Kereta Api Kunming–Singapura

**Laluan kereta api Kunming–Singapura**, juga dikenali sebagai **rangkaian kereta api Se-Asia** ialah rangkaian kereta api yang menghubungkan China, Singapura dan semua negara di tanah besar Asia Tenggara. Konsep ini berasal dari imperialis British dan Perancis, yang berusaha untuk menghubungkan kereta api yang telah mereka bina di barat daya China, Indochina dan Malaya, tetapi konflik antarabangsa pada abad ke-20 menyebabkan kereta api serantau berpecah-belah. Idea ini secara rasmi dihidupkan semula pada Oktober 2006 apabila 18 negara Asia dan Eurasia menandatangani Perjanjian Rangkaian Kereta Api Trans-Asia yang menggabungkan kereta api Kunming-Singapura ke dalam rangkaian kereta api Trans-Asia.

Rangkaian ini terdiri daripada tiga laluan utama dari Kunming, China ke Bangkok, Thailand: laluan Timur melalui Vietnam dan Kemboja; laluan Tengah melalui Laos, dan laluan Barat melalui Myanmar. Separuh selatan rangkaian dari Bangkok ke Singapura telah beroperasi sejak 1918. Laluan Tengah dibuka pada 3 Disember 2021, dengan pembukaan laluan kereta api Yuxi–Mohan dan Boten–Vientiane menghubungkan dengan segmen operasi lain laluan itu, yang secara rasmi menghubungkan Kunming dan Singapura secara terus melalui kereta api. Terdapat rancangan pembinaan kereta api berkelajuan tinggi, walaupun hanya satu laluan (antara Bangkok dan Nakhon Ratchasima) telah memasuki fasa pembinaan.

Rangkaian kereta api dijangka meningkatkan integrasi ekonomi serantau dan meningkatkan hubungan ekonomi China dengan Asia Tenggara.

## Sejarah

### Laluan kolonial
Empayar British dan Perancis mula-mula mencadangkan membina landasan kereta api dari Kunming ke Singapura pada tahun 1900 ketika Rusia sedang menyiapkan kereta api Trans-Siberia. Dari 1904 hingga 1910, Perancis membina landasan keretapi Yunnan–Vietnam, untuk menghubungkan Kunming dengan Hanoi dan Haiphong di Tonkin Perancis, kini utara Vietnam.

Pada 1918, laluan selatan sistem kereta api Thailand disambungkan dengan laluan pantai barat British Malaya, melengkapkan sambungan kereta api tolok meter dari Bangkok ke Singapura. Pada akhir 1930-an, British mula membina landasan kereta api Yunnan-Burma tetapi meninggalkan usaha itu pada 1941 akibat meletusnya Perang Dunia II.

Pada tahun 1936, kereta api utama Vietnam, dari Hanoi ke Saigon telah siap. Sistem yang dibina Perancis ini masih bertolok meter.

Pada tahun 1942, landasan kereta api Thailand dan Kemboja disambungkan menghubungkan Bangkok dan Phnom Penh, tetapi sambungan merentasi sempadan ini telah lama tidak digunakan. Empayar Jepun membina landasan kereta api Thailand–Burma yang terkenal menggunakan tawanan perang untuk menghubungkan Bangkok dan Yangon, tetapi keseluruhan barisan itu tidak pernah memasuki operasi komersial dan kini sebahagiannya ditenggelami oleh takungan di belakang Empangan Vajiralongkorn.

Laluan kereta api tolok meter berterusan dari Kunming ke Singapura melalui Hanoi, Saigon, Phnom Penh, Bangkok, dan Kuala Lumpur tidak direalisasikan kerana Perancis tidak pernah membina "hubungan hilang" antara Phnom Penh dan Saigon, dan sebaliknya memilih untuk membina lebuh raya.

