Pétanque

**Pétanque** (bahasa Perancis: [petɑ̃k], dari Provence [peˈtãᵑkə]; bahasa Occitan: *petanca* [peˈtaŋkɔ] ⓘ; bahasa Catalan: *petanca* [pəˈtaŋkə, peˈtaŋka]) ialah sukan yang termasuk dalam kategori sukan *boules* (bersama *raffa*, *bocce*, *boule lyonnaise*, boling padang, *crown green bowling*). Dalam sukan ini, pemain atau pasukan bermain *boule/bola* mereka ke arah bola sasaran. Dalam *pétanque* objektifnya adalah untuk mendapatkan mata dengan mempunyai boule lebih dekat dengan sasaran daripada lawan selepas semua *boule* dibaling. Ini dicapai dengan membaling atau melancarkan boule lebih dekat dengan bola sasaran kecil, secara rasmi dipanggil bicu (), atau dengan memukul boule lawan dari sasaran, sambil berdiri di dalam bulatan dengan kedua-dua kaki di atas tanah. Permainan ini biasanya dan paling baik dimainkan di atas tanah keras atau kerikil. Ia boleh dimainkan di kawasan awam di taman atau di kemudahan khusus yang dipanggil *boulodromes*.

Bentuk permainan semasa telah dikodifikasikan pada tahun 1907 atau 1910 di La Ciotat, di Provence, Perancis. Nama Perancis *pétanque* (dipinjam ke dalam bahasa Inggeris, dengan atau tanpa aksen akut) berasal daripada *petanca* dalam dialek Provençal bahasa Occitan, yang berasal daripada ungkapan *pè tancat*  [ˈpɛ taŋˈkat], bermaksud 'kaki tetap' atau 'kaki ditanam' (di dalam tanah).

## Sejarah
### Penciptaan permainan

Permainan *boules* mempunyai sejarah yang sangat panjang, sejak zaman pertengahan hingga Rom purba, dan sebelum itu ke Yunani dan Mesir purba.

Di Perancis pada separuh kedua abad ke-19, satu bentuk *boule* yang dikenali sebagai *jeu provençal* (atau *boule lyonnaise*) sangat popular. Dalam bentuk permainan ini, pemain melancarkan *boule* mereka atau berlari tiga langkah sebelum membaling *boule*. *Pétanque* pada asalnya dibangunkan sebagai cabang atau varian *jeu provençal* pada tahun 1910, di tempat yang kini dipanggil Jules Lenoir Boulodrome di bandar La Ciotat berhampiran Marseille. Seorang bekas pemain *jeu provençal* bernama Jules Lenoir telah diserang sakit sendi yang teruk sehingga dia tidak boleh lagi berlari sebelum melontar *boule*. Malah, dia hampir tidak boleh berdiri. Rakan baik bernama Ernest Pitiot ialah pemilik kafe tempatan. Untuk menampung rakannya Lenoir, Pitiot membangunkan bentuk varian permainan di mana panjang padang atau padang dikurangkan kira-kira separuh, dan seorang pemain, bukannya berlari untuk membaling boule, berdiri, pegun, dalam bulatan. Mereka memanggil permainan *pieds tanqués*, "kaki ditanam" (di dalam tanah), nama yang akhirnya berkembang menjadi nama semasa permainan *pétanque*.

Kejohanan pétanque pertama telah dianjurkan oleh Ernest Pitiot, bersama abangnya Joseph Pitiot, pada tahun 1910 di La Ciotat. Permainan ini tersebar dengan cepat dan tidak lama kemudian menjadi bentuk *boule* paling popular di Perancis.

