Sean Bean

**Shaun Mark Bean** (lahir 17 April 1959), dikenali secara profesional sebagai **Sean Bean**, ialah seorang pelakon Inggeris. Beliau membuat penampilan profesional pertama dalam produksi teater *[[Romeo dan Juliet]]* pada tahun 1983. Beliau mula mencapai kejayaan selepas melakonkan watak Richard Sharpe dalam siri ITV, *[[Sharpe (siri TV)|Sharpe]]*. Bean selepas itu menerima pengiktirafan lagi untuk lakonannya sebagai Ned Stark dalam siri HBO, *[[Game of Thrones]]* serta peranan dalam siri antologi, BBC, *[[Accused (siri TV)|Accused]]* dan siri ITV, *[[Henry VIII (siri TV)|Henry VIII]]*. Peranan filemnya yang paling terkenal adalah sebagai Boromir dalam trilogi ''The Lord of the Rings'' (2001–2003).

Peranan-peranannya yang lain termasuk Alec Trevelyan dalam filem James Bond, *[[GoldenEye]]* (1995) dan Odysseus dalam *[[Troy (filem)|Troy]]* (2004) serta peranan dalam *[[Patriot Games (filem)|Patriot Games]]* (1992), *[[Ronin (filem)|Ronin]]* (1998), *[[National Treasure (filem)|National Treasure]]* (2004), *[[North Country (filem)|North Country]]* (2005), *[[The Island (filem 2005)|The Island]]* (2005), *[[Silent Hill (filem)|Silent Hill]]* (2006), *[[Black Death (filem)|Black Death]]* (2010), *[[Jupiter Ascending]]* (2015) dan *[[The Martian]]* (2015). Sebagai seorang pelakon suara, Bean mempunyai peranan dalam permainan video, *[[The Elder Scrolls IV: Oblivion]]* dan drama *[[The Canterbury Tales (siri TV)|The Canterbury Tales]]*. Beliau telah menerima beberapa anugerah dalam kariernya dan memenangi Emmy Antarabangsa untuk Pelakon Lelaki Terbaik. Beliau juga dicalonkan Anugerah BAFTA dan Anugerah Zuhal.

## Kehidupan awal
Bean dilahirkan di Handsworth. Beliau adalah anak lelaki kepada Rita (née Tuckwood) dan Brian Bean. Beliau mempunyai seorang adik perempuan bernama Lorraine. 

## Karier

Bean menamatkan pengajian dari RADA pada tahun 1983, membuat penampilan lakonan profesional pertamanya pada tahun itu sebagai Tybalt dalam *[[Romeo dan Juliet]]* di Teater Watermill, Newbury. Diantara tahun 1986 dan 1988, beliau merupakan ahli Royal Shakespeare Company, muncul dalam produksi *Romeo dan Juliet*, *[[The Fair Maid of the West]]* dan *[[A Midsummer Night's Dream]]*. Beliau muncul dalam filem pertamanya, *[[Caravaggio (filem 1986)|Caravaggio]]* (1986), melakonkan watak Ranuccio Tomassoni disusuli dengan *[[War Requiem (filem)|War Requiem]]* (1988). Pada tahun 1989, beliau membintangi sebagai Dominic O'Brien dalam *The Fifteen Streets*.

Beliau muncul dalam produksi BBC, *[[Clarissa]]* dan *[[Lady Chatterley (filem 1993)|Lady Chatterley]]*. Pada tahun 1990, Bean membintangi *[[The Field (filem)|The Field]]*. Juga pada tahun 1990, beliau melakonkan watak Anton dalam *Windprints*. Pada tahun 1996, beliau melakonkan watak Jimmy Muir dalam *[[When Saturday Comes (filem)|When Saturday Comes]]*. Walaupun filem ini tidak menerima ulasan positif, Bean dipuji untuk lakonannya.  Kerjanya yang berkaitan dengan bola sepak berterusan pada tahun 1998 apabila beliau menceritakan *La Coupe de la Gloire*, filem rasmi untuk Piala Dunia FIFA 1998.

Pujian kritis Bean dalam *Caravaggio* dan *Lady Chatterley* menyumbang kepada imej beliau sebagai simbol seks, tetapi beliau lebih dikenali dengan peranannya sebagai Richard Sharpe dalam siri ITV, *[[Sharpe (siri TV)|Sharpe]]*.  Bean melakonkan watak Richard Fenton dalam minisiri TV, *[[Scarlett (minisiri TV)|Scarlett]]*. Penampilan Hollywood pertamanya yang dikenali adalah dalam filem 1992, *[[Patriot Games (filem)|Patriot Games]]*. 

