open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Perayaan Gadhimai

**Perayaan Gadhimai** ialah perayaan Hindu yang diadakan lima tahun sekali di kuil Gadhimai, Bariyapur, Daerah Bara, kira-kira  dari selatan ibu negara Kathmandu, Nepal.  Acara ini berketengahkan upacara korban haiwan terbesar di dunia, yang melibatkan kerbau, babi, kambing, ayam dan burung merpati, bertujuan memuaskan dewi kuasa Gadhimai.

## Am
Seramai 5 juta orang menyertai perayaan ini, majoritinya ialah warga India dari negeri-negeri Uttar Pradesh dan Bihar. Mereka menghadiri perayaan di Nepal ini untuk memintasi pengharaman korban haiwan di negeri masing-masing. Para hadirin percaya bahawa penyembahan korban haiwan untuk dewi Hindu Gadhimai boleh menghapuskan kejahatan dan menyemai kemakmuran.

Sebulan sebelum berlangsungnya perayaan Gadhimai pada tahun 2009, kerajaan Nepal menyedari amat kekurangan bekalan kambing untuk dikorbankan, apatah lagi dijadikan daging kambing ketika perayaan, maka dilancarkannya kempen yang menggesa para penternak untuk menjual ternakan mereka.

Perayaan bermula pada 24 November 2009 dan berakhir pada keesokan harinya, dipimpin oleh ketua pendeta kuil yang menjalankan upacara pengorbanan bernama *Saptabali* yang termasuk sekali pengorbanan tikus putih, burung merpati, ayam jaguh, itik, babi dan kerbau jantan. Lebih 20,000 kerbau dikorbankan pada hari pertama. Dianggarkan sebanyak 300,000 hingga 500,000 ekor haiwan disembelih oleh lebih 200 orang di rumah sembelih binaan konkrit berhampiran kuil pada perayaan tahun 2009. Tiga anak bayi penziarah yang tiba untuk menyambut perayaan Gadhimai mati akibat kesejukan keterlaluan. Enam orang lagi kehilangan nyawa setelah terminum arak beracun.

Perayaan ini turut banyak mencetuskan bantahan oleh para aktivis hak haiwan. Pada tahun 2009, para aktivis beberapa kali cuba menghentikan upacara korban tersebut, termasuk tokoh ternama Brigitte Bardot dan Maneka Gandhi yang menulis surat kepada kerajaan Nepal agar menghentikan penyembelihan haiwan besar-besaran tersebut. Seorang pegawai kerajaan mengulas bahawa pihak kerajaan tidak akan "campur tangan dalam tradisi rakyat berabad-abad lamanya ini". Ram Bahadur Bomjon yang didakwa oleh sebilangan penyokongnya sebagai jelmaan Buddha, meluahkan hasratnya untuk menghentikan upacara pengorbanan di perayaan, berkhutbah kepada para hadirin agar tidak mengamalkan keganasan serta memberi rahmat di tempat acaranya. Azamnya itu telah menyebabkan pihak kerajaan menghantar pasukan keselamatan tambahan untuk mengelakkan sebarang kejadian yang tidak diingini.

Selepas berakhirnya perayaan, daging, tulang dan kulit haiwan korban dijual kepada syarikat pemprosesan makanan dan penyamakan kulit haiwan di India dan Nepal. Masyarakat kasta dalit Chamar selama ini gemar memakan daging kerbau di perayaan Gadhimai, tetapi pada tahun 2009 pula menghadapi seruan agar memulaukan perayaan ini dari pelbagai kelompok dalit.

## Rujukan
Jarimah

**Jarimah** berasal dari perkataan bahasa Arab **جريمة** yang bererti perbuatan dosa dan atau tindak pidana. Dalam terminologi hukum Islam, jarimah diertikan sebagai perbuatan-perbuatan yang dilarang menurut syarak dan ditentukan hukumannya oleh Tuhan (Allah), baik dalam bentuk sanksi-sanksi yang sudah jelas ketentuannya *(had)* mahupun sanksi-sanksi yang belum jelas ketentuannya oleh Tuhan *([[ta'zir]])*.
Heliks ganda

**Heliks ganda** dalam bidang geometri biasanya terdiri daripada dua heliks yang serba sama pada paksi yang sama. Bagaimanapun, kedua-dua heliks itu berbeza daripada segi translasinya yang mungkin atau tidak bermungkin berlaku pada separuh bahagian di sepanjang paksinya.

Istilah "heliks ganda" biasanya ditemui dalam bidang biologi molekul dan merujuk kepada struktur DNA. Model heliks ganda untuk struktur DNA diterbitkan buat pertama kali dalam jurnal Nature oleh James D. Watson dan Francis Crick pada 1953, berdasarkan:
* imej belauan sinar X DNA (dilabelkan sebagai "Foto 51") yang diambil oleh Rosalind Franklin pada 1952, diikuti oleh imej DNA yang lebih jelas yang diambilnya bersama-sama dengan Raymond Gosling, Maurice Wilkins, Alexander Stokes, dan Herbert Wilson;  dan
* maklumat kimia dan biokimia pasangan asas oleh Erwin Chargaff.

Crick, Watson, dan Wilkins masing-masing menerima satu pertiga daripada Hadiah Nobel Fisiologi atau Perubatan pada 1962 atas penemuan mereka. Sebaliknya, Franklin yang membekalkan data belauan sinar X yang merupakan kejayaan cemerlang dan yang digunakan untuk merumuskan struktur DNA meninggal dunia pada 1958 dan oleh itu, tidak layak dicalonkan untuk Hadiah Nobel.

Heliks ganda DNA ialah polimer asid nukleik pilin ke kanan yang disatukan oleh nukleotida yang berpasangan bes. Satu lilitan heliks yang tunggal terdiri daripada sepuluh nukleotida. Struktur heliks ganda DNA mengandungi satu alur utama dan satu alur minor, dengan alur utamanya lebih lebar daripada alur minor. Disebabkan perbezaan antara lebarnya, banyak protein yang mengikat kepada DNA melakukannya melalui alur utama yang lebih lebar. 

Urutan atau jujukan nukelotida di dalam heliks ganda yang terletak di dalam sesuatu gen menentukan struktur primer protein itu.

Istilah "heliks ganda" memasuki budaya pop dengan penerbitan buku, ''The Double Helix: A Personal Account of the Discovery of the Structure of DNA'', oleh James Watson pada 1968.

## Lihat juga
* Kertas kerja: Struktur molekul asid nukleik: Struktur untuk Asid Nukleik Deoksiribos (DNA)

## Rujukan
Hentian glotis

**Hentian glotis**, atau **[[konsonan letupan|letupan]] [[Konsonan glotis|glotis]] [[Konsonan tak bersuara|tak bersuara]]**, ialah sejenis bunyi konsonan yang terdapat dalam banyak bahasa lisan. Hentian glotis terdapat dalam bahasa Melayu dalam bentuk huruf *k* di akhir perkataan atau di akhir suku kata yang diikuti konsonan, contohnya *tidak* . Dalam bahasa Inggeris, konsonan ini diwakili oleh tanda sempang dalam kata seruan *uh-oh!*, dan juga tanda koma atas atau ʻokina dalam nama *[[Hawaii|Hawaii]]* bagi sesiapa yang ingin menyebut sebutan aslinya dengan sebaik-baiknya.

