Ganja di Indonesia

**Ganja di Indonesia** adalah salah di sisi undang-undang. Tumbuhan ganja, termasuk semua tumbuhan genus Ganja dan semua bahagian tumbuhan termasuk benih, buah, jerami, dan tumbuhan kanabis yang diproses atau bahagian tumbuhan ganja termasuk resin ganja dan hash dikategorikan sebagai kumpulan narkotik. Pesalah dalam kesalahan berkaitan dadah boleh dikenakan hukuman penjara minimum selama empat tahun (dengan hukuman tambahan boleh dikenakan berdasarkan keputusan mahkamah) jika didapati memilikinya. Produk derivatif ganja perubatan dan rekreasi (seperti hemp, CBD, tetrahydrocannabinol, hashish dan edibles) juga termasuk dalam kumpulan narkotik dan boleh dikenakan tindakan undang-undang. 

Penggunaan ganja di Indonesia telah dilaporkan seawal abad ke-10 lagi, di kawasan Jawa dan Aceh. Pada tahun 1927, dadah itu pernah diharamkan oleh kerajaan kolonial Belanda. Selepas Indonesia mencapai kemerdekaan, dadah itu kekal menjadi satu kesalahan dari segi undang-undang. Indonesia mempunyai pengajuran kempen anti-dadah dan anti-narkotik yang besar dan menyeluruh sejak 1970-an. Ganja kini merupakan salah satu bahan terlarang yang paling banyak digunakan di Indonesia, dengan kira-kira dua juta pengguna dilaporkan pada tahun 2014. Di bawah undang-undang narkotik Indonesia, ganja telah dimasukkan sebagai salah satu bahan paling ketat yang dikawal oleh kerajaan, bersama-sama dengan bahan dadah lain seperti heroin dan kristal meth (dikenali di Indonesia sebagai dadah shabu). 

## Sejarah

### Sejarah awal
Ganja dilaporkan telah digunakan seawal abad ke-10 di pulau Jawa . Berkemungkinan digunakan sebagai sumber serat dan  bahan memabukkan. Walaubagaimanapun penggunaannya tidak begitu umum seperti penggunaan dadah lain seperti tembakau, candu atau sirih. Penggunaan ganja secara tradisional juga telah ditemui di bahagian utara Sumatera, lebih khusus di Aceh, dengan ganja berfungsi sebagai "agen memabukkan" yang daunnya selalu dicampurkan dan dihisap dengan tembakau.    Ganja pada masa itu biasanya ditanam di Aceh dan Sumatera utara, tetapi terdapat bukti yang menunjukkan bahawa ganja juga ditanam di bahagian lain di Hindia Belanda seperti di Batavia (sekarang dikenali sebagai Jakarta), Buitenzorg (sekarang dikenali sebagai Bogor) dan Ambon.  Di Ambon secara khusus, akar ganja pernah digunakan untuk merawat gonorea, manakala daunnya dibancuh sebagai teh untuk melegakan asma dan sakit dada pleuritik. Ahli botani Jerman-Belanda, GE Rumphius membuat pemerhatian dan mendapati bahawa di kalangan penganut Islam pada masa itu, daun ganja, yang dihisap dengan tembakau, menghasilkan kesan yang berbeza-beza daripada pencerobohan kepada kesedihan dan kemurungan.  Kadangkala, iklan ganja muncul di Hindia pada akhir abad ke-19. Iklan-iklan ini cuba mempromosikan rokok ganja sebagai ubat untuk pelbagai penyakit. Walaupun, mereka kebanyakannya disasarkan kepada orang Eropah. 

### Larangan

Kebimbangan terhadap penggunaan ganja pernah dibangkitkan pada Konvensyen Candu Antarabangsa pada tahun 1912 di The Hague. Sebuah Addendum kepada Konvensyen Candu Antarabangsa 1912 telah ditambah di mana ia menyatakan: "Persidangan menganggap ianya wajar untuk mengkaji persoalan rami India  dari sudut statistik dan perspektif saintifik, dengan tujuan pengawal seliaan penyalahgunaannya, sekiranya perlu atau dirasakan wajar, oleh perundangan antarabangsa atau oleh perjanjian antarabangsa."  Tidak lama selepas Konvensyen tersebut, Kerajaan kolonial telah mengarahkan Willem G. Boorsma, Ketua Makmal Farmakologi Jabatan Pertanian, Perindustrian dan Perdagangan di kawasan kolonial Hindia Belanda, untuk meneliti keadaan penggunaan ganja oleh penduduk di Hindia Timur Belanda. Kajian yang dijalankan oleh Boorsma tidak menunjukkan masalah yang ketara berkaitan penggunaan ganja di Hindia. Hasil daripada laporan Boorsma, tiada langkah kawalan yang diperkenalkan untuk menghentikan penanaman ganja, walaupun laporan penelitian yang lebih tinggi telah diberikan kepada ketua pentadbir kawasan di mana tumbuhan itu ditemui.  

