Matlamat Pembangunan Mampan 8

**Matlamat Pembangunan Mampan 8: Pekerjaan Sesuai dan Pembangunan Ekonomi** (**SDG 8**) merupakan kan salah satu daripada 17 Matlamat Pembangunan Mampan yang telah ditubuhkan oleh Perhimpunan Agung Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu pada 2015. Tajuk penuh ialah "memupuk pertumbuhan ekonomi yang mampan, inklusif dan mampan, pekerjaan penuh dan produktif serta kerja yang layak kepada semua." Kemajuan ke arah sasaran akan diukur, dipantau dan dinilai oleh 17 penunjuk.

SDG 8 mempunyai (12) dua belas sasaran secara keseluruhan untuk dicapai menjelang 2030. Beberapa sasaran adalah untuk 2030; yang lain untuk 2020. Sepuluh yang pertama adalah "sasaran hasil". Ini adalah; "pertumbuhan ekonomi yang mampan ; mempelbagaikan, berinovasi dan menaik taraf demi produktiviti ekonomi", "menggalakkan dasar untuk menyokong penciptaan pekerjaan dan perusahaan yang semakin berkembang", "meningkatkan kecekapan sumber dalam penggunaan dan pengeluaran", "pekerjaan penuh dan kerja yang layak dengan gaji sama rata", "menggalakkan pekerjaan, pendidikan dan latihan belia", "menamatkan perhambaan moden, pemerdagangan dan buruh kanak-kanak", "melindungi hak pekerja dan menggalakkan persekitaran kerja yang selamat", "menggalakkan pelancongan yang bermanfaat dan mampan", dan "akses universal kepada perbankan, insurans dan perkhidmatan kewangan". Selain itu, terdapat juga dua sasaran "cara mencapai", iaitu: meningkatkan bantuan demi sokongan perdagangan dan membangunkan strategi pekerjaan belia global.

## Sasaran, penunjuk dan kemajuan

### Sasaran 8.1: Pertumbuhan ekonomi mampan

Tajuk penuh Sasaran 8.1 ialah: "Mengekalkan pertumbuhan ekonomi per kapita selaras dengan keadaan negara dan, khususnya, sekurang-kurangnya 7% pertumbuhan keluaran dalam negara kasar setahun di negara kurang maju."

Ia mempunyai satu penunjuk: Penunjuk 8.1.1 ialah "Kadar pertumbuhan tahunan KDNK bersih per kapita."

Mencapai produktiviti yang lebih tinggi akan memerlukan kepelbagaian dan teknologi yang dinaik taraf bersama dengan inovasi, keusahawanan, dan pertumbuhan perusahaan kecil dan sederhana (PKS).

### Sasaran 8.2: Mempelbagaikan, berinovasi dan naik taraf untuk produktiviti ekonomi

Perkataan rasmi untuk Sasaran 8.2 ialah: "Mencapai tahap produktiviti ekonomi yang lebih tinggi melalui kepelbagaian, peningkatan teknologi dan inovasi, termasuk melalui tumpuan pada sektor bernilai ditambah tinggi dan intensif buruh."

Ia mempunyai satu penunjuk: Penunjuk 8.2.1, iaitu "kadar pertumbuhan tahunan KDNK bersih bagi setiap orang yang bekerja."

Selepas gangguan singkat semasa kegawatan ekonomi global 2008–2009, produktiviti buruh terus berkembang; pada 2019, ia meningkat sebanyak 1.4 peratus daripada tahun sebelumnya.

### Sasaran 8.3: Menggalakkan dasar untuk menyokong penciptaan pekerjaan dan perusahaan yang sedang berkembang

Perkataan rasmi untuk Sasaran 8.3 ialah: "Menggalakkan dasar berorientasikan pembangunan yang menyokong aktiviti produktif, penciptaan pekerjaan yang baik, keusahawanan, kreativiti dan inovasi ."

Ia mempunyai satu penunjuk: Penunjuk 8.3.1, iaitu "jumlah pekerjaan tidak formal dalam pekerjaan bukan pertanian, mengikut jantina."