Aksara Abjad Fonetik Antarabangsa yang melambangkan bunyi ini ialah . Namanya *hentian glotis* kerana istilah teknikal untuk jurang antara lipatan vokal yang dirapatkan ketika menghasilkan bunyi ini, ialah glotis.

## Ciri-ciri
Ciri-ciri hentian glotis:
* Cara artikulasinya ialah letupan atau hentian, dihasilkan dengan menyumbat aliran udara sepenuhnya dalam saluran vokal.
* Daerah artikulasinya adalah glotis, iaitu disebut pada pita vokal (lipatan vokal).
* Jenis pembunyiannya adalah tak bersuara, iaitu dihasilkan tanpa menggetarkan pita vokal.
* Ini merupakan konsonan lisan, iaitu udara dibenarkan keluar melalui mulut.
* Disebabkan tidak disebut dengan lidah, maka tiada ertinya menentukan sama ada konsonan ini adalah konsonan tengah atau sisian.
* Mekanisme arus udaranya adalah egresif pulmonik, iaitu disebut dengan menolak udara keluar dari paru-paru melalui saluran vokal, dan bukannya dari glotis atau mulut.

## Penggunaan

## Petikan

## Buku rujukan
*
* 
*
*
*
*
*
*
Konsonan dwibibir

Dalam bidang fonetik, **konsonan dwibibir** atau **bilabial** ialah konsonan yang disebut dengan kedua-dua belah bibir. Konsonan dwibibir yang dikenal pasti oleh Abjad Fonetik Antarabangsa (IPA) ialah:

## Lihat juga

* Daerah artikulasi
Konsonan sengauan

**Konsonan sengauan**, **sengau** atau **nasal** dihasilkan dengan merendahkan velum dalam mulut, untuk membolehkan udara keluar bebas melalui hidung. Rongga mulut masih berperanan sebagai rongga kenyaringan bunyinya, tetapi udara tidak keluar melalui mulut kerana disekat oleh bibir atau lidah. Jarang terdapat konsonan jenis lain (bukan sengau) yang disengaukan.

## Takrifan
Dari segi akustik, konsonan sengauan merupakan sonoran, iaitu tidak menyekat pengeluaran udara. Konsonan sengauan hampir sentiasa bersuara dalam semua bahasa yang ada konsonan sengauan di dunia, kecuali bahasa Iceland dan bahasa Wales yang ada konsonan sengau tak bersuara.

Konsonan sengauan juga berartikulasi hentian kerana aliran udara melalui mulut disekat sepenuhnya. Udara keluar melalui hidung sambil halangan dalam mulut, bererti hentian sengauan itu bersifat sonoran dan obstruen secara serentak. Bagi tujuan penerangan akustik, konsonan sengauan secara amnya dianggap sonoran, tetapi dalam kebanyakan bahasa boleh berkembang daripada atau menjadi konsonan letupan. 

Secara akustik lagi, konsonan sengau berjalur tenaga sekitar 200—2,000 Hz.

Kata-kata yang berhujung konsonan sengauan dalam bahasa Melayu baku digugurkan dalam dialek Kelantan:

## Lihat juga
* Penyengauan

## Catatan dan rujukan
### Catatan

### Rujukan
* Ferguson (1963) 'Assumptions about nasals', in Greenberg (ed.) *Universals of Language*, pp 50-60.
* Saout, J. le (1973) 'Languages sans consonnes nasales', *Annales de l Université d'Abidjan*, H, 6, 1, 179-205.
* Williamson, Kay (1989) 'Niger-Congo overview', in Bendor-Samuel & Hartell (eds.) *The Niger-Congo Languages*, 3-45.
Kontroversi Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia

**Kontroversi Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia** wujud kerana ia adalah pelaksana dan penguatkuasaan undang-undang. Sebagai sebuah suruhanjaya yang ditubuhkan oleh kerajaan, segala tindak-tanduknya diperhatikan oleh rakyat. Persepsi negatif ini bukan baru dan bukan tidak ada bukti. Sejarah menunjukkan Badan Pencegah Rasuah ini telah diubah beberapa kali dan kini dinamakan Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia. 

## Kematian Teoh Beng Hock
Kematian Teoh Beng Hock di Plaza Masalam, Shah Alam semasa SPRM sedang menyoal siasat beliau memberi buah keras kepada SPRM. Dikatakan belum pernah berlaku dalam sejarah, seseorang mati terjun bangunan ketika dalam sesi soal siasat SPRM. Selama ini hanya terdengar tentang kematian banduan di penjara dan lokap polis. 

Pakatan Rakyat mendapat kemenangan moral apabila hakim memutuskan pegawai penyiasat hanya boleh menyiasat dari jam 8.00 pagi hingga 4.00 sahaja. Jika lebih masa , ia akan dianggap sebagai menyalahgunakan kuasa dan melanggar undang-undang. Keputusan hakim ini akan memberi refleksi kepada siasatan oleh pegawai polis, bomba, imigresen, pegawai perhutanan dan sebagainya.

## Tuduhan kekurangan orang Cina dalam SPRM
Pada 26 November 2009, Timbalan Presiden Gerakan, Datuk Chang Ko Youn tidak puas hati dengan bilangan bukan Melayu yang bekerja dengan SPRM. Kajian dilakukan mengapa bilangan orang Cina dan India amat sedikit bekerja di dalam jabatan kerajaan seperti SPRM, PDRM, tentera dan kakitangan awam yang lain. Penjelasan oleh Ketua Pesuruhjaya SPRM, Datuk Seri Ahmad Said Hamdan bahawa soal gaji, masa dan disiplin sebagai punca mereka tidak berminat tidak memuaskan hati Chang Ko Youn. Tetapi beliau tidak pula memberikan alternatif jawapan yang lain. Di negara China, Hong Kong, India, Taiwan dan lain-lain , nampaknya orang Cina dan India cukup berminat dengan kerjaya di sektor awam ini. Dalam filem Bollywood dan Hong Kong memaparkan anggota polis menjadi hero dalam sesebuah masyarakat. Sebaliknya kaum Cina di Malaysia lebih berminat menjual aiskrim, VCD cetak rompak dan tidak mahu bekerja bagi jawatan gaji rendah dan tinggi tanggungjawabnya.

Kemungkinannya ialah persekitaran tempat kerja, sistem naik pangkat dan struktur perkhidmatan awam. Jadi JPA hendaklah meningkatkan pengambilan bukan Melayu menyertai perkhidmatan awam, termasuk SPRM supaya ia mencerminkan komposisi rakyat Malaysia. Pengambilan pekerja di sektor swasta juga tidak menggambarkan komposisi penduduk di Malaysia.

## Lihat juga
* Kontroversi Najib Razak
* Skandal 1Malaysia Development Berhad

## Rujukan
Laporan Murphy

**Laporan Murphy** ialah laporan berhubung skandal gangguan seks di kawasan kekuasaan ketua biskop Dublin dikeluarkan pada 26 November 2009. Laporan ini khusus kepada gangguan seks yang berlaku di gereja sekitar bandar Dublin, Ireland. Sebelum ini telah disiarkan Laporan Ryan berhubung isu yang sama. Nama Murphy diambil bersempena nama pesuruhjaya polis Ireland, Fachtna Murphy.

