Pilihan raya kecil Ayer Kuning 2025

**Pilihan raya kecil Ayer Kuning 2025** ialah pilihan raya kecil pertama selepas Pilihan raya negeri Perak 2022. Pilihan raya ini akan diadakan pada 26 April 2025 berikutan kematian penyandang, Ishsam Shahruddin pada 23 Februari 2025 akibat sakit jantung.

Calon BN–UMNO, Mohamad Yusri Bakir berjaya mempertahankan kerusi dengan majoriti 5,006 undi, mengalahkan calon PN–PAS, Abdul Muhaimin Malek dan calon PSM, Bawani Kaniapan. Kemenangan ini membuktikan bahawa Kerajaan Perpaduan yang mengandingkan PH dan BN berjaya mematahkan kemaraan Gelombang Hijau yang dibawa oleh PN yang diketuai parti politik terbesar di dalam komponen tersebut, iaitu parti PAS. Kekalahan parti PSM juga membuktikan bahawa rakyat Malaysia masih tidak mahu mengundi atau mempercayai arus perubahan yang dibawa oleh parti politik barisan/pilihan ketiga.

## Latar belakang
Pilihan raya kecil ini diadakan susulan kekosongan kerusi akibat kematian penyadang kerusi ADUN pada 23 Februari 2025.

Dalam langkah yang signifikan, Parti Amanah Negara (AMANAH) yang merupakan komponen Pakatan Harapan (PH) memilih untuk tidak bertanding kali ini, sebaliknya memberi laluan kepada Barisan Nasional (BN). Keputusan ini mencerminkan kerjasama yang berterusan antara PH dan BN di peringkat kerajaan perpaduan persekutuan.

Perikatan Nasional (PN), yang terdiri daripada Parti Pribumi Bersatu Malaysia (Bersatu) dan Parti Islam Se-Malaysia (PAS), mengesahkan bahawa calon mereka akan datang dari PAS, selaras dengan usaha gabungan itu untuk terus memperkukuh sokongan akar umbi.

Sementara itu, Parti Sosialis Malaysia (PSM) yang terkenal dengan perjuangan sosial dan isu rakyat tempatan, mengulangi komitmennya untuk bertanding, dengan sokongan daripada MUDA, URIMAI dan Parti Rakyat Malaysia (PRM).
## Garis masa
Tarikh penting disenaraikan di bawah:

## Kempen dan isu dalam pilihan raya
Pilihan raya kecil ini menyaksikan kempen yang rancak daripada semua parti yang bertanding, dengan penekanan terhadap isu-isu setempat serta naratif nasional.

### Perkara am
#### Kos sara hidup dan ekonomi tempatan
Isu kos sara hidup merupakan agenda paling utama dalam setiap ceramah calon. Ramai pengundi mengadu tentang harga barang keperluan yang semakin meningkat, pendapatan yang tidak mencukupi dan kekurangan peluang pekerjaan tetap di kawasan mereka.

Calon kerajaan perpaduan (BN-PH) menekankan bahawa mereka sedang melaksanakan dasar jangka panjang untuk menstabilkan ekonomi dan menarik pelaburan ke kawasan itu. Mereka juga menampilkan bantuan seperti STR (Sumbangan Tunai Rahmah) sebagai bukti tindakan mereka.

Calon pembangkang (PN) pula menuduh kerajaan gagal mengawal inflasi dan memperkenalkan dasar yang tidak memberi kesan langsung kepada rakyat. Mereka menjanjikan "ekonomi Islam berasaskan keadilan dan keberkatan" sebagai alternatif.

#### Pembangunan infrastruktur
Ramai penduduk luar bandar mengadu tentang jalan rosak dan sistem perparitan yang lemah, akses terhad kepada klinik kesihatan dan kemudahan sekolah yang usang.

Calon daripada semua parti berjanji akan membawa pembangunan fizikal ke kawasan ini jika mereka menang. Namun, isu ini juga menjadi ujian kepercayaan, terutamanya apabila pengundi membandingkan janji dahulu yang belum ditunaikan.

#### Isu perpaduan kaum dan sentimen agama
Pilihan raya kecil ini juga menjadi medan kepada retorik perpaduan dan juga sentimen perkauman/agama. Kerajaan perpaduan cuba menunjukkan mereka mampu mentadbir dengan harmoni antara kaum dan agama, dan mengelakkan perpecahan. Pembangkang seperti PAS (dalam PN) menekankan keperluan kepada “kepimpinan Islam tulen” dan kadangkala menimbulkan ketakutan bahawa kerajaan sekarang terlalu bertolak ansur dengan bukan Islam.