### Abad ke-21
Pada tahun 2000, ASEAN mencadangkan untuk menyiapkan kereta api Kunming ke Singapura, melalui Hanoi, Ho Chi Minh (dahulunya Saigon), Phnom Penh, dan Bangkok. Laluan  ini laluan kini dikenali sebagai Laluan Timur. Pada 2004, ASEAN dan China mencadangkan laluan barat yang lebih pendek, yang bukannya berjalan ke timur melalui Vietnam dan Kemboja, tetapi pergi ke barat dari Kunming ke Myanmar dan kemudian ke Bangkok. Pada 2007 ASEAN dan China mencadangkan membina tiga laluan: Laluan Timur, Barat dan Tengah melalui Laos.

## Bahagian

### Laluan timur

#### China

* Kereta api Kunming–Yuxi–Hekou,  kereta api tolok standard dari Kunming ke Hekou (melalui Yuxi dan Mengzi, siap pada 2014).
** Kereta api Kunming–Hai Phong (bahagian Kunming-Hekou), 465&nbsp;km kereta api tolok meter lama selari dengan kereta api yang lebih baru, dari Kunming ke Daerah Autonomi Hekou Yao di sempadan dengan Vietnam (siap pada 1910).

#### Vietnam

* Kereta api Kunming–Haiphong (bahagian Lao Cai-Haiphong), kereta api tolok meter dari Lao Cai, di sempadan dengan China, ke Haiphong melalui Hanoi (disiapkan pada 1910).
* Kereta api Utara-Selatan Vietnam, kereta api tolok meter dari Hanoi ke Ho Chi Minh (siap pada tahun 1936).
** Kereta api ekspres Utara-Selatan Vietnam,  tolok piawai, berkelajuan tinggi dari Hanoi ke Ho Chi Minh City (dibatalkan). Laluan ini telah dirancang bersama oleh Vietnam dan Jepun menggunakan teknologi kereta api peluru Shinkansen dan dibiayai sebahagiannya oleh bantuan pembangunan rasmi Jepun. Projek itu dijadualkan dibina secara berperingkat dari 2011 hingga 2020. Pada Jun 2010, Perhimpunan Kebangsaan Vietnam menolak rancangan itu kerana kos pembinaan yang tinggi, dilaporkan bersamaan dengan kira-kira 50% daripada KDNK negara. Walau bagaimanapun, projek itu akan dipertimbangkan semula semasa Sesi Perhimpunan Kebangsaan Vietnam 2019 kerana ekonomi Vietnam berkembang dengan lebih pantas, sekali gus mengurangkan nisbah kos/KDNK projek dengan ketara.
* Bandaraya Ho Chi Minh–Phnom Penh kereta api, . Jalan kereta api ini tidak pernah dibina, dan telah dipersetujui bagi kajian kebolehlaksanaan oleh menteri pengangkutan dari kedua-dua Kemboja dan Vietnam pada 2020.

#### Laos

* Kereta api Savannakhet–Lao Bao, sebuah , landasan berkembar elektrik, kereta api berkelajuan tinggi dari Savannakhet di Wilayah Savannakhet, di sempadan Thailand, ke Lao Bảo di Wilayah Quảng Trị Vietnam. Projek itu menelan belanja AS$4 bilion dan sedang dibina oleh Giant Consolidated of Malaysia. Majlis pecah tanah telah diadakan di Ban Naxai pada 18 Disember 2013. Laluan ini juga akan dilanjutkan ke bandar pelabuhan Da Nang di Vietnam, dan memberikan Laos yang terkurung daratan jalan keluar ke Laut China Selatan.

#### Kemboja

* Kereta api Phnom Penh–Poipet, bersebelahan Aranyaprathet di sempadan Thailand, telah dibina semula dan dibuka semula pada 5 Julai 2018. Laluan kereta api asal telah musnah pada 1973 semasa Perang Saudara Kemboja.
* Sambungan kereta api yang terputus dari Phnom Penh ke Ho Chi Minh City sedang dipertimbangkan semula. Kos pembinaan dianggarkan sekitar AS$600 juta dan kerajaan China akan membiayai sebahagian besar pembinaan. Kerajaan Kemboja akan menangani pemindahan penduduk yang akan terjejas akibat cadangan pembinaan landasan kereta api baharu itu.

