Kertau

**Kertau**, **bebesaran** atau **mulberi** ialah sejenis tumbuhan dalam genus ***Morus*** dari keluarga Moraceae. Genus ini terdiri dari 64 spesies  yang bertaburan asal dari kawasan beriklim sederhana dunia, Genus ini mempunyai tiga spesies terkenal iaitu kertau putih (*Morus alba*), kertau merah (*M. rubra*) dan kertau hitam (*M. nigra*) dengan banyak kultivar.

Pokok-pokok ini terkenal akan penggunaan dedaunannya sebagai makanan ulat sutera. Selain itu, andalas (*Morus macroura*), salah satu spesies dalam genus ini, batangnya sering digunakan untuk dibuat parket lantai rumah atau marmar yang kuat dan keras.

## Botani
Pokok-pokok genus *Morus* cepat tumbuh ketika muda sehingga mencapai setinggi . walaupun ditanam terus anak benih, namun pertumbuhan ini lama-kelamaan biasanya akan mula menjadi lambat. Dedaunnya tumbuh bersusun berurat jejala, bercuping dan bergerigi di sisi.

Buah pokok kertau atau mulberi ini menggugus majmuk memanjang antara . Ia mula muncul berwarna putih, hijau atau kekuningan di mana ia memerah semasa masak sehingga ranum berwarna ungu gelap atau hitam; buah masak ini mempunyai rasa enak manis.

## Peristilahan
Nama "kertau" () merupakan nama setempat paling umum untuk genus *Morus* namun boleh merujuk kepada spesies-spesies berbeza sama ada dari jenis *Morus indica*, *Morus macroura* mahupun *Morus alba*. Malah, ia sewarisan dengan nama *kartan* di Kalimantan Utara, *kerto*  di Gayo serta *kitau* di Lampung. Perkataan lain yang hampir sama ialah *keretai*.

## Taksonomi
Bidang ilmu taksonomi *Morus* sebenarnya sangat rumit dan sukar untuk dirungkaikan. Sebenarnya terdapat hanya 150 spesies jenis keluarga kertau sahaja dalam dunia ini yang telah dinamai. Namun kebanyakan daripada spesies yang tersenarai masih diperdebatkan sehingga ke hari ini. 

Berikut ialah spesies-spesies *Morus* yang diterima umum setakat ini:

* *[[Kertau putih|Morus alba]]* L. – kertau putih (Asia Timur)
* *[[Morus australis]]* Poir. – kertau Cina (Asia Tenggara)
* *[[Morus boninensis]]* Koidz.
* *[[Morus cathayana]]* Hemsl.
* *[[Morus celtidifolia]]* Kunth (Amerika Latin & Mexico)
* *[[Morus indica]]* L.
* *[[Morus insignis]]* Bureau (Amerika Selatan (yang hidup di lembah Amazon)
**[[Morus koordersiana]]* J.-F.Leroy
**[[Morus liboensis]]* S.S.Chang – Wilayah Guizhou di China
**[[Andalas|Morus macroura]]* Miq. – kertau andalas, kertau panjang (Tibet, Himalaya, Indochina)
* *[[Kertau Afrika|Morus mesozygia]]* Stapf – kertau Afrika (Afrika Tengah dan Selatan khususnya yang hidup di bahagian Congo)
* *[[Kertau Texas|Morus microphylla]]* Buckley – kertau Texas (Mexico, Texas (AS))
**[[Morus miyabeana]]* Hotta
**[[Morus mongolica]]* (Bureau) C.K.Schneid.
* *[[Kertau hitam|Morus nigra]]* L. – kertau hitam (Iran, Caucasus Levant)
**[[Morus notabilis]]* C.K.Schneid. – Wilayah Yunnan dan Sichuan di China
* *[[Kertau merah|Morus rubra]]* L. – kertau merah (Amerika Timur Laut)
**[[Morus serrata]]* Roxb. – Tibet, Nepal, barat laut India
**[[Morus trilobata]]* (S.S.Chang) Z.Y.Cao – Wilayah Guizhou di China
**[[Morus wittiorum]]* Hand.-Mazz. – China selatan

## Kegunaan
### Daun
Daun-daun kertau putih merupakan bahan makanan yang diberikan kepada ulat sutera untuk membesar dan menghasilkan kepompong berbenang sutera.

### Buah
Buah-buah kertau digunakan dalam pelbagai ramuan pencuci mulut. Malah, buah pokok-pokok tersebut mengandungi antosianin yang memberikan sifat warna cantik; maka buah-buah ini boleh dimanfaatkan sebagai bahan menghasilkan pewarna makanan yang efektif dalam industri makanan.

## Galeri

Fail:Mulberry in Libya.jpg|Buah kertau di Libya.
Fail:Mulberries in the US.jpg|Kepelbagaian buah kertau yang sudah masak ranum.
Fail:Long Mulberry.JPG|Buah kertau andalas



Fail:(MHNT) Morus alba - immatures inflorescences and flowers.jpg|Kuntum bunga pokok Mulberi yang masih kuncup.
Fail:Black Mulberry Female Flowers.jpg|Untai bunga betina kertau.
Fail:Mulberrry-flower.JPG|Bunga kertau hitam yang menunjukkan tanda-tanda keaktifan dengan reseptornya.


## Rujukan

## Pautan luar