Hangzhou

**Hangzhou** (; juga dikenali sebagai **Hangchow**) ialah ibu negeri wilayah Zhejiang di China. Dengan populasi lebih 13 juta, Hangzhou terdiri daripada sepuluh daerah, dua daerah kecil, dan sebuah bandar peringkat daerah. Terletak di muara Sungai Qiantang dan di hujung Teluk Hangzhou, bandar ini terkenal sebagai ibu kota Kerajaan Wuyue dan Dinasti Song Selatan.

Hangzhou mempunyai tiga Tapak Warisan Dunia UNESCO: Landskap Budaya Tasik Barat, Terusan Besar China, dan Runtuhan Arkeologi Bandar Liangzhu. Ia merupakan pusat ekonomi dan teknologi utama, menjadi ibu pejabat Alibaba, *Ant Group*, Geely, NetEase dan lain-lain. Menurut *Nature Index*, Hangzhou menduduki tangga ke-13 dunia dari segi pengeluaran penyelidikan saintifik.
## Sejarah
### Sejarah awal
Budaya Neolitik Hemudu diketahui telah mendiami kawasan Yuyao, kira-kira 100 km ke tenggara Hangzhou, seawal tujuh ribu tahun dahulu. Pada masa inilah penanaman padi mula diperkenalkan di tenggara China. 

Penggalian arkeologi membuktikan bahawa budaya Liangzhu, terkenal dengan ukiran jed, mendiami kawasan sekitar Hangzhou kira-kira lima ribu tahun dahulu. Kawasan Yuhang adalah antara kawasan terawal yang disebut dalam rekod bertulis.

Pada tahun 222 SM, Maharaja Pertama Dinasti Qin menubuhkan daerah Qiantang, yang kemudiannya menjadi sebahagian daripada Komanderi Kuaiji (kini Shaoxing). Semasa Dinasti Han, kawasan ini dikenali sebagai Wulin.

Hangzhou dijadikan kerusi bagi prefektur Hang di bawah Dinasti Sui pada tahun 589 M, dan dibina tembok kota dua tahun kemudian. Kota ini menjadi titik selatan Terusan Besar China yang disiapkan sepenuhnya pada tahun 609.

### Dinasti Tang
Semasa Dinasti Tang, penyair terkenal Bai Juyi dilantik sebagai gabenor Hangzhou. Beliau memerintahkan pembinaan tambak baru untuk mengatasi masalah kekeringan di kawasan pertanian berhampiran Tasik Barat. Bai Juyi juga menanam pokok-pokok di sepanjang tambak tersebut, menjadikannya satu mercu tanda terkenal.

Hangzhou kemudiannya menjadi ibu kota Kerajaan Wuyue dari tahun 907 hingga 978. Dikenali sebagai Xifu pada masa itu, ia menjadi pusat budaya dan perdagangan di selatan China.

### Dinasti Song
Pada tahun 1089, gabenor dan penyair Su Shi membina tambak sepanjang 2.8 km merentasi Tasik Barat. Hangzhou dipilih sebagai ibu kota Dinasti Song Selatan pada tahun 1132 setelah Dinasti Jin menawan utara China.

Semasa tempoh ini, Hangzhou berkembang pesat dengan penduduk melebihi sejuta orang, menjadikannya salah satu bandar terbesar di dunia. Bandar ini menjadi pusat perdagangan, seni, dan pentadbiran.

### Dinasti Yuan
Hangzhou ditawan oleh tentera Mongol pada tahun 1276. Walaupun ibu kota Dinasti Yuan dipindahkan ke Dadu (Beijing), Hangzhou kekal penting sebagai pusat perdagangan dan pentadbiran selatan.

Pengembara seperti Marco Polo dan Ibn Battuta memuji kemegahan Hangzhou sebagai salah satu bandar terbesar dan terkaya yang pernah mereka lihat.