#### Thailand

* Kereta api Laluan Timur Thailand menghubungkan bandar sempadan Aranyaprathet dengan Bangkok.

### Laluan tengah
Laluan tengah termasuk bahagian Bangkok ke Singapura adalah lebih kurang  panjangnya. Perjalanan dari Kunming ke Singapura akan mengambil masa 30 jam pada 2022, dan 18 jam apabila siap pada 2040. (berbanding 80 jam dari Vientiane ke Singapura pada Januari 2019). Laluan itu akan digunakan untuk mengangkut penumpang dan kargo.

Laluan tengah terdiri daripada bahagian berikut:

#### China

* Kereta api Kunming–Yuxi, dari Kunming ke Yuxi (siap pada 1993, dinaik taraf pada 2016).
* Kereta api Yuxi–Mohan, 503&nbsp;km kereta api tolok piawai dari Yuxi ke Mohan di sempadan dengan Laos. Talian ini pada asalnya dirancang untuk memulakan pembinaan pada penghujung tahun 2010, tetapi telah ditangguhkan. Pembinaan hab logistik kereta api di Mohan bermula pada awal 2011. Pembinaan bermula pada 2016 dan siap pada 2021.

#### Laos

* Kereta api Boten–Vientiane, laluan  tolok piawai dari Boten di Wilayah Luang Namtha di sempadan China, ke Thanaleng, di sempadan dengan Thailand. Bahagian ini dibuka pada Disember 2021.

Laluan ini pada asalnya dirancang sebagai usaha sama rel berkelajuan tinggi antara kerajaan Laos dan Perbadanan Kereta Api China, pengendali kereta api negeri China, dan ditetapkan untuk memulakan pembinaan pada 25 April 2011, tetapi ditangguhkan kerana skandal rasuah yang menyingkirkan menteri kereta api China, Liu Zhijun dari pejabat. Kerajaan Laos kemudian menjadi pelabur tunggal dalam projek itu, yang dibiayai dengan pinjaman daripada Bank Eksport-Import China yang akan menampung 70% daripada kos projek itu sebanyak AS$7 bilion. Projek itu telah diturunkan taraf kepada kereta api laju konvensional dengan kelajuan maksimum 160&nbsp;km/j berbanding 200&nbsp;km/j. Oleh kerana rupa bumi Laos yang bergunung-ganang, 76 jambatan dan 154 terowong perlu dibina. Bom tidak meletup yang digugurkan semasa Perang Vietnam perlu dikeluarkan.

Pengaturan kewangan pinjaman laluan ini dikritik oleh ahli ekonomi Barat kerana terlalu mahal bagi Laos. Terdapat juga kontroversi mengenai penduduk kampung yang rumah mereka akan dipindahkan untuk menempatkan landasan kereta api baru. Satu kampung, Bopiat di utara Laos, pernah dipindahkan untuk membenarkan pembinaan sebuah kasino. Perhimpunan Kebangsaan Laos meluluskan projek itu pada Oktober 2012, tetapi pembinaannya belum dimulakan kerana pemberi pinjaman negara China telah menunggu sejak Julai 2013 bagi badan perundangan Thai meluluskan pembiayaan terhadap bahagian Thailand dalam laluan kereta api. Pada 22 Julai 2014, Exim Bank China menggantung pinjaman kepada projek infrastruktur Laos, menyebabkan projek rel itu dalam bahaya. Pada 28 Julai 2014, pada pertemuan dengan setiausaha agung Parti Komunis China Xi Jinping di Beijing, setiausaha agung Parti Revolusi Rakyat Laos Choummaly Sayasone meminta kerajaan China meneruskan bantuan pembangunan kereta api di Laos.

Pada Oktober 2014, Radio Free Asia melaporkan bahawa China telah membuat ikrar baharu untuk membiayai projek itu ketika perbincangan antara kedua-dua negara diteruskan.

Pada Januari 2016, Straits Times Singapura melaporkan bahawa pecah tanah telah diadakan pada Disember 2015.

