open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tulisan ringkas

**Tulisan ringkas** atau **trengkas** ( [tréng.kas], ) adalah kaedah penulisan simbolik disingkatkan bertujuan meningkatkan kelajuan dan keringkasan penulisan berbanding dengan penulisan biasa yang lebih umum untuk menulis dalam sesebuah bahasa.

Proses menulis dalam singkatan turut disebut **stenografi**, daripada istilah bahasa Yunani menggabungkan perkataan *stenos* "sempit" dan *graphein* "menulis".

## Pengelasan
Sistem-sistem tulisan ini sering diringkaskan berdasarkan bentuk yang tampak ketika dibaca mahupun ditulis:

* **Trengkas stenografik** (*stenographic shorthand*) - menggunakan kependekan perkataan untuk tujuan peringkasan.
***Trengkas geometri** (*geometric shorthand*) dihasilkan menggunakan garisan lurus, membulat mahupun bulatan penuh yang terletak menegak, mendatar, atau memiring. Antara contoh sistem ini yang paling diketahui ialah trengkas Pitman dan trengkas suku kata Boyd.
* **Trengkas skrip** (*script shorthand*) lebih meniru gaya penulisan tangan yang biasa -> misalnya Trengkas Gabelsberger pada tahun 1834. Jenis trengkas ini kini biasa diajari di Jerman, Austria, Itali, Scandinavia, Belanda, Rusia serta negara-negara Eropah Timur antara lainnya.

Sistem trengkas juga boleh dikelaskan mengikut cara perwakilan huruf vokal:

* Abjad atau alfabetik (''alphabetic'') - ditulis secara berasingan dan tersendiri sepertimana tanda konsoanndengan tanda "normal" tanda-tanda yang tidak berbeza daripada tanda konsonan (misalnya, Gregg, Duployan).
* Berkonsonan (''abjad'') - Vokal tersendiri tidak ditanda melainkan pada awal atau akhir (mislanya jenis Taylor)
* Bersuku kata (''abugida'') - Penandaan mengikut bentuk garis sementara konsonan ditanda menggunakan kedudukan (misalnya jenis Boyd).

## Lihat juga

## Rujukan

## Pautan luar
* The Louis A. Leslie Collection of Historical Shorthand Materials - Rider University
* The Shorthand Place – susur masa sejarah mengenai pelbagai sistem trengkas yang wujud
Screamers (filem 2006)

***Screamers*** ialah sebuah filem dokumentari 2006 arahan Carla Garapedian dan diterbitkan bersama Peter McAlevey dan Garapedian. Filem ini menyentuh mengenai keberadaan pembasmian kaum atau genosida yang berlaku pada zaman moden.

Ia menampilkan wawancara daripada beberapa orang termasuk Serj Tankian, vokalis kugiran System of a Down yang mempunyai hali keluarga yang terselamat daripada Genosida Armenia, aktivis dan wartawan hak asasi manusia Prof. Samantha Power,  serta beberapa irang yang pernah mengalami kejadain ngeri di Rwanda dan Darfur.

## Pautan luar
*Laman web rasmi filem
* 
*
Beck

**Beck Hansen** (nama lahir: **Bek  David Campbell**; 8 Julai 1970) atau nama pentasnya **Beck** [baek] ialah seorang penyanyi dan pemuzik dari Amerika Syarikat. Beliau terkenal pada tahun 1990-an melalui gaya muziknya yang cenderung ke arah genre yang eksperimental dan lo-fi.

Beliau pada asalnya menumpu kepada genre rock alternatif dan muzik indie, namun karya beliau kini juga merangkumi banyak genre lain termasuk folk, funk, soul, hip hop, elektronika, country dan psikedelia.

## Biografi

## Diskografi
* *[[Golden Feelings]]* (1993)
* *[[Stereopathetic Soulmanure]]* (1994)
* *[[Mellow Gold]]* (1994)
* *[[One Foot in the Grave (album)|One Foot in the Grave]]* (1994)
* *[[Odelay]]* (1996)
* *[[Mutations]]* (1998)
* *[[Midnite Vultures]]* (1999)
* *[[Sea Change]]* (2002)
* *[[Guero]]* (2005)
* *[[The Information]]* (2006)
* *[[Modern Guilt]]* (2008)
* *[[Morning Phase]]* (2014)
* *[[Colors (album Beck)|Colors]]* (2017)
* *Hyperspace* (2019)

## Filemografi

### Penampilan sendiri

* *[[Futurama]]* (2008) - episod  "Bendin' in the Wind"
* *[[The Larry Sanders Show]]*, (2008) - episod 11 musim ke-4
* *[[Space Ghost Coast to Coast]]* (1997) - episod "Edelweiss".

### Peranan lain
* *[[The Rugrats Movie]]* (1998) - suara tambahan
* *[[Scott Pilgrim vs. the World]]* (2010) - penggubah runut bunyi.

## Rujukan

## Pautan luar
* 
* 
* 
* Diskobox, comprehensive discography
Män som hatar kvinnor (filem)

***Män som hatar kvinnor***, ("Lelaki yang membenci wanita" - juga diberi tajuk antarabangsanya ***The Girl with the Dragon Tattoo***) ialah sebuah filem drama jenayah dari Sweden tahun 2009 arahan Niels Arden Oplev serta dibintangi Michael Nyqvist dan Noomi Rapace. Ia merupaan filem adaptasi pertama novel berjudul sama karya penulis Sweden Stieg Larsson.

## Jalan cerita
## Barisan pelakon
## Rujukan

## Pautan luar
* 
* 
* 
*
Män som hatar kvinnor

***Män som hatar kvinnor*** ("Lelaki yang membenci wanita" - juga dalam , tajuk terjemahan rasmi: ***The Girl with the Dragon Tattoo***) ialah sebuah novel thriller bahasa Sweden psikologi tahun 2005 karya Stieg Larsson (1954–2004).

## Rujukan
James Cronin

**James Watson Cronin** (29 September 1931 – 25 Ogos 2016) ialah ahli fizik zarah Amerika dan pemenang Hadiah Nobel dalam Fizik.

## Penerbitan
*Banner, M.; Cronin, J. W.; Liu, J. K.; & J. E. Pilcher.  "Measurement of the Branching Ratio K{sub L} → γ γ ∕ K{sub L} → 3π{sup 0}", Palmer Physical Laboratory, Princeton University, United States Department of Energy (through predecessor agency the Atomic Energy Commission), (August 12, 1968).
*Banner, M.; Cronin, J. W.; Liu, J. K.; & J. E. Pilcher.  "Measurement of the Branching Ratio K{sub L} → 2π{sup 0} ∕ K{sub L} → 3π{sup 0}", Palmer Physical Laboratory, Princeton University, United States Department of Energy (through predecessor agency the Atomic Energy Commission), (August 14, 1968).
*Cronin, J. W.; Frisch, H. J.; Shochet, M. J.; Boymond, J. P.; Mermod, R.; Piroue, P. A.; & R. L. Sumner.  "Atomic Number Dependence of Hadron Production at Large Transverse Momentum in 300 GeV Proton&mdash;Nucleus Collisions", Enrico Fermi Institute, University of Chicago, Joseph Henry Laboratories, Princeton University, United States Department of Energy (through predecessor agency the Atomic Energy Commission), National Science Foundation, (July 15, 1974).
*Brun, T. O.; Carpenter, J. M.; Krohn, V. E.; Ringo, G. R.; Cronin, J. W.; Dombeck, T. W.; Lynn, J. W.; & S. A. Werner.  "Measurement of Ultracold Neutrons Produced by Using Doppler-shifted Bragg Reflection at a Pulsed-neutron Source", Argonne National Laboratory, University of Chicago, University of Maryland, College Park, University of Missouri, United States Department of Energy, (1979).
*Cronin, J. W.; Deshpande, N. G.; Kane, G. L.; Luth, V. C.; Odian, A. C.; Machacek, M. E.; Paige, F.; Schmidt, M. P.; Slaughter, J.; & G. H. Trilling.  "Report of the Working Group on CP Violation and Rare Decays", University of Chicago, University of Oregon, University of Michigan, Stanford Linear Accelerator Center (SLAC), Northeastern University, Brookhaven National Laboratory (BNL), United States Department of Energy, (October 1984).
* Abraham J., Cronin J. W. et al., Observation of suppression of the Flux of Cosmic Rays above 4x10**19 eV., Phys Rev Letters vol 101, p 061101, (2008).

