open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pisang kipas

**Pisang kipas** (nama botani: *Ravenala madagascariensis*) merupakan sejenis pokok dalam genus *[[Ravenala]]* dalam keluarga Strelitziaceae yang tumbuh asal di Madagaskar. Pelepahnya menakung air yang boleh diguna sewaktu kecemasan. Air ini juga pernah dijadikan minuman oleh pengembara pada zaman dahulu.

## Gambaran
Bentuk daunnya seperti kipas bertangkai panjang seperti daun pisang menghadap satu arah. Bunganya putih besar menyerupai spesies-spesies *[[Strelitzia reginae]]* dan *[[Strelitzia nicolai]]*, tetapi dianggap secara umum sebagai kurang menarik, dengan bingkai hijau. Dikawasan tropika dan separa tropika, ia sering di tanam bagi rimbunan dan habitatnnya. Ketika pokok semakin tua, daun terendah dan tertua gugur mendedahkan batang kelabu yang kukuh. Pokok tumbuh setinggi  3 hingga 9 meter dan batangnya kukuh. Pelepahnya bertindih-tindih dan keluar dari kiri dan kanan batang dengan daun yang mempunyai tetulang. Pokok ini tidak berbunga kecuali di tempat asalnya kerana perbezaan iklim. Sulur tumbuh daripada bahagian pangkal pokok induk. Akarnya jenis merayap. Pokok ini boleh dijadikan tanaman hiasan. 

## Ekologi
Kandau bulu (genus *[[Varecia]]*) merupakan pendebunga yang diketahui bagi tumbuhan ini, dan berdasarkan saiz dan struktur perbungaan, dan juga pemilihan kandau, kaedah makan dan muncung panjang, hubungan ini dipercayai berevolusi bersama.

Walaupun pokok ini digelar "*Traveller's Palm*" dalam bahasa Inggeris, ia sebenarnya bukan pokok palma (keluarga Arecaceae) tetapi tergolong dalam famili pisang dalam pengelasan lama dan dalam (Strelitziaceae) bagi pengelasan baru. Satu lagi penjelasan yang mungkin adalah ia tumbuh secara semulajadi dalam kedudukan barat-timur, membentuk kompas kasar. *Ravenala madagascariensis* merupakan ahli tunggal dalam genus ini dan berkait rapat dengan genus Afrika Selatan *[[Strelitzia]]* dan genus Amerika Selatan *[[Phenakospermum]]*.  Sesetengah pengelasan dahulu turut memasukkan genera ini dalam keluarga (Musaceae) pisang. Sungguhpun ia biasanya dianggap spesies tunggal, empat bentuk berbeza telah dibezakan.

## Galeri

## Rujukan

## Pautan luar

*''Ravenala madagascariensis'' at floridata.com
*''Ravenala madagascariensis'' at University of Florida
Kampung Durian Mentangau

**Kampung Durian Mentangau** merupakan sebuah kampung yang terletak di Paka, dalam negeri Terengganu Darul Iman , iaitu sebuah negeri di  timur Malaysia, dan yang bersempadan dengan Kelantan di utara, Pahang di bahagian barat dan selatannya dan Laut Cina Selatan di bahagian timur.

Terengganu merupakan sebuah negeri yang mempunyai sultan dan salah sebuah negeri yang membentuk negara Malaysia. Ia juga dikenali dengan gelaran Terengganu Darul Iman. Terdapat banyak pulau peranginan yang terletak berhampiran pantai Terengganu, seperti Pulau Kapas, Pulau Redang, Pulau Perhentian Besar, Pulau Perhentian Kecil dan Pulau Tenggol.. Terengganu terkenal dengan hidangan nasi dagang, dan keropok lekor.

## Kemudahan asas
### Pendidikan
# 

### Tempat beribadat
# 

## Asal-usul
Mengikut cerita orang tua dahulu, asal usul nama kampung Durian Mentangau adalah sempena terjumpanya dua batang pokok iaitu pokok Durian dan pokok Mentangau yang berhampiran. 

## Poskod
Poskod yang digunakan di Kampung Durian Mentangau, Paka, Terengganu adalah 23100.

## Rujukan
  

## Pautan luar
* Lokasi '''Kampung Durian Mentangau''' di Peta Google
* Kampung Durian Mentangau

## Pautan luar
URL: http://www.titian-digital.net.my/durianmentangau
Felda Neram 1

**FELDA Neram 1** merupakan penerokaan FELDA yang terletak dalam negeri Terengganu.

## Asal-usul
Rancangan Felda Neram Satu telah mula dibangunkan pada tahun 1972. Nama rancangan ini diambil daripada nama sebatang sungai yang terdapat di kawasan ini iaitu Sungai Neram. 

URL: http://www.titian-digital.net.my/neram1
Sungai Neram

**Sungai Neram** merupakan sebatang sungai yang terletak dalam negeri Terengganu, Malaysia. Namanya telah diguna pakai bagi *FELDA Neram 1*, satu rancangan penerokaan FELDA yang dibuka di pinggir Sungai Neram.
Kampung Landas, Ajil

**Kampung Landas** merupakan sebuah kampung yang terletak di Ajil, dalam negeri Terengganu Darul Iman, iaitu negeri di  timur Malaysia, dan yang bersempadan dengan Kelantan di utara, Pahang di bahagian barat dan selatannya dan Laut Cina Selatan di bahagian timur. 

**Kampung Landas** merupakan sebuah perkampungan yang terletak di mukim Ajil, Terengganu.
ketua kampung Haji Raimi.mempunyai kemudahan ICT.sekolah.smk landas,sk landas..stesem minyak perlu dibesarkan supaya memudahkan pengguna jalan raya pada musim perayaan..

## Asal-usul
*Kampung Landas* diberi nama berdasarkan kedudukannya di Hulu Sungai Macang di mana ia sesuai dijadikan landasan bagi tujuan mengangkut hasil balak ke muara sungai.di kampung landas terdapat satu kilang kelapa sawit. kilang kelapa sawit tersebut adalah kilang kelapa sawit pertama di malaysia, yang dirasmikan oleh dato seri tun abd razak pada tahun 1967.kampung landas mempunyai dusun buah-buahan seperti durian.duku.rambutan dll.

## Kemudahan
* Masjid Kampung Landas

## Kemudahan asas
### Pendidikan
# 

### Tempat beribadat
# 

## Poskod
Poskod yang digunakan di Kampung Landas, Ajil, Terengganu adalah 21500.

## Rujukan
  

## Pautan luar
* Lokasi '''Kampung Landas''' di Peta Google
* Tahun bermakna buat warga Kampung Landas
Kampung Jerangau

**Kampung Jerangau** merupakan sebuah kampung yang terletak di mukim Bukit Besi, Kuala Dungun, Terengganu.  Namanya berasal dari sebatang pokok dinamakan Pokok Jerangau. Kampung Jerangau mula dibuka pada tahun 1915 oleh Allahyarham Abu Bakar bin Hassan. 

