open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
67

:*Rencana ini adalah berkenaan dengan tahun 67. Bagi kegunaan lain, sila lihat [[67 (nombor)]].*

**67** merupakan tahun biasa yang bermula pada hari Khamis dalam kalendar Gregory.


## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Empayar Rom
* Vindex, gabenor di provinsi Gallia Lugdunensis, memberontak lebih dahalu dalam sebuah siri pemberontakan yang menyebabkan kejatuhan Nero.
* Vespasian tiba di Judea untuk mematahkan Pemberontakan Yahudi.
* Nero membuat perjalanan ke Greece untuk menyertai Sukan Olimpik dan perayaan-perayaan yang lain.
* Sardinia menjadi sebuah provinsi Rom.
* Nero yang cemburu akan kejayaan Corbulo di Armenia memerintah bahawa Corbulo dibunuh. Corbulo betul-betul "jatuh pada pedangnya".
* Ahli sejarah Josephus, ketua pemberontak di Galilee, ditangkap oleh tentera Rom yang diketuai oleh Vespasian.

### Mengikut topik
#### Agama
* Kesyahidan hawari-hawari Santo Peter dan Santo Paul.
* Paus Linus mewarisi Santo Peter sebagai paus kedua.

## Kelahiran

## Kematian
* 29 Jun - Santo Peter, hawari (tarikh tradisi) (disalib terbalik atas permintaan)
* Cestius Gallus yang ditewaskan semasa Pemberontakan Yahudi
* Gnaeus Domitius Corbulo, jeneral Rom yang dipaksa membunuh diri atas perintah Nero
* Paul dari Tarsus, hawari (dihukum mati) (tarikh anggaran yang lebih lewat)
* Santo Peter (tarikh anggaran yang lebih lewat)
68

:*Rencana ini adalah berkenaan dengan tahun 68. Bagi kegunaan lain, sila lihat [[68 (nombor)]].*

**68** merupakan [2017] yang bermula pada [hari [Ahad] dalam [kalendar Gregory.


## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Asia
* Pembinaan sebuah jambatan yang digantung dengan rantai besi di China.

#### Empayar Rom
* Lucius Clodius Macer memberontak terhadap Nero, maharaja Empayar Rom.
* 8 Jun - Senat Rom menerima Galba sebagai maharaja.
* 9 Jun - Maharaja Nero membunuh diri.
* Senat Rom mengisytiharkan Nero sebagai *[[persona non grata]]*. Galba mewarisi Nero.
* Tahun Empat Maharaja: Galba (68), Otho (69), dan Vitellius (69), kesemuanya memerintah buat tempoh yang amat singkat sebelum Vespasian menjadi maharaja.
* Tahun terakhir yang diliputi oleh karya Tacitus, *[[Catatan Tahunan (Tacitus)|Catatan Tahunan]]* (*Annals*), sebuah karya sejarah mengenai Empayar Rom.
* Legio ''I Macriana liberatrix'' dan Legio ''I Adiutrix'', legion-legion Empayar Rom, ditubuhkan.
* Marcus Ulpius Trajanus, bapa Trajan, menjadi konsul.

### Mengikut topik
#### Agama
* Agama Buddha tiba secara rasmi di China dengan pembinaan Kuil Kuda Putih.
* Gospel Mark ditulis (tarikh anggaran).
* Ignatius dari Antioch menjadi biskop Antioch yang ketiga.
* Pengikut-pengikut mazhab Essenes meletakkan Skrol Laut Mati ke dalam gua-gua yang terletak di Qumran.

## Kelahiran

## Kematian
* Vindex, gabenor Rom di provinsi Gallia Lugdunensis
* 9 Jun - Nero, maharaja Empayar Rom (membunuh diri)
* Onesimus, biskop Byzantium
69

:*Rencana ini adalah berkenaan dengan tahun 69. Bagi kegunaan lain, sila lihat [[69 (nombor)]].*

**69** merupakan tahun biasa yang bermula pada hari Ahad dalam kalendar Gregory.


## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Empayar Rom
* Tahun Empat Maharaja: Selepas kemangkatan Nero, Galba, Otho, dan Vitellius kesemuanya menjadi maharaja buat tempoh yang singkat sebelum diambil alih oleh Vespasian.
* 15 Januari - Otho merampas kuasa di Rom, mengisytiharkan diri sebagai maharaja Rom, dan memerintah selama tiga bulan sebelum membunuh diri.
* 2 April - Galba, gabenor Sepanyol, menggelar diri sebagai *[[legatus senatus populique Romani]]*, dan menamatkan jurai keturunan maharaja Rom yang bermula dengan Caesar dan Augustus. Baginda dibunuh oleh pengawal-pengawal praetoria yang memihak kepada Marcus Salvius Otho.
* 14 April - Pertempuran Pertama Bedriacum: Vitellius menewaskan legion-legion Otho. Otho membunuh diri.
* 17 April - Selepas Pertempuran Pertama Bedriacum, Vitellius menjadi maharaja Rom.
* 24 Oktober - Pertempuran Kedua Bedriacum: Tentera Dinasti Flavian di bawah Antonius Primus menewaskan tentera Vitellius.
* 21 Disember - Vespasian menjadi maharaja Rom.
* Perang Yahudi-Rom - Vespasian mengepung Jerusalem yang ditawan oleh Titus Flavius Sabinus Vespasianus selepas beliau menjadi maharaja.
* Tentera Batavia di bawah pimpinan Gaius Julius Civilis, memberontak (Pemberontakan Batavia).
* Legio I ''Macriana liberatrix'' dibubarkan.

## Kelahiran
* Santo Polycarp dari Smyrna

## Kematian
* Januari - Locusta
* 15 Januari - Galba
* 15 April - Otho
* 29 Jun - Santo Peter, hawari dan biskop Rom yang pertama
* 22 Disember - Vitellius (dibunuh oleh angkatan tentera di bawah Vespasian
63

:*Rencana ini adalah berkenaan dengan tahun 63. Bagi kegunaan lain, sila lihat [[63 (nombor)]].*

**63** merupakan tahun biasa yang bermula pada hari Sabtu dalam kalendar Gregory.


## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Empayar Rom
* Vespasian menjadi gabenor Afrika.
* Gnaeus Domitius Corbulo dikembalikan kuasa pemerintahannya selepas Rom mengalami kekalahan yang amat teruk dalam Pertempuran Rhandeia. Beliau menyerang Armenia dan menewaskan Tiridates II. Tridates menerima kedaulatan Rom, dan Parthia menarik diri daripada peperangan ini.

### Mengikut topik
#### Agama
* Menurut legenda, Joseph dari Arimathea ke Glastonbury untuk misi Kristian yang pertama ke Britain.

#### Seni dan Sains
* Aulus Cornelius Celsus menulis sebuah kamus (ensiklopedia) mengenai seni dan sains.

## Kelahiran
* Pliny si Lebih Muda, penulis Rom

## Kematian
* Mark si Mubaligh (tarikh tradisi) (sila lihat tahun 61)
* Claudia Augusta, anak tunggal Nero
62

:*Rencana ini adalah berkenaan dengan tahun 62. Bagi kegunaan lain, sila lihat [[62 (nombor)]].*

**62** merupakan tahun biasa yang bermula pada hari Jumaat dalam kalendar Gregory.


## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Empayar Rom
* Selepas kematian Burrus dan keaiban Seneca, Nero dibebaskan daripada pengaruh mereka dan menjadi seorang artis yang menderita megalomania dan yang terpesona dengan Hellenisme dan dunia Timur. Tigellinus menjadi penasihat Nero. Sejak dari masa ini, pemerintahannya terlalu menyalahgunakan kuasa.
* Sebuah gempa bumi yang teruk memusnahkan kota-kota di Calabria, termasuk Pompeii.
* Pertempuran Rhandeia - Tentera Rom di bawah Lucius Caesennius Paetus ditewaskan oleh seangkatan tentera Parthia-Armenia di bawah Raja Tiridates dari Parthia.
* Ribut yang kencang memusnahkan 200 buah kapal di pelabuhan Portus.