## Rujukan

## Pautan luar
* Cronin's Nobel lecture on CP Symmetry Violation
* James Watson Cronin at Nobel-winners.com
* James Cronin at nobelprize.org
* the discovery of violations of fundamental symmetry principles in the decay of neutral K-mesons.
* Short biography at the University of Chicago
Val Logsdon Fitch

**Val Logsdon Fitch** (10 Mac 1923 - 5 Februari 2015) ialah seorang ahli fizik nuklear Amerika yang, dengan penyelidik bersama James Cronin, telah dianugerahkan Hadiah Nobel dalam Fizik pada 1980 untuk eksperimen 1964 menggunakan Sinkrotron Alternatif Gradien di Makmal Kebangsaan Brookhaven yang terbukti bahawa tindak balas subatom tertentu tidak mematuhi prinsip asas simetri. Khususnya, mereka membuktikan, dengan mengkaji pereputan K-meson, bahawa tindak balas yang dijalankan secara terbalik tidak menjejaki semula tindak balas asal, yang menunjukkan bahawa tindak balas zarah subatomik tidak acuh dengan masa. Oleh itu, fenomena pencabulan CP telah ditemui. Ini menghancurkan kepercayaan bahawa ahli fizik mempunyai hukum semula jadi yang ditadbir oleh simetri.

## Penerbitan
* Fitch, V. "Some Notes on Wideband Feedback Amplifiers", Los Alamos National Laboratory, United States Department of Energy (through predecessor agency the Atomic Energy Commission), (March 16, 1949).
* Fitch, V. "A High Resolution Scale-of-four", Columbia University, United States Department of Energy (through predecessor agency the Atomic Energy Commission), (August 25, 1949).

## Rujukan

## Pautan luar

*  Video interview.
*  Video interview.
Nicolaas Bloembergen

**Nicolaas "Nico" Bloembergen** (11 Mac 1920 – 5 September 2017) ialah seorang ahli fizik Belanda-Amerika dan pemenang Hadiah Nobel, yang mengiktiraf kerjanya dalam membangunkan prinsip pemacu di belakang optik bukan linear untuk spektroskopi laser. Semasa kerjayanya, beliau ialah profesor di Universiti Harvard dan kemudian di Universiti Arizona.

Bloembergen berkongsi Hadiah Nobel dalam Fizik 1981 bersama Arthur Schawlow, dan Kai Siegbahn bagi kerja spektroskopi laser beliau.

## Rujukan

## Pautan luar

* Freeview video 'An Interview with Nicolaas Bloembergen' by the Vega Science Trust
* Nicolaas Bloembergen
* their contribution to the development of laser spectroscopy
* Oral History interview transcript with Nicolaas Bloembergen 27 June 1983, American Institute of Physics, Niels Bohr Library and Archives
Arthur Leonard Schawlow

**Arthur Leonard Schawlow** (5 Mei 1921 - 28 April 1999) ialah seorang ahli fizik Amerika dan pencipta bersama laser dengan Charles Townes. Wawasan tengahnya, yang Townes diabaikan, ialah penggunaan dua cermin sebagai rongga resonan untuk mengambil tindakan maser dari gelombang mikro kepada panjang gelombang yang boleh dilihat. Beliau berkongsi Hadiah Nobel dalam Fizik 1981 dengan Nicolaas Bloembergen dan Kai Siegbahn untuk karyanya menggunakan laser untuk menentukan tahap tenaga atom dengan ketepatan yang besar.

## Rujukan

## Pautan luar
*National Academy of Sciences biography
*Nobel Winner: Arthur Leonard Schawlow
*Bright Idea: The First Lasers (laser history)
*Press Release: The 1981 Nobel Prize in Physics
*Arthur Leonard Schawlow obituary
Tarian Tumbu Tanah

**Tarian Tumbu Tanah** atau **Dansa Tumbu Tana** merupakan tarian tradisional khas masyarakat Arfak yang tinggal di Manokwari. Tarian ini juga dikenali dengan nama tarian ular kerana formasi tarian ini membentuk seekor ular yang melilit badannya di atas pokok. Tarian Tumbu Tanah biasanya dipersembahkan untuk menyambut acara-acara penting, iaitu menyambut tetamu dari luar lingkungan masyarakat Arfak, kemenangan perang, dan perayaan pesta perkahwinan. Tarian Tumbu Tanah merupakan jati diri masyarakat Arfak kerana semua gerakan, formasi, iringan lagu, alat muzik, serta hiasan dalam tarian Tumbu Tanah merupakan ciri khas masyarakat Arfak yang membezakannya dengan tarian suku-suku lain di daerah Papua.

## Lihat juga
* Noken
* Pergunungan Arfak
* Rumah Kaki Seribu
* Suku Arfak
* Suku Hattam
* Suku Moile dan Suku Meyah

## Nota

## Rujukan

## Bibliografi

#### Buku

* 
* 
* 
* 

#### Jurnal ilmiah

* 
* 
* 

#### Tesis
* 

## Pautan luar

* Destinasi Tersembunyi di Pegunungan Arfak.
* Pikon, Alat Musik Tradisional Papua.
* Sejarah Rumah Kaki Seribu.
* Tumbu Tanah Dance.
* Video Tarian Tumbu Tanah.
Teorem Gisin-Hughston-Jozsa-Wootters

Dalam teori maklumat kuantum dan optik kuantum, **teorem Gisin-Hughston-Jozsa-Wootters (GHJW)** ialah hasil tentang kesedaran keadaan bercampur sistem kuantum sebagai himpunan keadaan kuantum tulen dan hubungan antara penulenan sepadan pengoperasi ketumpatan.  Teorem ini dinamakan sempena ahli fizik dan matematik Nicolas Gisin, Lane P. Hughston, Richard Jozsa  dan William Wootters.

## Rujukan
Kai Siegbahn

**Kai Manne Börje Siegbahn** (20 April 1918 - 20 Julai 2007) ialah ahli fizik Sweden. 

## Rujukan

## Pautan luar
* Kai M. Siegbahn - Curriculum Vitae di nobelprize.org 
* Kuliah Nobel, 8 Disember 1981
Kenneth G. Wilson

**Kenneth Geddes** "**Ken**" **Wilson** (8 Jun 1936 - 15 Jun 2013) ialah ahli fizik teori Amerika dan perintis dalam memanfaatkan komputer untuk mempelajari fizik zarah. Beliau telah dianugerahkan Hadiah Nobel dalam Fizik pada tahun 1982 untuk kerja-kerjanya pada peralihan fasa - menanamkan intipati fenomena halus seperti ais lebur dan kemunculan magnestisme. Ia terkandung dalam kerja asasnya mengenai kumpulan pengubahsuaian. 

## Nota

## Pautan luar
* Kenneth G. Wilson
* 
* Kenneth G. Wilson's brief CV, from Ohio State University (PDF file)
* Publications on ArXiv
* Wilson's Nobel Lecture
* Interview with Ken Wilson in 2002
* 
*
Carlo Rubbia

**Carlo Rubbia,** OMRI, OMCA (lahir 31 Mac 1934) merupakan ahli fizik zarah dan pencipta yang berkongsi Hadiah Nobel dalam Fizik pada tahun 1984 dengan Simon van der Meer untuk kerja-kerja yang membawa kepada penemuan zarah W dan Z di CERN. 