Pada 18 September 2006, sebuah rencana disiarkan dalam *[[Irish Independent]]* tentang gangguan seksl kanak-kanak di Gereja Katolik Dublin. Pada 15 Oktober 2009, Mahkamah Tinggi menetapkan laporan boleh didedahkan kecuali Bab 19- berhubung 3 kes yang akan dibicarakan. Kes itu akan didengar pada April 2010. Antara paderi / biskop yang disiasat ialah John Charles McQuaid, Dermot Ryan, Kevin McNamara, dan Desmond Connell. Ada yang mengaku melakukan gangguan seks sebanyak 100 kali.

Pada 26 November 2009, laporan ini diterbitkan. Laporan ini terdiri daripada 3 jilid dan menelan jumlah kos €3.6 juta. Suruhanjaya penyiasat mengenal pasti 320 orang yang dianiaya antara 1975 dan 2004, dan 120 daripada Mei 2004.

## Lihat juga
* Paderi dan seks

## Rujukan
Tulisan Lao

**Tulisan Lao** digunakan terutamanya untuk menulis bahasa Lao, di samping juga bahasa-bahasa minoriti di negara Laos, kerana tulisan inilah satu-satunya tulisan rasmi untuk menulis bahasa-bahasa berkenaan, tetapi ramai penutur bahasa Hmong menggemari abjad rumi.

## Sejarah
Tulisan Lao diterbitkan dari tulisan Khmer, oleh itu bentuk huruf-hurufnya juga serupa dengan tulisan Thai. Bagaimanapun, semenjak pembaharuan ejaan dilaksanakan pada 1960-an, tulisan Lao moden menjadi lebih ringkas lagi padat bagi sebutan bahasa Lao berbanding tulisan Lao lama dan juga tulisan Thai.

Pada 1970-an, huruf ຣ (ro), yang hanya digunakan dalam kata pinjaman, digantikan oleh huruf ລ (lo), di samping digugurkannya gugus konsonan.

## Konsonan

Jadual berikut menunjukkan huruf-huruf konsonan Lao dengan sebutan masing-masing dalam , serta transkripsi-transkripsi sumbangan Lembaga Nama Geografi AS (*Board on Geographic Names*) dan Jawatankuasa Tetap Nama Geografi British (*Permanent Committee on Geographical Names*) (BGN/PCGN), Perpustakaan Kongres AS (ALA/LC) dan transkripsi yang digunakan dalam nama-nama Unicode bagi huruf-huruf berkenaan.

 Digugurkan oleh Kementerian Pendidikan Laos secara rasmi pada 1970-an (digantikan oleh ລ), tetapi ramai yang masih memakainya
 Konsonan kosong yang juga digunakan sebagai vokal.

## Nukleus vokal

Jadual berikut menunjukkan tanda nukleus vokal Lao, digabungkan dengan konsonan ກ:

***** menandakan bentuk lainan yang tidak digunakan lagi setelah menjalani pembaharuan ejaan

## Perisian serasi Lao
Tulisan Lao tidak tersedia untuk Windows secara rasmi sehingga keluarnya Windows Vista. Terdapat banyak fon buatan pengguna yang boleh dimuat turun secara percuma dari Internet, lalu ditempatkan dalam folder "WINDOWS" > "Fonts".

## Lao dalam Unicode
Tulisan Lao mengisi ruangan Unicode U+0E80–U+0EFF.

## Rujukan

* Simmala, Buasawan and Benjawan Poomsan Becker (2003), Lao for Beginners. Paiboon Publishing. ISBN 1-887521-28-3

## Pautan luar
* Omniglot - Lao alphabet
* The Lao Alphabet at SEAsite
* Laos - language situation by N. J. Enfield
* Numerals in many different writing systems, which includes Lao numerals; retrieved 2008-11-12
*  Lao Range: 0E80 - 0EFF, from the Unicode Consortium
* Free Lao script for Windows and Mac OS X

## Lihat juga
* Keluarga Brahmik
Suki-chan

**Suki-chan** (スキちゃん) merupakan single indie ketiga dari kumpulan S/mileage. Single ini telah dipasarkan pada 23 November 2009 pada hari konsert *Hello! Pro Egg Concert 11gatsu ~Yokohama FIRE~* dan di stor Hello! Project. Single V DVD pula dipasarkan pada 2 Januari 2010.

## Penerbit

* Lirik: Tsunku 
* Komposer: Tsunku 
* Penyusunan lagu: Itagaki Yuusuke

## Edisi

* Edisi Biasa
** Format : CD 
** Nombor katalog : GFCG-11603
** Harga : 800 yen 

* Single V DVD
** Format : DVD 
** Nombor katalog : GFV-31603
** Harga : 1,200 yen 

## Senarai Lagu

### CD

# スキちゃん (Suki-chan) 
# スキちゃん (Instrumental) (Suki-chan (Instrumental)) 
 
### Single V DVD

# Suki-chan (MUSIC CLIP) (スキちゃん (MUSIC CLIP))
# Making of (メイキング映像)

## Pautan Luar
* TNX:  Discography 
* Hello! Project : CD, DVD
Konsonan getaran

**Konsonan getaran** ialah bunyi konsonan yang dihasilkan dengan getaran di antara artikulator dan daerah artikulasi. Gugus huruf *rr*, dalam Bahasa Sepanyol Baku, seperti perkataan *perro*, merupakan getaran gusi, sementara gugus yang sama dalam pertuturan bahasa Perancis di Paris, merupakan getaran uvular.

Konsonan getaran adalah berbeza sekali dari konsonan tamparan, yang mana artikulator (anggota penyebutan) yang aktif mengibas artikulator yang pasif, manakala bagi getaran pula, artikulator tidak digerakkan ke mana-mana, sebaliknya digetarkan oleh arus udara. Biasanya, konsonan getaran bergetar selama dua atau tiga kala (*period*), tetapi boleh dipanjangkan melebihi lima kala, ataupun satu kala sahaja. Walaupun seakan-akan konsonan tamparan, namun penyebutannya berbeza sekali; konsonan getaran berbeza-beza bilangan kalanya, tetapi konsonan tamparan pula tidak. 

Konsonan getaran yang disertakan dalam Abjad Fonetik Antarabangsa:
* - Getaran koronal
* - Getaran dwibibir
* - Getaran uvular
Konsonan tamparan

**Konsonan tamparan** atau **ketukan** ialah bunyi konsonan yang dihasilkan dengan sekali mengecutkan otak agar satu anggota artikulasi yang aktif (contohnya, lidah) mengetuk anggota lain yang pasif.

Perbezaan utama antara konsonan tamparan dan konsonan hentian adalah, konsonan tamparan tidak mengumpul tekanan udara di belakang daerah artikulasi, oleh itu tiada ledakan ketika dihembuskan; jika tidak maka tamparan itu seolah-olah hentian yang amat singkat. 

Konsonan tamparan juga berbeza dari konsonan getaran, yang mana arus udara menyebabkan anggota artikulasi bergetar. Konsonan getaran juga boleh ubah sentuhannya, manakala konsonan tamparan pula terhad kepada sentuhan tunggal.

## Aksara IPA
Konsonan tamparan dan ketukan yang dikenal pasti oleh Abjad Fonetik Antarabangsa ialah:

IPA mencadangkan bagi konsonan tamparan lain, konsonan homorgan (sama anggota) seperti hentian atau getaran, harus dibubuh tanda singkat:
:Ketukan atau Tamparan: seandainya tiada aksara tersendiri disediakan untuk suatu konsonan ketukan, maka tanda singkat harus digunakan, cth.:  or .

