Muhammad Sanusi Md Nor

Dato' Seri Haji **Muhammad Sanusi bin Md Nor** (; ; lahir 4 Ogos 1974) ialah ahli politik Malaysia yang sedang berkhidmat sebagai Menteri Besar Kedah ke-14 sejak Mei 2020 dan Ahli Dewan Undangan Negeri Kedah (ADUN) untuk Jeneri sejak Mei 2018. Beliau adalah Ketua Pembangkang negeri itu dari Julai 2018 sehingga runtuhnya pentadbiran negeri Pakatan Harapan yang dipimpin oleh pendahulunya Mukhriz Mahathir pada Mei 2020. Seorang ahli Parti Islam Se-Malaysia (PAS), beliau ialah Timbalan Pesuruhjaya I parti itu di negeri Kedah. Tempoh beliau sebagai Menteri Besar Kedah dicemarkan oleh beberapa kontroversi dalam isu politik, skandal, dakwaan aneh dan hubungan tegang dengan kerajaan persekutuan dan kerajaan negeri lain dan menjadi salah satu tokoh penting dalam "Gelombang Hijau" di Malaysia.

## Kehidupan awal dan pendidikan
Muhammad Sanusi dilahirkan di Kampung Sungai Pau, Sik, Kedah, Malaysia dan beliau merupakan anak ketujuh daripada 13 adik beradik hasil perkahwinan Md Nor Taib (lahir 1942) dan Meriam Ahmad (lahir 1949). Beliau berasal dari keluarga yang miskin.

Muhammad Sanusi mendapat pendidikan rendah di SK Batu 5, Sik dan kemudiannya mendapat pendidikan menengah di SMS Sultan Mohamad Jiwa, Sungai Petani, Kedah, SMK Sik, Sik, Kedah dan SMK Derma, Kangar, Perlis. Beliau telah dibuang dari sekolah sebanyak dua kali, kali pertama berlaku di SMS Sultan Mohamad Jiwa. Pembuangan buat kali kedua berlaku di SMK Sik, kerana kelakuan buruknya dan ibu bapanya tidak dapat menjelaskan bayaran yuran tahunan sekolahnya. Beliau cenderung untuk dibuli oleh rakan sekolahnya kerana latar belakangnya yang miskin. Beliau melanjutkan pelajaran ke Universiti Sains Malaysia di Pulau Pinang selepas menamatkan Sijil Tinggi Persekolahan Malaysia (STPM) di SMK Derma. Beliau menerima Sarjana Muda Sains Politik dalam Sains Sosial dari Universiti Sains Malaysia (USM), Gelugor, Pulau Pinang. Semasa zaman universiti, beliau telah menjalani latihan sebagai pegawai kadet simpanan tentera laut dan ditauliahkan sebagai Leftenan Muda pada tahun 1997. Pengtauliahan tersebut disempurnakan oleh Sultan Kedah ketika itu iaitu Sultan Abdul Halim Mu’adzam Shah.

## Kerjaya awal
Muhammad Sanusi memulakan kerjayanya sebagai pegawai pendidikan Persatuan Pengguna Pulau Pinang (CAP) (1998–2002), setiausaha eksekutif Institut Pemikiran dan Kepimpinan Melayu (IMPAK) (2002–2004) dan eksekutif pentaksiran untuk Jurunilai Bersekutu (M) Sdn Bhd (2004–2008). Beliau juga pernah berkhidmat sebagai ahli lembaga pengarah Syarikat Air Darul Aman (SADA) sejak 2010 hingga 2013.

## Kerjaya politik
Sepanjang karier politiknya, Muhammad Sanusi berkhidmat sebagai pengarah pilihan raya PAS, pengerusi PASRelief, ketua pengarah pusat Keselamatan PAS (sejak 2017), pesuruhjaya PAS bahagian Sik, Kedah (sejak 2015), timbalan pesuruhjaya PAS Kedah (sejak 2015), Setiausaha Politik kepada Menteri Besar Kedah ke-10 YAB Tan Sri Dato' Seri Diraja Ustaz Haji Azizan Abdul Razak (2008 hingga 2013). Beliau juga pernah berkhidmat sebagai pengarah pilihan raya PN sejak 2023.

Muhammad Sanusi meraih undian tertinggi pada pemilihan Ahli Jawatankuasa Kerja (AJK) Pusat dengan 1,098 undi dalam pemilihan parti PAS 2023.

## Menteri Besar Kedah

Muhammad Sanusi berkhidmat sebagai Menteri Besar Kedah ke-14 sejak 2020. Pada 17 Mei 2020, Mukhriz Mahathir meletakkan jawatan sebagai Menteri Besar Kedah dengan menyebut beliau tidak boleh memegang majoriti dalam kalangan ADUNnya dan dengan itu melepaskan jawatannya. Beliau mengangkat sumpah di hadapan Sultan Kedah, Sultan Sallehuddin pada 17 Mei 2020.

