Henri Bergson

**Henri-Louis Bergson** (; 18 Oktober 1859&nbsp;– 4 Januari 1941) ialah seorang ahli falsafah Perancis-Yahudi yang berpengaruh dalam tradisi falsafah benua, terutamanya pada separuh pertama abad ke-20 hingga Perang Dunia Kedua. Bergson terkenal dengan hujah yang menumpu kepada kepeintingan proses pengalaman dan intuisi serta-merta jauh melebihi rasionalisme abstrak dan sains untuk memahami perkara yang hakiki dalam hidup.

Beliau ialah penerima Hadiah Nobel dalam Kesusasteraan tahun 1927.

## Biografi
### Awal hidup
Bergson lahir di Rue Lamartine berdekatan Palais Garnier (the old Paris opera house) pada tahyn 1859. Ayahnya Michał Bergson, seorang pemain piano daripada keluarga usahawan Yahudi Poland Bereksohn yang tersohor; nenek moyangnya, Temerl Bergson, seorang tokoh berpengaruh dalam kalangan masyarakat tersebut, terutamanaya dalam kalangan agamawan Yahudi Hasidi. Malah, cakawari Szmul Jakubowicz Sonnenberg pula seorang pekerja bank dan protégé Raja Stanisław II Augustus (1764-1795). Ibu Henri pula Katherine Levison, anak seorang doktor dari Yorkshire kacukan Yahudi Ireland dan Inggeris.

Keluarga beliau berada di London pada tahun-tahun awalnya fsebelum berpindah kembali Perancis dan menjadi seorang warga negara sana pada usia sembilan tahun.

### Pendidikan
Bergson belajar di Lycée Fontanes (kini Lycée Condorcet sejak 1883) di Paris dari 1868 hingga 1878.  Beliau sebelum ini pernah mendapat pendidikan lanjut agama Yahudi sebelum pegangannya melemah ketika berusia antara 14 dan 16 tahun setelah melakukan pembelajarannya sendiri mengenai evolusi.

Beliau terlibat menjadi juri bersama Florence Meyer Blumenthal untuk penganugerahan geran seni Prix Blumenthal yang wujud dari 1919 sehingga 1954.

### Kerjaya syarahannya

### Awal abad ke-20: Perang Dunia Pertama, kontroversi terhadap penemuan Albert Einstein
Bergson banyak menjelajah melakukan syarahan serata Amerika Syarikat semasa Perang Dunia Pertama mula meletus. Bahkan, beliau merupakan antara tokoh penting dalam melakukan rundingan yang mendorong negara tersebut memasuki perang ini.

Pada musim tahun 1922 Albert Einstein menghadiri suatu pertemuan diadakan Persatuan Falsafah Perancis di mana beliau sempat mengulas suatu ucapan disampaikan Bergson. Bergson mengulas balas dengan menerbitkan sebuah buku bertajuk "Durasi dan keserentakan: perihal teori Einstein" (*Durée et simultanéité, a propos de la theorie d'Einstein*) - buku tersebut dikritik hebat kerana menampilkan maklumat fizik yang ditulis sebagai penyokong hujah-hujah Bergson yang bukan sahaja tidak lengkap malah jauh ketinggalan perkembangan semasa.

### Senja usia
Pada tahun-tahun terakhir masa hidupnya, pemikiran Bergson mula bergeser ke arah agama. Beliau memeluk agama Kristian mazhab Katolik Rom setelah beberapa lama menunda diri - beliau tidak ingin rasa serba salah seolah-olah mengkhianati bangsa Yahudinya sendiri, lagi-lagi apabila Perancis masih dalam pendudukan rejim Vichy sekutu Nazi, malah pemelukan agama Kristiannya turut dirahsiakan

Pada 3 Januari 1941, Bergson meninggal di Paris akibat menghidap bronkitis. Beliau dikebumikan mengikut upacara Katolik di Cimetière de Garches, Hauts-de-Seine.

## Pemikiran

### Intuisi
Bergson percaya bahawa manusia harus dijelaskan secara asasnya dalam kerangka proses evolutif. Menurutnya, fungsi indera deria pada makhluk hidup sejak awal bukanlah untuk memberikan gambaran terhadap sekitarannya, namun lebih hanya untuk merangsang reaksi atau tindak balas terhadap rangsangan sebegini untuk mempertahankan diri dan meneruskan hidup. Mula-mula organ sensoris, kemudian sistem saraf pusat, lalu akal budi. Itu semua berkembang selama berabad-abad sebagai bagian dari mekanisme pertahanan hidup organisme yang selalu diperlengkapi dengan perilaku.

Beliau menhujah lanjut bahawa gambaran yang diberikan indera bukanlah gambar objektif dari persekitaran tetapi pesanan yang tercetuslah yang menyebabkan kita berperilaku secara tertentu. Pemahaman mengenai lingkungan tersendiri sama sekali tidak secermat apa yang digambarkan, malah dianggap sangat selektif, selalu pragmatis dan terarah pada kepentingan diri sendiri.

## Karya-karya utama

* *Essai sur les données immédiates de la conscience* (1889)
* *Matière et mémoire* (1896)
* *L'Évolution créatrice* (1907)
* *Les deux sources de la morale et de la religion* (1932)

## Rujukan

## Pautan luar
* Stanford Encyclopedia of Philosophy entry
* Henri Bergson's theory of laughter. A brief summary.
* « 'A History of Problems' : Bergson and the French Epistemological Tradition », by Elie During 
* Gontarski, Stanley E.: Bergson, Henri, in: 1914-1918-online. International Encyclopedia of the First World War.
* M. C. Sanchez Rey « The Bergsonian Philosophy of the Intelligence » translation
* Henri Bergson, Nobel Luminaries - Jewish Nobel Prize Winners, on the Beit Hatfutsot-The Museum of the Jewish People 
* Works by Henri Bergson in French  at "La Philosophie"
* Complete works in French on the "Classiques des sciences sociales" website
* ''L'Évolution créatrice'' (in the original French, 1907)
**  of *Creative Evolution* (html)
** multiple formats at Internet Archive
*  (HTML)
** multiple formats at Internet Archive
*  (HTML)
** multiple formats at Internet Archive