Malapetaka kedai minuman East London 2022

Pada 26 Jun 2022, 21 orang maut semasa perayaan di Enyobeni Tavern, sebuah shebeen di East London, Eastern Cape, Afrika Selatan, manakala empat orang lagi cedera. Punca kematian rasmi tidak dikeluarkan secara terbuka setakat tujuh hari selepas kejadian itu. 

## Latar belakang
Enyobeni Tavern merupakan sebuah bangunan dua tingkat yang terletak di Scenery Park, East London, Eastern Cape, di tengah-tengah kediaman padat penduduk. Bangunan itu telah menerima aduan daripada penduduk tempatan kerana waktu dibuka lewat dan bunyi bising dari bangunan. Walaupun umur sah minum di Afrika Selatan adalah 18 tahun, kedai minuman itu dilaporkan turut menghidangkan alkohol kepada kanak-kanak di bawah umur. 

Siaran Facebook promosi untuk pesta hujung minggu di kedai minuman itu menarik perhatian media selepas kejadian itu kerana ia diakhiri dengan *kuzofiwa*, yang, dalam konteks parti, ialah istilah slanga untuk, 'Ia akan menjadi masa yang hebat'. Terjemahan literalnya dalam isiXhosa dan isiZulu bagaimanapun, ialah: 'Akan ada kematian'.  

## Kejadian
Semasa perayaan *hlanjwa iphepha*, satu tradisi di Afrika Selatan yang meraikan tamat peperiksaan sekolah, ramai orang didakwa mengunjungi kedai minuman tersebut pada 26 Jun 2022.  Pemilik bar, Siyakhangela Ngevu, yang tidak hadir ketika insiden berlaku, menyatakan bahawa beliau telah menerima panggilan daripada pihak keselamatan sekitar jam 1:00 pagi, memberitahunya tentang orang ramai cuba untuk memaksa mereka melalui pintu pagar di luar kedai itu.  Promise Matinise, pengurus hiburan kedai itu, berkata mereka mempunyai kekurangan tenaga kerja untuk menangani kesesakan dan beberapa pelanggan cuba masuk secara paksa.  Matinise menyaksikan orang jatuh manakala pengawal gagal mengawal orang ramai dan menyatakan beliau menghubungi pemiliknya apabila mendapati orang itu sudah meninggal dunia.  Video lokasi sebelum bencana menunjukkan bahawa ia penuh sesak dengan orang muda, dengan ramai di bawah umur kelihatan. 

Seorang remaja berusia 17 tahun memberitahu Al Jazeera bahawa apabila tempat itu menjadi terlalu sesak, pihak keselamatan mengarahkan orang ramai untuk beredar, tetapi tidak berjaya. Remaja itu menyatakan bahawa seorang pengawal keselamatan menutup pintu dan menyembur bahan kimia ke arah orang ramai. Remaja itu berkata mereka tidak boleh bernafas dan "kami sesak nafas untuk masa yang lama dan [sedang] menolak antara satu sama lain tetapi tidak ada gunanya kerana ada orang yang mati". Bahan itu dilaporkan "berbau seperti gas".  Seorang saksi gred 11 yang cedera berkata bahawa barang peribadi beliau telah dirompak ketika beliau terperangkap oleh mangsa lain.  

Seorang lagi remaja berusia 17 tahun menceritakan: “Kami disuruh memakai hitam dan putih. Ia adalah majlis hari jadi DJ. Semasa kami duduk di dalam sekitar jam 12:00 tengah malam, seseorang menyembur semburan lada dan kami berlari keluar. Kami tidak nampak siapa yang menyembur semburan lada itu tetapi kami diberitahu ia adalah pemiliknya dan beliau mahu kami pergi. Kami pergi dan pergi ke tempat lain. Apabila kami kembali semula, pintu telah dikunci dan pengawal tidak membenarkan kami masuk kerana ia telah padat di dalam."  Seorang saksi mata berusia 19 tahun memberitahu Agence France-Presse : "Kami cuba bergerak melalui orang ramai, menjerit 'tolong izinkan kami lalu', dan yang lain menjerit 'kami mati, kawan-kawan', dan 'kami sesak nafas' dan 'di sana ada orang yang tidak boleh bernafas '  . Beliau kemudiannya pengsan, menggambarkan bahawa "terdapat bau beberapa jenis semburan yang kuat di udara. Kami fikir ia adalah semburan lada." 

