Vin Diesel

**Mark Sinclair** (lahir pada 18 Julai 1967), lebih dikenali dengan nama pentas beliau **Vin Diesel**, ialah seorang pelakon, penerbit, pengarah, dan penulis skrip kelahiran Amerika Syarikat. Beliau terkenal dengan lakonan beliau sebagai Dominic Toretto dalam siri filem *[[The Fast and the Furious]]* dan Richard B. Riddick dalam siri *The Chronicles of Riddick*. Beliau juga merupakan penerbit pada kesinambungan dalam kedua-dua francais.

Diesel juga telah membintangi filem-filem seperti *xXx* (2002) dan *Find Me Guilty* (2006). Hasil lakonan suaranya termasuk *[[Filem The Iron Giant|The Iron Giant]]* (1999), permainan video *spin-off* daripada francais *The Chronicles of Riddick*, dan *[[Guardians of the Galaxy (filem)|Guardians of the Galaxy]]* (2014). Beliau menulis, mengarahkan, menerbitkan, dan membintangi sebuah filem pendek bertajuk *Multi-Facial* dan filem drama *Strays*. Beliau ialah pengasas syarikat produksi One Race Films, Racetrack Records, dan Tigon Studios.

## Kehidupan awal
Diesel dilahirkan di Alameda County, California, bersama-sama abang kembarnya, Paul. Ibunya, Delora Sherleen (Sinclair) Vincent, ialah ahli astrologi. Diesel telah menyatakan bahawa beliau ialah "kaum kabur". Latar belakang ibunya termasuk bangsa Inggeris, Jerman, dan Scotland. Beliau tidak pernah bertemu bapa kandungnya, dan telah menyatakan bahawa "saya mempunyai hubungan dengan pelbagai budaya yang berbeza". Diesel telah mengenal pasti diri sebagai "orang berkelainan warna", dan telah menyatakan bahawa hubungan ibu bapanya akan menjadi haram di beberapa bahagian Amerika Syarikat kerana undang-undang anti-misegenasi. Beliau dibesarkan di Bandar Raya New York oleh ibu Kaukasia dan bapa tiri Afrika-Amerika, Irving H. Vincent, seorang pengajar dan teater Pemangku Pengurus.

Diesel membuat kemunculan pentas beliau pada usia tujuh tahun apabila muncul di pementasan kanak-kanak *Dinosaur Door*, yang ditulis oleh Barbara Garson. Pementasan ini dihasilkan di Teater untuk Bandar Baru di Greenwich Village New York. Penglibatan beliau dalam pementasan ini berlaku apabila beliau, saudaranya, dan beberapa rakan-rakan telah memecah masuk Teater untuk ruang New City di Jane Street dengan niat untuk memusnahkan harta benda awam. Mereka berhadapan dengan pengarah seni teater ini, Crystal Field, yang menawarkan mereka peranan dalam persembahan akan datang dan bukannya memanggil polis. Diesel tetap terlibat dengan teater ketika seluruh usia remajanya, lalu menyambung pelajaran ke Hunter College di bandar ini, di mana kajian penulisan kreatif telah membawanya kepada mula penulisan skrin. Beliau memperkenalkan dirinya sebagai pelakon "*multi-faceted*"  akibat kesukaran awal mencari tempat peranan kerana warisan bercampur beliau.

## Kerjaya

### 1990-an
Peranan filem pertama Diesel ialah penampilan ringkas dalam filem drama *Awakenings* (1990). Beliau kemudiannya menulis, mengarahkan, menerbitkan, dan membintangi filem pendek drama *Multi-Facial* (1994), sebuah filem separa autobiografi yang mengikuti pelakon berbilang kaum bergelut terperangkap dalam proses uji bakat. Filem ini telah dipilih untuk ditayangkan di Festival Cannes 1995. Diesel membuat filem pertama, *Strays* (1997), sebuah drama bandar yang mana beliau memegang watak seorang pemimpin geng yang mana kasihnya untuk seorang wanita memberi inspirasi kepada beliau untuk cuba mengubah kelakuannya. Ditulis, diarah, dan dihasilkan oleh Diesel, filem itu telah dipilih untuk pertandingan pada Festival Sundance 1997, yang membawa kepada perjanjian MTV untuk mengubahnya menjadi satu siri. Beliau kemudiannya diperan dalam filem *[[Saving Private Ryan]]* arahan Steven Spielberg pada kepedihan persembahan dalam *Multi-Facial*. Pada tahun 1999, beliau memberikan suara watak dalam filem animasi *[[Filem The Iron Giant|The Iron Giant]]*.

### 2000-an

Diesel mempunyai peranan utama dalam drama ngeri *Boiler Room* (2000). Beliau mendapat peranan utama kejayaan beliau sebagai anti-hero Riddick dalam filem sains fiksyen *Pitch Black* akhir tahun itu. Diesel mencapai kemasyhuran wira aksi dengan dua hit pecah panggung: Filem aksi permotoran *[[The Fast and the Furious]]* (2001), dan ngeri aksi *xXx* (2002). Pada tahun 2004, Diesel memegang semula peranannya sebagai Riddick dalam *The Chronicles of Riddick*, yang merupakan satu kegagalan pecah panggung memandangkan bajet yang besar. Beliau juga menyuarakan watak dalam dua permainan video *spin-off*. Pada tahun 2005, beliau memainkan peranan ringan dalam filem komedi *The Pacifier*, yang menjadi satu kejayaan pecah panggung.