### Mengikut topik
#### Agama
* Paul dari Tarsus dipenjarakan di Rom (tarikh anggaran).

#### Seni dan Sains
* Lucan menulis sebuah karya sejarah tentang pertikaian antara Julius Caesar dengan Pompey.

## Kelahiran
* Pliny si Lebih Muda (Caius Caecilius Secundus), pemidato, penulis, dan negarawan Rom

## Kematian
* Sextus Afranius Burrus, *praefectus preatorianus* dan kawan baik kepada Seneca, guru peribadi Nero
* Aulus Persius Flaccus, pemuisi Rom
* James si Adil, abang Jesus (dibunuh sebagai syahid)
* Gaius Rubellius Plautus, dua pupu Nero (dihukum mati)
* Claudia Octavia, isteri Nero (dihukum mati?)
70

:*Rencana ini adalah berkenaan dengan tahun 70. Bagi kegunaan lain, sila lihat [[70 (nombor)]].*

**70** merupakan tahun biasa yang bermula pada hari Isnin dalam kalendar Gregory.


## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Afrika
* Septimius Flaccus dari Rom membuat satu ekspedisi ke selatan Mesir dan mungkin tiba di Sudan.
* Ze-Hakèlé (Zoscales dalam bahasa Greek) menjadi raja Aksum.

#### Asia
* India memperlihatkan keakhiran dinasti-dinasti Keyunanian.

#### Empayar Rom
* Pembinaan bangunan Colosseum bermula (tarikh anggaran).
* Frontinus menjadi praetoria Rom.
* Pliny si Lebih Tua berkhidmat sebagai peguam cara di *[[Gallia Narbonensis]]*.
* 5 Jun - Titus dan legion-legion Rom memecahkan tembok tengah Jerusalem.
* 4 Ogos - Titus, jeneral dan bakal maharaja Rom, memusnahkan Candi Yahudi di Jerusalem sehingga hanya meninggalkan Tembok Barat yang kini terkenal. Rom menempatkan askar-askarnya di Jerusalem serta membatalkan kepaderian Yahudi dan majlis Sanhedrin. Ini kemudian dikenali sebagai Kejatuhan Jerusalem, suatu peristiwa yang tidak dapat dipertikaikan dalam Perang Pertama Yahudi-Rom. Selepas peristiwa ini, pimpinan agama Yahudi berpindah dari Jerusalem ke Jamnia (Yavne masa kini), dan kemusnahan Jerusalem dikabung setiap tahun dengan berpuasa pada hari Tisha B'Av.
* Neapolis (Nablus masa kini) diasaskan di Provinsi Iudaea.
* V ''Alaudae'' dan XV ''Primigenia'', legion-legion Rom, dimusnahkan dalam Pemberontakan Batavia. Quintus Petillius Cerialis kemudian menewaskan tentera puak Batavia di bawah Gaius Julius Civilis.
* I ''Germanica'' serta IIII ''Macedonica'', legion-legion Rom, dibubarkan dan II ''Audiutrix'' ditubuhkan.
* Domitian, bakal maharaja Rom, berkahwin dengan Domitia Longina.
* Tentera Rom membuat ekspedisi punitif terhadap masyarakat Garamantes, dan memaksa mereka mengadakan hubungan yang rasmi dengan Empayar Rom.
* Empayar Rom di bawah Vespasian mengilhakkan pulau Samothrace.

### Mengikut tempat
#### Agama
* Avignon menjadi sebuah pusat kawasan pentadbiran biskop.

## Kelahiran

## Kematian
* Hero dari Alexandria (tarikh anggaran)
71

:*Rencana ini adalah berkenaan dengan tahun 71. Bagi kegunaan lain, sila lihat [[71 (nombor)]].*

**71** merupakan tahun biasa yang bermula pada hari Selasa dalam kalendar Gregory.


## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Asia
* Rabel II, raja Nabataea, memulakan pemerintahannya, dan menjadikan Bostra di Syria sebagai ibu kotanya yang kedua.

#### Empayar Rom
* Konsul-konsul: Vespasian, dan Nerva.
* Rom membina sebuah kubu di York (Eboracum) sebagai pangkalan untuk tenteranya di utara. Pada mula-mulanya, kubu itu dibina khusus untuk legion ''IX Hispania''. Peluasan yang kemudian termasuk perumahan awam, rumah-rumah mandi, serta candi-candi.
* Potillius Cerealis, gabenor Britain, mematahkan pemberontakan puak Brigantes.
* Potillius Cerealis menewaskan tentera Claudius Civilis dalam Pertempuran Treves dan dengan itu, mematahkan pemberontakan Batavia.
* Titus dijadikan pengawal praetoria dan diberikan kuasa pemerintahan prokonsular serta juga kuasa tribun. Kesemua ini menunjukkan bahawa Vespasian ingin mengikut tradisi pewarisan keturunan.

### Mengikut topik
#### Agama
* Mitraisme, agama misteri, mula tersebar di seluruh Empayar Rom.

#### Seni dan Sains
* Mangga dengan kunci yang bereka bentuk pintar mula digunakan di Rom.

## Kelahiran

## Kematian
72

:*Rencana ini adalah berkenaan dengan tahun 72. Bagi kegunaan lain, sila lihat [[72 (nombor)]].*

**72** merupakan tahun lompat yang bermula pada hari Rabu dalam kalendar Gregory.


## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Empayar Rom
* Konsul-konsul: Vespasian, dan Titus.
* Antiochus IV dari Syria digulingkan oleh Vespasian.
* Perang Yahudi-Rom Pertama - Tentera Rom mengepung Masada, sebuah kubu gurun yang dipegang oleh orang-orang Yahudi yang merupakan mangsa Sicarii.
* Pengasasan kota *Flavia Neapolis* (Nablus).

## Kelahiran

## Kematian
73

:*Rencana ini adalah berkenaan dengan tahun 73. Bagi kegunaan lain, sila lihat [[73 (nombor)]].*

**73** merupakan tahun biasa yang bermula pada hari Jumaat dalam kalendar Gregory.


## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Asia
* Perang-perang Han yang kedua: Permulaan Pertempuran Yiwulu.
* Ban Chao (Pan-Tch’ao), jeneral China, yang bersaing dengan puak Xiongnu, menjadikan Lop Nor dan Khotan di Lembangan Tarim sebagai negeri-negeri naungan Cina, dengan tujuan untuk menguasai perdagangan sutera.

#### Empayar Rom
* Rom menawan kota Masada, salah satu pertempuran yang terakhir dalam Perang Yahudi-Rom Pertama. Askar-askar Masada yang masih hidup membunuh diri beramai-ramai apabila mereka berada di ambang kekalahan.
* Pliny si Lebih Tua menjadi prokurator di Hispania Tarraconensis.
* Domitian menjadi konsul Rom.
* Vespasian memulakan penaklukan wilayah yang terletak di sebelah timur Sungai Rhine atas dan di sebelah selatan Sungai Main. Selain itu, beliau mengatur semula pertahanan-pertahanan Sungai Danube atas dan bawah.

