakan banduan di Melaka. Menurut buku ''Albuquerque: Caesar Timur'' (1995:129), beliau telah dilantik menjadi Syahbandar bagi saudagar-saudagar Hindu oleh Albuquerque pada tahun 1511 dan membunuh diri pada tahun 1514. Nina Chatu dan orang-orangnya berperanan dalam menyeludup surat-surat Auraujo semasa Auraujo dalam penjara. Pengkhianatan Nina Chatu sememangnya tidak dijangka oleh Sultan Melaka memandangkan Nina Chatu merupakan saudagar yang amat rapat hubungannya dengan Sultan Ahmad.

## Kematian
Utimutiraja dipancung oleh Alfonso de Albuquerque kerana didapati telah memberikan bantuan kepada Sultan Melaka untuk menyekat kemaraan Portugis pada masa yang sama berkhidmat untuk Portugis. 

## Lihat juga
* Pembelot Bangsa

## Rujukan