Gelombang hijau

**Gelombang Hijau** (Jawi: ڬلومبڠ هيجاو), atau dikenali sebagai **Tsunami Hijau** (Jawi: تسونامي هيجاو), **Gelombang / Tsunami Melayu** (Jawi: ڬلومبڠ / تسونامي ملايو), **Gelombang Rakyat** (Jawi: ڬلومبڠ رعيت), alternatifnya sebagai **Gelombang [[Perikatan Nasional]]** (PN) (Jawi: ڬلومبڠ ڤريكتن ناسيونل), ialah fenomena politik yang berlaku di Malaysia sejak sekitar pilihan raya umum Malaysia 2022. Fenomena politik ini terutamanya melibatkan pengundi konservatif Parti Islam Se-Malaysia (PAS), yang kebanyakannya berasal dari pantai timur dan pantai barat Semenanjung Malaysia. Secara ideologi, fenomena itu berkisar tentang perkembangan gerakan sayap kanan dan nasionalistik yang menyokong penguatan hegemoni Melayu–Muslim dalam politik Malaysia.

## Latar belakang

Semasa krisis politik pada 2020, beberapa ahli politik cuba menubuhkan kerajaan campuran berpaksikan etnik Melayu. Mereka mencapainya melalui penarikan Parti Pribumi Bersatu Malaysia (Bersatu) daripada gabungan Pakatan Harapan (PH) dan melalui sokongan beberapa ahli parlimen daripada Parti Keadilan Rakyat (PKR) yang diketuai timbalan presidennya, Azmin Ali yang keluar parti. Perdana Menteri, Mahathir Mohamad kemudian meletak jawatan, mewujudkan kekosongan kuasa. Kerajaan PH telah digantikan oleh kerajaan gabungan Perikatan Nasional yang diketuai oleh Perdana Menteri Muhyiddin Yassin, menegaskan pemerintahan Melayu-Muslim ke atas Malaysia selepas 22 bulan. Namun, PN tidak berjaya dikekalkan kerana UMNO menarik semula sokongan dan Ismail Sabri Yaakob dilantik sebagai perdana menteri yang baharu selama 20 bulan apabila presiden UMNO, Ahmad Zahid Hamidi mendesak Ismail Sabri untuk membubarkan parlimen serta mengadakan pilihan raya lebih awal.

## Butiran

Semasa pilihan raya umum Malaysia 2022, gabungan Perikatan Nasional, yang terdiri daripada Parti Islam Se-Malaysia (PAS), Parti Pribumi Bersatu Malaysia (BERSATU) dan Parti Gerakan Rakyat Malaysia (GERAKAN), memenangi 73 kerusi dalam Dewan Rakyat. Ketika ini, PAS mempunyai bilangan ahli paling ramai di Dewan Rakyat antara semua parti politik, mendahului dengan 42 ahli, manakala Parti Tindakan Demokratik (DAP) hanya menawan 40 kerusi.

Kubu pilihan raya PAS sebahagian besarnya tertumpu di sekitar kawasan luar bandar dan konservatif koridor utara dan pantai timur Semenanjung Malaysia, khususnya di negeri Kelantan, Kedah, Perlis, Terengganu dan Pahang. Mereka juga mendapat sokongan yang ketara di kawasan luar bandar Perak dan Melaka. PAS membantu gabungannya menyapu bersih negeri-negeri pantai barat laut dan timur Semenanjung Malaysia, memenangi setiap kerusi parlimen di negeri Perlis, Kelantan dan Terengganu, dan semua kecuali satu di Kedah (iaitu di Sungai Petani, dengan hanya majoriti 1,115 undi).

## Kritikan
Ketua Penerangan Perikatan Nasional Azmin Ali mendakwa sebab PN berjaya dalam pilihan raya umum 2022 adalah kerana dasar mereka memberi manfaat kepada rakyat setiap kaum semasa mereka menjadi pakatan pemerintah dari 2020 hingga 2021.