### Mengikut topik
#### Seni dan Sains
* Martial menulis sebuah karangan sindiran mengenai "sifat pengecut ketenteraan".

## Kelahiran

## Kematian
74

:*Rencana ini adalah berkenaan dengan tahun 74. Bagi kegunaan lain, sila lihat [[74 (nombor)]].*

**74** merupakan tahun biasa yang bermula pada hari Sabtu dalam kalendar Gregory.


## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Asia
* Negeri China mengasaskan semula sebuah negeri naungan di kawasan-kawasan barat.
* Dou Gu (Teou Kou) dan Geng Bing (Keng Ping), jeneral-jeneral Cina, menawan kota Turfan.

#### Empayar Rom
* Kawasan Hutan Hitam digabungkan semula dengan Empayar Rom.

### Mengikut topik
#### Seni dan Sains
* Mesopotamia - teks tulisan pepaku terakhir yang diketahui ditulis.

## Kelahiran

## Kematian
77

:*Rencana ini adalah berkenaan dengan tahun 77. Bagi kegunaan lain, sila lihat [[77 (nombor)]].*

**77** merupakan tahun biasa yang bermula pada hari Rabu dalam kalendar Gregory.


## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Asia
* Raja Giru dari Baekje mewarisi takhta Baekje di Semenanjung Korea.

#### Empayar Rom
* Agricola dinamakan sebagai gabenor England, satu jawatan yang dipegangnya sehingga tahun 84. Beliau memperluas pengaruh Rom sehingga muara Clyde (Scotland).
* Sepasukan skuadron Rom yang dihantar oleh Agricola menjelajah bahagian utara England buat pertama kali dan menemui Kepulauan Orkney serta Shetland.

### Mengikut topik
#### Seni dan Sains
* Pliny si Lebih Tua menerbitkan sepuluh buah buku *[[Naturalis Historia]]* yang pertama.
* Rom mengembangkan kaedah penyulingan yang mudah.

## Kelahiran

## Kematian
* Raja Daru dari Baekje
78

:*Rencana ini adalah berkenaan dengan tahun 78. Bagi kegunaan lain, sila lihat [[78 (nombor)]].*

**78** merupakan tahun biasa yang bermula pada hari Khamis dalam kalendar Gregory.

Tahun ini juga merupakan tahun asas (tahun sifar) dalam zaman Saka yang digunakan oleh sesetengah takwim Hindu, takwim kebangsaan India, serta takwim Buddhisme di Kemboja. Tahun ini bermula dekat ekuinoks musim bunga dalam takwim suria awam, tetapi bermula bertentangan dengan bintang Spica dalam takwim suria tradisi.


## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Asia
* Aji Caka, putera India, memperkenalkan bahasa Sanskrit dan skrip Pallawa (yang digunakan untuk tulisan bahasa Jawa) ke pulau-pulau Indonesia.
* Kanishka I (78-144) memerintah Empayar Tocharian di Kusana (Afghanistan dan India Utara). Baginda merupakan penakluk yang terkenal serta pentadbir yang bijaksana.
* Pacorus II menjadi raja Parthia (78-115).

#### Empayar Rom
* Rom menaklukkan puak Ordovices yang tinggal di Wales Utara masa kini, serta puak Silures.
* Gnaeus Julius Agricola menggantikan Sextus Julius Frontinus sebagai gabenor Britain Rom.

### Mengikut topik
#### Falsafah
* Ahli falsafah Wang Chong (Wang-Tchoung) menuntut bahawa semua fenomena mempunyai sebab-sebab duniawi.

## Kelahiran
* Zhang Heng, ahli sains Cina

## Kematian
79

:*Rencana ini adalah berkenaan dengan tahun 79. Bagi kegunaan lain, sila lihat [[79 (nombor)]].*

**79** merupakan tahun biasa yang bermula pada hari Jumaat dalam kalendar Gregory.


## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Asia
* Di China, sebuah suruhanjaya cendekiawan mengkanunkan teks karya-karya Konfusius dan mazhabnya.

#### Empayar Rom
* 23 Jun - Titus mewarisi ayahnya, Vespasian, sebagai Maharaja Rom.
* 24 Ogos - Gunung Vesuvius meletup dan memusnahkan Pompeii serta Herculaneum.
* Titus, maharaja Rom, mentahbiskan Colosseum Rom yang masyhur.
* Gnaeus Julius Agricola masuk Scotland dan ditentang oleh tentera Caledonia.
* Untuk menawan hati Senat Rom, Titus membuang Bernice, perempuan simpanan Yahudinya.

## Kelahiran

## Kematian
* 23 Jun - Maharaja Vespasian dari Rom
* 24 Ogos - Pliny si Lebih Tua, penulis dan ahli sains Rom (dibunuh oleh letupan Vesuvius
* 23 September - Paus Linus
* Caesius Bassus, pemuisi Rom (dibunuh oleh letupan Vesuvius)
76

:*Rencana ini adalah berkenaan dengan tahun 76. Bagi kegunaan lain, sila lihat [[76 (nombor)]].*

**76** merupakan tahun lompat yang bermula pada hari Isnin dalam kalendar Gregory.


## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Asia
* Tahun pertama zaman *Jianchu* dalam Dinasti Han di China.

#### Empayar Rom
* Wales diilhakkan oleh Rom.

### Mengikut topik
#### Agama
* Paus Anacletus I mewarisi Paus Linus sebagai paus ketiga (menurut senarai Vatikan yang rasmi).

#### Seni dan Sains
* Ban Gu, ahli sejarah Cina, mengembangkan teori tentang asal-usal alam semesta.

## Kelahiran
* 24 Januari - Hadrian, bakal maharaja Rom (117-138)

## Kematian
81

:*Rencana ini adalah berkenaan dengan tahun 81. Bagi kegunaan lain, sila lihat [[81 (nombor)]].*

**81** merupakan tahun biasa yang bermula pada hari Isnin dalam kalendar Gregory.


## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Empayar Rom
* Domitian mewarisi abangnya, Titus, sebagai maharaja Rom. Berbeza dengan kedua-dua pendahulunya, Domitian bukannya seorang askar, dan pentadbirannya ditujukan kepada pengukuhan sebuah pemerintahan beraja. Dengan menggunakan gelaran Dominus ("*lord*"), baginda memeranjatkan golongan bangsawan senator. Proses romanisasi dimajukan di provinsi-provinsi, dan hidup di kota-kota bertambah baik dengan ketara. Banyak anak provinsi — anak-anak Sepanyol, Gaul, dan Afrika — menjadi senator.
* Gerbang Titus dibina.
* Pliny si Lebih Muda menjadi *[[flamen]] Divi Augusti* (paderi kultus Maharaja).

## Kelahiran
* Archigene, doktor Rom di Syria

## Kematian
* 13 September - Maharaja Titus dari Rom
82

:*Rencana ini adalah berkenaan dengan tahun 82. Bagi kegunaan lain, sila lihat [[82 (nombor)]].*

**82** merupakan tahun biasa yang bermula pada hari Selasa dalam kalendar Gregory.


## Peristiwa
* Maharaja Domitian juga menjadi konsul Rom.
* Dio Chrysostom diusir dari Rom, Itali serta Bithynia selepas menasihati salah seorang pengkomplot yang merupakan saudara Maharaja.
* Domitian mengerah askar-askar untuk Legio I ''Minervia''.

## Kelahiran
* Seranus, doktor Rom di Asia Minor

## Kematian
* Anianus, Bapa Alexandria
75

:*Rencana ini adalah berkenaan dengan tahun 75. Bagi kegunaan lain, sila lihat [[75 (nombor)]].*

**75** merupakan tahun biasa yang bermula pada hari Ahad dalam kalendar Gregory.


## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Empayar Rom
* Rom mengasaskan kota Caerwent.

