Embun (filem)

***Embun*** ialah sebuah filem drama sejarah Malaysia 2002 arahan Erma Fatima dengan skrip oleh Erma dan Rohiman Haroon terbitan bersama Filem Negara Malaysia (FNM) dan Perbadanan Kemajuan Filem Nasional Malaysia (FINAS). Ia mengisahkan Embun, seorang wanita yang sentiasa bersemangat dalam memperjuangkan misi abangnya kerana telah ditawan oleh tentera Jepun kerana menentang pencerobohan Jepun. Filem ini dibintangi oleh Umie Aida, Aqasha, Hani Mohsin, Rahim Razali, Ahmad Tarmimi Siregar, Khatijah Tan dan Izi Yahya. Dialog filem *Embun* menggunakan bahasa Melayu dan Jepun kerana berlatarkan zaman penjajahan Jepun di Tanah Melayu.

Asalnya bertajuk *Titisan Air Mata Embun*, filem ini ialah filem pertama terbitan bersama FNM dan FINAS dengan kos pembikinan diperuntukkan sebanyak RM3 juta. Penggambaran dijalankan pada Julai dan September 2001 di Pulau Pinang, Perlis dan Perak. *Embun* ditayangkan pada 1 Ogos 2002 di pawagam seluruh Malaysia. Meskipun telah menerima pelbagai ulasan positif, filem ini menjadi kegagalan komersial apabila hanya memperoleh kutipan pecah panggung sebanyak RM142,000. Filem ini telah menerima 6 kemenangan daripada 10 pencalonan di Anugerah Skrin 2003 dan 7 kemenangan daripada 12 pencalonan di Festival Filem Malaysia ke-16. Biarpun aspek seni filem ini diterima baik, namun ia turut menerima kritikan.

## Sinopsis
Kisah kehidupan tiga manusia yang hidup pada zaman pendudukan Jepun di Tanah Melayu iaitu gadis bernama Embun (Umie Aida), bersama abangnya Bayu (Hani Mohsin) serta kekasihnya, Leftenan Koishi (Aqasha). Embun yang berusia 17 tahun adalah wanita Melayu yang mempunyai semangat pembebasan dan daya juang yang tinggi. Dia bukan seperti wanita sezamannya yang asyik terperap di dapur atau banyak mengalah dalam dominasi lelaki. Seperti abangnya yang menjadi penggerak utama Kesatuan Melayu Muda di Bayan Lepas, Pulau Pinang, Embun berpendapat bahawa kedatangan Jepun dapat digunakan dengan sebaik-baiknya untuk membebaskan orang Melayu dari cengkaman penjajah Inggeris. Bayu adalah seorang lepasan sekolah Arab dan menjadi pengikut setia pengasas KMM, Ibrahim Haji Yaakob serta anak asuhan Dr Burhanuddin Al-Helmy. Mereka dengan senangnya mempercayai slogan "Asia Untuk Asia" dan "Lingkungan Kemakmuran Asia Timur Raya" yang dilaungkan pemerintah Jepun.

Suatu hari, setahun selepas kedatangan pihak Jepun, Bayu ditangkap kerana membuat perhimpunan tunjuk perasaan terhadap orang Jepun. Embun memberanikan diri untuk bertemu Jeneral Kurugawa (Ahmad Tarmimi Siregar) untuk memohon dibebaskan abangnya itu. Malangnya, Embun ditangkap Leftenan Akishi (Izi Yahya) dan gadis itu diperkosa secara beramai-ramai. Leftenan Koishi yang baru ditukarkan ke situ melihat kejadian penyeksaan itu lalu menyelamatkan Embun. Embun semakin sedih apabila ayahnya, Pak Harun (Rahim Razali) dibunuh. Sejak kejadian itu, Embun menjadi lebih bersemangat dan menyimpan dendam terhadap tentera Jepun. Dengan bantuan Koishi, Embun bertemu Kurugawa untuk membincangkan mengenai pembebasan Bayu. Dia disyaratkan supaya bekerjasama dengan Koishi untuk memujuk orang Melayu supaya menyokong Jepun menerusi program pembangunan di Kampung Bukit, Bayan Lepas.

Hubungan Embun dan Koishi kian erat bagai orang yang bercinta, sehingga merunsingkan Akishi yang kemudiannya mendapati bahawa Koishi mengkhianati penjajah dengan membantu orang Melayu menentang penjajah lalu mengehendaki Koishi dan Embun dihukum mati. Koishi juga mati di akhir cerita akibat dibunuh dan dibalas dendam oleh Embun akibat membunuh kekasihnya. Akishi juga maut akibat tikaman Embun.

