Wilayah Pajakan Kwantung

**Wilayah Pajakan Kwantung** () ialah sebuah wilayah yang dipajak kepada Empayar Jepun di Semenanjung Liaodong dari tahun 1905 hingga 1945.

Jepun mula memperoleh Kwantung daripada Dinasti Qing pada tahun 1895 melalui Perjanjian Shimonoseki selepas kemenangan dalam Perang China–Jepun Pertama. Kwantung terletak di hujung selatan Semenanjung Liaodong yang sangat penting dari sudut ketenteraan dan ekonomi, di pintu masuk ke Laut Bohai, dan merangkumi bandar pelabuhan Ryojun (Port Arthur/Lüshunkou). Bagaimanapun, Jepun kehilangan Kwantung hanya beberapa minggu kemudian akibat campur tangan tiga kuasa besar, dan pihak Qing memindahkan pajakan itu kepada Empayar Rusia pada tahun 1898. Rusia mentadbir wilayah tersebut sebagai Dalian Rusia dan membangunkan infrastruktur serta bandar Dairen (Dalniy/Dalian) dengan pesat.

Jepun mengambil semula pajakan Kwantung daripada Rusia pada tahun 1905 melalui Perjanjian Portsmouth selepas Jepun menang dalam Perang Rusia–Jepun. Jepun terus membangunkan wilayah itu dengan cepat dan memperoleh hak luar wilayah yang dikenali sebagai Zon Kereta Api Manchuria Selatan. Jepun juga melanjutkan pajakan itu dengan Republik China melalui Dua Puluh Satu Tuntutan, dan menggunakan Kwantung sebagai pangkalan untuk melancarkan Perang China–Jepun Kedua.

Wilayah Pajakan Kwantung tamat kewujudannya selepas penyerahan kalah Jepun dalam Perang Dunia Kedua pada September 1945. Tentera Merah Soviet mentadbir kawasan itu sementara waktu, sehingga Kwantung dan pangkalan Lüshun diserahkan kepada Republik Rakyat China pada 16 April 1955.

## Etimologi
Nama “Kwantung” (關東 / 关东, pinyin: *Guāndōng*) ialah nama lama bagi Manchuria yang secara harfiah bermaksud "di sebelah timur (Laluan) Shanhai". Manchuria dahulu dipisahkan daripada wilayah lain di China oleh Tembok Besar China, dan Genting Shanhai merupakan pintu utama untuk keluar masuk antara kedua-duanya. Oleh sebab itu, kawasan di sebelah timur laluan tersebut dikenali sebagai Guandong atau Kwantung.

Semenanjung yang menjulur dari selatan Manchuria (kini dikenali sebagai Semenanjung Liaodong) sering dipanggil Semenanjung Guandong (Kwantung). Wilayah yang dipajak oleh Jepun terletak di semenanjung ini, maka ia mengambil nama daripada kawasan tersebut.

Dalam bahasa Jepun, Kwantung disebut sebagai *Kantō*. Ia sering dirujuk sebagai *Kantō-shū* untuk mengelakkan kekeliruan dengan Kawasan Kantō di sekitar ibu kota Tokyo.

## Sejarah
 

Pada zaman Dinasti Qing di China, Semenanjung Liaodong (辽东半岛) secara pentadbiran merupakan sebahagian daripada Wilayah Liaoning. Pada tahun 1882, Armada Beiyang membina sebuah pangkalan tentera laut dan stesen bekalan arang batu di Lüshunkou, berhampiran hujung selatan semenanjung itu.

Empayar Jepun menduduki kawasan ini semasa Perang China–Jepun Pertama (1894–1895). Melalui Perjanjian Shimonoseki yang ditandatangani pada April 1895, Jepun memperoleh kedaulatan penuh ke atas wilayah tersebut. Bagaimanapun, hanya beberapa minggu kemudian, Jerman, Perancis dan Rusia menekan Jepun supaya memulangkan kawasan itu kepada China. Peristiwa ini dikenali sebagai Campur Tangan Tiga Kuasa.

Pada Disember 1897, kapal-kapal tentera laut Rusia memasuki pelabuhan Lüshunkou dan menjadikannya pangkalan hadapan untuk rondaan di utara China, Korea dan Laut Jepun. Rusia menamakan semula pelabuhan itu sebagai Port Arthur. Pada Mac 1898, Rusia secara rasmi memajak kawasan tersebut daripada China selama 25 tahun. Kawasan pajakan itu meliputi sehingga ke pantai utara Teluk Yadang di sebelah barat, dan ke Pikou di sebelah timur. Ketua Armada Pasifik Rusia, Yevgeni Ivanovich Alekseyev dilantik sebagai pentadbir wilayah itu. Bahagian semenanjung di utara kawasan pajakan dijadikan zon berkecuali, dan China berjanji tidak memberi konsesi kepada kuasa lain di kawasan itu. Pada tahun 1899, Rusia membina bandar Dalniy (bermaksud "jauh" atau "terpencil") di utara Port Arthur, yang kemudiannya berkembang menjadi bandar Dalian.