Pekerjaan yang termasuk dalam pekerjaan tidak formal dalam pekerjaan bukan pertanian termasuk; perusahaan swasta tidak berdaftar dan/atau berskala kecil yang tidak diperbadankan yang terlibat dalam pengeluaran barangan atau perkhidmatan yang dimaksudkan untuk dijual atau tukar barang, peniaga jalanan yang bekerja sendiri, pemandu teksi dan pekerja di rumah, tanpa mengira saiz.

### Sasaran 8.4: Meningkatkan kecekapan sumber dalam penggunaan dan pengeluaran

Tajuk rasmi Sasaran 8.4 ialah: "Meningkatkan secara progresif, melalui 2030, kecekapan sumber global dalam penggunaan dan pengeluaran dan berusaha untuk memisahkan pertumbuhan ekonomi daripada kemerosotan alam sekitar, selaras dengan Rangka Kerja 10 Tahun Program mengenai Penggunaan dan Pengeluaran Mampan, dengan diketuai negara-negara maju."

Ia mempunyai dua penunjuk:

* Penunjuk 8.4.1: Jejak material, jejak material per kapita, dan jejak material per KDNK.
* Penunjuk 8.4.2: Penggunaan bahan domestik, penggunaan bahan domestik per kapita dan penggunaan bahan domestik setiap KDNK.

Jumlah jejak bahan ialah jumlah jejak bahan untuk biojisim, bahan api fosil, bijih logam dan bijih bukan logam. Data mengenai jejak bahan adalah lapuk dan tidak tersedia selepas 2010. Jejak bahan per kapita telah mengalami peningkatan sebanyak 39 peratus dari tahun 2000 hingga 2017 mencapai 12.18 tan dan jejak bahan seunit KDNK telah mengalami peningkatan sebanyak 7 peratus dari tahun 2000 hingga 2017 mencapai 1.16 kg.

### Sasaran 8.5: Kadar pekerjaan penuh dan kerja yang layak dengan gaji yang sama

Tajuk penuh untuk Sasaran 8.5 ialah: "Menjelang 2030, capai pekerjaan penuh dan produktif serta kerja yang layak untuk semua wanita dan lelaki, termasuk untuk golongan muda dan orang kelainan upaya, dan gaji sama rata bagi kerja yang sama nilai."

Sasaran 8.5 mempunyai dua penunjuk:

* Penunjuk 8.5.1: Purata pendapatan setiap jam pekerja wanita dan lelaki, mengikut pekerjaan, umur dan orang kelainan upaya
* Penunjuk 8.5.2: Kadar pengangguran, mengikut jantina, umur dan orang kurang upaya

### Sasaran 8.6: Menggalakkan pekerjaan, pendidikan dan latihan belia
Tajuk penuh untuk Sasaran 8.6 ialah: "Menjelang 2020, mengurangkan dengan ketara bahagian belia yang tidak dalam pekerjaan, pendidikan atau latihan." Tidak seperti kebanyakan sasaran SDG yang ditetapkan untuk tahun 2030, ini ditetapkan untuk dicapai menjelang 2020.

Ia mempunyai satu penunjuk. Penunjuk 8.6.1 ialah "Perkadaran belia (berumur 15–24 tahun) bukan dalam pendidikan, pekerjaan atau latihan".

Kebanyakan SDG sama ada ditetapkan untuk dicapai pada tahun 2020 atau 2030. Manakala SDG 8, dijangka pada tahun 2030 sasaran 8.6 telah pun tamat pada tahun 2020.

Pada 2019, 22% golongan muda sedunia tidak bekerja, pendidikan atau latihan, angka yang hampir tidak berubah sejak 2005. Menangani pekerjaan belia bermakna mencari penyelesaian dengan dan untuk golongan muda yang mencari pekerjaan yang baik dan produktif. Penyelesaian sedemikian harus menangani kedua-dua bekalan, iaitu pendidikan, pembangunan kemahiran dan latihan, dan permintaan.

Di Kanada, selama bertahun-tahun terdapat sedikit penurunan dalam bilangan belia yang tidak dikaitkan dengan pendidikan, pekerjaan dan atau latihan (NEET). Kadar NEET pada tahun 1975 ialah 17.68% dan pada tahun 2020, kadar NEET ialah 19.68%.

