Adolf Hitler

**Adolf Hitler** (20 April 1889 – 30 April 1945) ialah seorang ahli politik Jerman kelahiran Austria yang merupakan diktator Jerman Nazi dari tahun 1933 hingga kematiannya pada tahun 1945. Beliau naik ke tampuk kuasa sebagai pemimpin Parti Nazi, menjadi Canselor pada tahun 1933 dan kemudiannya mengambil gelaran  pada tahun 1934. Pencerobohan Poland oleh Hitler pada 1&nbsp;September 1939 menandakan bermulanya Perang Dunia Kedua. Sepanjang perang, beliau terlibat secara langsung dalam operasi ketenteraan dan  menjadi tokoh utama dalam peristiwa Holokus: iaitu pembunuhan beramai-ramai terhadap kira-kira enam juta orang Yahudi dan berjuta-juta mangsa yang lain.

Hitler dilahirkan di Braunau am Inn, dalam Austria-Hungary dan berpindah ke Jerman pada tahun 1913. Semasa Perang Dunia Pertama, beliau berkhidmat dalam Tentera Darat Jerman dan menerima pingat  Iron Cross sebagai penghargaan. Pada tahun 1919 beliau menyertai Parti Pekerja Jerman (*Deutsche Arbeiterpartei* atau singkatan DAP), yang kemudiannya menjadi Parti Nazi, dan pada tahun 1921 dilantik sebagai ketuanya. Pada tahun 1923 beliau cuba menggulingkan kerajaan dalam satu rampasan kuasa yang gagal di Munich dan telah dihukum penjara selama lima tahun tetapi hanya menjalani hukuman lebih setahun. Di dalam penjara, beliau merencanakan jilid pertama autobiografi dan manifesto politiknya, *[[Mein Kampf]]* (*Perjuanganku*). Selepas dibebaskan pada tahun 1924, beliau mendapat sokongan ramai dengan menyerang Persetiaan Versailles dan menggalakkan pan-Jermanisme, antisemitisme, dan antikomunisme, dengan pidato yang karismatik dan propaganda Nazi. Beliau sering menyamakan komunisme dengan konspirasi Yahudi antarabangsa. Menjelang November 1932 Parti Nazi menjadi parti terbesar dalam  *[[Reichstag]]*, tetapi tidak memperoleh majoriti. Bekas canselor Franz von Papen dan pemimpin konservatif lain berjaya menyakinkan Presiden Paul von Hindenburg untuk melantik Hitler sebagai canselor pada 30 Januari 1933. Tidak lama selepas itu, *Reichstag* meluluskan Akta Pemerkasaan 1933, yang memulakan proses transformasi Republik Weimar kepada Jerman Nazi, menjadi diktator parti tunggal berasaskan ideologi Nazisme yang totalitarian, autokratik, dan fasistik. 

Selepas kematian Hindenburg pada 2 Ogos 1934, Hitler menjadi ketua negara dan kerajaan secara serentak dengan kuasa mutlak. Di dalam negara, Hitler melaksanakan pelbagai dasar perkauman termasuk pengusiran dan pembunuhan orang Yahudi Jerman. Enam tahun pertama pemerintahannya menyaksikan pemulihan ekonomi yang pesat selepas Kemelesetan Besar, penghapusan sekatan terhadap Jerman selepas Perang Dunia I, dan pengilhakan wilayah yang didiami berjuta-juta etnik Jerman, semuanya menyumbang kepada sokongan rakyat yang meluas. Salah satu matlamat utama Hitler ialah mendapatkan  () untuk bangsa Jerman di Eropah Timur, dan dasar luar negerinya yang agresif dan perluasan wilayah dianggap punca utama Perang Dunia II di Eropah. Beliau mengarah persenjataan semula yang berskala besar dan, pada 1 September 1939, menyerang Poland, menyebabkan Britain dan Perancis mengisytiharkan perang ke atas Jerman. Pada Jun 1941 Hitler membuat serangan ke atas Kesatuan Soviet. Pada Disember 1941 beliau mengisytiharkan perang ke atas Amerika Syarikat. Menjelang akhir tahun 1941 tentera Jerman dan Kuasa Paksi Eropah telah menguasai sebahagian besar Eropah dan Afrika Utara. Namun, mulai tahun 1943, kejayaan tentera Jerman mula beransur-ansur punah, dan pada tahun 1945, tentera Bersekutu menewaskan tentera Jerman. Pada 29 April 1945 beliau mengahwini kekasih lamanya, Eva Braun, di dalam  di Berlin. Keesokan harinya, mereka berdua membunuh diri bagi mengelak ditangkap oleh Tentera Merah Soviet.

