China di Sukan Olimpik

Penyertaan China dalam Sukan Olimpik adalah agak baru. Disebabkan terutamanya oleh Revolusi Kebudayaan dan pengiktirafan Jawatankuasa Olimpik Antarabangsa terhadap Republik China, Republik Rakyat China tidak menyertai Olimpik selama lebih 20 tahun; pengiktirafan terhadap Jawatankuasa Olimpik China atau CHN hanya berlaku pada tahun 1979. Republik Rakyat China menghantar delegasi atlet penuh pertamanya ke Sukan Olimpik Musim Panas pada Sukan Olimpik Musim Panas 1984 yang diadakan di Los Angeles, Amerika Syarikat.

Sehingga tahun 2024, China telah menamatkan saingan di tempat pertama di Sukan Olimpik Musim Panas sekali, di tempat kedua sebanyak empat kali, dan tempat ketiga sebanyak dua kali. Secara keseluruhan, China telah memenangi 325 pingat emas, 258 pingat perak, dan 221 pingat gangsa dalam 12 edisi Olimpik.

Dengan penyertaan ke-12 negara itu di Olimpik Musim Panas dan Musim Sejuk, China kini merupakan negara paling berjaya dalam rantau Asia–Oseania, menjadikannya negara ketiga paling berjaya dalam sejarah Olimpik selepas Amerika Syarikat dan Kesatuan Soviet.

## Penyertaan
Pada asalnya menyertai Olimpik sebagai delegasi Republik China (ROC) dari 1924 hingga 1948, China bertanding di Sukan Olimpik atas nama Republik Rakyat China (PRC) buat kali pertama pada Sukan Olimpik Musim Panas 1952 yang diadakan di Helsinki, Finland, walaupun mereka hanya sempat tiba pada hari-hari terakhir untuk menyertai satu acara. Pada tahun itu, Jawatankuasa Olimpik Antarabangsa (IOC) membenarkan kedua-dua PRC dan ROC (Republik China) (yang melarikan diri ke Taiwan selepas Perang Saudara China) untuk bertanding dengan nama "China", walaupun ROC menarik diri sebagai protes. Disebabkan pertikaian berhubung status politik "dua China", PRC memulakan tempoh pengasingan, menarik diri dari beberapa badan sukan antarabangsa dan sistem PBB hingga pertengahan 1970-an, apabila negara itu mula menyertai Sukan Asia pada 1974 dan Sukan Universiti Dunia pada 1977. PRC kembali ke IOC secara rasmi hanya pada 1979, yang membenarkannya menghantar delegasi rasmi bermula dari Sukan Olimpik Musim Sejuk 1980 di Lake Placid, Amerika Syarikat. Penampilan pertama mereka di Sukan Olimpik Musim Panas selepas tahun 1952 ialah pada Sukan Olimpik Musim Panas 1984 di Los Angeles, Amerika Syarikat.

## Isu Penamaan – PRC vs ROC dan pengelasan Hong Kong
Jawatankuasa Olimpik China dalam bentuk semasa telah diiktiraf pada tahun 1979. Sebelum Perang Saudara China, atlet bertanding atas nama Republik China (ROC) di Sukan Olimpik. ROC terus bertanding dari 1952 (Sukan Olimpik Musim Panas) hingga 1976 (Sukan Olimpik Musim Sejuk), tetapi hanya mewakili atlet dari pulau Taiwan (walaupun pasukan bola sepak ROC di Sukan Olimpik Musim Panas 1960 terdiri daripada orang Hong Kong yang berada di luar negara). Pertikaian mengenai penggunaan nama *China* menyebabkan PRC memboikot Sukan Olimpik sepanjang tempoh ini. Pada tahun 1979, Jawatankuasa Olimpik Antarabangsa meluluskan Resolusi Nagoya di mana nama "China" menjadi milik Jawatankuasa Olimpik Kebangsaan Republik Rakyat China yang berpangkalan di Beijing. Manakala Republik China yang berpangkalan di Taipei akan dikenali sebagai Taipei Cina (*Chinese Taipei)*, yang turut mengatur penggunaan simbol negara semasa Sukan dan acara berkaitan; ini membuka semula laluan bagi PRC menyertai semula gerakan Olimpik.

