open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pengkomputan

Istilah **pengkomputan** atau **pengkomputeran** () ialah sinonim kepada penghitungan dan pengiraan. 

Pada asalnya, istilah "komputer" merujuk kepada manusia yang melakukan tugas penghitungan dan pengiraan. Bagaimanapun, istilah "pengkomputan" kini merujuk kepada salah satu bidang sains dan teknologi yang membincangkan pengiraan dan pengolahan simbol. 

Istilah "pengkomputan" juga merujuk kepada *pengendalian* dan penggunaan mesin hitung, proses elektrik yang dijalankan di dalam perkakasan komputer pada dirinya, serta juga kepada konsep teori yang menguasainya (sains komputer).

## Takrif
Istilah *"pengkomputan"* kekadang ditakrifkan dengan sempit, sebagaimana dengan laporan Persatuan Jentera Perkomputeran (ACM) pada tahun 1989 tentang "Pengkomputan Sebagai Satu Disiplin": 

*Disiplin pengkomputan ialah kajian tentang proses-proses [[algoritma]] yang sistematik yang menghuraikan dan menjelmakan [[maklumat]]: teori, analisis, reka bentuk, kecekapan, pelaksanaan, dan penggunaan. Soalan asas yang mendasari semua pengkomputan ialah "Apakah yang boleh diautomasikan (dengan cekap)?"*

Bagaimanapun, takrif yang lebih umum juga diterima, sebagaimana digambarkan oleh laporan *Kurikulum Pengkomputan 2005*,  sebuah laporan yang diterbitkan bersama-sama oleh ACM dan IEEE pada tahun 2005:

*Secara umum, kita boleh mentakrifkan pengkomputan sebagai mana-mana kegiatan berorientasi matlamat yang memerlukan, mendapat manfaat daripada, atau mencipta [[komputer]]. Justera itu, pengkomputan merangkami perekaan bentuk dan pembinaan sistem-sistem [[Perkakasan komputer|perkakasan]] dan [[Perisian komputer|perisian]] untuk berbagai-bagai tujuan: pemprosesan, penstrukturan, dan pengurusan berbagai-bagai jenis maklumat; membuat kajian saintifik dengan menggunakan komputer; melakukan sistem-sistem komputer bertindak dengan cerdas; mencipta dan menggunakan bahantara komunikasi dan hiburan; mencari dan mengumpulkan maklumat yang berkaitan dengan mana-mana tujuan yang khusus, dan sebagainya. Senarainya hampir-hampir berjela-jela, dan kemungkinan-kemungkinannya adalah amat luas.* 

Laporan yang sama itu juga mengakui bahawa maksud *pengkomputan* bergantung kepada konteksnya:

*Pengkomputan juga mempunyai pengertian yang lebih khusus, berdasarkan konteks yang istilah itu digunakan. Umpamanya, seorang pakar [[sistem maklumat]] akan melihat pengkomputan dengan cara yang agak berbeza daripada seorang [[Kejuruteraan perisian|jurutera perisian]]. Tanpa menghiraukan konteksnya, melakukan pengkomputan dengan baik boleh merupakan sesuatu yang rumit dan susah. Oleh sebab masyarakat memerlukan orang-orang untuk melakukan pengkomputan dengan baik, kami harus menganggap pengkomputan bukan hanya sebagai suatu profesion tetapi juga sebagai suatu disiplin.* 

Dengan pendek kata, konsep *pengkomputan* adalah berkait dengan pengetahuan dan kegiatan manusia yang membangunkan dan menggunakan teknologi-teknologi komputer. 

## Lihat juga

* Indeks senarai sejarah rencana pengkomputan
* Senarai etimologi istilah komputer

## Rujukan
Kabel

**Kabel** terdiri daripada seberkas wayar atau tali yang diikat, dililitkan dan dijalin bersebelahan menjadi satu himpunan. Dalam bidang mekanik, kabel digunakan untuk mengangkut dan menarik objek; dalam bidang elektrik pula kegunaannya adalah menyalurkan arus elektrik.

Kabel optik mengandungi satu atau lebih gentian optik dalam salut pelindung yang menyokong gentian tersebut. Kabel mekanik sewajarnya dipanggil tali dawai.
Alat kawalan jauh

**Alat kawalan jauh** (*remote control*) ialah komponen peranti elektronik kecil yang digunakan untuk mengendali perkakasan elektronik pengguna (seperti televisyen, sistem stereo, pemain DVD dan sebagainya) tanpa wayar dari suatu jarak dicakupi garis nampak yang dekat. Alat sedemikian ditata butang pelbagai fungsi lebih banyak menyelaras peranti dari fungsi utama perkakas seperti menukar saluran, nombor runut, dan kelantangan bunyi. Ia boleh dipegang dengan tangan serta dikuasakan oleh bateri bersaiz AAA atau AA.

## Prinsip
Biasanya, alat kawalan jauh merupakan peranti memancarkan sinar inframerah melalui suatu diod cahaya yang mendenyutkan sinar ini menghasilkan isyarat yang terpancar ke arah perkakas yang menerima isyarat tersebut. Isyarat inframerah ini boleh dimimik oleh sebuah alat kawalan jauh sejagat yang mampu meniru fungsi-fungsi alat kawalan jauh bagi kebanyakan jenama TV utama.

Model alat-alat kawalan sejak tahun 2000-an mula lengkap dengan keterhubungan Bluetooth atau Wi-Fi serta kawalan melalui pengesanan pergerakan mahupun pengecaman arahan dituturkan.

## Sejarah
Alat kawalan jauh pertama yang dibangunkan untuk televisyen adalah model "Lazy Bones" dari syarikat Zenith Radio Corporation tahun 1950 yang dihubungkan melalui suatu wayar sambungan tunggal dalam suatu jarak. 

Alat kawalan tanpa wayar pertama dikembangkan Eugene Polley melalui model "Flashmatic" tahun 1955; model ini berfungsi melalui pemancaran cahaya yang perlu dibidik tepat kepada empat sel fotovolta yang boleh mengaktifkan penala menukar satu saluran ke satu saluran lain serta menaikkan atau menurunkan kelantangan bunyi alat.

## Rujukan

## Pautan luar
* Description of infrared remote protocols
* Infrared Remote Control Theory
* 
* New Remote's History of the Remote Control
* The Philco Mystery Control in Action
Kapal selam kelas Akula

**Project 971 Щука-Б** (*Shchuka-B*, 'Shchuka' bermakna tombak, nama pengenalan NATO "**Akula**"), merupakan sebuah kapal selam penyerang berkuasa nuklear yang pertama kali diaturgerak oleh Tentera Laut Soviet pada tahun 1986.  *Akula* ("jerung") juga merupakan penamaan yang diguna pakai oleh Soviet bagi sebuah kapal selam peluru berpandu balistik. Ia diberi nama kod kapal selam Kelas Typhoon oleh NATO.

Terdapat tiga sub-kelas bagi Shchuka, yang terdiri dari tujuh buah kapal selam asal "Akula I" yang dibina antara tahun 1982 sehingga 1986, lima buah kapal selam "Akula Dipertingkat" yang dibina pada tahun 1986 sehingga 1991, dan dua buah kapal selam "Akula II" yang dibina pada tahun 1991. Perbezaan di antara sub-kelas Akula Dipertingkat dengan Akula II menjadi perdebatan oleh beberapa sumber. Walaupun begitu, penamaan Rusia bagi kesemua kapal selam ini adalah Schuka-B, tidak kira apa jua pengubahsuaian yang dilakukan.