Ahli sejarah dan biografi Ian Kershaw menyifatkan Hitler sebagai "satu jelmaan syaitan politik moden". Di bawah kepimpinan dan ideologi perkauman Hitler, rejim Nazi bertanggungjawab terhadap penghapusan bangsa kira-kira enam juta orang Yahudi dan berjuta-juta mangsa lain yang dianggap sebagai  () atau golongan tidak dikehendaki. Hitler dan rejim Nazi juga bertanggungjawab atas pembunuhan lebih 19.3&nbsp;juta orang awam dan tawanan perang. Di samping itu, 28.7&nbsp;juta askar dan orang awam terbunuh akibat konflik ketenteraan di medan perang Eropah. Jumlah kematian orang awam semasa Perang Dunia II tidak pernah berlaku sebelum ini dalam sejarah peperangan dan menjadikannya konflik paling berdarah dalam sejarah manusia.

## Sejarah awal
Pada 6:30 petang 20 April, 1889, beliau telah dilahirkan di sebuah perkampungan kecil Braunau Am Inn, Austria berhampiran dengan sempadan Jerman di Bavaria.

Bapanya, Alois Hitler seorang pegawai kastam telah berkahwin sebanyak dua kali sebelum mengahwini ibu Hitler, iaitu Klara Pölzl. Sebelum melahirkan beliau, ibunya telah melahirkan dua anak lelaki dan seorang anak perempuan. Malangnya, ketiga-tiga anaknya mati pada usia yang muda. Oleh itu, apabila beliau dilahirkan, ibunya telah memanjakannya bagai 'menatang minyak yang penuh'.

Pada usia enam tahun, beliau masuk gred pertama di sebuah sekolah awam di Fischlham berhampiran Linz, Austria. Pada tahun yang sama bapanya telah bersara dan dari detik itu bermulanya zaman kesusahan bagi keluarga Hitler. Bapanya yang biasa dengan disiplin di tempat kerjanya telah cuba untuk mengamalkannya di rumah. Abang angkatnya, Alois Jr., sering dipukul oleh bapanya dan pada umur 14 tahun, dia telah lari dari rumah. Akibatnya, Hitler pula telah menjadi mangsa kezaliman bapanya.

Sewaktu di sekolah rendah beliau telah menunjukkan bakatnya dalam beberapa bidang seperti lukisan dan nyanyian. Malah sewaktu belajar di sebuah sekolah Katolik, beliau pernah menyertai kumpulan koir di situ di mana beliau dipuji kerana suaranya yang merdu. Di samping itu, beliau amat meminati seni reka bangunan dan mampu melakarkan semula sebuah bangunan hanya dengan menggunakan ingatannya. Kegemarannya yang lain ialah membaca buku terutamanya kisah koboi dan Indian dari Amerika Syarikat dan juga kisah perang yang melibatkan Empayar Jerman yang lampau. Namun demikian, beliau sangat lemah dalam mata pelajaran matematik dan juga bahasa.