#### Asia
* Han Zhangdi naik takhta.
* Pemberontakan terhadap China di Tarim: Cachera dan Turfan dikepung. Luoyang memerintah pemindahan dari Tarim. Ban Chao memaksa para pemberontak berundur ke arah Khotan. Pada waktu yang sama, tentera Cina di Ganzhou menaklukkan semula Turfan di negeri Xiongnu utara. Ban Chao meyakinkan maharaja tentang keperluan untuk menguasai Asia Tengah dalam pertempurannya terhadap Xiongnu.

## Kelahiran
* Suetonius, ahli sejarah Rom

## Kematian
* Han Mingdi, maharaja Dinasti Han di China
84

:*Rencana ini adalah berkenaan dengan tahun 84. Bagi kegunaan lain, sila lihat [[84 (nombor)]].*

**84** merupakan tahun lompat yang bermula pada hari Khamis dalam kalendar Gregory.


## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Asia
* Zaman *Jianchu* digantikan dengan Zaman *Yuanhe* untuk Dinasti Han Timur di China.

#### Empayar Rom
* Gnaeus Julius Agricola menewaskan tentera Caledonia dalam Pertempuran Mons Graupius (atau 83).
* Pliny Si Lebih Muda menjadi *sevir equitum Romanorum* (komander skuadron askar berkuda).
* Pembinaan Limes, satu siri kubu dari Rhine ke Danube bermula.
* Melalui pemilihannya sebagai konsul selama sepuluh tahun serta penapis seumur hidup, Domitian mengetepikan aspek republik dalam negara dan mengutamakan aspek monarki secara terbuka.
* Domitian menaikkan gaji askar-askarnya sebanyak satu pertiga dan dengan itu, memperoleh kesetiaan mereka.

## Kelahiran

## Kematian
85

:*Rencana ini adalah berkenaan dengan tahun 85. Bagi kegunaan lain, sila lihat [[85 (nombor)]].*

**85** merupakan tahun biasa yang bermula pada hari Sabtu dalam kalendar Gregory.


## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Asia
* Baekje menyerang kawasan-kawasan luar bandar Silla di Semenanjung Korea. Perang itu berlarutan sehingga pemeteraian perjanjian perdamaian pada tahun 105.

#### Empayar Rom
* Tentera Dacia di bawah Decebalus bertempur dalam dua peperangan terhadap tentera Rom, mulainya dari tahun ini sehingga tahun 88 atau 89.
* Domitian menangkis serangan Dacia ke atas Moesia.
* Cemburu akan kejayaan Jeneral Gnaeus Julius Agricola di Britain, Domitian memanggil pulang jeneralnya dan kemudian meracuninya.
* Domitian melantik diri sebagai penapis seumur hidup yang memberinya hak untuk menguasai Senat Rom. Kecenderungan totalitariannya mengakibatkan golongan bangsawan senator menentangnya dengan teguh.

## Kelahiran
* Ptolemy, ahli astronomi Yunani (tarikh anggaran)

## Kematian
* Gnaeus Julius Agricola, jeneral Rom (diracuni)
86

:*Rencana ini adalah berkenaan dengan tahun 86. Bagi kegunaan lain, sila lihat [[86 (nombor)]].*

**86** merupakan tahun biasa yang bermula pada hari Ahad dalam kalendar Gregory.


## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Asia
* Ban Gu (Pan Kou) dan adik perempuannya, Ban Zhao (Pan Tchao), menulis sebuah karya tentang sejarah China.

#### Empayar Rom
* Domitian memulakan Sukan Capitoline.
* Trajan, jeneral Rom dan bakal maharaja, memulakan kempen ketenteraan untuk menumpaskan pemberontakan di Jerman.
* Jerman dibahagikan menjadi dua buah wilayah, iaitu Jerman Atas dan Jerman Bawah.
* Legion-legion Rom mengalami bencana di Dacia apabila Cornelius Fuscus, pengawal praetoria, melancarkan sebuah serangan yang kuat tetapi dikalahkan. Dikepung di lembah Timi, beliau maut bersama dengan seluruh angkatan tenteranya. Rom terpaksa membayar ufti kepada Dacia sebagai pertukaran untuk memberi pengakuan yang kabur terhadap penting Rom.

## Kelahiran
* 19 September - Antoninus Pius, maharaja Rom 138-161

## Kematian
87

:*Rencana ini adalah berkenaan dengan tahun 87. Bagi kegunaan lain, sila lihat [[87 (nombor)]].*

**87** merupakan tahun biasa yang bermula pada hari Isnin dalam kalendar Gregory.


## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Empayar Rom
* Maternus, biskop Rom dari Cologne, Jerman, tiba di Ethiopia.
* Lyon, sebuah kota di Gaul, mencapai jumlah penduduk yang melebihi 100,000.

#### Eropah
* Decebalus menjadi raja Dacia.

## Kelahiran

## Kematian
88

:*Rencana ini adalah berkenaan dengan tahun 88. Bagi kegunaan lain, sila lihat [[88 (nombor)]].*

**88** merupakan tahun lompat yang bermula pada hari Selasa dalam kalendar Gregory.


## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Asia
* Dengan mulanya pemerintahan Han Hedi sebagai maharaja Cina, Zaman *Yuanhe* berakhir (tahun keempatnya), dan Zaman *Zhanghe* bermula untuk Dinasti Han Timur di China.

#### Empayar Rom
* Dua buah batu obelisk Mesir dibina di hadapan candi Isis di Benevento sebagai penghormatan kepada Domitian.
* Quintilian bersara sebagai guru untuk menulis mahakaryanya tentang latihan berpidato (*Institutio Oratoria*) (tarikh anggaran).
* Keakhiran Perang Dacia Pertama.

### Mengikut topik
#### Agama
* Paus Clement I mewarisi Paus Anacletus I sebagai paus keempat.

## Kelahiran
* Marcion, pemikir agama di Asia Minor

## Kematian
* Valerius Flaccus, pemuisi epik (*Argonaut*)
* Zhangdi, maharaja Cina
89

:*Rencana ini adalah berkenaan dengan tahun 89. Bagi kegunaan lain, sila lihat [[89 (nombor)]].*

**89** merupakan tahun biasa yang bermula pada hari Khamis dalam kalendar Gregory.


## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Asia
* Tahun pertama dalam Zaman *Yongyuan* untuk Dinasti Han di China.

#### Eropah
* Legio XIII ''Gemina'' ditempatkan di Dacia untuk membantu peperangan terhadap Decebalus.
* Kota Aquincum (Budapest masa kini) diasaskan.

### Mengikut topik
#### Agama
* Plutarch menggantikan Polycarpus sebagai Bapa Constantinople.
* Penerbitan Gospel Matthew di Syria atau Phoenicia oleh seorang cendekiawan Yahudi yang memeluk agama Kristian.

## Kelahiran

## Kematian
80

:*Rencana ini adalah berkenaan dengan tahun 80. Bagi kegunaan lain, sila lihat [[80 (nombor)]].*

**80** merupakan tahun lompat yang bermula pada hari Sabtu dalam kalendar Gregory.


## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Empayar Rom
* Maharaja Titus merasmikan bangunan Colosseum, amfiteater Flavian, dengan sukan selama 100 hari.
* Peringkat terawal vila Rom Lullingstone dibina (tarikh anggaran).
* Pendudukan Britain oleh Rom tiba di kawasan sempadan Sungai Tyne-Solway Firth (tarikh anggaran).
* Pantheon Rom yang asal dibinasakan oleh kebakaran, bersama dengan banyak bangunan yang lain.
* Akueduk Eifel dibina untuk membawa air sejauh 95 kilometer (60 batu) dari kawasan Eifel ke Colonia Claudia Ara Agrippinensum (Cologne masa kini).
* Orang Afrika yang pertama menyertai keahlian Senat Rom.