## Kemudahan asas
### Pendidikan
#  Sekolah Kebangsaan Lktp Jerangau

### Tempat beribadat
#  Masjid Felda Jerangau Barat

## Kemudahan asas
### Pendidikan
# 

### Tempat beribadat
# 

## Poskod
Poskod yang digunakan di Kampung Jerangau, Kuala Dungun, Terengganu adalah 23200.

## Rujukan
  

## Pautan luar
* Lokasi '''Kampung Jerangau''' di Peta Google
* Operasi Gerakan Banjir Bukit Besi Sudah Bermula.
Engku Haji Mahmud bin Abu Bakar

**Engku Haji Mahmud bin Abu Bakar** ialah pengasas Kampung Pasir Gajah, Kemaman, Terengganu pada sekitar tahun 1930-an. Beliau adalah seorang pedagang berketurunan diraja Jambi.
Kampung Pasir Gajah

**Kampung Pasir Gajah** terletak di Cukai, Kemaman, Terengganu.

## Asal-usul
Penempatan awal Kampung Pasir Gajah bermula sekitar tahun 1920-an. Kampung ini mula dibuka pada tahun 1921 oleh Engku Haji Mahmud bin Abu Bakar, seorang pedagang berketurunan Jambi, Sumatera, Indonesia,  bersama pengikutnya. 

Kampung Pasir Gajah Kemaman, Terengganu, terletak di wilayah KETENGAH. kampung ini mendapat nama dari penemuan sekumpulan gajah yang sering bermain di pasir sungai. Melihat kepada situasi itu, maka, kampung ini dinamakan kampung Pasir Gajah iaitu gabungan suatu benda yang halus (pasir) dan binatang yang paling besar (Gajah). Dari lagenda penduduk setempat, kampung ini mula dibuka pada tahun 1921 oleh seorang berketurunan Jambi, Sumatera, Indonesia iaitu Engku Haji Mahmud bin Engku Abu Bakar bersama dengan pengikut-pengikutnya.

Kampung ini dikategorikan sebagai sebuah kampung tradisional yang meliputi kawasan seluas 1,387 hektar di dalam kawasan Mukim Pasir Semut, Kemaman di dalam Wilayah Ketengah. Jaraknya dari Bandar Cukai ialah lebih kurang 15.5 kilometer. Kampung ini terdiri dari 5 gugusan kampung lain iaitu Kampung Tanah Lot, Kampung Hilir, Kampung Hulu, Kampung Laut dan kampung Batu 10.

## Tempat menarik
* Rumah Jambi
* Pusat Penetasan Tuntung

## Pautan luar
* http://www.titian-digital.net.my/pasirgajah
* Lokasi '''Kampung Pasir Gajah''' di Peta Google
Kampung Kuala Jengai

**Kampung Kuala Jengai** terletak di dalam daerah Dungun, Terengganu.

Terdapat Sekolah Kebangsaan Kuala Jengai di situ.

## Pautan luar
* URL: http://www.titian-digital.net.my/kualajengai
Gunung Gamalama

**Gunung Gamalama** merupakan sebuah gunung yang terletak di Ternate, Maluku di negara Indonesia.

Gunung Gamalama mempunyai ketinggian setinggi 1,715 meter daripada aras laut. Gunung Gamalama diselitupi Hutan Montane 1,200 - 1,500 meter dan Hutan Ericaceous > 1,500 meter.

## Rujukan

## Pautan luar
*
Kerajaan agraria

**Kerajaan agraria** ialah kerajaan yang berasaskan pertanian. Ia berkembang di lembah sungai. Perkembanganna berkait rapat dengan keluaran hasil pertanian kerana mempunyai teknologi pertanian. Masyarakatnya mengakui keperluan cara hidup dan sara kerja yang lain tetapi menekankan kepentingan pertanian dan perladangan, dan merupakan bentuk paling biasa pengurusan sosial-ekonomi bagi sejarah manusia dalam rekod. Ini adalah cara biasa bagi negara Eropah Zaman Pertengahan mendapatkan kekayaan.

## Ciri-ciri
# Kegiatan ekonominya bergantung kepada pertanian.
# Terletak di kawasan tanah subur, di lembangan sungai, dan di kawasan pedalaman
# Hasil utama kegiatan pertanian ialah padi huma, ubi taro dan padi sawah
# Membina empangan dan saliran untuk menjalankan kegiatan pertanian dan menternak binatang
# Sistem pengaliran dikawal oleh pemerintah.
# Hasil utama kegiatan berburu, mengutip hasil hutan, dan menangkap ikan

## Lokasi
Dari segi lokasi ia terletak di kawasan tanah subur, di lembangan sungai dan di kawasan pedalaman.Ia menggunakan sistem aliran air yang disalurkan daripada baray maksudnya ialah kolam besar yang mampu menampung isipadu air sebanyak 30 Juta liter padu. Kerajaan angkor menggunakan sistem ini menjadikan mereka negara yang kaya hasil pertaniannya. Air yang disalurkan ke tempat pertanian di angkor juga berasal dari Tasik Tonle Sap (sebuah tasik buatan yang besar.)

## Aktiviti masyarakat
Dilihat dari segi aktiviti masyarakat, mereka memperolehi makanan secara berburu, mengutip hasil hutan dan menangkap ikan pada peringkat awal. Mereka juga mempunyai kemahiran menghasilkan makanan sendiri dengan pertanian pindah sehingga mengusahakan pertanian tetap dan menternak binatang. Jenis-jenis tanaman utama ialah padi sawah, padi huma, ubi taro, dan keladi.

Perubahan dalam amalan pertanian pertama berlaku di England pada kurun ke-18, dengan Revolusi Pertanian British, dan kemudiannya merebak ke kesemua Eropah dan Amerika Syarikat. Thomas Jefferson menggalakkan masyarakat agraria bagi Amerika Syarikat semasa pembentukan awal negara tersebut.

Satu bentuk moden agraria pada peringkat kebangsaan wujud: usaha pihak Khmer Rouge di Kemboja dari tahun 1975 sehingga penjajahan dan pendudukan Kemboja oleh Vietnam pda tahun 1979.

Pergerakan Sub-kebangsaan agraria termasuk Amish dan Mennonites.

Contoh terbaik asyarakat agraria adalah Amerika Syarikat Selatan semasa 1800-an dan Perang Saudara.

## Bibliografi
* Grinin, L. 2007. Periodization of History: A theoretic-mathematical analysis. In: ''History & Mathematics''. Moscow: KomKniga/URSS. P.10-38. ISBN 978-5-484-01001-1.
* Springer, S. 2012. "Illegal evictions? Overwriting possession and orality with law’s violence in Cambodia." Journal of Agrarian Change.
Ular Tedung

**Ular Tedung** (Jawi: **اولر** **تدوڠ**) adalah ular berbisa beberapa genus dari keluarga Elapidae. Ia biasanya terdapat di kawasan tropika dan bergurun di Asia dan Afrika. Ular tedung membunuh mangsa mereka, biasanya burung dan tikus kecil, dengan menyuntik neurotoksin melalui taring berliang mereka. Ular Tedung Selar terkenal kerana makan ular yang lain;  ia makan hampir sepenuhnya ular yang lain, walaupun ular berbisa (ofiofagi). Ular tedung sembur juga mampu melemahkan mangsa dengan menyembur bisa pada mata mangsa. Ular tedung terdapat dalam pelbagai warna daripada hitam atau perang gelap dan putih kekuningan. Ular tedung hitam terdapat di India Utara dan dianggap sub-spesies ular tedung. 

