Kapal tempur

*Rencana ini ialah mengenai *'kapal tempur** sebagai jenis kapal perang.  Lihat juga [[Permainan kapal tempur]]. ''



Dalam sejarah angkatan laut, **kapal tempur*' merupakan [[kapal perang]] yang paling banyak dilengkapi senjata dan perisai. Pada pertengahan [[abad ke-20]] ia dijadikan lapuk oleh [[kapal induk]]. Walaupun sesetengah masih terus digunakan untuk membedil sasaran persisiran pantai dan sebagai pelantar [[peluru berpandu]], kapal perang terakhir dibersarakan pada akhir [[1990|1990-]]an.

Nama "kapal tempur" berasal daripada [[kapal perang layar]] (*ship of the line*) [[taraf-pertama]], [[taraf-kedua]], dan [[taraf-ketiga]] semasa [[zaman layar|zaman layar (*age of sail*)]]. Kapal ini dikenali sebagai "kapal layar baris tempur" (*ship of the line of battle*), atau diringkaskan sebagai kapal tempur (*battleship*).

==Kapal tempur pra-*dreadnought*==



Kapal tempur awal menyerupai kapal perang moden dibina pada akhir [[abad ke-19]], beberapa tahun selepas kapal perang [[USS Monitor|USS *Monitor*]] dan [[CSS Virginia|CSS *Virginia*]] [[bersarung besi]] bertempur di [[Hampton Roads]], [[Virginia]]. 
Kapal perang yang dibina pada akhir [[abad ke-19]] biasanya mempunyai empat atau lebih meriam besar (sekitar 12 inci diameter), dan pelbagai meriam lebih kecil.

Turret, kepingan perisai, dan [[enjin stim]] ialah peningkatan sepanjang beberapa tahun, dan tiub [[torpedo]] diperkenalkan.  
Kapal perang sebeginilah yang membentuk "[[Great White Fleet|*Great White Fleet*]]".

==Era *dreadnought*==



Reka bentuk kapal tempur bagaimanapun berubah dengan pelancaran [[HMS Dreadnought (1906)|HMS *Dreadnought*]] pada tahun [[1906]]. *Dreadnought* mempunyai sepuluh meriam 12 inci dipasang pada 5 turet, menberikannya lebih daya tembak berbanding kapal tempur lain yang hanya mempunyai empat meriam 12 inci dipasang pada 2 turet. Ia membawakan banyak perubahan sehinggakan kapal tempur yang dibina sebelumnya dikelaskan sebagai "kapal tempur pra-*dreadnought*", dan yang selepasnya sebagai "kapal tempur pasca-*dreadnought*" atau lebih mudah "*Dreadnought*". Ciptaan besar *Dreadnought* lain merupakan pengenalan [[turbin stim]] yang membolehkannya mengekalkan kuasa maksimum dengan lebih lama dan pengendalian yang kurang berbanding sebelumnya yang dipancu oleh [[enjin tiga bukaan]] dan yang sesama dengannya.

== Perang Dunia I ==
[[Perlumbaan senjata]] telah bermula sejak 1890-an lagi, terutamanya antara [[Jerman]] dan [[United Kingdom]].

Angkatan *Royal Navy* United Kingdom telah menguasai lautan untuk sebahagian besar [[abad ke-19]], tetapi [[Wilhelm II, Maharaja Jerman|Kaiser Wilhelm II]] mahu mengubah keadaan itu, untuk sebab strategik, dan untuk mempunyai angkatan laut yang besar. Puncak perlumbaan ini ialah kebuntuan semasa [[Perang Dunia I]]. [[Armada Laut Lepas]] (*High Seas Fleet*) Jerman dan [[Armada Besar]] (*Grand Fleet*) Britain adalah terlalu mahal untuk dikorbankan dalam peperangan, jadi kedua-dua armada menghabiskan kebanyakan masa di pelabuhan, menunggu sekiranya armada lawan akan turun ke medan. Satu-satunya pertemuan kedua armada ini ialah semasa [[Pertempuran Jutland]] yang terbantut: satu kemenangan taktikal bagi pihak Jerman (dengan 14 kapal Britain ditenggelamkan berbanding dengan hanya 11 kapal milik Jerman) namun merupakan satu kemenangan strategik bagi Britain (*Grand Fleet*) kerana armada Jerman kekal di pelabuhan sepanjang perang tersebut).

Selepas Perang Dunia I, Perjanjian [[gencatan senjata tahun 1918]] memaksa kebanyakan Armada Laut Lepas (*High Seas Fleet*) Jerman ditahan di [[Scapa Flow]], [[Scotland]].  Kapal-kapal tersebut berjaya ditenggelamkan oleh kelasi-kelasi Jerman sendiri pada Jun [[1919]].