## Reka bentuk

Badan kapal selam Akula dibina dengan sistem dua lapisan iaitu bahagian dalaman bertekanan dan bahagian luar badan yang ringan. Ini memberikan lebih kebebasan dalam rekaan luaran pada bentuk badan kapal, memberikan ia lebih keapungan berbanding rekaan analog yang dibina oleh pihak barat.

Pada bahagian kemudinya terdapat bebuli yang berfungsi sebagai ruang simpanan alat tatasusun sonar (sonar array) yang boleh ditunda. Akula dilengkapi oleh sistem pengesan berjaga dengan sensor hidrodinamik yang mampu mengesan perubahan suhu dan tahap kemasinan air. Sistem ini dipasang pada bahagian depan dan belakang layar serta pada bahagian sisi dan depan  bingkai badan kapal.

## Rujukan

## Pautan luar
* SSN Akula Type 971 at Naval Technology
* Akula Class - Project 971 at Fas.org
* Description of the class (as of 1999) at "SUBSIM Review"
* Details of the ''Akula'' class (and others) at "Hazegray"
Separuh ton

**Separuh ton** atau **hafton** () ialah teknik reprografi yang menyelakukan imejan ton selanjar imagery dengan bintik-bintik yang pelbagai saiz dan penjarakan. 'Hafton' juga memaksukan imej yang dihasilkan melalui proses ini.

Berbanding dengan imejan ton selanjar yang mengandungi beraneka warna atau kelabuan yang tak terbilang, proses separuh ton memampatkan salinan visual kepada imej binari yang dicetak dengan dakwat satu warna sahaja. Salinan binari ini memerlukan ilusi optik asas yang mana bintik-bintik separuh ton yang halus ini diadun menjadi ton licin dalam cerapan mata manusia. Jika dilihat melalui mikroskop, filem foto hitam putih yang dicuci juga terdiri daripada dua warna sahaja, bukannya beraneka ton selanjar yang tak terbilang.

Seperti mana fotografi warna berubah wajah dengan penambahan turas dan lapisan filem, pencetakan warna dijadikan dengan mengulangi proses separuh ton untuk setiap warna subtraktif, selalunya menggunakan 'model warna CMYK.'  Sifat dakwat yang separa legap membolehkan bintik-bintik separuh ton menghasilkan satu lagi kesan optik, iaitu imejan penuh warna-warni.

## Rujukan

## Pautan luar
*Halftone Screens and Dots
*Learn to create halftone shading with Adobe Photoshop
*Dr. Daniel Lau's Website about halftoning
*"The Rasterbator": Software that allows creation of large halftone type posters
*Halftone screens at the Wolfram Demonstrations Project
*An Easy Method for Making Custom Halftones in Photoshop
4-bit

4-bit boleh digunakan untuk mencipta 16 nilai yang berbeza, dengan semua nombor perenambelasan boleh ditulis dengan 4 bit.

Intel 4004, mikropemproses cip tunggal pertama yang dijual di dunia merupakan unit pemprosesan pusat (CPU) 4-bit. (Sebenarnya, F14 CADC dikeluarkan setahun lebih dahulu, tetapi kewujudannya dirahsiakan.) Pada dasarnya, pemproses Saturn HP48 (mesin hitung saintifik yang umum) ialah mesin 4-bit, walaupun ia merangkaikan berbilang kata, misalnya pengalamatan ingatan 20-bitnya. Contoh pemproses 4-bit yang lain termasuk:
* Intel 4004
* Intel 4040
* Teras Atmel MARC4
* Siri Toshiba TLCS-47.

Dekad 1970-an memperlihatkan kemunculan perisian penggunaan 4-bit untuk pasaran massa seperti mesin hitung saku.


## Senarai pemproses 4-bit
* Intel 4004
* Intel 4040
* HP Saturn (mikropemproses)
* Mikropengawal pemancar kawalan jauh inframerah NEC μPD6P9 
* NEC μPD75X
* Siri TLCS-47 Toshiba
* Teras Atmel MARC4 

## Rujukan


## Pautan luar
* Saturn CPU link
Nayland Blake

**Nayland Blake** (dilahirkan pada 1960 di Bandaraya New York, New York) ialah seniman yang karya media campurannya telah diperikan berbagai-bagai seperti membimbangkan, mengelak-elak, menyeksa, jahat, kejam, malahan lembut, serta juga menimbulkan kemarahan dan histeria. Karyanya sering menggabungkan tema masokisme. Blake diwakili oleh Galeri Matthew Marks dan kini tinggal serta bekerja di Bandaraya New York.


## Karya
Karya Blake yang termasyhur termasuk:
* ***Gorge*** (1998: Melahap) ialah sebuah video yang menampilkan dirinya duduk tanpa baju dan diberi sangat banyak makanan selama satu jam dari belakang oleh seorang lelaki hitam yang juga tak berbaju. Pada 2009, satu versi *Gorge* dipersembahkan di hadapan penonton, dengan penonton memberi makanan kepadanya. *Gorge* menonjolkan dua ciri utama karya Blake, iaitu warisan dwiras (bapanya orang hitam) dan kepanseksannya.
* ***Feeder 2*** (1998: Pemberi Makanan 2), sebuah pondok kayu balak yang diperbuat daripada kek halia empat segi yang dipasang pada bingkai keluli. Sewaktu karya itu dipamerkan di *Tang Teaching Museum and Art Gallery* (Muzium Pengajaran dan Galeri Seni Tang), pelawat mencuit-cuit dinding dalaman pondok itu secara bersenyap-senyap, sementara bau kek halia membanjiri galeri. 
* ***Starting Over*** (2000: Memulakan semula), sebuah video yang menampilkan dirinya menari tarian tap dalam pakaian arnab yang beratnya sama dengan kendaknya, Philip Horvitz. Pakaian itu sangat berat sehingga beliau hampir tidak dapat bergerak sewaktu diarahkan oleh Horvitz di luar pentas.

Blake pernah menganjurkan pameran muzium solo di Pusat Tang dan juga menyertai Dwitahunan Whitney 1991 serta pameran *Black Male: Representations of Masculinity in Contemporary American Art* (Lelaki Hitam: Perlambangan Kelelakian dalam Seni Amerika Sezaman) yang termayshur di muzium itu pada 1994. Antara akhir 2008 hingga awal 2009, Maura Riley menganjurkan  "*Behavior*" (Tingkah Laku), pameran retrospektif 30-tahun tentang seni Blake, di Lokasi Satu, Bandaraya New York. Antara lain, karya Blake terangkum dalam koleksi:
* San Francisco Museum of Modern Art (Muzium Seni Moden San Francisco);
* Whitney Museum of American Art (Muzium Seni Amerika Whitney); 
* Walker Art Center (Pusat Seni Walker); dan 
* Des Moines Art Center (Pusat Seni Des Moines).

