Hooliganisme bola sepak

**Hooliganisme bola sepak**, juga dikenali sebagai rusuhan atau samseng bola sepak, ialah satu bentuk keingkaran awam yang melibatkan keganasan dan tingkah laku merosakkan lain yang dilakukan oleh penonton dalam acara bola sepak persatuan. Hooliganisme bola sepak biasanya melibatkan konflik antara geng yang dibentuk untuk menakut-nakutkan dan menyerang penyokong pasukan lain. Sesetengah kelab mempunyai saingan lama dengan kelab lain, dan hooliganisme yang dikaitkan dengan perlawanan antara mereka (kadangkala dipanggil derbi tempatan) berkemungkinan lebih teruk.

## Tingkah laku
Hooliganisme bola sepak melibatkan pelbagai tingkah laku, termasuk:

* ejekan, selalunya dengan hinaan rasis atau kebencian
* meludah
* pertempuran tanpa senjata
* penggunaan pen laser untuk mengganggu pemain pasukan lawan
* membaling objek ke atas padang, sama ada untuk mencederakan pemain dan pegawai atau sebagai isyarat menghina
* membaling objek ke arah penyokong lawan, termasuk batu, batu bata, syiling, suar, bunga api dan bom petrol
* bertarung dengan senjata termasuk pemukul sukan, botol kaca, batu, rebar, pisau, parang dan senjata api
* tingkah laku orang ramai yang tidak teratur seperti menolak, yang boleh menyebabkan struktur stadium seperti pagar dan dinding runtuh. Kesan sama boleh berlaku apabila orang ramai yang mematuhi undang-undang cuba melarikan diri daripada gangguan terbitan samseng
* membakar padang dan meletakkan lambang pasukan saingan di rumput
* Di sesetengah tempat, berlaku vandalisme dalam bentuk grafiti yang disembur untuk mempromosikan pasukan bola sepak, terutamanya di bandar derbi
* hooliganisme yang sangat ganas dan teruk boleh dianggap sebagai tindakan terorisme, terutamanya yang melibatkan senjata. Hooliganisme ganas boleh menyebabkan campur tangan polis rusuhan atau di sesetengah negara, pihak tentera

## Punca
Hooliganisme bola sepak mempunyai faktor yang sama dengan kenakalan remaja dan apa yang dipanggil "keganasan lelaki ritual". Sarjana Pengajian Sukan Paul Gow dan Joel Rookwood di Liverpool Hope University mendapati dalam kajian 2008 bahawa "penglibatan dalam keganasan bola sepak boleh dijelaskan berhubung dengan beberapa faktor, yang berkaitan dengan interaksi, identiti, legitimasi dan kuasa. Keganasan bola sepak juga dianggap mencerminkan ekspresi hubungan emosi yang kuat dengan pasukan bola sepak, yang boleh membantu untuk mengukuhkan rasa identiti penyokong." Berhubung dengan bencana Stadium Heysel, satu kajian dari 1986 mendakwa bahawa alkohol, penjualan tiket yang tidak teratur, sikap penganjur dan "ketidakupayaan pengecut" polis telah membawa kepada tragedi itu. Kajian Gow dan Rookwood pada 2008, melalui temu bual dengan samseng bola sepak British mendapati bahawa walaupun beberapa punca struktur sosial dan fisiologi dikenal pasti (contohnya pencerobohan menghasilkan reaksi ganas), kebanyakan orang yang ditemu bual mendakwa bahawa laporan media (terutamanya dalam akhbar) dan pengendalian polis terhadap acara berkaitan hooligan adalah punca utama hooliganisme. Punca politik juga mungkin memainkan peranan dalam hooliganisme, terutamanya jika terdapat unsur politik dalam perlawanan tersebut (contohnya negara tidak mesra berhadapan antara satu sama lain). Perpecahan mendalam lain dalam perlawanan seperti agama, etnik dan taraf sosial memainkan peranan juga dalam hooliganisme.

## Pencegahan hooliganisme
Polis dan pihak berkuasa awam di negara dengan mempunyai masalah hooligan telah mengambil beberapa langkah, termasuk:

* mengharamkan barangan yang boleh digunakan sebagai senjata atau peluru berpandu di stadium, dan mencari samseng yang disyaki
* mengharamkan samseng yang dikenal pasti dari stadium, sama ada secara rasmi melalui perintah kehakiman, atau secara tidak rasmi dengan melarang mereka masuk pada hari tersebut
* berpindah ke stadium semua tempat duduk, yang mengurangkan risiko pergerakan orang ramai yang tidak teratur
* mengasingkan peminat lawan, dan kandang pagar untuk menjauhkan peminat antara satu sama lain dan di luar padang
* melarang peminat lawan daripada perlawanan dan/atau mengarahkan perlawanan tertentu dimainkan secara tertutup
* menyusun daftar samseng yang dikenali
* menyekat keupayaan samseng yang dikenali untuk melancong ke luar negara

## Rujukan