Yang Dipertuan Muda Riau

**[[Yang Dipertuan Muda Riau]]** (), atau **Yamtuan Muda Riau** atau **Raja Muda Riau**, ialah jawatan warisan dan pembesar utama Kesultanan Johor Lama dan Kesultanan Riau-Lingga. Jawatan ini dikhaskan untuk Opu Bugis Daeng Lima Bersaudara dan waris-warisnya oleh Sultan Johor ke-12, Sultan Sulaiman Badrul Alam Shah pada tahun 1722 selepas mereka membantu baginda mengalahkan Sultan Johor ke-11, Sultan Abdul Jalil Rahmat Shah (atau lebih dikenali dengan nama Raja Kechil) dan mengembalikan takhta Kesultanan Johor Lama kepada baginda. Yang Dipertuan Muda Riau juga memerintah Kepulauan Riau sebagai wilayah pegangannya. Yang Dipertuan Muda Riau pertama ialah Opu Daeng Marewah.

Menurut Temenggung Johor, Temenggung Tun Abdul Rahman dalam perbualannya dengan Sir Thomas Stamford Raffles pada tahun 1819, Yang Dipertuan Muda Riau berada di kedudukan kedua selepas Bendahara Johor (yang juga Raja Bendahara Pahang) dan sebelum Temenggung Johor dalam hierarki pembesar utama Kesultanan Johor Lama. Namun, Yang Dipertuan Muda Riau dilihat lebih berkuasa daripada Bendahara Johor apabila beliau bertindak seperti Bendahara Johor atau wakil utama Sultan Johor dalam urusan seperti menabalkan Sultan baru, menjadi Pemangku Sultan apabila Sultan masih kecil dan mewakili Kesultanan dalam rundingan dan perjanjian dengan kuasa asing seperti British dan Belanda. Tindakan Yang Dipertuan Muda Riau telah menimbulkan kemarahan pembesar utama Melayu seperti Bendahara Johor dan Temenggung Johor kerana mereka merasakan bahawa kuasa mereka telah dirampas oleh Bugis dan urusan pemerintahan Kesultanan Johor Lama telah dikuasai oleh Bugis.

Selepas Kesultanan Johor Lama berakhir pada tahun 1830 melalui Perjanjian 29 Oktober 1830 yang menguatkuasakan Perjanjian Inggeris-Belanda 1824 di Alam Melayu, jawatan Yang Dipertuan Muda Riau kekal dalam Kesultanan Riau-Lingga. Kedudukan Yang Dipertuan Muda Riau dikukuhkan lagi dengan status barunya sebagai pentadbir utama Riau dan pembesar tertinggi yang mempunyai peranan seperti Bendahara atau Mangkubumi. Jawatan Yang Dipertuan Muda Riau dimansuhkan pada tahun 1899 selepas kemangkatan Yang Dipertuan Muda Riau ke-10, Raja Muhammad Yusuf kerana jawatan ini disatukan dengan jawatan Sultan Riau-Lingga yang pada ketika itu sedang disandang oleh Sultan Riau-Lingga ke-5 dan terakhir, Sultan Abdul Rahman II Muazzam Shah yang merupakan anakanda Raja Muhammad Yusuf dan isterinya, Tengku Embung Fatimah binti Sultan Mahmud IV Muzaffar Shah.

## Senarai Yang Dipertuan Muda
Berikut merupakan senarai Yang Dipertuan Muda Riau:

### Kesultanan Johor Lama (1722–1830)

### Kesultanan Riau-Lingga (1830–1899)

### Garis masa

ImageSize = width:940 height:auto barincrement:15
PlotArea = top:10 bottom:30 right:130 left:20
AlignBars = justify

DateFormat = yyyy
Period = from:1722 till:1899
TimeAxis = orientation:horizontal
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1730
ScaleMinor = unit:year increment:10 start:1730

Colors =
 id:canvas value:white
 id:johor-lama value:yellow
 id:riau-lingga value:green
 id:eon value:black

Backgroundcolors = canvas:canvas

BarData =
 bar:Marewah
 bar:Chelak
 bar:Kemboja
 bar:Haji
 bar:Ali
 bar:Jaafar
 bar:Rahman
 bar:AliII
 bar:Abdullah
 bar:Yusuf
 bar:Space
 bar:eon