Sebelum pertengahan 1800-an, permainan *boule* Eropah dimainkan dengan bola kayu pepejal, biasanya diperbuat daripada akar boxwood, kayu yang sangat keras. Akhir 1800-an menyaksikan pengenalan paku buatan besar-besaran yang murah, dan *boule* kayu secara beransur-ansur mula ditutup dengan paku, menghasilkan *boules cloutées* ("*boule* berpaku"). Selepas Perang Dunia I, teknologi pembuatan bola meriam telah disesuaikan untuk membolehkan pembuatan *boule* berongga, semua logam. *Boule* semua logam pertama, *la Boule Intégrale*, telah diperkenalkan pada pertengahan 1920-an oleh Paul Courtieu. Intégrale dilemparkan dalam sekeping tunggal daripada aloi gangsa-aluminium. Tidak lama selepas itu, Jean Blanc mencipta proses pembuatan *boule* keluli dengan mengecap dua kosong keluli ke dalam hemisfera dan kemudian mengimpal kedua-dua hemisfera bersama-sama untuk mencipta *boule*. Dengan kemajuan teknologi ini, *boule* berongga semua logam dengan cepat menjadi kebiasaan.

### Penyebaran global permainan

Selepas pembangunan *boule* semua logam, pétanque merebak dengan cepat dari Provence ke seluruh Perancis, kemudian ke seluruh Eropah, dan kemudian ke koloni Francophone dan negara-negara di seluruh dunia. Hari ini, banyak negara mempunyai badan pentadbir negara mereka sendiri.

Di Perancis, *Fédération Française de Pétanque et Jeu Provençal* ( FFPJP) mempunyai lebih 300,000 ahli berlesen.

Terdapat persekutuan kebangsaan yang kuat di Jerman, Sepanyol dan England. Pétanque dimainkan secara aktif di banyak negara dengan sejarah pengaruh kolonial Perancis, terutamanya di Asia Tenggara, termasuk Laos, Thailand, Vietnam, Kemboja dan Puducherry di India, serta beberapa bahagian Afrika. Sukan ini juga popular di Madagaskar dan Thailand.

*Pétanque* telah dipaparkan pada Sukan Seluruh Afrika 2015 yang dianjurkan oleh Republik Congo, bekas tanah jajahan Perancis.

Pétanque tidak dimainkan secara meluas di benua Amerika. Terdapat Persekutuan Pétanque Kanada yang berpusat di Québec. Di Amerika Syarikat, Persekutuan Pétanque USA (FPUSA) melaporkan bahawa kira-kira 30,000 bermain di seluruh negara. Sehingga 1 Disember 2015, FPUSA mengira 2141 ahli di AS, dalam 52 kelab gabungan.

Di peringkat antarabangsa, badan pentadbir pétanque ialah *Fédération Internationale de Pétanque et Jeu Provençal* (FIPJP). Ia diasaskan pada 1958 di Marseille dan mempunyai hampir 800,000 ahli setakat 2022.

### Pertandingan peringkat kebangsaan dan antarabangsa
Terdapat beberapa kejohanan kejohanan dunia yang penting.

Kejohanan dunia FIPJP berlangsung setiap dua tahun. Kejohanan lelaki diadakan pada tahun nombor genap, manakala kejohanan Wanita dan Belia diadakan pada tahun nombor ganjil.

Mungkin kejohanan antarabangsa yang paling terkenal ialah *Mondial la Marseillaise à Pétanque*, yang berlangsung setiap tahun di Marseille, Perancis, dengan lebih daripada 10,000 peserta dan lebih daripada 150,000 penonton.

Kejohanan tahunan terbesar di Amerika Syarikat ialah Pétanque Amelia Island Open (dahulunya Pétanque America Open), yang diadakan pada setiap tahun pada bulan November di Pulau Amelia, Florida.

Pétanque pada masa ini bukan sukan Olimpik, walaupun *Confédération Mondiale des Sports de Boules*—yang telah diwujudkan pada tahun 1985 oleh beberapa organisasi boule antarabangsa khusus untuk tujuan ini—telah melobi jawatankuasa Olimpik sejak 1985 untuk menjadikannya sebahagian daripada Olimpik musim panas. Pétanque telah muncul dalam setiap edisi Sukan Dunia dari tahun 1985 dan seterusnya. Sukan Dunia 2022 di Amerika Syarikat akan merangkumi pétanque wanita, kali pertama hanya acara wanita akan diadakan sebagai sebahagian daripada program sukan *boules* di Sukan Dunia.