== Perang Dunia II ==
[[Perjanjian Tentera Laut Washington]] pada tahun 1924, mengurangkan perlumbaan [[angkatan laut dunia]] bagi membina kapal perang mereka, dengan pelbagai kapal sama ada dilupuskan atau ditukar menjadi kapal lain. Perjanjian tersebut kekal sehingga [[1936]], apabila angkatan laut dunia mula bersiap sedia. Beberapa kapal terkenal seperti [[Kapal Perang Bismarck|*Bismarck*]], [[USS Missouri (BB-63)|*Missouri*]], dan *Yamato* telah dilancarkan sebagai persediaan menghadapi [[Perang Dunia II]] yang akan datang.

Pada awal permulaan [[Pertempuran Atlantik]] (1940), armada Jerman telah mengancam konvoi Atlantik, maka armada perang Britain menumpukan usaha mereka untuk mencari dan memusnahkannya. Kapal perang (kapal tempur) dan [[kapal tempur poket]] Jerman berjaya pada awalnya, seperti apabila *Scharnhorst* dan *Gneisenau* mengejutkan dan menenggelamkan kapal induk [[HMS Glorious|HMS *Glorious*]] pada Jun [[1940]]. Kemudian apabila *Bismarck* menenggelamkan [[kruiser tempur]] [[HMS Hood|HMS *Hood*]] pada Mei 1941, Perdana Menteri Britain [[Winston Churchill]] mengerahkan semua kapal Royal Navy menyerangnya.

Walau bagaimanapun, teknologi telah memintas kapal tempur. Meriam kapal tempur mungkin boleh menembak sejauh 30 batu, tetapi [[kapal induk]] dengan pesawat tempurnya boleh menyerang dari jarak beratus batu, dan [[radar]] membuatkan serangan-serangan tersebut lebih berkesan. *Bismarck* telah berjaya ditenggelamkan beberapa hari selepas ia memusnahkan HMS *Hood*, selepas ia dilumpuhkan oleh pengebom torpedo dari [[HMS Victorious|HMS *Victorious*]] dan [[HMS Ark Royal|HMS *Ark Royal*]].

[[Serangan ke atas Pearl Harbor|Pengeboman Pearl Harbor]] oleh Jepun telah menenggelam dan merosakkan kebanyakan kapal tempur Pasifik AS, namun kapal-kapal induk yang berada di lautan terselamat, dan kapal-kapal tersebut yang memberi kelebihan kepada AS semasa [[Pertempuran Midway]]. Peranan kapal tempur di Pasifik kemudiannya berubah sebagai pengebom persisiran dan pengawal kapal induk. Kapal tempur terbesar yang pernah dibina, *Yamato* dan *Musashi* dari [[Jepun]], telah dimusnahkan oleh pesawat tempur kapal induk AS. Manakala kapal tempur Jerman terakhir [[Kapal tempur Tirpitz|*Tirpitz*]] terselamat sementara dengan bersembunyi di beberapa [[fjord]] di [[Norway]], namun akhirnya turut dimusnahkan.

Dalam pertempuran terakhir antara kapal tempur, kapal tempur Amerika Syarikat [[USS South Dakota (BB-57)|*South Dakota*]] dan [[USS Washington (BB-56)|*Washington*]] berjaya menewaskan [[kapal tempur Kirishima|*Kirishima*]] Jepun di Pertempuran Guadacanal kedua berdekatan Pulau Savo.

Akibat perubahan teknologi, rancangan untuk kapal tempur lebih besar, seperti kelas Montana Amerika dan kelas Super Yamato Jepun, dibatalkan. Pada akhir perang, hampir kesemua kapal tempur dunia dibersarakan atau dilupuskan.

== Selepas Perang Dunia II ==
Amerika Syarikat mentauliahkan kembali kesemua empat kapal tempur [[kelas Iowa]] semasa [[Perang Korea]] dan [[USS New Jersey (BB-62)|USS *New Jersey*]] bagi [[Perang Vietnam]]. Ia digunakan terutamanya sebagai pengeboman persisiran pantai.

Keempat-empatnya ditauliahkan kembali keseluruhnnya di bawah pentadbiran [[Ronald Reagan|Reagan]] dan diubah suai bagi membawa [[Peluru berpandu Tomahawk]], dengan *New Jersey* terbabit dalam pengeboman [[Lubnan]], sementara [[USS Missouri (BB-63)|*Missouri*]] dan [[USS Wisconsin (BB-64)|*Wisconsin*]] membedil meriam 16 inci mereka pada sasaran darat dan melancarkan [[peluru berpandu]] dalam [[Perang Teluk]].

Keempat-empatnya dibersarakan pada awal [[1990-an]], kapal tempur terakhir dalam perkhidmatan aktif. *Missouri*, *Wisconsin*, dan *New Jersey* sekarang ialah muzium; [[USS Iowa (BB-61)|*Iowa*]] telah disimpan (*"mothballed"*).

== Lihat juga ==
* [[Senarai kapal perang tentera laut Amerika Syarikat]]
* [[Senarai kapal tentera laut British]] (*Royal Navy'')
* Senarai kapal tentera laut Kanada
* Senarai kapal perang tentera laut Jepun
* Senarai kapal perang tentera laut Indonesia
* Senarai kapal perang tentera laut Diraja Malaysia
* Chinese Defence Today