Masakan Malaysia

**Makanan di Malaysia** () melambangkan rakyatnya yang berbilang kaum. Makanan-makanan tersebut pada asalnya berasal dari pelbagai negeri dan suku kaum, tetapi kini telah disediakan sebagai hidangan biasa umum di Malaysia.

## Perihal
**Masakan Malaysia** terdiri daripada tradisi dan amalan memasak yang terdapat di Malaysia, dan mencerminkan komposisi pelbagai etnik penduduknya. Sebahagian besar penduduk Malaysia secara kasar boleh dibahagikan kepada tiga kumpulan etnik utama: Melayu, Cina dan India. Bakinya terdiri daripada orang Dayak (dengan orang asli lainnya di Sarawak) dan Kadazan (dengan orang asli lainnya di Sabah) di Malaysia Timur (Borneo Malaysia), Orang Asli di Semenanjung Malaysia, Peranakan dan Eurasia komuniti kreol, serta sejumlah besar pekerja asing dan ekspatriat.

Akibat penghijrahan sejarah, penjajahan oleh kuasa asing, dan kedudukan geografinya dalam wilayah asalnya yang lebih luas, gaya masakan Malaysia pada masa kini adalah terutamanya gabungan tradisi dari Melayu, Cina, India, Indonesia, Filipina dan orang asli Borneo dan orang asli Semenanjung, dengan pengaruh ringan hingga berat daripada Arab, Thai, Masakan Portugis, Belanda dan Masakan British, untuk menamakan beberapa. Ini menghasilkan simfoni perisa, menjadikan masakan Malaysia sangat kompleks dan pelbagai. Perasa, herba dan rempah ratus yang digunakan dalam masakan berbeza-beza.

Oleh kerana **Semenanjung Malaysia** berkongsi sejarah yang sama dengan Masakan Singapura, adalah perkara biasa untuk mencari versi hidangan yang sama di kedua-dua belah sempadan tanpa mengira tempat asal, seperti Laksa dan nasi ayam. Perkara yang sama boleh dikatakan dengan **Borneo Malaysia** dan Masakan Brunei, seperti Ambuyat. Juga kerana kedekatan mereka, penghijrahan bersejarah dan kekerabatan etnik dan budaya yang rapat, Malaysia berkongsi hubungan masakan dengan Indonesia, Thailand dan Filipina, kerana negara-negara ini sering berkongsi hidangan tertentu, seperti Satay dan Rendang.

Oleh kerana sebahagian besar orang Cina Malaysia adalah keturunan imigran dari selatan China, masakan Cina Malaysia kebanyakannya berasaskan repertoir eklektik hidangan dengan akar dari masakan Fujian, Teochew, Kantonis, Hakka dan Hainan. Walau bagaimanapun, walaupun sebahagian besar orang India Malaysia adalah keturunan imigran dari selatan India, masakan India Malaysia mempunyai campuran kepelbagaian India utara-selatan dan Sri Lanka yang boleh dibezakan dengan penyediaan hidangan kari yang lebih kering atau lebih basah.

## Sejarah

### Asal usul
Masakan Malaysia telah berkembang sepanjang sejarah wilayah. Walaupun negara moden Malaysia tidak wujud sehingga tahun 1963, masakan itu boleh menuntut akar yang boleh dikesan seawal tahun 1400-an semasa zaman Kesultanan Melaka. Masakan Malaysia adalah campuran pelbagai budaya makanan dari sekitar kepulauan Melayu, India, China, Timur Tengah, dan beberapa negara Eropah. Budaya masakan yang pelbagai ini berpunca daripada kepelbagaian budaya dan zaman kolonial Malaysia. Masakan itu dibangunkan sebagai melange antara tempatan dan asing. Pada abad ke-15, wilayah yang kini dikenali sebagai Malaysia menjadi laluan penting untuk perdagangan maritim. Melalui Malaysia adalah pedagang Arab yang Perdagangan rempah (membawa rempah ratus) dari Timur Tengah, serta penjajah Portugis, Belanda, dan Inggeris serta pedagang yang memperkenalkan makanan ruji seperti kacang tanah, nanas, avokado, tomato, dan labu. Pada abad ke-19 semasa zaman penjajahan British, ramai buruh India dan Cina telah dibawa ke Malaysia, menyumbang kepada kepelbagaian cita rasa dalam masakan Malaysia.

### Pengaruh budaya dan wilayah
Sebagai sebuah negara berbilang budaya, rakyat Malaysia selama ini mengamalkan hidangan masing-masing untuk memenuhi cita rasa budaya mereka sendiri. Sebagai contoh, rakyat Malaysia berketurunan Cina telah mengadaptasi Kari India, dan menjadikannya lebih cair dan kurang pedas mengikut citarasa mereka. Mi Cina telah dikawinkan dengan cita rasa India dan Melayu dan dengan itu lahirlah mi goreng Melayu dan mi goreng India. Rakyat Malaysia juga telah menyesuaikan hidangan terkenal dari negara jiran, atau mereka yang mempunyai hubungan budaya dan agama yang kuat, dan dengan ketiadaan komuniti yang mantap dari negara tersebut telah menjadikannya milik mereka sepenuhnya, contoh yang ketara ialah Tom Yam, satu diantara daripada Hidangan Thailand yang paling terkenal.

Selepas berhijrah ke selatan sempadan, tom yam Thai mengambil ciri visual kuah Assam Malaysia dengan profil rasa manis, masam dan pedas. Ia dipekatkan dengan pes cili yang ditumbuk yang juga menjadikannya merah jingga terang. Tamarind sering digunakan sebagai ganti jus limau nipis sebagai bahan pemasamnya, dan kering dan bukannya cili segar digunakan untuk memberikan tendangan yang berapi-api. sup tom yam gaya Melayu cenderung berasaskan makanan laut, manakala di kedai makan gaya Cina, kepedasan kuahnya dikurangkan dan biasanya digunakan sebagai asas untuk mi sup.

Di seberang laut dari Semenanjung Malaysia, di pulau Borneo, terletak wilayah Sabah dan Sarawak. Gaya hidup tradisional dan jalan raya yang terhad masih mendominasi di luar bandar utama, terutamanya di Sarawak, di mana sungai merupakan satu-satunya lebuh raya utama bagi kebanyakan penduduk pedalaman. Hutan Borneo dipenuhi dengan tumbuh-tumbuhan liar, kulat dan buah-buahan, dan garis pantainya yang luas serta banyak sungai besar menyediakan banyak makanan laut dan ikan air tawar yang sesuai untuk meja makan. Pelbagai jenis makanan tradisional telah dibangunkan oleh banyak puak dan kumpulan orang asli Borneo sejak berabad-abad; kebanyakannya adalah makanan yang sihat, terdiri daripada makanan yang dimakan (kini semakin ditanam kerana pemodenan) dan makanan yang ditapai. Oleh kerana sebahagian besar wilayah itu pernah berada di bawah thalasokrasi Kesultanan Brunei, orang Melayu Brunei telah meninggalkan pengaruh masakan yang berkekalan, khususnya pada masakan masyarakat Islam pesisir pantai Malaysia Timur (Borneo Malaysia). Menurut kertas sumber yang ditulis pada tahun 2006, sektor perindustrian makanan Malaysia menyumbang kira-kira 14% daripada jumlah penggunaan tenaga pembuatan.

Dari segi sejarah, hasil segar selalunya terhad untuk puak nomad pemburu-pengumpul di seluruh dunia, oleh itu ia biasanya dipelihara kerana keperluan untuk acara dan perayaan penting. puak kaum Sabah dan Sarawak tidak berbeza; kebanyakan mereka telah membangunkan teknik untuk mengawet, menapai atau mengawet bekalan daging, buah-buahan dan sayur-sayuran segar mereka. Sebagai contoh, semasa perayaan, orang Murut Sabah akan menghidangkan *tamba* (*jeruk* dalam bahasa Melayu) yang diperbuat daripada mentah segar, babi hutan atau ikan sungai, yang disumbat. dalam tabung buluh bersama beras dan garam dan dibiarkan untuk ditapai selama beberapa minggu, teknik yang juga diamalkan oleh orang Lun Bawang di seberang sempadan di Sarawak. Produk yang ditapai juga kerap digunakan sebagai bahan masakan selain dimakan begitu sahaja. Isi rumah Dayak di Sarawak mungkin menumis versi mereka daging yang ditapai dengan bawang putih dan daun ubi kayu (sama ada segar atau jeruk), dan *tempoyak* yang ditapai ialah perasa masakan yang popular.

Pengeluaran dan pengambilan minuman keras tradisional memainkan peranan budaya yang penting bagi masyarakat bukan Islam di Malaysia Timur (Borneo Malaysia). Minuman beralkohol yang diperbuat daripada beras adalah bentuk yang paling biasa, serta tersedia secara meluas. Di Sabah, "lihing" Penampang Kadazan mungkin yang paling terkenal. Namun disebabkan kekurangan sejarah bahasa Kadazandusun standard yang digunakan dan difahami di seluruh negeri, kumpulan etnik dari daerah lain di Sabah mempunyai nama yang sangat berbeza untuk minuman berasaskan beras yang ditapai yang serupa: hiing (bahasa Dusun tertentu), kinomol, segantang, kinarung, kinopi, linahas, dan juga tapai Untuk menambah kekeliruan, tapai yang sesuai seperti yang difahami oleh kebanyakan rakyat Semenanjung Malaysia ialah pes beras masam manis yang ditapai yang dihidangkan sebagai snek atau pencuci mulut, walaupun penapaian selanjutnya bagi tapai untuk menghasilkan minuman beralkohol adalah mungkin. Minuman pesta pilihan orang Murut, diperbuat daripada ubi ubi kayu atau pokok ubi kayu, juga dipanggil tapai. Orang Iban Sarawak memanggil wain beras mereka sebagai tuak, yang tidak boleh dikelirukan dengan talak Sabah, iaitu minuman keras yang diperbuat daripada beras. Bagi orang asli Sarawak, tuak juga boleh merujuk kepada mana-mana minuman beralkohol yang dibuat daripada penapaian bahan kaya karbohidrat selain nasi.

