Bruno Manser – Die Stimme des Regenwaldes (Suara Hutan Hujan)

***Bruno Manser – Die Stimme des Regenwaldes*** (atau dikenali sebagai ***Paradise War: The Story of Bruno Manser''', '''Bruno Manser — The Voice of the Rainforest***) (bahasa Melayu: ***Perang Syurga: Kisah Bruno Manser*** dan ***Bruno Manser – Suara Hutan Hujan***) (bahasa Rusia: ***Бруно Мансер - Голос тропического леса***) ialah filem bergenre pengembaraan, drama dan biografi tahun 2019 yang ditayangkan di Switzerland arahan Niklaus Hilber, ramai pelakon tambahan berketurunan Penan digunakan dalam filem itu, dan bercakap dalam bahasa sendiri. Filem ini mengisahkan tentang aktivis Bruno Manser kepada hak Penan yang hilang.

## Plot
Aktivis alam sekitar Switzerland Bruno Manser mengembara ke hutan Borneo pada tahun 1984. Beliau menyertai penduduk asli Penan dan belajar daripada mereka bagaimana untuk terus hidup di hutan hujan. Bagaimanapun, masa depan orang asli terancam oleh industri perkayuan, yang melombong kayu tropika di hutan hujan. Manser memutuskan untuk memimpin kaum Penan dalam memerangi pembalak.

Lebih daripada dua puluh kumpulan Penan asli sedang membina penghadang di laluan yang dilalui oleh lori balak. Untuk seketika, topik itu di akhbar. Kemudian bantahan dihancurkan. Manser sedar bahawa dia lebih boleh melawan penebangan hutan dari Switzerland.

Dia membawa topik kayu tropika ke dalam perbincangan umum, tetapi tidak boleh memaksa sekatan terhadap Malaysia. Setiausaha Agung PBB Boutros Boutros-Ghali bertemu dengan Manser dan mencadangkan pensijilan kayu melalui ITTO.

Manser mahu kaum Penan diberikan hak ke atas kawasan perburuan mereka. Negeri Malaysia dan lobi kayu yang sangat kuat di sana mahu menghalang perkara ini dengan alasan orang Penan adalah nomad. Manser melihat satu-satunya peluang di Penan memetakan wilayah mereka sendiri. Dia mengembara secara haram ke Malaysia dan membincangkan ideanya dengan kaum Penan. Dalam perjalanan dari satu kumpulan Penan ke satu kumpulan yang lain, jejaknya hilang di dalam hutan. Lima tahun kemudian, dia diisytiharkan hilang di Switzerland.

## Pelakon

### Pelakon utama
* Sven Schelker sebagai Bruno Manser
* Nick Kelesau sebagai Along Sega
* Elizabeth Ballang sebagai Ubung

### Pelakon tambahan (Penan)

* James Bujang sebagai lelaki Penan 1
* Iddris Sia sebagai lelaki Penan 2
* Zulkifly Padan sebagai lelaki Penan 3
* Stanly Petrus sebagai lelaki Penan 4
* Williecon Tungan sebagai lelaki Penan 5
* Martha sebagai perempuan Penan tua
* Rosita Tuhing sebagai perempuan Penan 1
* Ira Maya sebagai perempuan Penan 2
* Kaslit sebagai perempuan Penan 3
* Nasdie Kelesau sebagai Esseng
* Baku sebagai anak Ubung

### Pelakon tambahan

* Leonardo Da Vinc sebagai mandor
* Ahmad Ramadhan Alrasyid sebagai pemandu lori
* Osen Tuo sebagai pemburu 1
* Sia Ngedau sebagai pemburu 2
* Bissin sebagai pemburu 3
* Wesley sebagai pemburu 4
* Nils Torpus sebagai wartawan
* Charlotte Heinimann sebagai Ida Manser
* Daniel Ludwig sebagai Erich Manser
* Carole Agustus sebagai Setiausaha PBB
* Toni sebagai mekanik
* Barnabas sebagai pemandu bot
* Adrian Fähndrich sebagai Patrick