## Rujukan
Simon van der Meer

**Simon van der Meer** (24 November 19254 Mac 2011) ialah ahli fizik pemecut zarah Belanda yang berkongsi Hadiah Nobel dalam Fizik pada tahun 1984 dengan Carlo Rubbia untuk memberi sumbangan kepada projek CERN yang membawa kepada penemuan zarah W dan Z, dua komponen konstituen yang paling asas. 

## Rujukan
Ernst Ruska

**Ernst August Friedrich Ruska** (25 Disember 1906 &#x2013; 27 Mei 1988) ialah ahli fizik Jerman yang memenangi Hadiah Nobel dalam Fizik pada tahun 1986 untuk kerja-kerja dalam optik elektron, termasuk reka bentuk pertama mikroskop elektron. 

## Rujukan

## Pautan luar

* Siaran akhbar Nobel 
* Autobiografi Nobel rasmi Ernst Ruska 
* Laman web yang mengandungi maklumat peringatan yang diterbitkan oleh keluarga Ruska
Gerd Binnig

**Gerd Binnig** (lahir 20 Julai 1947) ialah ahli fizik Jerman, yang memenangi Hadiah Nobel dalam Fizik pada tahun 1986 untuk penciptaan mikroskop terowong pengimbasan. 

## Rujukan

## Pautan luar

* Perintis dalam Elektrik dan Magnetisme - Gerd Binnig National High Magnetic Field Laboratory 
* Autobiografi Gerd Binnig 
* Astra Zeneca memperoleh Definiens
Heinrich Rohrer

**Heinrich Rohrer** (6 Jun 1933 - 16 Mei 2013) ialah ahli fizik Switzerland yang berkongsi separuh daripada Hadiah Nobel dalam Fizik 1986 dengan Gerd Binnig untuk reka bentuk mikroskop terowong pengimbasan (STM). Separuh lain Hadiah dianugerahkan kepada Ernst Ruska. 

## Rujukan
Georg Bednorz

**Johannes Georg Bednorz** (lahir 16 Mei 1950) ialah seorang ahli fizik Jerman yang, bersama-sama dengan K. Alex Müller, mendapati superkonduktiviti suhu tinggi dalam seramik, yang mana mereka berkongsi Hadiah Nobel dalam Fizik 1987. 

## Rujukan


## Pautan luar

* Perintis dalam Elektrik dan Magnetisme - Johannes Georg Bednorz, Makmal Bidang Kejuruteraan Tinggi Negara.
Isomorfisme Choi–Jamiołkowski

Dalam teori maklumat kuantum dan teori pengoperasi, **isomorfisme Choi–Jamiołkowski** merujuk kesepadanan antara saluran kuantum (dihuraikan oleh peta positif lengkap) dan keadaan kuantum (dihuraikan oleh ketumpatan matriks), ini diperkenal oleh M. D. Choi dad A. Jamiołkowski . Ia juga dipanggil keduaan keadaan saluran oleh beberapa penulis dalam kawasan maklumat kuantum, namun secara matematik, ini kesepadanan yang lebih umum antara pengoperasi positif dan superpengoperasi positif lengkap.

## Rujukan
K. Alex Müller

**Karl Alexander Müller** (lahir 20 April 1927) ialah ahli fizik Switzerland dan pemenang Hadiah Nobel. Beliau menerima Hadiah Nobel dalam Fizik pada tahun 1987 dengan Georg Bednorz kerana kerja mereka dalam superkonduktiviti dalam bahan seramik. 

## Rujukan

## Pautan luar
* Autobiografi disiarkan di laman web Hadiah Nobel. 
* Artikel biografi Encyclopædia Britannica dalam talian. 
* K. Alex Mueller dan Tom W. Kool: *"Sifat-sifat Perovskites dan Oksida Lain."* World Scientific, 2010.
Leon M. Lederman

**Leon Max Lederman** (15 Julai 1922 - 3 Oktober 2018) ialah seorang ahli fizik eksperimen Amerika yang menerima Hadiah Wolf dalam Fizik pada tahun 1982, bersama dengan Martin Lewis Perl, untuk kajian mereka mengenai kuark dan lepton, dan Hadiah Nobel dalam Fizik 1988, bersama Melvin Schwartz dan Jack Steinberger, untuk penyelidikannya terhadap neutrino. Lederman adalah Pengarah Emeritus Fermi Makmal Percepat Negara (Fermilab) di Batavia, Illinois. Beliau mendirikan Akademi Sains dan Sains Illinois, di Aurora, Illinois pada tahun 1986, dan merupakan Ulama Emeritus di sana dari tahun 2012 hingga kematiannya pada tahun 2018. 

## Penerbitan
* *The God Particle: If the Universe Is the Answer, What Is the Question?* by Leon M. Lederman, Dick Teresi ()
* *From Quarks to the Cosmos* by Leon Lederman and David N. Schramm ()
* *Portraits of Great American Scientists* by Leon M. Lederman, et al. ()
* *Symmetry and the Beautiful Universe* by Leon M. Lederman and Christopher T. Hill ()
*  "What We'll Find Inside the Atom" by Leon Lederman, an essay he wrote for *[[Newsweek]]*, 15 September 2008
* *Quantum Physics for Poets* by Leon M. Lederman and Christopher T. Hill ()
**Beyond the God Particle* by Leon M. Lederman and Christopher T. Hill()

## Rujukan

## External links

* Education, Politics, Einstein and Charm *The Science Network* interview with Leon Lederman
* Fermilab's Leon M. Lederman webpage
* Video Interview with Lederman from the Nobel Foundation
* Timeline of Nobel Prize Winners in Physics webpage for Leon Max Lederman
* ''Story of Leon'' by Leon Lederman
*  Honeywell – Nobel Interactive Studio 
* 1976 Cresson Medal recipient from The Franklin Institute
*Honoring Leon Lederman at APS April 2019
*
* Finding Aid to the Leon M. Lederman Papers at Fermilab
Melvin Schwartz

**Melvin Schwartz** (; 2 November 1932 - 28 Ogos 2006) seorang ahli fizik Amerika. Dia berkongsi Hadiah Nobel Fizik 1988 dengan Leon M. Lederman dan Jack Steinberger atas pembangunan kaedah alur neutrino dan demonstrasi struktur dublet lepton melalui penemuan neutrino muon. 

## Penerbitan
* Samios, NP, Plano, R., Prodell, A., Schwartz, M. dan J. Steinberger. "Pariti Neutral Pion dan Decay pi {sup 0} Hasil 2e {sup +} + 2e {sup -}", Laboratorium Nevis Cyclotron, Columbia University, Jabatan Tenaga Amerika Syarikat (melalui agensi pendahulunya Suruhanjaya Tenaga Atom ), Pejabat Penyelidikan Laut, (Januari 1962). 
* Lee, TD, Robinson, H., Schwartz, M. dan R. Cool. "Intensiti Fluks Muon Ke Atas Berikutan Neutrinos-Kosmos Diterbitkan dalam Atmosfera", Makmal Cyclotron Nevis, Columbia University, Jabatan Tenaga Amerika Syarikat (melalui agensi pendahulunya Suruhanjaya Tenaga Atom ), (Jun 1963). 
* Franzini, P., Leontic, B., Rahm, D., Samios, N. dan M. Schwartz. "Cari Partikel Besar Diproduksi dalam Interaksi di 30 BeV", Makmal Kebangsaan Brookhaven, Columbia University, Jabatan Tenaga Amerika Syarikat (melalui agensi pendahulunya Suruhanjaya Tenaga Atom ), (Januari 1965). 
* G. Danby, J.-M. Gaillard, K. Goulianos, LM Lederman, NBMistry, M. Schwartz, J. Steinberger (1962). "Pemerhatian terhadap tindak balas neutrino tenaga tinggi dan kewujudan dua jenis neutrino." *Surat Tinjauan Fizikal* **9** : 36 

## Rujukan


## Pautan luar
* Pemenang Nobel Fizik 1988 
* Autobiografi Nobel
Jack Steinberger

**Jack Steinberger** (lahir 25 Mei 1921) adalah seorang ahli fizik Amerika yang, bersama dengan Leon M. Lederman dan Melvin Schwartz, menerima Hadiah Nobel dalam Fizik 1988 untuk penemuan muon neutrino. 

