Anjing Lap Finland

**Anjing Lap Finland** ialah satu baka anjing bersaiz sederhana daripada jenis spits yang tahan lasak dan santai. Secara tradisional ia telah digunakan untuk penggembalaan rusa kutub. Sungguhpun ia merupakan salah satu baka anjing paling popular di tanah airnya, Finland, ia tidak begitu banyak di luar negara-negara Nordik.

## Zuriat
Baka ini tergolong di bawah sub-klad DNA mitokondrion yang dirujuk sebagai d1 yang hanya ditemukan di Skandinavia utara. Ini merupakan hasil daripada penghibridan anjing jantan–serigala betina yang berlaku pascapembelajinakan. Subklad d1 berasal "paling lama dari 480–3,000 tahun lalu" dan ditemukan pada semua baka berkaitan dengan orang Sámi: anjing Lap Finland, anjing Lap Sweden, anjing gembala Lapland, anjing Jämtland, anjing pemburu elk Norway, dan anjing pemburu elk Hällefors. Jujukan ibu serigala yang menyumbang kepada baka-baka ini belum dipadankan di serata Eurasia dan cabangnya di pokok filogenetik berakar pada jujukan sama dengan anjing Altai yang berusia 33,000 tahun (bukan leluhur langsung).

## Penampilan

Anjing Lap Finland ialah anjing bersaiz sederhana bertubuh kuat. Ia mempunyai lapis bulu lebat dengan telinga tajam dan bergerak-gerak, tanda-tanda distingtif, dan hidung anggun. Warnanya termasuk hitam dan krim, hitam dan sawo matang, putih dan kelabu, perang dan putih, perang dan krim, serta hitam legam, putih, dan kelabu. Tinggi menurut piawaian baka ialah  pada paras kelasa untuk jantan dan betinanya kurang sedikit dengan ukuran . Walau bagaimanapun, sesetengah variasi diizinkan, oleh sebab piawaian baka menyatakan bahawa jenis adalah lebih penting daripada saiz. Jantan tipikal setinggi  biasanya berukuran seberat , namun baka ini memiliki julat berat , bergantung pada saiz anjing.

Anjing Lap Finland mempunyai lapis bulu ganda lebat dengan lapis bulu bawah pendek dan gebu dan lapis bulu atas lebih panjang. Lapis bulunya kalis air serta rintang terhadap cuaca sejuk ekstrem. Ia juga dapat menjadi sangat panas. Di Finland, hanya dua baka anjing diizinkan oleh undang-undang untuk dikenelkan di ruangan luar pada musim sejuk: anjing Lap Finland dan anjing gembala Lapland. Bulu lebatnya di sekitar kepala dan leher memberikan penampilan surai tersendiri pada kebanyakan jantan. Walaupun lapis bulunya tebal, ia hanya memerlukan penjagaan sederhana. Pemberusan mingguan disyorkan sepanjang tahun, kecuali semasa musim ganti bulu yang semasanya pemberusan harian mungkin diperlukan.

Beragam-ragam warna dan tanda terdapat pada anjing Lap Finland. Sebarang warna diizinkan dalam piawaian baka, namun satu warna tunggal patut melitupi kebanyakan bahagian. Salah satu gabungan warna paling umum ialah hitam dan sawo matang: anjing yang hampir hitam menyeluruh dengan tungkai dan muka sawo matang. Mana-mana gabungan warna diizinkan selagi warna primernya dominan. Pewarnaan umum mungkin termasuk krim, hitam, merah, perang, sabel, dan sabel serigala. Dalam urutan kedominanan menurun, gen-gen berikut dalam siri tertentu memadani pewarnaan spesifik:

: Siri A (agouti):
* Ay: kuning atau sabel dominan (yang menghasilkan pelbagai jenis merah dan sabel)
* aw: sabel serigala atau kelabu gelap
* as: pelana
* at: hitam dan sawo matang
* a: hitam resesif

