Wilayah Ashanti

Wilayah Ashanti terletak di bahagian selatan Ghana dan merupakan wilayah ketiga terbesar daripada 16 wilayah pentadbiran, menduduki jumlah permukaan tanah seluas 24,389 km2 (9,417 bt2) dan membentuk 10.2 peratus daripada jumlah keluasan tanah Ghana. 

Ia adalah wilayah paling ramai penduduk di Ghana, dengan populasi 5,440,463 mengikut banci 2021, menyumbang kira-kira satu perenam daripada jumlah penduduk Ghana.  

Wilayah Ashanti terkenal dengan jongkong emas dan pengeluaran koko. Bandar terbesar dan ibu kota Ashanti ialah Kumasi.

## Geografi
Wilayah Ashanti terletak di bahagian tengah Ghana. Ia terletak di antara longitud 0.15W dan 2.25W serta latitud 5.50N dan 7.46N. Wilayah ini berkongsi sempadan dengan enam daripada enam belas wilayah politik: Bono, Bono Timur, dan Ahafo di utara, Wilayah Timur di timur, Wilayah Tengah di selatan, dan Wilayah Barat di barat Selatan. Wilayah ini dibahagikan kepada 43 daerah, setiap satu diketuai oleh seorang Ketua Eksekutif Daerah.

## Ekonomi
Ekonomi Wilayah Ashanti sebahagian besarnya berdikari, didominasi oleh sektor perkhidmatan, sektor pertanian, serta sumber asli. Wilayah ini juga terkenal dengan pengeluaran mangan, bauksit dan komoditi pertanian seperti koko dan keladi, dengan rantau ini mempunyai tahap cukai yang rendah dan tanpa memerlukan pelaburan langsung asing.

## Demografi
Pusat penduduk di Wilayah Ashanti terletak di Daerah Metropolitan Kumasi. Menurut bancian 2000, wilayah ini mempunyai populasi 3,612,950, menjadikannya wilayah paling ramai penduduk di Ghana; namun, ketumpatannya (148.1 setiap persegi 1 km (0.62 bt)) adalah lebih rendah daripada Wilayah Tengah (162.2/km2). Majoriti penduduk Wilayah Ashanti adalah daripada kumpulan etnik Akan dan terdiri daripada warganegara berdasarkan kelahiran (94.2%), manakala 5% adalah warga Ghana yang semula jadi. Sebilangan kecil (5.8%) penduduk berasal dari luar Ashanti, Akanland, atau Ghana; 3.7 peratus penduduk Ashanti berasal dari salah satu daripada lima negara berbahasa Inggeris ECOWAS dan 2.1 peratus adalah dari negara lain di Afrika. Penduduk bukan Afrika yang tinggal di rantau ini ialah 1.8 peratus daripada jumlah penduduk. Akan merupakan kumpulan etnik yang dominan di rantau ini, mewakili 94.2% warganegara mengikut kelahiran. Sebilangan tinggi (82.9%) daripada populasi Akan ialah Ashanti.

## Pengangkutan
Wilayah Ashanti dilayan oleh Lapangan Terbang Kumasi, yang mengendalikan penerbangan domestik. Lima lebuh raya negara (N4, N6, N8, N10 dan N6) dan beberapa lebuh raya serantau, seperti R52 dan R106, terletak di rantau ini.

N6 disambungkan ke Kumasi, Nsawam, N4 dan Accra melalui Bulatan Kwame Nkrumah. Ashanti juga disambungkan ke Wilayah Tengah oleh N8 dan N10, yang kedua-duanya berasal dari Yemoransa di Wilayah Tengah. N10, juga disambungkan ke Kumasi.

## Pendidikan

### Sekolah menengah atas

### Pendidikan tinggi
Wilayah Ashanti mempunyai tiga universiti awam. Di samping itu, terdapat universiti dan kolej swasta, yang tersebar di seluruh rantau ini.

#### Universiti

* Universiti Sains dan Teknologi Kwame Nkrumah, Kumasi
* Kolej Universiti Baptist Ghana, Kumasi
* Kolej Universiti Spiritan, Ejisu
* Kolej Universiti Garden City, Kenyasi, Kumasi
* Latihan Kemahiran dan Pembangunan Keusahawanan Universiti Akenten Appiah-Menka, (dahulunya Kampus Universiti Pendidikan Kumasi, Winneba)]
* Institut Teknologi Maklumat Negara, Kampus Kumasi NIIT.
* Universiti Teknikal Kumasi, K-Poly
* IPMC, Kampus Kumasi
* Kolej Pendidikan Akrokerri
* Kolej Pendidikan St. Monica, Mampong
* Kolej Universiti Perkhidmatan Kristian, Odeneho Kwadaso
* Kolej Pendidikan Wesley
* Kolej Pendidikan St. Louis
* Akenten Appiah-Menka Universiti Latihan Kemahiran dan Pembangunan Keusahawanan (dahulunya Kampus Universiti Pendidikan Mampong, Winneba)
* Maktab Pendidikan Teknikal Mampong (MAMTECH)
* S.D.A. Kolej Pendidikan, Agona