## Rujukan

## Pautan luar
* Nayland Blake at Matthew Marks
Wayang (filem)

***Wayang*** ialah sebuah filem drama kemasyarakatan arahan Hatta Azad Khan yang ditayangkan di pawagam Malaysia pada 13 November 2008. Filem yang dibintangi oleh Eman Manan, Ida Nerina dan Zul Huzaimy ini berlatarbelakangkan kehidupan masyarakat Pantai Timur yang mengekalkan warisan budaya mereka iaitu wayang kulit. Filem ini juga turut mewakili Malaysia pada Festival Filem Antarabangsa Kuala Lumpur dan berjaya merangkul Anugerah Khas Juri.

## Sinopsis
Awang Lah (Eman Manan), seorang dalang tersohor, tiba-tiba didepani masalah mengajar wayang kulit kepada seorang kanak-kanak lelaki buta dan seorang kanak-kanak perempuan bersuara sengau. Kekecewaannya terhadap anak sendiri yang tidak mahu mendekati panggung wayang kulitnya, membuatkan Awang Lah berusaha keras mengajar dan kanak-kanak istimewa itu. Awi (Zul Huzaimy) sekalipun buta tetapi mampu menghafal cerita-cerita wayang kulit dengan baik, dan Melor (Mas Muharni) pula pandai melukis patung dan menggerakkannya di kelir mengiringi cerita yang dituturkan Awi.
Setelah dewasa Awi mencuba berbagai gaya tersendiri menyelitkan unsur jenaka pada cerita-cerita dari hikayat Ramayana. Percubaan Awi tidak disenangi Awang Lah yang menganggap wayang kulit adalah seni yang tidak boleh dipinda atau diubah. Awang Lah menjadi bertambah serabut dengan gangguan Jusoh (Wan Kenari), sepupunya yang menganggap wayang kulit adalah bertentangan dengan agama.
Cinta berputik antara Awi dan Melor. Jusoh yang menaruh hati pada Melor menjadi marah dan mula mengganggu Awi, sehinggakan Awi tertuduh membakar panggung wayang kulit Awang Lah. Awang Lah mendepani Jusoh setelah mengetahui dari Awi siapa sebenarnya yang membakar panggung wayang kulitnya. Awang Lah memberi amaran kepada Jusoh supaya tidak lagi menganggu Awi dan mengusik Melor. katanya kedua-dua remaja itu adalah tanggung-jawabnya seperti anaknya sendiri.
Awang Lah terjatuh sewaktu bermain wayang kulit. Persoalannya: mampukah Awi dan Melor meneruskan warisan kesenian wayang kulit? Adakah Awi yang buta dapat menghadapi Jusoh? Bolehkah anak lelaki Awang Lah yang kini remaja menerima wayang kulit? Adakah Awi dan Melor dapat hidup bahagia seperti Seri Rama dan Sita Dewi dalam cerita wayang kulit yang mereka mainkan?

## Pelakon
* Eman Manan sebagai Awang Lah
* Ida Nerina sebagai Mak Cik Esah
* Zul Huzaimy sebagai Awi
* Mas Muharni sebagai Melor
* Wan Kenari sebagai Jusoh

## Anugerah dan pencalonan

## Rujukan

## Pautan luar
*
Lampeter

Lampeter within Ceredigion UA
**Lampeter** (, atau lebih tidak rasmi, *Llambed*) adalah sebuah pekan di Ceredigion, Wales Tenggara, terletak di kuala   sungai Teifi dan sungaiAfon Dulas.

## Pautan luar
* Town website 
* Tourist information 
* Aerial photograph of Lampeter
* Photos of Lampeter and the surrounding area

## Rujukan
CSI: Miami

***CSI: Miami*** (***Crime Scene Investigation: Miami***) ialah sebuah drama bersiri tentang sains, prosedur polis dan jenayah yang telah dihasilkan oleh CBS, mengisahkan sekumpulan pasukan forensik yang diketuai oleh Leftenan Harotio Caine untuk menyelesaikan masalah jenayah di seluruh sekitar Miami, Florida. Ia merupakan siri ranting dari **' yang pokok dilatarkan di [[Las Vegas]], [[Nevada]]. Di [[Malaysia]] siri ini ditayangankan di [[NTV7]] dan juga [[TV2]] pada Akan Datang.

Ia kini telah masuk musim ke-10.

***CSI: Miami*** (***Crime Scene Investigation: Miami**') di [[Singapura]] akan ditayangkan menerusi [[Mediacorp Saluran 5]] bermula 18 Februari 2026, setiap Rabu dan Khamis jam 8:00 malam.

==Episod==


== Watak ==
* Leftenan [[Horatio Caine|Horatio "H" Caine]] (lakonan: David Caruso) Musim 1 - sekarang,
* [[Calleigh Dequesne]] (lakonan: Emily Procter) Musim 1 - sekarang,
* [[Eric Delko]] (lakonan: Adam Rodriguez) Musim 1 - sekarang,
* Alexx Woods (lakonan: Khandi Alexander) Musim 1 - Musim 8 (Tajuk terakhir: Episod 805 *Bad Seed*),
* Tim Speedle (lakonan: Rory Cochrane) Musim 1 - Musim 3 (Tajuk terakhir: Episod 301 *Lost Son*),
* Megan Donner (lakonan: Kim Delaney) Musim 1 (Tajuk terakhir: Episod 110 *A Horibble Mind*),
* Ryan Wolfe (lakonan: Jonathan Togo) Musim 3 - sekarang (Pertama kali muncul: Episod 303 *Under The Influence*),
* Frank Tripp (lakonan: Rex Linn) Musim 1 - sekarang (Pertama kali muncul: Episod 116 *Evidence Of Things Unseen*),
* Natalia Boa Vista (lakonan: Eva LaRue) Musim 4 - sekarang (Pertama kali muncul: Episod 401 *From The Grave*),
* Yelina Salas (lakonan: Sofia Milos) Musim 1 - sekarang (Pertama kali muncul: Episod 117 *Simple Man*),
* Tara Price (lakonan: Megalyn Echikunwoke) Musim 7 (Tajuk terakhir beliau: Episod 724 *Dissolved*),
* Jesse Cardoza (lakonan: Eddie Cibrian) Musim 8 - sekarang (Pertama kali muncul: Episod 801 *Out Of Time'').
Kapal selam Kelas Sierra

**Kapal selam Kelas Sierra I** (nama pengenalan NATO) atau **Projek 945 (''Барракуда/Barrakuda'')** merupakan sebuah kapal selam berkuasa nuklear buatan Kesatuan Soviet yang mengantikan kelas yang separuh berjaya kapal selam Projek 705 ''Lira'' (Alfa). Kelas Sierra mempunyai dua lapis dinding titanium yang ringan dan kuat yang membolehkan kapal selam di dalam kelas ini menyelam lebih dalam, mengurangkan tahap bunyi yang dihasilkan dan meningkatkan ketahanan kepada serangan torpedo.

Kapal selam Kelas **Sierra II** atau **Projek 945A (''Кондор/Kondor'')** pula merupakan sebuah kapal selam dengan rekabentuk keluli kekuatan tegangan tinggi. 