Kereta api berbilang unit pertama dihantar ke Vientiane pada 16 Oktober 2021, dan laluan dibuka pada 3 Disember 2021.

#### Thailand

* Laluan Timur Laut (Thailand), kereta api tolok meter yang menghubungkan Bangkok dengan Nong Khai. Sedang beroperasi.
** Kereta api berkelajuan tinggi Bangkok–Nong Khai, kereta api berkelajuan tinggi yang dirancang dari Bangkok ke Nong Khai di sempadan dengan Laos. Sehingga 2020, 2 daripada kumpulan kontrak bahagian Bangkok-Nakhon Ratchasima sedang dalam pembinaan, manakala Nakhon Ratchasima–Nong Khai masih belum memasuki fasa bidaan. Apabila siap, kereta api penumpang lapan gerabak, 613 penumpang CRH2G akan melalui laluan pada kelajuan maksimum 250&nbsp;km/j. Pada kelajuan 180&nbsp;km/j, dianggarkan kereta api penumpang akan beroperasi dari Bangkok ke Nong Khai dalam masa 230 minit. Lokomotif elektrik HXD3B dan HXD3C akan digunakan untuk menggerakkan kereta api barang yang melalui laluan dalam kelajuan 120&nbsp;km/j.

Perancangan untuk talian berkelajuan tinggi itu bermula semasa pentadbiran Perdana Menteri Abhisit Vejjajiva dari Parti Demokrat yang bersetuju untuk meminjam AS$400 juta dari China untuk membeli bahan dan kepakaran, dan membina satu laluan laju ke Wilayah Nong Khai di utara dan satu lagi ke Padang Basar di sempadan Malaysia di selatan. Apabila Perdana Menteri Yingluck Shinawatra dari Parti Pheu Thai mengambil alih jawatan pada Ogos 2011, kerajaan Thai pada mulanya mengecilkan rancangan tersebut dan mencadangkan laluan lebih pendek yang menghubungkan bandar-bandar Thai tetapi tidak sampai ke sempadan antarabangsa. Supoj Sablorm, setiausaha Kementerian Pengangkutan Thailand, menjelaskan bahawa Thailand tidak tergesa-gesa untuk membina landasan kereta api berkelajuan tinggi ke Laos kerana projek yang disokong China di Laos telah ditangguhkan sehingga melebihi 2014. Setahun kemudian pada Ogos 2012, kerajaan Thailand mengumumkan rancangan untuk membina empat landasan kereta api berkelajuan tinggi, termasuk sambungan ke Nong Khai dan Hat Yai menjelang 2022. Pada Oktober 2013, Perdana Menteri China Li Keqiang, dalam lawatan ke Thailand, mempromosikan teknologi kereta api berkelajuan tinggi China dan menawarkan pakej pinjaman untuk pembinaan kereta api berkelajuan tinggi yang sebahagiannya perlu dibayar balik dengan beras dan getah.

Pada 19 November 2013, Senat Thailand meluluskan rang undang-undang yang membenarkan kerajaan meminjam AS$69.5 bilion untuk membiayai projek kereta api berkelajuan tinggi dan projek infrastruktur lain di Thailand tanpa melalui proses belanjawan tahunan kerajaan. Parti Demokrat pembangkang mencabar rang undang-undang perbelanjaan di mahkamah dan hakim menyatakan keraguan tentang keperluan kereta api berkelajuan tinggi untuk Thailand. Bantahan politik yang berlaku di Bangkok, yang bermula pada Disember 2013 dan berterusan hingga Mei 2014, telah melumpuhkan kerajaan Thailand dan menghalang pembuatan keputusan lanjut mengenai projek rel itu.