Sentimen ini dilihat dalam beberapa ceramah dan bahan kempen, terutamanya di kawasan majoriti Melayu.

#### Penglibatan belia dan calon muda
Beberapa calon terdiri daripada orang muda tempatan yang aktif dalam masyarakat. Ini memberi ruang kepada perbincangan mengenai akses kepada pendidikan berkualiti, peluang pekerjaan dan keusahawanan untuk belia dan keperluan pemimpin muda dalam politik arus perdana.

PSM dan MUDA menggunakan pendekatan ini untuk menarik pengundi muda yang lebih celik maklumat dan aktif di media sosial.

#### Penilaian terhadap kerajaan persekutuan
Pilihan raya kecil ini dianggap sebagai referendum mini untuk menguji tahap sokongan rakyat terhadap kerajaan Anwar Ibrahim. Penyokong kerajaan mahu menunjukkan bahawa rakyat menyokong kestabilan, kemakmuran, dan kerjasama politik antara BN dan PH. Pembangkang mahu membuktikan bahawa rakyat kecewa dengan kerajaan, terutamanya golongan B40 dan M40 yang merasakan beban ekonomi masih belum diringankan.

### Mengikut demografi pengundi

#### Pengundi Melayu
##### Kos sara hidup terus menjadi keutamaan
Mereka merasakan tekanan kenaikan harga barang harian dan perbelanjaan isi rumah yang semakin membebankan.

##### Isu agama dan moral politik
Ramai pengundi Melayu, khususnya yang cenderung kepada PAS/PN, menekankan pentingnya kepimpinan berlandaskan nilai Islam dan menolak kerjasama PH-BN yang dianggap bercanggah dari segi prinsip.

##### Kestabilan politik
Sesetengah golongan menyokong kerajaan perpaduan kerana percaya kepada janji kestabilan dan pembangunan.

#### Pengundi India
##### Anwar Ibrahim dan Perasaan Pengundi India
Dalam kalangan beberapa pengundi India, Anwar Ibrahim dilihat sebagai "menikam belakang" atau tidak menepati janji terhadap komuniti India, terutamanya dalam isu-isu yang melibatkan pembelaan hak asasi mereka dan penglibatan dalam pentadbiran.

Semasa Pilihan Raya Umum yang lalu, Anwar dan Pakatan Harapan (PH) berjanji untuk memperjuangkan kebajikan masyarakat India, tetapi beberapa pengundi merasakan bahawa janji tersebut tidak ditunaikan selepas kemenangan mereka. Sebahagian besar antara pengundi India, terutama yang tinggal di kawasan luar bandar, merasakan bahawa mereka tidak mendapat cukup perhatian dalam pemberian bantuan sosial atau peluang pekerjaan yang seimbang.

Sesetengah pengundi India juga berpendapat bahawa Anwar lebih memberi perhatian kepada kelompok lain, terutamanya dalam soal politik dalaman Pakatan Harapan yang membabitkan pemimpin-pemimpin Melayu dan soal ekonomi yang lebih mengutamakan Cina.

##### Peluang pekerjaan dan keterlibatan ekonomi
Pengundi India mengharapkan dasar yang lebih menyeluruh untuk memperkasa komuniti mereka, terutama dari segi kemahiran dan keusahawanan.

##### Masalah infrastruktur
Masalah infrastruktur asas di kawasan perkampungan India seperti jalan, longkang, dan bekalan air bersih.

##### Kurangnya wakil suara
Sebahagian pengundi India berasa kurang diwakili dalam arus perdana politik dan mula memberi sokongan kepada calon alternatif seperti dari PSM yang dilihat lebih dekat dengan rakyat biasa.

##### Isu kuil dan kehormatan agama
Isu kuil sering menjadi perbincangan hangat dalam kalangan masyarakat India, terutamanya apabila melibatkan pembinaan atau pemindahan kuil, serta hak untuk mengamalkan agama secara bebas. Dalam PRK kali ini, terdapat beberapa isu berkaitan penutupan atau pemindahan kuil yang tidak mendapat perhatian secukupnya oleh pihak berkuasa tempatan, yang mencetuskan ketidak puasan hati dalam kalangan pengundi India.

