Natrium fenilbutirat

**Natrium fenilbutirat**, di bawah jenama **Buphenyl** antara lain, ialah garam asid lemak aromatik, 4-fenilbutirat (4-PBA) atau asid 4-fenilbutirik. Kompaun ini digunakan untuk merawat gangguan kitaran urea, kerana metabolitnya menawarkan laluan alternatif kepada kitaran urea untuk membenarkan perkumuhan nitrogen berlebihan.

Natrium fenilbutirat juga merupakan perencat deasetilase histon dan caperon kimia, yang masing-masing membawa kepada penyelidikan tentang penggunaannya sebagai agen antikanser dan dalam penyakit lipatan protein salah seperti fibrosis sista.

## Struktur dan sifat
Natrium fenilbutirat ialah garam natrium daripada asid lemak aromatik, terdiri daripada cincin aromatik dan asid butirik. Nama kimia untuk natrium fenilbutirat ialah garam natrium asid 4-fenilbutirik. Ia membentuk kristal putih pudar yang larut dalam air.

## Kegunaan

### Kegunaan perubatan
Sodium phenylbutyrate diambil secara lisan atau melalui intubasi nasogastrik sebagai tablet atau serbuk, dan rasanya sangat masin dan pahit. Ia merawat gangguan kitaran urea, suatu penyakit genetik di mana sisa nitrogen terkumpul dalam plasma darah sebagai glutamin ammonia (keadaan yang dipanggil hiperammonemia) disebabkan oleh kekurangan enzim karbamoil fosfat sintetase I, ornitina transkarbamilase atau sintetase asid argininosuksinik. Jika tidak dikawal, ini menyebabkan kecacatan intelek dan kematian awal. Metabolit natrium fenilbutirat membolehkan buah pinggang mengeluarkan nitrogen berlebihan sebagai gantian urea, dan ditambah pula dengan dialisis, suplemen asid amino dan diet terhad protein, kanak-kanak yang dilahirkan dengan gangguan kitaran urea biasanya boleh bertahan melebihi 12 bulan. Pesakit mungkin memerlukan rawatan sepanjang hayat mereka. Rawatan itu diperkenalkan oleh penyelidik pada tahun 1990-an, dan diluluskan oleh Pentadbiran Makanan dan Dadah AS (FDA) pada April 1996.

#### Kesan sampingan buruk
Hampir  wanita mungkin mengalami kesan sampingan buruk: amenorea atau disfungsi haid. Kehilangan selera makan dilihat dalam 4% pesakit. Bau badan akibat metabolisme fenilbutirat menjejaskan 3% pesakit, dan 3% mengalami rasa yang tidak menyenangkan. Laporan gejala gastrousus dan petunjuk keneurotoksikan ringan juga dilihat dalam kurang daripada 2% pesakit. Pengambilan semasa kehamilan tidak disyorkan kerana rawatan natrium fenilbutirat boleh menyerupai fenilketonuria dalam ibu akibat penghasilan fenilalanina, yang berpotensi menyebabkan kerosakan otak janin.

## Farmakologi

Fenilbutirat ialah prodrug. Dalam tubuh manusia, ia mula-mula ditukar kepada fenilbutiril-CoA, dan kemudian dimetabolismekan oleh mitokondria pengoksidaan beta, terutamanya dalam hati dan buah pinggang, kepada bentuk aktif, fenilasetat. Fenilasetat bergabung dengan dengan glutamina menjadi fenilasetilglutamina yang disingkirkan melalui kencing. Ia mengandungi jumlah nitrogen yang sama seperti urea, menjadikannya alternatif kepada urea untuk mengeluarkan nitrogen.

Tablet 5 g atau serbuk natrium fenilbutirat yang diambil melalui mulut boleh dikesan dalam darah dalam masa 15 minit, dan mencapai kepekatan puncak dalam aliran darah dalam masa sejam. Ia dimetabolismekan menjadi fenilasetat dalam masa setengah jam.

## Rujukan

## Pautan luar

*