Sungai Dian

**Sungai Dian** merupakan sebatang sungai yang mengalir di negeri Sarawak, Malaysia. Secara pentadbirannya, Sungai Dian merupakan sungai yang terletak di dalam kawasan Daerah Dalat, iaitu daerah yang membentuk Bahagian Mukah. Sungai Dian memainkan peranannya sebagai anak sungai kepada Batang Oya (Sungai Oya), dalam lembangan Batang Oya. Kedudukan fizikal sungai ini terletak kira-kira  ke bahagian timur dari ibu negara Malaysia, Kuala Lumpur.

## Latar belakang
Nama tempat Sungai Dian mula diserlahkan dalam peta topografi *East Malaysia* siri T735 dengan label ringkas iaitu "S. Dian". Peta yang berskala satu kepada lima puluh ribu ini diterbitkan oleh Direktorat Survei Antarabangsa (*Directorate of Overseas Surveys*) bagi pihak Direktorat Pemetaan Negara Malaysia yang kini dikenali sebagai Jabatan Ukur dan Pemetaan Malaysia (JUPEM). Dalam peta terbabit, pengaliran sungai ditafsirkan sebagai rentangan aliran air sejauh  mengalir dari barat ke timur dan bergabung dengan Batang Oya sebagai muara sungai tersebut.

## Hidrografi
### Fizikal
Punca aliran air Sungai Dian berada di sekitar kawasan penanaman tanaman pokok tidak baka yang pelbagai. Terdapat pokok rumbia (*Metroxylon* sp.) yang ditanam di sekitar lembah sungai dekat bahagian hulu, sebahagian daripada Skim Tanaman Rumbia. Sumber sungai terletak kira-kira  ke arah barat dari Kampung Dalat Hilir, pada anggaran 5 hingga 15 meter dari aras permukaan laut. Pada peringkat hulu, aliran air Sungai Dian bergerak ke arah timur memanjang dan tiada satu pun anak sungai yang bergabung dengannya di sepanjang aliran air ke muara. Sungai ini akan merentasi sebatang jalan raya yang memanjang utara–selatan ke Kampung Dalat Seberang dan Kampung Baru, sebelum bergabung dengan Batang Oya sebagai muara sungai terbabit. Muara sungai terletak kira-kira  ke arah selatan dari Kampung Dalat Hilir, pada anggaran 0 hingga 10 meter dari aras permukaan laut. Aliran air dari Sungai Dian bergabung dengan Batang Oya, dan seterusnya mengalir menuju ke Laut China Selatan. 

### Lembangan
Sungai Dian membentang sepanjang  dari peringkat hulu ke peringkat hilirnya. Selain itu, sungai ini merupakan sebahagian daripada kawasan lembangan Batang Oya yang terletak di dalam Bahagian Mukah. Di dalam lembangan Batang Oya itu sendiri, kedudukan Sungai Dian adalah dua anak sungai lain iaitu sebelum Sungai Tap di hilir berhampiran Kampung Tanam dan selepas Sungai Ud di hulu berhampiran Kampung Brunei. 

Dalam peta topografi siri DNMM5201 oleh JUPEM, aliran air sungai melewati kawasan penanaman pokok tidak baka yang pelbagai di peringkat hulu, diikuti kawasan hutan sekunder yang juga merangkum belukar, riang atau jerami dan kawasan hutan primer apabila ditelusuri ke peringkat hilir. Kebanyakkan aliran air melewati kawasan paya air tawar. Seterusnya, terdapat beberapa rumah yang dimiliki oleh penduduk kampung dibina di sepanjang lembah berdekatan dengan peringkat hilir sungai, sekurang-kurang tiga buah rumah didiami. Petempatan yang terhampir dengan Sungai Dap merangkumi Kampung Dalat Hilir, dan Kampung Hilir Dalat dan Kampung Dalat Seberang. Selain itu, di peringkat hilir Sungai Dian lembah sungai dijadikan sebagai kawasan penanaman pelbagai buah-buahan. Tetapi dalam peta *East Malaysia* siri T735, aliran Sungai Dian dicirikan sebagai aliran yang melalui kawasan hutan yang berpaya air tawar. Di samping itu, lembah sungai dijadikan kawasan penanaman kelapa sawit. Petempatan yang terhampir merangkumi Kampung Dalat Hilir, Kampung Dalat Dungus dan Kampung Dungus.

## Lihat juga
* Sungai Tap, anak sungai Batang Oya berikutnya menuju ke hilir sungai
* Sungai Ud, anak sungai Batang Oya berikutnya menuju ke hulu sungai

## Rujukan