## Bermain permainan
Berdasarkan peraturan ditetapkan oleh *Fédération Internationale de Pétanque & Jeu Provençal*.

### Peralatan
Pétanque dimainkan oleh dua pasukan, setiap satu terdiri daripada satu, dua, atau tiga pemain. Dalam permainan perseorangan dan beregu, setiap pemain bermain dengan tiga *boule* logam. Dalam acara bertiga, setiap pemain hanya menggunakan dua.

Kawasan di mana permainan pétanque dimainkan dipanggil rupa bumi. Permainan boleh dimainkan di kawasan lapang seperti taman awam, di mana sempadan rupa bumi tidak ditandakan, atau lebih formal pada "rupa muka bumi bertanda" di mana sempadan rupa bumi ditanda (secara tradisinya, dengan tali yang diikat rapat antara paku yang dipacu ke dalam tanah).
Dalam pétanque, pemain melontar sambil berdiri dalam bulatan (*cercle*). Secara tradisinya, ini hanya tercalar di dalam kotoran. Dari sekitar tahun 2005, bulatan "pasangan" plastik merah telah diperkenalkan dan kini digunakan secara meluas dalam permainan formal. Bulatan yang dilukis di atas tanah mestilah berdiameter 35–50 sm (14–20 inci), manakala bulatan plastik mesti mempunyai diameter dalam 50 sm (20 inci).

### Hujung
Permainan terdiri daripada beberapa "hujung" (*mènes*). Penghujung terdiri daripada lontaran keluar dari bicu (*cochonnet*, bola sasaran kayu kecil), diikuti oleh kedua-dua pasukan membaling boule mereka. Selepas kedua-dua pasukan telah membaling semua boule mereka, pasukan yang mempunyai boule yang paling hampir dengan bicu memenangi penghujungnya. Pasukan yang menang mendapat satu mata untuk setiap *boule*nya yang lebih dekat daripada *boule* terdekat pasukan lawan. Ini bermakna bahawa pasukan yang menang secara teori boleh menjaringkan sebanyak enam mata pada akhirnya, walaupun skor satu atau dua mata adalah lebih tipikal. Semasa permainan berlangsung, setiap pasukan mengumpul mata sehingga salah satu pasukan mencapai 13, jumlah mata yang menang.

### Susunan permainan

Permainan bermula dengan lambungan syiling untuk menentukan pasukan mana yang bermain dahulu. Pasukan yang memenangi lambungan memulakan permainan dengan meletakkan bulatan, kemudian berdiri dalam bulatan dan membaling bicu pada jarak 6–10 meter (20–33 ka). Seorang pemain dari pasukan yang membaling bicu membaling bola pertama. Kemudian seorang pemain dari pasukan lawan membaling *boule*. Sejak itu, pasukan yang mempunyai boule yang paling hampir dengan bicu dikatakan "mempunyai mata". Pasukan yang tidak mempunyai mata melontar *boule* seterusnya. Pasukan itu terus membaling *boule* sehingga ia sama ada mendapat mata, atau kehabisan *boule*.

Jika pada bila-bila masa *boule* yang paling hampir dari setiap pasukan adalah sama jarak dari bicu, maka pasukan yang membaling *boule* terakhir membuat balingan semula. Jika *boule* masih sama jarak maka pasukan bermain secara bergilir-gilir sehingga keputusan seri. Jika *boule* masih sama pada penghujung *mène* maka kedua-dua pasukan tidak mendapat sebarang mata.

