Salak (bunyi)

**Salak**, **salakan**, **gonggongan**, **kongkong**, atau **auk** ialah bunyi yang paling kerap dihasilkan oleh anjing. Haiwan lain yang membuat bunyi ini termasuk serigala, koyote, rubah, anjing laut, katak, dan burung hantu. Salakan juga merupakan bunyi utama daripada banyak kanid.

Tiada takrifan akustik persis, tekal, dan fungsian untuk salakan, tetapi penyelidik mengelaskan salakan mengikut beberapa kriteria. Penyelidik di Universiti Massachusetts Amherst dan di Kolej Hampshire telah mentakrifkan salakan sebagai penyuaraan singkat mendadak yang agak lantang dan bernada tinggi, berubah dari segi frekuensi, dan kerap berulang cepat-cepat berturut-turut.

## Pada anjing
Salakan anjing berbeza daripada salakan serigala. Salakan serigala mewakili hanya 2.4% daripada semua penyuaraan serigala, sebagai amaran, pertahanan, dan protes. Sebaliknya, anjing menyalak dalam banyak situasi sosial dan komunikasi akustik pada anjing diperihalkan bersifat hipertrofi. Walaupun salakan serigala cenderung ringkas dan terasing, salakan anjing kerap berulang-ulang.

Satu hipotesis untuk sebabnya anjing menyalak lebih banyak berbanding dengan serigala ialah bahawa anjing mengembangkan komunikasi suara sebagai hasil daripada pembelajinakannya. Pembelajinakan dapat mengubah spesies dan mempengaruhi ciri fizikal dan ciri fisiologinya. Baka bela jinak menunjukkan pelbagai perbezaan fizikal daripada padanan liarnya, evolusi yang mencadangkan neoteni, atau pengekalan ciri juvenil pada dewasa. Tingkah laku anjing dewasa juga menunjukkan ciri mirip anak anjing: anjing bertindak peserah, mengongoi, dan kerap menyalak.

Kekerapan salakan pada anjing berbanding dengan serigala juga dapat menjadi hasil daripada persekitaran sosial berlainan bagi anjing. Dari usia muda, manusia mungkin menjadi antara individu perhubungan sosial primer bagi anjing, iaitu persekitaran yang membentangkan rangsangan berlainan berbanding dengan yang didapati oleh serigala di alam liar. Penceroboh mungkin kerap mengunjungi sempadan wilayah anjing kurungan, lantas mencetuskan gerak balas salakan sebagai amaran. Anjing juga tinggal di kawasan bandar yang padat dengan penduduk, lalu membolehkan lebih banyak kesempatan untuk sosialisasi. Sebagai contoh, anjing yang dikurung mungkin mengalami peningkatan salakan kerana keinginan untuk memudahkan tingkah laku sosial. Hubungan rapat anjing dengan manusia juga menjadikan anjing bergantung pada manusia, malah untuk keperluan asas. Salakan dapat digunakan sebagai cara untuk menarik perhatian dan sebarang gerak balas positif yang dipamerkan oleh pemilik memperkukuh tingkah laku itu. Sebagai contoh, jika anjing menyalak untuk mendapatkan makanan dan pemiliknya memberikan makanan kepadanya, ia terlazim untuk meneruskan tingkah laku tersebut.

## Jenis
Tujuan salakan oleh anjing bela jinak ialah topik berkontroversi. Walaupun salakan dicadangkan bersifat "bukan komunikasi", data menunjukkan bahawa ini mungkin sememangnya merupakan cara ekspresi yang menjadi semakin sofistikated semasa pembelajinakan. Oleh sebab kekurangan kesepakatan tentang sama ada anjing berkomunikasi dengan menggunakan salakannya atau tidak, tidak banyak penyelidikan telah dilakukan untuk mengkategorikan jenis salakan berlainan pada anjing. Sesetengah penyelidikan sedia ada telah dikritik oleh Feddersen-Petersen kerana "kekurangan keobjektifan". Dengan menggunakan kaedah sonografi, Feddersen-Petersen mengenal pasti beberapa jenis salakan berlainan, kemudian menganalisis salakan tersebut untuk makna, fungsi, dan emosi. Beliau memisahkan salakan anjing kepada subkumpulan berdasarkan data sonografi tersebut:

Bukan semua baka menunjukkan setiap subkumpulan salakan. Sebaliknya, terdapat varians ketara dari segi penyuaraan antara baka berlainan. Pudel menunjukkan paling sedikit antara semua subunit salakan. Salakan pada serigala diperhatikan kurang pelbagai. Sebagai contoh, salakan serigala jarang-jarang harmonik, sebaliknya cenderung menjadi bising.