Oleh itu sebelum melangkah ke sekolah menengah, beliau ingin masuk ke sekolah berjurusan klasik di mana beliau boleh belajar lebih mendalam tentang lukisan. Namun bapanya membantah, dan mahukan anaknya masuk ke sekolah teknik dan menjadi seorang pegawai kerajaan. Oleh itu, Hitler terpaksa akur dengan kehendak bapanya dan memasuk ke sekolah teknik. Tetapi beliau sering berselisih dengan bapanya sehinggalah bapanya meninggal dunia secara tiba-tiba pada Januari 1903 akibat pendarahan paru-paru.

### Zaman remajanya
Selepas bapanya meninggal dunia, Hitler menjadi seperti "layang-layang terputus tali". Beliau melakukan apa sahaja yang disukainya tanpa menghiraukan orang lain. Grednya semakin menurun dan beliau sering melakukan perkara yang nakal di sekolah dan menentang autoriti guru-gurunya. Semasa di sekolah, beliau hanya meminati dua subjek iaitu sejarah dan lukisan. Beliau amat mengkagumi guru sejarahnya, Dr. Leopold Pötsch, yang suka menceritakan tentang perwira-perwira Jerman yang lampau. Pada usia awal remaja beliau amat meminati nasionalisme Jerman dan lukisan serta seni reka.

Sewaktu berusia 15 tahun beliau diserang pendarahan paru-paru suatu penyakit turun temurun dan setahun kemudian meninggalkan alam persekolahan atas alasan kesihatan. Selepas itu beliau membuang masanya berjalan di sekitar bandar raya Linz, Austria, melawati muzium, opera, dan duduk di tebing Sungai Danube sambil bermimpi menjadi seorang pelukis yang terkenal.

Pada usia 17 tahun beliau melawat ibu negara Austria iaitu Vienna. Beliau amat kagum dengan keindahan seni reka bangunan di sana seperti *opera house* dan bangunan Parlimen serta bangunan di sekitar Ring Boulevard. Justeru itu, beliau mengambil keputusan untuk mendaftar di "Vienna Academy of Fine Arts" sebuah sekolah kesenian yang berprestij. Setahun kemudian beliau mengeluarkan wang harta pusakanya untuk tinggal dan belajar di Vienna. Pada masa ini ibunya semakin tenat akibat penyakit barah payudara. Namun cita-cita beliau yang tinggi untuk menjadi seorang pelukis terkemuka telah membuat beliau meninggalkan ibunya sendiri. Walaupun begitu cita-cita beliau musnah apabila gagal dalam peperiksaan kemasukan akademi tersebut. Malah beliau telah gagal peperiksaan ini sebanyak dua kali dan tidak berjaya memasuki akademi yang berprestij ini. Kesedihan ini bertambah apabila ibunya meninggal dunia pada Disember 1907.

Selepas kematian ibunya, Hitler masih mencuba nasibnya di Vienna. Dengan gaya hidupnya yang mewah, pendapatan Hitler semakin menurun dan akhirnya beliau terpaksa tidur di bangku taman *parkbenches* dan bergantung pada derma daripada orang ramai. Kehidupannya yang sengsara ini telah menjadikannya berhati keras dan mempunyai mentaliti untuk terus hidup (survival) dan tiada ruang untuk belas kasihan.

Pada usia 21 tahun beliau mendapat mata pencariannya melalui penjualan gambar-gambar bangunan yang disalin daripada poskad. Selain itu, beliau mula membaca buku-buku falsafah oleh penulis seperti Nietzsche, Hegel, Fichte, Treitschke dan Houston Stewart Chamberlain.

