Universiti Muhammadiyah Surakarta

**Universitas Muhammadiyah Surakarta** (  ) (UMS) ialah sebuah universiti swasta di Indonesia dan salah satu institusi pengajian tinggi terkemuka di negara ini. Ditubuhkan pada tahun 1958 , universiti ini terletak di Daerah Kartasura, Kabupaten Sukoharjo .  UMS beroperasi di bawah organisasi Muhammadiyah dan memberi tumpuan kepada pendidikan budaya Islam, kesarjanaan saintifik, dan pembangunan kemahiran berdasarkan nilai-nilai Islam.  UMS ialah universiti Islam terbaik No. 1 di Indonesia mengikut THE WUR (2026) . UMS memegang status akreditasi **“Unggul” (Cemerlang)**, yang diberikan oleh Lembaga Akreditasi Pendidikan Tinggi Negara (BAN-PT) melalui Dekri No. 1057/SK/BAN-PT/Ak-PPJ/PT/XII/2021. 

UMS kini mengendalikan empat kampus utama: Kampus 1 terletak di Jalan Ahmad Yani, Pabelan, Kartasura, Surakarta, Jawa Tengah; Kampus 2 juga berada di Jalan Ahmad Yani, Pabelan, Kartasura, Surakarta; Kampus 3 beralamat di Jalan Kebangkitan Nasional No. 101, Penumping, Laweyan, Surakarta; dan Kampus 4 terletak di Jalan Garuda Mas, Gonilan, Kartasura, Surakarta.

Kesemua kampus ini berfungsi sebagai pusat kegiatan akademik dan pentadbiran universiti, serta menyokong pelbagai fakulti, kemudahan pembelajaran, dan aktiviti pelajar.  

Universiti ini turut menempatkan Edutorium UMS, iaitu sebuah dewan serbaguna moden yang terletak di Jalan Adi Sucipto No. 33, Karangasem, Laweyan, Surakarta. Bangunan ini mempunyai keluasan lantai kira-kira 14,400 meter persegi serta mampu menampung sehingga 10,000 orang pada satu-satu masa, menjadikannya antara dewan terbesar dan paling berprestij di negeri Jawa Tengah.

Dari segi reka bentuk, Edutorium UMS sering dibandingkan dengan Allianz Arena kerana seni binanya yang moden dan ikonik. Kemudahan ini dilengkapi dengan teknologi audiovisual terkini, ruang pentas berskala besar, serta susun atur fleksibel yang sesuai untuk pelbagai jenis acara.

Edutorium ini berfungsi sebagai lokasi utama bagi penganjuran acara berskala besar seperti konvokesyen universiti, seminar antarabangsa, pameran, konsert, dan perhimpunan awam. Malah, bangunan ini turut menjadi venue utama bagi Muktamar Muhammadiyah ke-48, iaitu kongres penting yang menghimpunkan ribuan peserta dari seluruh negara. Kehadiran kemudahan ini bukan sahaja meningkatkan imej universiti, malah mengukuhkan peranannya sebagai pusat kecemerlangan akademik dan kegiatan masyarakat di rantau ini. 

UMS turut mengendalikan Hospital Pergigian dan Mulut Soelastri (RSGM Soelastri), yang terletak di Jalan Brigjen Slamet Riyadi No. 366, Surakarta. Hospital ini dibina di atas tapak seluas kira-kira 1,524 meter persegi dan dilengkapi dengan pelbagai kemudahan moden bagi menyokong perkhidmatan kesihatan pergigian.

RSGM Soelastri berperanan sebagai pusat latihan profesional bagi pelajar Fakulti Pergigian, di samping menjadi pusat perkhidmatan penjagaan kesihatan kepada masyarakat umum. Hospital ini juga berfungsi sebagai pusat rujukan kes pergigian, serta menyokong aktiviti penyelidikan dan pembangunan dalam bidang kesihatan pergigian dan mulut.

Melalui gabungan fungsi akademik dan klinikal, hospital ini memainkan peranan penting dalam melahirkan tenaga profesional yang kompeten dan beretika, di samping meningkatkan tahap kesedaran dan kualiti kesihatan mulut dalam kalangan masyarakat.

Dalam operasinya, hospital ini mematuhi peruntukan Undang-Undang Republik Indonesia No. 20 Tahun 2013 serta Peraturan Menteri Kesihatan Republik Indonesia No. 1173 Tahun 2004, yang menjadi garis panduan utama dalam penyediaan perkhidmatan, pendidikan, dan pengurusan institusi kesihatan pergigian di Indonesia. 