### Mengikut topik

#### Agama
* Gospel Luke dan Perbuatan Hawari ditulis (tarikh anggaran)
* Pendrafan Gospel menurut Matthew dalam bahasa Greek.

#### Seni dan Sains
* Hero dari Alexandria mereka aeolipil, enjin stim yang pertama.

## Kelahiran
* Carpocrates, ahli falsafah agama

## Kematian
* Vologases II, raja Parthia
* Santo Timothy, biskop Ephesus (tarikh tradisi)
* Talhae, pemerintah Kemaharajaan Korea di Silla
83

:*Rencana ini adalah berkenaan dengan tahun 83. Bagi kegunaan lain, sila lihat [[83 (nombor)]].*

**83** merupakan tahun biasa yang bermula pada hari Rabu dalam kalendar Gregory.


## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Empayar Rom
* Tarikh yang mungkin untuk Pertempuran Mons Graupius (atau 84). Menurut Tacitus, 10,000 orang British dan 360 orang Rom dibunuh.
* Maharaja Domitian bertempur dengan Chatti, puak Germanik. Kemenangannya membenarkan pembinaan satu siri kubu di sepanjang sempadan.
* Domitian sekali lagi menjadi konsul Rom.
* Di kota Rom, pengembirian abdi diharamkan.

## Kelahiran

## Kematian
90

:*Rencana ini adalah berkenaan dengan tahun 90. Bagi kegunaan lain, sila lihat [[90 (nombor)]].*

**90** merupakan tahun biasa yang bermula pada hari Jumaat dalam kalendar Gregory.


## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Asia
* Meneruskan penaklukannya ke atas lembangan Tarim, Ban Chao, jeneral Cina menewaskan tentera Kushan yang diketuai oleh Kanishka.

#### Empayar Rom
* Konsul-konsul: Domitian, dan Nerva.
* Rom membina sebuah garison yang kecil di subbandar Regensburg masa kini (tarikh anggaran)
* Tempoh jawatan Pliny si Lebih Muda sebagai kuaestor bandar tamat.
* Cologne menjadi ibu kota Germania Inferior.
* Suatu perdamaian yang mengaibkan dibeli oleh Domitian daripada Decebalus dari Dacia.

### Mengikut topik
#### Agama
* Pendrafan Gospel John dan Perbuatan Hawari-hawari.

## Kelahiran
* Ptolemy, ahli matematik, geografi, astronomi, dan astrologi Yunani

## Kematian
* Pedanius Dioscorides, pakar perubatan Yunani (tarikh anggaran)
* Gaius Valerius Flaccus, pemuisi Rom (tarikh anggaran)
91

:*Rencana ini adalah berkenaan dengan tahun 91. Bagi kegunaan lain, sila lihat [[91 (nombor)]].*

**91** merupakan tahun biasa yang bermula pada hari Sabtu dalam kalendar Gregory.


## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Asia
* Kemaharajaan Cina mengasaskan semula negeri naungan di kawasan-kawasan barat.

#### Empayar Rom
* Pliny si Lebih Muda dinamakan sebagai *[[Tribun|tribunus plebis]]*.

### Mengikut topik
#### Seni dan Sains
* Rom diperihalkan oleh Statius dalam puisi-puisinya.

## Kelahiran

## Kematian
* Julia Flavia, puteri Maharaja Titus dari Rom, serta kekasih kepada abangnya, Domitian akibat dipaksa menggugurkan kandungan.
94

:*Rencana ini adalah berkenaan dengan tahun 94. Bagi kegunaan lain, sila lihat [[94 (nombor)]].*

**94** merupakan tahun biasa yang bermula pada hari Rabu dalam kalendar Gregory.


## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Asia
* Ban Chao, jeneral Cina, menyiapkan penaklukan Lembangan Tarim dengan penawanan Yanqi.

#### Empayar Rom
* Domitian membina semula dan mentahbiskan semula Curia Julia (tempat mesyuarat Senat Rom yang terbakar pada tahun 64.
* Domitian mengharamkan ahli-ahli falsafah dari Rom.

### Mengikut topik
#### Seni dan Sains
* Statius, pemuisi Rom, beredar ke Naples dari Rom.

## Kelahiran
* An, maharaja Cina.

## Kematian
92

:*Rencana ini adalah berkenaan dengan tahun 92. Bagi kegunaan lain, sila lihat [[92 (nombor)]].*

**92** merupakan tahun lompat yang bermula pada hari Ahad dalam kalendar Gregory.


## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Empayar Rom
* Maharaja Domitian juga menjadi konsul Rom.
* Legio XXI ''Rapax'' dimusnahkan oleh tentera Sarmatian dari Pannonia.
* Puak Marcomanni ditewaskan oleh tentera Rom di Danube. Bagaimanapun, mereka tidak sama sekali ditaklukkan.

### Mengikut topik
#### Agama
* Paus Clement menulis *[[Prima Clementis]]* selepas komuniti Kristian di Corinth menghadapi masalah.

## Kelahiran

## Kematian
* Dou Xian, ahli politik Cina
93

:*Rencana ini adalah berkenaan dengan tahun 93. Bagi kegunaan lain, sila lihat [[93 (nombor)]].*

**93** merupakan tahun biasa yang bermula pada hari Selasa dalam kalendar Gregory.


## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Asia
* Puak Xianbei bergabung dengan 100,000 orang daripada puak Xiongnu di steppe Mongolia.

#### Empayar Rom
* Pliny si Lebih Muda dinamakan sebagai praetoria.
* Josephus menyiapkan karyanya, *[[Sejarah Zaman Purba Yahudi]]* (*Jewish Antiquities*) (atau 94).
* Domitian menyeksa pengikut-pengikut agama Kristian.

## Kelahiran

## Kematian
* 23 Ogos - Gnaeus Julius Agricola, gabenor Rom di Britain
95

:*Rencana ini adalah berkenaan dengan tahun 95. Bagi kegunaan lain, sila lihat [[95 (nombor)]].*

**95** merupakan tahun biasa yang bermula pada hari Khamis dalam kalendar Gregory.


## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Empayar Rom
* Frontinus dilantik sebagai penguasa akueduk (*curator aquarum*) di Rom.
* Domitian, Maharaja Rom, juga merupakan Konsul Rom.

### Mengikut topik
#### Agama
* John dibuang negeri ke Pulau Patmos dan di sana, beliau menulis *[[Buku Ilham|Hari Kiamat]]*.

## Kelahiran

## Kematian
* Quintilian, ahli retorik Rom
96

:*Rencana ini adalah berkenaan dengan tahun 96. Bagi kegunaan lain, sila lihat [[96 (nombor)]].*

**96** merupakan tahun lompat yang bermula pada hari Jumaat dalam kalendar Gregory.


## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Empayar Rom
* 18 September - Nerva mewarisi Domitian selepas pembunuhannya. Ini dianggap sebagai permulaan Zaman Lima Maharaja Baik.
* Di bawah Nerva, Senat Rom memperoleh semula kebanyakan kuasa yang dirampas oleh Domitian.
* Trajan menjadi gabenor Jerman Atas.
* Permulaan pembinaan Forum Nerva di Rom.
* Penyiapan Gerbang Titus di Rom.