### Penyertaan dalam Perang Dunia I

Penyertaan Jerman dalam Perang Dunia I merupakan saat yang dinanti-nantikan oleh Hitler. Beliau dengan penuh semangat telah menyertai pasukan tenteranya untuk berjuang menentang musuh negara. Tugasnya yang pertama ialah sebagai penghantar perutusan dalam pasukan Infantri Regimen Bavaria ke 16. Beliau terkenal oleh sahabat handainya sebagai seorang yang licik dan selalu terlepas daripada maut. Oleh sebab keberaniannya, beliau telah dianugerahkan beberapa pingat termasuklah pingat berprestij iaitu "Iron Cross". Tujuan utama Hitler menyertai peperangan ini adalah untuk bersama pasukan tentera yang akan menemui kemenangan yang gemilang. Malangnya, yang sebalik telah berlaku dan Jerman terpaksa mengaku kalah kepada Perancis dan konconya. Jerman telah dihina apabila mereka dipaksa membayar sejumlah wang yang besar kepada negara Perancis. Ramai rakyat Jerman merasa dikhianati oleh kerajaan sendiri yang mereka anggap telah menikam Jerman dari belakang dan ini termasuklah Hitler sendiri. Beliau amat kecewa kerana negara Jerman yang beliau sanjungi terpaksa tunduk kepada kuasa lain terutamanya musuh ketat mereka iaitu Perancis. (Sila lihat Persetiaan Versailles) Ketika peletakan senjata 'Armistice' ditandatangani pada 11 November 1918, Hitler sedang dirawat di hospital. Ketika itu beliau memangku jawatan sebagai lans koperal.

## Penglibatan Hitler awal dalam politik
Selepas Perang Dunia I berakhir, Hitler telah ditempatkan di Munich, ibunegeri Bavaria. Pada ketika itu Bavaria berada dalam keadaan revolusi. Kurt Eisner, pemimpin parti Sosialis Bebas *Independent Socialist Party*, telah mengisytiharkan Bavaria sebagai sebuah republik sosialis. Akibatnya pada Mei, 1919 Tentera Jerman telah memasuki Munich dan menumpaskan kerajaan sosialis tersebut. Hitler sendiri telah ditahan kerana disyaki sebagai seorang berfahaman sosialis. Namun beliau dibebaskan setelah bersetuju untuk membantu mereka mengenal pasti tentera yang menyokong kerajaan revolusi pimpinan Kurt Eisner. Beliau kemudiannya, diberi tugasan yang baru iaitu sebagai perisik gerakan revolusi di Munich.

Pada September 1919, beliau diarahkan untuk menghadiri mesyuarat *German Worker's Party* (GWP). Pihak tentera bimbang parti baru ini yang diterajui Anton Drexler, cenderung ke arah revolusi komunis. Sewaktu menghadiri mesyuarat ini beliau bersetuju dengan misi parti ini iaitu ke arah nasionalisme Jerman dan anti-Semitisme. Walaupun beliau hadir sebagai seorang perisik, beliau tidak dapat menahan dirinya daripada memberi ucapan yang berkobar-kobar. Drexler amat tertarik dengan karisma Hitler sewaktu berpidato dan kemudiannya menjemput beliau menyertai parti ini.

Sewaktu Hitler menyertai parti GWP, keahliannya amatlah sedikit iaitu hanya seramai 46 orang. Namun beliau tidak berputus asa dan menggunakannya keahliannya sebagai medan latihan untuk memperbaiki kemahiran berpidatonya. Lama-kelamaan, beliau telah digilap menjadi bintang yang bersinar dan kebolehannya untuk berpidato telah menarik ramai orang untuk menyertai parti tersebut. Hitler kemudiannya terus berkecimpung dalam arena politik. Antara lain beliau telah membawa masuk beberapa kawan tenteranya termasuk Kapten Ernst Roehm. Kemasukan Roehm amat bermakna kepada parti yang baru ini, kerana dia mempunyai akses kepada tabung tentera dan wang ini telah disalurkan kepada parti tersebut. Hitler kemudiannya diberi tugas menguruskan jentera propaganda parti pekerja ini dan beliau kemudiannya menukar nama Parti Pekerja German kepada Nationalist Socialist German Workers Party (NSDAP) ataupun parti Nazi.

