Yukie Chiri

ialah penyalin dan penterjemah beretnik Ainu untuk karya yukar (cerita epik Ainu).

## Kehidupan
Yukie Chiri dilahirkan dalam keluarga Ainu di Noboribetsu, Hokkaido semasa zaman Meiji. Ketika itu, kerajaan jajahan Hokkaido dengan pantasnya meningkatkan penghijrahan orang etnik Jepun ke Hokkaido, secara paksa memindahkan banyak masyarakat Ainu dan merampas mata pencarian tradisional mereka. Kerajaan Meiji mengamalkan dasar meluas yang direka untuk menghalang atau mengharamkan amalan budaya orang Ainu sambil menggalakkan atau memaksa asimilasi mereka ke dalam masyarakat Jepun. Menjelang pergantian abad, beberapa penulis Ainu berhujah bahawa asimilasi adalah satu-satunya kaedah kelangsungan hidup bagi masyarakat Ainu.

Yukie telah dihantar kepada ibu saudaranya Imekanu di Cikabumi, di pinggir Asahikawa, ketika beliau berumur enam tahun, mungkin untuk mengurangkan beban kewangan ibu bapanya. Imekanu tinggal bersama ibunya yang sudah lanjut usia, Monashinouku, seorang jurucerita Ainu berpengalaman yang hanya boleh bertutur sedikit dalam bahasa Jepun. Oleh itu, Yukie membesar hingga menjadi penutur dwibahasa sepenuhnya dalam bahasa Jepun dan bahasa Ainu, dan mempunyai pengetahuan dalam kesusasteraan lisan Ainu yang semakin kurang lazim pada masa itu. Walaupun beliau terpaksa menahan pembulian di sekolah, beliau cemerlang dalam pelajaran, terutamanya dalam seni bahasa. Bagaimanapun, disebabkan prasangka anti-Ainu, beliau mengalami kompleks rendah diri etnik yang melanda kebanyakan insan segenerasinya.

Konsepsi peribadi Yukie tentang asimilasi budaya adalah rumit. Dalam satu surat yang ditulis semasa zaman remajanya, beliau berkata, "Dalam sekelip mata landskap semulajadi seperti yang telah berlaku sejak zaman dahulu telah lenyap; bagaimanakah nasib orang-orang yang dengan gembira mencari nafkah di ladang dan gunungnya? Beberapa warga kita yang tinggal hanya dapat merenung dengan mata terbeliak, kagum dengan keadaan dunia yang terus maju."

## Karya

Yukie berusia pertengahan remaja ketika pertama kali bertemu ahli bahasa Jepun dan sarjana bahasa Ainu Kyosuke Kindaichi semasa zaman Taisyo. Beliau mengembara di sekitar Hokkaido untuk mencari penyebar kesusasteraan lisan Ainu, dan telah datang untuk mencari Imekanu dan Monashinouku. Apabila bertemu Yukie, yang masih tinggal bersama Imekanu, Kyosuke segera mengenali potensinya dan bercakap dengannya tentang kerjanya. Apabila Kyosuke menjelaskan nilai yang dilihatnya dalam memelihara cerita rakyat dan tradisi Ainu kepada Yukie, beliau memutuskan untuk mendedikasikan sisa hidupnya untuk belajar, merakam, dan menterjemah yukar.

Kyosuke akhirnya kembali ke Tokyo, tetapi menghantar buku nota kosong kepada Yukie supaya beliau boleh merakam apa sahaja yang terlintas di fikiran tentang budaya dan bahasa Ainu. Beliau memilih untuk merakam kisah-kisah yang diceritakan neneknya, menggunakan romaji untuk menyatakan bunyi Ainu, dan kemudian menterjemah yukar yang ditranskripsikan ke dalam bahasa Jepun. Akhirnya, Yukia memujuknya untuk menyertainya di Tokyo untuk membantunya dalam kerjanya mengumpul dan menterjemah yukar. Bagaimanapun, hanya beberapa bulan selepas tiba di Tokyo dan pada malam yang sama beliau menyiapkan antologi yukar pertamanya, beliau tiba-tiba meninggal dunia akibat kegagalan jantung pada usia 19 tahun.

## Legasi

Antologi Yukie diterbitkan pada tahun berikutnya di bawah tajuk *Ainu Shinyōshū* (Himpunan Epik Ainu mengenai dewata). Walaupun penaungnya Kyosuke dan penyunting siri Kunio Yanagita pasti telah mengambil manuskrip mendiang Yukie untuk penerbitan, mereka tidak meletakkan nama mereka di mana-mana; pramuka dan kandungan ditulis oleh beliau sepenuhnya. Bukunya mengandungi kedua-dua terjemahan bahasa Jepun dan, yang tidak ternilainya, bahasa Ainu asal, dalam Rumi. Ia menerima pujian popular yang hebat dalam akhbar tempoh itu, mewujudkan penghormatan baru terhadap budaya Ainu di kalangan pembaca Jepun, dan kekal sebagai sumber terpenting untuk yukar hari ini.

Adik lelakinya, Mashiho Chiri, kemudian melanjutkan pelajarannya di bawah tajaan Kindaichi dan menjadi sarjana yang dihormati dalam pengajian Ainu. Kedua-dua Yukie dan Mashiho telah ditaja secara rahsia oleh Keizo Shibusawa, pewaris Eiichi Shibusawa, melalui sumbangan awanama. Imekanu juga meneruskan kerja menyalin dan menterjemah yukar.

## Rujukan