: Siri B (perang)

: Siri C (warna):
* C: pasangan CC memaparkan sawo matang pekat
* Ce: tidak sepenuh bertakrif (kesan pencerahan berpotensi)
* cch: *chinchilla* (mencerahkan kuning kepada krim atau perang kekuning-kuningan)

: Siri E (pemanjangan)
* Em: topeng hitam
* E: tiada topeng hitam
* Ebr: *brindle*
* e: penukaran/pemudaran hitam kepada kuning

Banyak anjing Lap Finland mempunyai tanda-tanda muka sangat distingtif, seperti "kaca mata", iaitu gelang bulu berwarna lebih cerah di sekitar mata yang memberikan penampilan bahawa anjing itu memakai kaca mata. Kaca mata anjing Lap Finland, sambil membandingkan sepupunya, anjing Kees, adalah lebih besar dan lebih jelas. Seperti jenis spits lain, ekornya terangkat secara melengkung ke arah belakang. Anjing Lap Finland mempunyai ekor yang diliputi oleh bulu tebal dan panjang. Ekornya mungkin tergantung apabila anjing berdiri.

Anjing Lap Finland ialah baka beriktiraf di Finland, di selebih Eropah, di Australia, dan di Amerika Syarikat. Piawaian baka hampir serupa dengan satu sama lain kecuali sedikit pengecualian kecil: dalam piawaian British, penerimaan telinga berhujung digugurkan.

## Kegiatan
Anjing Lap Finland dapat bertanding dalam ujian ketangkasan anjing, *[[penarikan (anjing)|carting]]*, *[[mushing]]*, kepatuhan, *[[rally obedience]]*, kemahiran persembahan, *[[flyball]]*, penjejakan, dan acara penggembalaan. Naluri dan kebolehlatihan penggembalaan dapat diukur dalam ujian penggembalaan tanpa persaingan. Anjing Lap Finland yang menunjukkan naluri penggembalaan asasi dapat dilatih untuk bertanding dalam ujian penggembalaan.

## Kesihatan
GPRA ialah penyakit mata progresif yang dapat menyebabkan kebutaan kekal pada anjing. Pada anjing Lap Finland, ini cenderung bermula lewat, tetapi biasanya dapat muncul pada usia antara 1 tahun dengan 8 tahun. GPRA ialah penyakit genetik dan ditransmisi melalui gen resesif autosom. Ujian genetik boleh harap untuk bentuk prcd bagi GPRA telah dimajukan oleh OptiGen dan para pembiak baka semakin kerap menguji haiwan yang dibiakbakakan sebelum keputusan tentang pasangan pengawanan sesuai. Finnish Lapphund Club of Great Britain menerima dasar etika pada tahun 2006 bahawa pengawanan hanya akan diizinkan jika progeni tidak dapat terjejas akibat GPRA. Pada tahun 2001, 2.5% anjing daripada jumlah anjing Finland terjejas akibat PRA.

Sesetengah anjing Lap Finland terjejas akibat katarak dengan 3.4% daripada anjing Finland yang terjejas. Katarak dapat disebabkan oleh sebilangan faktor dan kaedah pewarisan masih belum cukup difahami. Oleh sebab angka kejadian di Finland agak tinggi, penyakit ini dianggap terwaris. Di United Kingdom dan di Amerika Syarikat, bilangan anjing terjejas adalah sangat kecil.

## Sejarah

Baka ini berasal usul sebagai gembala rusa kutub bagi orang Sami. Orang Sami merupakan kaum peribumi yang menghuni kawasan yang kini terbahagi sesama Finland, Sweden, Norway, dan Rusia. Secara tradisional, penggembalaan rusa kutub telah menjadi sangat penting untuk orang Sami dan mereka masih terlibat dalam penggembalaan kini. Orang Sami telah menggunakan anjing gembala selama berabad-abad dan anjing ini biasanya bertubuh panjang, berupa bentuk agak-agak segi empat tepat, dengan bulu panjang dan ekor lurus yang melingkar ke arah belakang apabila anjing bergerak. Anjing Lap Finland paling serupa dengan anjing berbulu panjang yang dikembangkan oleh orang Sami untuk membantu mereka dengan penggembalaan, kerap terpilih sebagai gembala musim sejuk untuk rusa kutub.