Pasukan yang memenangi penghujungnya memulakan penghujung seterusnya. Seorang pemain dari pasukan yang menang meletakkan (atau menarik) bulatan di sekeliling bicu. Pemain kemudian mengambil bicu, berdiri dalam bulatan, dan membaling bicu untuk memulakan hujung seterusnya.

### Penjaringan

 

Tamat selesai apabila kedua-dua pasukan telah memainkan semua *boule* mereka, atau apabila bicu terkeluar daripada permainan (menjadi "mati").

Jika penghujungnya tamat dengan cara biasa—dengan bicu masih hidup dan satu pasukan yang mempunyai *boule* yang paling hampir—maka pasukan yang mempunyai *boule* yang paling hampir akan memenangi penghujungnya dan menjaringkan satu mata untuk setiap *boule*nya yang lebih dekat dengan bicu daripada *boule* terdekat pasukan lain. 

Jika bicu itu hidup tetapi terdapat situasi "jarak sama" pada penghujung menit, maka kedua-dua pasukan tidak mendapat sebarang mata. Jika bicu mati pada penamat akhir, maka jika satu (dan hanya satu) pasukan masih mempunyai *boule* yang tinggal untuk dimainkan, pasukan itu menjaringkan satu mata untuk setiap *boule* yang masih ada dalam tangan. Jika tidak, kedua-dua pasukan tidak mendapat sebarang mata pada akhirnya (seperti *inning* dalam besbol di mana kedua-dua pasukan tidak menjaringkan sebarang larian).

### Pelbagai peraturan

**Boule* boleh dibaling dengan apa-apa cara yang dikehendaki oleh pemain, tetapi cara tradisional adalah dengan memegang *boule* dengan tapak tangan ke bawah, dan kemudian membaling dengan hayunan bawah lengan lengan berakhir dengan jentikan ke atas pergelangan tangan. Melontar dengan cara ini meletakkan putaran belakang pada *boule* dan memberikan pemain jumlah kawalan dan fleksibiliti maksimum semasa membaling.
**Boule* boleh digulung, dibaling pada ketinggian sederhana, atau bahkan dibaling pada ketinggian yang tinggi (lob tinggi atau *portée*).
*Pemain biasanya membawa pita pengukur untuk mengukur mata dekat. Pada permulaan penghujung, sebelum melontar bicu, jika tiada ruang yang cukup untuk pemain melontar bicu ke jarak maksimum yang dibenarkan iaitu 10 meter (33 ka), maka pemain dibenarkan mengalihkan bulatan kembali ke titik di mana terdapat cukup ruang.
*Pada rupa bumi dengan sempadan yang ditandakan dengan rentetan, *boule* atau bicu mesti melintasi rentetan sempadan sepenuhnya sebelum ia dianggap di luar sempadan dan mati.

## Spesifikasi peralatan

### ''Boules''
***Leisure boule*** ialah *boule* yang tidak memenuhi piawaian FIPJP untuk boule pertandingan, tetapi lebih murah daripada *boule* pertandingan dan mencukupi sepenuhnya untuk permainan "backyard". Tidak seperti *boule* pertandingan, *boule* santai ialah urusan "satu saiz untuk semua"—ia datang dalam satu berat dan saiz.

***Boule'' pertandingan''' mesti memenuhi spesifikasi yang ditetapkan oleh FIPJP. Ia mestilah berongga dan diperbuat daripada logam (biasanya keluli) dengan diameter antara 70.5 dan 80 mm (2.78 dan 3.15 in) dan berat antara 650 dan 800 g (23 dan 28 oz). Apabila membeli ''boule'' persaingan, pembeli mempunyai pilihan beberapa ciri, termasuk saiz, berat, dan kekerasan ''boule'', serta ''striations'' (alur bercorak pada permukaan ''boule'').