Sifat ular tedung yang paling dikenali adalah hud, kepingan kulit dan otot di belakang kepala yang boleh dikembangkan, kemungkinannya bertujuan menjadikan dirinya kelihatan lebih besar dan mengerunkan kepada pemangsa. Pemangsa ular tedung termasuk cerpelai dan sesetengah burung pemangsa.

"Cobra" adalah is istilah bahasa Portugis bagi ular; ia di ambil dari perkataan Latin akhir **colobra* (bagi klasik *coluber*, *colubra*). Apabila juragan Portugis tiba di persisiran Afrika dan Asia Selatan pada abad ke 16, mereka menamakan cobra sebagai "cobra-capelo" = "ular-bertudung"; dari gabungan ini, nama tersebut diserap oleh bahasa Sepanyol, Perancis, Inggeris, dan bahasa Eropah lain.

Ular tedung merupakan simbol Hindu yang penting.

## Ular digelar "tedung"
* Ular Tedung Senduk, (pelbagai spesies)
** Ular Tedung Senduk Abu
* Cape Cobra, *Naja nivea*
* Indian Cobra, *Naja naja*
* Egyptian Cobra, *Naja haje*
* Ular Tedung Senduk, *Naja naja kaouthia*

## ''Cobra'' yang bukan tedung
Sungguhpun digelar *Cobra* (dalam bahasa Inggeris), ular berikut tidak dikelaskan sebagai cobra dan tidak termasuk genus *Naja*.
* Eastern Water Cobra, *Boulengerina annulata stormsi*
* Gold's Tree Cobra, *Psuedohaje goldii*
* Shield-Nosed Cobra, *Aspidelaps lubricus lubricus*
* Ular Tedong Selar, *Ophiophagus hannah*
* False Cobra, *Malpolon moilensis*

## Pautan luar
*Sistem Maklumat Taksonomi Bersepadu  Serpentes
Regolitos

**Regolitos** (Yunani: "batuan selimut") ialah lapisan bahan longgar, heterogeneous menyeliputi batuan pejal. Regolitos hadir pada Bumi, bulan, sesetengah asteroid, dan lain-lain planet. Asal regolitos pada Bumi adalah disebabkan luluhawa dan proses biologi; dan ia mengandungi sejumlah sebatian biologi yang pada kebiasaannya dinamakan tanah. Dalam jasad tanpa atmosfera, regolitos dihasilkan oleh pengaggregatan semula puing hasil daripada hentaman dengan jasad-jasad lain.   
 
Pada Bumi, kehadiran regolitos adalah salah satu faktor penting untuk kebanyakan hidupan, oleh sebab kebanyakan tumbuhan tidak dapat tumbuh atas atau dalam batuan pejal, dan haiwan tidak dapat membuat lubang atau membina tempat tinggal tanpa bahan yang longgar ini.

Pada Bulan, regolitos dihasilkan daripada tindakan mikro-meteroid yang menghancurkan batuan pada permukaan menjadi serbuk. Serbuk ini lebih memantul berbanding dengan basalt yang membentuk lunar maria, maka akan kelihatan lebih terang apabila diperhatikan dari Bumi. Semasa peringkat awal Program pendaratan ke Bulan, terdapat bimbangan bahawa regolitos tidak dapat menampung berat modul lunar dan modul kemungkinan akan tenggelam di bawah permukaan.
Tekanan wap

**Tekanan wap** atau **tekanan wap seimbang** adalah tekanan yang dikenakan oleh wap yang berada dalam keadaan keseimbangan termodinamik dan fasa-fasanya terletak dalam sistem tertutup. Semua cecair dan pepejal mempunyai kecenderungan untuk memeruap/menyejat menjadi bentuk gas, manakala semua gas mempunyai kecenderungan untuk memeluwap/memejalwap menjadi cecair/pepejal.

Tekanan wap boleh menjadi petunjuk kepada kadar pengewapan sesuatu cecair. Ia menggambarkan kecenderungan zarah-zarah untuk terlepas daripada cecair (atau pepejal). Sesuatu bahan yang mempunyai tekanan wap yang tinggi pada suhu biasa/bilik dinamakan bahan mudah meruap. Tekanan wap sesuatu bahan meningkat pada kadar yang tidak linear dengan suhu, dan ini dinyatakan dalam hubungan Clasius-Clapeyron. 

Takat didih sesuatu cecair pada tekanan atmosfera (juga dinamakan takat didih biasa) ialah suhu apabila tekanan wap cecair tersebut menyamai tekanan atmosfera ambien. Apabila suhu semakin meningkat, tekanan wap akan mengatasi tekanan atmosfera dan ini membolehkan cecair terangkat untuk membentuk buih-buih dalam bahan tersebut.Tekanan yang lagi tinggi (dan juga suhu yang lebih tinggi) diperlukan untuk membentuk buih-buih pada dasar cecair, ini adalah kerana semakin dalam sesuatu cecair, semakin tinggi tekanan yang dikenakan oleh cecair.

Tekanan wap untuk setiap satu komponen dalam sesuatu campuran menyumbang kepada keseluruhan tekanan dalam sistem tersebut, dan ini dinamakan tekanan wap separa. Contohnya, udara pada aras laut yang tepu dengan wap air pada suhu 20 °C mempunyai tekanan wap separa air sebanyak 24 mbar, tekanan wap separa nitrogen sebanyak 780 mbar, tekanan wap separa oksigen 210 mbar dan tekanan wap separa argon 9 mbar.
Abang Openg

Allahyarham Tun Datuk Haji Abang **Openg bin** Abang **Sapiee** (7 Oktober 1905 – 28 Mac 1969) ialah seorang negarawan di Malaysia. Beliau dilantik sebagai Gabenor Sarawak yang pertama selepas pembentukan Malaysia pada 1963.

Beliau dilantik menjadi Gabenor setelah Sarawak menyertai Sabah, Singapura dan Persekutuan Tanah Melayu untuk membentuk Malaysia. Sebelum itu, jawatan tersebut bergelar "Tuan Yang Terutama Gabenor Koloni Mahkota British Sarawak", di mana mereka yang dipilih untuk memegang jawatan tersebut dilantik oleh King George VI dari 1946 hingga 1952, dan seterusnya oleh Ratu Elizabeth II dari 1952 hingga 1963.

## Kehidupan
Abang Openg dilahirkan pada 7 Oktober 1905. Beliau mula mendapat pendidikan awal di Sekolah Melayu Kerajaan, Kuching, Sekolah St. Anthony, Sarikei dan Sekolah Malam St. Thomas, Kuching. Setelah tamat persekolahan, beliau memulakan kerjaya sebagai seorang kerani di Jabatan Kerajaan pada November 1942. Beliau bersara dari perkhidmatan awam pada September 1951 dan menjadi Presiden Majlis Islam Sarawak hingga dilantik dengan rasminya menjadi Gabenor Sarawak yang pertama pada 13 September 1963. Beliau memegang jawatan tersebut hingga meninggal dunia pada 28 Mac 1969. 