## Kapal-kapal

## Rujukan

* Robert Hutchinson, *Submarines, War Beneath The Waves, From 1776 To The Present Day*

## Pautan luar
* - Article from FAS
* Article
ILOVEYOU

Cecacing **ILOVEYOU**, juga dikenali sebagai  **VBS/Loveletter** dan **cecacing Love Bug**, ialah cecacing komputer yang muncul buat pertama kali dalam peti e-mel di Hong Kong pada 4 Mei 2000 dengan tajuk "ILOVEYOU" dan lampiran "LOVE-LETTER-FOR-YOU.TXT.vbs". Ditulis dalam VBSkrip, cecacing ini hanya menjejaskan komputer yang menjalankan sistem pengendalian Microsoft Windows. Ia mengakibatkan kerosakan sebanyak AS$5.5 bilion pada tempoh kemunculannya dan dengan itu, menyebabkannya merupakan cecacing yang paling teruk.

Dua aspek cecacing ini menyebabkannya amat berkesan:
* Ia menggunakan dorongan psikologi yang kuat untuk menarik para pengguna membuka e-mel mereka dan dengan itu, memastikan penyebarannya yang berterusan.
* Ia mempergunakan suatu mekanisme — VBSkrip — yang walaupun tidak baharu, tidak pernah digunakan sehingga tahap ini yang dapat mengurangkan lapisan perlindungan yang harus diatasi untuk memastikan kejayaan.


## Penyebaran
Penyebaran cecacing ILOVEYOU secara besar-besaran bergerak ke dunia Barat apabila pekerja tiba ke pejabat dan menemui pesanan yang dikirimkan oleh orang Timur. Disebabkan cecacing ini menggunakan senarai mel sebagai sumber sasarannya, pesanan itu seringnya kelihatan berasal daripada orang kenalan dan oleh itu dianggap "selamat", suatu dorongan tambahan untuk membukanya. 

Apa yang hanya diperlukan ialah sebilangan kecil pengguna di setiap tempat mencapai lampiran VBS supaya ribuan e-mel dapat dijanakan yang dapat menjejaskan sistem e-mel di bawah penguasaannya, di samping menulis ganti ribuan fail pada stesen kerja dan komputer pelayan yang dapat dicapai.

## Kesan
Cecacing ILOVEYOU berasal dari Filipina pada 4 Mei 2000, dan tersebar luas ke seluruh dunia dalam tempoh sehari ketika ia bergerak dari Hong Kong ke Amerika Syarikat melalui Eropah lalu menjangkiti 10% daripada semua komputer yang disambung pada internet. Cecacing ini mengakibatkan kerosakan sebanyak AS$5.5 bilion, dengan kebanyakan "kerosakan" itu merupakan masa yang dibazirkan untuk menghapuskan cecacing serta menerangkan kepada para penerima bahawa penghantar tidak bermaksud untuk berkata: "I LOVE YOU" (AKU MENCINTAIMU). 

Bagaimanapun, cecacing ini juga menulis ganti fail yang penting, termasuklah fail muzik, multimedia, dan lain-lain, dengan salinan diri. Ia juga mengirimkan salinan dirinya kepada setiap orang dalam senarai hubungan pengguna. Pentagon, CIA, dan Parlimen British kesemuanya menutup sistem e-mel masing-masing untuk menghapuskan cecacing ini, sebagaimana dengan kebanyakan perbadanan yang besar.

## Lihat juga

* Cecacing Code Red
* Cecacing Nimda
* Garis masa virus dan cecacing komputer yang terkenal

## Pautan luar
* http://forum.cari.com.my/viewthread.php?action=printable&tid=215638
* The Love Bug - A Retrospect
* Radsoft: The ILOVEYOU Roundup
* Description page
* "No 'sorry' from Love Bug author" at The Register
* CERT Advisory CA-2000-04 Love Letter Worm
Ant Brooks

**Ant Brooks**  ialah pakar dasar, penyelidik, dan pembangun internet dalam bidang penguasaan sejagat. Beliau juga Pengerusi Kawal Selia kepada Persatuan Pembekal Perkhidmatan Internet (ISPA) serta juga salah satu pengasas bersama kepada Yayasan Future. Yayasan Future ialah sebuah pertubuhan Afrika Selatan yang mengkhususkan dasar internet dan komunikasi, dan yang memberi bantuan kepada pertubuhan bukan untung.

Brooks memperoleh ijazah Sarjana Muda Sains dalam bidang Kejuruteraan Elektrik daripada University of the Witwatersrand. Aktivitinya yang lain termasuk: 
* Ahli Jawatankuasa Eksekutif kepada Persatuan Perdagangan Elektronik Afrika Selatan (ECASA);
* Wakil sekali-sekala kepada domain peringkat tinggi ".za" ke mesyuarat Perbadanan Internet untuk Nama dan Nombor Terumpuk (ICANN);
* Pemerhati AfriNIC dalam Majlis Alamat ICANN.


## Rujukan
Andi Gutmans

**Andi Gutmans** (lahir k.k. 1976) ialah pengatur cara Israel yang berasal dari Switzerland, serta juga pembangun perisian PHP dan pengasas bersama syarikat Zend Technologies. Disebabkan sumbangannya kepada bahasa pengaturcaraan PHP, antara lain, beliau telah dinamakan oleh majalah *[[Computerworld]]* pada tahun 2007 sebagai salah satu daripada "40 Tokoh Teknologi Maklumat di Bawah Umur 40 Tahun untuk Memerhatikan".


## Biografi ringkas
Dilahirkan di Switzerland, Gutmans belajar di Technion (Institut Teknologi Israel) yang terletak di Haifa. Bersama-sama dengan Zeev Suraski, rakannya di institut itu, beliau membangunkan PHP 3 pada tahun 1997. Versi mereka itu merupakan titik peralihan bagi bahasa pengaturcaraan PHP  yang kini menguasai 20 juta laman sesawang dan memiliki melebihi 4.5 juta pembangun. 

Pada tahun 1999, kedua-dua Gutmans  dan Suraski menulis teras PHP 4 yang dinamai Enjin Zend, lalu mengasaskan syarikat Zend Technologies untuk mengendalikan pengembangannya. Nama Zend merupakan kata lakur yang terdiri daripada perkataan Zeev dan Andi, iaitu nama pertama Gutmans dan Suraski. Pada tahun yang sama, Gutmans dicalonkan untuk menerima Anugerah FSF bagi Pemajuan Perisian Bebas. Bersama-sama dengan Stig Bakken dan Derrick Rethans, beliau menulis sebuah buku yang berjudul "Pengaturcaraan Kuasa PHP 5" pada tahun 2004. 

Gutmans ialah anggota Yayasan Perisian Apache. Beliau kini mengerjakan berbagai-bagai projek untuk meningkatkan perasaan nikmat para pembangun PHP. Tumpuannya yang khusus melibatkan perkhidmatan dan gelintaran laman sesawang, termasuklah projek Rangka Kerja Zend. Projek tersebut membekalkan rangka kerja sumber terbuka yang bermutu tinggi untuk membangunkan atur cara dan perkhidmatan laman sesawang moden. Salah satu contoh kegunaan teknologi maklumat Rangka Kerja Zend ialah projek QEDWiki, atur cara penggunaan IBM, yang membenarkan penciptaan atur cara perusahaan campuran dengan mudah.