PlotData=
 width:5 align:left fontsize:S shift:(5,-4) anchor:till
 bar:Marewah
 from:1722 till: 1728 color:johor-lama text:"Opu Daeng Marewah"
 bar:Chelak
 from:1728 till: 1745 color:johor-lama text:"Opu Daeng Chelak"
 bar:Kemboja
 from:1745 till: 1777 color:johor-lama text:"Daeng Kemboja"
 bar:Haji
 from:1777 till: 1784 color:johor-lama text:"Raja Haji Fisabilillah"
 bar:Ali
 from:1784 till: 1806 color:johor-lama text:"Raja Ali"
 bar:Jaafar
 from:1806 till: 1830 color:johor-lama
 from:1830 till: 1831 color:riau-lingga text:"Raja Jaafar" 
 bar:Rahman
 from:1833 till: 1844 color:riau-lingga text:"Raja Abdul Rahman"
 bar:AliII
 from:1845 till: 1857 color:riau-lingga text:"Raja Ali"
 bar:Abdullah
 from:1857 till: 1858 color:riau-lingga text:"Raja Haji Abdullah"
 bar:Yusuf
 from:1858 till: 1899 color:riau-lingga text:"Raja Muhammad Yusuf"

 align:center textcolor:black fontsize:8 mark:(line,black) width:6 shift:(0,5)
 bar:eon color:eon

 from: 1722 till: 1830 color:johor-lama shift:(-250,10) text:Kesultanan Johor Lama
 from: 1830 till: 1899 color:riau-lingga shift:(-150,10) text:Kesultanan Riau-Lingga



## Penggunaan lain jawatan Yang Dipertuan Muda
Jawatan Yang Dipertuan Muda juga digunakan oleh Kesultanan Johor Lama sebelum tahun 1722 untuk putera mahkota (pewaris takhta). Selain itu, terdapat juga kerajaan Melayu lain yang pernah menggunakan jawatan Yang Dipertuan Muda. Antaranya ialah Kesultanan Siak dan Kesultanan Indragiri. Kesultanan Terengganu yang diasaskan oleh keturunan Wangsa Bendahara Johor masih menggunakan jawatan tersebut untuk putera mahkota sehingga kini.

Contoh penggunaan jawatan Yang Dipertuan Muda oleh Kesultanan Johor Lama:
#Raja Bajau ibni Sultan Abdullah Ma'ayat Shah, Yang Dipertuan Muda Pahang
#Tun Mahmud ibni Bendahara Tun Habib Abdul Majid, Yang Dipertuan Muda Daik
#Tengku Nong Omar ibni Tengku Abdul Jalil ibni Sultan Hussein Muhammad Shah, Yang Dipertuan Muda Johor (Kesang)

## Galeri

File:Yamtuan Riau.jpg|Yang Dipertuan Muda Riau ke-10, Raja Muhammad Yusuf (gambar diambil sekitar tahun 1858–1899)
File:Istana kantor.jpg|Istana Kantor, dibina pada tahun 1844, merupakan kompleks pentadbiran dan kediaman pertama Wangsa Yang Dipertuan Muda
File:Raja_Ja'afar_tomb_of_Johor_Sultanete.jpg|267x267px|right|thumb|Makam Yang Dipertuan Muda Riau ke-6, Raja Jaafar di Pulau Penyengat, Riau
Fail:Raja Haji.jpg|Yang Dipertuan Muda Riau ke-4, Raja Haji Fisabilillah
File:Raja Haji Fisabilillah Monument.jpg|Monumen Raja Haji Fisabilillah di Tanjung Pinang, Riau
File:Raja Haji Fisabilillah Mosque.JPG|Masjid Raja Haji Fisabilillah Di Cyberjaya, Malaysia
File:Raja Haji Abdullah tomb of Johor Sultanete.jpg|Makam Yang Dipertuan Muda Riau ke-9, Raja Haji Abdullah


## Rujukan
* 
* 

## Nota kaki

## Lihat juga
* Kesultanan Riau-Lingga
* Sultan Riau-Lingga
* Kesultanan Johor Lama
* Sultan Johor
* Senarai Sultan Johor

## Pautan luar
*  Laman web Kerajaan Riau-Lingga
* Laman web ''Royal Ark'' : Wangsa Bugis di Riau