### Sebagai masakan kebangsaan

Masakan kebangsaan adalah rekaan yang diidamkan oleh industri pelancongan yang perlu menyediakan pelbagai hidangan "tempatan" atau "tulen" kepada pelancong. Pada hakikatnya susunan etnik negara sering menimbulkan pertikaian mengenai pemilikan atau kemasukan hidangan dalam masakan negara masing-masing. Hidangan yang paling menarik kepada pelancong asing banyak dipromosikan sebagai "tipikal" atau "tempatan". Masakan Malaysia telah dipromosikan melalui media dan iklan Malaysia sebagai termasuk masakan dari banyak kumpulan etnik dan budaya Asia, dan Malaysia sebagai lokasi tunggal untuk mengalami kepelbagaian *foodways* Asia yang asli. Apabila Kementerian Kebudayaan melancarkan program untuk mempromosikan pelancongan kebudayaan telah diputuskan bahawa Malaysia akan "dipromosikan sebagai tempat pertemuan pelbagai hidangan berbeza daripada pelbagai kumpulan etnik" yang tinggal di negara ini.

Satu lagi matlamat masakan kebangsaan ialah keharmonian etnik di negara bangsa moden. Malaysia melihat budaya sebagai laluan kepada identiti nasional yang bersatu padu selepas Rusuhan Kaum di Malaysia pada tahun 1969. Pada tahun 1979 **[[Islam]]** secara rasmi diiktiraf sebagai "unsur penting dalam budaya kebangsaan."

## Masakan Negeri di Malaysia
***[[Masakan Johor]]**
***[[Masakan Melaka]]**
***[[Masakan Negeri Sembilan]]**
***[[Masakan Selangor]]**
***[[Masakan Perak]]**
***[[Masakan Pahang]]**
***[[Masakan Terengganu]]**
***[[Masakan Kelantan]]**
***[[Masakan Kedah]]**
***[[Masakan Pulau Pinang]]**
***[[Masakan Perlis]]**
***[[Masakan Wilayah Persekutuan]]**
***[[Masakan Sarawak]]**
***[[Masakan Sabah]]**

## Bahan makanan
### Makanan ruji
Beras dan mi merupakan makanan harian kebanyakan rakyat Malaysia

Mungkin sebilangan kecil turut mengamalkan makanan berasaskan tepung gandum seperti roti canai, lempeng dan kuih-muih. Terdapat juga masyarakat yang menggunakan sagu sebagai makanan utama mereka. 

#### Nasi

Nasi () merupakan makanan ruji terpenting di Malaysia. Menurut penulis makanan dan masakan kelahiran Indonesia Sri Owen, terdapat beberapa bukti penanaman padi yang ditemui di negeri/wilayah Sarawak di Malaysia Borneo bertarikh 2300 SM, dan kira-kira 900 tahun sejarah untuk negeri Kelantan di Semenanjung Malaysia. Hari ini Malaysia mengeluarkan kira-kira tujuh puluh peratus daripada jumlah beras yang diperlukan untuk menyara diri dan selebihnya diimport. Ini adalah soal dasar kerana kerajaan percaya bahawa sumber negara boleh digunakan dengan lebih menguntungkan daripada cuba mencapai sara diri dengan pengeluaran beras; sikap yang lazim ialah hasil yang dijana daripada industrinya membolehkan negara mengimport sehingga separuh beras yang diperlukan. Namun begitu, kerajaan komited dan terlibat sepenuhnya dalam merancang, memperuntukkan sumber dan mengurus subsidi untuk industri pertanian padi. Negeri Kedah dianggap sebagai "mangkuk nasi" () kepada Malaysia, menyumbang kira-kira separuh daripada jumlah pengeluaran beras di Malaysia.

Nasi kukus (Nasi putih kukus biasa), untuk dihidangkan bersama lauk-pauk daging atau sayur-sayuran, biasanya disediakan dengan periuk nasi elektrik di rumah. Sesetengah isi rumah dan pertubuhan makanan lebih suka memasak nasi di atas dapur dengan kaedah penyerapan atau kaedah rebus cepat. Beras mampat, yang dipanggil ''nasi himpit'', adalah lagi satu kaedah penyediaan dan memasak nasi: nasi dibalut dengan pelepah atau daun dan dimampatkan ke dalam bentuk silinder, yang kemudian dimasak dengan merebus. Beras akan mampat dan bercantum semasa proses memasak. Nasi mampat biasanya dimakan sejuk dengan sejenis kuah, walaupun ia boleh dihidangkan hangat dalam sup atau sup. Varian nasi mampat yang terkenal yang disediakan oleh masyarakat Bugis ialah *burasa*: nasi dimasak terlebih dahulu dengan santan sebelum dibalut dengan daun pisang dan dikukus sehingga masak sepenuhnya.

Selain beras putih yang ada di mana-mana, terdapat pelbagai jenis beras tanam tempatan dan beras import yang terdapat di pasaran, dan setiap jenis mempunyai kaedah memasak khusus untuk menghasilkan hasil yang optimum. Nasi Pulut () adalah satu contoh: kerana kandungan amilosa yang rendah dan amilopektin yang tinggi yang menghasilkan tekstur melekit selepas dimasak, pulut disediakan dengan ukuran dan teknik yang berbeza dan tidak sesuai ditukar dengan beras biasa. Ia biasanya digunakan untuk membuat makanan ringan dan pencuci mulut, tetapi beras pulut juga disediakan sebagai makanan ruji yang lazat oleh orang asli seperti Orang Asli serta Orang Dayak Borneo. *[[Lemang]]* ialah pulut yang dibakar dalam tabung buluh berlubang, dan disediakan untuk majlis-majlis perayaan seperti Hari Gawai (Ari Gawai), Hari Raya Aidilfitri (Eid al-Fitr), dan Hari Raya Aidiladha (Eid al-Adha).

Satu hidangan yang popular berasaskan nasi di Malaysia ialah , nasi yang dikukus dengan santan dan daun pandan untuk memberikan haruman yang kaya. Berasal dari Alam Melayu,  sangat popular dan sering dirujuk sebagai hidangan kebangsaan. Ia biasanya dihidangkan dengan , kacang, dihiris timun, telur rebus dan *[[Sambal]]*. Walaupun ia sering dianggap sebagai hidangan sarapan pagi, ia dihidangkan dalam pelbagai cara dan biasa dimakan pada bila-bila masa sepanjang hari kerana serba boleh. Untuk hidangan yang lebih banyak,  boleh dihidangkan bersama ayam goreng, kari, atau rebusan daging berempah yang dipanggil *[[Rendang]]*.

*Congee* ialah sejenis nasi bubur atau bubur yang popular di kalangan masyarakat etnik Malaysia. Ia dimakan terutamanya sebagai makanan sarapan pagi atau makan malam lewat. Ia juga dianggap sangat sesuai untuk mereka yang sakit sebagai makanan yang ringan dan mudah dihadam. Congee juga dipanggil  dalam Bahasa Melayu; , dieja *zhou* dalam Bahasa Mandarin dan *juk* dalam Bahasa Kantonis; dan *kanji* (கஞ்சி) dan Bahasa Tamil. Ia boleh dihidangkan kosong dengan sedikit hiasan, atau dimasak dengan bahan-bahan seperti hirisan ikan, makanan laut, ayam, daging lembu, daging babi, sayur-sayuran dan rempah ratus. Kepentingan dan populariti bubur dalam diet Malaysia adalah sedemikian rupa sehingga bubur ayam atau bubur ayam merupakan hidangan tetap dalam menu restoran McDonald's Malaysia.

hidangan istimewa di Malaysia yang berasaskan Nasi, di Sabah, ialah **Nasi Linopot** , lalu di Kelantan ialah **[[Nasi kerabu]]**, serta di Pulau Pinang, ialah **[[Nasi Kandar]]**, dan di Terengganu, ialah **Nasi Dagang**, selain itu **[[Nasi lemak]]** ada di seluruh negara.

#### Mi/Mi
Mi adalah satu lagi makanan ruji yang popular. Mi seperti bi hoon , Bahasa Melayu, kuay teow  , mi kuning, mi suah, yee min  dan lain-lain menyediakan sumber karbohidrat alternatif kepada hidangan nasi yang mengiringi setiap hidangan. Masakan mi tumis () terdapat di mana-mana di seluruh bandar, pekan dan kampung di Malaysia, dengan pelbagai variasi tempatan yang disediakan oleh pelbagai komuniti etnik mengikut tradisi masakan dan kegemaran mereka.

hidangan istimewa di Malaysia yang berasaskan Mi, di Sarawak, ialah **[[Mi kolok]]**, selain itu **[[Char kway teow|Kuetiau goreng]]** dan *[[Mee Goreng Mamak|Mi Goreng India]] ada di seluruh negara (Terutama di [[Pulau Pinang]]).*

#### Roti

Malaysia tidak mengeluarkan gandum, dan semua bekalan diimport dari negara pengeluar gandum. Namun begitu, roti putih gaya Barat dan roti India yang dibuat dengan tepung gandum seperti Roti canai adalah makanan biasa yang diapit bersama lapisan  antara hirisan roti putih yang belum digoreng.

Roti bakar ketuhar juga boleh didapati di kedai roti pakar, , dan restauran. Satu keistimewaan tempatan khususnya - roti dengan inti mentega dan di atasnya dengan kerak pastri kopi yang rangup dan wangi - telah mencapai status ikonik di Malaysia, dan francais tempatan khas Malaysia, seperti Rotiboy dan Pappa Roti yang pakar dalam roti kopi ini telah berjaya berkembang luar negara ke pelbagai negara dan melahirkan ratusan cawangan. Namun, roti popular yang masih menjadi kegemaran rakyat Malaysia ialah roti yang diisi dengan isi kelapa parut manis, seperti  (jem kelapa),  (screwpine dengan jem kelapa), jagung manis, coklat, pes kacang merah dan bun mentega.