## Rujukan

## Penerbitan

* Steinberger, J. & AS Bishop. "Pengesanan Photomesons yang dihasilkan secara buatan dengan Kaunter", Makmal Sinaran, Universiti California-Berkeley, Jabatan Tenaga Amerika Syarikat (melalui agensi pendahulunya Suruhanjaya Tenaga Atom ), (8 Mac 1950). 
* Steinberger, J., WKH Panofsky & J. Steller. "Bukti Pengeluaran Meson Neutral oleh Foton", Makmal Radiasi, University of California-Berkeley, Jabatan Tenaga Amerika Syarikat (melalui agensi pendahulunya Suruhanjaya Tenaga Atom ), (April 1950). 
* Panofsky, WKH, J. Steinberger & J. Steller. "Hasil lanjut mengenai Pengeluaran Meson Neutral oleh Foton", Makmal Sinaran, University of California-Berkeley, Jabatan Tenaga Amerika Syarikat (melalui agensi pendahulunya Suruhanjaya Tenaga Atom ), (1 Oktober 1950). 
* Steinberger, J. "Tinjauan Eksperimental mengenai Pengurangan Zarah Aneh", Universiti Columbia, Nevis Laboratories, Jabatan Tenaga Amerika Syarikat (melalui agensi pendahulunya Suruhanjaya Tenaga Atom ), (Jun 1964).
Norman Foster Ramsey Jr.

**Norman Foster Ramsey Jr.** (27 Ogos 1915 - 4 November 2011) ialah seorang ahli fizik Amerika yang dianugerahkan Hadiah Nobel dalam Fizik 1989 untuk penemuan kaedah medan berayun yang dipisahkan, yang mempunyai aplikasi penting dalam pembinaan jam atom. Profesor fizik di Universiti Harvard untuk kebanyakan kerjayanya, Ramsey juga mengadakan beberapa jawatan dengan agensi kerajaan dan antarabangsa seperti NATO dan Suruhanjaya Tenaga Atom Amerika Syarikat. Di antara pencapaiannya yang lain membantu mencari Makmal Kebangsaan Brookhaven Jabatan Tenaga Amerika Syarikat dan Fermilab. 

## Bibliografi
*Ramsey, N. F.; Birge, R. W. & U. E. Kruse.  "Proton–Proton Scattering at 105 MeV and 75 MeV", Harvard University, United States Department of Energy (through predecessor agency the United States Atomic Energy Commission), (January 31, 1951).
*Ramsey, N. F.; Cone, A. A.; Chen, K. W.; Dunning, J. R. Jr.; Hartwig, G.; Walker, J. K. & R. Wilson. "Inelastic Scattering Of Electrons By Protons", Department of Physics at Harvard University, United States Department of Energy (through predecessor agency the United States Atomic Energy Commission), (December 1966).
*Ramsey, N. F.; Greene, G. L.; Mampe, W.; Pendlebury, J. M.; Smith, K. ; Dress, W. B.; Miller, P. D. & P. Perrin. "Determination of the Neutron Magnetic Moment", Oak Ridge National Laboratory, Harvard University, Institut Laue–Langevin, Astronomy Centre of Sussex University, United States Department of Energy, (June 1981).

## Rujukan
*
*
*
*
* 
* 
*

## Pautan luar

*Group photograph taken at ''Lasers'' '93 including (right to left) Norman F. Ramsey, Marlan Scully, and F. J. Duarte.
*Norman Ramsey, an oral history conducted in 1995 by Andrew Goldstein, IEEE History Center, New Brunswick, NJ, USA.
* Papers relating to the Manhattan Project, 1945–1946, collected by Norman Ramsey. Dibner Library of the History of Science and Technology, Smithsonian Libraries, from SIRIS
Hans Georg Dehmelt

*Hans Georg Dehmelt*' (9 September 1922 – 7 Mac 2017) ialah ahli fizik Jerman da Amerika, yang dianugerahkan Hadiah Nobel dalam Fizik pada 1989.

## Rujukan

## Pautan luar

*Autobiography
*Nobel prize press release
*University of Washington home page
*Seattle Times newspaper article
Monsit Khamsoi

**Monsit Khamsoi** () ( - ) ialah penyanyi dan aktor Thai.

## Kraya
### Discografi
*1995 - "Khai Kwai Chuai Mae" (ขายควายช่วยแม่)
*1996 - "Sang Nang" (สั่งนาง)
*1997 - "Kid Tueng Jang Loey" (คิดถึงจังเลย)
*1998 - "Ko Sam Phi" (โกสัมพี)
*1999 - "Kam Lang Jai" (กำลังใจ)
*2001 - "Dok Mai Hai Khoon" (ดอกไม้ให้คุณ)
*2002 - "Pha Poo Tieang" (ผ้าปูเตียง)
*2007 - "Rong Siea Hai Phoe" (ร้องเสียให้พอ)

## Rujukan
Henry Way Kendall

**Henry Way Kendall** (9 Disember 1926 - 15 Februari 1999) ialah seorang ahli fizik zarah Amerika yang memenangi Hadiah Nobel dalam Fizik pada tahun 1990 bersama-sama dengan Jerome Isaac Friedman dan Richard E. Taylor "untuk penyiasatan perintis mereka mengenai penyebaran elektron tidak teratur dalam proton dan neutron terikat yang sangat penting penting untuk pembangunan model kuark dalam fizik zarah". 

## Rujukan

## Pautan luar

* Transkrip wawancara Sejarah Lisan dengan Henry Way Kendall 25 dan 26 November 1986, Institut Fizik Amerika, Perpustakaan dan Arkib Niels Bohr 
* Biografi Memoir Akademi Sains Kebangsaan
Wolfgang Paul

**Wolfgang Paul** (10 Ogos 1913 - 7 Disember 1993) ialah seorang ahli fizik Jerman, yang bersama-sama membangunkan penapis massa kuadrupol bukan magnetik yang meletakkan asas bagi apa yang kini dikenali sebagai perangkap ion. Beliau berkongsi setengah daripada Hadiah Nobel dalam Fizik pada tahun 1989 untuk kerja ini dengan Hans Georg Dehmelt; Separuh lagi Hadiah pada tahun itu dianugerahkan kepada Norman Foster Ramsey Jr..

## Karya
*
*

## Rujukan

## Pautan luar
*Nobel autobiographical information
Jerome Isaac Friedman

**Jerome Isaac Friedman** (lahir 28 Mac 1930) ialah seorang ahli fizik Amerika. Beliau ialah Profesor Institut dan Profesor Fizik, Emeritus, di Institut Teknologi Massachusetts. Beliau memenangi Hadiah Nobel dalam Fizik 1990 bersama Henry Kendall dan Richard Taylor, untuk kerja yang menunjukkan struktur dalaman untuk proton yang kemudiannya dikenali sebagai kuark. Dr. Friedman kini berada di dalam Lembaga Penaja *Buletin saintis Atom*.

