Paus Franciscus

**Paus Franciscus** (, ; nama sebenar: **Jorge Mario Bergoglio**; 17 Disember 1936 – 21 April 2025) ialah ketua Gereja Katolik dan ketua negara Kota Vatikan dari tahun 2013 hingga tahun 2025. Beliau merupakan paus pertama dari Persatuan Yesus (S.J. atau Jesuit), paus pertama dari Amerika Latin, paus pertama dari benua Amerika, paus pertama dari Hemisfera Selatan dan paus pertama yang lahir atau dibesarkan di luar Eropah sejak Paus Gregorius III pada abad ke-8.

Bergoglio dilahirkan di Buenos Aires, Argentina. Beliau menyertai Persatuan Yesus pada tahun 1958 selepas pulih daripada sakit dan telah ditahbiskan sebagai paderi Katolik pada tahun 1969. Dari tahun 1973 hingga 1979, beliau berkhidmat sebagai pemimpin wilayah Jesuit di Argentina. Beliau telah dilantik sebagai Uskup Agung Buenos Aires pada tahun 1998 dan menjadi kardinal pada tahun 2001 di bawah pemerintahan Paus Ioannes Paulus II.

Selepas peletakan jawatan Paus Benedictus XVI pada 28 Februari 2013, konklaf kepausan telah memilih Bergoglio sebagai paus baharu pada 13 Mac. Beliau memilih nama Franciscus sebagai penghormatan kepada Santo Fransiskus dari Assisi. Sepanjang kepimpinannya, beliau banyak menekankan nilai belas kasihan, keadilan sosial serta dialog antara agama. Beliau turut membuat keputusan untuk tinggal di rumah tamu Domus Sanctae Marthae dan bukannya di apartmen paus tradisional di Istana Apostolik.

Franciscus turut mencatat sejarah apabila melantik beberapa wanita sebagai ahli penuh dalam beberapa dikasteri utama dalam Kuria Rom. Beliau menunjukkan pendekatan yang lebih terbuka dan penyayang terhadap individu LGBTQ termasuk menyatakan bahawa pemberkatan boleh diberikan kepada individu secara peribadi termasuk mereka dalam komuniti LGBTQ, namun pemberkatan kepada pasangan sejenis tetap tidak dibenarkan dalam konteks rasmi gereja. Beliau juga lantang bersuara mengenai isu-isu global seperti ketidaksamaan ekonomi, pemeliharaan alam sekitar dan penentangannya terhadap hukuman mati yang beliau anggap sebagai tidak boleh diterima dalam mana-mana keadaan. Beliau menyeru agar hukuman mati di seluruh dunia dihapuskan.

Dalam hal ehwal antarabangsa, Fransiscus kerap memberi pandangan terhadap perkembangan politik semasa termasuk kebangkitan populisme dan menyuarakan sokongan terhadap usaha penyahkriminalan homoseksualiti. Beliau memainkan peranan penting dalam pemulihan hubungan diplomatik antara Amerika Syarikat dan Cuba serta memeterai perjanjian dengan China berkaitan pelantikan uskup. Beliau juga menggesa dialog berterusan dalam konflik Israel–Palestin, menandatangani perjanjian dengan Negara Palestin dan memberi respons terhadap krisis kemanusiaan di Gaza. Beliau turut menekankan kepentingan perlindungan migran dan menyentuh isu dasar imigresen di pelbagai negara. Pada tahun 2022, beliau memohon maaf secara terbuka atas peranan Gereja Katolik dalam sistem sekolah berasrama yang kontroversi di Kanada. Selain itu, beliau menganjurkan Sinod Mengenai Sinodaliti yang dianggap sebagai satu peristiwa bersejarah dalam usaha membawa perubahan dalam Gereja Katolik.

Franciscus mati pada 21 April 2025 pada usia 88 tahun akibat strok dan kegagalan sistem peredaran darah. Kemunculan terakhir beliau di khalayak ramai adalah semasa sambutan Hari Paska, sehari sebelum pemergiannya.