### makanan ruji lainnya
Seperti Semenanjung Malaysia, beras merupakan makanan ruji yang tidak dapat dipertikaikan oleh majoriti penduduk Sabah dan Sarawak. Beras adalah teras kepada budaya Kadazandusun, dan kepentingan utamanya dicerminkan dalam perayaan Kaamatan tahunan, serta kepercayaan dan adat tradisi sejak zaman dahulu yang berkisar tentang pemujaan semangat padi. Tetapi bagi komuniti etnik lain di seluruh Sabah dan Sarawak, ubi kayu atau pati sagu juga menjadi makanan ruji yang popular. Ubi-ubi kayu adalah sama pentingnya dengan beras kepada orang Bajau di Sabah, manakala orang Dayak Sarawak menggunakan ubi dan daun pokok ubi kayu secara meluas dalam masakan mereka. Pati sagu diperolehi daripada empulur yang diekstrak daripada pokok sagu, dan merupakan makanan ruji bagi orang Melanau dan Penan di Sarawak.

Pati sagu disediakan sebagai pes melekit dan melekit oleh masyarakat Bisaya Borneo dan Kedayan yang dipanggil ambuyat, dan dipanggil **' oleh Orang [[Melanau]]. Ia dimakan dengan menggulung pes di sekeliling serampang garpu buluh, dan mencelupkannya ke dalam sup, ''sambal'', atau jenis kuah lain dan sos pencicah. Selain daripada menjadi sumber empulur sagu, pokok sagu merupakan sumber makanan istimewa bagi orang asli Borneo: ''Rhynchophorus ferrugineus'' (grub sagu). Dipanggil ''butod'' di Sabah dan ''ulat mulong'' di Sarawak, belatung sagu lazimnya dimakan mentah tetapi juga dihidangkan dengan cara digoreng, dibakar atau ditumis.

===Protein===
==== Daging ====

[[Ayam]] dan [[lembu]] merupakan sumber daging utama walaupun ramai rakyat Malaysia gemar makan [[ikan]] dan [[kambing]]. Makanan berasaskan Daging di Malaysia dikendalikan mengikut piawaian halal () untuk mematuhi agama dominan dan rasmi negara, [[Islam]]. Ayam import boleh didapati di pasar raya besar, pasar raya dan kedai khusus terutamanya di kawasan mewah di mana komuniti ekspatriat yang ketara boleh ditemui.

[[Ikan]], kedua-dua air tawar dan air masin, menonjol dalam diet Malaysia. Kebanyakan ikan tempatan dibeli sejurus selepas ia ditangkap, manakala ikan beku biasanya diimport. Ikan tersebut, iaitu [[Salmon]] dan Ikan Cod, diterima baik di meja Malaysia tetapi tidak ditemui di perairan Malaysia.
Banyak jenis makanan laut dimakan di Malaysia, termasuk [[Udang]], [[Ketam]], [[Sotong]], [[Siput]], dan Damat. Secara umumnya, ahli semua komuniti etnik menikmati makanan laut, yang dianggap [[Halal]] () oleh orang Islam Malaysia (menurut mazhab Shafiʽi/ fiqh Syafi'i/ الفقه السيافي), walaupun sesetengah spesies ketam tidak dianggap halal sebagaimana yang mereka boleh hidup di darat dan di laut. Gamat dikira halal.

[[Daging lembu]] adalah perkara biasa dalam diet Malaysia, walaupun adalah ketara bahawa pengambilan daging lembu dilarang oleh sesetengah pengikut [[Hinduisme]] dan agama kaum Cina (mazhab agama kaum Cina tertentu). Daging lembu biasanya boleh didapati dimasak dalam kari, rebus, dibakar, atau dimakan dengan mi. Orang Melayu umumnya memakan daging lembu yang halal (). Daging lembu Australia yang disediakan di bawah ''Government Supervised Muslim Slaughter System'' (AGSMS) diimport ke Malaysia dan halal ().

Orang Melayu Malaysia, yang membentuk kira-kira separuh daripada penduduk Malaysia, adalah beragama [[Islam]] dan oleh itu tidak mengambil daging babi kerana Islam melarangnya. namun Ini tidak melarang orang lain daripada mengeluarkan dan mengambil produk daging babi, dan dengan itu daging babi boleh didapati di pasar basah, dan pasar raya, biasanya dipamerkan dengan tanda penafian (''disclaimer'') untuk yang tidak halal. Daging babi dimakan oleh masyarakat Cina, India, [[Iban]], [[Kadazan]], [[Murut]], [[Lun Bawang|Lun Bawang/Lundayeh]], [[Orang Asli]], dan ekspatriat yang bukan Islam.

Di Malaysia, istilah "[[Kambing]]" merujuk kepada daging kambing; atau daging biri-biri muda, sentiasa diimport dari negara seperti Australia dan New Zealand. Pada masa lalu daging kambing dikaitkan terutamanya dengan masakan Orang India Malaysia, dan tidak dimakan secara meluas kerana kebimbangan kesihatan serta rasa yang dirasai. Hari ini, hidangan seperti daging kambing panggang, [[Nasi beriani|Biryani]] kambing dan sup kambing kini menjadi pemandangan biasa di jamuan dan acara. Hari ini, permintaan daging kambing pada bulan puasa dan tempoh [[Hari Raya Aidilfitri|Hari Raya]] kini jauh melebihi daripada [[Hari Deepavali]] dan [[Krismas]] digabungkan.

===Buah dan Sayur===
====Sayur-sayuran====

Tumbuhan tempatan menghasilkan tersedia sepanjang tahun kerana Malaysia adalah sebuah negara tropika dan tidak mempunyai empat musim. Semasa musim hujan, hasil sayuran mungkin berkurangan (yang mungkin mengakibatkan kenaikan harga pasaran), tetapi jarang sekali jika berhenti sama sekali. Hasil import telah memasuki pasaran sejak beberapa tahun kebelakangan ini, sama ada untuk menambah permintaan tempatan untuk bahan-bahan penting seperti [[Bawang putih]] dan [[Kentang]], atau untuk membekalkan hasil yang tidak tumbuh dengan baik dalam iklim dan keadaan tanah Malaysia. Beberapa wilayah di Malaysia, seperti [[Daerah Cameron Highlands|Tanah Tinggi Cameron]] (di [[Pahang]]) dan kaki bukit bersebelahan dengan [[Gunung Kinabalu]] (di [[Sabah]]) menyediakan purata suhu dan keadaan tanah yang sesuai untuk penanaman hasil sederhana seperti Camellia sinensis (teh).

Sayur-sayuran, ubi dan sayur-sayuran yang ditanam di Malaysia yang biasa ditemui di seluruh negara termasuk tetapi tidak terhad kepada (), (), (), (), (), (), choy sum, (), (), (), (), Kacang Hijau, kangkung, (), leek, salada, akar teratai, (), (), (), (), ( ataupun ), (), (), (), (), (), tomato, lobak, (), dan (), (), dan (). 

Di sesetengah kawasan di Malaysia hasil tempatan ditanam secara kecil-kecilan, dan banyak komuniti luar bandar seperti [[Orang Asli]] di Semenanjung dan puak kaum tertentu di [[Sarawak]] mencari makan seperti Sayur Pakis atau sayur-sayuran yang boleh dimakan liar untuk menambah makanan mereka. ''Diplazium esculentum'', lebih dikenali sebagai , mungkin merupakan pakis yang paling banyak didapati dan terdapat di kedai makan dan restoran di seluruh negara. ''Stenochlaena/ Stenochlaena palustris'' adalah satu lagi jenis pakis liar yang popular digunakan untuk makanan. Endemik Malaysia Timur (Malaysia Borneo), ia dipanggil  di [[Sarawak]] dan dihargai kerana fiddleheads oleh penduduk tempatan dan pelawat. Ia dikenali oleh orang asli di [[Sabah]] sebagai ,  ataupun , di mana kedua-dua daun dan kepala rebab tumbuhan itu dimakan. Pucuk muda tumbuhan seperti buluh (Pucuk Buluh) dan kelapa popular dituai sebagai makanan oleh masyarakat di luar kawasan bandar.

Cara yang popular untuk memasak sayur-sayuran berdaun seperti  dan daun ubi adalah tumis dengan sos pedas yang diperbuat daripada  dan cili api. Sayur-sayuran lain yang popular dimasak dengan cara ini termasuk buah kacang dan paku pakis fiddlehead seperti  dan . Sayur-sayuran seperti lobak merah, timun, bawang dan kacang panjang digunakan untuk membuat pelbagai ''pickling'' tempatan yang dipanggil ''acar''. Sayur-sayuran dan herba juga popular dihidangkan tanpa berpakaian dan selalunya mentah di sesetengah komuniti orang asli luar bandar sebagai ulam. sebuah taburan  mungkin termasuk barangan seperti bunga pisang, timun, kacang bersayap (''Winged Beans''), daun ''Centella asiatica/ pegaga'', , dan kacang panjang, biasanya dimakan dengan sos pencicah yang pedas seperti .

====Vegetarianisme di Malaysia====

Sehingga 2012, kira-kira satu juta orang dalam jumlah penduduk Malaysia telah mengamalkan vegetarian, dan makanan vegetarian adalah lebih mudah diperoleh apabila menjamu selera hari ini. Walau bagaimanapun, disebabkan penekanan berat terhadap daging dan makanan laut oleh masakan Melayu tradisional serta kemasukan biasa pes udang dan produk makanan laut lain dalam banyak hidangan tempatan, pengunjung mungkin mendapati sukar untuk berunding mengenai menu mereka untuk mencari vegetarian atau vegan. makanan di restoran masakan Melayu.