Pada Februari 1920, parti NSDAP telah mencetak programnya yang pertama dipanggil "25 Points" (25 perkara). Antara lain, program ini telah menolak syarat-syarat Persetiaan Versailles dan menyeru rakyat Jerman untuk bersatu. Program ini telah memperkukuhkan ideologi nasionalisme, dengan memberi hak saksama kepada rakyat Jerman sahaja dan bukannya orang luar atau orang asing. Pada 24 Februari 1920, sebuah perjumpaan besar-besaran telah diadakan untuk mengumum program ini kepada rakyat jelata dan ia dihadiri oleh seramai 2,000 orang. Hitler sedar kejayaan parti Nazi adalah atas daya usahanya sendiri dan Drexler terpaksa meletak jawatan untuk memberi laluan kepada Hitler.

Pada awal penubuhannya, gerakan parti ini terbatas di Munich iaitu ibunegeri Bavaria. Pada 1923, ekonomi Jerman telah dilanda krisis apabila pekerja di Ruhr telah mengadakan mogok. Mogok ini berlaku kerana tentera Perancis telah menduduki wilayah tersebut setelah kerajaan Jerman gagal membayar pampasan perang mereka kepada Perancis. Pada 13 Ogos Canselor Jerman yang baru, Gustav Stresemann bersetuju untuk kembali membayar wang pampasan kepada Perancis dan ini mencetuskan kemarahan rakyat Jerman. Hitler menganggap peristiwa ini sebagai suatu kesempatan untuk menumbangkan kerajaan Bavaria dan juga kerajaan demokratik Jerman. Walaupun begitu, revolusinya yang dikenali sebagai "Beer Hall Putsch" telah digagalkan. Pemberontakan selama dua hari ini telah ditumpaskan oleh pihak berkuasa Munich dan beberapa ahli Nazi telah terbunuh. Hitler dan para penasihatnya telah disabitkan dengan kesalahan dan dipenjarakan atas tuduhan khianat. Pada waktu ini karier politik Hitler telah berakhir selama beberapa tahun.

## Kebangkitan Hitler sebagai Fuhrer parti Nazi
Hitler dibebaskan dari penjara pada 20 Disember, 1924. Jerman pada waktu itu sedang mengalami pemulihan ekonomi dan rakyatnya mula yakin kembali dengan sistem demokratik negara. Antara 1924 hingga 1929, partinya mengalami zaman yang malap. Sewaktu pilihan raya 1924 dan 1928, parti NSDAP memenangi kerusi yang sedikit di Reichstag iaitu kurang daripada 20 kerusi. Pada waktu ini, beberapa orang penting telah menyertai parti NSDAP iaitu Joseph Goebbels dan Heinrich Himmler. Mereka kemudiannya menjadi penyokong Hitler yang paling berpengaruh semasa beliau memimpin negara Jerman.

Walaupun begitu nasib mula menyebelahi Hitler pada 1929, apabila Amerika Syarikat dilanda Kemelesatan Besar akibat kejatuhan di Wall Street. Pada akhir 1930, hampir 4 juta rakyat Jerman telah menjadi penganggur. Sokongan kepada parti NSDAP semakin melonjak. Pada tahun 1929 parti NSDAP memenangi undi majoriti dalam pengundian bandar Coburg, dan kemudiannya memenangi pengundian daerah Thuringia. Akhirnya pada pilihan raya umum September 1930, parti pimpinan Hitler telah menambahkan kerusinya daripada 14 kepada 107, menjadikannya parti kedua terbesar di Reichstag.

