Seni Peperangan

***Seni Peperangan***, (Pinyin: **Sūnzĭ Bīngfǎ**, 孙子兵法) ialah satu treatis ketenteraan China purba yang disandarkan pada Sun Tzu (juga dikenali sebagai "Sun Wu" dan "Sunzi"), seorang jeneral berpangkat tinggi yang juga ahli strategi dan taktik ketenteraan. Dipercayai treatis ini telah dibukukan pada lewat zaman Musim Bunga dan Luruh atau awal Negeri Berperang. Teks terdiri daripada 13 bab dan setiap bab menumpukan satu aspek peperangan. Ia dianggap sebagai karya muktamad tentang strategi dan taktik ketenteraan pada zamannya. Ia yang paling termasyhur dan paling berpengaruh di antara Karya Klasik Ketenteraan China, dan, "selama dua ribu tahun yang lampau, ia kekal menjadi treatis ketenteraan yangterpenting di Asia, di mana ia dikenali oleh orang ramai." Ia mempengaruhi pemikiran ketenteraan Timur dan Barat, taktik perniagaan, strategi perundangan, dan banyak lagi.

Buku mula-mula diterjemahkan ke dalam Bahasa Perancis pada tahun 1771 oleh paderi Jesuit Perancis, Jean Joseph Marie Amiot; penterjemahan separa ke dalam Bahasa Inggeris dilakukan oleh Everard Ferguson Calthrop, seorang pegawai British dalam tahun 1905.  Terjemahan beranotasi telah disiap dan diterbitkan oleh Lionel Giles dalam tahun 1910. Para pemimpin yang berlainan seperti Mao Zedong, Jeneral Vo Nguyen Giap, Baron Antoine-Henri Jomini, Jeneral Douglas MacArthur, dan para pemimpin Empayar Jepun mendapat ilham daripada karya ini.

## Tema

Sun Tzu menganggap peperangan itu sebagai sesuatu yang perlu, tetapi harus dielakkan jika boleh. Karyanya menyatakan, "peperangan ialah seumpama api; mereka yang bermain senjata akan mati di hujung senjata." Peperangan harus diselesaikan secepat mungkin agar dapat mengelak kerugian ekonomi: "Tiada negeri yang untung daripada peperangan berpanjangan: 100 kemenangan dalam 100 pertempuran tidak masuk akal. Sesiapa yang cekap mengalahkan musuhnya menewaskannya sebelum ancamannya menjadi nyata." Mengikut buku ini, kita harus mengelak daripada pembunuhan beramai-ramai dan perbuatan kejam kerana ini boleh mencetuskan tentangan dan berkemungkinan membolehkan musuh mendapat manfaat daripadanya.  Bagi pemenang, "cara yang terbaik ialah menawan negara dalam keadaan utuh; ia hanya harus dimusnahakan jika tiada pilihan lain.". 

Sun Tzu menitikberatkan tataatur tentera dalam strategi ketenteraan. Keputusan meletakkan sebuah angkatan perang mesti berlandaskan penilain objektif tentang keadaan sekitar fizikal dan kepercayaan subjektif pelaku lain dalam persekitaran tersebut.  Beliau berpendapat bahawa strategi bukan perancangan dalam erti kata bekerja mengikut jadual yang tersedia, tetapi ia merupakan gerak balas pantas dan bersesuaian dengan keadaan yang bertukar. Perencanaan bekerja dalam sesuatu keadaan yang terkawal; tetapi dan keadaan yang berubah-ubah, perancangan yang bersaing akan saling berlanggar, dan menimbulkan sesuatu yang tidak dijangka.

## Bab-bab

*Seni Peperangan* dibahagikan kepada 13 bab (atau *piān*), dan himpunan dirujuk sebagai satu *zhuàn* ("keseluruhan" atau "babad"). Oleh sebab setiap terjemahan menggunakan istilah berlainan bagi setiap bab, berikut perbandingan tajuk bab diberikan seperti berikut:

## Ringkasan bab
 

**I. Membuat Perencanaan/Perkiraan** memeriksa lima faktor asas (Cara, musim, rupa bumi, kepimpinan dan pengurusan) dan tujuh unsur yang menentukan hasil pertarungan ketenteraan. Dengan memikir, menilai dan membandingkan perkara-perkara ini, seseorang panglima dapat menilai kebarangkalian kemenangannya.  Penyimpangan daripada perkiraan ini, jika lazim dilakukan, akan menimbulkan kegagalan akibat tindakan yang silap. Teks menekankan bahawa peperangan ialah satu perkara yang berat bagi sesebuah negara, dan tidak patut dimulakan tanpa berfikir panjang.