Restoran yang memaparkan papan tanda dengan perkataan ''sayur sayuran'', ''vegetarian''  akan menawarkan pelbagai jenis makanan yang baik untuk pengunjung yang tidak makan daging. Terdapat banyak daripada mereka di seluruh negara, terutamanya di kawasan bandar. Restoran ini hanya menyajikan makanan vegetarian/vegan dan langsung tiada daging atau produk haiwan digunakan dalam masakan mereka. Malah restoran yang pakar dalam daging dan makanan laut akan membuat hidangan vegetarian atas permintaan. Beberapa restoran yang menyajikan daging mempunyai bahagian vegetarian dalam menu mereka.

Lebih 80% orang Cina Malaysia mengenal pasti diri mereka sebagai penganut Buddha, dan ada yang mengikuti diet vegetarian sekurang-kurangnya beberapa ketika. Beberapa restoran masakan Cina vegetarian menawarkan menu vegetarian eksklusif  menampilkan hidangan Cina yang menyerupai hidangan daging dalam rupa malah rasanya seperti "babi panggang", "ikan" goreng dengan "kulit" dan "tulang", dan "stik drum ayam" lengkap dengan "tulang". Restoran-restoran ini dikendalikan oleh pemilik yang menahan diri daripada mengambil produk haiwan dan sayur-sayuran dan rempah ratus dengan rasa yang kuat sebagai cara hidup atas sebab keagamaan, dan pada dasarnya adalah vegan. Analog daging yang digunakan selalunya dihasilkan secara tempatan berbanding import, dan dibuat semata-mata daripada bahan-bahan seperti soya, gluten, cendawan dan sayur-sayuran ubi.

Vegetarian organik juga perlahan-lahan menjadi diet vegetarian moden yang bergaya pada masa kini. Kebanyakan menu vegetarian organik akan termasuk bahan makanan super, contohnya: quinoa organik, millet, biji chia, biji rami, alpukat, telur, tauhu, kacang pain, beri biru, [[susu badam]], dll. Banyak buah-buahan organik dan sayur-sayuran dihasilkan secara tempatan dalam beberapa tahun kebelakangan ini. Malah ada versi organik sambal balacan vegetarian, pes cili Nasi lemak, dan sebagainya.

Restoran vegetarian Buddha mungkin terdapat di kawasan yang mempunyai kepekatan tinggi kaum Cina dan cenderung sibuk terutamanya pada hari perayaan tertentu di mana ramai penganut Buddha mengamalkan diet vegetarian yang ketat selama sekurang-kurangnya sehari. Dalam agama Buddha, sesetengah orang yang menjadi vegetarian sepenuh masa sedang menganut agama Buddha ''Lima Sila''. Mereka vegetarian kerana mereka mematuhi peraturan untuk menahan diri daripada membunuh atau mencederakan makhluk hidup dengan sengaja. Petua lain ialah menahan diri daripada mengambil dadah atau memabukkan untuk keseronokan, oleh itu, alkohol tidak digunakan di kebanyakan kedai vegetarian tulen. (Walau bagaimanapun, ini berbeza apabila memesan makanan vegetarian daripada menu restoran yang menyajikan hidangan daging.)

Vegetarianisme mempunyai tradisi yang panjang dan dihormati dalam budaya India. Sesetengah orang India Malaysia adalah vegetarian yang dilahirkan dan dibesarkan yang selalunya berasal dari garis keluarga dengan generasi vegetarian. Sesetengah yang lain mengamalkan vegetarianisme pada perayaan bertuah seperti Thai Ponggal, Tahun Baru Hindu, Deepavali, Doa Bulan Purnama, dan pada hari-hari tertentu dalam seminggu sebagai simbol penghormatan apabila mereka melawat kuil suci. Berpantang daging sebelum menunaikan nazar adalah amalan biasa untuk membawa tubuh kepada keadaan neutral dan fokus, fizikal dan mental, semasa Thaipusam dan acara solat suci yang lain. Hidangan, jenis India Selatan dan Utara, adalah berdasarkan konsep kuno Ayurveda dan diketahui termasuk arusuvai atau enam jenis rasa. Sesetengah hidangan vegetarian India mungkin mengandungi produk tenusu dan madu (vegetarian lakto). Sesetengah yang lain banyak berasaskan santan dan kacang yang mewah. Terdapat banyak kedai makan dan restoran India di Malaysia yang menawarkan menu vegetarian tulen. Restoran India Selatan, khususnya, menawarkan tiada kekurangan pilihan tanpa daging seperti hidangan Thali, juga dikenali sebagai nasi daun pisang, yang selalunya vegetarian secara lalai, dan pelbagai jenis gula-gula, snek dan makanan ringan seperti kesari, tose, idli , uppuma, vade, aviyal, idiyappam dan paniyaram.

====Buah====
Iklim tropika Malaysia membolehkan buah-buahan ditanam sepanjang tahun. Pelbagai jenis buah-buahan biasa dan tidak jelas, sama ada ditanam secara tempatan atau diimport boleh didapati di seluruh negara. Walaupun sebahagian besar buah-buahan yang ditanam di Malaysia secara semula jadi tumbuh subur di kawasan tropika, beberapa kawasan di negara ini seperti [[Cameron Highlands]] di [[Pahang]] atau [[Kundasang]] di [[Sabah]] mempunyai zon iklim yang berbeza yang membolehkan penanaman buah-buahan sederhana seperti [[Strawberi]]. Buah-buahan biasanya dihidangkan selepas makan sebagai pencuci mulut, dan jus buah-buahan sangat dicari sebagai minuman pilihan dalam iklim yang panas dan lembap sepanjang tahun. Buah jeruk atau  popular dan boleh didapati secara meluas, sama ada dijual dari gerai jalanan atau kedai pakar. Banyak lokaliti dinamakan sempena buah-buahan asli, terutamanya [[Alor Setar]] (''Bouea macrophylla/ buah setar'') dan [[Melaka]] (''Phyllanthus emblica/ buah melaka'').


Buah-buahan digunakan untuk membuat hidangan salad yang popular dipanggil rojak.  Ia terdiri daripada kepingan buah-buahan dan sayur-sayuran yang diikat dengan sos gelap likat yang diperbuat daripada pes udang, gula, cili dan jus limau. Versi [[Pulau Pinang]] amat popular dan dipandang baik. Hidangan ini biasanya dihiasi dengan taburan kacang tanah panggang yang banyak.

Buah-buahan terkenal yang ditanam di Malaysia termasuk:

* . Banyak kultivar berbeza boleh didapati di pasaran, dan plantain digunakan untuk [[Pisang goreng]]. Bahagian lain pokok pisang boleh digunakan untuk tujuan masakan.
* . Digunakan secara meluas sebagai bahan pemasam dalam masakan Malaysia, jus limau kalamansi juga dinikmati sendiri dengan ais dan perasa sekunder seperti jus epal hijau, daun pandan dan plum kering yang diawet.
* **Cempedak**, buah dengan badan yang besar dan kasar seperti buah. Salutan daging yang boleh dimakan setiap buah adalah manis, dan mempunyai tekstur lembut seperti kastard.
* **Durian**, buah dengan kulit luar berduri dan berbau ciri ialah buah tropika tempatan yang terkenal kerana ia menimbulkan emosi yang kuat sama ada menyukainya atau membencinya. Ia juga dikenali sebagai "Raja Buah-buahan". Beberapa spesies durian wujud di seluruh Malaysia - kultivar biasa didatangkan dengan krim pucat atau berwarna kuning aril, manakala beberapa jenis yang ditemui di Malaysia Borneo secara semula jadi berwarna merah terang, oren atau ungu.
*  ataupun . Ia adalah buah rangup yang sering dimakan kosong atau dihiasi dengan campuran perasa tart.
* . Tembikai hijau aromatik ini sering dipotong dan dihidangkan bersama mutiara sagu yang dimasak dalam santan sejuk sebagai pencuci mulut.
* . Ia adalah buah yang sangat besar yang serupa dengan cempedak, tetapi agak berbeza dari segi rasa dan tekstur. Penutup berisi setiap buah adalah padat dan manis. Nangka yang belum masak kadangkala digunakan untuk memasak makanan yang sedap.
* **Langsat/ Lansium parasiticum**, buah yang ditanggung dalam kelompok yang serupa dengan anggur dan menyerupai kentang kecil, dengan rasa yang disamakan dengan gabungan manis dan masam anggur dan limau gedang. Varieti kedua yang lebih besar dikenali sebagai  umumnya menghasilkan buah yang besar, umumnya bulat, dan mempunyai kulit yang agak tebal yang tidak mengeluarkan getah apabila dimasak. Bijinya kecil dengan daging tebal, bau manis, dan alin manis atau masam.
* **Longan**, yang bermaksud "mata naga" dalam bahasa Cina. Spesies berkaitan dipanggil  (ataupun "cat's eye" dalam Bahasa Inggeris) mempunyai rasa yang hampir sama dengan longan yang ditanam secara komersial. Walau bagaimanapun buah  (''Longan/ Euphoria malaiense'') ialah kecil, aril yang berisi lebih nipis, dan kulit kuningnya bergelombang dan berkulit seperti buah laici.
* . Negeri [[Perlis]] terkenal dengan varieti Harumanisnya (dari kultivar ''mangifera indica''), yang didaftarkan sebagai produk petunjuk geografi (GI) dengan Pertubuhan Harta Intelek Malaysia (MyIPO). lagi satu spesies mangga yang terkenal hanya terdapat di Malaysia Borneo dan digunakan secara meluas dalam masakan tempatan ialah mangifera pajang, dikenali di Wilayah [[Sabah]] sebagai  dan [[Sarawak]] sebagai .
* . Berbeza dengan durian, manggis sering dipanggil "ratu buah-buahan".
* Papaya ataupun . Satu lagi buah yang biasa didapati sepanjang tahun di Malaysia, dan dimakan secara meluas sebagai penutup hidangan.
* . Ia dimakan secara meluas sebagai buah dan digunakan secara meluas dalam masakan tempatan, seperti hidangan nanas kari yang dipanggil .
* **pitaya**, lebih dikenali tempatan sebagai buah naga. Buah naga boleh didapati dalam jenis daging merah dan putih.
* **pomelo**, ataupun . Pomelo yang ditanam di kawasan Sungai Gedung di negeri [[Perak Darul Ridzuan|Perak]] telah diberikan status GI. Ia juga dipanggil , selepas bandar [[Tambun]] yang juga terkenal dengan hasil buah pomelonya. Memandangkan buah pomelo dikaitkan dengan perayaan tradisional Cina, kebanyakan ladang menuai dua kali setahun sempena [[Tahun Baru Cina]] dan [[Perayaan Kuih Bulan|Pesta Pertengahan Musim Luruh]].
* **rambutan**, Seperti namanya, mempunyai duri lentur berisi daging atau 'rambut' pada kulit luarnya yang biasanya berwarna merah atau kuning. Sebaik sahaja bahagian luar berbulu dikupas, buah yang lembut, berisi, rasa manis dan masam terserlah.
*  ataupun , yang tidak boleh dikelirukan dengan  ataupun guava. Istilah ini merujuk kepada pelbagai spesies ''Syzygium'' yang ditanam untuk buahnya. Buah boleh dimakan sendiri, atau dilambung melalui salad .
* **Manilkara zapota/ sapodilla**, lebih dikenali secara tempatan sebagai . Dagingnya mempunyai tekstur berbutir seperti pir masak dengan rasa malt yang manis.
*  ataupun dikenali sebagai  kepada Komuniti Dusun di Malaysia Borneo. Buahnya biasanya dibuat jus dan smoothie, dan daun pokok soursop direbus dan diambil sebagai infusi herba.
* **Carambola/ starfruit**, ataupun . Malaysia adalah peneraju global dalam pengeluaran belimbing mengikut jumlah dan menghantar buah tersebut secara meluas ke Asia dan Eropah.
* **Artocarpus odoratissimus/ tarap**, juga dikenali sebagai , merupakan buah yang berasal dari Pulau Borneo dan berkaitan dengan cempedak dan nangka. Walaupun buahnya hampir sama saiz dan bentuknya dengan durian serta mengeluarkan bau yang merbahaya, duri tarap pula lembut dan bergetah berbanding duri durian yang keras dan berduri. Buahnya sendiri licin, lembut dan berkrim, dan rasanya mengingatkan manis bagaikan epal kastard dengan sedikit rasa masam.
* . Buah yang popular ini terdapat dalam jenis merah dan kuning.
* **sugar apple**, ataupun . Buah ini terdapat dalam jenis merah ataupun hijau.

