Nyamuk

**Nyamuk** ( turunan kata akar Proto-Austronesia  **ñamuk*) adalah serangga tergolong dalam order Diptera dalam keluarga **Culicidae**; genus termasuk *[[Anopheles]]*, *[[Culex]]*, *[[Psorophora]]*, *[[Ochlerotatus]]*, *[[Aedes]]*, *[[Sabethes]]*, *[[Wyeomyia]]*, *[[Culiseta]]*, dan *[[Haemagoggus]]* jumlah keseluruhannya sekitar 41 genus yang merangkumi 3,500 spesies. Nyamuk mempunyai dua kepak bersisik, tubuh yang langsing, dan enam kaki panjang; bersaiz berbeza-beza tetapi jarang sekali melebihi 15 mm. 

Dalam kebanyakan nyamuk betina, bahagian mulut membentuk proboscis panjang untuk menembusi kulit mamalia (atau dalam sesetengah kes burung atau juga reptilia dan amfibia untuk menghisap darah. Nyamuk betina memerlukan protein untuk pembentukan telur dan oleh sebab diet nyamuk terdiri daripada madu dan jus buah, yang tidak mengandungi protein, kebanyakan nyamuk betina perlu menghisap darah untuk mendapatkan protein yang diperlukan. Nyamuk jantan berbeza dengan nyamuk betina, dengan bahagian mulut yang tidak sesuai untuk menghisap darah. Agak pelik nyamuk betina daripada satu genus, *[[Toxorhynchites]]*, tidak pernah menghisap darah. Larva nyamuk besar ini merupakan pemangsa kepada jentik-jentik nyamuk yang lain.

Nyamuk melalui empat tahap yang jelas dalam kitaran hayatnya: telur, larva, pupa, dan dewasa. Tempoh tiga peringkat pertama bergantung kepada spesies - dan suhu. *Culex tarsalis* boleh melengkapkan kitaran hayatnya dalam tempoh 14 hari pada 20&nbsp;°C dan hanya sepuluh hari pada suhu 25&nbsp;°C. Sesetengah spesies mempunyai kitaran hayat sependek empat hari atau sehingga satu bulan. Larva nyamuk dikenali sebagai *Jentik-jentik* boleh di dapati di lopak atau sebarang bekas berisi air. Jentik-jentik bernafas melalui salur udara yang terdapat pada hujung ekor. Pupa biasanya seaktif larva, tetapi bernafas melalui *tanduk* thorakis terdapat pada gelung thorakis. Kebanyakan jentik-jentik memakan mikroorganisma, tetapi beberapa jentik-jentik adalah pemangsa bagi jentik-jentik spesies lain. Sesetengah larva nyamuk seperti *[[Wyeomyia]]* hidup dalam keadaan luar biasa. Jentik-jentik spesies ini hidup dalam air tergenang dalam tumbuhan epifit ( *epiphytic [[bromeliad]]* ) atau di dalam air tergenang dalam pokok periuk kera. Jentik-jentik spesies genus *[[Deinocerites]]* hidup di dalam sarang ketam sepanjang persisiran pantai.

Kebanyakan kawalan nyamuk moden tidak lagi bergantung kepada racun serangga merbahaya tetapi menjurus kepada organisma khusus yang memakan nyamuk, atau menjangkiti mereka dengan penyakit yang membunuh mereka. Kaedah tersebut boleh digunakan walaupun di Kawasan Perlindungan, seperti "Forsyth refuge" dan Seaview Marriott Golf Resort, di mana kawalan nyamuk utama dilaksanakan dan dipantau menggunakan "killifish" dan belut muda. Keberkesanannya didokumenkan dengan menggunakan mikroskop maju bawah air seperti ecoSCOPE. Bagaimanapun, wabak penyakit bawaan nyamuk masih menyebabkan penyemburan dengan bahan kimia yang kurang beracun (toksik) berbanding yang digunakan pada masa lalu.

Pepatung merupakan agen pengawal yang berkesan. Larva Pepatung (*naiads*) memakan jentik-jentik dalam takungan air sementara pepatung dewasa pula memburu dan memakan nyamuk dewasa, terutamanya nyamuk harimau asia yang terbang pada waktu siang. Penyemburan nyamuk boleh memburukkan keadaan dan meningkatkan populasi nyamuk dalam tempoh jangka masa panjang sekiranya penyemburan itu menghapuskan pepatung dan pemangsa semulajadi yang lain.

Sesetengah nyamuk mampu menyebarkan penyakit protozoa seperti malaria, penyakit (*filarial*) seperti filariasis, dan penyakit bawaan virus seperti demam kuning, demam denggi, untut, dan virus Nil Barat. Virus Nil Barat disebarkan secara tidak sengaja ke Amerika Syarikat pada tahun 1999 dan pada tahun 2003 telah merebak keseluruh negeri dalam Amerika Syarikat.

Berat nyamuk hanyalah 2 hingga 2.5 mg. Nyamuk mampu terbang antara 1.5 to 2.5 km/h.

Penghalau nyamuk biasanya mempunyai kandungan aktif berikut:
DEET, sulingan minyak kucingan - Nepetalactone, Citronella atau sulingan minyak kayu putih.

## Bibliografi

* Gillett, J. D. 1972. *The Mosquito: Its Life, Activities and Impact on Human Affairs*. Doubleday, Garden City, NY, 358 p. ISBN 0-385-01179-2
* Spielman, A., and M. D'Antonio. 2001. *Mosquito: A Natural History of Our Most Persistent and Deadly Foe*. Hyperion Press, New York, 256 p. ISBN 0-7868-6781-7

## Pautan luar
* Mosquito Genomics WWW Server
* Mosquitoes - Micscape September 2003- arkib dibawah (''Insects'')
* Gambar nyamuk berkongsi maklumat dan gambar mengenai tingkah-laku, kitaran hayat, dan tabiat permakanan nyamuk.
* European Mosquito Bulletin