Dong-a Ilbo

***Dong-a Ilbo*** () ialah sebuah akhbar harian berbahasa Korea yang diterbitkan di Korea Selatan. Ia dianggap sebagai akhbar rujukan utama negara itu dan ditubuhkan pada tahun 1920. Akhbar ini memainkan peranan penting dalam masyarakat dan sejarah Korea, khususnya semasa zaman penjajahan Jepun (1910–1945), apabila ia dilihat sebagai perintis dalam gerakan kemerdekaan Korea.

*Dong-a Ilbo* ialah syarikat induk kepada Dong-a Media Group (DAMG), yang terdiri daripada 11 anak syarikat termasuk Sports Dong-a, Dong-a Science, DUNet dan dongA.com, serta Channel A, sebuah stesen penyiaran kabel perkhidmatan umum yang dilancarkan pada 1 Disember 2011. Kumpulannya meliputi pelbagai bidang seperti berita, drama, hiburan, sukan, pendidikan dan filem.

*Dong-a Ilbo* juga bekerjasama dengan syarikat berita antarabangsa seperti *[[The New York Times]]* (Amerika Syarikat), *[[Asahi Shimbun]]* (Jepun) dan *[[Harian Rakyat]]* (China). Ia mempunyai wartawan di bandar-bandar utama dunia seperti Washington D.C., New York, San Francisco, Beijing, Tokyo, Kaherah dan Paris, serta menerbitkan edisi global di lebih 90 bandar termasuk New York, London, Paris dan Frankfurt.

## Sejarah
Banyak akhbar moden Korea yang terawal berkembang pesat pada zaman awal Empayar Korea. Bagaimanapun pada masa yang sama, Empayar Jepun semakin mencabuli kedaulatan Korea. Jepun semakin menekan akhbar-akhbar Korea supaya ditutup, dan menjelang penjajahan rasmi Korea pada tahun 1910, hanya beberapa buah sahaja yang masih bertahan. Antaranya ialah akhbar berbahasa Korea *[[Maeil Sinbo]]*, yang sebenarnya dikendalikan oleh kerajaan penjajah Jepun. Sekatan kolonial terhadap akhbar dan kebebasan bersuara pada awalnya sangat ketat; menjelang tahun 1915, akhbar terakhir milik orang Korea, *[[Gyeongnam Ilbo]]* dipaksa tutup, menjadikan *Maeil Sinbo* satu-satunya akhbar berbahasa Korea yang dibenarkan di Korea.

Pada tahun 1919, gerakan protes negara Gerakan 1 Mac mengejutkan pihak Jepun. Kerajaan kolonial menindas protes itu dengan kekerasan, kemudian memperkenalkan perubahan dasar untuk mengelakkan pemberontakan lain kelak. Mereka mengumumkan bahawa sebilangan kecil akhbar milik orang Korea akan dibenarkan diterbitkan. Tiga akhbar pertama yang diluluskan ialah *[[Chosun Ilbo]]* (ditubuhkan 5 Mac 1920, sebulan lebih awal daripada *Dong-a Ilbo*), *Dong-a Ilbo*, dan akhbar pro-Jepun *Sisa Ch’ongbo*, walaupun yang terakhir ini ditutup pada tahun berikutnya.

### Penubuhan
Wartawan (dan kemudian Naib Presiden Korea Selatan) Kim Seong-su mewakili 78 orang kakitangan, berjaya memohon penubuhan akhbar ini. *Dong-a Ilbo* menerbitkan keluaran pertamanya pada 1 April 1920. Pak Yŏnghyo menjadi presiden pertama, manakala Yang Kit’ak dan Yu Kŭn sebagai pengarah editorial. Ketua pengarang pertamanya ialah Chang Tŏksu. Pada waktu ia ditubuhkan, ia mempunyai 23 pejabat wilayah di semua kecuali dua buah wilayah di Korea, dan menjelang akhir bulan, ia sudah mempunyai pejabat di semua wilayah.

Pada awalnya, akhbar ini menerbitkan empat muka surat bagi setiap keluaran. Ia meningkat kepada enam muka surat pada 1 Ogos 1925, lapan pada September 1929, sepuluh pada September 1934, dan dua belas pada Januari 1936. Dalam fasa enam muka surat, ia pernah menerbitkan dua keluaran sehari (pagi dan petang), menjadikannya akhbar Korea pertama berbuat demikian. Amalan ini disambung semula dan dikekalkan mulai November 1932.

Harga asalnya ialah 4 sen setiap naskhah dan 75 sen sebulan. Pada awalnya ia menghadapi masalah kewangan dan menaikkan harga empat bulan selepas diterbitkan. Bagaimanapun menjelang April 1924, ia berjaya mengumpul dana mencukupi untuk membina bangunan pejabat baharu yang siap pada Disember 1926 di hadapan Gwanghwamun.