Pada 30 Julai 2014, ketua tentera Thailand Jeneral Prayut Chan-o-cha, yang tenteranya menguasai kerajaan melalui rampasan kuasa pada Mei mengumumkan rancangan untuk membina dua landasan kereta api berkelajuan tinggi sebagai sebahagian daripada program pengangkutan 741.4 bilion baht. Laluan Nong Khai ke Map Ta Phut,  panjangnya, akan berjalan dari sempadan Laos di Thanaleng ke Teluk Thailand. Laluan Chiang Khong ke Ban Phachi,  panjangnya, akan bermula dari Chiang Rai berhampiran hujung utara Thailand ke Ayutthaya di utara Bangkok. Kedua-dua laluan itu membolehkan kereta api bergerak pada kelajuan tertinggi 160&nbsp;km/j. Pembinaan dijadualkan bermula pada 2015 dan akan siap pada 2021.

Pada November 2014, selepas pertemuan antara Li Keqiang dan Prayut Chan-o-cha, China bersetuju untuk meminjamkan dana Thailand untuk membina landasan kereta api kelajuan pertengahan tolok standard dwilandasan di Bangkok-Nong Khai, Bangkok-Map Ta Phut dan Kaeng Khoi–Map Ta Phut. Pinjaman itu boleh dibayar balik dengan beras dan getah. Pada 4 Disember 2014, Dewan Undangan Kebangsaan Thailand mengundi 187–0 dengan tujuh ketidakhadiran untuk meluluskan pinjaman bagi laluan Nong Khai-Map Ta Phut dan Kaeng Khoi-Bangkok. China akan melaksanakan pembinaan dan pembangunan talian tetapi tidak akan menerima hak guna tanah di sepanjang laluan. Pada 19 Disember 2014, kedua-dua negara menandatangani memorandum untuk membina landasan kereta api.

Sehingga Disember 2015, China dan Thailand telah bersetuju untuk membina 845&nbsp;km laluan kereta api dwilandasan yang menghubungkan Bangkok–Kaeng Khoi–Nakhon Ratchasima–Khon Kaen–Udon Thani–Nong Khai dan bahagian kedua menghubungkan Kaeng Khoi–Peta Ta Phut. Kedua-dua pihak masih belum mencapai persetujuan mengenai pembiayaan untuk projek itu.

Pada Mac 2020, kerajaan Thailand komited kepada rancangan pembesaran kereta api bernilai AS$21 bilion yang akan merangkumi kereta api berkelajuan tinggi dari China ke Singapura melalui Bangkok melalui sempadan Laos berhampiran Vientiane.

Sehingga Mac 2021, cadangan penyiapan bahagian kelajuan tinggi dari Bangkok ke Nakhon Ratchasima adalah awal 2027. Bahagian dari Nakhon Ratchasima ke Nong Khai belum dibida. Walau bagaimanapun, laluan itu terletak di sepanjang laluan sedia ada yang digunakan terutamanya untuk pengangkutan supaya tiada tanah tambahan perlu diperuntukkan.

### Laluan barat
Laluan barat terdiri daripada bahagian kereta api berikut:

#### China

* Kereta api Chengdu–Kunming,  dari Kunming ke Guangtong (disiapkan pada 1971)
* Kereta api Guangtong–Dali,  dari Guangtong ke Dali (disiapkan pada 1998), dan
* Kereta api Dali–Ruili,  dari Dali ke Ruili di sempadan dengan Myanmar (dalam pembinaan sejak 2011, dijangka siap menjelang 2023).

#### Myanmar

* Kereta api Kunming–Yangon (bahagian Myanmar), dari Muse di Negeri Shan di sempadan dengan China ke Yangon dengan kelajuan kereta api maksimum 170–200&nbsp;km/j.

Kereta api berkelajuan tinggi Kunming–Yangon membentuk sebahagian daripada  kereta api berkelajuan tinggi dari Kunming ke Negeri Rakhine di Teluk Bengal.

Pada akhir November 2010, media negara China melaporkan bahawa kereta api itu akan memulakan pembinaan dalam masa kira-kira dua bulan. Tetapi pada Mac 2011, Menteri Perdagangan China Chen Deming menyatakan bahawa projek itu ditangguhkan kerana pilihan raya di Myanmar dan perbezaan dalam tolok kereta api kedua-dua negara. Beliau menjelaskan pemaju rel China sedang menunggu kabinet baharu di Myanmar dibentuk dan berharap kerja-kerja di talian itu akan dimulakan sebelum penghujung 2011. Pada 18 Julai 2014, kerajaan Myanmar membatalkan projek itu, dengan alasan tentangan daripada kumpulan hak sivil, penduduk kampung dan orang awam.