### Mengikut topik
#### Seni dan Sains
* Akhir tempoh yang diliputi oleh Tacitus dalam karyanya, *[[Sejarah (Tacitus)|Sejarah]]*.

#### Agama
* Buku Ilham ditulis (tarikh tradisional).
* Perpecahan dalam agama Buddha mencipta mahâyâna (Alat Besar), mazhab baru yang popular di India.

## Kelahiran

## Kematian
* 18 September - Domitian, maharaja Rom
* Statius, pemuisi Latin
97

:*Rencana ini adalah berkenaan dengan tahun 97. Bagi kegunaan lain, sila lihat [[97 (nombor)]].*

0116951699merupakan tahun biasa yang bermula pada hari Ahad dalam kalendar Gregory.


## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Asia
* Tentera Cina tiba di Laut Caspian.
* Ban Chao, jeneral Cina, menghantar pembantunya, Gan Ying, untuk menjalin hubungan tetap dengan Parthia.

#### Empayar Rom
* 28 Oktober - Nerva, maharaja Rom, mengambil Trajan sebagai anak angkat serta menamakannya sebagai pewarisnya. Dengan berbuat demikian, baginda juga mengelakkan pembelotan yang diugut oleh para pengawal praetoria serta unit-unit tentera yang lain.
* Tacitus naik pangkat menjadi konsul.
* Penubuhan tanah jajahan Rom di Cuicul, Numidia.
* Nerva memperakui majlis Sanhedrin di Jamnia sebagai badan kerajaan rasmi Yahudi, dan bapa atau *[[nasi]]*nya dilantik sebagai wakil Yahudi di Rom.

### Mengikut topik
#### Agama
* Paus Evaristus mewarisi Paus Clement I sebagai paus kelima.

## Kelahiran

## Kematian
99

:*Rencana ini adalah berkenaan dengan tahun 99. Bagi kegunaan lain, sila lihat [[99 (nombor)]].*

**99** merupakan tahun biasa yang bermula pada hari Selasa dalam kalendar Gregory.


## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Asia
* Kanishka, raja yang Empayar Kushan mencapai kemuncak semasa pemerintahannya, menghantar sebuah utusan ke Rom untuk mereka serangan mendadak ke atas Parthia.

#### Empayar Rom
* Cermin yang diperbuat daripada kaca yang dilapik dengan keping timah menggantikan cermin yang diperbuat pada keseluruhannya daripada logam.

## Kelahiran

## Kematian
* Paus Clement I, paus keempat
* Musonius Rufus, ahli falsafah Rom
98

:*Rencana ini adalah berkenaan dengan tahun 98. Bagi kegunaan lain, sila lihat [[98 (nombor)]].*

**98** merupakan tahun biasa yang bermula pada hari Isnin dalam kalendar Gregory.


## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Empayar Rom
* 27 Januari - Nerva diwarisi oleh Trajan.
** Trajan ialah Maharaja Rom pertama yang dilahirkan di dalam sebuah provinsi Rom (Italica, dekat Seville). Seorang askar dan pentadbir yang bijak, beliau masuk Rom tanpa sebarang istiadat dan menawan hati orang ramai. Meneruskan dasar-dasar Augustus, Vespasian, dan Nerva, beliau mengembalikan Senat kepada status penuhnya dalam kerajaan. Beliau mempunyai visi tertentu untuk Empayar, dan menjaga kewangan dengan berhati-hati. Tanpa sebarang kenaikan, cukainya cukup membayar kos pentadbiran semasa pemerintahannya.
** Pemberi-pemberi maklumat yang menyokong kezaliman Domitian diusir dari Rom.
** Supaya dapat mengekalkan Pelabuhan Alexandria, Trajan membuka semula terusan antara Sungai Nil dan Laut Merah.
** Melaksanakan sebuah idea Nerva, Trajan memulakan sejenis bentuk kebajikan yang bertujuan untuk memastikan bahawa kanak-kanak miskin dapat makan dan dijaga.

### Mengikut topik
#### Seni dan Sains
* Tacitus siap menulis bukunya, *[[Germania (buku)|Germania]]* (tarikh anggaran).

## Kelahiran

## Kematian
* 27 Januari: Nerva, maharaja Rom
* Apollonius dari Tyana, ahli falsafah dan matematik Yunani/Rom (lahir 2)
Nomad

**Nomad** merujuk kepada cara penghidupan yang berpindah-randah. Orang nomad mungkin mempunyai tempat persingahan yang tetap yang mereka singgah setiap tahun, tetapi masih bergerak setiap tahun ke tempat lain. Contoh orang nomad adalah kaum Mongol.

Biasanya kaum nomad terdiri daripada pengembala haiwan yang terpaksa berpindah kerana mencari padang ragut yang lebih subur, bagi mengelakkan padang rumput yang ada daripada kehabisan rumput sama sekali.

Terdapat juga kaum nomad seperti Orang Asli di Malaysia yang bertani dan mengamalkan kaedah menebang dan bakar. Mereka akan berpindah selepas tanah hutan yang mereka tanam kehabisan baja dan menjadi tidak subur.
Mereka berpindah ke gua untuk kemudahan.
100

:*Rencana ini adalah berkenaan dengan tahun 100. Bagi kegunaan lain, sila lihat [[100 (nombor)]].*

**100** merupakan tahun lompat yang bermula pada hari Rabu dalam kalendar Gregory.


## Peristiwa
### Mengikut tempat
#### Asia
* Pakores, raja terakhir Kemaharajaan Indo-Parthia, naik takhta.
* Kemaharajaan Himyarite ditaklukkan oleh Hadramaut.
* Kertas digunakan oleh penduduk-penduduk China bermula dari sekitar tahun ini.

#### Amerika
* Budaya Hopewell bermula di kawasan yang merupakan Ohio masa kini pada sekitar tahun ini.
* Kota Teotihuacan di pusat Mexico mencapai 50,000 orang jumlah penduduknya.
* Peradaban Moche muncul dan mula membentuk sebuah masyarakat yang maju di kawasan yang merupakan Peru masa kini.

#### Empayar Rom
* Pliny si Lebih Muda naik pangkat menjadi konsul.
* Keakhiran pemerintahan Tiberius Avidius Quietus sebagai gabenor Britain Rom.
* Kota Timgad (Thamugas) diasaskan oleh Maharaja Trajan.
* Trajan mencipta sebuah dasar yang bertujuan untuk memulihkan keunggulan lampau ekonomi Itali .
* Saiz tentera Rom mencapai 300,000 orang askar.
* Bata menjadi bahan pembinaan yang utama di Empayar Rom.

#### Eropah
* Singa pupus di Eropah pada tahun ini.

### Mengikut topik
#### Seni dan Sains
* Di China, kereta sorong muncul buat pertama kali.

#### Agama
* Kuil Dewa Perubatan dibina di Anguo, China.
* Majlis Buddhisme Keempat diadakan pada sekitar tahun ini.
* Kemunculan dogma dan formula prinsip moral Kristian yang pertama.
* Penyusunan karya Kama sutra bermula di India.

## Kelahiran
* Marcus Cornelius Fronto, ahli nahu, ahli retorik, dan peguambela Rom (tarikh anggaran)
* Justin Martyr, pembela agama Kristian (tarikh anggaran)

## Kematian
* Josephus, ahli sejarah Yahudi
* Agrippa II dari Judea
Ilmu hitam

Dalam budaya orang Melayu, **ilmu hitam** atau **teluh** merujuk kepada ilmu ghaib yang digunakan bagi menjatuhkan orang lain bagi kepentingan diri sendiri. Ilmu hitam merangkumi yang diamalkan ada berkait rapat dengan jin atau makhluk halus. 