## Rujukan

## Pautan luar

* Nobel Autobiography
* Nobel Lecture 1990
* Friedman page at MIT
* Jerome Friedman Playlist Appearance on WMBR's *[http://web.mit.edu/echemi/www/index.html Dinnertime Sampler]* radio show January 5, 2005
* Friedman Explains Role of Quarks in Killian Talk, Massachusetts Institute of Technology, (April 1, 2001)
* Will Innovation Flourish in the Future? Opinion by Jerome Friedman, American Institute of Physics
Richard E. Taylor

**Richard Edward Taylor**, CC FRS FRSC (2 November 1929 - 22 Februari 2018), ialah seorang ahli fizik Kanada dan profesor Universiti Stanford. Beliau berkongsi Hadiah Nobel dalam Fizik 1990 bersama Jerome Isaac Friedman dan Henry Kendall "untuk penyiasatan perintis mereka mengenai penyebaran elektron yang tidak teratur secara mendalam terhadap proton dan neutron yang terikat, yang penting untuk pembangunan model kuark dalam fizik zarah." 

## Rujukan
Russell Alan Hulse

**Russell Alan Hulse** (lahir 28 November 1950) oalah seorang ahli fizik Amerika dan pemenang Hadiah Nobel dalam Fizik, bersama dengan penasihat tesis Joseph Hooton Taylor Jr., "*untuk penemuan jenis pulsar baru, penemuan yang telah dibuka kemungkinan baru untuk mengkaji gravitasi* ". Beliau ialah pakar dalam kajian pulsar dan gelombang graviti. 

## Rujukan

## Pautan luar

* Hulse, Russell A., " *[http://www.nobel.se/physics/laureates/1993/hulse-autobio.html Autobiografi]* ". Les Prix Nobel 1993. (27 April 2004; Yayasan Nobel)
Joseph Hooton Taylor Jr.

**Joseph Hooton Taylor Jr.** (lahir 29 Mac 1941) ialah ahli astrofizik Amerika dan penerima Hadiah Nobel dalam Fizik untuk penemuan beliau dengan Russell Alan Hulse dari "jenis baru pulsar, penemuan yang telah membuka peluang baru bagi kajian graviti." 

## Rujukan

## Pautan luar
* Joseph Taylor, Jabatan Fizik, Universiti Princeton, Princeton, New Jersey 
* Nobel Fizik 1993 
* Autobiografi Nobel
Bertram Brockhouse

**Bertram Neville Brockhouse**, CC FRSC FRS (15 Julai 1918 &#x2013; 13 Oktober 2003) adalah ahli fizik Kanada. Beliau telah dianugerahkan Hadiah Nobel dalam Fizik (1994, dikongsi dengan Clifford Shull) "untuk sumbangan perintis kepada pembangunan teknik-teknik hamburan neutron untuk kajian bahan pekat", khususnya "untuk pembangunan spektroskopi neutron". 

## Rujukan

## Pautan luar

* Bertram Brockhouse, Spektrometer paksi Triple, dan Spektroskopi Neutron, dari Pejabat Maklumat Sains dan Teknikal, Jabatan Tenaga Amerika Syarikat
Clifford Shull

**Clifford Glenwood Shull** (23 September 1915 di Pittsburgh, Pennsylvania - 31 Mac 2001) ialah seorang ahli fizik Amerika yang memenangi Hadiah Nobel. 

## Penerbitan

* Shull, CG, Wollan, EO & MC Marney. "Kajian Penyebaran Neutron", Makmal Kebangsaan Oak Ridge (ORNL), Jabatan Tenaga Amerika Syarikat (melalui agensi pendahulunya Suruhanjaya Tenaga Atom ), (22 Oktober 1948). 
* Rundel, RE, Shull, CG & EO Wollan. "Struktur Kristal Thorium dan Zirconium Dihydrides oleh X-ray dan Difraksi Neutron", Makmal Ames, Makmal Kebangsaan Oak Ridge (ORNL), Jabatan Tenaga Amerika Syarikat (melalui agensi pendahulunya Suruhanjaya Tenaga Atom ), (20 April 1951 ). 
* Nathans, R., Riste, T., Shirane, G. & CG Shull. "Kajian Polimer Neutron pada Antiferromagnetik Kristal Tunggal: Laporan Teknikal No. 4", Institut Teknologi Massachusetts (MIT), Makmal Kebangsaan Brookhaven, Jabatan Tenaga Amerika Syarikat (melalui agensi pendahulunya Suruhanjaya Tenaga Atom ), Badan Keselamatan Negara (NSA) Pejabat Tentera Udara Penyelidikan Saintifik (AFOSR), (26 November 1958). 
* Shull, CG "Suhu Rendah dan Pengajian Fizik Neutron: Laporan Kemajuan Akhir, 1 Mac 1986 - 31 Mei 1987", Institut Teknologi Massachusetts (MIT), Jabatan Tenaga Amerika Syarikat (27 Julai 1989). 

## Rujukan


## Pautan luar

* Pemenang Nobel Fizik 1994 
* Autobiografi Nobel 
* Arkib digital teks penuh kertas Clifford G. Shull
Martin Lewis Perl

**Martin Lewis Perl** (24 Jun 1927 - 30 September 2014) seorang jurutera kimia dan ahli fizik Amerika yang menerima Hadiah Nobel Fizik 1995 atas penemuan tau lepton. 

## Rujukan

## Pautan luar

* Autobiografi Nobel  
* Siaran akhbar Nobel, menjelaskan pentingnya kerja Perl 
* Blog peribadi: Refleksi terhadap Fizik 
* Paten Amerika Syarikat 5943075 Pemancut titisan bendalir universal (Martin Lewis Perl) 
* Paten Amerika Syarikat 5975682 Arahan titisan bendalir dua dimensi yang dihasilkan menggunakan muncung tunggal (Martin Lewis Perl)
Frederick Reines

**Frederick Reines** (  ; 16 Mac 1918 - 26 Ogos 1998) ialah ahli fizik Amerika. Beliau dianugerahkan Hadiah Nobel dalam Fizik 1995 untuk pengesanan bersama beliau terhadap neutrino dengan Clyde Cowan dalam eksperimen neutrino. Beliau mungkin satu-satunya ahli sains dalam sejarah "begitu rapat dengan penemuan zarah asas dan penyiasatan menyeluruh terhadap sifat-sifat asasnya". 

## Penerbitan

* Reines, F. & CL Cowan, Jr. "Pada Pengesanan Neutrino Percuma", Makmal Kebangsaan Los Alamos (LANL) (menerusi agensi pendahulu Los Alamos Makmal saintifik), Jabatan Tenaga Amerika Syarikat (melalui agensi pendahulunya Suruhanjaya Tenaga Atom ), (6 Ogos 1953). 
* Reines, F., Cowan, CL Jr, Carter, RE, Wagner, JJ & ME Wyman. "Seksyen Cross Penyerapan Antineutrino Percuma. Bahagian I. Pengukuran Seksyen Cross Penyerapan Antineutrino Percuma. Bahagian II. Seksyen Cross yang Diharapkan dari Pengukuran Spektrum Elektron Fragmen Frasa " , Makmal Kebangsaan Los Alamos (LANL) (melalui agensi pendahulu Los Alamos Makmal saintifik), Jabatan Tenaga Amerika Syarikat (melalui agensi pendahulunya Suruhanjaya Tenaga Atom ), (Jun 1958). 
* Reines, F., Gurr, HS, Jenkins, TL & JH Munsee. "Neutrino Experiments at Reactors", University of California-Irvine, Case Western Reserve University, Jabatan Tenaga Amerika Syarikat (melalui agensi pendahulunya Suruhanjaya Tenaga Atom ), (9 September 1968). 
* Roberts, A., Darah, H., Belajar, J. & F. Reines. "Status dan Matlamat Projek Neutrino DUMAND: Ocean sebagai Pengesan Neutrino", Fermi Makmal Pelancar Kebangsaan (FNAL), Jabatan Tenaga Amerika Syarikat (melalui agensi pendahulu Penyelidikan Tenaga dan Pentadbiran Pembangunan ), (Julai 1976). 
*      

## Nota

## Rujukan

* 
* 

## Pautan luar

* Neutrino: Dari Poltergeist kepada Zarah (kuliah Nobel) 
* Panduan kepada Kertas Frederick Reines Koleksi Khas dan Arkib, Perpustakaan UC Irvine, Irvine, California.
David Morris Lee

**David Morris Lee** (lahir 20 Januari 1931) ialah seorang ahli fizik Amerika yang berkongsi Hadiah Nobel dalam Fizik 1996 dengan Robert C. Richardson dan Douglas Osheroff "kerana penemuan mereka terhadap kebendaliran lampau di helium-3". 