## Rujukan


## Pautan luar
*Blog by Andi Gutmans
*History of PHP and related projects
Zeev Suraski

**Zeev Suraski** (disebut Ze-Ev; lahir k.k. 1976) ialah pengatur cara Israel, pembangun perisian PHP, serta pengasas bersama syarikat Zend Technologies. Nama "Zend" ialah kata lakur yang terdiri daripada nama pertama Zeev dan Andi.


## Biografi ringkas
Bersama-sama dengan Andi Gutmans, rakan institutnya di Technion (Institut Teknologi Israel), Haifa, Suraski mencipta PHP 3 pada tahun 1997. Versi mereka itu merupakan titik peralihan bagi bahasa pengaturcaraan PHP yang kini digunakan oleh 20 juta laman sesawang dan dikerjakan oleh melebihi 4.5 juta  pembangun.

Pada tahun 1999, kedua-dua Suraski dan Gutmans menulis Enjin Zend, teras PHP 4, lalu mengasaskan syarikat Zend Technologies untuk mengendalikan kemajuan PHP. Suraski juga membangunkan  sebilangan perluasan PHP yang utama. Antara tahun-tahun 2000 hingga 2005, beliau mengetuai pasukan penyelidikan dan pembangunan Zend dan kini merupakan Ketua Pegawai Teknik kepada Zend Technologies.

Juga pada tahun 1999, Suraski dicalonkan untuk menerima Anugerah FSF bagi Pemajuan Perisian Bebas. Beliau yang juga anggota Yayasan Perisian Apache kini mengetuai pentakrifan keluaran komersil Zend. Selain daripada membantu pelanggan utama dalam penggunaan PHP berskala besar dan maju, beliau juga bekerjasama dengan rakan-rakan utama di Eropah untuk menyebarkan PHP kepada sektor perusahaan. 

## Rujukan


## Pautan luar

*Zeev in Hong Kong'05
James Seng

**James Seng** (lahir k.k. 1973) ialah Pengerusi Pasukan Kejuruteraan ENUM Asia Pasifik (APEET) dan Penolong Pengarah bagi Pihak Berkuasa Pembangunan Teknologi Maklumat di Enabler Technologies. Beliau ialah salah satu perintis internet Singapura yang telah diiktiraf sebagai pakar antarabangsa dalam bidang tersebut.  

Seng seringnya memberi ucapan dalam berbagai-bagai forum tentang persoalan internet seperti IDN, VoIP, IPv6, spam, OSS dan penguasaan internet. Beliau juga amat aktif dalam sebilangan pertubuhan piawai seperti ISO/IEC JTC1 dan IETF, dan berkhidmat dalam sebilangan lembaga/jawatankuasa pertubuhan internet.


## Kerjaya dan pencapaian
Seng memulakan kerjayanya di syarikat TechNet, pembekal perkhidmatan internet yang tunggal di Singapura pada tahun 1993 ketika masih merupakan pelajar di Universiti Nasional Singapura. Technet kemudian berpisah dengan syarikat induknya untuk menjadi Pacific Internet. 

Pada tahun 1993, Seng membangun ''Heroes of the Lance III'', permainan main peranan berbilang pemain dalam talian (MMORPG). Pada akhir tahun 1998, beliau mengasaskan  dengan pelaburan sebanyak AS$24 juta daripada General Altantic Partners serta Network Solutions/Verisign  dan berkhidmat sebagai Ketua Pegawai Teknologinya selama tiga tahun. Di bawah pimpinannya, syarikat itu berkembang ke seluruh dunia, dengan pejabat-pejabat di melebihi tujuh buah negara.

Seng juga membangun sebilangan perisian dan perkhidmatan internet seperti PObox (1995), sebuah perkhidmatan e-mel dan pengiriman berasaskan laman yang telah dilesenkan dan didagangkan oleh:
* Singapore Press Holdings sebagai PostOne; dan 
* InfoMAP Singapura (1994), laman sesawang rasmi untuk Singapura yang kini dikendalikan oleh Pihak Berkuasa Pembangunan Teknologi Maklumat Singapura. 

Seng kini merupakan Penolong Pengarah bagi Pihak Berkuasa Pembangunan Teknologi Maklumat di Enabler Technologies dan bertanggungjawab untuk menjejaki teknologi memuncul dan mengganggu dalam internet, perisian sumber terbuka, penukaran maklumat, dan bidang-bidang berkait.

Pada tahun 2005, Seng memulakan suatu metablog untuk blogosfera Singapura yang dikenali sebagai Tomorrow.sg. Metablog ini kini merupakan salah satu destinasi internet yang paling popular dalam kalangan pengguna internet Singapura, dengan media tempatan sering 'meminjam' beritanya.

Seng kini masih membangun perisian internet dan menyumbang kepada gerakan Sumber Terbuka sebagai hobi. Beliau juga memulakan Projek Perisian Sumber Terbuka IDN (IDN-OSS) dan menyumbangkan kod kepada komuniti blog, termasuk banyak modul pemalam untuk Movable Type (sistem penerbitan blog) serta Drupal 4 Blogger.

## Rujukan


## Pautan luar
* James Seng's Blog
* Tomorrow.sg
* Thymos Capital LLP
Jalur (radio)

**Jalur** merupakan pecahan spektrum frekuensi komunikasi radio yang digunakan atau ditetapkan untuk kegunaan saluran komunikasi tertentu. 

## Contoh

* Jalur penyiaran AM (530–1610&nbsp;kHz [atau hingga 1710&nbsp;kHz di jalur AM tambahan di benua Amerika)
* Pelbagai Jalur gelombang pendek (5.9–26.1&nbsp;MHz)
* Jalur antara penduduk (26.965–27.405&nbsp;MHz)
* Saluran televisyen 2–6 (54–88&nbsp;MHz di benua Amerika)
* Jalur penyiaran FM (88–108&nbsp;MHz; 76–90&nbsp;MHz di Jepun)
* Jalur udara (108–137&nbsp;MHz) untuk suar VOR, ILS dan kawalan lalulintas udara
* VHF marin (156-174 MHz)
* Saluran televisyen 7–13 (174–216&nbsp;MHz di benua Amerika)
* Jalur L (1,452–1,492&nbsp;MHz) untuk siaran radio digital (DAB) di luar Amerika Syarikat
* Jalur radio amatur sepanjang frekuensi berbeza
* Jalur kegunaan tentera:
** FM (35-87.9&nbsp;MHz)
** Jalur X (8–10&nbsp;GHz)
** Jalur S (1750–2400&nbsp;MHz)
* Jalur K (20–40&nbsp;GHz), dibahagikan kepada:
** Jalur K<sub>a</sub>: jalur K-atas, 27–40&nbsp;GHz, digunakan terutamanya untuk radar dan komunikasi am
** Jalur K<sub>u</sub>: jalur K-bawah, 12–18&nbsp;GHz, digunakan terutamanya untuk komunikasi satelit
* Suar radionavigasi, seperti LORAN dan GPS
* Jalur V (50–75&nbsp;GHz)
* Pelbagai jalur radio amatur

Setiap jalur ini mempunyai pelan jalur asas yang menentukan kegunaan dan kongsiannya untuk mengelakkan gangguan serta menetapkan protokol demi keserasian pemancar dan penerima.