Hong Kong telah mempunyai Jawatankuasa Olimpik Kebangsaan sendiri sejak tahun 1950 dan telah menyertai Sukan sejak 1952. Selepas wilayah itu dikembalikan kepada PRC dan Wilayah Pentadbiran Khas Wilayah Pentadbiran Khas Hong Kong diwujudkan pada tahun 1997, pengaturan ini diteruskan, dengan Hong Kong terus bertanding secara berasingan dari tanah besar di bawah nama Hong Kong, China. China kini menduduki tempat keempat dari segi jumlah keseluruhan pingat dalam sejarah Sukan Olimpik.

## Bidaan Olimpik dan Penganjuran
Republik Rakyat China telah menganjurkan Sukan Olimpik sebanyak dua kali: pada 2008 dan 2022. Beijing menjadi bandar pertama yang pernah menjadi tuan rumah kedua-dua Olimpik Musim Panas dan Musim Sejuk.

### Sukan Olimpik Musim Panas 2008

Berikutan pembaharuan ekonomi di bawah Deng Xiaoping dan sokongan kewangan daripada cabang Bantuan Pembangunan Rasmi Jepun sebagai sebahagian daripada pelan pampasan pasca Perang Dunia Kedua, China mengalami pertumbuhan ekonomi yang pesat. Hasilnya, China berjaya membida pada tahun 2001 untuk menjadi tuan rumah Sukan Olimpik 2008, menandakan kemunculan CHN sebagai tuan rumah Olimpik buat pertama kali.

Bagi menganjurkan Sukan Olimpik 2008, pelaburan besar terutamanya daripada Kerajaan China adalah diperlukan. Dengan sumbangan dari sektor awam dan swasta, kerajaan pusat memperuntukkan anggaran ¥313 bilion CNY (AS$6.8 bilion) kepada Sukan tersebut. Kos lain seperti pembangunan dan infrastruktur meningkatkan jumlah pelaburan ke sekitar ¥313 bilion CNY (sekitar AS$43 bilion), menjadikannya pelaburan terbesar dalam sejarah Sukan Olimpik setakat itu. Acara ini sahaja menghasilkan keuntungan melebihi ¥1 bilion CNY.

Sukan Olimpik 2008 membantu China membentuk semula imej antarabangsa dengan menonjolkan budaya sejarah negara tersebut bagi mengalihkan perhatian dari masa silamnya. Maskot Olimpik Fuwa direka bentuk agar berakar dalam budaya Cina, di mana setiap cincin dikaitkan dengan aspek warisan kebangsaan. Salah satu maskot, Yingying, diwakili sebagai seekor Antelop Tibet, merupakan cubaan untuk mengabsahkan pengilhakan Tibet melalui simbolisme, sebuah amalan diplomatik untuk mengabsahkan pendudukan wilayah oleh Parti Komunis China melalui pencerobohan ketenteraan pada tahun 1951.

Penglibatan meluas oleh negara menunjukkan matlamat kerajaan untuk menampilkan China sebagai kuasa dunia yang sedang bangkit. Persediaan bagi temasya ini mewujudkan berjuta-juta peluang pekerjaan dalam ekonomi domestik dan menguatkan semangat kebangsaan. Kejayaan penganjuran juga meningkatkan pelancongan, pelaburan asing dan keyakinan global. Kesannya, ekonomi negara menyaksikan pertumbuhan KDNK sebanyak 9.7% pada tahun berikutnya walaupun terjejas oleh Krisis kewangan 2008.

### Sukan yang Dihoskan

### Bidaan yang Gagal

### China di Sukan Olimpik Musim Panas

### China di Sukan Olimpik Musim Sejuk

## Penyertaan China dalam Sukan Olimpik

Penyertaan China dalam Sukan Olimpik boleh dikatakan agak baharu. Disebabkan oleh Revolusi Kebudayaan serta pertikaian berhubung pengiktirafan Jawatankuasa Olimpik Antarabangsa terhadap Republik China, Republik Rakyat China tidak menyertai Sukan Olimpik selama lebih 20 tahun. Pengiktirafan rasmi terhadap Jawatankuasa Olimpik China (kod IOC: CHN) hanya berlaku pada tahun 1979. Republik Rakyat China menghantar delegasi atlet sepenuhnya buat kali pertama ke Sukan Olimpik Musim Panas menerusi penyertaan dalam Sukan Olimpik Musim Panas 1984 yang berlangsung di Los Angeles, Amerika Syarikat.