### Pelakon undangan / Penampilan Khas
* Verdie Solaiman sebagai pengurus loji/tanaman
* Mike Lucock sebagai Leftenan polis Dassun, ketua Jabatan Polis Long Seridan
* David Ka Shing Tse sebagai Robert Chang, Ketua Menteri Sarawak
* Matthew Crowley sebagai James Carter-Long
* Anna Leong Brophy sebagai Olivia Tan
* Benjamin Mathis sebagai Roger Graf
* Vera Flück sebagai Barbara
* Carlos Olalla sebagai Manuel José Ortega
* Martin Fisher sebagai Penyampai BBC Munich
* Björn Freiberg sebagai anggota polis Munich
* Raad Rawi sebagai Boutros Boutros-Ghali, Setiausaha Agung PBB
* Silvio Kretschmer sebagai Pembantu pejabat

### Pelakon tidak dikreditkan

* Sven Burgy sebagai Pengawal peribadi (tidak dikreditkan)
* Stefan Schmid sebagai Jurugambar di Sidang Akhbar (tidak dikreditkan)

## Lokasi penggambaran
Dirakam merentasi tiga benua, termasuk lokasi di Borneo (terutamanya di Kalimantan, Indonesia), Switzerland, New York dan Budapest.

## Trivia
**Paradise War** kebanyakannya dirakam di hutan Kalimantan di sebelah Indonesia di Borneo yang mewakili Sarawak.

Kebanyakan peristiwa yang dipaparkan dalam filem itu berlaku antara tahun 1984 dan 2000 di Negeri Sarawak, Malaysia dan pada masa itu, kerajaan Malaysia mengisytiharkan Bruno Manser sebagai "persona non-grata". Malangnya, peraturan permit penggambaran di Malaysia tidak membenarkan pihak produksi menceritakan kisah di tapak asal di Sarawak, jadi pihak produksi memutuskan untuk mencari lokasi penggambaran di wilayah Kalimantan Utara, Indonesia yang berdekatan.

Nick Kelesau dan Elizabeth Ballang, dua pelakon peribumi dari Sarawak (Malaysia), tiba di Zurich malam menjelang tayangan perdana filem utama di Festival Filem Zurich pada hari Khamis. Kedua-dua Penan itu membintangi produksi bernilai AS$6 juta "**Paradise War – The Bruno Manser Story**" yang akan membuka Festival Filem Zurich pada hari Khamis, 26 September. Dalam filem itu, aktivis hutan hujan yang hilang, Bruno Manser, dilakonkan oleh pelakon Switzerland berusia 29 tahun, Sven Schelker. Runut bunyi telah digubah oleh komposer pemenang Anugerah Akademi, Gabriel Yared.

Pengarah Niklaus Hilber dan Penerbit Valentin Greutert mengusahakan Kisah Bruno Manser dalam tempoh 10 tahun. Mereka menghabiskan lebih dua bulan menjalani penggambaran bersama pelakon Penan di lokasi hutan terpencil di Borneo.

## Anugerah
* Filem ini memenangi Anugerah Filem Sains sulung Festival Filem Zurich.
* Hadiah Filem Switzerland 2020 dalam kategori Pelakon Terbaik (Sven Schelker).

Selain itu, Bruno Manser telah disenarai pendek untuk Anugerah Golden Globe 2021 (Filem Bahasa Asing Terbaik).

## Pautan luar
* 
* *[https://www.rottentomatoes.com/m/paradise_war_the_story_of_bruno_manser Paradise War]* di Rotten Tomatoes
* *[https://www.crew-united.com/de/projekte/displayProjectdata.asp?IDPD=241428# Paradise War]* di Crew United
* *[https://zff.com/de/archiv/9412/ Paradise War]* di laman sesawang ZFF
* *[https://ascot-elite.ch/movie/de/28/2241/Bruno_Manser__Die_Stimme_des_Regenwaldes.html Laman web syarikat penyewaan]* di Ascot Elite
* *[https://www.netflix.com/ch/title/81747429 Bruno Manser - Suara Hutan Hujan]* di Netflix
* *[https://mubi.com/en/my/films/paradise-war Paradise War]* di MUBI
* *[https://www.youtube.com/watch?v=gCx9QYxp5o0&pp=ygUUcGFyYWRpc2Ugd2FyIHRyYWlsZXI%3D Treler filem]* dan *[https://www.youtube.com/results?search_query=bruno+manser+trailer carian]* di YouTube
* *[https://afilmcompany.ch/film/paradise-war/ BRUNO MANSER – DIE STIMME DES REGENWALDES]* di A Film Company GmbH

## Rujukan