Lazimnya, jalur-jalur disempadankan mengikut panjang gelombang 10n&nbsp;meter, atau frekuensi 3&kali;10n&nbsp;hertz. Contohnya, 30&nbsp;MHz atau 10&nbsp;m memisahkan gelombang pendek (lebih rendah, lebih panjang) dari VHF (lebih tinggi, lebih pendek). Inilah bahagian-bahagian spektrum radio, bukan peruntukan frekuensinya.
Léon Theremin

**Léon Theremin** (lahir sebagai **Lev Sergeyevich Termen**, ) ( &ndash; 3 November 1993) ialah seorang pencipta berbangsa Rusia yang dikenali terutamanya kerana mencipta alat muzik elektronik pertama, iaitu theremin. Beliau juga mereka teknik peningkatan mutu gambar isyarat video secara selang-seli yang kini digunakan secara meluas dalam teknologi video dan televisyen. Ciptaan alat pengintipan "Thing" dianggap sebagai pelopor kepada teknologi RFID.

## Rujukan
12-bit

Integer 12-bit boleh menyimpan 4,096 (10,000 perlapanan, 1,000 perenambelasan) nilai yang unik.

Unit pemprosesan pusat (CPU) 12-bit yang mungkin paling terkenal ialah PDP-8 dan saudara-saudaranya yang dikeluarkan dalam berbagai-bagai kelainan sejak bulan Ogos 1963 hingga pertengahan tahun 1990. Banyak penukar analog ke digital (ADC) mempunyai peleraian 12-bit.

## Rujukan
* DIGITAL Computing Timeline: 12-bit architecture
Universiti Wales, Lampeter

**Universiti Wales, Lampeter** () adalah sebuah universiti di Lampeter, Wales, institusi  graduan akademik tertua di Wales dan bersaing sebagai ketiga tertua di England dan Wales selepas Oxford dan Cambridge.

## Lihat juga
*Sekolah Geografi Lampeter
*Lampeter
*Universiti Wales
*Senarai universiti si Wales
*Naib Canselor Universiti Wales, Lampeter

## Rujukan

## Bibliografi
*D T W Price, *A History of Saint David's University College, Lampeter*, University of Wales Press, Cardiff. Volume One, to 1898 (ISBN 0-7083-0606-3) Volume Two 1898–1971 (ISBN 0-7083-1062-1).
*D T W Price, *Yr Esgob Burgess a Choleg Llanbedr: Bishop Burgess and Lampeter College*, University of Wales Press, Cardiff (ISBN 0-7083-0965-8)
*Nicholas Groves *Academical robes of Saint David's College Lampeter (1822–1871)*, University of Wales, Lampeter Special Publications (ISBN 0-905285-68-9).

## Pautan luar
*University of Wales, Lampeter website
*''Guardian'' Newspaper article on the future of the College
16-bit

Integer 16 bit dapat menyimpan 216 (atau 65536) nilai yang unik. Dalam perwakilan tanpa tanda, nilai itu merupakan integer antara sifar dengan 65535. Dengan menggunakan pelengkap dua, julat nilai yang mungkin adalah antara −32768 dan 32767. Oleh itu, pemproses yang memiliki alamat ingatan 16-bit boleh mencapai ingatan bait boleh alamat sebanyak 64 KiB secara langsung.

Format fail 16-bit ialah format fail perduaan, dengan setiap unsur datanya ditakrifkan sebagai 16 bit (atau 2 bait). Contoh format sebegini ialah format Windows Metafile.

Pemproses 16-bit yang terkenal termasuklah PDP-11, Intel 8086, Intel 80286 dan WDC 65C816.
* **[[Intel 8088]]** adalah serasi dengan Intel 8086. Ia dikelaskan sebagai 16 bit kerana daftar dan suruhan aritmetiknya adalah 16 bit panjangnya, walaupun bas luarannya hanya 8 bit lebarnya.
* **[[Motorola 68000]]** kekadangnya dianggap sebagai "16 bit" kerana bas datanya adalah 16 bit panjangnya. Walaupun demikian, ia sebenarnya merupakan 32 bit kerana daftarnya adalah 32 bit panjangnya dan kebanyakan suruhan aritmetiknya menyokong aritmetik 32 bit dan memiliki ingatan capaian rawak (RAM) boleh alamat sebanyak 16 megabait. Oleh itu, perisian 68000 adalah 32 bit sifatnya dan serasi ke depan dengan pemproses 32 bit yang lain. Pemproses 68000 untuk Sega Mega Drive/Genesis merupakan ciri sistem permainan video yang telah diiklankan secara besar-besaran dan disebabkan pengiklanan tersebut, era konsol permainan video antara tahun 1988 dengan tahun 1995 seringnya digelar sebagai "era 16 bit".

Pemproses 16 bit hampir tidak digunakan lagi dalam industri komputer peribadi, tetapi masih digunakan untuk berbagai-bagai atur cara terbenam. Misalnya, banyak litar bersepadu khusus atur cara penggunaan (ASIC) masih menggunakan pemproses XAP 16 bit.
Perisian terbenam

**Perisian terbenam** ialah perisian komputer atau peralatan tegar yang terbina ke dalam alat elektronik. Peranan utamanya adalah dalam interaksinya dengan alam fizikal dan bukannya dalam bidang teknologi maklumat. 

Perisian terbenam biasanya ditulis untuk cip komputer bagi perkakasan tujuan khas dan bukannya untuk unit pemprosesan pusat (CPU) serba guna. Ia terbina ke dalam alat elektronik di dalam kereta, telefon, kelengkapan audio, alatan rumah, mainan, sistem keselamatan, perentak, televisyen, dan jam tangan digital, antara lain. Perisian ini mencapai kecanggihan yang tinggi dalam kegunaan untuk kapal terbang, peluru, sistem kawalan proses, dan sebagainya.

Perisian terbenam kekadangnya menggunakan sistem pengendalian masa nyata seperti LynxOS, VxWorks, Linux, eCos, ThreadX, Windows CE, Fusion RTOS, Nucleus RTOS, RTEMS, Integrity, dan Neutrino. 

## Lihat juga
* Sistem terbenam

## Rujukan
* Edward A. Lee, "Embedded Software", *Advances in Computers* (M. Zelkowitz, editor) **56**, Academic Press, London, 2002.
8-bit

Integer 8-bit dapat menyimpan 28 (256) nilai yang unik. Unit pemprosesan pusat 8-bit biasanya menggunakan bas data 8-bit dan bas alamat 16-bit. Oleh itu, ruang alamatnya terhad kepada 64 kilobait. Walaupun demikian, had ini bukannya "hukum tabii" dan terdapat juga kekecualian.

Mikropemproses 8-bit pertama yang digunakan secara meluas ialah Intel 8080. Biasanya dijalankan pada sistem pengendalian CP/M, ia digunakan untuk banyak kad pintar dan komputer penggemar pada lewat dekad 1970-an dan awal 1980-an. Zilog Z80 (serasi dengan 8080) dan Motorola 6800 juga digunakan untuk komputer yang serupa, dengan Z80 dan MOS Technology 6502 8-bit digunakan secara meluas untuk komputer rumah dan konsol permainan dalam dekad 1970-an dan 1980-an. Banyak mikropemproses atau mikropengawal 8-bit merupakan asas kepada sistem terbenam yang biasa digunakan pada hari ini.