## Rujukan

## Pautan luar
*A Crosslinguistic Lexicon of the Labial Flap
Makroekonomi

**Makroekonomi** (dari awalan "macr(o)-" bererti "besar" + "ekonomi") merupakan cabang ekonomi yang berkaitan dengan prestasi, struktur, dan tingkah-laku ekonomi oleh keseluruhan masyarakat, samaada negara, kawasan, atau keseluruhan dunia.  Bersama mikroekonomi, Makroekonomi merupakan satu daripada dua bidang umum dalam ekonomi. Ia merupakan kajian pada semua aspek, terutamanya tingkah-laku dan membuat keputusan, keseluruhan ekonomi. Kajian makroekonomi menghimpun petunjuk seperti KDNK, kadar pengangguran dan indeks harga bagi memahami bagaimana keseluruhan ekonomi berfungsi. Makroekonomi membangunkan model yang menjelaskan kaitan antara faktor sedemikian seperti pendapatan kebangsaan, keluaran negara, penggunaan, pengangguran, inflasi, penyimpanan, pelaburan, pelaburan, perdagangan antarabangsa dan kewangan antarabangsa. Sebaliknya, mikroekonomi kebanyakannya menumpukan pada tindakan agen persendirian, seperti entiti perniagaan dan pengguna, dan bagaimana tindakan mereka menentukan harga dan kuantiti dalam pasaran khusus.

## Rujukan


* .
* Blaug, Mark (1986), *Great Economists before Keynes* , Brighton: Wheatsheaf. 
* .
* .
* 
* .
* .
* .
Konsonan sisian

**Konsonan sisian** atau **lateral** ialah konsonan seakan "L" yang disebut dengan menghasilkan halangan di mana-mana sepanjang paksi lidah, sambil melepaskan udara dari paru-paru di sebelah atau kedua-dua belah lidah.

Selalunya, hujung lidah meneyentuh gigi atas (lihat konsonan gigi) atau gusi atas (batas gusi) di belakang gigi (lihat konsonan gusi). Konsonan sisian yang paling kerap ditemui merupakan malaran tak geser yang digolongkan dalam konsonan cecair.

## Senarai konsonan lateral
### Malaran tak geser
* Malaran tak geser sisian gusi 
* Malaran tak geser sisian gusi tervelar 
* Malaran tak geser sisian gelungan 
* Malaran tak geser sisian lelangit 
* Malaran tak geser sisian velar 

### Geseran
* Geseran sisian gusi tak bersuara  (dalam bahasa Navajo, Wales)
* Geseran sisian gusi bersuara (dalam bahasa Mongol, Tigak)
* Geseran sisian gelungan tak bersuara  (atau []) (dalam bahasa Toda)
* Geseran sisian lelangit tak bersuara  (atau []) (dalam bahasa Dahalo) 
* Geseran sisian velar tak bersuara  (atau []) (dalam bahasa Archi)

### Letusan
* Letusan sisian gusi tak bersuara  (dalam bahasa Navajo)
* Letusan sisian gusi ejektif  (dalam bahasa Navajo)
* Letusan sisian gusi bersuara 
* Letusan sisian lelangit tak bersuara  (atau [c]) (dalam bahasa Hadza)
* Letusan sisian lelangit ejektif  (or [cʼ]) (dalam bahasa Dahalo, Hadza)
* Letusan sisian lelangit bersuara  (dalam bahasa Laghuu)
* Letusan sisian velar tak bersuara  (atau [k]) (dalam bahasa Laghuu)
* Letusan sisian velar ejektif  (or [kʼ]) (dalam bahasa Archi, Gǀwi, Zulu)

### Tamparan
* Tamparan sisian gusi  (dalam bahasa Jepun, Wayuu)
* Tamparan sisian gelungan  (atau []) (dalam bahasa Pashto, Iwaidja)
* Tamparan sisian gelungan  (dalam bahasa Iwaidja)

### Klik
* Klik sisian gigi , , , *etc.* (dalam bahasa Juu)
* Klik sisian gusi , , , *etc.* (dalam bahasa-bahasa Khoisan dan Bantu)
* Klik sisian lelangit "", "", "", *etc.* (dalam bahasa Juu)

## Rujukan
Konsonan bibir-gigi

**Konsonan bibir-gigi** atau **labiodental** ialah konsonan yang disebut dengan bibir bawah dan gigi atas. Konsonan-konsonan bibir-gigi yang dikenal pasti oleh Abjad Fonetik Antarabangsa (IPA) ialah:

Aksara IPA  mewakili bunyi yang terdapat dalam bahasa Sweden, secara rasminya disifatkan serupa dengan geseran velar [x], tetapi dalam loghat-loghat tertentu, bunyi ini ditakrifkan sebagai konsonan geseran bibir-gigi yang dibundarkan dan divelarkan, ditulis dalam IPA sebagai .

## Lihat juga
* Daerah artikulasi
Konsonan gigi

**Konsonan gigi** atau **dental** ialah konsonan yang disebut dengan lidah menyentuh gigi atas, seperti , , , dan  dalam sesetengah bahawa. Konsonan gigi dibezakan dari bunyi-bunyi yang dihasilkan dengan lidah menyentuh batas gusi, seperti dalam bahasa Inggeris (*rujuk* Konsonan gusi), tetapi kedengaran sama kerana kesamaan akusitk bunyi-bunyi berkenaan, tambahan pula sama hurufnya dalam abjad rumi (*t*, *d*, *n*, dsb.)

Berikut adalah senarai konsonan gigi yang dikenal pasti dan ditranskripsi dalam Abjad Fonetik Antarabangsa (IPA):
}
|Implosif dental bersuara
|
|
|
|
|- style="height:4em"
!
|Lepasan klik dental
|Xhosa
|ukú**c**ola
|****
|mengisar halus-halus
|}
Konsonan malaran tak geser

**Konsonan malaran tak geser**, **malaran tak bergeser** atau **aproksiman** ialah bunyi sebutan yang boleh disifatkan sebagai perantara bunyi vokal dan konsonan "biasa". Ketika menyebut malaran tak geser, organ-organ penyebutan *menyempitkan* saluran suara, tetapi membuka ruang secukupnya untuk udara mengalir tanpa banyak gelora yang boleh didengar. Justeru, malaran tak geser lebib terbuka berbanding geseran. Golongan bunyi ini merangkumi malaran sisian seperti  (*l* dalam *lama*) dan malaran separuh vokal seperti  (*y* dalam *ya*) dan  (*w* dalam *wau*).

## Vokal sepadan

Terdapat sebilangan malaran tak geser yang serupa dengan vokal, maka diberi istilah *[[separuh vokal]]*. (Separuh vokal ialah bunyi seakan-akan vokal bukan sukuan. Sesetengah ahli fonetik mengehadkan istilah tersebut untuk vokal bukan sukuan sejati yang membentuk diftong, manakala yang lain menyertakan subset malaran tak geser yang menyerupai vokal. Perbezaan dari segi fonetiknya ialah malaran tak geser ini lebih menghampiri berbanding vokal bukan sukuan yang sepadannya.)

Secara penyebutan dan diakronik, malaran tak geser lelangit berpadan dengan vokal depan, velar dengan vokal belakang, dan bibir dengan vokal bundar. 