## Kematian
Beliau meninggal dunia pada 28 Mac 1969  di Astana, Kuching. Beliau meninggalkan seorang balu, Dayang Masniah Abang Abdul Rahman dan 10 orang cahaya mata, antaranya  Abang Abdul Rahim, Dayang Mastijah, Abang Abdul Rahman Zohari dan Dayang Madinah, 

## Anugerah dan pengiktirafan

* 
** Seri Maharaja Mangku Negara (S.M.N.) - **Tun** (1964)
** Pingat Peringatan Malaysia (Emas) (P.P.M.) - 1965
* 
** Darjah Panglima Negara Bintang Sarawak (PNBS)

## Rujukan
Kesinaran

**Kesinaran** dan **kesinaran spektrum** adalah ukuran radiometrik yang menerangkan jumlah cahaya yang melalui atau dipancarkan ke sesuatu kawasan, dan sampai ke sudut pepejal tertentu pada arah yang ditentukan. Ia digunakan untuk mencirikan kedua-dua pancaran daripada sumber serakan dan pantulan daripada permukaan pantulan serakan. Unit SI untuk kesinaran ialah watt per steradian per meter persegi (W&middot;sr-1&middot;m-2).
Kecerahan

**Kecerahan** adalah merupakan ciri penentu untuk pencerapan penglihatan, yang mana suatu sumber dilihat memancarkan sejumlah kandungan cahaya. Dalam perkataan yang lain, kecerahan ialah pencerapan yang terhasil daripada kekilauan sasaran penglihatan.

"Kecerahan" pada asalnya digunakan sebagai sinonim dalam istilah fotometrik kekilauan dan (dengan salahnya) dalam istilah radiometrik kesinaran.
Mengikut Federal Standard 1037C, "kecerahan" seharusnya pada masa kini hanya digunakan untuk rujukan tak kuantitatif mengenai deria fisiologi dan pencerapan cahaya. 

Perhatian, sasaran dengan kekilauan yang sama boleh menghasilkan pencerapan kecerahan yang berlainan dalam konteks yang berlainan. (Lihat, contohnya illusi White's dan illusi Wertheimer-Benary)

Dalam ruang warna RGB, kecerahan boleh dianggap sebagai min aritmetik *&mu;* kepada koordinat warna *R*ed (merah), *G*reen (hijau), dan *B*lue (biru) (walaupun sebahagian daripada tiga komponen boleh menyebabkan cahaya kelihatan lebih cerah daripada yang lain, yang mana, sekali lagi akan dipulihkan oleh sistem paparan secara automatik):
: \mu = {R + G + B \over 3 }. 
Kecerahan juga merupakan koordinat warna dalam ruang warna HSB.
Fotometri (optik)

**Fotometri** ialah sains pengukuran cahaya, iaitu dari segi kecerahan yang *dicerap* oleh mata manusia. Ini berlainan dengan radiometri, iaitu sains pengukuran cahaya dari segi kuasa mutlak.

= Fotometri dan mata =
Kepekaan mata manusia tidaklah sama bagi semua panjang gelombang dalam cahaya tampak. Fotometri cuba untuk mengambil kira ciri ini dengan memberi pemberat kepada setiap panjang gelombang ini dengan satu faktor yang mewakili kepekaan mata terhadap panjang gelombang tersebut. 

Tindak balas mata terhadap cahaya sebagai fungsi panjang gelombang ditunjukkan dalam fungsi kekilauan. Mata mempunyai tindak balas yang berbeza sebagai fungsi panjang gelombang apabila ia menyesuaikan diri dalam keadaan terang (penglihatan fotopik) dan dalam keadaan gelap (penglihatan skotopik). Fotometri adalah berdasarkan tindak balas fotopik mata, dan oleh itu pengukuraan fotometri tidak akan menjelaskan dengan tepatnya sekiranya kecerahan sumber yang dicerap adalah di bawah keadaan pencahayaan yang malap.

= Kuantiti fotometri =
Terdapat banyak unit pengukuran yang digunakan dalam fotometri. Ramai yang bertanya mengapa terdapat bermacam-macam unit, atau bertanya tentang penukaran unit-unit yang sebenarnya tidak boleh ditukarkan (sebagai contoh lumen dan kandela). Kita juga sudah biasa dengan penggunaan kata sifat "berat" yang boleh mengambarkan berat atau ketumpatan, walaupun pada dasarnya kedua-dua ini adalah berbeza. Begitu juga dengan kata sifat "cerah", yang boleh merujuk kepada lampu yang memancarkan fluks berkilau yang tinggi (disukat dengan lumen), atau dengan lampu yang menumpukan fluks berkilaunya pada alur yang tirus (kandela). Oleh sebab terdapat pelbagai cara di mana cahaya boleh merambat dalam ruang 3 dimensi, menyerak, bertumpu, terpantul oleh permukaan berkilat atau kusam, dan oleh sebab cahaya mempunyai banyak panjang gelombang, maka bilangan jenis pengukuran cahaya yang pada asasnya berbeza juga akan bertambah, dan begitu juga dengan bilangan kuantiti dan unit yang dapat menggambarkan sifat-sifat ini.
Radiometri

Dalam telekomunikasi dan fizik, **radiometri** ialah bidang yang mengkaji pengukuran radiasi elektromagnet, termasuklah cahaya tampak. Perhatian bahawa cahaya juga diukur menggunakan teknik fotometri, yang mengkaji kecerahan seperti mana yang dicerap oleh mata manusia, bukan daripada kuasa mutlak. 
 

= Pautan luar =
*Radiometry and photometry FAQ  Professor Jim Palmer's Radiometry FAQ page (University of Arizona).
Tuanku Bujang Tuanku Othman

Allahyarham Tun Datuk Patinggi Haji Tuanku **Bujang bin** Tuanku **Othman** (12 Disember 1898 – 28 November 1986) ialah negarawan di Malaysia. Beliau telah dilantik sebagai Gabenor Negeri Sarawak yang kedua dari 2 April 1969 hingga 2 April 1977.

## Kehidupan
Tuanku Bujang dilahirkan di Sibu pada 1898 semasa pemerintahan Sir Charles Brooke. Beliau berketurunan Melayu Perabangan Rajang dan mempunyai susur galur dari keturunan Arab Hadrami, dan mempunyai hubungan persaudaraan dengan Syarif Masahor bin Muhammad Al-Shahab.

## Politik
Tuanku Bujang aktif dalam politik Sarawak selepas penubuhan Parti Rakyat Bersatu Sarawak (SUPP), diikuti Parti Negara Sarawak (PANAS) pada 9 April 9 1960 dan Parti Kebangsaan Sarawak (SNAP) pada 18 April 1961. Pada 29 Disember 1961, Tuanku Bujang dan peguam Melanau Tun Abdul Rahman Yakub dan ahli majlis tempatan Sibu Tun Salahuddin membentuk parti politik keempat di Sarawak, Barisan Rakyat Jati Sarawak (BARJASA) dan dilantik sebagai presiden pertama.

Tuanku Bujang menyambung peranan menubuhkan sebuah parti politik masyarakat Melayu apabila rakan lamanya Temenggong Jugah menggantikan Temenggong Koh sebagai ketua masyarakat Iban, dan membentuk Parti Pesaka Anak Sarawak (PESAKA) pada 15 Ogos 1962.

Selepas pembentukan Malaysia, Tuanku Bujang dilantik sebagai Ahli Dewan Negara.

Pada 28 Mac 1968, BARJASA bergabung dengan PANAS bagi membentuk Parti Bumiputera. Tuanku Bujang dilantik sebagai naib presiden. Parti Bumiputera kemudiannya bergabungan dengan PESAKA bagi membentuk Parti Pesaka Bumiputera Bersatu (PBB) pada 30 April 1973.