===Bahan lainnya===

[[Lada cili]] amat diperlukan dalam dapur Malaysia, dan kedua-dua bentuk segar dan kering digunakan. Cili terdapat dalam beberapa saiz, bentuk dan warna. Sebagai peraturan umum, dua jenis kultivar cili adalah yang paling biasa tersedia: (), yang walaupun bersaiz kecil sangat pedas dan sangat panas; dan jenis yang lebih panjang, yang cenderung lebih ringan. Cili hijau mempunyai rasa yang lebih pedas, manakala cili merah, cili hijau yang dibiarkan masak, mempunyai api yang lebih manis sedikit. Jika rasa yang lebih lembut diutamakan, biji dan selaputnya dikeluarkan dari buah cili sebelum dipotong, atau cili dibiarkan utuh dan dibuang sebelum dihidangkan. Beberapa kegunaan biasa termasuk mengisar cili menjadi pes atau [[Sambal]]; memotong cili segar sebagai perasa atau hiasan; dan jeruk keseluruhan atau cili potong.

 adalah penting untuk masakan Malaysia. Ia adalah sejenis [[Udang]] yang ditekan menjadi blok dan dijemur. Dalam bentuk mentah ia mempunyai bau yang tajam. Setelah masak, aroma dan rasa menjadi lembut dan menyumbang kedalaman rasa pada hidangan. untuk mempersiapkan  untuk kegunaan, seseorang biasanya membungkus sejumlah kecil dalam kerajang, yang kemudiannya dibakar di atas api atau dimasukkan ke dalam ketuhar yang telah dipanaskan terlebih dahulu.  paling biasa ditumbuk atau diadun dengan lada cili tempatan, bawang merah dan jus limau nipis untuk menjadikan hidangan paling popular dan di mana-mana di Malaysia, yang dinamakan sebagai .  juga dihancurkan menjadi pes rempah yang dikisar dipanggil , yang biasanya termasuk bawang putih, halia, bawang merah atau bawang kenit, dan lada cili segar atau kering. bentuk pes  dan fungsinya serupa dengan pes "campuran rempah/ masala'' basah India atau kari Thai (Pes kari Thai), dan selalunya berwarna perang dan () karamel untuk melembutkan rasa mentah ramuan komponennya dan menghasilkan kemasan yang harmoni.

Kelapa () adalah satu lagi ciri utama masakan Malaysia, dan hampir semua bahagian tumbuhan digunakan untuk tujuan masakan. Bahagian endosperm kelapa yang berisi putih boleh diparut, dicincang dan digunakan sebagaimana adanya; dikeringkan untuk dijadikan kelapa kering; atau dibakar sehingga perang gelap dan dikisar untuk dijadikan [[kerisik]]. Daging kelapa parut juga diperah untuk dijadikan [[Santan]], yang digunakan secara meluas dalam hidangan lazat dan pencuci mulut di seluruh negara. Minyak kelapa digunakan untuk tujuan memasak dan kosmetik, dan boleh diperolehi sama ada dengan memproses [[kopra]] (daging kelapa kering) atau diekstrak daripada kelapa segar sebagai minyak kelapa dara. Air kelapa, cecair jernih yang terdapat di dalam rongga setiap kelapa, adalah penyejuk yang popular dalam iklim panas dan lembap di Malaysia.  adalah gula aren yang tidak ditapis yang dihasilkan daripada nira bunga kelapa. Ia adalah pemanis paling tradisional dalam masakan Malaysia dan menyemai rasa seperti karamel yang kaya dengan sedikit kelapa. Pelepah kelapa secara tradisinya digunakan untuk membungkus makanan, sabut dan tempurung kelapa yang dilubangkan boleh digunakan sebagai sumber bahan bakar [[arang]] untuk daging barbeku dan pembuatan pastri tradisional, malah pucuk apikal atau hujung pokok kelapa yang tumbuh adalah makanan istimewa yang popular dihidangkan di komuniti luar bandar dan restoran istimewa.

pelbagai jenis Sos Soya adalah satu lagi bahan penting. Kicap ringan menyumbang rasa masinnya yang menyenangkan kepada pelbagai jenis tumis, perapan dan hidangan kukus. Di sesetengah pertubuhan penjaja, cili yang baru dihiris atau jeruk tiba direndam dalam kicap ringan untuk digunakan untuk mencelup. Kicap gelap lebih pekat, rasa lebih pedas dan kurang masin. Ia sering digunakan apabila rasa yang lebih enak diingini, terutamanya  (gaya merebus dengan campuran jenis kicap), dan juga untuk menggelapkan warna sesuatu hidangan. Kicap manis, kicap manis kadangkala berperisa bunga lawang atau bawang putih, juga merupakan perasa yang popular untuk memasak. Rasa manis dan pedas  juga berfungsi sebagai pengganti untuk menghampiri gabungan kicap gelap dan sos karamel pekat, yang digunakan terutamanya untuk mewarna dan membumbui hidangan rebus.

Herba biasa termasuk (), sejenis rumput dengan aroma dan rasa limau. Batang muda dan segar lebih diingini kerana batang yang lebih tua cenderung memperoleh tekstur berkayu. Bahagian putih lembut yang paling hampir dengan pangkal batang dihiris nipis dan dimakan mentah dalam salad, atau ditumbuk dengan aromatik lain untuk membuat . Ia juga digunakan secara keseluruhan dalam hidangan yang direbus. Daun Pandan adalah setara Asia vanila dalam masakan Barat. Aroma halusnya dilepaskan apabila daunnya lebam dengan mengikat satu atau dua daun panjang menjadi simpul, dan digunakan untuk memasak kari, nasi dan pencuci mulut. Daunnya juga boleh digunakan untuk membungkus barang seperti nasi, ayam atau ikan untuk dimasak. Daun pandan juga boleh didapati dalam bentuk pati cecair atau serbuk untuk penyedap rasa dan warna kek. () ialah rizom yang popular kerana rasa serta sifat pewarnanya. Daun dan bunga tumbuhan kunyit juga digunakan dalam masakan atau dimakan mentah.

Produk tauhu, khususnya tauhu goreng, digunakan secara meluas sebagai bahan masakan dan sebagai pelengkap sampingan. Walaupun tauhu goreng boleh menjadi hambar dalam rasa sendiri, sumbangan utamanya adalah tekstur dan terutamanya dengan sedutan tauhu, keupayaan untuk menyerap rasa apa sahaja yang dimasak. Produk tauhu goreng didapati sebagai bahan komponen serba boleh untuk hidangan seperti mi goreng, ''rojak'' (salad buah-buahan dan sayur-sayuran), mi sup dan rebusan. Cara popular untuk menghidangkan tauhu goreng sendiri ialah tauhu goreng/ ulam dengan taugeh, timun yang dicincang dan daun bawang, disalut dengan saus pekat manis dan pedas serta ditaburi kacang tanah panggang. Tauhu goreng juga boleh disumbat dengan campuran daging kisar atau sayur-sayuran yang dicincang.

Produk makanan laut kering menyumbang kedalaman rasa yang enak kepada beberapa hidangan Malaysia. Ikan bilis kering kecil, dikenali sebagai , sangat popular. Ia memperoleh tekstur rangup apabila digoreng, dan dihidangkan sebagai iringan atau disediakan sebagai hidangan  dalam kapasiti ini.  juga direbus untuk membuat stok ikan; sebenarnya, butiran stok  segera ialah perasa yang popular di dapur moden. Udang kering dan ikan kering masin juga digunakan dalam pelbagai cara.