Pada tahun 2006, beliau memilih peranan dramatik bermain samseng kehidupan sebenar, Jack DiNorscio dalam *Find Me Guilty*. Walaupun beliau menerima pujian kritis untuk persembahan beliau, filem itu berjaya di pecah panggung. Kemudian tahun itu, Diesel membuat penampilan khas dalam *[[The Fast and the Furious: Tokyo Drift]]*, membawakan semula peranannya daripada *The Fast and the Furious*.

Pada tahun 2007, Diesel telah menetapkan untuk menghasilkan dan berlakon sebagai Agent 47 dalam filem adaptasi permainan video *Hitman*, tetapi akhirnya ditarik balik dan berkhidmat sebagai penerbit eksekutif dalam filem sebaliknya. Pada tahun 2008, beliau membintangi filem aksi ngeri cereka sains Babylon A.D. Diesel kembali kepada kepada siri *[[The Fast and the Furious (siri filem)|The Fast and the Furious]]*, bersama semua pelakon daripada filem asal, dalam *[[Fast & Furious]]*, yang telah dilancarkan pada April 2009.

### 2010-an
Diesel membawakan semula peranannya sebagai Dominic Toretto di francais kelima, keenam dan ketujuh dalam *[[The Fast and the Furious]]*, *[[Fast Five]]* (2011), *[[Fast & Furious 6]]* (2013) dan *[[Furious 7]]* (2015). Beliau melakonkan semula peranannya sebagai Riddick dalam filem ketiga *The Chronicles of Riddick*, hanya bertajuk Riddick (2013). Pada bulan Ogos 2013, Diesel menerima bintang di Laluan Kemasyhuran Hollywood. Beliau menyuarakan Groot dalam filem Marvel Cinematic Universe 2014 *[[Guardians of the Galaxy (filem)|Guardians of the Galaxy]]*. Beliau membintangi filem aksi supernatural *The Last Witch Hunter* (2015). Pada 2016, Diesel muncul sebagai watak sokongan dalam perang drama Ang Lee *Billy Lynn's Long Halftime Walk*. Pada tahun 2017, Diesel telah mengulangi peranan sebagai Xander Cage dalam *xXx: Return Xander Cage*, Dominic Toretto dalam *Fast & Furious 8*, dan sebagai Groot di *Guardians of the Galaxy Vol. 2*. Sepanjang beberapa tahun, Diesel telah membincangkan memegang dua peranan berasingan dalam Marvel Cinematic Universe. Pada bulan November 2016 Pengarah Guardians of the Galaxy, James Gunn, mengesahkan bahawa Diesel telah mengadakan perbincangan untuk memegang watak Blackagar Boltagon/Black Bolt untuk filem Inhumans yang dirancang, tetapi tidak pasti sama ada Diesel akan kekal bersama projek itu memandangkan ia akan menjadi satu siri televisyen pula. Beliau juga ditetapkan untuk muncul dalam versi terkini *Kojak*.

## Kehidupan peribadi

Diesel terkenal dengan suara yang mendalam yang boleh dikenal pasti; beliau telah berkata bahawa suaranya menggarau di sekitar umur 15, memberinya bunyi suara yang matang di telefon. Sekitar tahun 2001, beliau berpacaran dengan rakan pelakon *[[Fast & Furious]]*, Michelle Rodriguez.

Diesel dan teman wanitanya, model Mexico Paloma Jimenez, mempunyai tiga orang anak: anak perempuan Hania Riley (lahir April 2008), anak lelaki Vincent Sinclair (lahir 2010), dan anak perempuan Pauline, yang tidak bertarikh ketibaan beliau mengumumkan pada Mac 2015. Beliau dinamakan sebagai penghormatan kepada rakan dan bintang francais *[[Fast & Furious]]*, Paul Walker, yang meninggal dunia pada November 2013. Beliau juga merupakan dewa kepada anak perempuan Walker, Meadow Rain Walker. Anak perempuannya Hania mempunyai tali pinggang oren di Brazil jiu-jitsu dan judo.

Diesel berkata pada tahun 2006 bahawa beliau lebih suka mengekalkan privasi beliau mengenai kehidupan peribadinya, menyatakan: "Saya tidak akan meletakkan ia di luar sana pada penutup majalah seperti beberapa pelakon lain... saya datang dari Harrison Ford, Marlon Brando, Robert de Niro, Al Pacino kod berdiam diri." Beliau telah menyatakan cintanya kepada Republik Dominika, dan bagaimana beliau mengaitkannya dengan aspek yang berbilang bangsa. Diesel berkenalan dengan bekas presidennya, Leonel Fernández, dan muncul dalam salah satu iklan kempen awal Fernández. *Los Bandoleros*, filem pendek yang diarahkan oleh Diesel, telah difilemkan di Republik Dominika.

Diesel telah memainkan *Dungeons & Dragons* selama lebih 20 tahun, dan menulis kata pengantar untuk buku peringatan *30 Years of Adventure: A Celebration of Dungeons & Dragons*. Dalam isu ulang tahun ke-30 majalah Dragon, telah didedahkan bahawa Diesel mempunyai tatu palsu nama watak beliau, Melkor, pada perutnya ketika penggambaran *xXx.*

## Filemografi

### Filem

### Permainan video

## Anugerah dan pencalonan

## Rujukan

## Pautan luar

* 
*