Selepas kematian Tun Abang Openg pada 28 Mac 1969, Tuanku Bujang dilantik sebagai Gabenor Negeri Sarawak yang kedua.

## Meninggal dunia
Tuanku Bujang meninggal dunia pada 28 November 1986.

## Anugerah dan pengiktirafan

* 
** Pingat Peringatan Malaysia (Perak) (P.P.M.) - 1965
** Panglima Setia Mahkota (P.S.M.) - **Tan Sri** (1967)
** Seri Maharaja Mangku Negara (S.M.N.) - **Tun** (1970)

## Rujukan
Abang Muhammad Salahuddin Abang Barieng

Allahyarham Tun Pehin Sri Haji Abang **Muhammad Salahuddin bin** Abang **Barieng** (27 Ogos 1921 – 28 Januari 2022) ialah Yang di-Pertua Negeri Sarawak dari tahun 1975 hingga 1981 dan sekali lagi dari tahun 2001 hingga 2014. Beliau merupakan orang pertama untuk menjadi gabenor dua kali. Beliau lebih dikenali dengan panggilan Abang Louis, oleh rakan-rakan lama dan kenalan beliau, terutamanya di negeri kelahirannya iaitu Sibu. Tempoh perkhidmatan beliau tamat secara rasmi pada 28 Februari 2014 dan digantikan oleh bekas Ketua Menteri Sarawak, Abdul Taib Mahmud, pada 1 Mac. Pada tahun 2021 beliau telah mencapai usia 100 tahun.

## Kehidupan awal
Dilahirkan pada tahun 1921, Salahuddin, atau Abang Louis, adalah satu-satunya anak Abang Barieng bin Abang Anyut, seorang tokoh yang terkenal di Bahagian Ketiga (kini Bahagian Sibu).

Selepas pendudukan Jepun, beliau bekerja sebagai Inspektor Perbandaran sehingga 1947 di bawah pentadbiran kolonial British yang baru. Beliau terus berkhidmatan dengan Jabatan Pendaftaran Negara dan Jabatan Kerja Raya.

## Kerjaya politik
Beliau aktif dalam politik negeri, membantu untuk membentuk Barisan Pemuda Sarawak (BPS) dan Barisan Rakyat Jati Sarawak (BARJASA). Salahuddin bertindak sebagai wakil masyarakat Melanau itu kepada Suruhanjaya Cobbold pada tahun-tahun sebelum pembentukan Malaysia.

Pada tahun 1963, beliau bertanding dan memenangi kerusi dalam pilihan raya negeri. Walau bagaimanapun, beliau meletak jawatan pada tahun 1968 dan kembali ke perkhidmatan awam. Beliau akhirnya menjadi Pengerusi Suruhanjaya Perkhidmatan Awam Negeri.

## Kegabenoran
Pada tahun 1975, beliau dilantik sebagai Gabenor Sarawak yang ketiga dan berkhidmat untuk satu penggal. Pada tahun 2000, beliau menjadi Pemangku Gabenor apabila Gabenor Ahmad Zaidi Adruce sedang sakit. Zaidi Adruce meninggal dunia pada Disember 2000, dan Salahuddin sekali gus dilantik semula kepada kegabenoran pada Februari 2001, dan berkhidmat sehingga 28 Februari 2014.

## Meninggal dunia
Beliau telah meninggal dunia pada usia 100 tahun pada 28 Januari 2022 lalu.

## Rujukan
Yang di-Pertua Negeri Sarawak

**Yang di-Pertua Negeri Sarawak** ialah ketua pemerintah tertinggi kerajaan bagi seluruh Wilayah Sarawak. Beliau dilantik oleh Seri Paduka Baginda Yang di-Pertuan Agong setelah mendapat nasihat daripada Premier Sarawak. Yang di-Pertua Negeri Sarawak juga boleh dikenali sebagai Gabenor Sarawak (*Governor of Sarawak*). Tempoh pemerintahan Yang di-Pertua Negeri Sarawak adalah selama empat tahun, dan masih boleh dilanjutkan sehingga maksimum enam tahun sahaja.

Lokasi kediaman rasmi Yang di-Pertua Negeri Sarawak adalah terletak di Astana, di kawasan tebing utara Sungai Sarawak, Kuching.

## Sejarah
Selepas pembentukan Malaysia pada 16 September 1963, Perlembagaan Sarawak pada asalnya menetapkan ketua negeri sebagai **Gabenor** (*Ejaan lama: Gabnor*). Seterusnya, pada 27 Ogos 1976, Akta A354 mengubah gelaran itu kepada **Yang di-Pertua Negeri**, yang masih digunakan hingga kini.

## Senarai Tuan Yang di-Pertua Negeri Sarawak

### Gabenor (1963–1976)
Berikut ialah senarai Gabenor Sarawak sebelum Akta (Pindaan) Perlembagaan 1976:

### Yang di-Pertua Negeri Sarawak (1976–kini)
Berikut ialah senarai Yang di-Pertua Negeri Sarawak selepas pindaan Perlembagaan 1976:

## Lihat juga
* Yang di-Pertua Negeri
* Premier Sarawak

## Pautan luar
* Laman Web Rasmi Pejabat Tuan Yang Terutama Yang di-Pertua Negeri Sarawak
Album

**Album** boleh merujuk kepada:
# Album gambar, buku simpanan foto atau mana-mana bahan koleksi, untuk tujuan kenangan.
# Album lagu, hasil rakaman seorang penyanyi atau pemuzik yang mengandungi lagu-lagu, dalam bentuk CD atau kaset.
# Album setem, buku yang mengandungi koleksi pelbagai setem.
Keabnormalan

**Abnormal** adalah ciri-ciri yang ditetapkan secara subjektif, diberikan pada mereka dengan keadaan difungsi atau jarang. Menetapkan siapa yang normal dan tidak normal adalah isu yang dipertikaikan dalam psikologi abnormal.

Terdapat beberapa kriteria biasa.

Satu kriteria mudah adalah jarang secara statistik. Ini mempunyai satu kelemahan &mdash; yang amat bijak, jujur, atau gembira adalah sama abnormal seperti yang sebaliknya. Dengan itu, tabiat abnormal dianggap jarang secara statistik dan juga tidak diingini.

Criteria yang lebih terperinci adalah resah. Seseorang yang menunjukkan keadaan muram, bimbang, murung, dll dianggap tidak normal. Malangnya, ramai yang tidak menyedari keadaan mental mereka sendiri, dan sementara mereka mungkin dapat dibantu, mereka tidak merasa perlu mendapatkannya.

Kriteria lain adalah moral. Ini memberikan banyak masalah kerana ia mustahil bagi mencapai persetujuan bati satu set moral untuk tujuan diagnosis.

Satu kriteria yang sring digunakan adalah maladaptiviti. Sekiranya seseorang berkelakuan dalam bentuk memburukkan keadaan mereka, ia dianggap maladaptive. Walaupun ia lebih ketat berbanding kriteria di atas, ia turut mempunyai kelemahan. Sebagai contoh, kelakukan moral termasuk membangkang dan ketidakhadiran boleh dianggap masalah menyesuaikan diri (*maladaptive*).

Perangai tidak normal menyalahi piwaian masyarakat. Apabila seseorang tidak mematuhi aturan moral dan masyarakat, kelakuan ini dianggap abnormal. Bagaimanapun, sejauh mana pelanggaran ini dan berapa kerap ia di langgar oleh orang lain perlu di ambil kira.