Perasa dan hiasan penting lain termasuk asam jawa (), khususnya pulpa seperti pes yang diekstrak daripada buah buah yang menyumbang rasa tart kepada banyak hidangan. bentuk rupa ''Aleurites moluccanus/ Candlenuts'' () serupa dengan kacang macadamia, berbentuk bulat, berwarna krim dan mempunyai kandungan minyak yang tinggi. Kemiri biasanya dikisar untuk memekatkan sos.  ialah sejenis sosej Cina kering yang diperbuat daripada daging babi dan rempah ratus. Terutamanya digunakan oleh masyarakat Cina Malaysia, sosej manis ini biasanya dihiris sangat nipis dan ditambah untuk rasa dan tekstur tambahan. Kajian terbaru menunjukkan terdapat 62 makanan Malaysia yang biasa dimakan termasuk amina biogenik.

==Struktur hidangan==
Tiada Kepiawaian Menu () disebabkan oleh fabrik sosial Malaysia yang berbilang etnik serta kedatangan pengaruh moden. Sarapan ala Barat seperti bijirin sarapan pagi, telur masak dan roti bakar telah menjadi perkara biasa di rumah dan semasa menjamu selera, tetapi hidangan tradisional yang lebih sedap berasaskan mi dan hidangan nasi masih sangat popular. Seseorang boleh memilih untuk memulakan hari dengan nasi lemak atau kuih yang ada di mana-mana; terokai bubur, [[Dim sum]] dan mi sup gaya Cina; atau berpuas hati dengan tambang yang dipengaruhi gaya India seperti [[Roti canai]], [[Idli]] ( ''iṭli'' ), [[Tosai]] ( ''tōcai'' ), dan Upma. di negeri [[Kelantan]], maksud ''nasi berlauk'' merujuk kepada hidangan sarapan pagi yang terdiri daripada hidangan kecil nasi dan hidangan pelengkap atau ''lauk''.

Untuk makan tengah hari dan makan malam, makanan tidak lazimnya dihidangkan dalam kursus tetapi secara serentak. Hidangan mungkin terdiri daripada satu hidangan untuk pengunjung bersendirian, atau nasi dengan banyak hidangan pelengkap yang dikongsi oleh semua. Di restoran tempat makanan dimasak mengikut pesanan, selalunya tiada perbezaan antara pembuka selera/pemula dan hidangan utama, dan makanan akan tiba di meja apabila sudah siap. Di beberapa kedai makan yang dikendalikan secara tradisional di mana makanan yang telah dimasak dihidangkan, pengunjung bertujuan untuk membantu diri mereka sendiri dengan bermula dengan sepinggan nasi kosong dan memilih daripada hidangan bufet yang pelbagai. seperti [[Nasi Padang]] khas Indonesia, ini bukan makan semua-anda-boleh-untuk pengalaman makan harga tetap. Kos hidangan bergantung pada apa yang dipilih oleh restoran dan berapa banyak item yang berbeza diletakkan di atas pinggan untuk dimakan. ''warung'' yang dioperasikan oleh Orang Melayu  (kedai makan kasual milik keluarga kecil atau café) ataupun (''kedai makan''), gaya makan ini dikenali sebagai ''nasi campur'' yang bermaksud "nasi bercampur". Konsep yang sama wujud di beberapa kedai makan yang menyajikan makanan Cina Malaysia ala rumah, di mana ia mungkin dikenali sebagai nasi ekonomi.

Satu amalan yang dikenali sebagai "rumah terbuka" () popular semasa musim perayaan, malah sebagai majlis yang rumit untuk meraikan hari lahir dan perkahwinan. Acara rumah terbuka secara tradisinya diadakan di rumah tuan rumah: ucapan selamat diterima dan semua orang, tanpa mengira latar belakang, dijemput hadir. Makanan yang dimasak di rumah atau disediakan oleh hos atas perbelanjaan mereka sendiri, dan walaupun tetamu boleh membawa hadiah untuk hos, mereka diharapkan untuk membantu diri mereka sendiri untuk mendapatkan makanan sesuka hati. Acara rumah terbuka juga boleh diadakan di restoran dan tempat awam yang lebih besar, terutamanya apabila dihoskan oleh agensi atau syarikat kerajaan.

==Pertubuhan makanan==
Kedai Mamak Yang ada di mana-mana adalah sebuah institusi Malaysia. Tersedia di seluruh negara dan
terutamanya popular di kawasan bandar, gerai dan restoran Mamak menawarkan pelbagai jenis makanan dan ada yang dibuka 24 jam sehari. Pemilik pertubuhan ini adalah ahli komuniti Tamil Muslim Malaysia, yang telah membangunkan gaya masakan yang berbeza dan mempunyai pengaruh yang besar terhadap budaya makanan Malaysia yang tidak seimbang dengan bilangan mereka. Satu jenis hidangan yang disajikan secara bufet di beberapa kedai makan Mamak dipanggil [[Nasi Kandar]], yang sama dengan nasi campur Melayu. di mana anda membayar untuk apa yang anda telah makan sebenarnya. Kedai makan adalah untuk memilih daripada pelbagai hidangan kari yang dibuat dengan ayam, daging lembu, kambing atau makanan laut. Campuran sos kari kemudian dituangkan ke atas nasi yang disediakan: ini dipanggil ''banjir''.

Kedai makanan daun pisang di Malaysia adalah satu konsep restoran atau gerai yang menggunakan daun pisang sebagai tempat penyajian makanan, terutamanya dalam hidangan nasi. Ia merupakan satu tradisi yang popular di kalangan masyarakat India, khususnya di Tamil Nadu dan Kerala, namun ia juga telah meluas di seluruh Malaysia. Restoran-restoran jenis ini sering menjadi pilihan ramai kerana suasana yang autentik dan makanan yang enak serta murah. Biasanya, makanan ini disajikan dalam porsi yang besar, membolehkan pelanggan menikmati hidangan dengan penuh kepuasan.

Ada juga beberapa kedai yang menyediakan layanan makan secara buffet atau "all-you-can-eat", di mana pelanggan boleh mengambil lauk yang mereka pilih secara percuma, asalkan nasi dan lauk-lauk tertentu dimakan.

Di kedai-kedai ini, daun pisang digunakan sebagai alas untuk menyajikan pelbagai jenis hidangan, terutama nasi dengan lauk-pauk seperti kari, sambal, dal, dan pelbagai jenis sayur-sayuran. Penggunaan daun pisang bukan hanya untuk tujuan estetik, tetapi ia dipercayai dapat meningkatkan rasa makanan kerana aroma semula jadi daun pisang yang menyerap ke dalam makanan.

sebuah [[Kopitiam]] ataupun ''kopi tiam'' ialah kedai kopi tradisional yang dilindungi untuk makanan dan minuman, yang kebanyakannya dikendalikan oleh pemilik Cina dan terutamanya ahli komuniti Hainan. kata ''kopi'' ialah dari bahasa Melayu/Hokkien untuk Kopi dan ''tiam'' ialah dari bahasa Hokkien dan Hakka untuk toko . Pemandangan biasa di Malaysia dan negara jiran Singapura, menu sering menampilkan persembahan seperti nasi lemak, telur rebus, roti bakar, hidangan mi, roti dan kuih. Pemilik beberapa pertubuhan kopitiam boleh memajakkan ruang premis kepada peniaga gerai bebas, yang kadangkala menawarkan hidangan yang lebih khusus melebihi tambang piawai kopitiam Cina. Minuman biasa termasuk Milo, minuman coklat malt yang dianggap ikonik kepada rakyat Malaysia dari semua peringkat umur, serta (''kopi'') dan (''teh''). Pengunjung akan menggunakan istilah slanga khusus untuk budaya kopitiam untuk memesan dan menyesuaikan minuman mengikut citarasa mereka.

==Pencuci mulut==
* **Air batu campur**:

* **Air batu kacang**:

* **Air batu jagung**:

* **Cendol**:

* **Puding diraja**: pencuci mulut ini dibangunkan dan dihidangkan kepada kerabat diraja negeri Pahang.

== Masakan Melayu Malaysia ==


Untuk hidangan tradisional Melayu, nasi dianggap sebagai hidangan utama, dengan semua yang lain dianggap sebagai hidangan iringan atau sampingan untuk nasi. Masakan Melayu mempunyai banyak persamaan dengan masakan Indonesia, khususnya beberapa tradisi serantau dari kawasan [[Sumatera]]. Ia juga telah dipengaruhi oleh budaya Cina, India, Thai dan banyak budaya lain sepanjang sejarah, menghasilkan masakan tersendiri. Beberapa hidangan Melayu serantau, seperti ''harees/arisa'' dan ''kolam kacang/kacang pool'', adalah contoh pengaruh daripada masakan Arab kerana sejarah dan keagamaan yang berpanjangan. Banyak masakan Melayu berkisar tentang rempah, yang biasanya [[Tumis|ditumis]] dalam minyak untuk mengeluarkan perisa untuk membentuk asas hidangan. Hidangan pencecah yang dipanggil sambal adalah iringan penting untuk kebanyakan masakan Melayu.

===Masakan===

* **Ulam**: Sejenis tumbuhan kampung yang terdapat di Malaysia yang berjumlah puluhan spesis.

* **Kerabu** - sejenis hidangan seperti salad yang boleh dibuat dengan sebarang gabungan buah-buahan dan sayur-sayuran yang dimasak atau tidak dimasak, serta sekali-sekala daging atau bahan makanan laut. Terdapat banyak resipi kerabu, yang selalunya kurang biasa dalam penyediaan: ''kerabu taugeh'' dibuat dengan taugeh yang dicelur dan bahan asli Melayu seperti kerisik, manakala penyediaan seperti ''kerabu mangga'' (salad mangga muda dicincang) menyerupai kerabu Thai/kerabu ''yam'' gaya Thai dalam profil rasa.

