Seni Seljuk Iran

**Seni Seljuk Iran** merujuk kepada seni yang dihasilkan di seluruh bahagian timur dunia Islam, antara penaklukan Baghdad (1055) dan pencerobohan Mongol (akhir abad ke-13).

Sebagai nomad yang berasal dari Turki (iaitu dari Mongolia masa kini), kaum Seljuk melanda dunia Islam menjelang akhir abad ke-10 dari timur Iran (Transoxiana dan Khwarezm). Mereka secara beransur-ansur mengukuhkan kuasa dengan memanfaatkan permusuhan antara mikro-dinasti yang berbeza di rantau ini dan merampas Baghdad pada tahun 1048, sekali gus menamatkan pemerintahan Abbasiyah, walaupun mereka mengekalkan seorang khalifah-boneka di atas takhta Baghdad. Seljuk, seperti pendahulu mereka, menyaksikan kuasa mereka berkurangan dari semasa ke semasa, dan banyak dinasti kecil dilahirkan di kawasan paling terpencil. Penghujung zaman Seljuk di Iran dianggarkan pada tahun 1194, walaupun pengeluaran objek homonim bermula dari akhir abad ke-12 dan awal abad ke-13, dan oleh itu dibuat untuk pemerintah yang lebih kecil dan merdeka.

## Seni bina

### Seni bina keagamaan
Di bawah pemerintahan Seljuk, pelan yang dipanggil "Iran" muncul buat kali pertama, mungkin dalam reka bentuk semula Masjid Agung Isfahan . Pelan Iran mempunyai empat iwan yang disusun secara salib di sekeliling halaman, serta bilik berkubah yang berfungsi sebagai bilik solat. Di Masjid Agung Isfahan, seperti yang kelihatan pada masa itu, nampaknya (menurut karya Galdieri) bilik ini terpisah daripada seluruh masjid oleh koridor terbuka yang memisahkannya daripada dewan solat Hypostyle purba.

### Seni bina pengebumian

Satu lagi monumen penting dalam tempoh ini ialah makam Sanjar di Merv (kini Turkmenistan), yang berasal dari sekitar tahun 1152. Dibina dengan batu bata, seperti yang lazim di Iran, ia merupakan salah satu monumen pengebumian paling mengagumkan yang diketahui. Ia terdiri daripada dua bahagian: tapak segi empat sama yang tinggi, terbuka kepada arked di bahagian atas, dan gendang bulat yang menyokong kubah berganda (hemisfera di bahagian dalam, dan mungkin runcing di bahagian luar).

## Objek
Bagi objek-objek tersebut, seperti yang telah kami nyatakan, objek-objek yang dipanggil "Seljuk" sebenarnya berasal dari zaman kemudian.

### Seramik
Seramik pada zaman ini mendapat manfaat daripada kemajuan yang ketara: penciptaan pes silika. Ini adalah jenis pes baharu, yang mengandungi kurang tanah liat berbanding yang digunakan sebelum ini, tetapi lebih banyak kuarza . Bahan ini jauh lebih sukar untuk digunakan kerana kekerasannya, tetapi juga lebih putih dan halus.

#### Seramik putih
Hiasan kepingan-kepingan ini pada mulanya boleh memainkan peranan pada kualiti intrinsik objek, dengan menonjolkan ketelusannya, keputihannya dengan menggunakan lapisan tidak berwarna dan menggerudi lubang kecil (hiasan dalam "butir beras") atau ukiran inskripsi pada doh. Pes silika membolehkan dinding yang sangat nipis diperoleh, ada yang hampir telus, dengan warna putih. Hiasan itu boleh diukir, diukir atau dibentuk.

Gambaran animasi jarang ditemui pada seramik jenis ini.

Jenis pengeluaran ini dijalankan di bandar-bandar seperti Kashan dan Gorgan . Ada juga yang boleh ditemui di Afghanistan. Pengeluaran seramik ini diteruskan selepas pencerobohan Mongol ; seniman melarikan diri ke Syria dan Anatolia di mana jenis pengeluaran ini ditemui sehingga pertengahan abad ke-13.

## Contoh karya

Fail:Cup_donkey_Louvre_OA7475.jpg|alt=Cup with donkey, 12th - 13th century, Musée du Louvre.| Cawan dengan keldai, abad ke-12 - ke-13, Muzium Louvre. 
Fail:Aiguiere_iran.JPG|alt=Ewer with animal head, 12th - 13th century, Musée du Louvre.| Ewer dengan kepala haiwan, abad ke-12 - ke-13, Muzium Louvre.
Fail:Early_13th_century_Jug_from_Iran.jpg|alt=Reticulated jug, 1215, Metropolitan Museum of Art| Jag berjalur, 1215, Muzium Seni Metropolitan 


## Rujukan