Unsur lain abnormaliti adalah tabiat luar kebiasaan akan menyebabkan ketegangan ketidakselesaan masyarakat (*social discomfort*) bagi mereka yang melihat kelakuan seperti itu.

Tidak waras dan tidak dapat dijangkakan adalah unsur lain bagi perangai luar biasa. Yang utama adalah samaada mereka yang menunjukkan tingkah-laku ini mampu mengawal perangai mereka. Jiga mereka gagal, perangai ini lebih cenderung dianggap luar biasa.

Kriteria piawaian dalam psikologi dan psikiatri adalah penyakit mental. Penentuan ketaknormalan (*abnormality*) adalah berdasarkan diagnosis perubatan. Ini seringkali dikritik sebagai menghilangkan kawalan daripada 'pesakit', dan mudah diputarbelit bagi matlamat politik atau masyarakat.
Kekilauan

**Kekilauan** (juga dipanggil **luminositi**) ialah ukuran fotometrik tentang ketumpatan keamatan cahaya pada arah yang tertentu. Ia menerangkan jumlah cahaya yang melalui atau dipancarkan dari kawasan tertentu, dan sampai pada sudut pepejal tertentu. Unit SI untuk kecerahan ialah kandela per meter persegi (cd/m2). Dalam disiplin ilmu yang berlainan, ia mentakrifkan kekilauan secara berbeza bergantung kepada apa yang diukur.

Dalam ilmu falak, kekilauan mengukur jumlah tenaga yang dipancarkan oleh bintang atau objek astronomi yang lain dalam joule per saat atau watt.

## Rujukan
Pencahayaan

Dalam fotometri, **pencahayaan** ialah jumlah fluks berkilau menuju ke permukaan, per unit luas. Ia merupakan pengukuran keamatan cahaya tuju yang *dicerap*. Begitu juga dengan **kepancaran berkilau** iaitu fluks berkilau per unit luas yang dipancarkan daripada suatu permukaan. )

Dalam unit terbitan SI, kedua-dua ini diukur menggunakan unit lux (lx) atau lumen per meter persegi (cd&middot;sr&middot;m-2).

Pencahayaan pada awalnya dinamakan kecerahan, tapi ini telah menimbulkan kekeliruan dengan penggunaan lain untuk perkataan tersebut. "Kecerahan" tidak seharusnya digunakan untuk penerangan kuantitatif, sebaliknya harus hanya digunakan untuk rujukan kepada deria fisiologi dan pencerapan cahaya yang tak kuantitatif. 

Mata manusia dapat melihat pada julat lebih daripada 2 trillion kali ganda: Kehadiran objek putih dapat dilihat samar-samar di bawah cahaya bintang, pada 5 * 10-5 lux, sementara pada penghujung yang cerah, manusia boleh membaca teks besar pada 108 lux, atau 1000 kali cahaya matahari terus, walaupun ini adalah sangat tidak selesa dan boleh menyebabkan imej tinggal yang berpanjangan.
Fluks berkilau

Dalam fotometri, **fluks berkilau** atau **kuasa kilau** ialah ukuran kuasa cahaya yang dicerap. Ia berbeza dengan fluks sinaran, iaitu ukuran jumlah kuasa cahaya yang dipancarkan, yang mana fluks berkilau diubah untuk menggambarkan kepekaan mata manusia.

## Unit
Unit SI untuk fluks berkilau ialah lumen (lm). Satu lumen ditakrifkan sebagai fluks berkilau untuk cahaya yang dihasilkan daripada sumber cahaya yang memancarkan satu kandela keamatan berluminositi pada sudut pepejal satu steradian. Dalam sistem unit yang lain, fluks berkilau mungkin akan mempunyai unit kuasa. )
Keamatan berluminositi

Dalam fotometri, **keamatan berluminositi** adalah ukuran cerapan kuasa yang dipancarkan daripada sumber cahaya dari arah tertentu. Unit
SI untuk keamatan berluminositi ialah kandela (cd). )

## Takrif
Keamatan berluminositi bagi cahaya monokromatik dengan panjang gelombang, \lambda ialah
:I_v= 683I\,\overline{y}(\lambda),
yang mana
:I_v ialah keamatan cahaya  Lux light meter
:I ialah keamatan sinaran dalam watt sesteradian
:\overline{y}(\lambda) ialah fungsi luminositi
Kandela

**Kandela** (bahasa Latin: *candela* "lilin"; lambang: **cd**) ialah unit asas SI untuk keamatan berluminositi.

Takrifan BIPM:
:"Kandela adalah keamatan berluminositi, pada arah tertentu, suatu sumber yang memancarkan sinaran monokromatik berfrekuensi 540 x 1012 hertz dan mempunyai keamatan sinaran pada arah itu sebanyak 1/683 watt per steradian."

## Rujukan
Lumen

**Lumen** boleh merujuk kepada:
* Lumen (unit), unit SI untuk fluks berkilau
* Lumen (anatomi), ialah rongga atau saluran dalam struktur tiub.

## Lihat juga
*
Lux

**Lux** (simbol: lx) ialah unit SI untuk pencahayaan. Ia digunakan dalam fotometri sebagai ukuran cerapan keamatan cahaya.

## Takrifan

1 lx = 1 lm/m2 = 1 m2·m–4·cd
Sudut padu

**Sudut padu** yang dicangkumi oleh permukaan pada suatu titik ditakrifkan sebagai luas permukaan unjuran permukaan tersebut ke atas satu unit sfera berpusat pada titik tersebut. Sudut padu yang ditakrifkan sedemikian adalah dipanggil steradian dan biasanya disimbolkan sebagai \Omega (Omega). Oleh itu sudut padu satu sfera yang dihitung daripada pusatnya adalah 4&pi; steradian, dan sudut padu yang mencangkumi pusat sebuah kubus oleh salah satu sisinya adalah satu perenam daripada itu, iaitu, 2&pi;/3 steradian.
Meter persegi

Satu **meter persegi** ditakrifkan sebagai luas yang dikelilingi segi empat tepat degan setiap sisi 1 meter panjang. Ia merupakan unit SI untuk luas. Ia disingkatkan sebagai **m²**.

Satu meter persedi adalah bersamaan dengan:
* 0.000 001 kilometer persegi (km²)
* 10 000 sentimeter persegi (cm²)
* 0.000 1 hektar
* 0.000 247 105 381 ekar
* 1.195 990 ela persegi
* 10.763 911 kaki persegi
* 1,550.003 1 inci persegi

## Lihat juga
* 1 E0 m²
* Awalan SI
* Peringkat magnitud
* Pertukaran unit
* SI

## Pautan luar
* Laman web BIPM (agensi penyenggaraan SI)
* Risalah BIPM — rujukan SI
Steradian

**Steradian** (simbol: **sr**) ialah unit SI untuk sudut padu. Ia adalah padanan 3-dimensi kepada radian dalam 2 dimensi. Nama ini sebahagiannya berpunca daripada bahasa Yunani *stereos* untuk pepejal.
Watt

**Watt** (simbol: W) ialah unit SI untuk kuasa dalam Sistem Unit Antarabangsa (SI), dinamakan sempena jurutera Scotland James Watt (1736–1819). Unit ini ditakrifkan sebagai joule per saat dan boleh digunakan untuk menyatakan kadar penukaran tenaga atau pemindahan terhadap masa. Ia mempunyai dimensi Jisim·Panjang2·Masa−3.