**II. Berperang/Cabaran** menerangkan bagaimana memahami ekonomi perang, dan bagaimana kejayaan memerlukan kemenangan dalam pertempuran muktamad yang dicapai dengan pantas. Bahagian ini memeberi nasihat bahawa kempen peperangan yang berjaya memerlukan penghadan kepada persaingan dan pergeseran.

**III. Strategi Serangan/Pelan Serangan** menyatakan bahawa punca kekuatan ialah kesatuan dan bukan saiz, dan membincangkan lima faktor yang diperlukan buat kejayaan dalam mana-mana peperanagn. Mengikut urutan kepentingan, faktor-faktor ini ialah: Serangan, Strategi, Sekutu, Tentera, dan Bandar-bandar.

**IV. Disposisi Taktikal/Tataatur** menerangkan pentingnya memeprtahankan kedudukan sedia ada sehingga pemerintah mampu mara dari kedudukan ini dengan selamat. Ia mengajar pemerintah tentang pentingnya mengenali kesempatan strategik, dan mengajar agar tidak menimbulkan kesempatan bagi musuh.

**V. Tenaga/Pengarahan** menjelaskan penggunaan daya cipta dan pengaturan masa dalam membina momentum angkatan perang.

**VI. Titik Kelemahan dan Kekuatan/Ilusi dan Realiti** menerangkan bagaimana kesempatan dapat diraih daripada peluang yang hadir dalam persekitaran medan perang ekoran kelemahan musuh di sesuatu kawasan.

**VII. Mengolah Gerak/Masuk Bertempur** menerangkan bahaya pertempuran langsung dan bagaimana memenangi pertempuran apabila pemerintah berhadapan dengan pertempuran langsung.

**VIII. Variasi Taktik/Variasi Yang Sembilan** menumpukan perhatian kepada perlunya kebolehlenturan dalam gerak balas tentera. Ia menerangkan bagaimana mengatur gerak balas apabila keadaan berubah, dengan jayanya. 

**IX. Menuju Medan Pertempuran/Menggerakkan Ketumbukan** memerikan keadaan berlainan yang mungkin dihadapi angkatan perang sewaktu bergerak merintasi kawasan musuh dan bagaimana mengatur gerak balas apabila berhadapan dengan keadaan sedimikian. Kebanyakan bahagian ini menumpukan perhatian kepada  penilaian niat musuh.

**X. Rupa bumi/Tataatur Mengikut Keadaan** melihat tiga hambatan am (kejauhan, bahaya, dan rintangan) dan enam jenis kedudukan susulan. Setiap satu daripada enam kedudukan medan ini membawa kelebihan dan kekurangan.

**XI. Keadaan Yang Sembilan/Sembilan Rupa bumi** memerikan sembilan keadaan (atau tahap) yang sering dihadapi sewaktu berkempen, daripada kedudukan bertaburan kepada ketumpuan hebat yang diperlukan pemerintah bagi menanganinya.

**XII. Serangan Dengan Api/Serangan Berapi** menerangkan kegunaan persenjataan, khususnya kegunaan api, dan juga bagaimana memanfaatkan keadaan persekitaran. Bahagian ini juga memuatkan nasihat kepada pemerintah agar sentiasa bersabar, tidak cepat baran dan bersikap berhati-hati.

**XIII. Penggunaan Pengintip/Penggunaan Bahan Intipan** menumpukn perhatian kepada mengembangan sumber maklumat. Ia menjelaskan lima kelompok pengintip
dan bagaimana memanfatkan penggunaan mereka.

## Nota

## Sumber dan terjemahan

* Sun Tzu translated and annotated by Fahmi Mustaffa and Lee Zi Yang (2020). Seni Dalam Peperangan. Biblio Press.https://bookcafe.com.my/seni-dalam-peperangan-sun-tzu-art-of-war/
*
*  
* 
*  
*  
*  
*  
* 
*   
* .
*  
* 
* 
* 
*  
* Sun Tzu translated and annotated by Thomas Huynh and the Editors of Sonshi.com (2008). *The Art of War: Spirituality for Conflict*. Skylight Paths Publishing. ISBN 978-1-59473-244-7
* Sun Tzu translated in Hindi by Madhuker Upadhyay (2001). 'Yudhkala'. ISBN 81-7778-041-7
*