Walaupun kajian Boorsma mengatakan tiada masalah yang ketara, kerajaan Belanda tetap memutuskan untuk menyekat akses kepada ganja di Hindia Timur Belanda melalui penggunaan Verdovende Middellen Ordonnantie (Dekri mengenai Dadah Narkotik) pada tahun 1927. Hal ini mungkin disebabkan oleh kemasukan ganja dalam Konvensyen Candu Antarabangsa 1925 dan perkara ini menjadikan ganja tertakluk kepada sistem kebenaran eksport dan sijil import.  Dekri tersebut melarang penanaman, import dan eksport, pengeluaran dan penggunaan dadah narkotik, kecuali untuk tujuan perubatan dan saintifik dengan izin kebenaran kerajaan terlebih dahulu.

### Pasca merdeka
Selepas berakhirnya pemerintahan kerajaan kolonial Belanda dan kemerdekaan Indonesia berikutan Revolusi Nasional, kerajaan Indonesia yang baru di bawah pimpinan Presiden Sukarno telah mengekalkan peraturan kolonial lama mengenai ganja. 15 tahun selepas Konvensyen Tunggal Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu 1961 mengenai Dadah Narkotik, kerajaan Indonesia telah meluluskan sebuah rang undang-undang berkenaan dengan penggunaan bahan psikoaktif, termasuk ganja. Undang-undang anti-narkotik tersebut yang diluluskan pada tahun 1976, bagaimanapun, tidak melibatkan sebarang pengkategorian bahan narkotik yang baru, dan hanya menyifatkan tumbuhan kanabis sebagai sejenis narkotik yang boleh digunakan secara terhad dan penggunaan yang dibenarkan hanyalah untuk tujuan perubatan dan tujuan penyelidikan sahaja. 

Pada penghujung 1970-an, Gerakan Aceh Merdeka (GAM), sebuah kumpulan pemisah yang menuntut kemerdekaan untuk wilayah Aceh dari Indonesia, telah memulakan penanaman ganja secara haram di kawasan wilayah Aceh. Kumpulan tersebut didakwa membiayai kewangan kumpulan tersebut dengan mengenakan cukai ke atas penanaman ganja dan mengawal penyeludupan dengan kerjasama organisasi pemerdagangan yang berpangkalan di Jakarta. Pada penghujung tahun1980-an, seorang ahli komander daripada daerah kecil GAM telah ditangkap oleh pihak berkuasa Indonesia dan dilaporkan telah menunjukkan beberapa hektar ladang ganja yang berkaitan dengan pembiayaan operasi GAM. Walaubagaimanapun, terdapat beberapa keraguan tentang kesahihan "pengakuan" tersebut. Sebagai tindak balas kepada pengakuan tersebut, tentera Indonesia telah diarahkan untuk menjalankan Operasi Nila I pada tahun 1989. Operasi Nila l merupakan sebuah operasi ketenteraan yang kelihatan bertujuan untuk menghapuskan GAM dan penanaman ganja di Aceh. Serangan berikutnya oleh GAM disifatkan sebagai sebuah bentuk tindakan balas terhadap program pembasmian sedemikian oleh pihak berkuasa Indonesia.

## Garis masa
Sejarah ganja di Indonesia bermula dengan larangan dari peringkat negeri pada awal abad ke-20, yang digubal oleh kerajaan kolonial Belanda. Berikut merupakan garis masa status undang-undang mengenai ganja di Indonesia:

* 1927 : Verdovende Middellen Ordonnantie (Dekri mengenai Dadah Narkotik) diluluskan, menyekat import, eksport, penanaman, pemilikan, penyediaan dan penggunaan ganja.
* 1976 : Undang-undang No. 9 Tahun 1976 tentang Narkotik diluluskan, menghadkan penggunaan ganja untuk tujuan perubatan dan penyelidikan sahaja.
* 1997 : Undang-undang No. 22 Tahun 1997 tentang Narkotik diluluskan, menghadkan penggunaan ganja untuk tujuan penyelidikan sahaja.
* 2009 : Undang-undang No. 35 Tahun 2009 tentang Narkotik diluluskan, mengehadkan penggunaan ganja untuk tujuan penyelidikan sahaja.