UMS turut mengendalikan Hospital A.R. Fachrudin (RS UMS), yang terletak di Jalan Adi Sucipto No. 167, Surakarta. Hospital ini telah dirasmikan pada 13 Disember 2025 oleh Haedar Nashir, selaku Pengerusi Pimpinan Pusat Muhammadiyah, dengan kehadiran Datuk Bandar Surakarta, Respati Ardi, serta diiringi oleh Rektor UMS, Harun Joko Prayitno.
Hospital ini berfungsi sebagai kemudahan penjagaan kesihatan moden yang menyediakan pelbagai perkhidmatan perubatan kepada masyarakat umum. Selain itu, ia juga berperanan sebagai institusi sokongan dalam pembangunan sumber manusia dalam sektor kesihatan yang diintegrasikan dengan pendidikan tinggi, khususnya bagi pelajar dan tenaga akademik dalam bidang perubatan dan kesihatan.
Dengan pendekatan yang menggabungkan perkhidmatan klinikal, pendidikan, dan penyelidikan, Hospital A.R. Fachrudin menyumbang kepada peningkatan kualiti perkhidmatan kesihatan serta pembangunan profesional kesihatan yang kompeten, terutamanya bagi masyarakat di Surakarta dan kawasan sekitarnya.

## Sejarah
Universiti Muhammadiyah Surakarta (UMS) merupakan sebuah institusi pengajian tinggi yang berada di bawah naungan Muhammadiyah. UMS ditubuhkan secara rasmi berdasarkan Surat Keputusan Menteri Pendidikan dan Kebudayaan Republik Indonesia No. 0330/O/1981 bertarikh 24 Oktober 1981 sebagai hasil transformasi daripada Institut Keguruan dan Ilmu Pendidikan (IKIP) Muhammadiyah Surakarta.
Secara sejarahnya, asal-usul UMS bermula daripada Fakulti Keguruan dan Ilmu Pendidikan (FKIP) Universitas Muhammadiyah Jakarta cawangan Surakarta yang ditubuhkan pada tahun 1957. Antara tokoh perintis yang terlibat termasuk Sudalmiyah Suhud Rais, Radjab Bulan Hadipurnomo, Muhammad Syafa’at Habib, Sulastri Gito Atmodjo, dan Syahlan Rosyidi.
Pada 18 September 1958, institusi ini telah dirasmikan oleh Wali Kota Surakarta, M. Saleh Werdisastro. Ketika itu, jumlah pelajar hanyalah 51 orang dengan sokongan 6 kakitangan dan 7 tenaga pengajar. Kampus awalnya terletak di Jalan Overste Sudiarto No. 60, Surakarta. Dekan ketika itu ialah Prof. Drs. Abdullah Sigit, seorang profesor dari Universitas Gadjah Mada, manakala setiausahanya ialah Drs. M. Syafa’at Habib. Program pengajian yang ditawarkan merangkumi pendidikan umum, ekonomi umum, dan pendidikan agama Islam pada peringkat Sarjana Muda. Menjelang tahun 1963, program-program ini telah memperoleh status setara dengan institusi pengajian tinggi awam.
Pada tahun 1965, FKIP Muhammadiyah Surakarta memperoleh kebenaran untuk berdiri sendiri dan seterusnya berkembang menjadi dua institusi, iaitu IKIP Muhammadiyah Surakarta di bawah koordinasi Kementerian Pendidikan, Kebudayaan, Riset, dan Teknologi Republik Indonesia serta Institut Agama Islam Muhammadiyah (IAIM) di bawah Kementerian Agama Republik Indonesia. IKIP menawarkan bidang Pendidikan Umum dan Ekonomi Umum, manakala IAIM menumpukan kepada bidang Tarbiyah (Pendidikan Agama Islam) dan Ushuluddin (Perbandingan Agama).
Pada tahun 1967, IKIP Muhammadiyah Surakarta menambah program Civic Hukum serta diberi mandat sebagai pusat induk kepada rangkaian institusi pendidikan Muhammadiyah di seluruh Jawa Tengah. Seiring perkembangan masa, cawangan-cawangan tersebut akhirnya berkembang menjadi institusi berdikari.
Usaha penubuhan universiti bermula pada tahun 1979 melalui inisiatif Drs. H. Mohamad Djazman, yang ketika itu merupakan rektor IKIP Muhammadiyah Surakarta. Beliau mencadangkan penggabungan IKIP dan IAIM, yang akhirnya membawa kepada penubuhan rasmi Universiti Muhammadiyah Surakarta pada tahun 1981, dan beliau dilantik sebagai rektor pertama bagi tempoh 1981 hingga 1992.
Kepimpinan universiti seterusnya diteruskan oleh beberapa tokoh penting, antaranya Abdul Malik Fadjar (1993–1996), diikuti oleh Prof. Drs. Dochak Latif (1996–2004) yang memperluas program akademik termasuk pengajian pascasiswazah dan perubatan. Pada tahun 2005, Prof. Dr. Bambang Setiaji mengambil alih kepimpinan dan memperkukuh sistem pengurusan universiti serta memperluas kerjasama antarabangsa dengan negara seperti United Kingdom, Australia, South Korea, Taiwan, dan United States.
Seterusnya, kepimpinan disambung oleh Prof. Dr. Sofyan Anif (2017–2025), sebelum Harun Joko Prayitno dilantik sebagai rektor keenam bagi tempoh 2025–2029.
Seiring dengan perkembangan keperluan masyarakat, UMS terus memperluas bidang pengajian dengan menubuhkan pelbagai fakulti dan program baharu. Antaranya termasuk Fakulti Ekonomi, Fakulti Teknik (meliputi kejuruteraan seni bina, elektrik, kimia, dan industri), serta program diploma dalam bidang kesihatan seperti kejururawatan, fisioterapi, pemakanan, dan kesihatan persekitaran.
UMS juga memperkenalkan program pascasiswazah seperti Magister Studi Islam, Magister Pengurusan, Magister Ilmu Hukum, dan pelbagai program lain. Selain itu, bidang kesihatan turut diperkukuh dengan penubuhan Fakulti Ilmu Kedokteran serta program Pendidikan Doktor. Dalam bidang lain, universiti ini turut menubuhkan Fakulti Farmasi, Fakulti Komunikasi dan Informatika, serta program pendidikan guru seperti Pendidikan Guru Sekolah Dasar (PGSD) dan Pendidikan Guru Taman Kanak-Kanak (PGTK).
Langkah ke arah pengantarabangsaan diperkukuh melalui kerjasama dengan Kingston University dan Universiti Kebangsaan Malaysia bagi program antarabangsa seperti automotive engineering, pentadbiran perniagaan, dan undang-undang perubatan.
Kini, UMS mengurus puluhan program pengajian merangkumi peringkat diploma, sarjana muda, sarjana, dan profesional seperti farmasi, psikologi, advokat, kejururawatan, dan perguruan. Kedudukannya semakin kukuh sebagai institusi pendidikan tinggi yang berdaya saing, termasuk pengiktirafan dalam kelompok 50 Promising Indonesian Universities, sekali gus mengukuhkan aspirasi untuk menjadi universiti bertaraf dunia.