## Takrifan

Satu watt ialah satu joule tenaga per saat.

: 1 W = 1 J/s = 1 newton meter per saat

## Contoh
Apabila halaju sesuatu objek adalah malar pada satu meter sesaat terhadap daya bertentangan malar satu newton kadar di mana kerja dilakukan adalah 1 watt.
: \mathrm{W = \frac{J}{s} = \frac{N\cdot m}{s} = \frac{kg\cdot m^2}{s^3}}

Dari segi keelektromagnetan, satu watt adalah kadar di mana kerja dilakukan apabila satu ampere (A) arus mengalir melalui beza keupayaan elektrik satu volt (V).
: \mathrm{W = V \cdot A}

Dua penukaran unit tambahan untuk watt boleh didapati dengan menggunakan persamaan di atas dan Hukum Ohm.
: \mathrm{W = \frac{V^2}{\Omega} = A^2\cdot\Omega}
Di mana ohm (\Omega) adalah unit terbitan SI bagi rintangan elektrik.

* Seseorang yang mempunyai jisim 100 kilogram yang menaiki tangga 3 meter tinggi dalam 5 saat melakukan kerja pada kadar kira-kira 600 watt. Jisim kali pecutan disebabkan oleh graviti kali ketinggian dibahagikan dengan masa yang diambil untuk mengangkat objek ke ketinggian yang diberikan memberikan *kadar kerja yang dilakukan* atau *kuasa*. 
* Seorang buruh sepanjang hari 8 jam boleh mengekalkan pengeluaran purata kira-kira 75 watts; tahap kuasa yang lebih tinggi boleh dicapai untuk jangka masa yang pendek dan oleh ahli sukan.

## Asal
**Watt** dinamakan sempena James Watt kerana jasa beliau dalam pembangunan enjin stim, dan diguna pakai oleh Kongres Kedua Persatuan Kemajuan Sains British (*Second Congress of the British Association for the Advancement of Science*) dalam tahun 1889 dan oleh :en:General Conference on Weights and Measures ke-11 dalam tahun 1960.

## Penukaran
* 1 watt ≈ 3.412141630 BTU/jam
* 1 watt = 1 volt × 1 ampere
* 1 kuasa kuda ≈ 745.700 W (dibundarkan daripada 745.69987158227022 W)
* 1 kuasa kuda (elektrik British) = 746 W 
* 1 kuasa kuda (elektrik Eropah) = 736 W
* 1 kuasa kuda ("metrik") = 735.498 75 W

## Nota

## Rujukan
Bendera Republik Rakyat China

**Bendera [[Republik Rakyat China|China]]**, atau "bendera merah lima bintang" (五星红旗, pinyin: wǔ xīng hóng qí) direka oleh Zeng Liansong, seorang artis terkenal dari wilayah Ruian, Zhejiang.

Pada 27 September 1949, Persidangan Pertama Rundingan Politik Rakyat China telah meluluskan Resolusi mengenai Ibu Negara, Tahun, Lagu Negara dan Bendera Republik Rakyat China, iaitu Bendera Republik Rakyat China yang berlatarbelakang merah dan Lima Bintang, yang melambangkan Revolusi Rakyat China yang bersatupadu. berpandukan Undang-undang Bendera Republik Rakyat China Perintah Kedua dan Perlembagaan Republik Rakyat China Perintah Keseratus Tiga Puluh Enam menyatakan: "Bendera Merah Lima Bintang adalah Bendera Republik Rakyat China.

Bendera ini memiliki simbol-simbol komunisme yang terkenal, seperti bidang berwarna merah dan bintang warna kuning. Bintang yang besar melambangkan kepimpinan Parti Komunis di China. Bintang-bintang yang kecil melambangkan empat buah kelas yang wujud di dalam sebuah masyarakat menurut fahaman komunis, iaitu: pekerja, petani, golongan kaya dan kapitalis yang patriotik. Pendapat yang lain mengatakan bintang yang besar melambangkan kaum majoriti di negara China, iaitu Han Cina, dan bintang-bintang kecil melambangkan masyarkat minoriti Tibet, Manchu, Mongol dan Uighur.

Warna merah pada Bendera Republik Rakyat China melambangkan Revolusi. Bintang berpenjuru lima yang besar melambangkan Parti Komunis China, manakala empat bintang berpenjuru lima yang kecil melambangkan pelbagai kaum diseluruh negara yang dibawah pemerintahan Parti Komunis China, iaitu empat lapisan masyarakat pada masa itu: Lapisan Pekerja, Lapisan Petani, Lapisan Kelas Pertenggahan Bandar, dan Lapisan Kelas Pertenggahan Pelbagai Kaum.

## Lihat juga
* Lambang negara China
Saat

**Saat** (simbol: **s**; ) ialah unit asas SI untuk masa. Walaupun awalan SI seperti kilo boleh digunakan untuk mewakili tempoh masa yang lebih panjang, ia jarang digunakan berbanding unit bukan-SI minit, jam dan hari. Untuk tempoh masa yang lebih pendek, awalan SI seperti mili dan mikro biasa digunakan.

Takrifan saat adalah seperti berikut:
:"Saat adalah jangka masa 9,192,631,770 tempoh sinaran yang berpadanan dengan peralihan di antara dua aras hiperhalus keadaan asas atom sesium-133."

## Asal
Pada asalnya, saat dikenali sebagai "minit kedua", iaitu pengecilan kedua (dalam bahasa Inggeris *second (kedua) minute (pengecilan)* dalam pembahagian satu jam. Pembahagian pertama dinamakan "minit utama" yang sepadan dengan minit yang kita ketahui pada hari ini.

## Penukaran
* 60 saat = 1 minit (jenak)
* 3,600 saat = 1 jam
* 86.4 kilosaat (86,400 saat) = 1 hari
* 31.56 megasaat (31,557,600 saat) = 1 tahun Julian.

## Lihat juga

* Saat lompat
* Hertz

## Rujukan
Ular Tedung Hitam

**Ular Tedung Hitam** merupakan sejenis ular Tedung berbisa dari keluarga *Elapidae*. 

## Ciri-ciri Ular Tedung
# Warna badan hitam 
# Perut berwarna kelabu 
# Ekor pendek 
# Sering menyemburkan ludah bila bertemu mangsa 
# Boleh mencapai panjang diantara 1.3 – 1.6 meter 

Ular dari keluarga *Viperidae* ini amat mudah dikenali berdasarkan warna badannya yang hitam dengan perut berwarna kelabu. Mampu mengembangkan tengkoknya dan sering menyemburkan ludah bila bertemu mangsa. Ular tedung hitam mampu mencecah panjang diantara 1.3 – 1.6 meter.

## Habitat ular Tedung
Ular Tedung Hitam sering ditemui disekitar sungai, hutan, sawah dan ladang. Ia aktif pada waktu siang.  
Ular Tedung Hitam sangat agresif, tangkas, dan berani. Ia akan berdiri tegak, leher dikembangkan dan digoyang-goyang apabila bertemu mangsa. Makanannya terdiri daripada ular lain, tikus, dan reptilia lain. 

## Kedudukan taring Viperidae
Ular dalam keluarga Viperidae yang berbisa biasanya mempunyai taring yang panjang dan boleh digerak-gerakkan.

