Khafre

**Khafre** atau **Khefren** (mangkat  2532 SM) ialah seorang pemerintah Mesir purba yang merupakan raja keempat Dinasti Keempat, pada separuh pertama tempoh Kerajaan Lama (s. 2700–2200&nbsp;SM). Baginda anak kepada raja Khufu, dan menggantikan abang baginda Djedefre ke takhta.

Piramid besar Khafre di Giza, Piramid Khafre, hanya dilebihi oleh bapa baginda (Piramid Agung). Sfinks Agung Giza juga dibina untuk baginda, menurut beberapa ahli mesir, walaupun ini masih belum disahkan. Tidak banyak yang diketahui tentang Khafre selain daripada laporan Herodotus, seorang ahli sejarah Yunani yang menulis 2,000 tahun kemudian.

## Keluarga

Khafre ialah anak kepada raja Khufu dan adik serta pengganti Djedefre. Khafre dipercayai oleh sesetengah pihak ialah anak Permaisuri Meritites I kerana terdapat inskripsi yang mengatakan baginda memperingatinya.

Isteri-raja, kesayangnya, setia kepada Horus, Mertitytes.
Isteri-raja, kesayangnya, Mertitytes; dikasihi oleh Kegemaran
Dua Dewi; dia yang mengatakan apa sahaja dan ia dilaksanakan
untuknya.  Hebat dalam nikmat Snefr[u]; hebat dalam nikmat
Khuf[u], berbakti kepada Horus, dihormati di bawah Khafre. Merti[tyt]es.[Breasted; Ancient Records]

Yang lain berpendapat bahawa inskripsi itu hanya mencadangkan bahawa permaisuri ini meninggal semasa pemerintahan Khafre.  Khafre mungkin anak kepada Permaisuri Henutsen.

Khafre mempunyai beberapa orang isteri dan baginda mempunyai sekurang-kurangnya 12 orang anak lelaki dan 3 atau 4 orang anak perempuan. 

### Anak-anak dengan Meresankh III
Permaisuri Meresankh III ialah anak perempuan Kawab dan Hetepheres II dan dengan itu anak saudara Khafre.

*Nebemakhet
*Duaenre
*Niuserre
*Khentetka
* Shepsetkau

### Anak-anak dengan Hekenuhedjet
*Sekhemkare

### Kemungkinan anak-anak dengan Khamerernebty I
*Menkaure
*Khamerernebty II

Persenet mungkin isteri Khafre berdasarkan lokasi makamnya. Dia ibu kepada Nikaure.

Anak-anak lain Khafre diketahui tetapi tiada ibu yang telah dikenal pasti. Anak-anak lelaki lain termasuk Ankhmare, Akhre, Iunmin dan Iunre. Seorang anak perempuan bernama Rekhetre diketahui dan Hemetre mungkin seorang anak perempuan atau cucu perempuan juga.

## Pemerintahan

Tiada persetujuan mengenai tarikh pemerintahan baginda. Sesetengah penulis mengatakan ia antara 2558 SM dan 2532 SM. Walaupun petak dalam Senarai Raja Turin untuk pemerintahan baginda kosong, dan Manetho membesar-besarkan tempoh pemerintahan baginda ialah 66 tahun, kebanyakan sarjana percaya ia antara 24 dan 26 tahun, berdasarkan tarikh Wasiat Putera Nekure yang diukir pada dinding makam mastaba Putera ini. Wasiat itu diletakkan tarikh secara awanama kepada Tahun Kiraan ke-12 dan dianggap milik Khafre kerana Nekure anak baginda. Tarikh tahun tertinggi Khafre ialah "Tahun Kejadian (Penobatan) ke-13" yang merupakan tarikh yang dicat di belakang batu selongsong milik mastaba G 7650. Ini akan membayangkan raja ini memerintah 24–25 tahun jika kiraan lembu—cukai—ialah dua tahun sekali semasa Dinasti Keempat.

## Kompleks piramid

Khafre membina piramid kedua terbesar di Giza. Nama Mesir piramid itu ialah *Wer(en)-Khafre* yang bermaksud "Hebat Khafre".

Piramid ini mempunyai sebuah piramid sampingan, berlabel G2-a. Tidak jelas siapa yang dikebumikan di sana. Meterai telah ditemui mengenai Putera sulung Raja daripada tubuhnya dsb. dan nama Horus Khafre.

### Kuil Lembah
Kuil lembah Khafre dahulu terletak lebih dekat dengan Nil dan betul-betul bersebelahan dengan kuil Sfinks. Inskripsi dari pintu masuknya telah ditemui yang menyebut Hathor dan Bubastis. Bongkah-bongkah telah ditemui menunjukkan sebahagian daripada inskripsi dengan nama Horus Khafre (Weser-ib). Mariette menemui patung-patung Khafre pada 1860. Beberapa ditemui di dalam perigi di lantai dan tidak berkepala. Namun, patung lengkap lain juga ditemui.