Sehingga tahun 2024, China telah meraih tempat pertama dalam Sukan Olimpik Musim Panas sekali, tempat kedua sebanyak empat kali, dan tempat ketiga sebanyak dua kali. Jumlah keseluruhan pingat yang dimenangi adalah 325 emas, 258 perak dan 221 gangsa sepanjang 12 penyertaan Olimpik.

Dengan penyertaan ke-12 dalam Sukan Olimpik Musim Panas dan Musim Sejuk, China kini merupakan negara paling berjaya di rantau Asia–Oseania, menjadikannya negara ketiga paling berjaya dalam sejarah Olimpik selepas Amerika Syarikat dan Kesatuan Soviet.

## Isu Penamaan – PRC vs ROC dan status Hong Kong

Jawatankuasa Olimpik China dalam bentuk semasanya diiktiraf secara rasmi pada tahun 1979. Sebelum Perang Saudara China, atlet China bertanding di bawah nama Republik China (ROC). ROC terus bersaing dari 1952 hingga 1976, namun hanya mewakili atlet dari pulau Taiwan (walaupun skuad bola sepak ROC dalam Sukan Olimpik Musim Panas 1960 terdiri daripada rakyat Hong Kong luar negara).

Pertikaian berhubung penggunaan nama "China" menyebabkan PRC memboikot sepenuhnya Sukan Olimpik pada tahun-tahun tersebut. Pada tahun 1979, Jawatankuasa Olimpik Antarabangsa meluluskan Resolusi Nagoya yang menetapkan bahawa nama "China" digunakan oleh Jawatankuasa Olimpik Nasional Republik Rakyat China yang berpusat di Beijing. Sementara itu, Republik China yang beribu pejabat di Taipei akan dikenali sebagai *Chinese Taipei*, dengan simbol kebangsaan yang ditetapkan khas untuk acara-acara Olimpik. Resolusi ini membuka jalan untuk PRC menyertai semula pergerakan Olimpik.

Hong Kong telah memiliki Jawatankuasa Olimpik Kebangsaan sendiri sejak 1950 dan menyertai Olimpik sejak 1952. Selepas pemulangan wilayah itu kepada PRC dan penubuhan Wilayah Pentadbiran Khas Hong Kong pada 1997, penyertaan Hong Kong diteruskan secara bebas dengan nama rasmi Hong Kong, China.

China kini menduduki tempat keempat dalam jumlah keseluruhan pingat Sukan Olimpik.

## Penganjuran Sukan Olimpik oleh China

### Sukan Olimpik Musim Panas 2008
China menjadi tuan rumah kepada Sukan Olimpik Musim Panas 2008, yang berlangsung di Beijing dari 8 hingga 24 Ogos 2008. Ia merupakan kali pertama China dan bandar di tanah besar Asia menganjurkan Sukan Olimpik Musim Panas.

China memenangi jumlah pingat emas terbanyak pada edisi ini, dengan kutipan sebanyak 48 emas, 22 perak dan 30 gangsa — jumlah keseluruhan 100 pingat — sekali gus menduduki tempat pertama dalam jadual pingat buat kali pertama dalam sejarah penyertaannya. Ia menamatkan dominasi Amerika Syarikat yang sebelum itu sentiasa berada di kedudukan teratas sejak 1996.

Majlis pembukaan dan penutupan yang diarahkan oleh pengarah terkenal Zhang Yimou mendapat pujian global kerana skala persembahan dan kecanggihan teknikalnya. Venue utama seperti Stadium Nasional Beijing (“Sarang Burung”) dan Pusat Akuatik Nasional Beijing (“Kiub Air”) menjadi simbolik kejayaan penganjuran tersebut.

Kos rasmi penganjuran dianggarkan sekitar AS$40 bilion, termasuk pembangunan infrastruktur dan pengangkutan, menjadikan ia antara Olimpik paling mahal ketika itu.