## Pelakon

### Pelakon utama

* Umie Aida sebagai Embun, Seorang wanita muda yang hanya bekerja di rumah kemudian melibatkan diri perjuangan anti Jepun selepas penahanan Bayu diikuti kematian ayahnya dan menjadi mangsa nafsu Akashi embun juga mati diakhir cerita kerana menuntut bela kematian koishi. 
* Aqasha sebagai Leftenan Koishi, Seorang pegawai tentera Jepun yang perwatakan baik dan tidak suka bentuk kekejaman dilakukan Akishi dan Saito.kekasih embun yang dibunuh di akhir cerita.
* Hani Mohsin sebagai  Bayu Harun, Abang kepada Embun & bekas Ketua KMM Bayan Lepas yang perjuangkan hak Melayu
* Izi Yahya sebagai Leftenan Akishi (pemain antagonist utama), Pegawai tentera Jepun yang tiada perasaan dan melakukan perbuatan salah termasuk merogol Embun dan menyeksa Bayu dia mati dibunuh oleh EMBUN di akhir cerita ini.
* Ahmad Tarmimi Siregar sebagai Jeneral Kurugawa, Ketua tentera Jepun di wilayah utara 
* Khatijah Tan sebagai Mak Temah,Ibu Embun dan Bayu

### Pelakon pembantu
* Aziz Sattar sebagai Pak Mail
* Mak Kwai Yuen sebagai Saito,Orang kanan Akishi 
* Riezman Khuzaimi sebagai Majid, Kawan Bayu yang membantu perjuangan beliau dan membantu Embun
* Razak Ahmad sebagai Hassan, Kawan Bayu yang menjadi tali barut Akashi
* Ropie Cecupak sebagai Kadir
* Zul Huzaimy sebagai Rashid
* Loloq sebagai Non Cabai
* Zuhairi Ibrahim sebagai Amin
* Rahim Razali sebagai Pak Harun
* Ellie Suriati sebagai Melati
* Ismail Din sebagai Pak Melati
* Normah Damanhuri sebagai Mak Melati

### Pelakon tambahan
* Haeriyanto Hassan sebagai Kamal

## Penerbitan
Ia telah dilaporkan pada Mac 2001 bahawa Filem Negara Malaysia (FNM) akan bekerjasama dengan Perbadanan Kemajuan Filem Nasional Malaysia (FINAS) untuk menerbitkan sebuah filem epik yang berlatarkan zaman pendudukan Jepun di Malaya pada tahun 1940-an. Tajuk asal filem ini ialah *Titisan Air Mata Embun* yang merupakan tajuk skrip karya Rohiman Haroon yang pernah memenangi tempat kedua Pertandingan Penulisan Skrip anjuran FINAS dan Persatuan Penulis Skrip Malaysia (SWAM) pada tahun 1998. Majlis pelancaran filem ini dirasmikan oleh Perdana Menteri ketika itu, Mahathir Mohamad pada 5 April 2001. *Embun* ialah filem ketiga arahan Eirma Fatima selepas *[[Jimi Asmara]]* (1995) dan *[[Perempuan Melayu Terakhir]]* (1999). Beliau turut berkhidmat sebagai penulis skrip bersama Rohiman.

Pada Mei 2001, Filem Negara dan FINAS sedang dalam perbincangan untuk memilih siapa yang akan melakonkan watak utama dalam *Embun*. Umie Aida dan Hani Mohsin terpilih sebagai pelakon utamanya selepas menghadiri sesi ujibakat yang diadakan oleh FINAS. Pada masa yang sama, Umie telah diumumkan melakonkan watak Embun selepas lebih sebulan dalam pencarian siapa yang paling layak membawa watak gadis bernama Embun dalam filem itu. Dalam satu coretannya yang ditulis untuk *[[Metro Ahad]]*, Umie mengakui terkejut setelah diumumkan sebagai teraju utama watak Embun, namun yakin akan melakukan yang terbaik. Aqasha melakonkan watak sebagai Leftenan Koishi. *Embun* ialah filem sulung lakonannya. Beliau turut menyumbangkan suaranya untuk runut bunyi filem ini yang bertajuk sama.

Kos pembikinan diperuntukkan sebanyak RM3 juta dengan penggambaran dijalankan selama 2 bulan, dari Julai sehingga September 2001 di Pulau Pinang, Perlis dan Perak. Ia melibatkan 1,700 pelakon tambahan termasuk 180 orang bagi watak askar Jepun selain 25 pelakon berdialog dan 65 krew.

## Simbolisme
*Embun* disifatkan sebagai sebuah "filem tempoh" dan dianggap "mampu menjadi permulaan yang baik kerana ia melihat satu anjakan paradigma dalam sinema nasional". Filem ini juga dilihat "berjaya mencerminkan pemikiran dan jati diri bangsa Melayu". Menurut *[[Berita Harian]]*, *Embun* dilihat sebagai sebuah "filem epik sejarah berjiwa besar dan juga bercita-cita, turut mengubah landskap filem Melayu yang selama ini bermain sekitar tema cinta dan komedi".

## Keluaran dan sambutan
*Embun* pada asalnya dijadualkan untuk tayangan pada Mac 2002, bagaimanapun dikeluarkan secara rasmi pada 1 Ogos 2002, berikutan penerbitnya terpaksa mengetepikan tarikh sepanjang Jun kerana tempoh itu ialah musim bola sepak Piala Dunia FIFA 2002. Filem ini menjadi kegagalan komersial apabila tiada rangka promosi dilakukan termasuk penyiaran treler filem ini di Radio Televisyen Malaysia (RTM). Bagaimanapun, ia berjaya tersenarai dalam carta pecah panggung pawagam.