* **Kebebe** - makanan yang diperbuat daripada 13 bahan yang mempunyai rasa bercampur pahit, masin, manis, masam dan pedas. Ia dikatakan mampu menghilangkan rasa loya selepas mengambil terlalu banyak makanan.

* **Ikan masin**:

* **Pekasam**:

* **Budu**:

* **Cencaluk**:

* **Tempoyak** - durian yang diperam, disimpan secara tradisional dalam tempayan. Tempoyak boleh dimakan lazat, atau boleh ditambah ke dalam masakan rebus dan rebusan sebagai perisa utama (''masak tempoyak'').


* **Sambal** - istilah sambal bukan sahaja merujuk kepada sos lazat yang diperbuat daripada lada cili yang ditumbuk bersama bahan sekunder seperti belacan dan dipipis dengan jus limau kesturi, ia juga merujuk kepada gaya memasak di mana daging, makanan laut dan sayur-sayuran seperti terung dan petai direbus dalam sos berasaskan sambal pedas.

* **Sambal belacan** -

* **Sambal tumis** - Makanan warisan Melayu Malaysia, yang di hidangkan bersama lempeng, jemput-jemput, mi siput, nasi lemak dan sebagainya.

* **Sambal kacang** -

* **Kuah kacang ** -

* **Serunding/serondeng** - serunding daging berempah. ''Serunding'' juga boleh merujuk kepada mana-mana hidangan di mana bahan utama daging atau sayur-sayuran dicincang dan ditarik menjadi helai nipis. Di Indonesia, istilah ini merujuk kepada campuran kelapa parut yang dipanggang kering.

* **Singgang**:

* **Pindang**:

* **Asam rebus**:

* **Asam pedas**: rebusan daging yang masam dan pedas, dengan bahan inti ialah asam jawa dan cili. Bergantung pada kawasan, tomato, bendi, halia yang dicincang, dan daun kesum juga boleh ditambah. Ia biasanya dimasak dengan ikan seperti kembung atau pari, walaupun sesetengah resipi menggunakan ayam dan juga ekor lembu.

* **Ayam goreng**: istilah generik untuk ayam goreng dalam, biasanya diperap bahan asas iaitu kunyit dan perasa lain sebelum dimasak.

* **Ayam berempah**: berasal daripada Malaysia mempunyai tiga variasi iaitu biasa, kari dan pandan.

* **Ayam percik**: ayam percik ialah ayam perap panggang yang disiram dengan kuah santan berempah.

* **Ayam golek**: ayam golek ialah ayam yang diperap kemudian dipanggang secara berputar dan disiram sos cili dibuat sendiri.

* **Ayam bakar**: ayam yang diperap kemudian panggang di atas pemanggang/grill.


* **Sate** - salah satu makanan paling popular di Malaysia, sate (ditulis sebagai ***satay*** dalam bahasa Melayu) diperbuat daripada daging lembu yang diperap dan kepingan ayam yang dicucuk dengan batang kayu dan dimasak di atas panggangan arang. Ia biasanya dihidangkan dengan beras mampat potong bawang, timun, dan kuah kacang berempah untuk dicelup. Pekan [[Kajang]] di Selangor terkenal dengan satenya; ''Sate Kajang'' ialah istilah untuk gaya sate di mana ketulan dagingnya lebih besar daripada sate biasa, dan sos kacang manis dihidangkan bersama sebahagian pes cili goreng.



* **Ikan bakar** - ikan barbeku atau bakar arang, biasanya disapu dengan sos berasaskan sambal. Ia juga boleh disertakan dengan air asam, pencecah yang diperbuat daripada pes udang, bawang besar, cili dan jus asam jawa.

* **Ikan goreng** - istilah generik untuk ikan goreng cetek atau dalam, yang hampir selalu diperap sebelum dimasak. Terdapat banyak resipi dan variasi untuk apa yang boleh dikatakan kaedah memasak ikan yang paling popular dan tipikal di Malaysia.

* **Masak lemak** ialah gaya masakan yang menggunakan rebusan santan. Masak lemak ada 4 jenis kuah iaitu masak lemak putih, masakan lemak kuning terbahagi kepada tiga iaitu masak lemak kuning, masak lemak tumis kuning, dan masak lemak cili api. Bahan utama bawang merah, bawang putih, cili besar, cili api atau cili padi. Sumber protein seperti ayam, daging salai makanan laut dan moluska bercangkerang, mungkin dipasangkan dengan buah-buahan dan sayur-sayuran seperti rebung, nanas dan daun ubi kayu selalunya dimasak dengan cara ini. Negeri-negeri tertentu dikaitkan dengan varian khusus hidangan ini: contohnya, ''masak lemak cili api'' ialah keistimewaan ikonik [[Negeri Sembilan]].

* **Gulai Malaysia**: istilah melayu untuk bahan yang ditumis dan direneh bersama santan menjadi kuah. Gulai di Malaysia mempunyai empat jenis kuah iaitu gulai, gulai kuning, gulai oren, dan gulai kari. Bahan tumis untuk gulai ialah bawang merah, bawang putih, halia dan lengkuas. Sumber protein untuk gulai mungkin daging ayam, lembu, kambing, pelbagai jenis isi perut, ikan dan makanan laut, dan juga sayur-sayuran seperti daun ubi kayu dan nangka muda/belum masak. Kuah biasanya berwarna coklat kekuningan kerana rempah tumis dan perang yang membentuk dasarnya, dan penambahan kunyit yang telah dikisar. Konsistensi kuah mungkin berbeza dalam ketebalan bergantung pada tukang masak.


* **Rendang** - rebusan daging dan santan pedas yang berasal daripada [[orang Minangkabau]] di [[Indonesia]], yang kebanyakannya telah menetap di negeri Sembilan. Daging kerbau adalah pilihan paling tradisional untuk hidangan ini, tetapi daging lembu dan ayam jauh lebih biasa digunakan untuk rendang di restoran dan masakan rumah. Tambahan biasa kerisik adalah satu lagi sentuhan khas Malaysia. Rendang secara tradisinya disediakan oleh masyarakat Melayu, semasa perayaan (seperti [[Hari Raya]]), dihidangkan dengan ketupat atau nasi minyak.

* **Ayam masak merah** : berasal daripada [[Johor]]. Potongan ayam mula-mula digoreng hingga berwarna perang keemasan kemudian perlahan-lahan direbus dalam tomato puri pedas. Kacang polong/pis ditambah ke dalam hidangan. Ia sering digandingkan dengan nasi tomato - nasi yang dimasak dengan tomato puri, susu, rempah kering, dan asas rempah tumis bawang putih, bawang besar dan halia. Warna tomato puri.

* **Ayam masak merah pengantin** : masakan ini biasa jumpa di majlis kenduri kahwin orang Melayu. Masakan ini kearah Ayam masak sambal dan Ayam masak merah. Ayam masak merah pengantin ianya pekat bahan utama bawang merah, cili kisar atau serbuk cili. Warna merah kehitaman.

* **Ayam masak sambal** : ayam yang telah digoreng kemudian disalut dengan Sambal yang ditumis. Warna sambal tumis.

* **Ayam masak serai** : masakan ini hampir sama dengan ayam masak merah tetapi menggunakan serai kisar yang banyak. Warna merah terang.

* **Ayam masak ros** : berasal daripada [[Pulau Pinang]], seperti ayam masak merah tetapi menggunakan yogurt. Warna merah kejinggaan.

* **Ayam masak sos** : ayam yang digoreng kemudian disalut dengan tumisan sos tiram, sos cili dan sos tomato. Warna merah karamel.

* **Kerutuk** - sejenis kari berasaskan santan. Secara tradisinya lebih baik dimakan bersama nasi putih, sambal belacan dan sayur atau ulam-ulaman.

* **Kuzi**, kari yang pekat. Secara tradisinya ia dimakan bersama nasi putih, sambal belacan dan ulam.

* **Sup kambing** - sup daging kambing yang enak direndam perlahan dengan herba dan rempah ratus, dan dihiasi dengan bawang merah goreng, ketumbar segar dan sepotong limau kesturi. Varian termasuk sup yang dimasak dengan daging lembu, rusuk daging, atau ekor lembu, semuanya berperisa dengan herba dan rempah ratus yang sama.

=== Jenis Mi ===
* **Laksa** :


* **Laksam** ataupun **Laksang**: varian berbeza pada laksa yang terdapat di negeri utara dan timur laut Semenanjung. Laksam terdiri daripada mi gulung nasi leper yang pekat dalam kuah ikan cincang putih yang penuh, kaya dan manis sedikit, santan dan herba aromatik yang dicincang.



* **Mi bandung** - Hidangan mi tradisional dari [[Bandar Maharani|Muar]] yang dimasak dengan mi kuning digandingkan dengan telur di samping kuah pekat yang diperbuat daripada gabungan udang kering, bawang, rempah-ratus, udang dan cili. Udang, daging, kek ikan dan sayur-sayuran juga ditambah.

* **Mi rebus** - hidangan yang terdiri daripada mi telur yang disiram dengan sos aromatik pedas yang dipekatkan dengan sayur-sayuran ubi yang dimasak dan dilenyek. Versi mi rebus yang ditemui di bahagian lain di Malaysia kadangkala dipanggil ''mi Jawa'' tiada kaitan dengan jawa.

* **Mi kuah** - mi kuah merupakan hidangan berasaskan mi kuning dan dipadankan bersama kuah, kuah tersebut ditumis menggunakan bawang, lada putih dan lada hitam kemudian dimasukkan sayur sawi, kubis dan lobak merah. Di selatan Semenanjung menyebutnya Mi Kuah manakala di Terengganu menyebut Mi rebus. 

* **Mi rojak**, mi rojak merupakan masakan Melayu yang berasaskan mi kuning dan kuah kacang, masakan ini berasal daripada [[Johor]]. [[Kuah kacang]] tersebut merupakan kuah kacang variasi mi rojak bukan kuah kacang sate. Ni rojak juga ada variasi mamak atau Mi rojak mamak, kuah ini sedikit berbeza kerana kuahnya pekat dan tekstur sos.