Pada musim panas 2018, rancangan untuk kereta api China-Myanmar telah disambung semula.

* Kereta api Yangon–Myitkyina, dari Yangon ke Myitkyina, berhampiran sempadan dengan China (kereta api sedia ada).

Pada Disember 2013, kerajaan Myanmar mula membincangkan penaiktarafan kereta api Yangon-Myitkyina sedia ada dengan Bank Pembangunan Asia dan kerajaan Korea Selatan.

* Kereta api Yangon–Mandalay, dari Yangon ke Mandalay (kereta api sedia ada).

Pada Disember 2013, media Jepun melaporkan bahawa kerajaan Myanmar dan Jepun telah mencapai persetujuan untuk menaik taraf talian ini.

* Bekas Kereta Api Burma

Pada Mei 2012, menteri kereta api Aung Min dari Myanmar mengumumkan bahawa kajian kebolehlaksanaan akan dijalankan untuk membina semula laluan kereta api Thai-Burma sepanjang 105 km dari Three Pagoda Pass ke sempadan Thailand. Kereta api itu boleh dibuka semula, katanya, dengan bantuan antarabangsa dan menggalakkan pembangunan di rantau ini dan keamanan dengan pemberontak etnik Shan dan Karen di kawasan sempadan.

#### Thailand

* Sebahagian Kereta Api Burma masih beroperasi, menghubungkan Nam Tok di barat Thailand dengan Bangkok.

### Bahagian Bangkok–Singapura

#### Thailand

* Laluan Selatan (Thailand), kereta api tolok meter yang menghubungkan Bangkok dengan Hat Yai, dengan laluan cawangan menghala ke Padang Besar di sempadan Thailand-Malaysia. Sedang beroperasi.

#### Di Malaysia dan Singapura

* Laluan kereta api KTM Pantai Barat, kereta api tolok meter yang menghubungkan Padang Besar dengan Kuala Lumpur dan Johor Bahru, merentangi seluruh pantai barat Malaysia. Perkhidmatan ulang-alik menghubungkan Johor Bahru dan Pusat Pemeriksaan Kereta Api Woodlands Singapura.

Laluan KTM dari Padang Besar ke Gemas telah dibekalkan elektrik dan landasan berkembar pada 2015, dan kerja naik taraf dari Gemas ke Johor Bahru dijangka siap menjelang Oktober 2022, menjadikan masa perjalanan dari Woodlands Utara di Singapura ke KL Sentral menjadi kira-kira 4 jam.

#### Pelan kereta api berkelajuan tinggi dibatalkan
Pada tahun 2013, kerajaan Malaysia dan Singapura bersetuju untuk membina Kereta Api Berkelajuan Tinggi Kuala Lumpur-Singapura dari Kuala Lumpur ke Singapura yang dijadualkan dibuka pada 2026. Tetapi sejurus selepas memenangi pilihan raya Mei 2018, perdana menteri Malaysia yang akan datang, Mahathir Mohamad berkata beliau akan mempertimbangkan semula projek itu. Antara semakan yang sedang diterokai untuk mengurangkan kos, adalah untuk menyelaraskan laluan ke tolok meter laluan sedia ada Keretapi Tanah Melayu (KTM) dan meletakkan landasan tolok piawai secara selari, dengan persimpangan berjalan ke Jurong Timur supaya perjanjian dua hala tidak dilanggar, untuk benarkan kereta api berjalan pada 200&nbsp;km/j, mengurangkan masa perjalanan antara Kuala Lumpur dan Singapura kepada 130 minit. Pelan itu telah dibatalkan selepas 2 sambungan diminta oleh Malaysia, dengan projek itu dibenarkan luput pada 31 Disember 2020.

## Rujukan