:

## Malaran tak geser tengah
*Malaran tak geser dwibibir  ( bersifat konsonan; biasanya ditulis )
*Malaran tak geser bibir-gigi 
*Malaran tak geser gigi  (biasanya ditulis )
*Malaran tak geser gusi 
*Malaran tak geser gelungan  ( bersifat konsonan)
*Malaran tak geser lelangit  ( bersifat konsonan)
*Malaran tak geser velar  ( bersifat konsonan)
*Malaran tak geser uvular  (biasanya ditulis )
*Malaran tak geser farinks  ( bersifat konsonan; biasanya ditulis )
*Malaran tak geser epiglotis  (biasanya ditulis )

## Malaran tak geser sisian
Dalam malaran tak geser sisian, pusat lidah teguh menyentuh lelangit, tetapi anggota penentunya ialah tepi lidah yang hanya menghampiri gigi. 

*Malaran tak geser sisian gusi bersuara 
*Malaran tak geser sisian gelungan 
*Malaran tak geser sisian lelangit 
*Malaran tak geser sisian velar 

## Malaran tak geser berartikulasi serentak dengan aksara IPA tersendiri

*Malaran tak geser velar dibibirkan bersuara  ( bersifat konsonan)
*Malaran tak geser velar dibibirkan tak bersuara  
*Malaran tak geser lelangit dibibirkan  ( bersifat konsonan)
*Malaran tak geser sisian gusi divelarkan 

## Lihat juga
* Separuh vokal
Konsonan gusi

**Konsonan gusi** atau **alveolar** ialah konsonan yang disebut dengan lidah menyentuh atau menghampiri batas gusi atas,. Konsonan gusi boleh disebut dengan hujung lidah (apikal) atau daun lidah (laminal). Sebutan gusi laminal sering disalah anggap sebagai konsonan gigi, kerana hujung lidah menghampiri atau menyentuh gigi; bezanya adalah ada titik sentuhan paling belakang yang menentukan daerah penyebutannya; di sinilah hujung rongga mulut, dan ruang resonan dalam rongga mulut inilah yang memberikan warna bunyi kepada setiap konsonan dan vokal.

Berikut ialah konsonan gusi yang dikenal pasti oleh Abjad Fonetik Antarabangsa (IPA):
Konsonan gelungan

Dalam bidang fonetik, **konsonan gelungan** ialah bunyi konsonan yang disebut dengan lidah berhubungan dengan bahagian atas rongga mulut di belakang batas gusi, dan boleh digulung ke belakang untuk menyentuh lelangit, dalam erti kata lain disebut pada bahagian mulut antara belakang gusi dan lelangit. 

Konsonan gelungan merupakan konsonan koronal yang pelbagai jenisnya, itupun bergantung pada bentuk lidah, sama ada berbentuk rata iaitu *daun* lidah (permukaan atas lidah di belakang hujungnya) mendekati atau menyentuh lelangit, seperti huruf-huruf *cz*, *sz*, *ż* (*rz*), *dż* dalam bahasa Poland, atau huruf-huruf *zh*, *ch*, *sh*, *r* dalam ejaan pinyin bahasa Mandarin; ini *gelungan [[Konsonan laminal|laminal]]* namanya. Tidak pun, disebutnya dengan hujung lidah pula, seperti dalam bahasa Hindi; ini *gelungan [[Konsonan apikal|apikal]]* namanya. Akhir sekali, lidah boleh digulung ke belakang agar muka bawahnya menyentuh daerah gusi atau depan lelangit, seperti dalam kebanyakan bahasa Dravidia; ini pula dipanggil *gelungan [[Konsonan sub-apikal|sub-apikal]]*.

Konsonan-konsonan *[[konsonan belakang gusi|belakang gusi]]* atau *lelangit-gusi*, seperti *sy* dan *c* dalam bahasa Melayu, serta konsonan-konsonan *[[Konsonan gusi-lelangit|gusi-lelangit]]* seperti *j*, *q*, *x,* dalam ejaan pinyin bahasa Mandarin, juga dihasilkan di rantau belakang gusi, tetapi berbeza dari konsonan gelungan kerana ditambah artikulasi sekunder pempalatalan. Konsonan-konsonan *[[Konsonan lelangit|lelangit]]* disebut di rantau lelangit, begitu juga dengan gelungan sub-apikal, cuma bezanya adalah menyentuh lelangit dengan belakang lidah, bukan hujungnya. (Ini dipanggil konsonan dorsal, atau secara terperincinya *dorso-palatal*, dibandingkan dengan konsonan koronal.)

Dalam erti kata lain, **konsonan gelungan** merangkumi pelbagai jenis konsonan koronal yang disebut di belakang batas gusi yang tiada artikulasi sekunder pempalatalan.

Berikut ialah senarai konsonan gelungan yang dikenal pasti oleh Abjad Fonetik Antarabangsa (IPA):

*Catatan:* Dalam Abjad Fonetik Antarabangsa, aksara-aksara konsonan gelungan biasanya sama bentuknya dengan konsonan gusi, tetapi dibubuh di bawahnya tanda cangkuk yang menghadap ke kanan. Sesetengah ahli linguistik mengehadkan kegunaan aksara-aksara berkenaan untuk konsonan gelungan "sejati" dengan penyebutan lelangit sub-apikal, serta menggunakan aksara konsonan gusi dengan tanda titik bawah yang dilapukkan oleh IPA bagi penyebutan belakang gusi apikal: . Satu lagi cadangan yang lebih konsisten dengan IPA rasmi, adalah menggunakan tanda rhotik untuk gelungan apikal: . Gelungan laminal, seperti dalam bahasa Poland dan Rusia, sering ditranskripsi dengan tanda retraksi, seperti  dsb. Tidak pun, ditranskripsinya seolah-olah konsonan lelangit-gusi walaupun tidak tepat, seperti * dsb.

## Lihat juga
* Daerah artikulasi
Konsonan lelangit

**Konsonan lelangit** atau **palatal** ialah konsonan yang disebut dengan anggota lidah dinaikkan ke lelangit keras (bahagian pusat lelangit mulut). Konsonan yang dihasilkan dengan hujung lidah pada lelangit dipanggil gelungan.

Jenis konsonan lelangit yang paling banyak digunakan ialah konsonan malaran tak geser , iaitu salah satu daripada sepuluh bunyi yang paling banyak digunakan dalam segala bahasa di dunia. Tidak lupa juga konsonan sengauan  yang tidak kurang bilangannya, iaitu terdapat dalam kira-kira 35% bahasa-bahasa di dunia, dan dalam kebanyakan bahasa tersebut, obstruen padannya bukan letupan , sebaliknya letusan . Cuma sebilangan kecil bahasa di Eurasia utara, benua Amerika dan Afrika tengah membandingkan letupan lelangit dengan letusan belakang gusi, contohnya bahasa-bahasa Hungary, Czech, Slovak dan Albania.

Konsonan-konsonan yang disebut di daerah lain juga boleh **[[Pempalatalan|dipalatalkan]]**, iaitu diiringi dengan penaikan permukaan lidah ke arah lelangit keras. Contohnya, *sh*  dalam bahasa Inggeris ada komponen lelangit sedemikian, tetapi penyebutan utamanya melibatkan hujung lidah dan gusi atas (penyebutan sebegini dipanggil lelangit-gusi).

Konsonan-konsonan lelangit yang dikenal pasti oleh Abjad Fonetik Antarabangsa adalah seperti berikut:

## Rujukan
Konsonan lelangit gusi

**Konsonan belakang gusi** atau **postalveolar** ialah konsonan yang disebut dengan lidah mendekati atau menyentuh *bekakang* batas gusi, iaitu lebih di belakang mulut daripada konsonan gusi yang disebut pada batas gusi itu sendiri, tetapi juga di hadapan lelangit (daerah artikulasi bagi konsonan lelangit). 