### Sejarah moden
Hangzhou kekal sebagai pelabuhan penting sehingga zaman Dinasti Ming apabila pelabuhannya mula mendap. Ia kemudiannya menjadi tapak garnisun tentera Dinasti Qing.

Bandar ini diduduki oleh Kerajaan Syurga Taiping pada pertengahan abad ke-19 dan mengalami kerosakan besar. Selepas kejatuhan Dinasti Qing, Hangzhou berada di bawah kawalan pelbagai panglima perang sebelum dikuasai semula oleh Republik China pada tahun 1927.

Hangzhou diduduki oleh Jepun dari 1937 hingga 1945 dan akhirnya ditawan oleh Tentera Pembebasan Rakyat pada 3 Mei 1949.

Selepas reformasi ekonomi China, Hangzhou berkembang pesat sebagai salah satu bandar paling makmur di China. Ia menjadi tuan rumah Sidang Kemuncak G20 pada tahun 2016 dan Sukan Asia 2022.

Semasa wabak COVID-19 pada tahun 2020, Hangzhou melaksanakan langkah kawalan pergerakan yang ketat untuk mengekang penularan wabak.
## Geografi

Hangzhou terletak di barat laut wilayah Zhejiang, di hujung selatan Terusan Besar China, yang menghubungkan ke Beijing. Kawasan pentadbirannya meluas hingga ke bahagian pergunungan di barat (wilayah Anhui) dan dataran pesisir di timur berdekatan Teluk Hangzhou. Pusat bandar Hangzhou dibina di sekitar sisi timur dan utara Tasik Barat, terletak di utara Sungai Qiantang.

Sungai Qiantang ialah sungai terbesar di Zhejiang. Setiap tahun, sekitar 15 hingga 18 Ogos dalam kalendar cina, berlaku fenomena Bore Qiantang, yang dikenali sebagai "Pasang Surut Terbesar di Dunia". Gelombang pasang ini boleh mencapai ketinggian sehingga  ketika melintasi Hangzhou.

### Iklim
Hangzhou mengalami iklim Lembap subtropika (*Köppen Cfa*) dengan empat musim yang berbeza. Musim panas adalah panjang, sangat panas dan lembap, manakala musim sejuk pula sejuk, mendung dan agak kering. Purata suhu tahunan ialah , dengan suhu purata bulanan dari  pada Januari hingga  pada Julai. Hangzhou menerima purata taburan hujan tahunan sebanyak .

Bandar ini terdedah kepada hujan monsun pada bulan Jun dan taufan pada penghujung musim panas, namun jarang mengalami hentaman taufan secara langsung. Suhu tertinggi pernah dicatat ialah  pada 3 Ogos 2024 manakala suhu terendah rasmi ialah  pada 6 Februari 1969.

## Ekonomi

Ekonomi Hangzhou telah berkembang pesat sejak pembukaannya pada tahun 1992. Ia adalah sebuah bandar perindustrian dengan banyak sektor yang pelbagai seperti industri ringan, pertanian, dan tekstil. Ia dianggap sebagai pangkalan pembuatan dan hab logistik penting bagi China pesisir. Selain itu, bandar ini merupakan hab e-dagang dan teknologi.

KDNK Hangzhou pada tahun 2001 ialah RMB 156.8 bilion, menduduki tempat kedua di kalangan semua ibu negeri wilayah selepas Guangzhou. Bandar ini telah melipatgandakan KDNK-nya sejak itu, meningkat dari RMB 156.8 bilion pada 2001 kepada RMB 1.3509 trilion pada 2018 dan KDNK per kapita meningkat daripada US$3,020 kepada $21,184.

Pada 2019, kawasan metropolitan Hangzhou dianggarkan menghasilkan produk metropolitan kasar (nominal) sebanyak 3.2 trilion yuan ($486.53 bilion), menjadikannya lebih besar daripada ekonomi Argentina dan Nigeria.

