Teleopsis dalmanni

***Teleopsis dalmanni***, sinonim ***Cyrtodiopsis dalmanni***,  juga dikenali sebagai **lalat bermata tangkai Malaysia**, ialah spesies lalat dalam keluarga Diopsidae. Lalat *T. dalmanni* mempunyai pemanjangan sisi pada kapsul kepala mereka yang dipanggil tangkai mata. Tangkai mata ini memainkan peranan penting dalam pemilihan pasangan dan akibatnya ciri fizikal lalat ini telah menjadi subjek beberapa kajian tentang pemilihan seksual, pemilihan semula jadi dan tingkah laku mengawan.

## Taburan
*Teleopsis dalmanni* ditemui di Malaysia serta bahagian lain di Asia Tenggara. Lalat yang digunakan dalam kajian biasanya dikumpulkan di Malaysia.

## Habitat
*Teleopsis dalmanni* kebanyakannya ditemui di pinggir sungai berhutan, tempat ritual mengawan mereka berlaku. Mereka diperhatikan berehat di atas daun kering atau bahagian semak samun di tepi air, dan kadangkala di atas pasir.

## Kitaran hidup
Seperti lalat diptera lain, lalat *T. dalmanni* menjalani fasa larva sebelum beralih menjadi dewasa. Terdapat sedikit maklumat yang tersedia tentang sistematik dan tingkah laku peringkat larva dalam *T. dalmanni*. Sebagai serangga holometabolis, lalat mempunyai sel pembahagi yang terhad kepada usus dan gonad. Disebabkan ini, saiz dewasa ditetapkan oleh nutrisi yang diterima semasa fasa larva. Selepas peringkat larva, nutrisi selanjutnya diperlukan untuk perkembangan struktur pembiakan dalaman bagi mencapai kematangan seksual.

Eksperimen pembiakan biasanya menetapkan tiga hingga enam minggu untuk lalat ini mencapai kematangan seksual, tetapi nilai populasi lalat liar belum ditentukan dengan pasti. Kematangan seksual boleh ditunjukkan oleh pertumbuhan kelenjar aksesori, kematangan berkas sperma, dan motiliti sperma. Pertumbuhan kelenjar aksesori didapati mempunyai kesan terbesar terhadap kematangan seksual, tetapi ia bukanlah satu-satunya kesan.

## Sumber makanan
Lalat dewasa mempamerkan tingkah laku mencari makan secara bersendirian, memakan bahan vegetatif yang mereput pada siang hari.

## Mengawan
*T. dalmanni* betina bertenggek di atas benang akar yang tergantung di atas anak sungai pada waktu senja. Jantan bersaing untuk mengawal rerambut akar ini. Setelah menguasai rerambut akar, mereka membentuk harem dan betina memutuskan harem jantan mana yang hendak disertai. Kajian menunjukkan bahawa betina lebih suka bertenggek dengan jantan yang mempunyai jarak mata yang lebih besar. Pengawanan berlaku pada waktu fajar dan biasanya pelbagai peristiwa mengawan berlaku. Kajian menunjukkan bahawa peningkatan kekerapan mengawan berkorelasi dengan kadar telur subur yang lebih tinggi. Ini disokong oleh idea bahawa pelbagai pengahwinan tidak mengurangkan penerimaan lalat betina terhadap kopulasi, tanpa mengira ciri-ciri jantan yang mengawan. Kajian menunjukkan bahawa bilangan peristiwa kopulasi dan bukannya bilangan pasangan menyebabkan peningkatan kejayaan penetasan. Selain itu, sebilangan besar kopulasi tidak berjaya, dengan satu kajian mendapati bahawa betina yang pernah berkopulasi mempunyai kadar kejayaan penetasan hanya 10%. Spesifikasi kopulasi tidak difahami sepenuhnya, tetapi beberapa peristiwa kopulasi adalah cepat dan berlangsung kurang daripada 60 saat.

### Spermatofor
Lalat jantan menghasilkan spermatofor berbentuk labu yang hanya menempati sebahagian daripada kapasiti faraj, berbanding spermatofor lalat Diopsidae tertentu yang menempati seluruh rongga faraj. Dicadangkan bahawa saiz spermatofor yang lebih kecil adalah penyesuaian untuk mengurangkan pelaburan dalam sperma disebabkan oleh kekerapan mengawan yang tinggi dalam masa yang singkat. Kelenjar aksesori bertanggungjawab untuk membentuk spermatofor yang mengangkut sperma semasa mengawan.

## Morfologi

### Tangkai Mata
Tangkai mata *T. dalmanni*, serta lalat Diopsidae yang lain, kerap digunakan untuk mengkaji bidang pemilihan seksual dan pilihan mengawan. Tangkai mata diketahui berukuran antara 4&nbsp;mm panjang sehingga 17&nbsp;mm. Tangkai mata boleh jadi lebih panjang daripada panjang badan.

