Kerajaan Estonia dalam buangan

**Kerajaan Estonia dalam buangan** merupakan pihak berkuasa kerajaan yang diisytiharkan secara rasmi bagi Republik Estonia dalam buangan, yang wujud dari tahun 1944 sehingga kedaulatan Estonia dipulihkan semula ke atas wilayahnya pada tahun 1991. Kerajaan ini menuntut kesahihannya melalui lanjutan daripada perlembagaan kerajaan Estonia terakhir yang berkuasa sebelum pencerobohan dan pendudukan Soviet pada Jun 1940. Sepanjang tempoh kewujudannya, ia diiktiraf di peringkat antarabangsa sebagai kerajaan sah Estonia.

## Latar belakang
Pada 16–17 Jun 1940, angkatan tentera Soviet menyerang dan menduduki Estonia. Pihak berkuasa Soviet menahan Presiden Konstantin Päts dan mengusir beliau ke Kesatuan Soviet, di mana beliau meninggal dunia dalam penjara pada tahun 1956. Ramai anggota kerajaan semasa dan bekas kerajaan turut ditangkap, dihantar pulang atau dihukum bunuh, termasuk lapan bekas ketua negara dan 38 orang menteri. Mereka yang terselamat terpaksa bergerak secara sulit bagi mengelakkan penindasan lanjut.

Päts dipaksa meletakkan jawatan sama ada pada 21 atau 22 Julai 1940, bergantung kepada sumber. Selaras dengan Seksyen 46 Perlembagaan Estonia, Johannes Vares yang ketika itu berkhidmat sebagai perdana menteri dalam kerajaan boneka yang dikuasai komunis dan dilantik pada bulan Jun, mengambil alih kuasa presiden dengan gelaran "Perdana Menteri dalam tugas Presiden". Beliau kemudian mempengerusikan fasa akhir pengambilalihan Soviet sehingga Estonia secara rasmi digabungkan ke dalam Kesatuan Soviet pada 9 Ogos 1940.

Namun begitu, Jüri Uluots yang merupakan perdana menteri berperlembagaan terakhir sebelum pendudukan Soviet, menegaskan bahawa pelantikan Vares adalah tidak sah dari segi perlembagaan. Oleh itu, beliau menganggap dirinya sebagai pemangku ketua negara yang sah selepas penyingkiran Päts. Uluots cuba menubuhkan kerajaan Estonia yang baharu pada Julai 1941, iaitu pada permulaan pendudukan Jerman, tetapi pihak berkuasa Jerman enggan mengiktiraf Estonia sebagai sebuah negara berdaulat.

## Sejarah
Semasa pendudukan Jerman di Estonia, Jawatankuasa Kebangsaan Republik Estonia telah ditubuhkan oleh tokoh-tokoh kerajaan dan anggota gerakan penentangan anti-Jerman. Jawatankuasa ini pada awalnya dipimpin oleh Kaarel Liidak mulai 23 Mac 1944, dan kemudian oleh Otto Tief pada pertengahan Ogos 1944. Pada 1 Ogos 1944, jawatankuasa tersebut mengisytiharkan dirinya sebagai kuasa tertinggi Republik Estonia, dengan tujuan mengembalikan kedaulatan negara sebelum ketibaan semula tentera Soviet.

Usaha ini berakar daripada pertemuan sulit para pemimpin politik Estonia pada Jun 1942, yang terselamat daripada penindasan Soviet. Mereka membincangkan pembentukan kerajaan bawah tanah serta penerus sah Republik Estonia. Pada 6 Januari 1943 di Stockholm, diputuskan bahawa Jüri Uluots harus meneruskan tanggungjawabnya sebagai perdana menteri yang sah menurut perlembagaan. Pada 20 April 1944, Jawatankuasa Pemilihan Pemangku Presiden (*Vabariigi Presidendi Asetäitja Valimiskogu*) mengadakan mesyuarat sulit di Tallinn dan memutuskan bahawa pelantikan Johannes Vares pada tahun 1940 adalah tidak sah, sekali gus mengesahkan Uluots sebagai pemangku ketua negara yang sah sejak 21 Jun 1940.

Pada 21 Jun 1944, Uluots melantik Otto Tief sebagai timbalan perdana menteri. Apabila kesihatannya merosot akibat kanser, pada 18 September 1944, Uluots menamakan Tief sebagai pemangku perdana menteri dan membentuk sebuah kerajaan dengan 11 anggota. Pada 20 September 1944, Uluots berangkat ke Sweden atas faktor kesihatan. Tief kemudian mengisytiharkan pemulihan kerajaan Estonia yang sah ketika tentera Jerman berundur. Pada 21 September, bangunan kerajaan di Toompea berjaya diambil alih dan bendera Jerman digantikan dengan bendera tiga warna Estonia di Menara Pikk Hermann. Bagaimanapun, kerajaan Tief gagal mengekalkan kuasa apabila tentera Soviet memasuki Tallinn pada 22 September 1944 dan menurunkan semula bendera Estonia.

