Psikologi perbandingan

**Psikologi perbandingan** merujuk kajian saintifik terhadap tingkah laku dan proses mental pada haiwan bukan manusia, terutamanya kerana ini berkaitan dengan sejarah filogenetik, keertian penyesuaian, dan perkembangan tingkah laku. Penyelidikan di kawasan ini mengalamatkan banyak isu berlainan, menggunakan banyak kaedah berlainan, dan menjelajahi tingkah laku pada banyak spesies berlainan, daripada serangga hingga primat.

Psikologi perbandingan kadang-kadang diandaikan menegaskan perbandingan silang spesies, termasuk yang antara manusia dengan haiwan. Walau bagaimanapun, sesetengah penyelidik berasa bahawa perbandingan terus tidak patut menjadi satu-satu tumpuan psikologi perbandingan dan bahawa fokus yang mendalam terhadap organisma tunggal untuk memahami tingkah lakunya hanyalah yang diingini; jika tidak lebih demikian. Donald Dewsbury menyemak kerja beberapa orang ahli psikologi dan takrifan mereka dan menyimpulkan bahawa objek psikologi perbandingan adalah untuk mengasaskan prinsip keluasan makna tertumpu pada kedua-dua penyebaban proksimat dan muktamad.

Menggunakan pendekatan perbandingan terhadap tingkah laku membolehkan penilaian sasaran tingkah laku daripada empat sudut pandangan pelengkap berlainan, dimajukan oleh Niko Tinbergen. Pertama, seseorang boleh bertanya tentang betap pervasif tingkah laku merentasi spesies (contohnya, sebiasa mana tingkah laku sesama spesies haiwan). Kedua, seseorang itu boleh bertanya tentang cara tingkah laku menyumbang kepada kejayaan pembiakan sepanjang hidup pada individu yang menunjukkan tingkah laku itu (contohnya, adakah tingkah laku menyebabkan haiwan menghasilkan lebih anak daripada haiwan yang tidak menunjukkan tingkah laku). Kedua-dua pertanyaan ini menyediakan satu teori untuk sebab muktamad tingkah laku.

Ketiga, seseorang itu boleh menanyakan mekanisme yang terlibat dalam tingkah laku (contohnya, komponen psikologi, tingkah laku, dan persekitaran apa yang diperlukan dan cukup untuk generasi tingkah laku itu). Keempat, penyelidik boleh bertanya tentang perkembangan tingkah laku pada individu (contohnya, pengalaman kebalighan, pembelajaran, dan sosial apa yang mesti dilalui oleh individu untuk menujukkan tingkah laku). Kedua-dua pertanyaan ini pula menyediakan satu teori untuk sebab proksimat tingkah laku. Untuk lebih perincian lihat empat soalan Tinbergen.

## Ahli psikologi perbandingan ketara
Ahli psikologi perbandingan ketara, dalam erti luas, termasuklah:

* Aristotle
* Frank Beach
* F.J.J. Buytendijk
* Charles Darwin
* James Mark Baldwin
* Allen dan Beatrix Gardner
* Harry F. Harlow
* Donald Hebb
* Richard Herrnstein
* L.T. Hobhouse
* Clark L. Hull

* Linus Kline
* Wolfgang Köhler
* Konrad Lorenz
* Emil Wolfgang Menzel, Jr.
* Neal E. Miller
* C. Lloyd Morgan
* O. Hobart Mowrer
* Robert Lockhard
* Ivan Pavlov
* Irene Pepperberg
* George Romanes

* T. Schjelderup-Ebbe
* Sara Shettleworth
* B.F. Skinner
* Willard Small
* Edward C. Tolman
* Edward L. Thorndike
* Margaret Floy Washburn
* John B. Watson
* Wilhelm Wundt

Kebanyakan daripada ini giat dalam bidang selain psikologi haiwan; ini merupakan ciri ahli psikologi perbandingan.

## Bidang berkaitan
Bidang psikologi dan disiplin lain yang terletak dalam, atau bertindi dengan, psikologi perbandingan termasuklah:
* Analisis uji kaji untuk tingkah laku
* Ekologi tingkah laku
* Etologi
* Kognisi haiwan
* Neuroetologi
* Neurosains evolusi
* Pembiasaan operan
* Psikofarmakologi
* Psikologi fisiologi

## Nota

## Rujukan
* 
* 
The Donald Dewsbury book mentioned above, *Comparative Psychology in the Twentieth Century* tersenarai di abebooks.com

## Bacaan lanjut
* 

## Pautan luar
* Psikologi Haiwan 
* Senarai teliti ahli sains aktif yang meminati Kognisi Perbandingan 
* Teori Psikologi Perbandingan (Dokumen No. 8 dan 9) 
*Kaedah penyelidikan psikologi