Perang Goryeo–Khitan

**Perang Goryeo–Khitan** (; ; ) ialah sebuah siri konflik abad ke-10 dan ke-11 antara dinasti Goryeo Korea dan dinasti Liao yang dipimpin Khitan di China.

## Hubungan Goryeo–Khitan
Silla mengalami tempoh kemerosotan bermula pada separuh kedua abad ke-9, yang berterusan sehingga ia akhirnya digantikan oleh Goryeo. Peralihan ini mengikuti zaman yang dikenali sebagai Tiga Kerajaan Akhir Korea, yang ditandai dengan konflik antara golongan bangsawan Goguryeo, Baekje, dan bangsawan Silla yang memerintah. Pada tahun 926, dinasti Khitan Liao menakluki Balhae, mengetuai putera mahkota terakhir dan yang terselamat melarikan diri ke selatan dan mencari perlindungan di Goryeo. Peristiwa ini menandakan penyatuan dua negeri pengganti Goguryeo.

Taejo dari Goryeo menerima pelarian dari Balhae sebagai saudara sebangsanya dan menjalankan dasar peluasan utara (mungkin dibolehkan oleh ketiadaan kerajaan Korea yang lain di wilayah Goguryeo terdahulu).Pada tahun 942, Khitan menghantar 50 ekor unta kepada Goryeo sebagai hadiah. Walau bagaimanapun, disebabkan hubungan yang dingin, Goryeo menolak pemberian itu, menghalau utusan itu ke sebuah pulau, dan menyebabkan unta mati kerana kelaparan di bawah jambatan. Hyeonjong mengarahkan persediaan sekiranya berlaku konflik dengan Liao yang akan datang.

## Pencerobohan Pertama

Pada tahun 993, dinasti Liao melancarkan pencerobohan terhadap sempadan barat laut Goryeo dengan kekuatan yang didakwa komander Liao sebagai 800,000 orang. Selepas kebuntuan tentera, rundingan bermula antara kedua-dua negeri, menghasilkan konsesi berikut: Pertama, Goryeo secara rasmi menamatkan semua hubungan dengan Dinasti Song, bersetuju untuk memberi penghormatan kepada Liao dan menerima pakai kalendar Liao. Kedua, selepas rundingan yang diketuai oleh diplomat Goryeo Seo Hui, Goryeo secara rasmi menggabungkan tanah antara sempadan Liao dan Goryeo sehingga ke Sungai Yalu, yang pada masa itu diduduki oleh Jurchen yang menyusahkan suku kaum itu, memetik bahawa pada masa lalu tanah itu adalah milik Goguryeo. Dengan perjanjian ini, pasukan Liao berundur. Walau bagaimanapun, walaupun terdapat penyelesaian, Goryeo terus berkomunikasi dengan Song, setelah mengukuhkan pertahanannya dengan membina kubu-kubu di wilayah utara yang baru diperoleh.

## Pencerobohan Kedua

Pada tahun 1009, Jeneral Kang Cho daripada Goryeo mengetuai rampasan kuasa terhadap Raja Mokjong, membunuhnya dan menubuhkan pemerintahan tentera. Dinasti Liao menyerang dengan 400,000 tentera pada tahun 1010, mendakwa untuk membalas dendam ke atas Mokjong yang dibunuh.
Kang Cho menyekat serangan pertama Liao, tetapi dia dikalahkan dalam serangan kedua dan telah dibunuh. Raja Hyeonjong dari Goryeo terpaksa meninggalkan ibu kota, yang telah dijarah dan dibakar oleh Liao, ke Naju buat sementara waktu. Tidak dapat bertapak dan mengelakkan serangan balas oleh tentera Goryeo yang berkumpul semula, tentera Liao berundur. Selepas itu, raja Goryeo menuntut keamanan, tetapi maharaja Liao menuntut beliau datang sendiri dan juga menyerahkan kawasan sempadan utama kepadanya; istana Goryeo menolak tuntutan itu, mengakibatkan satu dekad permusuhan antara kedua-dua negara, apabila kedua-dua pihak mengukuhkan sempadan mereka sebagai persediaan perang. Liao menyerang Goryeo pada 1015, 1016, dan 1017, tetapi keputusannya tidak pasti.

## Pencerobohan Ketiga

Pada 1018, Liao mengumpulkan 100,000 tentera untuk menyerang Goryeo. Sebagai persediaan, Jeneral Kang Kam-ch'an mengarahkan sungai di sebelah timur Heunghwajin dibendung. Apabila tentera Liao menyeberangi Sungai Yalu, Kang Kam-ch'an membuka empangan dan menyerang tentera musuh dengan 12,000 tentera berkuda, menangkap mereka secara mengejut, menyebabkan kerugian teruk, dan memotong barisan pengunduran mereka. Askar Liao terus berjalan dan menuju ke ibu kota, tetapi menghadapi tentangan sengit dan serangan berterusan, dan terpaksa berundur kembali ke utara. Semasa berundur, 10,000 tentera tentera Liao telah dimusnahkan oleh tentera Goryeo di bawah Kang Min-cheom dari Goryeo. Kang Kam-ch'an dan tenteranya menunggu di Gwiju dan memerangi tentera Liao yang menghampiri, memusnahkan kebanyakan mereka. Hampir beberapa ribu tentera Liao terselamat selepas Pertempuran Gwiju.

## Akibat
Pada tahun berikutnya, Liao mengumpulkan satu lagi tentera besar untuk melancarkan satu lagi pencerobohan tetapi menjadi jelas bahawa kedua-dua pihak tidak boleh memperoleh kemenangan jelas. Pada tahun 1020, Raja Hyeonjong meneruskan penghantaran ufti, dan pada tahun 1022, Khitan secara rasmi mengiktiraf kesahihan pemerintahan Raja Hyeonjong. Pada tahun 1022, seorang utusan Khitan telah dihantar untuk memasyhurkan Hyeongjong sebagai raja, dan apabila baginda mangkat pada tahun 1031, penggantinya Wang Heum juga telah dimasyhurkan oleh istana Liao sebagai raja. Goryeo memutuskan hubungan dengan Song dan Liao menyerahkan wilayah sekitar Yalu kepada Goryeo. Hubungan antara Liao dan Goryeo kekal aman sehingga berakhirnya dinasti Liao.

Dalam perjanjian damai Goryeo-Liao yang dirasmikan pada tahun 1022, satu-satunya syarat yang ditetapkan ialah raja Goryeo mengakui peranan mereka sebagai jajahan takluk kepada Liao dan membebaskan utusan Liao yang ditahan. Selepas 1022, Goryeo tidak mempunyai hubungan diplomatik dengan Song sehingga 1070, kecuali kedutaan terpencil pada 1030. Kedutaan tunggal itu mungkin berkaitan dengan pemberontakan orang Balhae dalam dinasti Liao. Pemberontakan itu dengan cepat dikalahkan oleh Khitan, yang kembali untuk menegakkan kewajipan uftian Goryeo. Goryeo menerima pakai gelaran pemerintahan Liao pada bulan keempat 1022. Walau bagaimanapun, menurut Bielenstein, Goryeo mengekalkan hubungan diplomatik dengan Song, Hyeonjong mengekalkan gelaran pemerintahannya sendiri, dan kedua-dua negeri menyimpulkan keamanan yang serata pada tahun 1022.

## Lihat juga

* Konflik sempadan Korea–Jurchen
* Pencerobohan Mongol ke atas Korea

## Rujukan