Bagi konsonan geseran dan letusan, digolongkannya dalam kelompok kecil konsonan *lelangit-gusi* atau *palato-alveolar* yang diberi aksara IPA tersendiri seperti jadual di bawah. Konsonan gusi-lelangit dan gelungan juga disebut pada titik belakang gusi, tetapi diberi lajur berasingan dalam carta IPA, dan diterangkan dalam rencana masing-masing.

Konsonan gusi-lelangit dan lelangit-gusi biasanya digolongkan sebagai konsonan lelangit dalam bidang fonologi, kerana jarang dibandingkan dengan konsonan lelangit sebenar.

Konsonan sibilan lelangit-gusi dan klik belakang gusi yang dikenal pasti oleh Abjad Fonetik Antarabangsa (IPA) adalah seperti berikut:
Konsonan farinks

**Konsonan farinks** ialah jenis konsonan yang disebut dengan akar lidah menyentuh farinks.

Berikut ialah konsonan farinks yang terdapat dalam Abjad Fonetik Antarabangsa (IPA):

## Lihat juga

* Daerah artikulasi
* Konsonan penegas
* Ain
* Ha (ح)
Konsonan epiglotis

**Konsonan epiglotis** ialah konsonan yang disebut dengan lipatan ariepiglotik (*rujuk* larinks) menyentuh epiglotis. Adakalanya dipanggilnya **konsonan ariepiglotik**.

Berikut ialah konsonan epiglotis yang dikenal pasti oleh Abjad Fonetik Antarabangsa (IPA):
Konsonan glotis

**Konsonan glotis** atau **larinks**, ialah konsonan yang disebut dengan glotis. Ramai ahli fonetik menganggap konsonan sebegini, atau sekurang-kurangnya "geseran" glotis, sebagai keadaan peralihan glotis tanpa titik penyebutan, apatah lagi, ada di kalangan ahli-ahli tersebut yang menerimanya sebagai konsonan. Apapun, sekurang-kurangnya ada hentian glotis yang bertindak sebagai konsonan biasa dalam sebilangan bahasa, seperti bahasa Tsou.

Konsonan glotis yang dikenal pasti oleh Abjad Fonetik Antarabangsa (IPA):
Angkatan Pertahanan Diri Jepun

, **JSDF**, juga dirujuk sebagai **Angkatan Pertahanan Diri** (**SDF**), **Angkatan Pertahanan Jepun** (**JDF**), atau **angkatan tentera Jepun**, adalah angkatan tentera bersepadu Jepun yang ditubuhkan pada tahun 1954, dan dikawal selia oleh Kementerian Pertahanan. JSDF disenaraikan sebagai angkatan tentera keempat paling kuat di dunia bagi keupayaan konvensional  dalam laporan Credit Suisse pada tahun 2015 dan ia mempunyai belanjawan tentera kelapan terbesar dunia. Dalam beberapa tahun kebelakangan ini, mereka telah terlibat dalam operasi pengaman antarabangsa termasuklah Pasukan Pengaman PBB.

Ketegangan, terutamanya dengan Korea Utara, telah mencetuskan perdebatan status JSDF dan hubungannya dengan masyarakat Jepun. Garis panduan tentera pada Disember 2010 telah memfokuskan semula JSDF daripada bekas Soviet Union (sekarang Rusia) memberi tumpuan kepada China, terutamanya mengenai wilayah rebutan Kepulauan Senkaku. Kerjasama telah meningkat antara Amerika Syarikat, United Kingdom, India, Korea Selatan dan Australia.

## Rujukan

### Sumber

* 

## Bacaan lanjut
* Maeda, Tetsuo, David J. Kenney (ed. and intro.), and Steven Karpa (trans.). *The Hidden Army: The Untold Story of Japan’s Military Forces*. Chicago: edition q, 1995. ISBN 1-883695-01-5.

## Pautan luar
* Ministry of Defense 
** Joint Staff Office Website 
** Japan Ground Self-Defence Force Website 
** Japan Air Self-Defense Force Website 
** Japan Maritime Self-Defense Force Website
* Library of Congress Country Studies--Japan
* Yokosuka Naval Base Community Website
* PBS documentary on Japan Self-Defense Forces
*
Lesen Awam Am Lemah GNU

**Lesen Awam Am Lemah GNU** (), dahulunya **Lesen Awam Am Pustaka GNU** (*GNU Library General Public License*), atau singkatannya **LGPL** ialah lesen perisian bebas terbitan Yayasan Perisian Bebas (*Free Software Foundation*, FSF) yang direka sebagai langkah kompromi antara Lesen Awam Am GNU (GPL) yang kuat copyleft-nya dan lesen-lesen permisif seperti lesen BSD dan lesen MIT. Lesen Awam Am Pustaka GNU (nama asal LGPL) dterbitkan pada tahun 1991, sebagai versi 2 sebagai kesamaan GPL versi 2. LGPL diberi sedikit penyemakan dalam keluaran 2.1 yang diterbitkan pada tahun 1999, apabila dinamakan semula sebagai Lesen Awam Am Lemah GNU. Versi 3 LGPL diterbitkan pada tahun 2007 dengan penambahan kebenaran yang selaras dengan GPL versi 3.

LGPL mengenakan had copyleft dalam perisiannya sendiri tetapi mengecualikan had-had tersebut kepada perisian lain yang sekadar bersambung dengan perisian tersebut. Apapun, terdapat juga sekatan-sekatan lain dalam perisian tersebut.

LGPL digunakan terutamanya untuk perpustakaan perisian, bahkan juga digunakan oleh sebilangan aplikasi mandiri, khususnya Mozilla dan OpenOffice.org dan juga media.

## Pautan luar
* LGPL Official Page
* Derivative Works
Ferrera di Varese

**Ferrera di Varese** merupakan sebuah bandar yang terletak di Wilayah Varese, Itali. Ferrera di Varese memiliki keluasan sebesar 1.5 km². Bandar ini memiliki penduduk sebesar 653 orang. Bandar ini memiliki poskod 21030.
Konsonan velar

**Konsonan velar** ialah konsonan yang disebut dengan bahagian belakang lidah (dorsum)
menyentuh lelangit lembut, iaitu bahagian belakang lelangit mulut, juga dikenali sebagai **[[Lelangit lembut|velum]]**.

Memandangkan daerah velar di lelangit agak luas dan pergerakan dorsum pula tidak seberapa persis, maka konsonan velar mudah mengalami asimilasi, iaitu sebutannya teranjak ke belakang atau ke hadapan, bergantung pada sifat bunyi vokal sebelum dan selepasnya. Konsonan velar dianjakkan ke *hadapan* dengan sendirinya sebelum disusuli vokal hadapan, iaitu dipalatalkan separa atau sepenuhnya, atau dianjakkan ke *belakang* sebelum vokal belakang.

Konsonan velar dipalatalkan (seperti  dalam *keen* atau *cube*, bahasa Inggeris) adakalanya bergelar **palatovelar** (lelangit-velar). Tidak kurang juga bahasa yang ada konsonan velar dibibirkan, seperti , iaitu penyebutannya diiringi oleh pembundaran bibir. Juga wujudnya konsonan bibir-velar, iaitu disebut pada velum dan bibir serentak, seperti . Sifat ini pudar apabila  hadirnya malaran tak geser , kerana pembibiran melibatkan penambahan sebutan malaran tak geser bibir, maka kesamaran ini disifatkan sebagai **labiovelar** (bibir-velar). 