Lim Guan Eng, bekas setiausaha agung dan pengerusi semasa Parti Tindakan Demokratik (DAP), berkata bahawa gelombang hijau "sangat berbahaya" oleh kerana bawaan konservatifnya, walaupun beliau menafikan dakwaan itu dengan mengatakan bahawa kenyataannya disalah tafsir dan diputar belit oleh media. Ramai pihak pembangkang, termasuk Setiausaha Agung PAS Takiyuddin Hassan mengecam kenyataannya dan mengatakan bahawa beliau harus diambil tindakan dengan tegas oleh pihak berkuasa dan Kementerian Dalam Negeri Malaysia.

Selepas kemenangan BN di di kerusi Pelangai, Ketua BN Pahang, Wan Rosdy Wan Ismail berkata bahawa "gelombang hijau" telah disekat oleh BN dan masyarakat tidak menyokong gabungan PN walaupun mereka memainkan pelbagai sentimen, persepsi dan fitnah seperti isu *3R* (agama, bangsa dan royalti).

## Tokoh penting

* Muhammad Sanusi Md Nor, Menteri Besar Kedah ke-14, Pengarah Pilihan Raya Perikatan Nasional (PN) dan Ahli Dewan Undangan Negeri Kedah bagi Jeneri.
* Muhyiddin Yassin, Perdana Menteri Malaysia ke-8, Presiden BERSATU, Pengerusi PN dan Ahli Parlimen bagi Pagoh.
* Abdul Hadi Awang, Presiden PAS ke-7, Timbalan Pengerusi PN dan Ahli Parlimen bagi Marang.
* Mahathir Mohamad, Perdana Menteri Malaysia ke-4 dan 7.
* Shahidan Kassim, Menteri Besar Perlis ke-7 dan Ahli Parlimen bagi Arau.
* Mohamed Azmin Ali, Menteri Besar Selangor ke-15, Ketua Penerangan PN and Ahli Dewan Undangan Negeri Selangor bagi Hulu Kelang.
* Annuar Musa, bekas menteri.
* Noh Omar, bekas menteri.
* Hamzah Zainudin, Setiausaha Agung BERSATU & PN, Ketua Pembangkang Malaysia dan Ahli Parlimen bagi Larut.
* Tuan Ibrahim Tuan Man, Timbalan Presiden PAS, Ketua Pembangkang Pahang dan Ahli Dewan Undangan Negeri Pahang bagi Cheka.
* Ahmad Samsuri Mokhtar, Menteri Besar Terengganu ke-15, Naib Presiden PAS, Bendahari Agung PN dan Ahli Dewan Undangan Negeri Terengganu bagi Ru Rendang.
* Takiyuddin Hassan, Setiausaha Agung PAS, Penolong Setiausaha Agung & Timbalan Pengarah Pilihan Raya PN dan Ahli Parlimen bagi Kota Bharu.
* Idris Ahmad, Naib Presiden PAS and Ahli Parlimen bagi Bagan Serai.
* Mohd Amar Abdullah, Bekas Timbalan Menteri Besar Kelantan, Naib Presiden PAS dan Ahli Dewan Undangan Negeri Kelantan bagi Panchor.
* Ahmad Fadhli Shaari, Ketua Pemuda PAS & PN dan Ahli Parlimen bagi Pasir Mas.

## Faktor

### Ketidakpuashatian terhadap Barisan Nasional
Segelintir daripada mereka, khususnya dalam BN, tidak dapat menerima bahawa BN telah bersetuju untuk membentuk kerajaan perpaduan dengan PH. Sebahagian daripada mereka juga mengambil keputusan keluar dari BN, kebanyakannya UMNO untuk menyertai sama ada PAS atau BERSATU. Kebanyakan pengundi Melayu yang setia kepada BN-UMNO memindahkan undi mereka kepada PN.