Kajian oleh PwC dan Yayasan Penyelidikan Pembangunan China meletakkan Hangzhou di tempat pertama antara "Bandar China Berpotensi".

Hangzhou juga dianggap sebagai Bandar Global dengan klasifikasi "Beta+" menurut GaWC. 

Hangzhou menduduki tempat ke-89 dalam Indeks Pusat Kewangan Global 2018.

Ia juga menduduki tempat pertama dalam Kedudukan Bandar Berkembang China oleh *Economist Intelligence Unit* pada 2021 dan 2022.
### Industri
Hangzhou merupakan ibu pejabat kepada beberapa syarikat teknologi termasuk Alibaba Group, NetEase, Ant Group, Geely, dan HikVision. Hasil daripada industri internetnya, ramai pengaturcara dari bandar lain seperti Shanghai dan Beijing telah berhijrah ke Hangzhou. Bandar ini telah membangunkan banyak industri baru termasuk perubatan, teknologi maklumat, peralatan berat, komponen automotif, perkakas elektrik rumah, elektronik, telekomunikasi, bahan kimia halus, serat kimia, dan pemprosesan makanan. Bandar ini menerangkan industrinya yang penting sebagai kluster perindustrian "1 + 6", dengan "1" merujuk kepada ekonomi digital dan "6" merujuk kepada ekonomi budaya/kreatif, kewangan, pelancongan, pembuatan fesyen, dan pembuatan peralatan berteknologi tinggi. Setakat sekurang-kurangnya tahun 2023, pertumbuhan ekonomi Hangzhou dipacu oleh sektor digital dan sektor kreatif/budaya.

### Pelancongan
Pada Mac 2013, Suruhanjaya Pelancongan Hangzhou melancarkan kempen dalam talian melalui Facebook, kempen 'Marco Polo Moden'. Sepanjang tahun berikutnya, hampir 26,000 peserta dari seluruh dunia memohon untuk menjadi duta pelancongan asing pertama Hangzhou. Dalam satu sidang akhbar di Hangzhou pada 20 Mei 2014, Liam Bates diumumkan sebagai pemenang dan memenangi kontrak bernilai $55,000, menjadikannya warga asing pertama yang pernah dilantik oleh kerajaan China dalam peranan rasmi sedemikian.

### Zon pembangunan
Zon Pembangunan Ekonomi dan Teknologi Hangzhou telah ditubuhkan dan diluluskan sebagai zon pembangunan nasional oleh Majlis Negara pada tahun 1993. Ia meliputi kawasan seluas . Industri yang digalakkan termasuk maklumat elektronik, perubatan biologi, pembuatan jentera dan perkakas rumah, serta pemprosesan makanan. Zon Pemprosesan Eksport Hangzhou telah ditubuhkan pada 27 April 2000 dengan kelulusan Majlis Negara. Ia merupakan salah satu zon pertama dan satu-satunya di Wilayah Zhejiang yang diluluskan oleh kerajaan. Jumlah kawasan yang dirancang ialah . Ia terletak berhampiran Lapangan Terbang Antarabangsa Xiaoshan Hangzhou dan Pelabuhan Hangzhou.

Zon Pembangunan Industri Berteknologi Tinggi Hangzhou telah ditubuhkan dengan kelulusan Majlis Negara sebagai Zon Pembangunan Industri Berteknologi Tinggi peringkat negara pada Mac 1991. HHTZ terdiri daripada tiga bahagian, dengan kawasan utama ialah Taman Perindustrian Sains dan Teknologi Zhijiang serta Taman Perindustrian Sains dan Teknologi Xiasha. HHTZ telah menjadi salah satu pangkalan inovasi teknologi tinggi dan industri berteknologi tinggi yang paling berpengaruh di Wilayah Zhejiang. , HHTZ menempatkan lebih daripada 1,100 pembangun perisian dan perusahaan BPO. Syarikat-syarikat besar seperti Motorola, Nokia dan Siemens telah menubuhkan pusat R&D di zon ini. Pada tahun 2011, KDNK zon ini meningkat sebanyak 13.1 peratus, berjumlah RMB 41.63 bilion, yang menyumbang 5.9 peratus daripada jumlah KDNK Hangzhou. HHTZ menempatkan dirinya sebagai "Lembah Silikon" China. Kumpulan Alibaba beribu pejabat di zon ini.
## Pemandangan Bandar