Kerajaan Tief cuba melarikan diri dari Tallinn dan mengadakan mesyuarat terakhir di desa[ Põgari pada 22 September. Namun, kebanyakan anggota kerajaan ditangkap, dipenjarakan, dihantar ke buangan atau dihukum mati oleh Soviet. Tief sendiri dipenjarakan di Siberia selama sedekad sebelum kembali ke Estonia dan meninggal dunia pada 1976. Kaarel Liidak pula meninggal dunia dalam persembunyian pada Januari 1945.

Selepas kematian Uluots pada 9 Januari 1945, August Rei mengambil alih peranan sebagai pemangku ketua negara. Pada 12 Januari 1953 di Oslo, Norway, beliau secara rasmi mengisytiharkan penubuhan kerajaan Estonia dalam buangan. Walaupun terdapat satu kumpulan lain yang dipimpin oleh Alfred Maurer yang mendakwa jawatan pemangku presiden melalui pelantikan di Jerman, garis kepimpinan Maurer berakhir selepas kematiannya pada 1954. Sejak itu, kerajaan dalam buangan pimpinan Rei menjadi satu-satunya pihak yang menuntut penerus sah Republik Estonia. Antara tahun 1953 hingga 1992, lima kerajaan dalam buangan telah dibentuk sebagai simbol warisan perlembagaan Estonia sehingga kemerdekaan dipulihkan pada tahun 1991.

## Diplomasi
Daripada tiga negara Baltik iaitu Estonia, Latvia dan Lithuania, hanya Estonia menubuhkan sebuah kerajaan dalam buangan secara rasmi. Bagi Latvia dan Lithuania, kuasa kedaulatan negara diwakilkan kepada perwakilan diplomatik mereka di luar negara. Dalam kes Estonia, walaupun kerajaan dalam buangan diwujudkan, peranan utama diplomasi tetap dijalankan oleh kedutaan diplomatik, khususnya Konsulat Jeneral Estonia di New York City yang menjadi pusat utama urusan luar negeri serta pentadbiran harian seperti pengeluaran pasport.

Di bawah Doktrin Stimson Amerika Syarikat, pengilhakan dan pendudukan Soviet ke atas negara-negara Baltik tidak pernah diiktiraf secara sah. Oleh itu, kuasa diplomatik Estonia yang beroperasi dari New York mempunyai kedudukan yang lebih praktikal berbanding kerajaan dalam buangan yang berpusat di Oslo, Norway, yang peranannya lebih bersifat simbolik. Satu kes penting berlaku di Ireland apabila beberapa kapal Estonia dan Latvia berlabuh di pelabuhan berkecuali bagi mengelakkan arahan Soviet. Duta Soviet ke United Kingdom, Ivan Maisky memohon kepada Mahkamah Tinggi Dublin untuk mendapatkan hak milik kapal-kapal tersebut. Bagaimanapun, tindakan itu berjaya ditentang oleh konsul kehormat Estonia, John McEvoy, sekali gus mempertahankan kepentingan Estonia.

Walaupun peranannya terhad dari segi kuasa pentadbiran sebenar, kerajaan Estonia dalam buangan memainkan fungsi penting dalam memastikan warisan undang-undang negara Estonia. Peranan ini berakhir secara rasmi apabila Heinrich Mark, sebagai perdana menteri dalam tugas presiden yang terakhir dalam buangan, menyerahkan mandatnya kepada presiden baharu Estonia yang merdeka, Lennart Meri pada 8 Oktober 1992. Meri kemudian mengeluarkan kenyataan rasmi yang mengiktiraf dan berterima kasih kepada kerajaan dalam buangan kerana memelihara pewarisan sah Republik Estonia sepanjang tempoh pendudukan Soviet.

## Senarai pemangku perdana menteri
Berikut merupakan senarai pemangku perdana menteri (*peaministri asetäitjad*) bagi kerajaan Estonia dalam buangan:

* Johannes Sikkar (12 Januari 1953 – 22 Ogos 1960)
* Tõnis Kint (22 Ogos 1960 – 1 Januari 1962)
* Aleksander Warma (1 Januari 1962 – 29 Mac 1963)
* Tõnis Kint (29 Mac 1963 – 23 Disember 1970)
* Heinrich Mark (8 Mei 1971 – 1 Mac 1990)
* Enno Penno (1 Mac 1990 – 15 September 1992)

## Catatan

## Rujukan
*Mälksoo, Lauri (2000). Professor Uluots, the Estonian Government in Exile and the Continuity of the Republic of Estonia in International Law. *Nordic Journal of International Law* 69.3, 289–316.
* Made, Vahur. Estonian Government-in-Exile: a controversial project of state continuation. *Estonian School of Diplomacy*