### Kebangkitan pengundi konservatif Melayu–Muslim

### Pilihan penyokong muda

Pilihan raya 2022 adalah kali pertama pengundi berumur 18 hingga 21 tahun dibenarkan mengundi. Ramai daripada mereka, yang sering dipanggil 'pengundi muda' mempunyai sedikit atau tiada asas tentang politik. PAS dan PN menggunakan media sosial untuk menarik pengundi muda mengundi PN.

Analisis pascapilihan raya menunjukkan bahawa 37 peratus pengundi muda membuang undi mereka untuk PN. Walaupun kedua-dua PH dan BN bergantung kepada pengundi tua, ini telah dilihat sebagai satu kelebihan untuk PN. Sebab mengapa lebih ramai pengundi muda menyokong PN adalah kerana keberkesanan penggunaan TikTok dalam berkempen, dan kebangkitan konservatisme sosial di kalangan anak muda Melayu.

## Kontroversi dan isu

### DAP dan Deklarasi Setapak 1967

### Perdana Menteri Malaysia daripada orang bukan Melayu dan bukan Muslim

### DAP dan pilihan raya Pihak Berkuasa Tempatan

## Kesan pilihan raya

### Pilihan raya umum dan negeri Malaysia 2022

Gabungan Perikatan Nasional (PN), terdiri daripada Parti Islam Se-Malaysia (PAS), Parti Pribumi Bersatu Malaysia (BERSATU) dan Parti Gerakan Rakyat Malaysia (GERAKAN), memenangi 74 kerusi di Dewan Rakyat, menjadi gabungan kedua terbesar di Dewan Rakyat selepas PH. Ketika ini, PAS mempunyai bilangan ahli paling ramai di Dewan Rakyat dalam kalangan gabungan PN, mendahului dengan 43 ahli, manakala BERSATU hanya menawan 31 kerusi dan GERAKAN, tiada. Kebanyakan kerusi yang pernah ditawan PN mempunyai lebih 70% pengundi Melayu berdaftar.

Di peringkat negeri, PN memenangi semua kecuali satu kerusi di Perlis, menafikan penguasaan BN di Pahang dan memenangi kerusi terbanyak di Perak.

#### Perlis

Gabungan penyandang Barisan Nasional (BN) buat kali pertama dalam sejarah di Perlis dan kali kedua di peringkat kebangsaan, apabila disapu habis dengan tidak memenangi sebarang kerusi. Gabungan PN memenangi 14 daripada 15 kerusi, mencapai supermajoriti dan membentuk kerajaan bukan UMNO/BN pertama dalam sejarah negeri ini. Sementara itu, PH hanya memenangi satu kerusi, sekaligus menjadi pembangkang tunggal di DUN.

#### Pahang

Pilihan raya itu mengakibatkan dewan tergantung dengan PN muncul sebagai blok terbesar, satu kerusi di hadapan kerajaan campuran BN yang memerintah, menafikan majoriti besar oleh penguasaan politik BN di negeri itu yang bertapak sejak terlalu lama.

#### Perak

Keputusan pilihan raya menghasilkan dewan tergantung, PN menang 26 kerusi, PH menang 24 manakala penyandang BN yang mengetuai pentadbiran sebelum pilihan raya, hanya menang 9.

### Pilihan raya negeri Malaysia 2023

Gabungan Perikatan Nasional (PN) memenangi 146 kerusi daripada 245 kerusi yang telah dipertandingkan pada pilihan raya negeri 2023. Gabungan itu memenangi semua kerusi di Terengganu, memperoleh supermajoriti di Kedah dan Kelantan, menafikan majoriti besar gabungan PH–BN di Pulau Pinang dan Selangor, dan menjadi pembangkang utama buat kali pertama di Negeri Sembilan.