=== Bicu ===
Bicu, atau bola sasaran, ialah bola kecil yang diperbuat daripada kayu, secara tradisinya boxwood atau beechwood, berdiameter 30 mm (1.2 in). Pada masa lalu, bicu sering dibiarkan "semulajadi"—belum siap atau dengan kemasan yang jelas—tetapi pada masa kini ia sering dicat dengan warna-warna terang. Dalam bahasa Perancis, bicu dikenali dengan pelbagai nama, termasuk 'matlamat' atau 'sasaran', ''cochonnet'' (bahasa Perancis untuk 'babi kecil'), ''bouchon'' ('bola kecil' dalam bahasa Provençal, tidak berkaitan dengan perkataan ''bouchon'' Perancis yang menandakan 'penyumbat botol'), ''le petit'' (si kecil), dan ''gari'' ("tikus", juga dalam bahasa Provençal).

=== Kawasan bermain ===

Pétanque boleh dimainkan di hampir mana-mana kawasan lapang yang rata. Tanah mungkin tidak teratur dan diganggu oleh pokok atau batu, dan permukaannya berkemungkinan tidak rata, dengan beberapa kawasan keras dan licin dan kawasan lain kasar dan berbatu. Apabila sesuatu kawasan dibina khusus untuk tujuan bermain pétanque, permukaan permainan lazimnya adalah kerikil longgar, granit reput, batu bata atau cengkerang laut yang dihancurkan. Pantai berpasir tidak sesuai, walaupun ''boule'' plastik ringan kadangkala digunakan untuk menyesuaikan permainan dengan pantai. Tiada keperluan untuk papan belakang atau papan sisi (seperti dalam ''bocce''), tetapi kawasan permainan khusus selalunya disertakan dalam papan atau beberapa halangan struktur lain.

Di Perancis, dataran kampung dan laluan taman sering digunakan sebagai kawasan bermain pétanque. Di samping itu, banyak bandar mempunyai kemudahan rekreasi (boulodrom) yang dibina khusus untuk bermain pétanque.

Kawasan di mana satu permainan pétanque dimainkan dipanggil rupa bumi. "kawasan permainan" (''aire de jeu'') ialah kawasan yang mengandungi satu atau lebih rupa bumi. Untuk kejohanan, kawasan permainan yang besar dibahagikan dan ditandakan (biasanya menggunakan paku dan tali) kepada rupa bumi bertanda segi empat tepat (juga dikenali sebagai "lorong" ''kader'' atau ''pistes'') supaya berbilang permainan boleh dijalankan secara serentak. Untuk permainan kejohanan, rupa bumi yang ditanda ialah segi empat tepat sekurang-kurangnya 4 meter (13 ka) lebar dan 15 meter (49 ka) panjang.

== Strategi ==

=== Menunjuk dan menembak ===
Secara umumnya, pemain membaling ''boule'' dengan salah satu daripada dua objektif:
* Untuk membuat ''boule'' berhenti di tempat tertentu, biasanya sedekat mungkin dengan bicu. Ini dipanggil menunjuk.
* Untuk membuat ''boule'' terus mengenai ''boule'' lawan dengan tujuan untuk mengetuknya dari bicu. Ini dipanggil menembak.

Lemparan terbaik dipanggil ''carreau''. Ia adalah pukulan yang mengetuk bola lawan, meninggalkan boule yang dibaling tepat pada tempatnya.

Pemain yang cukup mahir untuk menembak dengan berkesan dipanggil 'penembak' (''tireurs''); pemain yang biasanya menunjuk dipanggil 'pointer' (''pointeurs'') Sebagai strategi, pointer bermain dahulu dan penembak disimpan sebagai simpanan sekiranya pihak lawan membuat tempat dengan baik. Mata yang baik ialah apa yang mendapat mata, tetapi kejohanan kebangsaan dan antarabangsa biasanya didominasi oleh penembak yang mahir, yang menyasarkan mana-mana boule lawan yang hampir dengan mata.