Walaupun terdapat kemajuan di banyak Negara Amerika Utara dan Eropah, ini tidak berlaku untuk kebanyakan negara Afrika. Memandangkan kadar NEET untuk belia di majoriti negara Afrika adalah lebih tinggi hari ini berbanding pada tahun 2015 (semasa SDG pada asalnya dilaksanakan).

Belia NEET, lebih berkemungkinan mempunyai kesan buruk terhadap kesejahteraan emosi, fizikal dan psikososial mereka. Kekurangan pekerjaan yang layak juga boleh menyumbang kepada memburukkan lagi isu global seperti kemiskinan dan penghijrahan beramai-ramai.

### Sasaran 8.7: Menamatkan perhambaan moden, pemerdagangan, dan buruh kanak-kanak
Tajuk penuh untuk Sasaran 8.7 ialah "Ambil langkah segera dan berkesan untuk menghapuskan buruh paksa, menamatkan perhambaan moden dan pemerdagangan manusia dan memastikan larangan dan penghapusan bentuk buruh kanak-kanak yang paling teruk, termasuk pengambilan dan penggunaan askar kanak-kanak, dan menjelang 2025, tamatkan buruh kanak-kanak dalam semua bentuknya."

Terdapat satu penunjuk: Penunjuk 8.7.1 ialah "Kadaran dan bilangan kanak-kanak berumur 5–17 tahun yang terlibat dalam buruh kanak-kanak, mengikut jantina dan umur."

### Sasaran 8.8: Melindungi hak buruh dan menggalakkan persekitaran kerja yang selamat
Tajuk penuh Sasaran 8.8 ialah: "Melindungi hak pekerja dan menggalakkan persekitaran kerja yang selamat dan terjamin untuk semua pekerja, termasuk pekerja migran, khususnya migran wanita, dan mereka yang bekerja tidak menentu."

Ia mempunyai dua penunjuk: 

* Penunjuk 8.8.1: Kadar kekerapan kecederaan pekerjaan maut dan tidak maut, mengikut jantina dan status migran
* Penunjuk 8.8.2: Tahap pematuhan negara terhadap hak buruh (kebebasan berpersatuan dan perundingan kolektif) berdasarkan sumber tekstual Pertubuhan Buruh Antarabangsa dan perundangan negara, mengikut jantina dan status migran

### Sasaran 8.9: Menggalakkan pelancongan yang bermanfaat dan mampan
Teks penuh untuk Sasaran 8.9 ialah "Menjelang 2030, susun dan laksanakan dasar untuk mempromosikan pelancongan mampan yang mencipta pekerjaan dan mempromosikan budaya dan produk tempatan." 

Ia mempunyai dua penunjuk: 

* Penunjuk 8.9.1: KDNK langsung pelancongan sebagai sebahagian daripada jumlah KDNK dan dalam kadar pertumbuhan
* Penunjuk 8.9.2: Perkadaran pekerjaan dalam industri pelancongan mampan per jumlah pekerjaan pelancongan keseluruhan

Cadangan telah dibentangkan pada tahun 2020 untuk memadamkan Penunjuk 8.9.2.

### Sasaran 8.10: Akses sejagat kepada perkhidmatan perbankan, insurans dan kewangan

Teks rasmi untuk Sasaran 8.10 ialah: "Mengukuhkan kapasiti institusi kewangan domestik untuk menggalakkan dan mengembangkan akses kepada perbankan, insurans dan perkhidmatan kewangan untuk semua".

Sasaran 8.10 mempunyai dua penunjuk: 

* Penunjuk 8.10.1: Bilangan cawangan bank perdagangan bagi setiap 100,000 orang dewasa dan (b) bilangan mesin juruwang automatik bagi setiap 100,000 orang dewasa
* Penunjuk 8.10.2: Peratusan orang dewasa (15 tahun ke atas) dengan akaun di bank atau institusi kewangan lain atau dengan penyedia perkhidmatan wang mudah alih

Wabak pandemik COVID-19 pada tahun 2020 telah mengurangkan pertumbuhan setiap ekonomi di dunia, termasuk setiap sektor seperti perbankan, insurans dan perkhidmatan. Sektor lain seperti pelancongan, juga menghadapi cabaran dan KDNK per kapita dijangka menurun sebanyak 4.2% dalam tempoh ini.