## Parti bertanding dan penamaan calon
### Pakatan Harapan
Pada 24 Februari, Parti Amanah Negara (AMANAH), yang sebelum ini bertanding bagi kerusi tersebut di bawah panji Pakatan Harapan (PH) dalam pilihan raya lepas, mengesahkan bahawa ia akan memberi laluan kepada calon Barisan Nasional (BN) dalam pilihan raya kecil tersebut. Pengerusi BN, Ahmad Zahid Hamidi berkata calon akan dipilih daripada enam nama yang telah disenarai pendek oleh UMNO Tapah, dan dijangka akan diumumkan seminggu sebelum hari penamaan calon. Pada 7 April, BN menamakan ahli akademik Islam dan Setiausaha UMNO Tapah, Mohamad Yusri Bakir sebagai calonnya.

### Perikatan Nasional

Pada 28 Februari, Pengerusi Perikatan Nasional (PN), Muhyiddin Yassin mengesahkan bahawa calon gabungan itu akan datang dari Parti Islam Se-Malaysia (PAS).  Cawangan PAS Tapah turut dilaporkan telah menyenarai pendek tiga nama sebagai calon yang berpotensi, terutamanya calon tempatan muda. Pada 8 April, PN mengumumkan Pengerusi PN Tapah, Abdul Muhaimin Malek sebagai calonnya. 
### Sekutu Parti Sosialis Malaysia
Parti Sosialis Malaysia (PSM), yang turut bertanding bagi kerusi tersebut dalam pilihan raya lepas, dilaporkan sedang mempertimbangkan sama ada untuk bertanding dalam pilihan raya kecil itu. Pengerusi PSM, Michael Jeyakumar Devaraj berkata perkara itu akan dibincangkan dalam kalangan parti, serta bersama sekutu pilihan raya mereka iaitu Ikatan Demokratik Malaysia (MUDA) dan Parti Rakyat Malaysia (PRM). Pada 22 Mac, PSM mengesahkan bahawa ia akan bertanding dalam pilihan raya kecil itu, dan MUDA menyatakan sokongan terhadap pencalonan mereka pada keesokan harinya. Pada 8 April, PSM sekali lagi menamakan Bawani Kaniapan sebagai calon mereka bagi kerusi tersebut.

Semasa hari penamaan calon, parti URIMAI di bawah kepimpinan bekas timbalan ketua menteri Pulau Pinang, P.Ramasamy juga menyertai sekutu ini.

## Kontroversi dan isu
### Projek Sentuhan Kasih 3.0
Pada 10 April, Menteri Nga mendedahkan bahawa kementeriannya telah meluluskan pembiayaan untuk 33 projek pembangunan dan infrastruktur awam di bawah program Sentuhan Kasih 3.0, dengan jumlah keseluruhan RM6.13 juta. Projek-projek ini dijangka memberi manfaat kepada penduduk di dalam kawasan parlimen Tapah.

Namun, pengumuman ini telah mengundang kritikan daripada kumpulan pemantau pilihan raya, Bersih (Gabungan Pilihan Raya Bersih dan Adil), yang mendakwa bahawa pelaksanaan projek sebegini di kawasan yang sedang menghadapi pilihan raya boleh dianggap sebagai penyalahgunaan sumber kerajaan.

Bersih berpendapat bahawa langkah ini bertentangan dengan prinsip pilihan raya yang bebas dan adil, dan menyeru agar lebih banyak akauntabiliti diterapkan bagi mengelakkan apa yang digambarkan sebagai "pembelian undi tersembunyi."

### Karikatur

Sebuah karikatur yang mempersenda Perdana Menteri, Anwar Ibrahim dan Anthony Loke telah digunakan oleh Perikatan Nasional (PN) di dalam kempen mereka. Karikatur tersebut menggambarkan Anwar dengan cara yang menghina, mencetuskan reaksi negatif dan menimbulkan kebimbangan mengenai kesesuaian serangan peribadi dalam politik.

Sebagai reaksi, Setiausaha Agung DAP, Anthony Loke, mengkritik penggunaan karikatur tersebut, dengan menyatakan bahawa politik seharusnya berasaskan prinsip dan dasar, bukannya penghinaan peribadi.

Sesetengah pihak turut berasa marah dengan reaksi DAP, memandangkan parti itu sebelum ini pernah menggunakan karikatur dan serangan peribadi terhadap bekas Perdana Menteri, Najib Razak dan isterinya, Rosmah Mansor. Tindakan DAP mengkritik serangan terhadap Anwar Ibrahim dianggap oleh sesetengah pihak sebagai tidak konsisten, memandangkan parti itu pernah menggunakan cara yang sama untuk mengecam pemimpin-pemimpin Barisan Nasional.

## Keputusan

## Keputusan terdahulu

## Nota

## Rujukan