Filem ini menerima ulasan positif daripada pengkritik filem. Meor Shariman dari *[[The Malay Mail]]* menulis: "*Embun* ialah sebuah karya agung, sebuah filem yang boleh dibanggakan oleh rakyat Malaysia dari semua lapisan masyarakat". Wahti Mahidin dari *[[The Malay Mail|Sunday Mail]]* memuji filem ini sambil menyifatkannya sebagai sebuah "filem hebat". Menulis untuk *[[Berita Harian]]*, Akmal Abdullah berkata: "*Embun*, filem Melayu yang tinggi semangat sinematografinya. Imej visualnya banyak bermain dengan warna kelabu, putih dan hitam. Ia sesuai dengan mood dan milieau zaman lampau yang menjadi igauan hitam rakyat di negara ini sekitar lebih 55 tahun lalu". Ellyna Ali, yang menulis untuk *[[Berita Minggu]]* turut memuji filem ini sambil berpendapat ia merupakan "sebuah karya tempatan yang hebat dan boleh dibanggakan". Adam Salleh dari *[[Metro Ahad]]* pula menulis: "Sesudah *[[Jimi Asmara]]* dan *[[Perempuan Melayu Terakhir]]*, *Embun* kian memantapkan sekaligus mencernakan variasi Erma Fatima dalam pengarahan. Bukan mudah menghasilkan filem klasik yang boleh menambat selera, dan *Embun* ternyata menepati cita rasa dengan sinematografinya yang cukup berkesan".

## Kontroversi
*Embun* menjadi subjek kecaman umum apabila adegan rogol yang dikatakan agak ghairah dan dianggap bahan eksploitasi untuk melariskan filem *Embun*. Pengarahnya, Erma bagaimanapun menegaskan bahawa *Embun* bukan sebuah filem bertemakan seks. Beliau kemudian meluahkan rasa kesal dan kecewa dengan laporan sebuah akhbar yang mendakwa kononnya beliau mengarahkan salah seorang pelakon filem ini, Izi Yahya berbogel ketika penggambaran untuk filem *Embun*. Timbalan Menteri Dalam Negeri ketika itu, Zainal Abidin Zin berkata adegan rogol dalam filem itu telah ditapis.

## Legasi
Pada tahun 2014, *Embun* telah disenaraikan sebagai salah satu daripada 6 filem bertemakan Hari Kemerdekaan Terbaik oleh portal filem Cinema Online. Majalah *[[Remaja (majalah)|Remaja]]* juga menyenaraikan filem ini sebagai antara filem patriotik yang patut ditonton.

## Trivia
Lakonan pertama Aqasha selepas 2 tahun menceburkan dunia nyanyian dan menjadi hero ,Lagu Embun juga dinyanyikan oleh beliau dengan ciptaan Aiman (Zul 2by2) bersama AD Samad sehingga sekarang menjadi pilihan peminat.Semasa permulaan kerjaya lakonan,beliau dipanggil oleh Erma Fatima untuk membuat casting sungguhpun pada awalnya tolak tawaran kerana tidak berpengalaman namun Erma menyakinkan bakatnya akhirnya Aqasha terima kemudian menjalani latihan lakonan dibawah Fatimah Abu Bakar dan Bahasa Jepun sebelum ke lokasi penggambaran.

Hanya dua pelakon boleh bertutur dialek utara seperti Hani Mohsin (lahir di Kangar,Perlis),Ropie Cecupak (lahir di Taiping ,Perak)manakala selebihnya pelakon luar bukan asal Utara perlu berlatih bertutur dialek.

Khatijah Tan alami cedera di kaki akibat terkena air panas semasa jalani babak tanpa sebarang rawatan dan beliau menahan kesakitan sampai terkupas kulit kaki sepanjang penggambaran sehingga tamat barulah dibawa ke hospital.

Pengarah Muzik RTM Mokhzani Ismail dipilih untuk membuat skor muzik untuk filem Embun 

## Anugerah

*Embun* terpilih mewakili Malaysia di Festival Filem Asia Pasifik ke-47 yang berlangsung dari 1 hingga 4 Oktober 2002 di Seoul, Korea Selatan, namun tidak terpilih untuk dipertontonkan untuk delegasi yang hadir. Bagaimanapun, ia telah memenangi 2 daripada 3 pencalonan, termasuk Pemilihan Filem Rasmi yang diterima oleh *Embun*, manakala Pelakon Pembantu Wanita Terbaik Asia Pasifik dimenangi oleh Khatijah Tan. Pada malam Festival Filem Malaysia ke-16 yang berlangsung pada 19 April 2003, filem ini telah memenangi 7 anugerah daripada 12 pencalonan termasuk Anugerah Khas Juri dan Poster Terbaik. Di Anugerah Skrin 2004 yang berlangsung pada 24 Ogos, *Embun* telah menerima 6 kemenangan daripada 10 pencalonan termasuk Filem Terbaik.

## Rujukan

## Pautan luar
*