Dalam filem 1995, *[[GoldenEye]]*, Bean melakonkan watak Alec Trevelyan (MI6's 006). Beliau melakonkan watak Spence dalam *[[Ronin (filem)|Ronin]]* (1998), seorang bekas banduan dalam *[[Essex Boys]]* (2000) dan seorang penculik/pencuri dalam *[[Don't Say a Word]]* (2001). Beliau juga dikenali dengan meluas sebagai Ian Howe dalam *[[National Treasure (filem)|National Treasure]]* dan melakonkan watak saintis jahat dalam *[[The Island (filem 2005 )|The Island]]* (2005). Beliau juga mempunyai peranan dalam filem bebas, *[[Far North (filem 2007)|Far North]]*.

Peranan Bean yang paling menonjol adalah sebagai Boromir dalam trilogi *[[The Lord of the Rings]]*. Beliau muncul dalam *[[The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring]]*, *[[The Lord of the Rings: The Two Towers]]* dan *[[The Lord of the Rings: The Return of the King]]*. 

Bean juga muncul dalam *[[Outlaw (filem 2007)|Outlaw]]* dan The Hitcher. Pada tahun 2009, beliau muncul dalam trilogi *[[Red Riding]]* sebagai John Dawson. Beliau juga muncul dalam *[[Percy Jackson & the Olympians: The Lightning Thief]]* (2010) sebagai Zeus. Juga pada tahun itu, Bean membintangi *[[Cash (filem 2010)|CA$H]]* sebagai Pyke Kubic dan Reese Kubic.

Bean membintangi musim pertama *[[Game of Thrones]]* sebagai Eddard Stark. Pada bulan Ogos 2012, Bean muncul sebagai Simon dalam episod pembukaan musim kedua siri televisyen UK, *[[Accused (siri TV)|Accused]]*. Beliau membintangi *[[Soldiers of Fortune (filem)|Soldiers of Fortune]]* dan filem 2012, *[[Cleanskin (filem)|Cleanskin]]*.

Beliau muncul dalam *[[Mirror Mirror (filem)|Mirror Mirror]]* yang ditayangkan di A.S. pada bulan Mac 2012. Bean menyambung wataknya sebagai Christopher Da Silva dalam sekuel *[[Silent Hill (filem)|Silent Hill]]*, *[[Silent Hill: Revelation 3D]]*. Beliau mmebintangi drama bersiri ABC, *[[Missing (siri TV 2012)|Missing]]* yang pertama kali ditayangkan pada awal tahun 2012. 

Bean membintangi siri televisyen, *[[Legends (siri TV)|Legends]]* sebagai Martin Odum. 

## Kehidupan peribadi
Bean telah berkahwin dan bercerai sebanyak empat kali. Beliau berkahwin dengan Debra James pada 11 April 1981. Perkahwinan ini berakhir dengan perceraian pada tahun 1988. Bean berjumpa dengan pelakon, Melanie Hill di RADA dan mereka berkahwin pada 27 Februari 1990. Anak pertama pasangan ini, Lorna, dilahirkan pada bulan Oktober 1987; anak kedua mereka, Molly, dilahirkan pada bulan September 1991. Perkahwinan Bean dan Hill berakhir dengan perceraian pada bulan Ogos 1997. Semasa penggambaran *Sharpe*, Bean berjumpa dengan pelakon, Abigail Cruttenden dan mereka berkahwin pada 22 November 1997. Anak mereka, Evie Natasha, dilahirkan pada bulan November 1998. Bean dan Cruttenden bercerai pada Julai 2000.

Bean mula mempunyai hubungan dengan pelakon, Georgina Sutcliffe pada tahun 2006. Beliau berkahwin dengan Sutcliffe pada 19 Februari 2008. Bean dan Sutcliffe berpisah pada 6 Ogos 2010, dan perceraian itu diselesaikan pada 21 Disember 2010. Bean memulakan hubungan dengan pelakon, Ashley Moore pada tahun 2013.

## Filmografi

### Filem

### Televisyen

### Permainan video

### Video muzik

## Rujukan

## Bacaan lanjutan
* Trowbridge, Simon: *The Company: A Biographical Dictionary of the Royal Shakespeare Company*, Oxford: Editions Albert Creed (2010) ISBN 978-0-9559830-2-3

## Pautan luar

* 
* The Company: A Biographical Dictionary of the RSC: Online database
*