## Kesan bisa
Kesan bisa Ular Tedung Hitam bergantung kepad jumlah bisa yang memasuki badan. Semburan bisa pada mata boleh mengakibatkan buta. Sekiranya semburannya itu terkena kepada luka, ia boleh membahayakan nyawa. Racunnya memberi kesan kepada saraf, jantung dan darah. 

### Tanda bisa
* Kesakitan pada tempat gigitan dalam masa setengah jam. 
* Bahagian bekas gigitan membengkak (selepas 1 jam digigit) 
* Lemah-lemah badan. 
* Pengeluaran air liur yang berlebihan. 
* Mengantuk. 
* Lumpuh pada otot-otot muka, bibir, lidah dan saluran pernafasan. 
* Tekanan darah menurun. 
* Mata kuyu (ptosis). 
* Pandangan menjadi kabur. 
* Sawan (konvulsi). 
* Badan berpeluh. 

Dalam tragedi-tragedi teruk tanda-tanda berikut adalah nyata: 
* Komplikasi kardiovaskular. 
* Hipotensi. 
* Sakit yang amat sangat pada bahagian perut.
Tenaga kilau

Dalam fotometri, **tenaga kilau** ialah tenaga cahaya yang dicerap. Ini kadang kala juga dipanggil **kuantiti cahaya**.

Tenaga kilau tidak sama dengan tenaga sinaran, objektif berpadanan dalam  kuantiti fizikal. Ini adalah kerana mata manusia hanya dapat melihat pada spektrum tampak dan mempunyai kepekaan yang berbeza-beza terhadap panjang gelombang yang berbeza dalam spektrum. Apabila disesuaikan dalam keadaan terang (penglihatan fotopik), mata adalah paling peka terhadap cahaya pada panjang gelombang 555&nbsp;nm. Cahaya dengan kuasa yang sama tetapi dengan panjang gelombang yang lebih pendek atau lebih panjang akan mempunyai tenaga kilau yang lebih rendah.
Muhamad Razin bin Che Mud

**Muhamad Razin Che Mud** yang lebih dikenali sebagai **Razin Mestica** atau nama penanya **Tok Jeng** (lahir 27 Julai 1982) merupakan salah seorang anggota kumpulan Mestica. Beliau berasal dari Machang, Kelantan.

Beliau telahpun menamatkan pengajiannya dalam Diploma Pengurusan Maklumat, Sarjana Muda Pengurusan Maklumat dan Sarjana Pentadbiran Perniagaan (MBA) di Universiti Teknologi MARA (UiTM).
Mohd Khairulnizam bin Zainol

**Mohd Khairulnizam Zainol** merupakan ketua & salah seorang anggota kumpulan Mestica. Beliau lahir pada , Khairul atau lebih dikenali sebagai Kerol berasal dari Kuantan, Pahang. 

Mempunyai kelulusan Ijazah Sarjana Muda Pengajian Sains Sukan dari Universiti Teknologi MARA.
Shaiful Izzuddin bin Mohamad

**Shaiful Izzuddin bin Mohamad** (lahir 25 April 1984) merupakan salah seorang anggota kumpulan Mestica.
  
Dilahirkan di Pasir Mas, Kelantan, Shaiful berpendidikan Diploma Kejuruteraan Elektrik (UiTM), dan Sarjana Muda Kejuruteraan Elektrik (UiTM).
Senarai stesen radio di Malaysia

**Radio di Malaysia** telah berkembang pesat sejak diperkenalkan, dengan kewujudan lebih daripada 50 stesen radio yang merangkumi stesen milik kerajaan (menerusi RTM) atau swasta. Stesen-stesen ini beroperasi melalui siaran frekuensi radio dan juga platform dalam talian (walaupun ada perkhidmatan DAB+ dalam Malaysia).

Sebahagian stesen radio swasta bersiaran di seluruh negara, antaranya seperti Astro Audio yang mempunyai Sinar, Hitz, Lite, Mix, MY, Melody, IKIMfm, Hot FM, Bapakku FM dan SORAfm. 

Walau bagaimanapun, frekuensi siaran berbeza mengikut kawasan.
Terdapat juga stesen radio swasta yang tidak bersiaran ke seluruh Malaysia, seperti 988 FM, Asyik FM, Best FM, BFM 89.9, Eight FM, Kool FM, THR Gegar, GoXuan, Manis FM, Molek FM, Rakita dan Zayan. Beberapa stesen seperti Fly FM dan Suria tidak bersiaran di Sabah dan Sarawak, manakala Raaga pula tidak bersiaran di kawasan Pantai Timur Semenanjung Malaysia.
Stesen ERA mempunyai tiga rangkaian berasingan, iaitu ERA untuk nasional, **ERA Sabah** untuk wilayah Sabah dan **ERA Sarawak** untuk wilayah Sarawak.

Di negeri Johor, pendengar dari Singapura dan Indonesia juga dapat menerima isyarat siaran radio dari Malaysia. Di Sabah dan Sarawak, perkembangan radio swasta menunjukkan peningkatan yang positif, dengan Cats FM sebagai stesen radio paling popular di Sarawak dan ERA Sabah sebagai stesen radio paling popular di Sabah. Selain itu, antara stesen radio tempatan yang popular di Sabah ialah KupiKupi FM. KupiKupi FM Sarawak pula mula beroperasi pada tahun 2023, manakala TEA FM kekal sebagai stesen radio swasta yang masih bersaing sehingga kini.

## Stesen radio milik kerajaan ([[Radio Televisyen Malaysia]])

### Radio Kebangsaan (seluruh Malaysia)
Hari ini, RTM mengendalikan 6 stesen yang menggunakan frekuensi FM atau di televisyen seperti di MYTV seperti Radio Klasik dan Nasional FM. Radio Muzik di Internet melalui RTM Klik bersama-sama semua stesen radio RTM di Malaysia.

### Radio Wilayah dan Daerah
RTM turut mengendalikan setiap radio di setiap negeri dan wilayah di Malaysia termasuk stesen radio daerah di Langkawi (Kedah), Sabah dan Sarawak. Pada tengah malam, semua stesen wilayah akan menyambung siar (*Simulcast*) dari Nasional FM (Kecuali Perlis FM yang akan menyambung siar dari Radio Klasik).

#### Stesen radio daerah
Terdapat 4 stesen di Sarawak, 3 stesen di Sabah dan 1 stesen di Pulau Langkawi, Kedah. Pada 7:00 malam, stesen-stesen ini akan bersambung siar dari stesen-stesen radio wilayah di setiap daerah.

## Stesen radio separa kerajaan

## Stesen radio swasta
### Dari [[Astro Audio]]

### Dari [[Media Prima|Media Prima Audio]]

### Dari Star Radio Group

### Dari BFM Media

### Stesen swasta lain

## Stesen radio lain
### Dari universiti-universiti tempatan

### Dari [[Jabatan Kemajuan Islam Malaysia]] (Kerjasama RTM)

## Stesen radio dalam talian tidak berdaftar dan berdaftar
**NOTA**: Ada beberapa stesen yang tidak diketahui dari mana asal usulnya serta tahun pelancaran.

## Stesen radio yang ditutup

## Stesen paling didengar

## Lihat juga
* Senarai stesen televisyen Malaysia

## Rujukan