Pada jam 4:00 pagi, panggilan dibuat oleh saksi yang melaporkan bahawa terdapat beberapa kematian di kedai minuman itu. 17 orang mangsa, yang paling muda berusia 13 tahun, ditemui di lantai tarian dan di kerusi, sofa, dan meja, tetapi tanpa tanda-tanda kecederaan yang jelas.  Dua orang mangsa meninggal dunia di klinik tempatan, dan dua lagi mangsa meninggal dunia semasa atau selepas dipindahkan ke hospital. 

## Kematian
Sembilan orang kanak-kanak perempuan dan dua belas orang kanak-kanak lelaki berusia antara 13 dan 17 tahun maut dalam bencana itu.  Selepas panggilan perkhidmatan kecemasan dilakukan,  empat orang telah dibawa ke hospital, tetapi punca kematian dan kecederaan tidak jelas setakat 26 Jun dan siasatan telah dimulakan.  Ibu bapa dipanggil bagi melakukan pengecaman anak mereka di rumah mayat. Menteri Polis Cele berkata dengan sebak, "Ia adalah bencana. 21 daripada mereka. Terlalu banyak." 

Sehingga 27 Jun, empat orang dimasukkan ke hospital dalam keadaan kritikal. Mangsa lain yang terselamat dirawat kerana sakit belakang, sesak dada, muntah dan sakit kepala.  Pegawai menggesa ibu bapa mangsa yang terselamat untuk membawa mereka ke hospital untuk pemeriksaan kesihatan. 

## Siasatan
Sejurus selepas kejadian itu, siasatan telah dibuka ke atas kemungkinan punca kematian.  Sampel daripada mayat mangsa telah dibawa ke makmal toksikologi di Cape Town untuk dianalisis.  Perkhidmatan Polis Afrika Selatan mengeluarkan kenyataan berhubung insiden itu dan menyatakan bahawa mereka akan menggunakan "sumber maksimum" untuk siasatan, dan juga berkata orang ramai tidak harus membuat spekulasi mengenai punca kematian.  Sebuah kenderaan perisai Nyala (RG-12) polis dan beberapa pegawai mengawal tempat kejadian kedai pada hari-hari selepas kejadian untuk mengelakkan gangguan. 

Seorang pegawai keselamatan wilayah berkata ia berkemungkinan bukan rempuhan memandangkan "tiada luka yang kelihatan".  Unathi Binqose, jurucakap jabatan keselamatan komuniti wilayah Eastern Cape, terus menyatakan bahawa mereka menolak rempuhan sepenuhnya sebagai punca kematian dan kemungkinan besar kematian adalah berkaitan dengan racun. Binqose menunjukkan rakaman CCTV yang menunjukkan paip hookah di kedai minuman itu.  MEC Keselamatan Komuniti Eastern Cape, Weziwe Tikana-Gxothiwe, juga menolak rempuhan sebagai punca kerana "terdapat tiga orang muda yang datang untuk bercakap dengan kami apabila kami tiba di tempat kejadian, dan mereka pengsan di sepanjang jalan. Seorang daripada mereka telah meninggal dunia ketika dalam perjalanan ke hospital. Ini bermakna apa yang mereka makan kekal di dalam badan mereka."  Jurucakap polis Eastern Cape berkata, pelakunya sama ada sesuatu yang tertelan atau terhidu. 

Pada 29 Jun, laporan berita mengatakan penyiasat mengesyaki keracunan karbon monoksida daripada penjana petrol yang beroperasi di kedai itu selepas bekalan elektrik terputus di kawasan itu. Walaupun bedah siasat masih belum selesai, Solomon Zondi, ketua pegawai perubatan di rumah mayat tempatan, berkata mayat menunjukkan tanda-tanda "asfiksia kimia".  Bagaimanapun, seorang pegawai lain dalam perkhidmatan patologi forensik berkata "Kemungkinan besar punca kematian adalah melalui asap daripada generator. Tetapi kami masih menunggu keputusan toksikologi." 