Hipersefali, iaitu pemanjangan mata daripada kepala, juga dilihat pada lalat diptera yang lain, tetapi lalat daripada keluarga Diopsidae adalah unik kerana kedua-dua lalat jantan dan betina menunjukkan sedikit pemanjangan tangkai mata. Dalam lalat *T. dalmanni*, nisbah jarak mata lalat jantan kepada panjang badan lebih besar berbanding dengan lalat betina. Ciri lalat ini tertakluk kepada kajian yang menyelidiki latar belakang genetik pemilihan seksual, pilihan mengawan betina dan akibat pembiakan.

#### Pilihan pasangan
Tangkai mata memainkan peranan penting dalam tingkah laku mengawan, kerana kajian menunjukkan bahawa betina lebih menyukai jantan dengan jarak mata yang lebih besar berbanding panjang badan. Didapati bahawa pilihan betina untuk jarak mata yang besar adalah jelas apabila perbezaan antara jarak mata jantan yang ada adalah besar, bukan sederhana. Dalam kes perbezaan yang rendah dan sederhana, betina dengan jarak mata yang besar lebih cenderung untuk memilih jantan dengan jarak mata yang lebih besar. Terdapat pelbagai teori yang dikemukakan untuk menjelaskan perkara ini, termasuk idea bahawa pilihan betina untuk jarak mata jantan mungkin mempunyai had, atau pilihan betina dikaitkan secara genetik dengan jarak mata betina.

#### Pemilihan seksual
Pemilihan seksual menyatakan bahawa struktur yang dianggap sebagai penunjuk kualiti individu yang boleh dipercayai dipilih. Tangkai mata *T.&nbsp;dalmanni* adalah contoh dimorfisme seksual yang telah berkembang untuk tujuan mengawan; rentang mata yang lebih besar dipilih sebagai bukti menunjukkan bahawa ia lebih disukai oleh betina. Satu kajian juga mendapati bahawa individu betina dengan rentang mata yang lebih besar mempunyai oosit yang jauh lebih matang berbanding mereka yang mempunyai rentang mata yang lebih pendek.

Tambahan pula, rentang mata yang tidak bergantung pada saiz badan atau jisim telah dikenal pasti sebagai penentu utama dalam hasil pertandingan antara jantan. Ini menunjukkan bahawa tangkai mata yang lebih panjang berkembang pada jantan akibat tekanan kejayaan mengawan, dan oleh itu merupakan contoh pemilihan seksual. Walau bagaimanapun, telah diperhatikan bahawa betina yang mengawan dengan jantan dengan rentang mata yang besar tidak menerima faedah kesuburan jangka pendek dan faedah kesuburan, dan sebenarnya mencatatkan kadar kesuburan yang lebih rendah daripada betina yang mengawan dengan jantan dengan rentang mata yang pendek.

#### Hipotesis kecacatan
Rentang mata lalat jantan sangat bergantung pada faktor kondisional, secara relatifnya lebih banyak daripada sifat bukan seksual yang lain, dan rentang mata menjadi berubah-ubah di bawah keadaan tekanan yang meningkat. Corak yang serupa tidak dilihat dalam sifat bukan seksual yang setanding, dan lebih berkait rapat dengan saiz badan. Hipotesis yang diambil daripada keputusan ini ialah rentang mata memberikan maklumat tambahan tentang keadaan di luar yang disediakan oleh saiz badan. Oleh itu, rentang mata boleh menjadi petunjuk alternatif kepada betina tentang keupayaan lelaki yang lebih besar untuk terus hidup. Ini berkaitan dengan teori kecacatan evolusi sifat lelaki hiasan.

Walau bagaimanapun, terdapat kekurangan bukti untuk menyokong idea bahawa tangkai mata yang memanjang merupakan satu halangan kepada lalat diopsid jantan. Walaupun tangkai mata meningkatkan momen inersia lalat jantan, ia tidak didapati mengalami penurunan prestasi penerbangan. Secara khususnya, lalat jantan *T. dalmanni* didapati menunjukkan prestasi yang lebih baik daripada lalat betina dalam tingkah laku terbang bebas memusing. Jika jarak mata yang lebih panjang tidak menimbulkan halangan kepada lalat jantan, penjelasan alternatif mungkin lebih berjaya dalam menjelaskan perkembangan sifat ini.

### Mata
*Teleopsis dalmanni* telah digunakan sebagai subjek kajian dalam subjek eksperimen dalam kajian pemprosesan data di pusat optik serangga, kerana ia mudah untuk merekodkan aktiviti impuls di tangkai mata.

## Rujukan