Semasa menjadi Menteri Besar Kedah, beliau banyak menyelia pembangunan dan pencapaian di Kedah, termasuk memperoleh RM68.3 bilion pada 2021 dan RM7.34 bilion daripada pelaburan pada 2022; menaik taraf enam Loji Rawatan Air (LRA) termasuk LRA Lubuk Buntar, LRA Bukit Selambau, LRA Sungai Limau, LRA Baling, LRA Jenun Baru dan LRA Pelubang; 7,233 geran hak milik tanah telah diberikan kepada pemohon yang telah memohon selama beberapa dekad; Kedah Rubber City (KRC) yang sudah lama rosak akan dibangunkan pada era PN dengan jumlah RM2.2 bilion, dan banyak lagi.

## Penglibatan dalam tentera laut
Muhammad Sanusi menjadi ahli politik pertama di Malaysia yang menerima pangkat tentera Laksamana Pertama pada 2021 daripada Tentera Laut Diraja Malaysia (TLDM). Laksamana Pertama (K) TLDM itu ditauliahkan oleh Yang di-Pertuan Agong pada 2021. Istiadat Pemakaian Pangkat itu dibuat oleh Dato' Sri Ismail Sabri Yaakob dan Panglima Tentera Laut ketika itu, Laksamana Tan Sri Mohd Reza Mohd Sany. Asas kepada pemilihan beliau untuk menerima Laksamana Pertama (K) TLDM itu adalah kerana beliau telah menjalani kursus Pegawai Kadet selama 3 tahun bersama Pasukan Pegawai Simpanan (PALAPES) TLDM sewaktu di USM dan telah ditauliahkan pangkat Left Muda PSSTLDM oleh Yang di-Pertuan Agong pada 1997. Kebanyakan siri latihan itu dijalankan di Cawangan Latihan Pegawai KD Pelandok dari 1994–1997. Kemudian, beliau menyertai KD Sri Pinang sebagai Pegawai Kerahan dan menjadi jurulatih PSSTLDM di situ.

## Kontroversi dan isu

Muhammad Sanusi menimbulkan banyak kontroversi sepanjang tempoh beliau sebagai Menteri Besar Kedah sejak 2020 yang telah menjadikannya tokoh polarisasi di Malaysia. Ini termasuk deposit *[[Unsur nadir bumi|rare-earth element]]* (REE), ucapan rasis terhadap pemain bola, cuti Thaipusam di Kedah, jenaka terhadap mayat COVID-19, ucapan lucah di Pulau Pinang dan kenyataan kontroversi mengenai pelantikan Menteri Besar Selangor oleh Sultan Selangor.

## Kehidupan peribadi
Muhammad Sanusi telah berkahwin dengan Jusmalailani Jusoh pada 14 Februari 1999 dan mereka dikurniakan 5 orang cahaya mata iaitu Nur Fatihah Muhammad Sanusi, Muhammad Umar Zuhdi Muhammad Sanusi, Nur Asma' Muhammad Sanusi, Nur Hana Muhammad Sanusi dan Sofea Humaira Muhammad Sanusi. Isteri pertamanya bekerja sebagai guru di Sekolah Menengah Batu 8 di Sik, Kedah. Dalam kenyataannya pada 4 September 2024, beliau mengesahkan yang beliau telah berkahwin dengan Che Intan Subri. Isteri keduanya merupakan seorang pegawai polis dan ibu tunggal dengan seorang anak, yang juga salah seorang kawan kepada isteri pertamanya.

Muhammad Sanusi kini menetap di Seri Mentaloon, Alor Setar, Kedah. Beliau gemar bermain bola sepak, sepak takraw, ragbi, berbasikal, dan menyanyi/karaoke dalam aplikasi TikTok.

Lagu *Haruman Terindah* nyanyian Lokman Naufal menjadi sinonim dengan Muhammad Sanusi dalam kehidupan awal, pendidikan dan perjuangannya sebelum menjadi seorang ahli politik dan Menteri Besar Kedah. Pada tahun 2023, beliau mengeluarkan buku biografinya sendiri, bertajuk *Pegunan Perjalanan Hidup: Dinding Sekeping Adik Seorang*, dan buku ini telah dilancarkan oleh Presiden Parti Islam Se-Malaysia (PAS), Abdul Hadi Awang.

## Keputusan pilihan raya

## Anugerah dan pengiktirafan
### Anugerah di Malaysia
* 
**  Darjah Seri Paduka Mahkota Kedah (SPMK) – **Dato' Seri** (2021) 
**  Darjah Ahli Mahkota Kedah (AMK) (2010) 

### Anugerah lain
* Pertubuhan Warisan Pendekar Negeri Kedah :
** Khalifah Sri Tri Simanjakini (2022) 

## Bibliografi
### Buku
* *Pegunan Perjalanan Hidup: Dinding Sekeping Adik Seorang* (2023) 

## Nota

## Rujukan

## Pautan luar
* Muhammad Sanusi Md Nor di Facebook
* Muhammad Sanusi Md Nor di Twitter