Asiklovir

**Asiklovir** (**ACV**) ialah ubat antivirus. Ia digunakan terutamanya dalam rawatan jangkitan virus herpes simplex, cacar air, dan kayap. Kegunaan lain termasuk pencegahan jangkitan sitomegalovirus berikutan pemindahan dan komplikasi teruk jangkitan virus Epstein-Barr. Ia boleh diambil melalui mulut, digunakan sebagai krim, atau disuntik.

Kesan sampingan yang biasa termasuk loya dan cirit-birit. Kesan sampingan yang berpotensi serius termasuk masalah buah pinggang dan platelet rendah. Penjagaan yang lebih baik disyorkan kepada mereka yang mempunyai fungsi hati atau buah pinggang yang lemah. Ia secara amnya dianggap selamat untuk digunakan semasa kehamilan tanpa sebarang bahaya telah diperhatikan. Nampaknya selamat semasa menyusu. Asiklovir ialah analog nukleosida yang meniru guanosina. Ia berfungsi dengan mengurangkan pengeluaran DNA virus.

Asiklovir telah dipatenkan pada 1974 oleh Burroughs Wellcome, dan diluluskan untuk kegunaan perubatan pada 1981. Ia berada dalam Senarai Ubat Penting Pertubuhan Kesihatan Sedunia. Ia boleh didapati sebagai ubat generik dan dipasarkan di bawah banyak jenama di seluruh dunia. Pada 2020, ia adalah ubat ke-162 yang paling kerap dipreskripsi di Amerika Syarikat, dengan lebih daripada 3juta preskripsi.

## Penggunaan perubatan

Asiklovir digunakan untuk rawatan virus herpes simplex (HSV) dan jangkitan virus varicella zoster, termasuk:

* Herpes simplex kelamin (rawatan dan pencegahan)
* Herpes simpleks neonatal
* Herpes simplex labialis (luka selsema)
* Kayap
* Cacar air akut dalam pesakit imunokompromi
* Herpes simplex ensefalitis
* Jangkitan HSV mukokutaneus akut dalam pesakit lemah imun
* Herpes mata dan herpes simplex blefaritis (bentuk jangkitan mata herpes kronik (jangka panjang))
* Pencegahan virus herpes pada orang yang lemah imun (seperti orang yang menjalani kemoterapi kanser)

Keberkesanannya dalam merawat jangkitan virus Epstein-Barr (EBV) adalah kurang jelas. Ia tidak didapati berguna bagi mononukleosis berjangkit akibat EBV. Valasiklovir dan asiklovir bertindak dengan menghalang replikasi DNA virus, tetapi sehingga 2016, terdapat sedikit bukti bahawa ia berkesan terhadap virus Epstein-Barr; ia mahal dan ia berisiko menyebabkan ketahanan terhadap agen antivirus, dan (dalam 1% hingga 10% kes) boleh menyebabkan kesan sampingan yang tidak menyenangkan.

Asiklovir yang diambil melalui mulut nampaknya tidak mengurangkan risiko sakit selepas kayap. Bagi mereka yang menghidap herpes mata, asiklovir mungkin lebih berkesan dan lebih selamat daripada idoksuridina. Tidak jelas sama ada titisan mata asiklovir lebih berkesan daripada titisan mata brivudina.

Asiklovir intravena berkesan untuk merawat keadaan perubatan yang teruk yang disebabkan oleh spesies berlainan keluarga virus herpes, termasuk jangkitan tempatan yang teruk bagi virus herpes, herpes genital yang teruk, cacar air dan ensefalitis herpesvirus. Ia juga berkesan dalam jangkitan herpes sistemik atau traumatik, ekzema herpetikum dan meningitis herpesvirus. Ulasan penyelidikan sejak 1980-an menunjukkan terdapat beberapa kesan dalam mengurangkan bilangan dan tempoh lesi jika asiklovir digunakan pada peringkat awal wabak. Penyelidikan menunjukkan keberkesanan asiklovir topikal dalam kedua-dua peringkat awal dan akhir wabak serta bertambah baik dari segi metodologi dan dari segi kepastian statistik daripada kajian terdahulu. Percubaan asiklovir menunjukkan bahawa ejen ini tidak mempunyai peranan dalam mencegah penularan HIV, tetapi ia boleh membantu memperlahankan perkembangan penyakit HIV pada orang yang tidak mengambil terapi antiretrovirus (ART). Penemuan ini menekankan kepentingan menguji strategi bukan ART yang mudah dan murah, seperti asiklovir dan kotrimoksazola, pada orang yang menghidap HIV.

### Kehamilan
Dikelaskan sebagai ubat Kategori B, CDC dan lain-lain telah mengisytiharkan bahawa semasa episod herpes kelamin berulang atau pertama yang teruk, asiklovir boleh digunakan. Bagi jangkitan HSV yang teruk (terutama HSV yang disebarkan), asiklovir IV juga boleh digunakan.