Orang Norway dan orang Sweden merupakan antara pihak pertama yang mempertimbangkan pemiawaian anjing dari Lapland sebelum Perang Dunia Kedua. Pada tahun-tahun pascaperang, anjing dari Lapland terdedah kepada risiko serius akibat wabak distemper. Para pembiak baka anjing Lap Sweden kini percaya bahawa baka mereka, dan baka-baka anjing Lap lain, berada dalam bahaya serius bagi kepupusan. Piawaian untuk anjing Lap Sweden yang berkaitan diterima pada tahun 1944 dalam FCI (Persekutuan Kinologi Antarabangsa) dan piawaian anjing Lap Finland turut di belakang.

Di Finland, piawaian baka pertama ditetapkan pada tahun 1945 oleh Kelab Kenel Finland yang memanggil baka anjing *Lappish Herder* ("[anjing] gembala Lap"), juga dikenali sebagai . Anjing-anjing ini dipercayai merupakan hasil silangan antara anjing beruang Karelia dengan anjing-anjing rusa kutub, dan mempunyai bulu pendek. Pada tahun 1950-an, Persatuan Kenel Finland (persatuan kenel besar kedua di Finland) menghasilkan piawaian baka pertama untuk anjing gembala Lapland. Warna yang diterima untuk baka ini merupakan hitam, perang beruang, dan putih.

Pada tahun 1960-an, beberapa persatuan kenel di Finland disatukan, dan pada tahun 1966, baka-baka ditaksir semula. Ini menghasilkan takrif formal bagi dua bakal: anjing gembala Lapland dengan lapis bulu lebih pendek ditakrfikan pada tahun 1966, dan anjing Lap Finland yang berlapis bulu lebih panjang ditakrifkan pada tahun 1967.

Pada sekitar masa sama, teknologi membolehkan perubahan gaya hidup gembala Sami. Sebelumnya, anjing berbulu panjang pada umumnya lebih dipilih untuk penggembalaan, namun dengan kemunculan kereta salji, keutamaan mula berubah kepada anjing gembala Lapland yang berbulu lebih pendek. Walau bagaimanapun, kepopularan tidak menyusut untuk baka berbulu lebih panjang, yang, setakat tahun 2014, menempati tangga keenam bagi haiwan teman paling popular di Finland.

Perinduk Amerika pertama dilahirkan pada tahun 1988. Pada tahun 1994, baka ini diiktiraf oleh United Kennel Club (UKC), kelab kenel terbesar kedua di Amerika Syarikat, dalam Kumpulan Utara. Baka ini diterima dalam Kumpulan Lain-lain AKC pada 1 Julai 2009 dan menjadi baka sepenuhnya beriktiraf dalam Kumpulan Gembala pada 30 Jun 2011. Finnish Lapphund Club of America (FLCA) ialah pertubuhan induk di Amerika Syarikat dan dianugerahi status kelab induk pada 25 November 2015, lantas membolehkannya mengadakan acara mata kejuaraan berlesen.

Baka ini pertama kali diperkenalkan ke United Kingdom pada tahun 1989 dan diwakili oleh Finnish Lapphund Club of Great Britain. Ia diperkenalkan ke Australia dan ke Kanada pada tahun 1995 dan diterima oleh New Zealand Kennel Club dan Canadian Kennel Club. Di Kanada, kelab induknya ialah Finnish Lapphund Club of Canada.

## Lihat juga
* Senarai baka anjing
* Spits Finland

## Catatan

## Rujukan

### Buku
* 
* 

### Bacaan lanjut
*