## Awal hidup
Jorge Mario Bergoglio dilahirkan di Buenos Aires, Argentina. Beliau adalah salah seorang anak pertama daripada lima adik-beradik dari Mario Bergoglio, seorang akauntan kereta api Itali, dan Regina Maria Bergoglio (née Sivori), seorang suri rumah.

Beliau menerima ijazah sarjana dalam falsafah dan teologi dari Universiti Buenos Aires. Selepas itu, beliau belajar di seminari di Villa Devoto. Beliau masuk ke dalam Persatuan Jesus (Jesuit) pada 11 Mac 1958.

## Kerjaya awal
### Jesuit
Bergoglio menjadi ahli Persatuan Jesus pada tahun 1958. Beliau telah menjadi paderi pada tahun 1969. Pada tahun 1973, beliau telah dilantik sebagai ketua Jesuit di Argentina. Pada pertengahan tahun 1980-an, beliau mula bekerja pada ijazah kedoktoran di Sekolah Graduasi Sankt Georgen Falsafah dan Teologi di Frankfurt, Jerman.
 
### Biskop
Paus John Paul II melantik Bergoglio sebagai Ketua Biskop Buenos Aires pada tahun 1998. Semasa Majlis Mesyuarat Gereja 2001, Pope melantik Bergoglio sebagai Kardinal.

## Paus
Kardinal Bergoglio dipilih sebagai paus pada 13 Mac 2013. Beliau memilih nama "Franciscus" (nama bahasa Latin dipakai dalam protokol rasmi Gereja: *Franciscus*) sempena menghormati tokoh terkenal iaitu santo Francesco d'Assisi (nama Latin tokoh: *Franciscus Assisiensis*). Hanya selepas beliau dipilih, Franciscus memberitahu akhbar bagaimana beliau memilih nama yang baru:

*"Biar saya beritahu anda satu cerita," katanya. Beliau kemudian [menjelaskan] bagaimana semasa pengundian paus 2013 dan beliau telah duduk di sebelah Cardinal Cláudio Hummes dari [[Brazil]], yang beliau anggap seorang "rakan baik." Selepas pengundian, Cardinal Hummes "memeluk saya, beliau mencium saya dan beliau berkata, 'Jangan lupa pada [[kemiskinan|golongan miskin]]!' Dan ayat ini masuk ke sini," kata paus, menunjuk kepada hatinya. "Saya berfikir tentang peperangan, ketika pengundian masih dijalankan, walaupun semua undi," katanya ... " dan Francis ialah lelaki yang memberikan keamanan. Dan ini adalah cara nama datang ke dalam fikiran dan hati saya: Francis dari Assisi."*

Walaupun kedua-dua ibu bapa Franciskus berketurunan orang Itali, beliau merupakan Paus pertama yang dilantik dalam kalangan paderi dan kardinal bukan Eropah yang pertama sejak Paus Gregorius III, seorang paderi kelahiran Syria pada abad ke-8.

Beliau merupakan paus pertama untuk bercakap semasa sesi Kongres Amerika Syarikat dalam lawatan beliau ke negara tersebut pada 24 September 2015.

## Minat lain
Secara peribadi, Paus Francis suka membaca buku-buku oleh pengarang terpilih seperti Friedrich Hölderlin, Jorge Luis Borges atau Fyodor Dostoyevsky. Beliau suka menonton filem neorealism Itali, dan suka untuk pergi ke opera.

Beliau juga berminat dalam bola sepak. Beliau adalah seorang ahli aktif San Lorenzo de Almagro, yang merupakan salah satu pasukan dalam liga *[[Primera División Argentina|Primera División]]*.

## Pengajaran
### Pembujangan
Apabila Bergoglio dijadikan seorang Kardinal, pandangan beliau tentang pembujangan para paderi telah direkodkan dalam buku *On Heaven and Earth*. Buku tersebut adalah satu catatan perbualan beliau dengan seorang rabai Buenos Aires. Dalam buku ini, beliau berkata, pembujangan "adalah suatu perkara yang disiplin, tidak beragama. Ia boleh berubah." Bagaimanapun, beliau berkata: "Buat masa ini, saya memihak kepada mengekalkan pembujangan, dengan semua [bahagian positif dan negatif], kerana kita mempunyai sepuluh abad pengalaman yang baik dan bukannya kegagalan."  