Akhbar ini dengan cepat menjadi berjaya dan sangat popular sebagai medium penyebaran idea-idea asing. Ia segera memperoleh kedudukan penting dalam masyarakat Korea, dan bekerja di situ dianggap berprestij. Menurut statistik kerajaan kolonial, pada tahun 1928, edaran *Dong-a Ilbo* ialah 40,968 naskhah, berbanding *Maeil Sinbo* (23,946), *Chosun Ilbo* (18,320) dan *Chungoe Ilbo* (15,460). Menurut sejarawan Michael Shin, pada tahun 1929 ia menjual 37,802 naskhah, berbanding 24,286 bagi *Chosun Ilbo* dan 23,015 bagi *Maeil Sinbo*.

### Prokemerdekaan

Sepanjang tempoh penjajahan Jepun, akhbar ini memperjuangkan hak orang Korea dan menyokong gerakan kemerdekaan Korea. Pada 15 April, hanya dua minggu selepas keluaran pertamanya, ia menerbitkan artikel mengenai protes berkaitan Gerakan 1 Mac di Pyongyang, yang menyebabkan penerbitannya digantung buat sementara waktu. Pada September 1920, ia menerbitkan satu artikel yang dianggap menghina alat kebesaran diraja Jepun, lalu akhbar itu digantung tanpa tempoh yang ditetapkan. Penggantungan tersebut ditarik balik pada Januari 1921.

Dalam tempoh ini juga, pada November 1920, wartawan *Dong-a Ilbo* Chang Tŏk-jun telah dibunuh oleh askar Jepun ketika sedang menyiasat pembunuhan beramai-ramai orang Korea oleh tentera Jepun di Hunchun, Manchuria. Beliau menjadi wartawan Korea pertama yang terkorban semasa menjalankan tugas kewartawanan.

Pada April 1924, berlakulah Insiden Sikdowon (식도원 사건). Dong-a Ilbo menerbitkan artikel-artikel yang mengkritik pertubuhan Korea pro-Jepun, yang mencetuskan tindak balas daripada kumpulan-kumpulan tersebut. Salah satu kumpulan (각파유지연맹; *Gakpa Yujiyŏnmaeng*) meminta pertemuan dengan presiden akhbar, Song Jin-woo, dan pengarah eksekutif (취체역) Kim Seong-su di restoran Sikdowon. Kedua-duanya kemudian diugut dengan senjata api. Berita mengenai insiden ini tersebar dengan pantas dan mencetuskan kemarahan rakyat Korea di seluruh negara.

Pada Mac 1926, akhbar ini menerbitkan ucapan sempena ulang tahun Gerakan 1 Mac, yang menyebabkan satu lagi penggantungan, sebelum dibenarkan semula pada bulan berikutnya. Pada April 1930 pula, ia menerbitkan semula sepucuk surat daripada seorang wartawan Amerika yang menyokong gerakan kemerdekaan Korea, yang mengakibatkan akhbar itu digantung sehingga September.

### Skandal Sohn Kee-chung
Pelari maraton etnik Korea, Sohn Kee-chung, menjadi orang Korea pertama yang memenangi pingat emas pada Sukan Olimpik Musim Panas 1936 di Berlin. Bagaimanapun, oleh kerana Korea berada di bawah pemerintahan Jepun, jersinya memaparkan bendera Jepun. Lee Kil-yong, Lee Sang-beom dan beberapa yang lain bekerjasama untuk memadam bendera Jepun pada seragam Sohn, lalu menerbitkan gambar tersebut dalam akhbar itu. Keesokan pagi selepas penerbitan itu pada Ogos 1936, kira-kira 10 orang wartawan *Dong-a Ilbo* telah dibawa ke balai polis, di mana mereka dipukul dan diseksa. Akhbar itu digantung penerbitannya sejak saat itu hingga Jun 1937.

### Penindasan dan pemaksaan penutupan
Dengan tercetusnya Perang China–Jepun Kedua pada tahun 1937, kerajaan kolonial memperketatkan sekatan ke atas Korea. Ia menapis kandungan dan meningkatkan tekanan terhadap *Dong-a Ilbo*; dalam satu kejadian, kerajaan mengarahkan akhbar itu membuang imej bunga *[[Hibiscus syriacus]]* (무궁화; *mugunghwa*; lambang Korea) daripada logonya.

Pada tahun 1940, kerajaan kolonial mengumumkan satu dasar yang kemudian dikenali sebagai "Satu Wilayah, Satu Syarikat" (1道1社; 1도 1사). Di bawah dasar ini, akhbar berbahasa Jepun dan Korea diwajibkan digabungkan sehingga hanya satu akhbar dibenarkan bagi setiap wilayah.

Sebagai sebahagian daripada usaha ini, *Dong-a Ilbo* dan *Chosun Ilbo* dipaksa menutup operasi pada 10 Ogos, yang sekali lagi meninggalkan *Maeil Sinbo* sebagai satu-satunya akhbar berbahasa Korea yang utama dibenarkan di Korea, walaupun beberapa akhbar kecil lain masih diterbitkan. Kebanyakan peralatan percetakan dan kakitangan akhbar milik Korea dipindahkan sama ada ke *Maeil Sinbo* atau ke penerbitan rasmi de facto berbahasa Jepun, *[[Keijō Nippō]]*.*

===Pembebasan Korea===
Pada 15 Ogos 1945, Jepun mengumumkan penyerahannya kepada [[Pihak Berikat]], yang menandakan [[pembebasan Korea]]. Peralatan percetakan masih berada di tangan *Maeil Sinbo* dan *Keijō Nippō*; saki-baki pentadbiran kolonial melindungi peralatan itu daripada dirampas oleh orang Korea walaupun beberapa minggu selepas [[penyerahan kalah Jepun]].