## Fakulti
Universiti Muhammadiyah Surakarta (UMS) mempunyai sebanyak 79 program pengajian yang merangkumi pelbagai fakulti dan peringkat pendidikan. Jumlah ini menjadikan UMS sebagai antara institusi pengajian tinggi dengan bilangan program pengajian terbanyak dalam rangkaian Muhammadiyah dan Aisyiyah di Indonesia.
UMS mempunyai 12 fakulti utama, iaitu:
*Fakulti Keguruan dan Ilmu Pendidikan (FKIP)
*Fakulti Ekonomi dan Perniagaan (FEB)
*Fakulti Undang-Undang (FH)
*Fakulti Kejuruteraan (FT)
*Fakulti Farmasi (FF)
*Fakulti Psikologi (FP)
*Fakulti Geografi (FG)
*Fakulti Agama Islam (FAI)
*Fakulti Sains Kesihatan (FIK)
*Fakulti Perubatan (FK)
*Fakulti Pergigian (FKG)
*Fakulti Komunikasi dan Informatika (FKI)

Kesemua fakulti ini menawarkan program pengajian di peringkat diploma, sarjana muda, sarjana, dan profesional, selaras dengan peranan UMS sebagai institusi pendidikan tinggi yang komprehensif dan berorientasikan pembangunan ilmu serta keperluan masyarakat.

## Prestasi
Universiti Muhammadiyah Surakarta (UMS) telah menerima pelbagai pengiktirafan di peringkat nasional dan antarabangsa, antaranya:
*Kampus Islam terbaik nombor satu di Indonesia menurut Times Higher Education World University Rankings (THE WUR) 2025 dan 2026.
*Universiti swasta terbaik di Indonesia (Best Private University in Indonesia) menurut Times Higher Education World University Rankings (THE WUR) 2025.
*Anugerah *Outstanding Indonesia’s Islamic Higher Education* oleh CNN Indonesia pada tahun 2025.
*Pengiktirafan sebagai *World-Class Indonesian Islamic University* dalam Top Achievements Awards Metro TV 2025.
*Kedudukan 601 dunia bagi bidang Pendidikan menurut Times Higher Education World University Rankings 2025.
*Kedudukan ke-8 di Indonesia dalam Times Higher Education Interdisciplinary Science Rankings 2025.
*Kedudukan ke-36 dalam ranking universiti swasta ASEAN oleh AppliedHE.
*Kedudukan ke-4 di Indonesia bagi kategori *Good Health and Well-being* dalam Times Higher Education Impact Rankings 2025.
*Diiktiraf dalam kategori *Green Campus and Environmental Sustainability* oleh UI GreenMetric pada tahun 2025.

## Rujukan