Terdapat sesetengah bukti bahawa manusia dapat menentukan emosi yang disyaki pada anjing semasa mendengar salakan yang dipancarkan semasa situasi spesifik. Manusia memberikan skor kepada emosi daripada anjing yang melakukan salakan ini dengan sangat serupa dan dengan cara yang masuk akal mengikut konteks. Dalam satu contoh, apabila subjek didedahkan kepada rakaman tentang anjing yang diikat bersendirian pada pokok, iaitu situasi yang dalamnya dapat ada inferens bahawa anjing tersebut mengalami distres, manusia pendengar cenderung untuk menilai salakan itu sebagai salakan yang mempunyai paras tinggi bagi keputusasaan. Sesetengah mencadangkan bahawa ini mungkin merupakan bukti bahawa salakan anjing telah ber-evolusi menjadi satu bentuk komunikasi dengan manusia, kerana manusia dapat menentukan keperluan anjing dengan mendengar penyuaraannya. Kajian lanjut mendapati bahawa struktur akustik bagi salakan "[berbeza-beza] dengan banyak mengikut konteks." Kajian ini mencadangkan bahawa salakan bukan sekadar bunyi rawak dan bahawa salakan mempunyai sesetengah tujuan komunikasi.

## Sebagai pencemaran bunyi

### Punca dan penyelesaian

Jenis salakan berlainan memerlukan pendekatan berlainan untuk pengurangan.

#### Pendekatan lazim

Salakan ialah tingkah laku normal untuk anjing. Hal yang dikira sebagai salakan berlebihan ialah idea subjektif. Salakan anjing berlebihan dapat menjadi gangguan dan masalah lazim yang mungkin dihadapi oleh pemilik anjing atau jiran mereka. Salakan berlebihan menunjukkan masalah pendasar, pencetus, kekurangan senaman, atau kekurangan rangsangan mental. Sebab untuk salakan berlebihan mungkin, dalam banyak-banyak, merupakan nyeri, ketakutan, kebosanan, kekecewaan, keresahan perpisahan, atau tingkah laku kewilayahan (amaran tentang bakal ancaman).
# Percubaan untuk memahami, dan jika mungkin menghapuskan, punca salakan.
# Penggunaan kaedah pelatihan positif untuk membetulkan tingkah laku. Anjing mungkin menyalak kerana keresahan atau stres. Maka, hukuman kerap dapat menyebabkan masalah dengan memperkukuh kitaran tingkah laku buruk. Pendekatan positif dapat merangkumi:
#* *Pendedahan berulang* kepada rangsangan sambil menenangkan anjing dan memujuknya untuk kekal diam.
#* *Pengalihan perhatian* semasa rangsangan berlaku, melalui makanan ganjaran, pujian, atau yang serupa.
#* *Pembentukan semula* melalui pelatihan pengklik (satu bentuk pelaziman operan) atau cara lain untuk mendapatkan tingkah laku menyalak mengikut perintah dan kemudian pembentukan kawalan untuk mendapatkan perintah ke atas kesenyapan.
# Dalam buku tahun 2008 beliau, *Barking: The Sound of a Language*, Turid Rugaas menjelaskan bahawa salakan ialah cara anjing berkomunikasi. Beliau mencadangkan pengisyaratan kembali untuk menunjukkan kepada anjing bahawa percubaan anjing untuk berkomunikasi telah diperakui dan untuk menenangkan anjing. Beliau mencadangkan penggunaan isyarat tangan dan isyarat penenang yang dipanggil "pembelahan".
# Pencarian nasihat profesional daripada pertubuhan tempatan, jurulatih anjing, atau doktor haiwan.

Jika semua kaedah lain telah dicuba, usaha terakhir ialah penggunaan kolar salakan. Kolar ini mungkin mengeluarkan bau tidak menyenangkan atau renjatan ringan hingga menyakitkan. Pelbagai kolar salakan telah dipuji dan dikritik; sesetengah kolar salakan dianggap tidak berperikemanusiaan oleh pelbagai orang dan kumpulan. Pengkritik menganggap bahawa kolar salakan ini menyeksa dan membandingkan penggunaannya dengan renjatan elektrik. Walau bagaimanapun, kebanyakan Persatuan Pencegahan Penganiayaan Haiwan bersetuju bahawa, dalam usaha terakhir, kolar elektrik adalah lebih baik daripada eutanasia jika keadaan mencetuskan ultimatum, untuk anjing degil yang tidak akan berhenti dengan cara lain. Kebanyakan pihak bersetuju bahawa pemahaman komunikasi dan pelatihan semula melalui ganjaran merupakan kaedah paling berkesan dan berperikemanusiaan.