Konsonan velar yang dikenal pasti oleh Abjad Fonetik Antarabangsa adalah seperti berikut:

## Rujukan
Konsonan uvular

**Konsonan uvular** ialah konsonan yang disebut dengan belakang tongue menghampiri atau menyentuh uvula, iaitu lebih di belakang mulut berbanding konsonan velar. Konsonan uvular berupa hentian, geseran, sengauan, getaran, atau malaran tak geser, namun Abjad Fonetik Antarabangsa (IPA) tiada aksara khusus untuk malaran tak geser tersebut, sebaliknya digunakannya aksara geseran bersuara. Konsonan letusan uvular memang boleh dihasilkan tetapi jarang didengar; iaitu di sebilangan loghat Jerman Selatan, dan juga sebilangan kecil bahasa Afrika dan Pribumi Amerika. (Letusan uvular ejektif juga terdapat dalam penghasilan hentian uvular dalam bahasa-baasa Lillooet dan Georgia.)

Berikut ialah konsonan-konsonan uvular yang dikenal pasti oleh :

Bahasa Tlingit yang ditutur di kawasan Alaskan Panhandle ada 10 konsonan uvular:
Sokongan teknikal

**Sokongan teknikal** ialah pelbagai perkhidmatan yang menyalurkan bantuan dengan hasil-hasil teknologi seperti telefon bimbit, televisyen, komputer, atau mana-mana barangan elektronik atau mekanik. Secara amnya, sokongan teknikal berusaha membantu pengguna menyelesaikan masalah tertentu mengenai sesebuah produk, bukannya memberikan latihan, penyesuaian, perkhidmatan sokongan lain yang bukan teknikal.

Kebanyakan syarikat menawarkan sokongan teknikal untuk produk jualan mereka, sama ada secara percuma atau berbayar. Sokongan teknikal boleh disampaikan melalui telefon atau di Internet melalui e-mel atau tapak web. Pertubuhan yang lebih besar pula sering menyediakan sokongan teknikal dalaman untuk menyelesaikan masalah berkaitan komputer kakitangan. Internet juga menjadi sumber yang bagus untuk sokongan teknikal bebas, yang mana pengguna berpengalaman boleh memberikan nasihat dan bantuan mengenai apa-apa masalah. Selain itu, sesetengah syarikat perkhidmatan beryuran mengenakan bayaran untuk khidmat sokongan teknikal premium.

## Lihat juga
* Khidmat pengguna
* Meja bantuan
* Pusat hubungan
* Teknologi maklumat

## Rujukan
Yayasan Ubuntu

**Yayasan Ubuntu** () ialah tabung amanah yang diasaskan oleh Mark Shuttleworth dan syarikat Canonical Ltd. untuk memastikan penyelenggaraan edaran Linux Ubuntu jangka panjang yang bebas daripada kegiatan perdagangan Canonical Ltd. Komitmen dana pendahuluannya adalah sepuluh juta dolar Amerika. Shuttleworth menyifatkan yayasan ini sebagai "tabung amanah" sekiranya berakhirnya penglibatan Canonical's dalam projek Ubuntu.

## Rujukan

## Pautan luar
* The Ubuntu Foundation  di *ubuntu.com*
* Ubuntu Community Council 
* Ubuntu Technical Board 
* New Foundation Boosts Ubuntu Linux
* The Ubuntu Foundation and Debian
* US$10 million Ubuntu Foundation launched
Edubuntu

**Edubuntu**, juga dikenali sebagai **Ubuntu Education Edition**, ialah terbitan rasmi sistem pengendalian Ubuntu yang direka untuk kegunaan sekolah.

Edubuntu telah dibangunkan dalam kerjasama antara para guru dan ahli teknologi di berbilang negara. Edubuntu dibina di atas tapak Ubuntu, menerapkan seni bina pelanggan kecil LTSP dan beberapa aplikasi khusus pendidikan, untuk pengguna berumur 6 hingga 18 tahun.

## Ciri-ciri
Edubuntu disertakan Linux Terminal Server Project, sebilangan besar aplikasi pelajaran termasuk GCompris, KDE Edutainment Suite, dan Schooltool Calendar. Keluaran Edubuntu pertama adalah serentak dengan keluaran Ubuntu 5.10 (nama kod Breezy Badger) pada 13 Oktober 2005. CD pemasangan Edubuntu pernah didapati secara percuma melalui perkhidmatan *Shipit*, tetapi mulai versi 8.10, pemasangnya hanya boleh dimuat turun dari Internet.

GUI asalnya ialah GNOME, tetapi mulai versi 7.10, KDE juga disediakan sebagai Edubuntu KDE.

## Matlamat

Matlamat utama Edubuntu adalah membolehkan tenaga pengajar yang kekurangan pengetahuan dan kemahiran teknikal mendirikan makmal komputer atau persekitaran pembelajaran Internet dalam masa sejam kurang, kemudian mentadbir persekitaran tersebut dengan secekapnya.

Matlamat rekabentuk utama Edubuntu adalah memusatkan pengurusan konfigurasi, pengguna dan proses, bersama kemudahan bekerja sama dalam persekitaran bilik darjah. Turut ditekankan ialah pengumpulan perisian percuma dan bahan-bahan pendidikan digital yang paling mudah didapati. Edubuntu juga bertujuan membolehkan persekitaran yang kekurangan sumber untuk memaksimumkan penggunaan kelengkapan (lama) yang sedia ada.

## Versi
Sejak keluaran 8.04 Hardy Heron, Edubuntu diberi nama **Ubuntu Education Edition** dan berbentuk sekadar tambahan pada pemasangan Ubuntu biasa dan bukannya Live CD. Mulai versi 9.10, Edubuntu disediakan dalam bentuk DVD sebagai ganti CD. Edubuntu masih boleh dipasang dalam bentuk pakej "edubuntu" untuk semua edaran yang menggunakan repositori Ubuntu yang rasmi (terutamanya Ubuntu dan Kubuntu).

## Rujukan

## Pautan luar
* 
* Integrating open source into a primary school, UK weblog
Live CD

**Live CD** atau **Live DVD** ialah sekeping CD atau DVD yang mengandungi sistem pengendalian komputer yang boleh dibutkan darinya. Live CD ini adalah unik kerana mampu menjalankan sebuah sistem pengendalian yang lengkap lagi terkini dalam sesebuah komputer yang tiada storan sekunder berubah-ubah, seperti pemacu cakera keras. Pemacu kilat Live USB serupa fungsinya dengan Live CD, tetapi selalu ditambah kefungsian menulis balik perubahan ke dalam medium butnya secara automatik dan telus.

Istilah "live" bersempena kenyataan bahawa CD ini mengandungi sistem pengendalian yang lengkap, berfungsi dan boleh dikendalikan dalam wahana edaran. Biarpun Live CD biasanya tidak mengubah apa-apa dalam sistem pengendalian atau fail-fail yang sedia ada dalam cakera keras, namun kebanyakannya disertakan mekanisme dan utiliti untuk mengubah cakera keras komputer hosnya, termasuk sekali pemasangan kekal. Ini adalah penting untuk aspek pengurusan sistem live CD, seperti pembanterasan virus, pengimbasan pemacu, dan pemulihan sistem.