Pada 1932, parti NSDAP telah menjadi parti terbesar di Reichstag, namun parti beliau disekat oleh parti lain seperti parti Jerman Sosial Demokrat dan parti Komunis Jerman. Sebelum ini, beliau telah berulang kali meminta Presiden Paul von Hindenburg untuk menjadi Canselor tetapi telah menemui kegagalan. Akhirnya beliau telah hilang sabar dengan demokrasi dan melancarkan keganasan terhadap penyokong sosialisme dan komunisme. Ramai penyokong parti telah dibunuh dan beberapa ahli parti Nazi telah dipenjarakan. Akibatnya, ramai rakyat Jerman menolak Nazi yang dianggap sebagai parti samseng dan pada pilihan raya 1932, sokongan parti ini telah menurun. Manakala, parti komunis pula telah mendapat sokongan padu dan telah berjaya menambah bilangan kerusi di Parlimen sebanyak 100 kerusi.

Walaupun begitu, Hitler telah menggunakan kemenangan parti komunis sebagai suatu kesempatan untuk mencetus huru-hara. Beliau dengan jentera propagandanya telah berusaha menakutkan rakyat jelata dengan menyebarkan berita kononnya kebangkitan Bolshevik akan berlaku dan hanya NSDAP mampu membendungnya. Beberapa ahli perniagaan terkenal yang risau dengan revolusi tersebut telah merayu kepada Paul von Hindenburg supaya Hitler dilantik sebagai Canselor. Hindenberg akhirnya terpaksa akur dengan desakan mereka dan melantik Hitler yang berusia 43 tahun sebagai Perdana Menteri 'Chancellor' Jerman.

## Jerman di bawah kerajaan "Third Reich"

Selepas pilihan raya 1932, Hitler mencadangkan Rang Undang-Undang *[[Enabling Bill]]* yang memberi kuasa diktator kepadanya. Rang Undang-Undang tersebut memerlukan tiga perempat undi Reichstag dan partinya hanya mempunyai satu pertiga kerusi. Walaupun begitu, sebahagian besar wakil parti komunis telah dimasukkan ke kem tahanan. Hitler hanya memerlukan sokongan Catholic Centre Party (BVP) untuk meluluskan akta ini. Hitler kemudiannya berjumpa dengan perwakilan parti ini dan menjamin hak saksama untuk gereja Katolik. Akhirnya parti Nazi berjaya mendapat sokongan parti BVP dan akta ini diluluskan.

Langkahnya yang pertama ialah mengambil alih persatuan sekerja. Selepas itu  parti komunis dan Sosial Demokrat telah diharamkan. Ini disusuli pula parti lain termasuk Catholic Centre Party, Nationalist Party dan parti-parti lain selain  NSDAP telah diisytiharkan sebagai parti haram, dan pada akhir 1933 terdapat lebih 150,000 tahanan politik dihantar ke kem tahanan.  Joseph Goebbels telah dilantik sebagai Menteri Propaganda dan sentiasa memantau maklumat yang disebarkan melalui semua suratkhabar, majalah-majalah, buku-buku, radio dan sebagainya. Manakala Goering, yang merupakan Menteri Dalam Negeri telah membuang pegawai-pegawai tinggi polis dan menggantikannya dengan penyokong Nazi. Mereka ini kemudiannya dipanggil  Gestapo.

Pada awal pemerintahan Hitler, sebagai seorang yang gila kuasa beliau sentiasa bimbang dengan perebutan kuasa dalam partinya sendiri. Oleh yang demikian beliau telah melaksanakan sistem pecah dan perintah (*divide and rule*) bersama pegawai-pegawainya yang berpengaruh seperti Goebbels, Roehms dan Goering. Antara mereka bertiga, Roehms merupakan orang yang paling dicemburui kerana mengetuai pasukan SA yang besar dan berkuasa. Oleh itu, beliau telah dituduh sebagai seorang homoseks oleh musuh-musuhnya. Walaupun, Hitler pada mulanya tidak mempercayai cerita ini tetapi beliau mempercayainya apabila melihat dengan sendiri pegawai yang digemarinya itu melakukan hubungan homoseks dengan pegawai bawahannya.