## Undang-undang
Lembaga Arak Eastern Cape (ECLB) berkata ia akan meletakkan tuduhan jenayah terhadap pemilik Enyobeni Tavern, dan membatalkan lesen minuman keras kedai itu. Ketua Pegawai Eksekutif Lembaga Pengarah Nombuyiselo Makala menyatakan bahawa pemiliknya secara terang-terangan melanggar Akta Arak dengan menghidangkan alkohol kepada kanak-kanak di bawah umur.  Kedai minuman itu telah ditemui oleh Perbandaran Metropolitan Buffalo City untuk dibina secara haram. Bandar ini tidak menerima sebarang permohonan guna tanah dan tidak memberikan sebarang pelepasan untuk mengendalikan kedai minuman di lokasi tersebut. Hasil siasatan yang sedang dijalankan, mulai 3 Julai, akan menentukan sama ada kedai itu akan dirobohkan. 

## Pengakhiran
Cawangan Pertubuhan Sivik Kebangsaan Afrika Selatan (SANCO) Buffalo City dan cawangan ANC Scenery Park mengadakan mesyuarat pada 28 Jun 2022 selepas itu mereka mengadakan jaga malam di hadapan kedai minuman itu, berdoa untuk si mati serta mangsa yang sakit.  Perbandaran Metropolitan Buffalo City berkata ia akan menyediakan tapak kubur secara percuma untuk mangsa, dan penyedia pengebumian tempatan Avbob berjanji untuk menderma keranda, pengangkutan dan membantu pengebumian. 

Pada 29 Jun, kerajaan menyatakan bedah siasat telah selesai ke atas semua mangsa dan sampel telah dihantar ke makmal Western Cape untuk siasatan lanjut. Satu pengebumian besar-besaran untuk mangsa dirancang pada 6 Julai. 

Pada 30 Jun, polis membenarkan pemilik kedai dan isterinya masuk ke bar dan mereka memasukkan bakki dengan alkohol dari premis itu. Pemilik membenarkan media untuk memasuki kedai itu juga, yang melaporkan bahawa di kawasan VIP di tingkat dua mereka melihat belon "Selamat Hari Jadi" dan kerusi patah di seluruh lantai.   Pada hari yang sama, Gereja Methodist Scenery Park berdoa di luar bangunan, dan meminta penguatkuasaan undang-undang untuk memberikan jawapan tentang apa yang menyebabkan bencana itu supaya keluarga mangsa mendapat keputusan. 

## Reaksi
Presiden Afrika Selatan, Cyril Ramaphosa, mengucapkan takziah kepada mangsa bencana itu. Siyakhangela Ngevu (pemilik kedai), yang tidak hadir semasa insiden berlaku, memohon maaf dan meminta agar bertenang. Ngevu menyatakan bahawa beliau "bersimpati dengan orang yang telah kehilangan orang tersayang" dan bahawa "bukan niat saya untuk perkara ini berlaku".  

Agensi Pembangunan Belia Kebangsaan (NYDA) mempersoalkan sama ada negara itu belajar sesuatu daripada bencana kelab malam Throb 2000 di Chatsworth, di mana 13 orang kanak-kanak terbunuh. NYDA berkata pada masa itu orang ramai mempersoalkan apa yang dilakukan oleh kanak-kanak bawah umur di kelab malam, dan kini lebih dua puluh tahun kemudian negara itu menghadapi jenis tragedi yang sama dengan kanak-kanak bawah umur di kelab malam, menunjukkan "kekurangan kemajuan kita sebagai sebuah negara" . NYDA menggesa siasatan yang cepat dan telus, dan menyeru ibu bapa untuk bekerjasama dengan penguatkuasa undang-undang dan melaporkan aktiviti bawah umur tersebut. 

SANCO menggesa kerajaan mengisytiharkan Scenery Park sebagai kawasan bencana. Bendahari wilayah Buffalo City, Nomthunzi Mbiko berkata, terdapat aduan terdahulu mengenai kedai itu: "Kami melawat balai polis Scenery Park berkali-kali mengadu tentang kedai minuman itu dan ECLB. Polis dan ECLB juga mesti tampil untuk menjelaskan kepada kami bagaimana [mereka memberi] pemilik kedai itu lesen dan siapa yang menandatangani dokumen itu." 

Persatuan Peniaga Arak Tshwane Prihatin menggesa penguatkuasaan terhadap minum di bawah umur dan mengesyorkan meningkatkan umur minum sah dari 18 kepada 21. 

## Rujukan