Busuk-busuk

**Busuk-busuk**, **daun kapal terbang**, **pokok kapal terbang**, **pokok jepun** atau **panca alam** (*Chromolaena odorata*) ialah tumbuhan berbunga dalam keluarga Asteraceae. Ia merupakan salah satu rumpai yang perlu dibasmi dalam amalan pertanian di ladang atau kebun. Dari segi perubatan tradisional, ia boleh dijadikan ubat penahan darah.

Tumbuhan ini asalnya daripada Hindia Timur, Amerika Tengah dan Amerika Selatan.

## Penamaan
Ia dikenali dengan nama berlainan mengikut kawasan dan bahasa setempat:

* *Alam* (Temiar)
* *Bebusuk* (Jakun)
* *Capat tunggul*, *haliq tanghoi* (Jahai)
* *Jeniram*, *paklak siit* (Semelai)
* *Kelocok* (Lanoh)
* *Menik alang* (Kensiu)
* *Merikan* (Semai)
* *Mopeng* (Temuan)
* *Samir* (Jahut)
* *Bitter bush*, *Christmas bush* (Inggeris)

## Penerangan
Tumbuhan ini mempunyai batang bebusa dan boleh mencapai ketinggian 2.5 meter. Daunnya mempunyai bau. Daun dan bunganya diguna untuk merawat luka dan sebagai racun serangga.

Di India, pokok ini menjadi rumpai yang utama di ladang-ladang tanaman. Tumbuhan ini menutupi padang ragut dan kawasan lapang. Tumbuhan ini hidup di pelbagai jenis tanah, walaupun tanah berbatu, tetapi tidak dapat hidup di kawasan pokok tebal di mana kanopinya tertutup sepenuhnya. Kadangkala, pokok ini boleh memanjat, hingga ketinggian 4.5 hingga 6.0 meter (Bennett and Rao, 1968).

## Kegunaan
Ia kadang-kadang ditanam sebagai perubatan dan tumbuhan hiasan. Ia digunakan sebagai ubat tradisional di Indonesia, Thailand, Malaysia dan bahagian Afrika termasuk Nigeria. Daun muda hancur lebur, dan cecair yang terhasil boleh digunakan untuk merawat luka-luka kulit. Dalam perubatan tradisional daripada Thailand tumbuhan ini digunakan untuk rawatan luka, ruam, kencing manis, dan sebagai penghalau serangga. Sebatian phytoprostane asid chromomoric C-I telah dikenal pasti dari busuk-busuk sebagai pencetus yang kuat daripada aktiviti faktor transkripsi NFE2L2 (Nrf2), pengawal selia tuan pelbagai gen dengan pertahanan, anti -inflammatory, dan fungsi detoksifikasi. Satu kajian baru-baru ini menunjukkan bahawa etno-farmakologi, funcigicidal, kepentingan nematicidal tumbuhan dan penggunaannya sebagai spesies kosong dan sebagai tumbuhan peningkatan kesuburan tanah di tebang dan bakar sistem putaran pertanian telah menyumbang kepada penggunaan yang berterusan dan merebak di Nigeria.

## Keracunan
Keseluruhan pokok ini beracun dan boleh memudaratkan. Bahan aktif keracunan adalah Alkaloid pyrolizidin berserta dengan bahan-bahan α-pinen, ß-cubebene, 7- dan 9-Angeloylretroneecine, intermedine, riderine dan 3'-acetylrinderine.

Kesan Keracunan boleh menyebabkan kerosakan pada hati terutamanya di kalangan kanak-kanak. Keracunan ini boleh dipindahkan daripada ibu kepada anak dalam kandungan melalui uri. Sintom keracunan dapat dikesan setelah beberapa hari dan biasanya dikesan dengan kejadian sakit perut yang kuat, muntah-muntah dan bengkak hati.

## Galeri

File:Chromolaena odorata by Ashasathees.jpg|Nama botani: *Chromolaena odorata*
File:Chromolaena odorata Malaysia.jpg|Pokok kapalterbang berbunga putih
imej:Chromolaena odorata 2 by kadavoor.JPG|Bunga di Kerala.
imej:Triffid sign kloof sa.jpg|Papan tanda di Kloof menggalakkan penghapusan *Chromolaena odorata*.


## Pautan luar
*  http://www.prn2.usm.my/mainsite/plant/eupatorium.html  
*  What is Siam Weed?
*  Pokok Kapalterbang
*  Planting of Medical and Aromatic Plants in Oil Palm Plantation