## Penjagaan kesihatan

Penjagaan kesihatan di rantau ini diuruskan oleh Direktorat Kesihatan Serantau (RHD) Ashanti, yang diketuai oleh Dr. Emmanuel Tinkorang. Di bawah agensi itu terdapat 43 direktorat kesihatan daerah yang lebih kecil diuruskan oleh daerah masing-masing.

Terdapat kira-kira 1,654 kemudahan kesihatan di rantau ini, kebanyakannya terdiri daripada kemudahan CHPS dan pusat kesihatan. Ini adalah senarai hospital paling popular di Wilayah Ashanti:

* Hospital Manhyia
* Hospital Kwadaso SDA
* Hospital Pengajaran Komfo Anokye
* Hospital Universiti Sains dan Teknologi Kwame Nkrumah
* Hospital Kumasi South
* Hospital First Care
* Hospital Tafo Government 
* Hospital Suntreso Government 
* Hospital West End 

## Sukan

*Kumasi Asante Kotoko
*Ashanti Gold SC
*King Faisal Babyes F.C.
*New Edubiase United
*Stadium utama ialah Stadium Sukan Kumasi

## Bahagian pentadbiran
Wilayah Ashanti ditadbir oleh kerajaan tempatan. Di bawah sistem pentadbirannya, wilayah ini dibahagikan kepada 43 MMDA (terdiri daripada 1 Metropolitan, 18 Perbandaran dan 24 Perhimpunan Biasa). Setiap Perhimpunan Daerah, Perbandaran atau Metropolitan ditadbir oleh Ketua Eksekutif dan Ahli Parlimen yang mewakili kerajaan pusat, tetapi memperoleh kuasa daripada Perhimpunan yang diketuai oleh ahli pengerusi yang dipilih oleh ahli Dewan yang lain. Selepas itu, MMDA telah ditambah daripada 10 kepada 18 pada tahun 1988; dari 18 hingga 21 pada tahun 2004; dari 21 hingga 27 pada tahun 2008; dari 27 hingga 30 pada 2012; dan dari 30 hingga 43 pada 2018. Senarai Ahli Parlimen semasa adalah seperti berikut:

## Tempat-tempat menarik
Berikut ialah senarai tempat menarik yang berpotensi di Wilayah Ashanti:

### Taman-taman
* Santuari Rama-rama Hutan Bobiri
* Santuari Hidupan Liar Bomfobiri
* Taman Negara Digya
* Rizab Alam Semula Jadi Tegas Kogyae
* Hutan Simpan Owabi dan Santuari Burung

### Kawasan rekreasi
* Pusat Kebudayaan Kebangsaan, Kumasi
* Taman Rattray

### Tapak bersejarah
* Laman web Komfo Anokye Sword
* Muzium Istana Manhyia
* Kubu Kumasi dan Muzium Tentera
* Muzium Angkatan Tentera
* Muzium Jubli Prempeh II
* Bangunan Tradisional Asante
* Muzium Yaa Asantewaa

### Perayaan
* Perayaan Papa
* Perayaan Kente
* Perayaan Yaa Asantewaa
* Perayaan Mmoa Nni Nko
* Perayaan Nkyidwo 

### Lain-lain
* Pasar Kejetia
* Percetakan kain Adinkra di Ntonso

## Orang-orang terkenal

### Pelakon
* Sonia Ibrahim

### Atlet
* Sulley Muntari
* Emmanuel Frimpong
* Samuel Kuffour
* Tony Yeboah
* Kwadwo Asamoah
* Maxwell Konadu
* Harrison Afful
* Quincy Owusu-Abeyie
* Kofi Kingston
* Ransford Selasi

### Pembikin filem
* Deborah Owusu-Bonsu

### Ahli muzik
* Nana Acheampong

### Tokoh tentera dan politik
* Kofi Annan
* John Kufuor
* I. K Acheampong
* Akwasi Amankwaa Afrifa
* J.H. Frimpong-Ansah
* Joseph Yaw Manu
* Kwasi Anin-Yeboah
* Joseph Adjei Buadi

### Perniagaan
* Sam Jonah
* Osei Kwame Despite

## Nota

## Rujukan

## Pautan luar
*