Sardin

**Tamban** atau **sardin** ialah nama diberikan kepada jenis ikan kecil dengan daging berminyak dalam beberapa keluarga order Clupeiformes. Ikan-ikan ini ditangkap manusia sebagai sumber makanan, ia dimakan segar secara dipanggang, dijeruk, atau dibakar, atau diawetkan dalam tin.

## Peristilahan
Nama *tamban* () diturunkan daripada kata akar **tamban* dalam bahasa Proto-Austronesia, nama ini merupakan nama setempat dipakai kepada beberapa spesies ikan dalam keluarga-keluarga order Clupeiformes yang bertaburan di perairan Malaysia dan Filipina:
* Order Clupeiformes
** Keluarga *[[Dorosomatidae]]*
*** Genus *[[Amblygaster]]* 
**** *Amblygaster clupeoides*
**** *Amblygaster leiogaster*
**** *Amblygaster sirm*
*** Genus *[[Anodontostoma]]*
**** *[[Anodontostoma chacunda]]*
**** *[[Anodontostoma thailandiae]]*
** Keluarga *[[Dussumieriidae]]*
*** Genus *[[Dussumieria]]*
**** *[[Dussumieria albulina]]*
**** *[[Dussumieria elopsoides]]* (Tamban buluh bulat)
*** Genus *[[Sardinella]]* 
**** *[[Sardinella albella]]*
**** *[[Sardinella aurita]]* (Tamban sisik bulat)
**** *[[Sardinella brachysoma]]* (Tamban sisik pipih)
**** *[[Sardinella fimbriata]]* (Tamban sisik tajam)
**** *[[Sardinella gibbosa]]* (Tamban sisik jalur mas)
**** ''Sardinella jussieui''
**** *[[Sardinella longiceps]]* (Tamban sisik minyak)
**** *[[Sardinella melanura]]* (Tamban sisik hujung hitam)
**** *[[Sardinella tawilis]]*
Spesies-spesies lain yang dikenalpasti sebagai ikan tambang termasuk  *[[Escualosa elongata]]* (tamban putih langsing) dan *[[Escualosa thoracata]]* (tamban putih) dalam genus *[[Escualosa]].*

Istilah "sardin" dipinjamkan daripada perkataan *sardine* dalam bahasa Inggeris yang mula-mula digunakan pada awal abad ke-15 dan mungkin berasal dari pulau Sardinia di laut Mediterranean di mana sardin ditemui. Satu kriteria mencadangkan ikan lebih pendek panjangnya daripada   adalah sardin. Dokumen-dokumen rasmi Pertubuhan Makanan dan Pertanian dan Pertubuhan Kesihatan Sedunia mengenalpasti 21 spesies ikan yang boleh dikelaskan sebagai "sardin":

* Keluarga Aloisidae
** Genus *[[Sardinops]]*
*** *Sardinops caeruleus*
*** *Sardinops melanostictus*
*** *Sardinops neopilchardus*
*** *Sardinops ocellatus*
*** *[[Sardinops sagax]]*
* Keluarga *Engraulidae*
** Genus *Engraulis*
*** *Engraulis anchoita*
*** *Engraulis mordax*
*** *Engraulis ringens*
* Keluarga *[[Dussumieriidae]]*
** Genus *[[Dussumieria]]* 
*** *Dussumieria acuta* (Tamban buluh pelangi)
** Genus *Etrumeus*
*** *Etrumeus teres*
* Keluarga *[[Dorosomatidae]]*
** Genus *Nematalosa*
*** *Nematalosa vlaminghi*
** Genus *[[Sardina]]* 
*** *[[Sardina pilchardus]]*
** Genus *[[Sardinella]]* 
*** *[[Sardinella aurita]]*
*** *Sardinella brasiliensis*
*** *Sardinella gibbosa*
*** *Sardinella longiceps*
*** *Sardinella maderensis*

## Khasiat

Ikan tamban kaya dengan vitamin dan mineral. Hidangan sardin kecil sekali sehari boleh memberi 13% vitamin B <sub>2</sub>; kira-kira seperempat niasin; dan kira-kira 150% daripada nilai harian yang disyorkan vitamin B <sub>12</sub>. Semua vitamin B membantu untuk menyokong fungsi sistem saraf yang betul dan digunakan untuk metabolisme tenaga, atau mengubah makanan menjadi tenaga.  Juga, sardin adalah tinggi dalam mineral utama seperti fosforus, kalsium, dan kalium, dan beberapa mineral surih termasuk besi dan selenium. 

Sardin juga merupakan sumber semulajadi asid lemak omega-3 laut, yang boleh mengurangkan berlakunya penyakit kardiovaskular.  Pengambilan asid lemak omega-3 secara berkala dapat mengurangkan kemungkinan penyakit Alzheimer. Asid lemak ini juga boleh mengurangkan paras gula darah.  Mereka juga merupakan sumber vitamin D, kalsium, vitamin B12, dan protein yang baik. 

Kedudukan ikan tamban yang paling rendah dalam rantai makanan, sarden sangat rendah dalam pencemaran, seperti raksa, berbanding dengan jenis-jenis ikan lain yang lazim dimakan oleh manusia. 

## Rujukan

### Sumber-sumber
* 

## Bacaan lanjut
*  

## Pautan luar
* Sardines – Seafood Watch, Monterey Bay Aquarium