Pada tahun 1898, Rusia mula membina landasan kereta api dari Port Arthur ke arah utara untuk menghubungkan Dalniy dengan Kereta Api Timur China di Harbin. Laluan ini dikenali sebagai Kereta Api Manchuria Selatan.

Melalui Perjanjian Portsmouth (1905) selepas Perang Rusia–Jepun, Jepun menggantikan Rusia sebagai pemajak wilayah tersebut. Port Arthur dinamakan semula sebagai **Ryojun** (旅順), dan Dalniy sebagai **Dairen** (大連). Jepun juga memperoleh hak luar wilayah di kawasan sepanjang 885 km landasan Kereta Api Manchuria Selatan, yang dilanjutkan ke utara Mukden hingga Changchun. Hak ini serta landasan kereta api diserahkan kepada Syarikat Kereta Api Manchuria Selatan.

Jepun menubuhkan Pejabat Gabenor Jeneral Kwantung untuk mentadbir wilayah itu dan menempatkan Garison Kwantung bagi mempertahankan kawasan serta landasan kereta api. Garison ini kemudiannya menjadi Tentera Kwantung, yang memainkan peranan penting dalam penubuhan Manchukuo. Melalui rundingan dengan Republik China dalam Tuntutan Dua Puluh Satu, tempoh pajakan Wilayah Pajakan Kwantung dilanjutkan kepada 99 tahun.

Selepas penubuhan Manchukuo pada tahun 1932, Jepun menganggap kedaulatan wilayah pajakan itu telah dipindahkan daripada China kepada Manchukuo. Perjanjian pajakan baharu ditandatangani antara Jepun dan kerajaan Manchukuo, dan Zon Kereta Api Manchuria Selatan dipindahkan kepada Manchukuo. Bagaimanapun, Jepun masih mengekalkan Wilayah Pajakan Kwantung sebagai wilayah yang berasingan sehingga penyerahan kalah Jepun pada akhir Perang Dunia Kedua pada tahun 1945.

Selepas Perang Dunia Kedua, Kesatuan Soviet menduduki wilayah itu dan menggunakan Pangkalan Tentera Laut Ryojun. Pada tahun 1955, Soviet menyerahkan wilayah tersebut kepada Republik Rakyat China.

## Pentadbiran
Dalam satu penyusunan semula pada tahun 1919, Garison Kwantung dinamakan semula sebagai Tentera Kwantung dan dipisahkan daripada pentadbiran awam wilayah tersebut. Pentadbiran awam itu dinamakan Biro Kwantung (關東廳, *Kantō-chō*). Pada peringkat awal, *Kantō-chō* terus melapor kepada Pejabat Perdana Menteri Jepun, tetapi kemudian diletakkan di bawah Kementerian Hal Ehwal Tanah Jajahan.

Di dalam pentadbiran, Wilayah Pajakan Kwantung dibahagikan kepada dua daerah, dengan dua buah bandar dan sembilan pekan. Majlis perbandaran sebahagiannya dipilih melalui pilihan raya, dan sebahagiannya lagi dilantik oleh gabenor.

## Ekonomi
Pelaburan modal yang besar tertumpu di Dairen (kini menjadi ibu kota wilayah tersebut), di mana syarikat-syarikat Jepun membangunkan infrastruktur perindustrian yang penting, serta menukar sebuah pelabuhan semula jadi yang biasa-biasa sahaja menjadi pelabuhan bertaraf tinggi. Kemudahan pelabuhan di Dairen dan statusnya sebagai pelabuhan perdagangan bebas menjadikannya pintu masuk utama perdagangan ke timur laut China.

Ibu pejabat Syarikat Kereta Api Manchuria Selatan juga terletak di Dairen. Sebahagian daripada keuntungan syarikat itu digunakan untuk mengubah Dairen menjadi sebuah bandar contoh dengan perancangan bandar dan seni bina moden, lengkap dengan hospital, universiti dan kawasan perindustrian yang besar.

## Demografi
Dalam banci kebangsaan Jepun pada tahun 1935, jumlah penduduk Wilayah Pajakan Kwantung ialah 1,034,074 orang, dan daripada jumlah itu 168,185 orang merupakan warganegara Jepun. Angka ini tidak termasuk anggota tentera.

Keluasan wilayah tersebut ialah kira-kira 3,500 kilometer persegi (1,350 batu persegi).

## Gabenor

## Lihat juga

* Hubungan China–Jepun
* Empayar kolonial Jepun
* Kereta Api Manchuria Selatan
* Manchukuo
* Dalian Rusia
* Perang Rusia-Jepun

## Catatan

## Rujukan
*
*
*
*
*
* Young, C. Walter. *The International Legal Status of the Kwantung Leased Territory* (1931) online