## Rujukan

## Pautan luar
* Halaman Fakulti di Cornell
Douglas Osheroff

**Douglas Dean Osheroff** (lahir 1 Ogos 1945) ialah seorang ahli fizik yang terkenal dengan karyanya dalam fizik bahan pekat eksperimen, khususnya untuk penemuannya yang superfluiditi di Helium-3  Atas sumbangan beliau, beliau berkongsi Hadiah Nobel dalam Fizik 1996 bersama David Lee dan Robert C. Richardson. Osheroff kini ialah Profesor Fizik JG Jackson dan CJ Wood, Emeritus di Universiti Stanford. 

## Rujukan

## Pautan luar

*Stanford Physics Department - Osheroff 
*Osheroff Learning of his Nobel Prize - Osheroff released this recording from his answering machine, which showed his initial annoyance with a 2.30am phone call.
*Freeview video interview with Douglas Osheroff by the Vega Science Trust
Robert Coleman Richardson

**Robert Coleman Richardson** (26 Jun 1937 &#x2013; 19 Februari 2013) ialah seorang ahli fizik eksperimen Amerika yang bidang penyelidikan termasuk kajian suhu sub-millikelvin helium-3 . Richardson, bersama dengan David Lee, sebagai penyelidik kanan, dan kemudian pelajar siswazah Douglas Osheroff, berkongsi Hadiah Nobel dalam Fizik 1996 untuk penemuan mereka terhadap sifat superfluiditi dalam atom helium-3 di Makmal Fizik Atom dan Pepejal Universiti Cornell.  

## Rujukan

## Pautan luar

* Laman web Cornell 
* Freeview video Interview with Robert Richardson by Vega Science Trust 
* Belasungkawa 
** Cornell obituary 
**  
**  
**
Steven Chu

**Steven Chu**  (, lahir 28 Februari 1948)  adalah seorang ahli fizik dan bekas pegawai kerajaan Amerika. Beliau terkenal dengan penyelidikannya di Bell Labs dan Stanford University mengenai penyejukan dan penangkap atom dengan cahaya laser, yang mana beliau memenangi Hadiah Nobel dalam Fizik pada tahun 1997, bersama dengan Claude Cohen-Tannoudji dan William Daniel Phillips. 

## Rujukan
Claude Cohen-Tannoudji

**Claude Cohen-Tannoudji** (lahir 1 April 1933) ialah ahli fizik Perancis. Beliau berkongsi Hadiah Nobel dalam Fizik 1997 dengan Steven Chu dan William Daniel Phillips untuk penyelidikan dalam kaedah laser penyejukan dan memerangkap atom. Pada masa ini, beliau masih seorang penyelidik aktif, bekerja di École Normale Supérieure di Paris. 

## Karya terpilih
Kerja-kerja utama Cohen-Tannoudji diberikan di laman webnya. 

* Claude Cohen-Tannoudji, Bernard Diu, dan Frank Laloë. 1973. *Quantique Mécanique* . 2 jilid. Koleksi Enseignement des Sciences. Paris. ISBN &nbsp;  (*Mekanik Kuantum* . Vol. I & II, 1991. Wiley, New York,   &  ). 
* Claude Cohen-Tannoudji, Gilbert Grynberg dan Jacques Dupont-Roc. *Pengenalan à l'électrodynamique quantique* . (*Foton dan Atom: Pengenalan kepada Elektrodinamik Kuantum*. Wiley.  ISBN  ) 
* Claude Cohen-Tannoudji, Gilbert Grynberg dan Jacques Dupont-Roc, *Photon d'interaction photons-atomes* . (*Interaksi Atom-Foton: Proses dan Aplikasi Asas* . 1992. Wiley, New York.  ISBN &nbsp;  ) 
* Claude Cohen-Tannoudji. 2004. *Atom dalam bidang Elektromagnetik* . Edisi ke-2. Sains Dunia. Koleksi kertas-kertas pentingnya. 

## Rujukan

## Pautan luar

* Kumpulan penyelidikannya 
* Nota kuliahnya (dalam bahasa Perancis) 
* Autobiografi untuk upacara Hadiah Nobel (di mana artikel ini berasaskan)
William Daniel Phillips

**William Daniel Phillips** (lahir 5 November 1948) ialah seorang ahli fizik Amerika. Beliau berkongsi Hadiah Nobel dalam Fizik, pada tahun 1997, bersama Steven Chu dan Claude Cohen-Tannoudji. 

## Nota dan rujukan


## Pautan luar

* Autobiografi Nobel 
* Curriculum Vitae dari NIST. 
* Atom mengambang di molases optik . Siaran Akhbar: Hadiah Nobel 1997 dalam Fizik-untuk pembangunan kaedah untuk menyejukkan dan memerangkap atom dengan cahaya laser. 
* "Ahli Nobel Ahli William Phillips ASA '99"
Robert B. Laughlin

**Robert Betts Laughlin** (lahir 1 November 1950) ialah Profesor Fizik dan Fizik Gunaan Anne T. dan Robert M. Bass di Universiti Stanford. Bersama dengan Horst L. Störmer dari Universiti Columbia dan Daniel C. Tsui dari Universiti Princeton, beliau dianugerahkan sebahagian daripada Hadiah Nobel 1998 dalam fizik untuk penjelasan mereka mengenai kesan kuantum pecahan Hall. 

Pada tahun 1983, Laughlin mula-mula menyediakan fungsi gelombang badan yang banyak, yang kini dikenali sebagai *fungsi gelombang Laughlin,* untuk kesan ruang kuantum pecahan, yang dapat menerangkan dengan jelas penjelasan fraksional yang diperhatikan dalam eksperimen. Negeri ini telah ditafsirkan sebagai pemeluwapan Bose-Einstein. 

## Rujukan

## Pautan luar
* Autobiografi Robert B. Laughlin
Horst Ludwig Störmer

**Horst Ludwig Störmer** (lahir 6 April 1949) ialah seorang ahli fizik Amerika, penerima Nobel dan profesor emeritus di Universiti Columbia. Beliau telah dianugerahkan Hadiah Nobel dalam Fizik 1998 bersama Daniel Tsui dan Robert Laughlin "untuk penemuan mereka bentuk cecair kuantum baru dengan kegagahan yang dibebankan secara pecahan" (kesan kuantum kuantum pecahan). Beliau dan Tsui bekerja di Bell Labs pada saat eksperimen yang dikutip oleh jawatankuasa Nobel. 