#### Selangor

Pakatan pilihan raya Barisan Nasional (BN)–Pakatan Harapan (PH) memenangi pilihan raya dengan menawan 34 daripada 56 kerusi, dengan PH memenangi 32 daripada kerusi tersebut dan BN memenangi 2 kerusi. Gabungan Perikatan Nasional (PN) memenangi baki 22 kerusi untuk menjadi pembangkang utama di DUN.

#### Kelantan

Gabungan pemerintah PN yang diketuai oleh PAS memenangi 43 daripada 45 kerusi, mencapai majoriti besar dan meneruskan penguasaan PAS di negeri itu sejak 1990. Pakatan pilihan raya BN–PH memenangi baki dua kerusi, dengan BN dan PH masing-masing memenangi satu kerusi dan menjadi pembangkang utama di DUN.

#### Terengganu

Gabungan PN yang diketuai PAS memenangi kesemua 32 kerusi, mencapai majoriti besar dan mencatat kemenangan pertama dalam sejarah negeri itu sejak 1978. Calon lain, termasuk pakatan pilihan raya BN–PH tidak memenangi mana-mana kerusi, dengan BN kehilangan semua kerusinya. 10 kerusi sebelum ini dan meninggalkan DUN tanpa wakil rakyat pembangkang.

#### Negeri Sembilan

Pakatan pilihan raya BN–PH memenangi 31 daripada 36 kerusi, mencapai majoriti besar, dengan PH memenangi 17 daripada kerusi tersebut dan BN memenangi 14 kerusi, walaupun dilabelkan sebagai di negeri 'perhimpunan tergantung' oleh Suruhanjaya Pilihan Raya–sebagai PH dan BN kedua-duanya. menggunakan logo mereka sendiri, oleh itu mereka tidak diklasifikasikan sebagai parti politik atau pakatan tunggal. Gabungan PN memenangi baki 5 kerusi untuk menjadi pembangkang utama di DUN.

#### Kedah

Gabungan pemerintah PN yang diketuai PAS memenangi 33 daripada 36 kerusi, mencapai majoriti besar. Pakatan pilihan raya BN–PH memenangi baki tiga kerusi, dengan PH memenangi setiap satu. Ini bermakna buat pertama kalinya dalam sejarah negeri, BN tidak akan mempunyai perwakilan di DUN, dengan PH mengambil tempat BN sebagai pembangkang utama negeri.

#### Pulau Pinang

Pakatan pilihan raya BN–PH memenangi 29 daripada 40 kerusi, dengan PH memenangi 27 daripada kerusi tersebut dan BN memenangi 2 kerusi. Gabungan PN memenangi baki 11 kerusi majoriti Melayu untuk menjadi pembangkang utama di DUN.

### Pilihan raya kecil 2023

#### Kuala Terengganu

Calon PAS berjaya mempertahankan kemenangan di kerusi Parlimen Kuala Terengganu dengan majoriti yang lebih besar berbanding pada Pilihanraya umum Malaysia 2022.

#### Pulai and Simpang Jeram

Calon gabungan pilihan raya BN–PH telah berjaya mempertahankan kerusi masing-masing sekaligus menyekat kemaraan gelombang hijau di negeri itu. Namun, PN berjaya mengurangkan majoriti undi yang dimenangi gabungan tersebut.

#### Pelangai

Calon BN berjaya mempertahankan kemenangan mereka di kerusi dengan majoriti yang lebih kecil berbanding pilihan raya negeri.

#### Kemaman

Menteri Besar Terengganu Ahmad Samsuri Mokhtar daripada PN dan PAS menewaskan bekas Panglima Angkatan Tentera Raja Mohamed Affandi Raja Mohamed Noor daripada BN dengan kemenangan besar dan majoriti undi meningkat dengan ketara iaitu hampir 10,000.

## Lihat juga
* Konservatisme di Malaysia
* Ketuanan Melayu
* Tsunami politik
* Reformasi (Malaysia)

## Nota

## Rujukan