Walaupun Hangzhou telah mengalami banyak pembangunan bandar yang pesat, ia masih mengekalkan warisan sejarah, budaya serta persekitaran semula jadinya. Pada masa kini, pelancongan kekal sebagai faktor penting dalam ekonomi Hangzhou. Hangzhou mempunyai banyak pencakar langit, menjadikannya bandar ke-19 di dunia dengan jumlah pencakar langit terbanyak serta yang ke-9 di China.

### Taman dan resort
Salah satu tarikan paling popular di Hangzhou ialah Tasik Barat, sebuah Tapak Warisan Dunia UNESCO. Landskap Budaya Tasik Barat meliputi kawasan seluas  dan merangkumi beberapa tempat bersejarah dan pemandangan terkenal di Hangzhou. Di sekitar tasik ini terdapat pagoda bersejarah, tapak budaya, serta persekitaran semula jadi tasik dan bukit-bukit, termasuk Gunung Phoenix. Terdapat dua tambak yang melintasi tasik ini. Di sebelah barat tasik terdapat kawasan Mimpi di Mata Air Harimau, yang terkenal dengan ladang teh teh longjing.

Sebahagian daripada Terusan Besar di Hangzhou, yang juga merupakan Tapak Warisan Dunia, telah dibina pada tahun 610 Masihi. Tapak-tapak bersejarah teras ini boleh diakses melalui Metro Hangzhou Laluan 5 di Stesen Terusan Besar atau Stesen Jambatan Timur Gongchen. Dataran Budaya Tasik Barat terletak di Daerah Xiacheng dan menempatkan beberapa bangunan terkenal di bandar ini termasuk Muzium Sejarah Alam Zhejiang, Muzium Sains dan Teknologi Zhejiang, dan Pusat Global Zhejiang, salah satu bangunan tertinggi di pusat bandar dengan ketinggian kira-kira .

Taman Wetland Nasional Xixi telah ditubuhkan dengan tujuan memelihara ekosistem tanah lembap dan meliputi kawasan seluas kira-kira . Kolam ikan dan kawasan rumpai telah dipulihkan, dan taman ini menjadi habitat bagi pelbagai jenis burung. Ia turut memuatkan sebuah kuil dan beberapa rumah desa bersejarah. Tasik Qiandao pula merupakan tasik buatan manusia dengan bilangan pulau terbanyak di Daerah Chun'an, yang terletak di bawah pentadbiran bandar prefektur Hangzhou. Pulau-pulaunya berbeza dari segi saiz dan bentuk, dan mempunyai pemandangan yang tersendiri. Taman Botani Hangzhou dan Zoo Hangzhou pula terletak di Daerah Xihu.
## Budaya

Penduduk asli Hangzhou, termasuk mereka dari Zhejiang dan selatan Jiangsu, bertutur dalam Dialek Hangzhou, iaitu satu dialek Bahasa Wu yang unik di kawasan ini. Dialek Hangzhou berbeza daripada dialek kawasan selatan Zhejiang dan selatan Jiangsu. Bahasa Mandarin, sebagai bahasa rasmi yang ditetapkan oleh kerajaan pusat China, merupakan bahasa pertuturan dominan, namun ia tidak saling difahami dengan dialek Hangzhou. Dialek Hangzhou dianggarkan mempunyai kira-kira 1.2 hingga 1.5 juta penutur.