Selepas membangunkan mikropemproses 4-bit pada awal dekad 1970-an (mulai dengan Intel 4004), Intel dengan pantasnya mengeluarkan pemproses 8-bit, dengan pesaingnya turut mencontohinya. Prestasi dan ingatan pemproses 4-bit yang terhad bermakna bahawa pemproses ini tidak lagi digunakan untuk atur cara penggunaan yang memerlukan prestasi tinggi dan jumlah ingatan yang besar.

Sebilangan contoh pemproses 8-bit adalah seperti yang berikut:

* Intel 8008
* Intel 8080 (*sumber serasi dengan 8008*)
* Intel 8085 (*perduaan serasi dengan 8080*)
* Intel 8051 (*seni bina Harward*)

* Motorola 6800
* Motorola 6809 (*separa serasi dengan 6800*)
* MOS Technology 6502

* Zilog Z80 (*perduaan serasi dengan 8080*)
* Zilog Z180 (*perduaan serasi dengan Z80*)
* Zilog Z8
* Zilog eZ80 (*perduaan serasi dengan Z80*)
Tan Eng Huat

**Tan Eng Huat** ialah seorang pelukis komik Malaysia dan juga antarabangsa. Beliau juga dikenali dengan nama pena Kutu semasa beliau bekerja dengan Kumpulan Art Square.

## Biografi
**Tan Eng Huat** dilahirkan  pada tahun 1974 di Teluk Intan, negeri Perak, beliau memulakan  kerjayanya sebagai kartunis DC Comics pada tahun 2000. Beliau telah keluarkan  sebanyak 22 isu komik Doom Patrol selepas setahun  berada di sana . Komik Doom Patrol telah mendapat pengiktirafan antarabangsa apabila ia memenangi 2 anugerah antarabangsa iaitu Anugerah Russ Manning 2002 di USA ('Best New Comer') & The 5th Nation Comic Award 2002 di England ('Best New Talent'). Beliau kemudiannya menjadi pelukis bagi komik 'Justice League of America' & 'The Authority' pada tahun 2003 di mana 'Justice League of America' telah dicalonkan dalam Anugerah Eisner bagi kategori ('Best Penciller/Inker'). Sebelum berjaya sebagai artis antarabangsa , beliau pernah menyumbangkan karya-karya eksklusifnya di awal kemunculan majalah Gempak (isu 1 - 18).

## Karya
### DC Comics
*Doom Patrol - 2001
*Justice League of America - 2003
*The Authority - 2003
* - 2005

### Marvel Comics
*Ghost Rider - 2006 
*Silver Surfer: In Thy Name - 2008
*Punisher - 2009 

### Gilamon
*
*Major Zombie: Love & Loss

                                         
imej:Doom Patrol isu 6.jpg|Doom Patrol (2001) isu 6       
imej:Batman Journey Into Knight.jpg|Batman Journey Into Knight isu 12


## Anugerah
* The 5th Nation Comic Award 2002 di England, untuk kategori "Bakat Baru Terbaik" (*Best New Talent*)

* Anugerah Industri Komik Will Eisner 2003 - pemenang kategori Orang Baru Harapan Russ Manning (*Russ Manning Promising Newcomer*)
Santa Cristina e Bissone

**Santa Cristina e Bissone** merupakan *[[kawasan]]* (munisipaliti) di Wilayah Pavia di Itali wilayah Lombardy, terletak 45&nbsp;km tenggara Milan dan 25&nbsp;km tenggara Pavia. Pada 31 Disember 2004, daerah ini berpenduduk 1,881 dan keluasan kawasannya ialah 22.2&nbsp;km².

Santa Cristina e Bissone bersempadan dengan beberapa buah munisipaliti: Badia Pavese, Chignolo Po, Corteolona, Costa de' Nobili, Inverno e Monteleone, Miradolo Terme, Pieve Porto Morone.

## Evolusi demografi

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.8)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize  = width:455 height:303
PlotArea   = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:4000
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001

PlotData=
  color:barra width:20 align:left

  bar:1861 from: 0 till:2877
  bar:1871 from: 0 till:3020
  bar:1881 from: 0 till:3117
  bar:1901 from: 0 till:3197
  bar:1911 from: 0 till:3044
  bar:1921 from: 0 till:2742
  bar:1931 from: 0 till:2623
  bar:1936 from: 0 till:2427
  bar:1951 from: 0 till:2572
  bar:1961 from: 0 till:2428
  bar:1971 from: 0 till:2221
  bar:1981 from: 0 till:2106
  bar:1991 from: 0 till:1981
  bar:2001 from: 0 till:1853

PlotData=

  bar:1861 at:2877 fontsize:XS text: 2877 shift:(-8,5)
  bar:1871 at:3020 fontsize:XS text: 3020 shift:(-8,5)
  bar:1881 at:3117 fontsize:XS text: 3117 shift:(-8,5)
  bar:1901 at:3197 fontsize:XS text: 3197 shift:(-8,5)
  bar:1911 at:3044 fontsize:XS text: 3044 shift:(-8,5)
  bar:1921 at:2742 fontsize:XS text: 2742 shift:(-8,5)
  bar:1931 at:2623 fontsize:XS text: 2623 shift:(-8,5)
  bar:1936 at:2427 fontsize:XS text: 2427 shift:(-8,5)
  bar:1951 at:2572 fontsize:XS text: 2572 shift:(-8,5)
  bar:1961 at:2428 fontsize:XS text: 2428 shift:(-8,5)
  bar:1971 at:2221 fontsize:XS text: 2221 shift:(-8,5)
  bar:1981 at:2106 fontsize:XS text: 2106 shift:(-8,5)
  bar:1991 at:1981 fontsize:XS text: 1981 shift:(-8,5)
  bar:2001 at:1853 fontsize:XS text: 1853 shift:(-8,5)

TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:Data from ISTAT



## Rujukan
Angkatan Laut Tentera Pembebasan Rakyat

**Angkatan Laut Tentera Pembebasan Rakyat** (Cina Ringkas: 中国人民解放军海军; Cina Tradisional: 中國人民解放軍海軍; Pinyin:    ) merupakan cabang laut bagi Tentera Pembebasan Rakyat, iaitu pasukan bersenjata di Republik Rakyat China. Sehingga awal 1990-an, tentera laut berada di bawah arahan Angkatan Darat Tentera Pembebasan Rakyat. Setelah mengalami pemodenan besar-besaran, ia kini memiliki kekuatan seramai lebih 250,000 orang anggota, termasuk 35,000 orang anggota Pasukan Pertahanan Pantai dan 56,000 anggota infantri laut/Marin, serta 56,000 anggota Penerbangan Tentera Laut yang mengendalikan beberapa ratus pesawat berpangkalan di darat dan helikopter yang berpangkalan di atas kapal. Sebagai sebahagian dari program pemodenan keseluruhan tentera lautnya, Angkatan Laut bercadang untuk membangunkan sebuah tentera laut laut-lepas.