Pilihan asalnya adalah membolehkan pengguna mengembalikan komputer kepada keadaan sebelumnya apabila live CD dikeluarkan dan komputernya dibut semula. Live CD boleh berjalan tanpa pemasangan kekal dengan meletakkan fail-fail yang biasanya disimpan dalam cakera keras, ke dalam RAM-nya, biasanya dalam bentuk cakera RAM, tetapi ini boleh mengurangkan jumlah RAM yang tersedia untuk kegunaan aplikasi, lantas sedikit sebanyak mengurangkan prestasi. Tepat pada tahun 2007, live CD tertentu menjalangkan GUI yang memakan RAM sekecil 32MB.

## Galeri
Berikut ialah beberapa rakaman skrin yang memaparkan penjalanan live CD:

Image:Fedora 11 GNOME.png|Live CD Fedora 11
Image:Mandriva Linux.png|Live CD Mandriva 2009
Image:ubuntu 8.04 Live CD.png|Live CD Ubuntu, menjalankan Firefox, OpenOffice.org
Image:DebianLenny.png|Live CD Debian
File:Gentoo-10.0-livedvd.png|Live CD Gentoo Linux
File:Super OS.png|Live DVD Super OS


## Rujukan

## Pautan luar
* The LiveCD List tracks LiveCDs, LiveDVDs, and LiveUSB operating systems.
* Bootable CDROM HowTo
* Build your own Custom Live CD
* Linux Live scripts
* Live CD News
* LiveDistro.org Howto create LiveCDs, build tool directory, and download LiveCDs
* Pondering Live CDs - A BSD perspective on the concept of Live CDs 
* The magic of live CDs  Article published on Free Software Magazine about Live CDs
Ubuntu (falsafah)

**Ubuntu** ialah falsafah etika atau humanisme yang tertumpu kepada kesetiaan dan perhubungan sesama insan. Nama Ubuntu berasal dari bahasa-bahasa Bantu di selatan Afrika. Ubuntu dilihat sebagai konsep Afrika yang klasik. Sistem pengendalian Ubuntu meminjam namanya dari prinsip ini.

## Erti
Archbishop Desmond Tutu memberikan takrifan yang lebih terperinci dalam buku *No Future Without Forgiveness* terbitan tahun 1999:

Archbishop Desmond Tutu menjelaskan lagi Ubuntu pada tahun 2008:

Louw (1998) berpendapat bahawa konsep Ubuntu menyifatkan seseorang individu dalam sebilangan perhubungan dengan orang lain, serta menekankan pentingnya Ubuntu sebagai konsep keagamaan. Katanya, walaupun pepatah Zulu berbunyi "*umuntu ngumuntu ngabantu*" ("seorang insan ialah insan melalui insan-insan (lain)") tidak berbaur keagamaan dalam konteks masyarakat Barat, namun dalam konteks Afrika pula menyatakan bahawa insan yang hendak dijadinya dengan berperikemanusiaan ialah seorang nenek moyang yang layak dihormati. Sesiapa yang mendukung prinsip Ubuntu sepanjang hidup, apabila meninggal, akan mencapai kesatuan dengan yang masih hidup.

Nelson Mandela menjelaskan Ubuntu seperti berikut:

## Rujukan

## Pautan luar

* Revolutionary Ubuntu 
* Ubuntu - African Philosophy
* A definition of ubuntu
* Ubuntu A brief discussion including an expanded description by Desmond Tutu
*  All you need is ubuntu
Canonical Ltd.

**Canonical Ltd.** ialah sebuah syarikat swasta yang ditubuhkan (dan dibiayai) oleh usahawan berbangsa Afrika Selatan bernama Mark Shuttleworth, bertujuan mempromosikan projek perisian percuam. Canonical didaftarkan di Isle of Man dan mengambil pekerja dari seluruh dunia, bersama pejabat utamanya di London, pejabat sokongannya di Montreal dan pasukan OEM di Lexington, Massachusetts, Amerika Syarikat.

## Projek tajaan Canonical
### Perisian sumber terbuka
* Keluarga edaran Linux Ubuntu:
** Ubuntu, sebuah edaran Linux berasaskan Debian dengan desktop GNOME.
** Kubuntu, sistem teras Ubuntu dengan desktop KDE di tempat Gnome.
** Xubuntu, sistem teras Ubuntu dengan desktop ringan Xfce di tempat Gnome.
** Edubuntu, sistem teras Ubuntu yang dipertingkatkan khusus untuk persekitaran pendidikan atau pelanggan kecil.
** Gobuntu, versi kecilan Ubuntu yang terdiri daripada perisian bebas sepenuhnya.
** Ubuntu JeOS, versi Ubuntu lebih cekap yang dikonfigurasi khusus untuk perkakas maya.
* Bazaar, a decentralized revision control system.
* OpenCD (kini dihentikan), koleksi Perisian percuma dan sumber terbuka bermutu tinggi yang dikumpul khas untuk pengguna Microsoft Windows. Program-programnya disertakan pemasang bergrafik mudah diguna dan mampu melakukan kebanyakan tugasnya apabila dijalankan dalam Microsoft Windows. Contoh: GIMP, OpenOffice.org, Mozilla Firefox dan perisian pengarangan PDF.
* Storm, an object-relational mapper for Python, sebahagian tapak kod Launchpad.
* Upstart - pengganti daemon init berasaskan peristiwa

## Rujukan

## Pautan luar
* Canonical.com, laman web rasmi
* Ubuntu.com, laman Ubuntu
Mark Shuttleworth

**Mark Richard Shuttleworth** (lahir 18 September 1973) ialah seorang usahawan berbangsa Afrika Selatan dan juga pelancong angkasa biayaan diri yang kedua. Shuttleworth menubuhkan syarikat Canonical Ltd., dan tepat pada tahun 2009, memimpin sistem pengendalian Ubuntu.

Beliau kini menetap di London dan memegang kewarganegara duaan Afrika Selatan dan United Kingdom.

## Rujukan

## Pautan luar

* Mark Shuttleworth's Homepage
* Spacefacts biography of Mark Shuttleworth
* Interview, Financial Times, Januari 2006
Inti monolit

**Inti monolit** ialah seni bina inti yang mana seluruh sistem pengendalian berjalan bersendirian dalam mod penyelia dalam ruang inti. Berbeza dari seni bina yang lain, inti monolit dengan sendirinya mentakrifkan antara muka maya beraras tinggi pada perkakas komputer, dengan satu set panggilan sistem atau primitif untuk melaksanakan segala perkhidmatan sistem pengendalian, seperti pengurusan proses, keserempakan, dan pengurusan ingatan sendiri, serta satu atau lebih pemacu peranti sebagai modul.

## Contoh inti monolit
* Inti ala Unix
** Linux
** Syllable
* Inti Unix
** BSD
*** FreeBSD
*** NetBSD
*** OpenBSD
** Solaris dan OpenSolaris
** AIX
** Slackware
* DOS
** DR-DOS
** MS-DOS
*** Siri Microsoft Windows 9x (95, 98, Windows 98SE, Me) 
* Inti Mac OS, sehingga Mac OS 8.6
* OpenVMS
* XTS-400

## Rujukan

## Lihat juga
*Eksointi
*Inti hibrid
*Inti (sains komputer)
*Mikrointi
*Nanointi