=== Melempar ''boule'' ===
Beberapa pertimbangan strategik yang terlibat dalam lontaran ''boule'' termasuk:

* Pepatah tradisional ialah ''boule devant'', ''boule d'argent'' ("Bola di hadapan adalah bola wang."). ''Boule'' terletak lebih dekat dengan pemain daripada bicu ("di hadapan bicu") adalah lebih berharga daripada satu di belakang bicu. ''Boule'' di hadapan menghalang pasukan lawan daripada akses mudah ke bicu, dan ia juga mungkin (sengaja atau tidak sengaja) dipukul dan ditolak lebih dekat ke bicu.
* Jika pemain mengacukan ''boule'' sangat dekat dengan bicu, ia memaksa penembak lawan untuk menembaknya serta-merta. Ini mungkin menjadi kelemahan kepada penunjuk yang ingin mengekalkan ''boule'' itu, atau ia boleh menjadi kelebihan jika penunjuk cuba memaksa penembak lawan untuk menghabiskan bekalan ''boule'' mereka.
* Secara amnya adalah idea yang tidak baik bagi pemain untuk menembak dengan ''boule'' terakhir pasukan mereka. Dalam kebanyakan kes, strategi yang lebih baik adalah untuk "menghadkan kerosakan" dengan menghalakan ''boule'' terakhir pasukan cukup dekat dengan bicu untuk mengehadkan keuntungan pasukan lawan kepada satu mata.

=== Melempar bicu ===
Pertimbangan strategik yang terlibat dalam lontaran bicu termasuk:

* Baling bicu ke jarak di mana penembak anda sendiri paling selesa, atau penembak lawan kurang selesa.
* Sasarkan untuk lokasi di kawasan yang lebih disukai oleh penunjuk anda sendiri, atau yang mungkin sukar untuk penunjuk pasukan lawan.
* Mengelirukan pasukan lawan dengan enggan masuk ke dalam kebiasaan. Pada setiap peluang, baling bicu ke kedudukan baharu pada rupa bumi, dan ganti jarak jauh dan dekat.

== Glosari ==
Dalam glosari berikut, perkataan atau frasa Perancis diberikan dalam kurungan melainkan ia adalah sama:
*'''menyertai pertempuran''' (''arriver a bataille''). Apabila kedua-dua pasukan mempunyai 10 atau 11 mata dan permainan mungkin berjalan sama ada pada setiap pendahuluan. 
****bombard***. Untuk menembak atau memukul bola lawan satu demi satu, selepas mereka mendahului.
****boule devant, boule d'argent***. "Bola di hadapan adalah bola wang". Pepatah ini mengingatkan pemain bahawa apabila menunjuk, tempat yang paling berharga untuk boule adalah di hadapan bicu. Di lokasi itu, ia menghalang pihak lawan daripada melontar terus ke arah bicu, dan memukulnya akan menolaknya lebih dekat dengan bicu.
* '''bicu atau ''jack*** (juga *bouchon, cochonnet, petit, gari* atau *kiki*). Bola sasaran kayu atau plastik kecil.
* ***carambolage*** Pukulan yang mengetuk beberapa *boule*. Secara harfiah "timbunan".
* ***circle*** (*cercle* or *rond*). Kawasan yang ditanda dari dalam tempat *boule* dilemparkan.
****demarquer*** ("unscore"). Untuk menjatuhkan mata apabila menunjuk atau menembak.
****fuser.*** *boule* yang melantun dari laluan.
****have the point***. Sesuatu pasukan dikatakan "mempunyai maksud" jika salah satu *boule*nya lebih dekat dengan bicu daripada mana-mana *boule* pasukan lawan. Pasukan yang mempunyai mata pada asasnya berada dalam kedudukan menang, jadi pasukan yang TIDAK mempunyai mata melontar *boule* seterusnya dan cuba untuk mendapatkan mata.
****mene***. "hujung" iaitu tempoh permainan dari balingan bicu ke titik apabila kedua-dua pasukan telah memainkan semua *boule* mereka.
****point*** Untuk melontar bola dengan niat untuk berhenti berhampiran bicu (juga dikenali sebagai meletakkan).
****pousette***. Pukulan yang menolak *boule* pasukan seseorang lebih dekat dengan bicu; atau yang menolak bicu.
****shoot*** Untuk melontar *boule* ke arah *boule* lawan (atau bicu) dalam usaha untuk menjatuhkannya daripada permainan. Apabila pasukan lawan mempunyai kedudukan *boule* yang sangat dekat dengan bicu, selalunya strategi terbaik adalah cuba merembatnya. Pasukan dalam keadaan terdesak mungkin cuba menyelamatkan diri dengan menembak bicu keluar dari sempadan. 
****lob*** (*portée*) *boule* dibaling dalam lengkok yang tinggi supaya apabila ia mendarat ia hanya bergolek dalam jarak yang pendek.
****carreau*** (*carrow*). Pukulan yang mengetuk *boule* lawan dari bicu dan menggantikannya (di tempat yang hampir sama) dengan *boule* sendiri. Pada asasnya, pukulan yang sempurna.