### Sasaran 8.a: Meningkatkan bantuan sokongan perdagangan
Perkataan rasmi untuk Sasaran 8.a "Tingkatkan bantuan sokongan perdagangan terhadap negara membangun, khususnya, negara kurang maju, termasuk melalui Rangka Kerja Bersepadu Dipertingkat bagi Bantuan Teknikal Berkaitan Perdagangan kepada Negara Kurang Maju."

Ia mempunyai satu penunjuk. Penunjuk 8.a.1 ialah "Komitmen dan pengeluaran Bantuan untuk Perdagangan".

### Sasaran 8.b: Membangunkan strategi pekerjaan belia global
Tajuk penuh Sasaran 8.b ialah: "Menjelang 2020, membangunkan dan melaksanakan strategi global bagi pekerjaan belia dan laksanakan Pakatan Pekerjaan Global Pertubuhan Buruh Antarabangsa."

Ia mempunyai satu penunjuk: Penunjuk 8.b.1 ialah "Kewujudan strategi nasional yang dibangunkan dan beroperasi demi pekerjaan belia."

Tidak seperti kebanyakan sasaran SDG dengan sasaran untuk 2030, tarikh matlamat untuk penunjuk ini ialah 2020. Menurut data untuk 2019, 98 peratus daripada negara yang dikaji mempunyai strategi pekerjaan belia atau rancangan untuk membangunkannya dalam masa terdekat. ILO sebagai agensi penunjuk ini bertanggungjawab ke atas pengumpulan data untuk kemajuan Strategi Pemerkasaan Belia Global.

## Cabaran

### Kesan pandemik COVID-19
Sebelum tercetusnya wabak COVID-19, ekonomi global berkembang pada kadar yang lebih perlahan berbanding tahun-tahun sebelumnya walaupun terdapat peningkatan produktiviti buruh dan masalah pengangguran. Pandemik telah dengan cepat dan sangat mengganggunya, mendorong dunia ke arah kemelesetan. Kejutan luar biasa kepada pasaran buruh dunia dijangka mengakibatkan penurunan sekitar 10.5 peratus dalam agregat jam kerja pada suku kedua 2020, bersamaan dengan 305 juta pekerja sepenuh masa. Perusahaan kecil dan sederhana, pekerja dalam pekerjaan tidak formal, pekerja sendiri, pekerja makan gaji harian dan pekerja dalam sektor yang paling berisiko mengalami gangguan telah terjejas paling teruk. Dengan syarikat ditutup dan perniagaan berskala kecil terjejas akibat wabak itu, dilaporkan bahawa peluang pekerjaan akan terus berkurangan. Wabak pandemik COVID-19 bukan sahaja mengakibatkan kemelesetan ekonomi global, tetapi juga membawa kepada kesan negatif terhadap ekonomi tidak formal, termasuk pasaran sewaan rakan sebaya. Pandemik mengakibatkan 14 juta kehilangan pendapatan untuk hos Airbnb. SDG 8 mengandungi 12 sasaran yang saling berkaitan yang semuanya terjejas oleh COVID-19. Sasaran 8.9: menggalakkan pelancongan yang berfaedah dan mampan adalah salah satu yang paling teruk terjejas oleh wabak itu. Sebagai contoh, di Kanada, sekatan perjalanan menyebabkan penurunan ketara dalam industri pelancongan pada 2020 yang menyumbang 48% hingga 69% kejatuhan dalam pekerjaan. Krisis pandemik sangat mendalam sehingga ia bukan sahaja akan mempengaruhi pasaran buruh dalam jangka pendek, tetapi ia juga boleh mengubah pekerjaan secara radikal dalam jangka panjang. Memastikan pekerjaan belia adalah matlamat penting. Walau bagaimanapun, di banyak negara, kadar pengangguran belia meningkat dua kali ganda pada akhir tahun 2020. Cara untuk membantu belia mencari pekerjaan masih menjadi cabaran.

## Rujukan