Mengikut ulama, pengamalan ilmu yang tidak berlandaskan yang Maha Esa boleh membawa kepada syirik. Ini bererti sebarang bentuk sihir adalah dilarang muthlak.

Bagaimanapun menurut pandangan barat, kaitan antara ilmu hitam dan ilmu putih terbahagi kepada beberapa teori, antaranya adalah teori *Kesemuanya sebagai Satu* (*All as One*), teori *Tiada Kaitan* (*No Connection*), dan teori *Berasingan tetapi Sama* (*Separate but Equal*).

* **Kesemuanya sebagai Satu:** Semua bentuk sihir adalah jahat, atau ilmu hitam. Ugama yang memegang pendapat ini merangkumi sebahagian besar ugama utama Islam, Kristian, agama Yahudi, Buddha dan Hindu. Pandangan ini biasanya mengaitkan ilmu hitam dengan Satanisme.

* **Tiada Kaitan:** Ilmu hitam dan putih adalah bentuk sihir, tetapi asalnya berlainan, dan terhasil dengan cara yang berbeza, walaupun menghasilkan kesan yang serupa. Kedudukan ini adalah yang paling sering ditonjolkan dalam careka, termasuk sebahagiannya dalam siri Harry Potter.

* **Berasingan tetapi Sama:** Sihir hitam dan putih adalah perkara yang sama, dibezakan oleh matlamatnya. Di bawah pendapat ini, mentera yang sama boleh menjadi hitam atau putih; ia ditentukan oleh hasil akhirnya. Kebanyakan ugama lain memegang pendapat ini, termasuk juga cereka lain yang tidak menurut teori '' semuanya sama.

## Lihat juga
* Sihir
Tembikar

**Tembikar** () adalah sejenis barangan yang diperbuat daripada tanah liat yang telah diproses, dibentuk dan kemudiannya dibakar bagi mengekalkan rupa bentuk dengan pembakaran suhu yang rendah sekitar 1000 darjah celsius tanpa lapisan licau pada permukaan tembikar tersebut.

Barangan tembikar merupakan antara ciptaan terawal dalam ketamadunan manusia; ukiran patung wanita diperbuat aripada bahan ini ditemukan di tapak arkeologi Dolní Věstonice, Moravia di Republik Czech bertarikh dari tahun 29,000–25,000 SM sebelum zaman Neolitik.

## Jenis
* **[[Tembikar liat]]** (*earthenware*) - dibakar dalam suhu dari serendah 600 darjah Celsius hingga sekitar 1,000–1,150 °C.
* **[[Tembikar batu]]** (*stoneware*) - Bersifat tidak mudah telap air, dibakar dalam suhu sekitar 1,100 °C–1,200 °C sampai setinggi 1,315  °C.
* **[[Porselin]]** - dibakar dalam julat suhu antara 1,200 dan 1,400 °C.

## Pembuatan
### Bahan mentah
Berikut merupakan beberapa jenis tanah liat yang digunakan untuk membuat tembikar.

* Kaolin, digunakan untuk membuat porselin.
* Lempung bebola (*ball clay*): tanah enap berbutir halus yang sangat mulur.

### Pembentukan
* Dengan tangan
* Dengan roda pemutar/sumbur: dalam teknik lempar alin di mana segumpal tanah liat diletakkan pada tapak roda dipusingkan sama ada secara tenaga manusia atau bermotor sambil gumpalan dipicit tekan membentuk rupa diingini serta dirapikan; ukiran ini kemudiannya dipotong ketika roda masih berputar menggunakan dawai pemotong. Teknik lempar ini memerlukan kemahiran kendali roda yang tinggi.
* Secara beracuan: diadaptasi dari pengacuan plastik sesuai untuk pengeluaran barangan berbentuk kompleks secara banyak menguatkan binaan badan secara menyeluruh.

### Pembakaran
Ukiran-ukiran awal yang dibentuk ini akan dibakar di dalam tanur agar ia mengeras secara kekal, tembikar dibakar ini turut akan memiliki kekuatan yang lebih dan kalis air.

Tanur moden membakar dalam julat suhu antara 1,000 hingga 1,200°C. Keadaan dalaman tanur yang membakar sama ada dari segi pengaliran udara yang memasuki tanur mahupun bahan api yang digunakan boleh mempengaruhi sifat dan penampilan barangan akhir dihasilkan kerana tindak-tindak balas pengoksidaan atau penyusutan yang berlaku semasa pembakaran.

### Penghiasan
Setelah tembikar siap dibakar keras, badan boleh ditambahkan corak tertentu untuk mencantikkan rupa sama ada secara "dilorek", diwarnakan dengan cat, dilicau (selain menambahkan lapisan pelindung), digilap, atau disepuh dengan logam berharga seperti emas.

## Lihat juga
* Seramik
* Porselin

## Rujukan

## Pautan luar
Nyanyian tradisional Melayu

**Nyanyian tradisional Melayu** boleh didengari dalam pelbagai konsep. Antaranya ialah keroncong, boria, ghazal, dikir barat dan pelbagai lagi mengikut negeri masing-masing. Kebanyakan nyanyian ini, berunsurkan cinta dan nasihat kepada golongan muda mudi bagi tujuan kesedaran. Setiap nyanyian akan diiringi alatan muzik tradisional seperti gambus, gendang, gong dan lain-lain.

## Lihat juga
* Budaya Malaysia
Tadika

**Tadika** (; kata lakur ungkapan **taman didikan kanak-kanak**) ialah sekolah peringkat awal bagi memberikan pendedahan kepada kanak-kanak tentang suasana persekolahan. Ia penting bagi persediaan untuk kanak-kanak ini menyesuaikan diri dengan persekitaran bersama kanak-kanak lain dan hidup berdikari. Isi pelajaran di peringkat tadika terdiri daripada mengeja, mengira dan membaca.

Kanak-kanak yang mendaftar tadika lazimnya terdiri daripada mereka yang berumur 4–6 tahun, dan bergantung kepada persekitaran sesebuah negara.

## Sistem tadika mengikut negara

### Asia Tenggara

Di Malaysia, kebanyakan tadika terbuka kepada kanak-kanak dari lima (kadangkala empat) ke enam tahun. Tadika permainan pula terbuka kepada kanak-kanak yang lebih muda. Di Malaysia, tiada peraturan yang menetapkan bila seseorang budak perlu menghadiri tadika, tetapi kebanyakan ibu bapa menghantar anak-anak pada usia lima tahun, dan menerima pendidikan awal di sana sebelum memasuki alam persekolahan ketika usia tujuh tahun. Singapura pula menetapkan tempoh tadika selama tiga tahun (usia tiga ke enam tahun). Di Indonesia pula, pendidikan tadika adalah selama dua tahun, setahun di darjah Taman Kanak-Kanak Nol (TK 0) kecil dan setahun lagi di TK 0 Besar. Satu lagi alternatif TK ialah Raudatul Athfal (RA) di bawah Kementerian Agama.

Di Indonesia, Taman Kanak-kanak (TK) merupakan pendidikan formal yang bersedia untuk budak di bawah 6 tahun yang tidak wajib untuk masuk ke Sekolah Dasar (SD).