Kajian terhadap tikus, dan arnab dan (dengan dos lebih daripada 10 kali ganda bersamaan dengan yang digunakan pada manusia) yang diberikan semasa organogenesis telah gagal menunjukkan kecacatan kelahiran. Kajian ke atas tikus, di mana mereka diberi bersamaan dengan 63 kali kepekatan berian ubat piawaian terhadap manusia pada hari ke-10 kehamilan menunjukkan kecacatan di kepala dan ekor.

Asiklovir disyorkan oleh CDC untuk rawatan cacar air semasa kehamilan, terutamanya semasa trimester kedua dan ketiga.

Asiklovir dikumuhkan dalam susu ibu, oleh itu adalah disyorkan bahawa langkah berhati-hati harus digunakan pada wanita yang menyusu. Telah ditunjukkan dalam kajian ujian terhad bahawa bayi penyusuan terdedah kepada kira-kira 0.3&nbsp;mg/kg/hari selepas pemberian oral asiklovir kepada ibu. Jika ibu yang menyusu mempunyai lesi herpes berhampiran atau pada payudara, penyusuan susu ibu harus dielakkan.

## Kesan buruk

### Terapi sistemik
Reaksi buruk ubat lazim (≥1% pesakit) yang dikaitkan dengan terapi asiklovir sistemik (oral atau IV) termasuk loya, muntah, cirit-birit, ensefalopati (dengan penggunaan IV sahaja), tindak balas tapak suntikan (dengan penggunaan IV sahaja) dan sakit kepala. Dalam dos yang tinggi, halusinasi telah dilaporkan. Kesan buruk yang jarang berlaku (0.1–1% pesakit) termasuk gelisah, vertigo, kekeliruan, pening, edema, arthralgia, sakit tekak, sembelit, sakit perut, keguguran rambut, ruam dan kelemahan. Kesan buruk yang jarang berlaku (1/2) asiklovir bergantung mengikut kumpulan umur; neonatus mempunyai t1/2 daripada 4 jam, kanak-kanak 1-12 tahun mempunyai t1/2 daripada 2-3 jam manakala orang dewasa mempunyai t1/2 daripada 3 jam.

## Kimia
Butiran sintesis asiklovir pertama kali diterbitkan oleh saintis dari Universiti Buffalo.

: 

Dalam langkah pertama yang ditunjukkan, 2,6-dikloropurina dialkilasi dengan 1-benzoiloksi-2-klorometoksietana. Kumpulan klorin pada kedudukan 6 gelang heterosiklik adalah lebih reaktif daripada klorin kedudukan 2, oleh itu ia boleh digantikan secara selektif oleh kumpulan amino, yang kemudiannya ditukar kepada amida menggunakan asid nitrus. Akhirnya, baki klorin digantikan oleh kumpulan amino asiklovir menggunakan ammonia dalam metanol. Sintesis ini dan kaedah lain untuk menyediakan sebatian telah dikaji semula.

## Sejarah
Asiklovir dilihat sebagai permulaan era baru dalam terapi antivirus, kerana ia sangat selektif dan memiliki kadar sitotoksin rendah. Sejak ia ditemui pada pertengahan 1970-an, ia telah digunakan sebagai ubat yang berkesan dalam rawatan jangkitan yang disebabkan oleh kebanyakan spesies keluarga herpesvirus yang diketahui, termasuk virus herpes simplex dan varicella zoster. Nukleosida yang diasingkan daripada span Caribbean, *[[Cryptotethya crypta]]*, menjadi asas untuk sintesis asiklovir. Ia ditemui bersama oleh Howard Schaeffer berikutan kerjanya dengan Robert Vince, S. Bittner dan S. Gurwara mengenai asikloadenosina analog adenosina yang menunjukkan aktiviti antivirus yang berpotensi. Kemudian, Schaeffer menyertai Burroughs Wellcome dan meneruskan pembangunan asiklovir dengan ahli farmakologi Gertrude B. Elion. Paten AS mengenai asiklovir yang menyenaraikan Schaeffer sebagai pencipta telah dikeluarkan pada 1979. Vince kemudiannya mencipta abakavir, ubat nRTI buat pesakit HIV. Elion telah dianugerahkan Hadiah Nobel dalam Perubatan pada 1988, sebahagiannya untuk pembangunan asiklovir.

Bentuk prodrug yang berkaitan, valasiklovir mula digunakan dalam perubatan pada tahun 1995. Ia ditukar kepada asiklovir dalam badan selepas penyerapan.

Pada tahun 2009, asiklovir dalam kombinasi dengan krim hidrokortison, dipasarkan sebagai Xerese, telah diluluskan di Amerika Syarikat bagi rawatan awal herpes labialis berulang (kudis selesem) untuk mengurangkan kemungkinan luka selesema berulser dan memendekkan masa penyembuhan lesi pada orang dewasa dan kanak-kanak (berumur enam tahun ke atas).

## Masyarakat dan budaya
Ia pada asalnya dipasarkan sebagai Zovirax; paten telah tamat tempoh pada tahun 1990-an dan sejak itu ia adalah generik dan dipasarkan di bawah banyak jenama di seluruh dunia.

## Nota


## Rujukan