### Kuil Persemadian
Kuil persemadian terletak sangat hampir dengan piramid. Dari kuil persemadian datangnya serpihan-serpihan kepala gada bertulis nama Khafre serta beberapa bekas batu.

### Sfinks Agung dan kuil Sfinks
Sfinks dikatakan berasal dari zaman Khafre. Ini disokong oleh kedekatan sfinks dengan kompleks kuil piramid Khafre, dan persamaan tertentu (walaupun rosak) dengan struktur muka yang dilihat dalam patung-patung baginda. Sfinks Agung Giza mungkin diukir sebagai penjaga piramid Khafre, dan sebagai simbol kuasa diraja. Ia menjadi dewa semasa zaman Kerajaan Baru.

## Khafre dalam tradisi Yunani purba
Ahli sejarah Mesir purba Manetho memanggil Khafre "*Sûphis II*". Beliau menganggap baginda memerintah selama 66 tahun tetapi tidak membuat sebarang komen lanjut tentangnya.

Bertentangan dengan ahli kaji Mesir moden dan penemuan arkeologi, ahli sejarah Yunani Diodorus dan Herodotus, menulis lebih 2,000 tahun selepas Raja Khafre, menggambarkan baginda sebagai seorang pemerintah berkuku besi yang telah menggantikan bapanya *[[Khufu|Khêops]]* bertakhta. Herodotus dan Diodorus mengatakan bahawa Khafre memerintah selama 56 tahun.

Mereka menggambarkan seorang raja Menkaure (yang mereka panggil "Mykerînós") sebagai pengikut Khafre dan bahawa raja ini berlawanan dengan kedua-dua pendahulunya: Herodotus menggambarkan Menkaure sebagai membawa keamanan dan kesalehan kembali ke Mesir.

Antara semua pemerintah Kerajaan Lama, Khafre dibuktikan dengan bilangan patung yang paling banyak. Hampir semua berasal dari Giza, sebahagiannya dari nekropolis rasmi di sana tetapi kebanyakannya dari kawasan sekitar kompleks kuil piramid Khafre. Dalam sebuah dewan besar di kuil lembahnya, 23 lekukan telah dibuat di lantai, di mana asalnya patung bersaiz sebenar berdiri. Salah satu lekukan ini lebih lebar daripada yang lain, mungkin dahulu terdapat dua patung di sini. Telah dicadangkan bahawa bilangan 24 patung ini berkait dengan bilangan jam dalam sehari. Semua patung ini telah dialihkan dari lokasi pada suatu ketika selepas pemerintahan Khafre. Auguste Mariette menemui sembilan daripadanya semasa penggalian pada 1860 (Inv.No. CG 9 hingga CG 17)[21] dan serpihan kesepuluh (CG 378) [22] dalam lubang di kuil lembah. Patung-patung ini kini berada di Muzium Mesir di Kaherah.

## Galeri

File:Khafre, ca. 2510-2485 BCE, Ny Carlsberg Glyptotek, Copenhagen (2) (36284256661).jpg|Serpihan patung Khafre, s. 2510-2485 SM, Ny Carlsberg Glyptotek, Copenhagen
File:Khafra - Quefrén.jpg|Patung alabaster gergasi Khafre di Muzium Mesir Kaherah
File:Fragmentary Face of King Khafre.jpg|Serpihan patung Khafre, Muzium Metropolitan Seni, Bandar New York
File:Ägyptisches Museum Leipzig 049.jpg|Serpihan patung Khafre Di Ägyptisches Museum, Leipzig
File:Statue of king Khafra - Nubian Museum - front.jpg|Patung Khafre tanpa kepala di Muzium Nubia, Aswan
File:Chephren CG 14.jpg|Khafre Bertakhta, dari kuil lembahnya di Giza, kini di Muzium Mesir, Kaherah (CG 14)
File:Chephren CG 15.jpg|Patung utuh Khafre dari kuil lembahnya di Giza, kini di Muzium Mesir, Kaherah (CG 15)
File:Chephren CG 41.jpg|Patung Khafre dari Memphis, kini di Muzium Mesir, Kaherah (CG 41)


## Nota

## Rujukan

## Bacaan lanjut
*James H. Breasted, *[[Ancient Records of Egypt]]*, Bahagian I, §§ 192, (1906) mengenai 'Wasiat Nekure'.

## Pautan luar

*Khefren (Khafre)
*Baca lebih lanjut dan lihat foto dan video Piramid Khafre di ''Talking Pyramids''