Pada bulan September, [[Amerika Syarikat]] (AS) tiba dan menubuhkan [[Pentadbiran Tentera Amerika di Korea]] (USAMGIK) di selatan [[Garis selari utara ke-36|Garisan Paralel ke-38]], termasuk Seoul. Kerajaan tentera AS membenarkan kebebasan akhbar yang lebih luas kepada rakyat Korea, serta memudahkan penutupan akhbar milik Jepun dan pemindahan peralatan percetakan kepada pihak Korea.


Selepas lima tahun empat bulan terhenti, *Dong-a Ilbo* menerbitkan semula edisinya pada 1 Disember 1945. Namun begitu, perpecahan politik antara golongan kiri dan kanan semakin ketara selepas pembebasan dan [[pembahagian Korea]]. *Dong-a Ilbo* berpihak kepada golongan Korea berhaluan kanan.

===Perang Korea===
Pada 25 Jun 1950, [[Korea Utara]] melancarkan serangan ke atas [[Korea Selatan]], menandakan permulaan [[Perang Korea]]. *Dong-a Ilbo* menerbitkan edisi pada 27 Jun 1950, kemudian terhenti apabila Seoul ditawan dalam [[Pertempuran Seoul Pertama]]. Selepas Seoul dibebaskan dalam [[Pertempuran Seoul Kedua]] pada 28 September, akhbar itu disambung semula dengan edisi dua muka surat pada 4 Oktober.

Bagaimanapun, [[Pertempuran Seoul Ketiga]] dan pengepungan semula Seoul pada 4 Januari 1951 menyebabkan akhbar itu terhenti lagi. Ia kemudian dipindahkan ke [[Busan]] pada 10 Januari, yang ketika itu menjadi ibu kota sementara. Di sana, akhbar berkongsi peralatan percetakan dengan akhbar tempatan dan hanya mampu mencetak edisi dua muka surat. Pada Februari 1952, bangunan sementara bagi ibu pejabat siap dibina di Toseong-dong.

Akhbar itu kemudian mengkritik pentadbiran [[Syngman Rhee]], yang digambarkan sebagai [[diktator]]. Kritikan ini menyebabkan *Dong-a Ilbo* digantung secara tidak terhad buat kali kelima pada 15 Mac 1955, sebelum penggantungan itu ditarik balik sebulan kemudian.

===Pascaperang===
Pada April 1960, protes [[Revolusi April]] menentang pemerintahan Rhee berlaku. Pada Disember, *Dong-a Ilbo* menerbitkan artikel yang mencetuskan kemarahan penunjuk perasaan, menyebabkan kira-kira 1,000 orang berhimpun di pejabat akhbar. Setahun kemudian, [[Park Chung Hee]] melancarkan [[rampasan kuasa 16 Mei]] dan menubuhkan pemerintahan tentera, mengenakan sekatan ke atas media. *Dong-a Ilbo* hanya dibenarkan mencetak 36 muka surat seminggu, kemudian dinaikkan kepada 48 muka surat pada 1970.


Pada 1970-an, akhbar ini dilihat sebagai salah satu yang paling berprestij di Korea, sebahagiannya kerana sejarahnya sebagai pelopor dalam gerakan kemerdekaan. Pada masa sama, akhbar ini memperjuangkan kebebasan media dalam gerakan yang dikenali sebagai "Perjuangan untuk Kebebasan Media". Pada 24 Oktober 1974, salah satu isu akhbar disekat oleh kerajaan. Sebagai protes, *Dong-a Ilbo* mengeluarkan kenyataan menuntut lebih banyak kebebasan media. Kerajaan Park kemudian menekan syarikat pengiklan untuk memutuskan kontrak mereka, yang menyebabkan isu iklan kosong pada Disember 1974 selama beberapa bulan.

Kerajaan juga menekan akhbar untuk memecat wartawan yang mengkritik pentadbiran Park. Pada 8 Mac 1975, 20 kakitangan dipecat, menyebabkan lebih 100 kakitangan lain melakukan [[mogok]] lapar dan duduk di pejabat. Mogok itu digambarkan sebagai "rusuhan" dan dibubarkan secara paksa, menyebabkan hampir separuh kakitangan hilang atau meninggalkan syarikat. Tekanan ke atas akhbar reda pada Julai 1975.  Sejak itu, *Dong-a Ilbo'' menjadi lebih konservatif dan prokerajaan, dan masih dianggap sebagai akhbar konservatif hingga kini.

## Catatan

## Sumber
* 
* 
* 

## Pautan luar

*