Pindaan Akta Perlembagaan Malaysia 2022

**Akta Perlembagaan (Pindaan) 2022** telah meminda Perlembagaan Malaysia dengan objektif untuk memulihkan status Sabah dan Sarawak sebagai rakan kongsi (bukan lagi Negeri) yang sama dengan Tanah Melayu dalam Persekutuan Malaysia. Langkah perundangan ini direka untuk memberi kesan kepada peruntukan Perjanjian Malaysia 1963 (biasanya disingkat sebagai MA63). Pindaan itu diluluskan sebulat suara oleh Dewan Rakyat, dewan Parlimen Malaysia yang dipilih, pada Tarikh 14 Disember 2021, dan mula berkuat kuasa setelah mendapat perkenan diraja pada 11 Februari 2022.     

## Gambaran keseluruhan
Pada tahun 2019, kerajaan persekutuan Pakatan Harapan ketika itu telah mencadangkan pindaan serupa kepada Perlembagaan, yang akan meminda Perkara 1(2) untuk memulihkan perkataan 1963 yang mentakrifkan Sabah dan Sarawak sebagai wilayah konstituen Malaysia. Walaupun disokong oleh majoriti ahli Parlimen, pindaan itu gagal mencapai majoriti 2/3 yang diperlukan untuk meluluskan pindaan perlembagaan. Dua tahun kemudian selepas kejatuhan kerajaan Pakatan Harapan, Perdana Menteri Ismail Sabri Yaakob mengumumkan pada tarikh 16 September 2021 beliau sedang meneliti isu berkaitan Sabah dan Sarawak melalui Majlis Khas Perjanjian Malaysia 1963. Sebagai Perdana Menteri, Ismail mempengerusikan rundingan itu, disertai oleh Ketua Menteri Sabah dan Sarawak, serta lapan menteri persekutuan. 

Selepas itu pada tarikh 19 Oktober 2021, Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Sabah dan Sarawak) Maximus Ongkili mengumumkan rang undang-undang yang akan dibentangkan pada persidangan Parlimen akan datang selepas Majlis Khas Perjanjian Malaysia 1963 bersetuju dengan Perkara 1(2) dan 160(2) Perlembagaan Persekutuan untuk memulihkan Sabah dan Sarawak sebagai rakan kongsi yang sama ke Semenanjung Malaysia. Mesyuarat yang sama juga menyaksikan majlis bersetuju untuk memberi kuasa kepada kedua-dua kerajaan Sabah dan Sarawah untuk mengeluarkan lesen memancing dalam berbanding kerajaan persekutuan pada masa ini. 

### Butiran
Pindaan itu akhirnya dibentangkan oleh Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Undang-undang dan Parlimen) Wan Junaidi pada tarikh 3 November 2021.  Ia terdiri daripada empat perubahan: 

* meminda Perkara 1(2) untuk memulihkan takrif Sabah dan Sarawak sebagai konstituen "wilayah" Malaysia
* menambah Artikel 160(2) dengan takrif rasmi Hari Malaysia sebagai hari apabila Sabah dan Sarawak menyertai Persekutuan
* meminda dalam Perkara 160(2) takrif Persekutuan
* meminda dalam Perkara 161A takrifan bumiputera Sabah dan Sarawak

Pindaan kepada Perkara 161A termasuk pemansuhan Perkara 161A(7) yang memperuntukkan definisi khusus yang dikenakan oleh persekutuan bagi anak negeri Sarawak. Ini memberikan autonomi kepada pihak kerajaan negeri Sarawak untuk menentukan siapa yang boleh dianggap sebagai anak negeri Sarawak sebaliknya. Dewan Perniagaan dan Perindustrian Dayak mengalu-alukan pindaan ini khususnya, menyifatkannya sebagai "impian menjadi kenyataan" kerana ia akan membolehkan kerajaan negeri Sarawak memasukkan anak-anak hasil perkahwinan campur dan suku kaum asli yang tidak disenaraikan dalam Perkara 161A(7) dalam definisi anak negeri Sarawak. Menurut Dewan, kesan undang-undang *status quo* adalah: "Di bawah Kanun Tanah Sarawak, urusan di tanah anak negeri, seperti pemindahan, antara ibu bapa anak negeri dan anaknya yang berkahwin campur adalah dilarang kerana anak itu tidak dianggap anak negeri di bawah undang-undang." 

Pada tarikh 14 Disember 2021, selepas 6 jam perbahasan, cadangan pindaan itu diluluskan di Dewan Rakyat sebulat suara dengan 199 undi menyokong, dan 21 ahli Parlimen tidak mengundi.  Pada tarikh 6 Januari 2022, Menteri Ongkili mengumumkan penubuhan jawatankuasa teknikal bersama untuk mengkaji cadangan Sabah untuk menambah geran tahunan sebagai tambahan kepada tawaran balas daripada Kerajaan Persekutuan.  Sementara itu, undang-undang berkuat kuasa pada tarikh 11 Februari 2022. 

Pada tarikh 15 Februari 2022, beberapa hari selepas pindaan itu berkuat kuasa, Dewan Undangan Negeri Sarawak meluluskan pindaan kepada perlembagaan negerinya yang mengubah gaya ketua kerajaan negeri daripada Ketua Menteri kepada Perdana Menteri (Premier) . Menteri Belia, Sukan dan Pembangunan Usahawan negeri Sarawak Dato Sri Abdul Karim Rahman Hamzah yang membentangkan rang undang-undang itu berkata, perubahan itu bertujuan untuk menggambarkan status Sarawak sebagai wilayah Malaysia yang sama tarafnya dengan Malaya dan Sabah, selaras dengan pindaan perlembagaan persekutuan yang berkuat kuasa baru-baru ini. 

## Lihat juga
* Perjanjian Malaysia
* Senarai pindaan Perlembagaan Malaysia

## Rujukan