### Sukan Olimpik Musim Sejuk 2022
China juga menjadi tuan rumah kepada Sukan Olimpik Musim Sejuk 2022, sekali lagi diadakan di Beijing dari 4 hingga 20 Februari 2022. Beijing menjadi bandar pertama dalam sejarah Olimpik yang pernah menganjurkan kedua-dua edisi Sukan Olimpik Musim Panas dan Musim Sejuk.

Olimpik Musim Sejuk ini menggunakan pendekatan “Tiga Zon”:
* Zon Beijing — acara dalaman seperti luncur ais dan curling
* Zon Yanqing — acara ski alpine dan kereta luncur
* Zon Zhangjiakou — ski merentas desa dan acara papan salji

China memenangi 9 emas, 4 perak dan 2 gangsa, pencapaian terbaiknya dalam Sukan Olimpik Musim Sejuk setakat ini, serta menduduki tempat ketiga dalam jadual pingat.

Penganjuran Beijing 2022 berlaku dalam suasana pandemik COVID-19 yang memerlukan protokol keselamatan ketat seperti “sistem gelembung tertutup” dan tiada penyokong luar negara.

### Lain-lain bidaan dan penganjuran berkaitan
* Beijing turut membida Sukan Olimpik Musim Panas 2000 tetapi tewas kepada Sydney, Australia.
* China sering menjadi tuan rumah kepada Sukan Asia, Universiade dan kejohanan sukan antarabangsa lain.
* Bandar-bandar seperti Guangzhou dan Hangzhou kini dilihat sebagai calon berpotensi untuk membida Sukan Olimpik Musim Panas 2036.

### Sukan Musim Sejuk

#### Ringkasan Sukan
China memenangi pingat dalam hanya 6 daripada 15 sukan di Sukan Olimpik Musim Sejuk. Kebanyakan pingat emas dan separuh daripada jumlah keseluruhan pingat diperoleh daripada luncur pantas trek pendek.

#### 1980–1988
Tiada pingat dimenangi.

#### 1992–1998
**Ye Qiaobo** memenangi pingat pertama China dalam Sukan Olimpik Musim Sejuk dalam acara **luncur pantas**.

**Chen Lu** memenangi dua pingat gangsa berturut-turut pada tahun 1994 dan 1998, menjadikannya **peluncur ais artistik China pertama yang memenangi pingat** di Sukan Olimpik Musim Sejuk.

#### 2002
**Yang Yang (A)** memenangi pingat emas pertama China dalam Sukan Olimpik Musim Sejuk menerusi acara **luncur pantas trek pendek**. Ini merupakan **pingat emas pertama China** dalam sejarah Sukan Olimpik Musim Sejuk.

#### 2006
**Han Xiaopeng** menjadi atlet lelaki pertama China yang memenangi pingat emas dalam Sukan Olimpik Musim Sejuk melalui acara **ski gaya bebas**.

#### 2010
**Wang Meng** menyerlah dalam acara **luncur pantas trek pendek** dengan memenangi tiga pingat emas.

**Shen Xue** dan **Zhao Hongbo** akhirnya memenangi pingat emas dalam acara **luncur ais artistik kategori pasangan**, selepas empat kali penyertaan.

**Wang Bingyu** dan pasukannya (Yue Qingshuang, Liu Yin, Zhou Yan dan Liu Jinli) mencipta sejarah apabila memenangi pingat Olimpik pertama untuk China dalam acara **curling wanita**.

#### 2014
China memenangi **3 pingat emas, 4 perak dan 2 gangsa, dan menduduki tempat ke-12** dalam Sukan Olimpik Musim Sejuk 2014 di Sochi, Rusia pada Februari 2014.

**Zhang Hong** memenangi pingat emas pertama China dalam acara **luncur pantas**.

#### 2018
China memenangi **1 emas, 6 perak dan 2 gangsa, dan menduduki tempat ke-16** di Sukan Olimpik Musim Sejuk 2018 di Pyeongchang, Korea Selatan pada Februari 2018.

**Liu Jiayu** memenangi pingat Olimpik pertama China dalam acara **papan salji**.

**Wu Dajing** menjadi juara Olimpik lelaki pertama China dalam acara **luncur pantas trek pendek**, dan memecahkan rekod dunia dalam acara 500 meter.

#### 2022
China memenangi **9 pingat emas, 4 perak dan 2 gangsa, dan menduduki tempat ke-4** dalam Sukan Olimpik Musim Sejuk 2022 di Beijing — **Sukan Musim Sejuk pertama di tanah air sendiri**.