Beliau juga berkata bahawa "dalam Gereja Katolik Byzantine, Ukraine, Rusia dan Yunani [...] para paderi boleh berkahwin, tetapi biskop perlu membujang". Katanya, kebanyakan mereka yang Katolik Barat yang menolak untuk perbincangan lebih lanjut mengenai isu yang berbuat demikian dari kedudukan "pragmatisme", berdasarkan kehilangan tenaga manusia. 

## Pandangan peribadi
### Terhadap kaum berhubungan sejenis
Paus Francis menyokong pengajaran Katolik yang berpendapat bahawa perbuatan seks sejenis adalah suatu kegiatan yang tidak bermoral. Walau bagaimanapun, beliau berkata bahawa golongan homoseksual perlu dilayan dengan hormat. Bergoglio adalah seorang yang menentang perkahwinan sejenis. Pada tahun 2011, beliau menyatakan ke arah perasmian tersebut suatu "kerja orang jahat". 

Argentina dianggap membenarkan perkahwinan jantina yang sama pada tahun 2010. Pada masa itu, Bergoglio menentang undang-undang ini. Pada bulan Julai 2010, apabila undang-undang adalah di bawah pertimbangan, beliau menulis surat kepada rahib Argentina yang terkurung. 

### Terhadap orang bukan Katolik
Tiga hari selepas dipilih Paus, Paus Francis memberitahu kepada ribuan wartawan berita:

*[Memandangkan] ramai daripada anda tidak tergolong dalam Gereja Katolik, dan lain-lain tidak juga mahu beragama, saya memberi berkat daripada hati saya, dalam diam, kepada setiap seorang daripada anda, menghormati hati nurani setiap kamu, tetapi mengetahui bahawa setiap salah satu daripada anda adalah anak Tuhan. Semoga Tuhan memberkati anda.* 

Kenyataan tersebut terhadap orang bukan Katolik dilihat sangat janggal dari orang seumpama beliau. Dengan cara ini, Franciscus telah menunjukkan bahawa beliau menerima orang-orang yang mengambil agama lain. 

Dalam ucapan pada 20 Mac, Paus Francis berkata bahawa beberapa orang tidak mengikuti mana-mana agama, tetapi masih mencari "kebenaran, kebaikan dan keindahan." Beliau berkata orang-orang ini adalah sekutu penting dalam melindungi maruah manusia; berdamai; dan menjaga bumi. Ini bermakna Paus mengatakan ateis boleh menjadi sekutu Gereja Katolik, dan bukannya musuh.

Dalam ucapan yang sama, Paus berkata Katolik dan orang-orang Yahudi disambungkan "oleh satu ikatan rohani yang paling istimewa." Kepada pemimpin-pemimpin Islam dalam ucapan beliau berkata: "[Kepada] Islam, yang menyembah Tuhan sebagai satu, hidup dan penyayang, dan [menyeru]-Nya dalam doa ... Saya amat menghargai kehadiran anda... [Dalam] ini, saya melihat... tanda wasiat untuk berkembang dalam diri bersama dan kerjasama untuk kebaikan bersama umat manusia." 

Pada September 2013, Francis menulis surat yang disiarkan dalam akhbar *La Repubblica*. Surat itu menyatakan bahawa ateis akan diampunkan oleh Tuhan sekiranya mereka mengikuti suara hati mereka dan melakukan apa yang mereka fikir adalah betul.

## Meninggal dunia
Paus Franciscus meninggal dunia pada pukul 7:35 pagi waktu tempatan di kediamannya di Casa Santa Marta, Kota Vatikan.

## Pengiktirafan
Francis telah dinamakan sebagai *[[Time Person of the Year]]* pada Disember 2013.

## Album muzik
*Wake Up!* telah dikeluarkan pada 27 November 2015 oleh label Believe Digital dan mengandungi ucapan oleh Pope Francis dan muzik yang disertakan, termasuk muzik rock.

## Lihat juga
*Senarai Paus

## Rujukan

## Pautan luar
* Vatican: the Holy See – Laman web Vatikan