Ikhwān aṣ-Ṣafāʾ

**Ikhwān aṣ-Ṣafāʾ** () ialah sebuah pertubuhan rahsia ahli falsafah Islam di Basra, Iraq, pada abad ke-9 atau ke-10 Masihi.

Struktur organisasi dan identiti ahlinya tidak pernah jelas. Ajaran dan falsafah esoterik pertubuhan ini dihuraikan dalam gaya warkah melalui *Ensiklopedia Ikhwan as-Safa* (*Rasā'il Ikhwān al-ṣafā*'), yang merupakan sebuah ikhtisar gergasi 52 warkah yang akan amat mempengaruhi penulisan ensiklopedia kemudian. Begitu banyak aktiviti kesarjanaan Islam dan Barat telah dibelanjakan untuk menentukan identiti Ikhwan dan abad ke berapa mereka aktif.

## Warkah Ikhwan as-Safa
*Rasā'il Ikhwān aṣ-Ṣafāʾ* (*Warkah Ikhwan as-Safa*) terdiri daripada lima puluh dua risalah melibatkan ilmu matematik, sains semula jadi, psikologi (sains kejiwaan) dan teologi. Bahagian pertama yang berkenaan matematik mengelompokkan empat belas warkah yang merangkumi risalah dalam bidang aritmetik, geometri, astronomi, geografi, dan muzik, bersama dengan risalah dalam bidang logik asas, termasuk: *Isagoge*, *Categories*, *De Interpretatione*, *Prior Analytics* dan *Posterior* *Analytics*. Bahagian kedua yang berkaitan ilmu sains semula jadi mengumpulkan tujuh belas surat mengenai jirim dan bentuk, pembentukan dan pemusnahan, metalurgi, meteorologi, kajian tentang intipati alam, kelas tumbuhan dan haiwan, termasuk dongeng. Bahagian ketiga adalah mengenai ilmu psikologi yang terdiri daripada sepuluh warkah berkaitan sains kejiwaan dan intelek, berkaitan dengan sifat intelek dan yang boleh difahami, perlambangan kitaran temporal, intipati mistik cinta, kebangkitan, punca dan akibat, definisi dan penerangan. Bahagian keempat adalah berkaitan dengan ilmu teologi yang tertulis dalam sebelas warkah, menyelidiki jenis-jenis mazhab agama, kemurnian persahabatan Ikhwan as-Safa, sifat-sifat kepercayaan yang tulen, sifat Hukum Ilahi, pandangan politik, dan intipati mengenai keajaiban.

Mereka mentakrifkan 'lelaki sempurna' dalam ensiklopedianya sebagai:

Terdapat perdebatan mengenai penggunaan huraian ini dan bahan-bahan lain *Ensiklopedia* membantu menentukan identiti, pertalian, dan ciri-ciri lain Ikhwan.

## Nota

### Rujukan

* 1998 edition of *The Routledge Encyclopedia of Philosophy*; ed. Edward Craig, 
* 
* 
* 
* "The authorship of the Epistles of the Ikhwan-as-Safa", by Samuel Miklos Stern, published by Islamic Culture of Hyderabad in 1947
* "Abū Ḥayyan Al-Tawḥīdī and The Brethren of Purity", Abbas Hamdani. *International Journal of Middle East Studies*, 9 (1978), 345–353
* 

## Bacaan lanjut

* Critical editions and English translations of the Epistles of the Brethren of Purity published by Oxford University Press in association with the Institute of Ismaili Studies (2008–) https://global.oup.com/academic/content/series/e/epistles-of-the-brethren-of-purity-epbp/?cc=gb&lang=en&

## Pautan luar

*  (PDF version).
* http://ismaili.net/histoire/history04/history428.html
*  
* Article at the Encyclopædia Britannica
* "Ikhwanus Safa: A Rational and Liberal Approach to Islam" – (by Asghar Ali Engineer)
* "The Classification of the Sciences according to the Rasa'il Ikhwan al-Safa'" by Godefroid de Callataÿ
* The Institute of Ismaili Studies article on the Brethren, by Nader El-Bizri
* The Institute of Ismaili Studies gallery of images of manuscripts of the Rasa’il of the Ikhwan al-Safa’
* Article in Internet Encyclopedia of Philosophy
* Article in Stanford Encyclopedia of Philosophy