## Rujukan


## Pautan luar
* Paten Horst L. Stormer 
* Honeywell - Studio Interaktif Nobel
Daniel C. Tsui

**Daniel Chee Tsui** (, lahir 28 Februari 1939) ialah seorang ahli fizik Amerika kelahiran China yang bidang penyelidikannya meliputi sifat-sifat elektrik filem-filem nipis dan mikrostruktur semikonduktor dan fizik keadaan pepejal. Pada tahun 1998, bersama dengan Horst L. Störmer dan Robert Laughlin, Tsui dianugerahkan Hadiah Nobel dalam Fizik atas sumbangannya terhadap penemuan kesan kuantum pecahan Hall. 

Daniel Tsui sebelum ini ialah Profesor Arthur LeGrand Doty dari Kejuruteraan Elektrik di Universiti Princeton, bersara pada tahun 2010. Dari tahun 2011 hingga 2013, beliau ialah seorang profesor penyelidikan di Universiti Boston. 

## Rujukan

## Pautan luar

* Hadiah Nobel dalam Fizik 1998  
* Autobiografi Nobel 
* Halaman Fakulti di Princeton University 
* Halaman emeritus fakulti di Princeton University
Gerard 't Hooft

**Gerardus** (**Gerard**) **'t Hooft** (lahir 5 Julai 1946) ialah ahli fizik teori Belanda dan profesor di Universiti Utrecht, Belanda. Beliau berkongsi Hadiah Nobel dalam Fizik pada tahun 1999 dengan penasihat tesis Martinus J. G. Veltman "untuk menjelaskan struktur kuantum interaksi elektrolemah".

## Rujukan

## Pautan luar

* Gerard 't Hooft (homepage)
* How To Become a Good Theoretical Physicist
* The Nobel Prize in Physics 1999
* A Confrontation with Infinity, Nobel Lecture
* Publications from Google Scholar
* Publications on the Arxiv
* TVO.org video - Gerard t'Hooft lectures on Science Fiction and Reality Lecture delivered at the Perimeter Institute in Waterloo, Ontario, Canada on May 7, 2008
Martinus J. G. Veltman

**Martinus Justinus Godefriedus** " **Tini** " **Veltman** (dilahirkan pada 27 Jun 1931 - 2021) adalah ahli fizik teori Belanda. Beliau berkongsi Hadiah Nobel dalam Fizik 1999 dengan bekas pelajarnya Gerard 't Hooft atas kerja mereka mengenai teori zarah.

## Bibliografi
* Veltman, M. "Perturbasi Teori Bidang Yang-Mills Massive", Utrecht Rijksuniversiteit (Belanda). Persembahan untuk Theoretische Fysica. Paris Univ., Orsay (Perancis). Laboratoire de Physique Théorique et Hautes Energies, (Ogos 1968). 
* Veltman, M. & J. Yellin. "Beberapa Komen mengenai Decays of eta (550)", Makmal Kebangsaan Brookhaven, Jabatan Tenaga Amerika Syarikat (melalui agensi pendahulunya Suruhanjaya Tenaga Atom ), Julai 1966. 
* Veltman, M. *Fakta dan Misteri dalam Fizik Zarah Elemen*, Penerbitan Ilmiah Dunia, 2003. ISBN &nbsp;  . 

## Rujukan

## Pautan luar

* University of Michigan Page
* Freeview video 'An Interview with Martinus Veltman' by the Vega Science Trust
* Freeview video 'Why do we need a linear collider'
First Man

***First Man*** ialah filem biografi drama sejarah Amerika Syarikat 2018 arahan Damien Chazelle dan diterbitkan oleh Wyck Godfrey, Marty Bowen, Isaac Klausner dan Damien Chazelle. Skrip filem ditulis oleh Josh Singer berdasarkan buku *First Man: The Life of Neil A. Armstrong* karya James R. Hansen. Filem ini dibintangi oleh Ryan Gosling, Claire Foy, Jason Clarke, Kyle Chandler, Patrick Fugit, Ciarán Hinds, Ethan Embry, Shea Whigham, Corey Stoll dan Pablo Schreiber.

Filem ini ditayangkan secara perdana di Festival Filem Venice pada 29 Ogos 2018 dan dikeluarkan di Amerika Syarikat pada 12 Oktober 2018. Filem ini mendapat ulasan positif dari para pengkritik.

## Pelakon

* Ryan Gosling sebagai Neil Armstrong
* Claire Foy sebagai Janet Armstrong
* Jason Clarke sebagai Ed White
* Kyle Chandler sebagai Deke Slayton
* Corey Stoll sebagai Buzz Aldrin
* Patrick Fugit sebagai Elliot See
* Christopher Abbott sebagai Dave Scott
* Ciarán Hinds sebagai Bob Gilruth
* Olivia Hamilton sebagai Pat White
* Pablo Schreiber sebagai Jim Lovell
* Shea Whigham sebagai Gus Grissom
* Lukas Haas sebagai Mike Collins
* Ethan Embry sebagai Pete Conrad
* Brian d'Arcy James sebagai Joe Walker
* Cory Michael Smith sebagai Roger Chaffee
* J.D. Evermore sebagai Christopher C. Kraft Jr.
* Steve Coulter sebagai Günter Wendt
* Skyler Bible sebagai Richard F. Gordon Jr.
* William Gregory Lee sebagai Gordon Cooper
* Choppy Guillotte sebagai John Young
* Kris Swanberg sebagai Marilyn See
* Connor Colton Blodgett sebagai Mark Armstrong
* Gavin Warren sebagai Rick Armstrong remaja
* Luke Winters sebagai Rick Armstrong dewasa
* Leon Bridges sebagai Gil Scott-Heron

## Ulasan kritis
*First Man* menerima ulasan positif dari pengkritik. Berdasarkan *[[Rotten Tomatoes]]*, filem ini memiliki penarafan 87%, berdasarkan 411 ulasan, dengan penarafan sebanyak 8,05/10. Berdasarkan *[[Metacritic]]*, filem ini mendapatk skor 84 dari 100, berdasarkan 56 kritikan, menunjukkan "pengakuan universal". Berdasarkan *[[CinemaScore]]*, filem ini mendapatk nilai "B+" dari penonton filem untuk skala A+ hingga F.

## Rujukan

## Pautan luar

* 
* 
* 
* 
* 
* ''First Man'' at *History vs. Hollywood*
Skylar Astin

**Skylar Astin Lipstein** (lahir 23 September 1987) ialah seorang pelakon, model dan penyanyi Amerika Syarikat. Beliau terkenal dengan watak sebagai Jesse Swanson dalam filem muzikal *[[Pitch Perfect]]* (2012) dan *[[Pitch Perfect 2]]* (2015). Beliau merupakan seorang pelakon asal muzikal Broadway *Spring Awakening*, dan muncul dalam filem seperti *[[Hamlet 2]]* (2008), *[[Taking Woodstock]]* (2009), *[[Cavemen]]* (2013), dan *[[21 & Over]]* (2013). Beliau juga terkenal dengan watak lakonan sebagai Greg Serrano dalam musim terakhir *[[Crazy Ex-Girlfriend (siri TV)|Crazy Ex-Girlfriend]]*, yang pada asalnya dilakonkan oleh Santino Fontana.

## Filemografi

### Filem

### Televisyen

### Web

## Teater

## Rujukan

## Pautan luar
*
Britt Robertson

**Brittany Leanna Robertson** (lahir 18 April 1990) ialah seorang pelakon wanita Amerika Syarikat. Beliau terkenal dengan watak utama dalam filem *[[Tomorrowland (filem)|Tomorrowland]]* (2015), dan juga beberapa filem termasuk *[[The Space Between Us]]* (2017) dan *[[A Dog's Purpose]]* (2017). Robertson juga membintangi siri televisyen 2018 *For the People*.