## Rujukan

 http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/cntoc.html

## Pautan luar
*Chinese naval aircraft in service
*PLAN - Chinese Defence Today
*Global Security - China
*PLA idag-PLAN
18-bit

Integer 18-bit boleh menyimpan 262,144 (1,000,000 perlapanan, atau 40,000 perenambelasan) nilai yang unik.

Seni bina komputer 18-bit yang mungkin paling terkenal ialah minikomputer PDP-1, PDP-4, PDP-7, PDP-9, dan PDP-15 yang dikeluarkan oleh Digital Equipment Corporation dari 1960 hingga 1975. UNIVAC juga mengeluarkan sebilangan komputer 18-bit, termasuk UNIVAC 418 dan sistem tentera.


## Rujukan
* DIGITAL Computing Timelime: 18-bit architecture
* ''Architectural Evolution in DEC’s 18b Computers'', Bob Supnik, 2006.
Bahasa Filipino

**Bahasa Filipino** ialah nama bahasa kebangsaan Filipina yang berasaskan Bahasa Tagalog. Pada 1937, Tagalog, yang dituturkan di tengah Pulau Luzon di sekitar wilayah ibu kota Filipina, dipilih sebagai asas bahasa kebangsaan Republik Filipina oleh Institut Bahasa Kebangsaan negara itu. Kemudian pada 1939, Manuel L. Quezon menamai bahasa itu *Wikang Pambansa* (Bahasa Kebangsaan). Seterusnya, pada 1959, ia dinamai Pilipino pula oleh Setiausaha Pendidikan, Jose Romero, untuk menggambarkan identiti kebangsaan berbanding identiti kaum. Bagaimanapun, perubahan ini tidak mendapat sambutan di kalangan kaum bukan Tagalog, terutamanya Cebuano di Pulau Cebu (yang mana bahasa mereka ialah *Sugbuano* atau *Cebuano* mengikut sebutan Bahasa Sepanyol).

Pada 1971, isu bahasa timbul lagi lalu satu kompromi dicapai menerusi pendekatan "sejagat" iaitu dengan menamakannya **Filipino** sebagai ganti **Pilipino**. Nama Filipino diluluskan oleh perlembagaan Filipina pada 1987 dengan ketetapan bahawa bahasa itu akan turut menerima kosa kata daripada bahasa lain di Filipina termasuk bahasa asing seperti Bahasa Inggeris.

## Rujukan
31-bit

Pada tahun 1983, IBM memperkenalkan pengalamatan 31 bit dalam seni bina komputer kerangka utama Sistem/370-XA sebagai suatu peningkatan kepada model-model pengalamatan 24-bit yang lebih awal. Perluasan ini membenarkan ruang alamat digandakan sebanyak 128 kali dan membenarkan atur cara untuk mengalamatkan ingatan melebihi 16 MiB (dirujuk sebagai "atas baris"). Seni bina pengkomputan yang tunggal itu mungkin merupakan salah satu seni bina yang paling terkenal dan paling menguntungkan dalam bidang pengkomputan.

Dalam seni bina Sistem/360 serta juga Sistem/370 yang awal, alamat ingatan selalunya disimpan dalam kata 32-bit, akan tetapi mesin itu tidak mengendahkan 8 bit yang atas dalam alamat dan oleh itu, menyebabkan pengalamatan 24-bit. Melalui penggunaan XA (*eXtended Architecture*), tiada bit dalam kata masih tidak diendahkan. Walau bagaimanapun, peralihan tersebut tidak sebegitu mudah. Para pengatur cara bahasa himpunan telah mempergunakan bait simpanan atas dalam alamat sebagai bendera buat hampir dua puluh tahun. Oleh yang demikian, IBM memutuskan untuk menyokong dua bentuk pengalamatan bagi mengurangkan kesusahan:
* jika bit yang paling bererti (bit 0) dalam alamat 32-bit berada dalam keadaan hidup, 31 bit yang berikut akan ditafsirkan sebagai alamat maya;
* jika bit yang paling bererti berada dalam keadaan mati, maka hanya 24 bit yang lebih bawah dianggap sebagai alamat (sebagaimana dengan sistem pra-XA).
Oleh itu, para pengatur cara boleh terus menggunakan tujuh bit tertib rendah dalam kata yang mengandungi alamat.

Pada dekad 1990-an, IBM memperkenalkan seni bina 370/ESA (kemudian dinamai sebagai 390/ESA dan akhirnya sebagai ESA/390 atau Sistem/390, secara ringkas digelar S/390) dan dengan itu, melengkapkan evolusi pengalamatan maya 31-bit. Seni bina yang kemudian menyokong melebihi 2 GiB ingatan fizikal dan juga ruang alamat berbilang serentak sehingga 2 GiB saiz setiapnya. Menjelang pertengahan 2006, masih tidak terdapat banyak atur cara yang terlalu tersekat oleh seni bina 31-bit berbilang ini.

IBM mengatasi batasan pengalamatan linear 2 Gib pada tahun 2000 dengan pengenalan IBM zSeries Model 900, sistem z/Architecture 64-bit. Berbeza dengan peralihan XA, z/Architecture tidak menguntukkan bit atas untuk mengecam kod yang lebih awal. Sungguhpun demikian, z/Seni Bina mengekalkan keserasian dengan kod 24-bit dan kod 31-bit, serta juga kod yang lebih awal yang dijalankan dengan serentak bersama-sama kod 64-bit yang lebih baru.
32-bit

Julat nilai integer yang dapat disimpan dalam 32 bit ialah:
* 0 hingga 4,294,967,295; atau
* −2,147,483,648 hingga 2,147,483,647;
menerusi penggunaan pengekodan pelengkap dua. Justera, pemproses dengan alamat ingatan 32-bit dapat mencapai 4 GB ingatan boleh alamat bait secara langsung.

Alamat luaran dan bas data seringnya lebih lebar daripada 32 bit tetapi kedua-dua itu disimpan dan diolah secara dalaman di dalam pemproses sebagai kuantiti 32 bit. Misalnya, pemproses Pentium Pro ialah mesin 32-bit, tetapi lebar bas alamat luarannya 36 bit dan lebar bas data luarannya 64 bit.

Seni bina set arahan 32-bit yang terkenal termasuk IBM System/360, DEC VAX, ARM, MIPS, dan Intel IA-32.

Dalam imej/gambar digital, 32-bit boleh merujuk kepada imej warna benar 24-bit dengan menggunakan saluran alfa 8-bit.

Format fail 32-bit ialah format fail perduaan yang setiap maklumat asasnya ditentukan berdasarkan 32 bit (atau 4 bait). Salah satu contoh format fail tersebut ialah Format Metafail Tertingkat.

## Lihat juga
* 16-bit
* 64-bit
* Atur cara penggunaan 16-bit
* Atur cara penggunaan 32-bit
* Kata (pengkomputan)
* Perluasan Alamat Fizikal (PAE)
* Sejarah permainan video (era 32-bit)

## Rujukan

* Gwennap, Linley (16 February 1995). "Intel’s P6 Uses Decoupled Superscalar Design". *[[Microprocessor Report]]*.

## Pautan luar
* HOW Stuff Works "How Bits and Bytes work"
* Ken Colburn on LockerGnome.com: ''32-Bit Vs. 64-Bit Windows''