Terdapat beberapa muzium yang terletak di Hangzhou termasuk Muzium Sutera Negara China, muzium sutera terbesar di dunia, Muzium Teh Negara China (), dan Muzium Wilayah Zhejiang, yang mempunyai koleksi lebih 100,000 artifak budaya dan menjadi pusat kajian dan pameran.

Banyak teater di Hangzhou menganjurkan persembahan opera seperti Opera Yue. Terdapat juga beberapa persembahan berskala besar yang bertemakan sejarah dan budaya Hangzhou seperti Impression West Lake dan Romance of Song Dynasty. Pemandangan di Hangzhou menghubungkan kisah-kisah selebriti dalam sejarah China dan perasaan orang biasa yang melawat Hangzhou dengan kegembiraan dan semangat.

Hangzhou juga merupakan rumah kepada Akademi Seni China serta pelukis terkenal seperti Lin Fengmian dan Fang Ganmin.

Kerajaan tempatan Hangzhou banyak melabur dalam mempromosikan pelancongan dan seni, dengan penekanan diberikan kepada pengeluaran sutera, payung, dan kipas lipat tangan tradisional China.

### Masakan

Masakan tempatan Hangzhou sering dianggap mewakili Masakan Zhejiang, salah satu daripada lapan masakan utama masakan China. Konsensus tempatan mendefinisikan hidangan ini sebagai "segar, lembut, halus, dan licin, dengan aroma yang harum".

Secara umumnya, masakan Hangzhou cenderung kepada rasa manis berbanding masin. Penduduk tempatan gemar diet ringan yang banyak menggunakan ikan sungai dari Sungai Yangtze. Terdapat kisah sejarah yang mengaitkan asal usul beberapa hidangan tempatan.

Hidangan terkenal termasuk Mi Pian Er Chuan (), Ikan Tasik Barat dalam Kuah Cuka (), Daging Dongpo (), Udang Longjing (), Ayam Pengemis (), Nasi Kukus dan Daging Babi Berbungkus Daun Teratai (), Rebung Rebus (), Puding Akar Teratai () dan Sup Ikan Kakak Song () adalah antara contoh masakan Hangzhou yang terkenal.

Teh Longjing ialah teh hijau paling terkenal dan menduduki tempat pertama dalam senarai sepuluh teh terkenal di China. Teh yang ditanam berhampiran Tasik Barat adalah teh Longjing yang terbaik. Teh adalah bahagian penting dalam ekonomi dan budaya Hangzhou. Hangzhou terkenal sebagai tempat asal Longjing, satu varieti teh hijau yang terkenal.

### Peribahasa
Peribahasa Cina kuno mengenai Hangzhou dan Suzhou berbunyi:

Terdapat Syurga di atas, dan Suzhou serta Hangzhou di bawah. ()

Peribahasa ini membawa makna yang sama seperti ungkapan Inggeris "Heaven on Earth". Marco Polo dalam catatannya menggambarkan Suzhou sebagai "bandar di bumi" manakala Hangzhou adalah "bandar syurga". Hangzhou juga mempersembahkan dirinya sebagai "Syurga di Bumi" semasa sidang kemuncak G20 yang diadakan di bandar ini pada tahun 2016.

Satu lagi peribahasa mengenai Hangzhou ialah:

Lahir di Suzhou, hidup di Hangzhou, makan di Guangzhou, mati di Liuzhou. ()

Peribahasa ini membawa maksud Suzhou terkenal dengan rakyatnya yang cantik dan berpendidikan, Hangzhou dengan pemandangannya, Guangzhou dengan makanannya, dan Liuzhou (Guangxi) dengan keranda kayu yang dipercayai memperlahankan pereputan mayat (keranda tersebut biasanya diperbuat daripada kayu pokok kapur barus).
## Hubungan antarabangsa
Hangzhou mempunyai bandar-bandar kembar berikut:

* Isfahan, Iran (2024)

## Rujukan