### Eropah
Di Perancis, tadika () percuma terdapat di seluruh negara, dikawal Kementerian Pendidikan Kebangsaan, dan terbuka bagi kanak-kanak berusia tiga ke enam tahun. Sejak tahun persekolahan 2019, pendidikan tadika adalah diwajibkan dalam perundangan Perancis bagi kanak-kanak bermula usia tiga tahun. Anaokulu Malzemeleri

## Rujukan
Bola

*Untuk semua rencana bola, sila lihat: [http://ms.wikipedia.org/w/index.php?title=Khas%3AIndeks+awalan&prefix=Bola&namespace=0 Indeks awalan Bola].*

**Bola** () merupakan sejenis objek sfera banyak digunakan dalam permainan dan sukan. Bergantung kepada jenis penggunaannya, bola datang dalam pelbagai saiz dan jenis serta diperbuat daripada beraneka bahan termasuk getah, kayu, plastik dan polimer.

## Etimologi
Kata *bola* meminjam kata bahasa Portugis.** Sebelum ini kata asal Melayu yang menerangkan barang mainan seumpamanya secara umum iaitu *raga* atau *buah raga* yang dianyam dari rotan atau daun kelapa untuk tujuan sama seperti sepak raga.

## Galeri

Cricket-ball-red-madeinaustralia.jpg|Bola kriket
Billiards balls.jpg|Bola biliard
Generic football.png|Bola sepak
Tennis_ball.jpg|Bola tenis


## Rujukan
Talut

**Talut** (; ; , *Ṭālūt*;  *Saoul*; ) (1079 - 1007 SM) adalah raja pertama bagi Kerajaan Israel yang bersatu (memerintah 1047 - 1010 SM) berdasarkan pada Kitab Yahudi. Talut merupakan salah seorang tokoh dunia yang paling tragik di sejarah. Riwayat hidup dan zamannya terkandung dalam Perjanjian Lama (1 Sam. 9-31) dan dalam al-Quran Surah Al-Baqarah (ayat 246-252). Beliau adalah seorang warga kampung yang berasal dari susur galur keturunan Bunyamin (saudara Nabi Yusuf a.s), suku minoriti di Israel Raya.

Kewujudan Israel sebagai sebuah negara diancam oleh Phillistin yang telah memperolehi teknik baru dalam pembentukan besi serta mempunyai monopoli senjata besi. Sistem kerajaan lama Israel dibawah hakim yang terpilih secara kasual tidak dapat memenuhi keperluan semasa. Orang ramai riuh meminta raja dan dengan perasaan enggan, kelompok pemerintah lama mengalah kepada mereka dan memilih Talut untuk tugas itu. Pada masa itu, Talut cuma merupakan seorang ahli muda daripada suku yang tidak penting.

Tanda kepemimpinan Thalut kemudian diperkuat dengan penemuan kembali “Tabut” (warisan sejarah perjuangan Nabi Musa dan Ya’kub) yang telah lama hilang. Syarat kekananan sebenarnya cukup penting, kerana mereka jelas memahami asam garam perjuangan masa lalu, tetapi harus dibuktikan keberkesanannya untuk membawa perubahan.

Talut mengejutkan setiap orang dengan keupayaannya. Beliau bukan sahaja murah hati dan bersifat sederhana, tetapi juga berani enggan mematuhi pemerintah lama secara membabi buta. Walau bagaimanapun, tekanan dan tanggungjawab pemerintahan beransur-ansur melemahkan keperibadiannya dan beliau semakin ada angin, berasa sangsi dan bertambah iri hati kepada kepopularan Nabi Daud a.s. yang semakin meningkat. Tambahan pula Nabi Daud merupakan orang yang menumpaskan Jalut yang gagah.

Talut mencapai banyak kemenangan, akan tetapi pada ujian terakhir di Pertempuran Gunung Gilboa, tenteranya yang jumlah dan kelengkapan tidak setanding dengan Phillistines mengalami kekalahan. Beliau mengalami cedera yang membawa maut dan membunuh diri dengan pedang sendiri. Talut diratapi oleh rakan dan musuhnya juga. 

## Rujukan
* World Book International. *The World Book Encyclopedia*, Jilid 17 (1994). ISBN 0-7166-6694-4.
Apocalyptica

**Apocalyptica** ialah sebuah kumpulan muzik Finland yang terdiri daripada tiga orang (pada asalnya empat) pemain selo profesional.

Keistimewaan mereka adalah menghasilkan muzik heavy metal dengan menggunakan selo. Mereka juga turut memainkan muzik klasik.

Mereka bermula dengan memainkan lantunan semula lagu-lagu Metallica, dan setelah konsep muzik klasik heavy metal itu mula menjadi popular, mereka mula menulis lagu-lagu mereka sendiri, mengekalkan pengaruh *heavy metal* pada lagu-lagu mereka dalam album sulung mereka, *Inquisition Symphony*, dan kemudian album kedua mereka, *Cult*. Album mereka ialah *Reflections*. Album ini agak mengecewakan peminat mereka kerana konsep muzik *heavy metal* tidak diberi penekanan yang ketara dalam album ini.

Konsep menghasilkan muzik *heavy metal* ini digolongkan dalam genre selo-rock.

## Rujukan
Głogów

**Głogów** (bahasa Jerman: *Glogau*)ialah sebuah kota di Provinsi Dolnośląskie, barat daya (Poland). Pada tahun 2004, kota ini memiliki penduduk sebanyak 71,686 orang (2004). Kota ini diserahkan kepada Poland setelah tamatnya Perang Dunia II pada tahun 1945.

## Pautan luar
* www.glogow.pl
Semenanjung

**Semenanjung** ialah formasi geografi yang terdiri daripada tanah yang dikelilingi oleh laut pada tiga sisi dan  pangkalnya  bersambung dengan tanah besar. Contohnya seluruh negeri Florida, Semenanjung Tanah Arab (dikongsi oleh Arab Saudi, Yaman, Oman, Emiriah Arab Bersatu dan Kuwait),  semenanjung Indochina (dikongsi oleh Vietnam, Kemboja, Laos, Thailand, Malaysia, dan Myanmar) dan semenanjung Anatolia (Turki).

Semenanjung Tanah Melayu juga merupakan sebahagian daripada semenanjung Indochina.

Disebaliknya, Tanjung merujuk kepada tanah yang menjulur ke laut tetapi tidak sempit pangkalnya.
Wrocław

**Wrocław** (Jawi: ) ialah ibu kota Kevoivodaan Silesia Hilir yang terletak di sebelah Sungai Odra. Kota ini memiliki penduduk sekitar 633,000 orang.

Wrocław dahulu dikenali sebagai Breslau dan merupakan salah sebuah bandar terbesar di Jerman. Breslau diserahkan kepada Poland setelah tamatnya Perang Dunia II pada tahun 1945. Ia kemudian dinamakan semula sebagai Wrocław. Kebanyakan pendudukannya berasal dari Lwów yang dimasukkan ke wilayah Kesatuan Soviet.

## See also
* Lapangan Terbang Strachowice

## Pautan luar
* www.wroclaw.pl
* Hotel in Wroclaw
Masjid Permatang Pasir, Bukit Mertajam

**Masjid Permatang Pasir** merupakan sebuah masjid di Daerah Bukit Mertajam, Pulau Pinang. Negeri Pulau Pinang terbahagi kepada enam daerah pentadbiran agama.
Masjid Batu 3

**Masjid Batu 3** boleh merujuk pada:-

# Masjid Batu 3, Jalan Sempadan, Nibong Tebal, Pulau Pinang
# Masjid Batu 3, Jalan Bangi, Daerah Hulu Langat, Selangor, Malaysia.
# Masjid Karak Setia, **Batu 3**, Sabai, Bentong, Pahang Darul Makmur.