## Undang-undang mengenai ganja

### Hukuman
Berdasarkan Undang-undang No. 35 Tahun 2009 tentang Narkotik, hukuman bagi kesalahan berkaitan ganja adalah seperti berikut :

# Penggunaan peribadi: hukuman penjara maksimum 4 tahun dan/atau pemulihan mandatori (Perkara 127).
# Pemilikan, penanaman, dan peruntukan bekalan: hukuman penjara 4-12 tahun dan denda antara Rp 800 juta – 8 bilion. .
# Penanaman lebih daripada 1 kg atau 5 tumbuhan: penjara 5-20 tahun atau hukuman penjara seumur hidup dengan jumlah denda yang lebih tinggi (Perkara 111).
# Pengeluaran, import, eksport, dan pengedaran: hukuman penjara 5-15 tahun dan denda antara Rp 1 – 10 bilion.
# Dalam kes lebih daripada 1 kg atau 5 tumbuhan: hukuman mati, penjara seumur hidup atau hukuman penjara 5-20 tahun dengan denda lebih daripada Rp 10 bilion (Pasal 113).
# Jual beli untuk tujuan berurusan: penjara 5-20 tahun atau hukuman penjara seumur hidup dan denda antara Rp 1-10 bilion.
# Dalam kes lebih daripada 1 kg atau 5 tumbuhan: hukuman mati, penjara seumur hidup atau hukuman penjara 6-20 tahun dengan denda lebih daripada Rp 10 bilion (Pasal 114).
# Mengangkut: Penjara 4-12 tahun atau hukuman penjara seumur hidup dan denda antara Rp 800 juta – 8 bilion.
# Dalam kes lebih daripada 1 kg atau 5 tumbuhan: penjara seumur hidup atau hukuman penjara 5-20 tahun dengan denda lebih daripada Rp 8 bilion (Pasal 115).
# Pemberian dadah kepada orang lain: hukuman penjara 5-15 tahun dan denda Rp 1 – 10 bilion.
# Peruntukan yang membawa kepada kecederaan kekal/kematian: hukuman mati, penjara seumur hidup atau penjara 5-20 tahun dan denda lebih daripada Rp 10 bilion (Pasal 116). 

Berdasarkan Kanun jenayah terkini 2023, sesiapa yang mengeluarkan atau menghasilkan besar-besaran tumbuhan dadah termasuk ganja akan menerima hukuman mati .

## Cabaran undang-undang
Status undang-undang ganja pernah dicabar dan dibawa ke Mahkamah Perlembagaan oleh sekumpulan rakyat pada tahun 2020. Kumpulan tersebut mahukan Ganja dikeluarkan daripada senarai narkotik dan membolehkan status ganja dijadikan sebagai status untuk penggunaan perubatan. Pada 20 Julai tahun 2022, Kes No. 106/PUU-XX/2020, yang merupakan nombor kes cabaran mahkamah tersebut telah ditolak oleh Mahkamah Perlembagaan. Mahkamah Perlembagaan menolak kes tersebut kerana tiada sebab dan tiada data yang mencukupi di Indonesia yang menyokong tuntutan penghujah kes dan mahkamah mendakwa perubahan itu tidak boleh digunakan kerana banyak penyelidikan dalam penggunaan ganja tidak dijalankan di Indonesia.  Keputusan tersebut, bagaimanapun, membawa kepada arahan kerajaan dan penggubal undang-undang untuk memajukan penyelidikan dan penilaian ganja di Indonesia dan kemungkinan penggunaannya dari segi perubatan. Keputusan Mahkamah Perlembagaan itu disokong oleh Agensi Narkotik Kebangsaan. Penghujah kes, sambil menerima keputusan itu mengatakan mereka masih dengan pengekalan pendirian mereka dalam menyokong pengesahan ganja dan mendorong kerajaan untuk memajukan penyelidikan ganja di Indonesia. 

## Rujukan