## Filemografi

### Filem

### Televisyen

## Rujukan

## Pautan luar

*
Boris Karloff

**William Henry Pratt** (23 November 1887 – 2 Februari 1969), lebih dikenali sebagai **Boris Karloff** (), ialah seorang pelakon lelaki Inggeris yang terkenal dengan filem seram. Beliau melakonkan raksasa Frankenstein dalam *[[Frankenstein (file. 1931)|Frankenstein]]* (1931), *[[Bride of Frankenstein]]* (1935) dan *[[Son of Frankenstein]]* (1939). Beliau juga muncul sebagai Imhotep in *[[The Mummy (filem 1932)|The Mummy]]* (1932).

## Rujukan

## Pautan luar

* 
* 
* Official site
* Karloff's birthplace
* Vertlieb's Views: Boris Karloff
* Literature on Boris Karloff
* ''Lights Out'': Cat Wife (NBC, 6 April 1938)—Karloff's performance in the radio horror classic
June Foray

**June Foray** (lahir **June Lucille Forer**; 18 September 1917 – 26 Julai 2017) ialah pelakon suara Amerika Syarikat terkenal sebagai pelakon suara untuk beberapa watak animasi seperti Rocky the Flying Squirrel, Lucifer dari filem Disney *[[Cinderella (filem 1950)|Cinderella]]*, Cindy Lou Who, Jokey Smurf, Granny dari kartun Warner Bros. arahan Friz Freleng, Grammi Gummi dari siri *[[Disney's Adventures of the Gummi Bears]]*, dan Magica De Spell, dan lain-lain.

## Rujukan

## Bacaan lanjut
* June Foray with Mark Evanier and Earl Kress. *Did You Grow Up with Me, Too?: The Autobiography of June Foray*. BearManor Media, 2009. 

## Pautan luar

* 
* 
*
Hari Belia Antarabangsa

**Hari Belia Antarabangsa (IYD)** adalah hari kesedaran yang ditetapkan oleh Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu. Tujuan hari ini adalah untuk menarik perhatian kepada isu-isu budaya dan undang-undang berkaitan sekitar belia. IYD pertama disambut pada 12 Ogos, 2000. 

## Latar belakang
Hari Belia Antarabangsa disambut setiap tahun pada 12 Ogos. Hari ini memberi peluang kepada kerajaan dan pihak lain untuk menarik perhatian tentang isu-isu belia di seluruh dunia. Semasa IYD, konsert, bengkel, acara kebudayaan, dan mesyuarat yang melibatkan pegawai kerajaan dan tempatan serta organisasi belia berlaku di seluruh dunia. 

IYD telah ditetapkan oleh Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu pada tahun 1999 dengan adaptasi Resolusi 54/120 .  

Slogan Hari Belia Antarabangsa pada 2014 adalah Belia dan Kesihatan Mental. Bagi tahun 2015, ia adalah Penglibatan Belia dan Sivik. Tema Hari Belia Antarabangsa 2016 ialah "Jalan ke 2030: Membasmi Kemiskinan dan Mencapai Penggunaan dan Pengeluaran Lestari."  Untuk tahun 2017, tema IYD adalah "Belia Membina Keamanan". Tema IYD 2018 adalah "Ruang Selamat untuk Belia". Dengan cara ini, ia akan mengiktiraf sumbangan golongan muda untuk mencegah konflik, menyokong inklusi, keadilan sosial, dan mengekalkan keamanan.  

## Acara bersekutu
Setiap hari belia dikaitkan dengan beberapa peristiwa di seluruh dunia. Ini termasuk, pada tahun 2013: 

* Persidangan Belia Antarabangsa 2013: yang diadakan pada 10 Ogos-11 Ogos 2013 sebelum Hari Belia Antarabangsa pada 12 Ogos. Persidangan ini terdiri daripada penceramah dari pelbagai negara dan bidang kerja, diikuti upacara penghargaan para belia, dan semangat membangkitkan perdebatan dan perbincangan. Ia dihoskan oleh, YOUTHINK, Youth Exnora dan konsulat Jeneral AS, Chennai. 

IYC'13 dihoskan oleh: 

* YOUTHINK 
* Youth Exnora 
* Konsulat Jeneral AS, Chennai 

IYD '18 dan IYD '19 dihoskan oleh Indian Youth Cafe, Chennai 

Acara ini mempunyai keistimewaan tersendiri dalam memperkasakan kuasa belia. 

## Rujukan

## Pautan luar

* (Pertubuhan Bangsa-bangsa Bersatu) Hari Belia Antarabangsa 
* Hari Belia Antarabangsa, waktu dan masa
Diskografi Faizal Tahir

Diskografi penyanyi dan penulis lagu Malaysia, Faizal Tahir. Beliau telah menerbitkan 5 album studio, satu album kompilasi dan satu album secara langsung. Beliau juga muncul dalam tiga single jemputan dan tiga lagu runut bunyi.

## Album

### Album studio

### Album kompilasi

### Album runut bunyi

### Album secara langsung

### Album lain

## Lagu

### Single

### Sebagai penyanyi jemputan

### Lagu-lagu lain
*Malaysia Satu (2009)
*Berani (bersama Yasin Sulaiman) (2013)
*Demi Masa Ini (bersama Yasin Sulaiman & Dayang Nurfaizah) (2014)
*Faith (bersama Jaclyn Victor) (2014)
*Inspirasi (bersama Hafiz Suip) (2015)
*Setia (bersama Elizabeth Tan) (2015)
*Adam (Album 25 Rasul) (2016) 
*Terangi Hidupku (bersama Elizabeth Tan & Jaclyn Victor) (2016)
*Kullul Hubbi (bersama Mu'adz Dzulkefly, Noh Salleh & Aizat Amdan) (2016)
*Ho-Ho-Ho Horlicks (2017)
*Terima Kasih (bersama Aizat Amdan) (2017)
*Buta (bersama Caliph Buskers) (2017)
*Nobody (2020)
*Aku Tanpa CintaMu (bersama Mirwana) (2021)
*Alah Bisa (bersama Amira Othman) (2022)
*Pandang Pandang Jeling Jeling (bersama Amira Othman) (2022)
*Santai (2022)
*OK (2023)
*Lipas Kudung (2023) 
*Campak Bintang (bersama Dato' M. Nasir) (2024)
*Perjuangan Takkan Tamat (bersama Mobile Legends: Bang Bang) (2024)
*Bila Lagi Nak Jumpa - bersama Senario (2026)

## Muzik video

## Lihat juga
* Senarai lagu yang dirakamkan oleh Faizal Tahir

## Rujukan
Senarai lagu yang dirakamkan oleh Faizal Tahir

Penyanyi dan penulis lagu Malaysia, Faizal Tahir telah merakamkan lagu untuk lima album studio dan beberapa lagu untuk artis kolaborasi.

Berikut ialah senarai lagu yang dirakamkan oleh Faizal Tahir.

## Lagu

## Nota

## Lihat juga
* Diskografi Faizal Tahir

## Rujukan
Mikey Way

**Michael James Way** (lahir 10 September 1980) ialah seorang pemuzik dan pelakon dari Amerika Syarikat. Beliau pernah menganggotai kugiran rock My Chemical Romance yang diasaskan bersama abangnya Gerard sebagai pemain bes; beliau juga vokalis latar grup duo Electric Century.

## Diskografi
**Bersama My Chemical Romance**
* *[[I Brought You My Bullets, You Brought Me Your Love]]* (2002)
* *[[Three Cheers for Sweet Revenge]]* (2004)
* *[[The Black Parade]]* (2006)
* *[[Danger Days: The True Lives of the Fabulous Killjoys]]* (2010)

**Bersama Electric Century**
* *Electric Century* (2015), EP
* *For the Night to Control* (2016)

## Filemografi
* *[[The Aquabats! Super Show!]]* (2013) - episod "The AntiBats!"
* *[[Transformers: Power of the Primes]]*  (2018) - menyubang suara Snarl

## Rujukan

## Pautan luar
*