### Pembedahan penyahsalakan

Tatacara pembedahan berkontroversi yang dikenali sebagai "penyahsalakan" (*debarking*) atau "pelembutan salakan" (*bark softening*) ialah tatacara veterinar untuk mengubah suai peti suara supaya anjing menyalak akan mengeluarkan bunyi yang berkurang dengan ketara. Ini dianggap sebagai pilihan terakhir oleh sesetengah pemilik yang mendakwa bahawa ini adalah lebih baik daripada eutanasia, perampasan, atau masalah undang-undang jika perkara itu telah terbukti tidak dapat dibetulkan dengan cara lain.

Penyahsalakan menyalahi undang-undang di banyak negara di Eropah dan ditentang oleh pertubuhan kebajikan haiwan.

## Baka
*[[Huntaway]]* ialah anjing pekerja yang telah dibiakbakakan secara terpilih untuk menggiring haiwan ternakan (biasanya biri-biri) dengan menggunakan suaranya. Ia dibiakbakakan di New Zealand dan dibiakbakakan berdasarkan keupayaan dan bukannya penampilan atau zuriat.

## Baka anjing secara semula jadi tidak menyalak
Berbanding dengan kebanyakan anjing bela jinak, salakan dingo adalah singkat dan ekasuku. Semasa pemerhatian, salakan dingo Australia mempunyai kebolehubahan kecil; subkumpulan jenis salakan, yang lazim dalam kalangan anjing bela jinak, tidak didapati. Tambahan pula, hanya 5% daripada jumlah penyuaraan yang diperhatikan terdiri daripada salakan. Dingo Australia menyalak hanya dalam bunyi berpusu atau campuran bunyi atonal dan bunyi tonal. Juga, salakan digunakan hampir secara eksklusif untuk pemberian amaran. Salakan amaran dalam urutan homotipikal dan sejenis "lolongan amaran" dalam urutan heterotipikal juga telah diperhatikan. Lolongan salakan bermula dengan beberapa salakan dan kemudian memudar menjadi lolongan yang naik turun dan barang kali, serupa dengan batuk, digunakan untuk memberikan amaran kepada anak dan anggota kawanan. Dingo juga memancarkan sejenis bunyi "raungan", yang paling kerap digunakan apabila mendekati lubang air, barang kali untuk memberikan amaran kepada dingo yang sedia ada. Menurut pengetahuan semasa, ada kemustahilan untuk membuat dingo Australia menyalak dengan lebih kerap dengan membuatnya bersekutu dengan anjing bela jinak lain. Walau bagaimanapun, Alfred Brehm melaporkan seekor dingo yang mempelajari bentuk lebih "tipikal" bagi salakan dan mengetahui cara untuk menggunakannya, sementara saudaranya tidak sedemikian. Tiada pengetahuan sama ada dingo menyalak atau melolong salak kurang secara keseluruhan.

Anjing Orang Asli Hare yang pupus dari Kanada utara tidak diketahui menyalak di tanah airnya, walaupun anak anjing yang lahir di Eropah mempelajari cara untuk meniru salakan anjing lain. Apabila terluka atau takut, ia melolong seperti serigala dan, apabila ingin tahu, ia mengeluarkan bunyi yang diperihalkan sebagai geraman yang bertumpuk menjadi lolongan.

Basenji dari Afrika Tengah menghasilkan bunyi mirip yodel kerana larinksnya yang berbentuk luar biasa. Trait ini juga memberi basenji nama gelaran "anjing tidak menyalak".

## Pada haiwan lain
Selain anjing dan serigala, kanin lain seperti koyote dan jakal mampu menyalak. Salakan haiwan ini adalah serupa dengan salakan serigala dan salakan anjing.

Salakan amaran rubah adalah lebih tinggi dan lebih memanjang berbanding dengan salakan kanid lain.

Terdapat spesies bukan kanin dengan penyuaraan yang mungkin diperihalkan sebagai salakan. Oleh sebab panggilan amaran kijang menyerupai salakan anjing, ia kadang-kadang dikenali sebagai "rusa menyalak" dalam sesetengah bahasa. Anjing laut bertelinga juga diketahui menyalak. Anjing prairie menggunakan komunikasi kompleks yang melibatkan salakan dan ciapan berentak. Pelbagai spesies burung menghasilkan penyuaraan yang menyertakan ciri lazim salakan, terutamanya apabila menghindari pemangsa. Sesetengah spesies primat, terutamanya gorila, mampu dan sememangnya bersuara dalam salakan singkat.

## Lihat juga
* Komunikasi anjing
* Komunikasi haiwan
* Lolongan
* Menggeram
* Pelatihan anjing
* Penyahsalakan

## Rujukan

## Pautan luar
*