**Ailing Eileen Gu** menjadi **peluncur ski gaya bebas pertama memenangi tiga pingat dalam satu edisi Olimpik**, serta **wanita China pertama memenangi pingat emas dalam acara ski gaya bebas**. Beliau juga digelar sebagai **peluncur ski paling berjaya dalam sejarah acara ski gaya bebas Olimpik** (2 emas, 1 perak).

**Yan Wengang** memenangi **pingat pertama dalam acara skeleton** untuk China, iaitu gangsa dalam acara individu lelaki.

**Xu Mengtao** akhirnya memenangi **pingat emas pertama dalam acara udara wanita** selepas pelbagai cubaan terdahulu (termasuk pingat perak oleh Xu Nannan pada 1998 dan 5 perak + 2 gangsa oleh pasukan China).

**Su Yiming** menjadi **atlet China pertama memenangi emas dalam acara papan salji Olimpik**.

**Gao Tingyu** menjadi **lelaki pertama China memenangi emas dalam acara luncur pantas Olimpik**.

## Pemenang Pingat

### Sukan Olimpik Musim Panas

Oleh kerana atlet China cenderung bertanding dalam pelbagai acara seperti **[[terjun]]**, **[[Gimnastik di Sukan Olimpik Musim Panas 2020|gimnastik]]**, **[[pingpong]]**, **[[renang]]**, dan turut mengambil bahagian dalam beberapa edisi Olimpik dalam acara seperti **menembak**, maka kebanyakan pemenang pingat berganda dalam jadual-jadual berikut datang dari lima sukan ini.

#### Pemenang pingat berganda
Berikut senarai atlet China yang memenangi sekurang-kurangnya **tiga** pingat emas atau **lima** pingat keseluruhan di Sukan Olimpik Musim Panas.

#### Pemenang emas berganda dalam satu edisi Olimpik

## Pencapaian Penting

### Sukan Olimpik Musim Panas
* Pingat pertama: Xu Haifeng, Menembak, 1984
* Pingat emas pertama: Xu Haifeng, Menembak, 1984
* Pingat emas ke-10: Li Ning, Gimnastik, 1984
* Pingat emas ke-50: Deng Yaping, Pingpong, 1996
* Pingat emas ke-100: Zhang Yining, Pingpong, 2004
* Pingat emas ke-200: Chen Ruolin, Terjun, 2012
* Pingat emas ke-300: Chen Meng, Sun Yingsha dan Wang Manyu, Pingpong, 2024

### Sukan Olimpik Musim Sejuk
* Pingat pertama: Ye Qiaobo, Luncur laju, 1992
* Pingat emas pertama: Yang Yang (A), Luncur laju trek pendek, 2002
* Pingat emas ke-10: Li Jianrou, Luncur laju trek pendek, 2014

## Logo dan Moto Olimpik Ketika Penganjuran

### Sukan Olimpik Musim Panas 2008

Sukan Olimpik Musim Panas 2008 merupakan detik bersejarah buat China kerana ini adalah kali pertama negara itu menjadi tuan rumah Sukan Olimpik. Ibu negara, Beijing, telah dipilih sebagai bandar tuan rumah. Moto rasmi temasya ini ialah: *Satu Dunia, Satu Impian* (同一个世界 同一个梦想)

### Sukan Olimpik Belia Musim Panas 2014

Sukan Olimpik Belia Musim Panas 2014 merupakan kali kedua China menjadi tuan rumah temasya Olimpik, dan kali ini diadakan di Nanjing. Moto temasya ini ialah: *Kongsi Sukan, Kongsi Impian Kita* (分享青春, 共筑未来)

### Sukan Olimpik Musim Sejuk 2022

Sukan Olimpik Musim Sejuk 2022 adalah kali ketiga China menjadi tuan rumah, dan kali kedua berlangsung di Beijing. Moto rasmi temasya ini ialah: *Bersama Menuju Masa Depan Yang Dikongsi* (一起向未来). Moto terdahulu yang digunakan ialah: *Pertemuan Ceria di Atas Ais dan Salji Murni* (纯洁的冰雪 激情的约会)

## Rujukan