Pada malam yang dikenali sebagai Malam Pisau Panjang "The Night of the Long Knives"  Hitler membunuh semua penentangnya termasuk Roehms dalam parti Nazi. Hitler juga menyalahkan Komunis dan Yahudi atas kelembapan ekonomi dan berjaya meraih sokongan angkatan tentera dengan melaksanakan polisi melengkapkan peralatan senjata Jerman.

Namun demikian, banyak kejayaan telah berlaku sewaktu beliau berkuasa di Jerman. Antara lain, Jerman merupakan negara Eropah pertama yang pulih sepenuhnya daripada Kemelesetan Besar yang melanda ekonomi dunia. Kadar pengangguran telah dikurangkan apabila kaum wanita digalakkan untuk berhenti kerja dan menjadi suri rumah, lantas memberi laluan kepada kaum lelaki untuk mendapat kerja yang baru. Di samping itu, beliau telah memulakan industri automatif secara besar-besaran di Jerman dengan pembuatan kereta Volkswagen (yang bermaksud "kereta rakyat" dalam bahasa Jerman) dan juga membangunkan sistem lebuh raya autobahn di sana.

## Bermulanya Perang Dunia II

Pada September 1939, Hitler menyerang Poland dengan serangan taktik blitzkrieg (serangan darat, udara secara besar-besaran dan mengejut) mencapai kejayaan yang memeranjatkan musuh dan jeneralnya sendiri. Serangan terhadap Poland bagaimanapun menyebabkan musuh-musuhnya kini bertindak balas dan pihak British dan Perancis mengumumkan perang terhadap Jerman, dengan itu memulakan Perang Dunia II.

Ketika berlakunya Peperangan Dunia II, pihak British dipimpin oleh  Sir Winston Churchill.

Setelah lama berperang dan setelah mengalami kekalahan di setiap medan pertempuran, Hitler menyedari bahawa kekalahan sudah tidak dapat dielakkan. Hitler kemudiannya mengahwini wanita simpanannya Eva Braun, dan kemudiannya membunuh diri bersama-sama pada 30 April 1945. Mayatnya dibakar untuk mengelak daripada jatuh ke tangan musuh.

## Keluarga

Hitler mencipta gambaran awam sebagai lelaki bujang tanpa kehidupan domestik, berdedikasi sepenuhnya untuk misi politik dan bangsanya. Beliau bertemu dengan kekasihnya, Eva Braun, pada tahun 1929, dan bernikah pada bulan April 1945. Pada September 1931, anak saudara tirinya, Geli Raubal, membunuh diri dengan senjata Hitler di apartmen Munichnya. Telah dikhabarkan kepada orang-orang sezaman bahawa Geli menjalinkan hubungan romantik dengannya. Paula Hitler, adik perempuan Hitler dan ahli keluarga terdekatnya, meninggal dunia pada tahun 1960.

## Dalam filem propaganda
Hitler mengeksploitasi filem dokumentari dan berita untuk mengilhami kultus keperibadian. Beliau terlibat dan muncul dalam siri filem propaganda sepanjang kerjaya politiknya—seperti *Der Sieg des Glaubens* dan *Triumph des Willens*—yang dibuat oleh Leni Riefenstahl, yang dianggap sebagai perintis pembuatan filem moden.

### Senarai propaganda dan kemunculan dalam filem
* *Der Sieg des Glaubens* (*Kemenangan Kepercayaan*, 1933)
* *Triumph des Willens* (*Kemenangan Kehendak*, 1935)
* *Tag der Freiheit: Unsere Wehrmacht* (*Hari Kebebasan: Angkatan Bersenjata Kami*, 1935)
* *Olympia* (1938)

## Lihat juga
* Benito Mussolini
* Hermann Goering
* Rudolf Hess
* Joseph Goebbels
* Heinrich Himmler
* Joachim von Ribbentrop
* Albert Speer
* Martin Bormann
* Alfred Rosenberg
* Robert Ley
* Wilhelm Frick
* Parti Nazi

## Nota

## Rujukan