****fanny*** (*mettre fanny*). Untuk kehilangan permainan tanpa menjaringkan sebarang mata; permainan tutup mulut. Apabila pemain tewas 13 berbanding 0, dia dikatakan *fanny* (*il est fanny*, "dia *fanny*", atau *il a fait fanny*, dia membuat *fanny*) dan mesti mencium bahagian bawah seorang gadis bernama Fanny. Hampir di mana-mana di Provence di mana *pétanque* dimainkan, anda akan menemui gambar, ukiran kayu, atau patung tembikar seorang wanita muda berbaju kosong bernama Fanny. Selalunya, pasukan yang "membuat *fanny*" perlu membeli satu pusingan minuman untuk pasukan yang menang ("*Fanny paie à boire!*", "Fanny membayar untuk minuman!").

## Galeri

Image:Pétanque a Aigues-Mortes-France.JPG|Bermain pétanque pada lewat petang di Aigues-Mortes
Image:Toulon Playing Boules.jpg|Lelaki bermain pétanque di sebelah Fort St. Louis di Toulon.
Image:Pétanque Championnats du monde à Grenoble (308551840).jpg|Kejohanan Dunia Pétanque 2006 di Grenoble, Perancis.
Image:Petanque batignolles.jpg|Aksi di padang Pétanque di Batignolles.
Image:Petanque in brighton.JPG|Pemain Kelab Brighton & Hove Pétanque di Kawasan Patung Keamanan, Brighton & Hove, UK
Image:Boulespieler am Hafen von Bonifacio im August 1975 (retouched).jpg|Pemain Pétanque di pelabuhan Bonifacio pada tahun 1975
File:Boule - Ystads Sandskog - Ystad-2022.jpg|Pétanque ialah permainan yang popular di kalangan pesara, di sini di Ystad 2022.


## Lihat juga
* Boccia
* Curling

## Rujukan

## Pautan luar

* Petanque International Games (UK)
* FIPJP - Fédération Internationale de Pétanque et Jeu Provençal ialah badan pentadbir antarabangsa untuk pétanque. Laman webnya mengandungi pelbagai maklumat berguna, termasuk peraturan antarabangsa rasmi pétanque dan senarai ahli kebangsaannya.
* CEP - Confédération Européenne de Pétanque (CEP)ialah badan Pentadbiran Eropah untuk Pétanque.
* FFPJP - Fédération Francais de Pétanque et Jeu Provençal ialah badan pentadbir untuk Pétanque di Perancis, dan ahli negara terpenting FIPJP.
* Pétanque England, badan pentadbir Pétanque di England dan ahli FIPJP.
* FPUSA - Federation of Pétanque U.S.A. ialah badan pentadbir pétanque di Amerika Syarikat dan ahli FIPJP.