* **Mi siput**, snek mi kering bulat goreng dari [[Daerah Muar|Muar]], [[Johor]] diperbuat daripada tepung dan dimakan bersama .
* [[Nasi himpit|**Nasi himpit**]].

===Jenis nasi===
* **Nasi goreng** -  istilah generik untuk nasi goreng, yang mana terdapat banyak, banyak pilih atur dan variasi yang berbeza. Varian termasuk [[Nasi goreng kampung|**nasi goreng kampung**]], **nasi goreng pattaya** dan [[Nasi paprik|**nasi paprik**]].

* **Nasi lemak** - merupakan makanan tradisi [[orang Melayu]] yang terdapat di semua bahagian [[Malaysia]], [[Singapura]], [[Indonesia]] (terutama di [[Riau]], [[Jambi]] serta [[Sumatera Utara|utara]] dan pantai timur [[Sumatera]]) dan [[Brunei]]. Sajian ini merujuk kepada [[nasi]] yang dimasak dengan menggunakan [[santan]] bagi menambah rasa lemaknya. Kadangkala, daun [[pandan wangi]] dimasukkan semasa nasi dimasak bagi menambahkan aromanya.

* **Nasi tumpang** - nasi dibungkus dalam daun pisang berbentuk kon. Sebungkus nasi tumpang terdiri daripada telur dadar, serunding daging, kari ayam atau udang, dan kuah manis. Ia secara tradisinya dihidangkan sebagai hidangan yang memudahkan pengembara di jalan raya.

* **Nasi hujan panas**.

* **Nasi kukus**.

* **Nasi beringin**, hidangan nasi wangi yang pernah dihidangkan kepada [[Kesultanan Johor|kerabat diraja Johor]] pada akhir 1890-an; sultan akan mendapatkan hidangan yang harum ini terutama apabila tetamu dijemput untuk menjamu selera di istana.



* **Nasi dagang** - nasi yang dimasak dengan santan dan biji halba, dihidangkan bersama ikan gulai (biasanya ikan tuna atau tongkol), kelapa goreng yang diparut, telur rebus dan jeruk sayur. ''Nasi dagang'' ("nasi peniaga" dalam bahasa Melayu) ialah hidangan sarapan ruji di negeri timur laut Kelantan dan Terengganu. Ia tidak seharusnya dikelirukan dengan nasi lemak, kerana nasi lemak sering dijumpai dijual bersebelahan dengan nasi dagang untuk sarapan pagi di Pantai Timur Semenanjung Malaysia.


* **Nasi kerabu** - Ia merupakan hidangan nasi yang asalnya berwarna kebiruan, dan biasanya dimakan dengan ikan kering atau ayam percik, daging bakar, telur masin, keropok, budu dan ulam-ulaman lain. Warna biru nasi terhasil daripada kelopak bunga telang yang digunakan dalam masakan.

***Nasi daging** - berasal daripada [[Kedah]] ia berasaskan daging yang direbus.

***Nasi kandar** -  hidangan nasi kukus yang dihidangkan dengan pelbagai jenis karipap dan lauk pauk. Ia ialah hidangan popular Malaysia utara dari Pulau Pinang.

* **Nasi kuning** - nasi masak dengan santan dan kunyit. Hidangan sarapan biasa di kawasan tertentu seperti pantai timur [[Sabah]], di mana ia biasanya dihidangkan dengan sambal, telur, 'serundeng' berasaskan kelapa dan ikan berempah. Tidak terkeliru dengan Peranakan ''nasi kunyit'' yang menggunakan pulut.

* **Nasi jagung**

* **Nasi tomato**

* **Nasi lemuni**, Ia seperti nasi lemak tetapi dimasak dengan herba yang dipanggil [[Lemuni|daun lemuni]].

* **Nasi ulam** - ulam nasi yang ditoskan dengan pelbagai jenis herba dan sayur-sayuran yang dicincang nipis (daun kaduk, daun cekur, daun kesum dan sebagainya) serta udang kering yang ditumbuk, kerisik dan bawang merah dicincang. Satu varian yang popular di negeri-negeri Pantai Timur Semenanjung Malaysia dipanggil [[nasi kerabu]], iaitu nasi berwarna biru yang dihidangkan dengan pelbagai herba, ikan kering atau ayam goreng, keropok, jeruk dan sayur-sayuran.

* **Ketupat** - varian nasi mampat, dibalut dengan kantung pelepah palma. Apabila nasi mendidih, bijirin mengembang untuk memenuhi kantung dan nasi menjadi mampat. Kaedah memasak ini memberikan ketupatbentuk dan tekstur cirinya. Biasanya dimakan bersama rendang (sejenis kari daging lembu kering) atau dihidangkan sebagai iringan sate, ketupat juga dihidangkan secara tradisi pada majlis-majlis perayaan seperti [[Hari Raya Aidilfitri]] sebagai sebahagian daripada penyebaran rumah terbuka.

* **Ketupat palas** : Ketupat palas (Lepat) berasal daripada Utara Semenanjung Malaysia seperti Perlis, Kedah dan Penang. Makanan ini di bungkus,lipat dan disimpul menggunakan daun palas dan berintikan pulut. Makanan ini juga ada variasi lain iaitu Ketupat palas manis berasal daripada Kelantan.

* **Nasi himpit** : makanan ini berasal daripada Malaysia dan inivaso menggantikan ketupat, ia berbentuk segi empat sama seperti ketupat tetapi diganti balutannya menggunakan plastik.

* **Lontong basah** : makanan ini berasal daripada Johor iaitu suatu hidangan lengkap yang perlu ada masakannya seperti nasi himpit atau ketupat, sambal kacang atau kuah kacang, sambal bilis, telur rebus dan kuah lodeh.

* **Lontong kering** :

* **Lemang** :

* **Lontong** :

=== Masakan yang dipengaruhi budaya asing ===

* **Ayam gunting** :

* **Chicken chop** :

===Jenis bubur===
* **Bubur lambuk**, bubur nasi yang dimakan semasa bulan puasa Ramadhan, dibuat dengan campuran serai, rempah ratus, sayur-sayuran, dan ayam atau daging lembu. Ia biasanya dimasak secara beramai-ramai di masjid setempat, yang kemudiannya diagihkan kepada jemaah sebagai hidangan berbuka puasa setiap petang. Di negeri Terengganu, bubur lambuk disediakan dengan herba liar, budu, keledek, dan makanan laut.

=== Jenis makanan bertepung ===
* **Lempeng** -

* **Lempeng kelapa** - juga dikenali sebagai pek nga, Ia biasanya dihidangkan semasa sarapan pagi.
 
* **Roti jala** - Nama itu berasal daripada perkataan Melayu ''roti'' (roti) dan ''jala'' (kirai). Senduk khas dengan tebuk lima lubang digunakan untuk membentuk corak berendanya. Roti jala biasanya dimakan sebagai iringan hidangan kari, atau dihidangkan sebagai pencuci mulut dengan sos pencecah manis.

* **Keropok lekor** - keistimewaan negeri Terengganu dan negeri-negeri lain di pantai timur Semenanjung Malaysia, keropok lekor ialah sejenis gorengan yang enak dibuat daripada gabungan adunan dan ikan yang dicincang. Dihiris dan digoreng sejurus sebelum dihidangkan, ia dimakan bersama sos panas.

* **Roti john** - sandwic telur dadar daging berempah, yang popular dimakan untuk sarapan pagi atau sebagai snek.

==Masakan Melayu Malaysia yang dipengaruhi Masakan Jawa dan Bugis Malaysia==


Terdapat hidangan Malaysia tertentu dengan pengaruh Jawa yang terang-terangan atau merupakan adaptasi langsung daripada [[masakan Jawa]], dibawa ke Malaysia oleh [[Orang Jawa|pendatang Jawa]] yang telah diasimilasi atau diintegrasikan ke dalam masyarakat Melayu yang lebih luas ke pelbagai peringkat. Masakan Jawa sangat berbeza daripada masakan Melayu arus perdana, terkenal dengan kesederhanaan dan rasa yang lebih manis, berbanding masakan Melayu arus perdana yang kebanyakannya berasaskan masakan serantau yang kompleks dan pedas (yang serupa dengan masakan di [[Sumatera]]). Satu cara yang popular untuk menghidangkan makanan yang dipengaruhi Jawa di bahagian selatan Semenanjung Malaysia dipanggil [[Nasi ambeng]], yang terdiri daripada nasi putih bersama pinggan yang dihidangkan dengan iringan seperti ayam masak kicap atau kuah kari, kacau. mi goreng, ''sambal goreng'', kelapa parut goreng, telur, sayur dan sebagainya.

* **Ayam penyet** - ayam goreng yang ditumbuk sebelum dihidangkan. Komponen utama lain untuk hidangan ini ialah sambal pedas. Iringan lain termasuk timun, tauhu goreng dan tempe.

* **Bergedel/Begedil** - goreng sfera yang diperbuat daripada kentang tumbuk dan kadangkala daging dikisar. Ia dipanggil perkedel di Indonesia.

* **Botok botok** - bingkisan daun pisang kukus ikan hiris yang diperisakan dengan rempah kisar dan herba yang dicincang.

* **Sayur Lodeh dan Lontong** - sayuran yang direbus dalam sup santan berempah ringan, biasanya dihidangkan bersama nasi mampat dan perasa tambahan ditambah sama ada semasa memasak atau dalam hidangan individu. Ia dimakan semasa perayaan, dan juga sebagai hidangan sarapan pagi. Di Indonesia hidangan ini juga dipanggil ''sayur lodeh'', dan nasi mampat ataupun ''lontong''.


* **Pecal** -  ''pecal'' ialah salad sayur-sayuran dengan hirisan timun, kacang panjang, taugeh, tauhu goreng, kangkung rebus dan tempeh disalut dengan kuah kacang.

* **Rempeyek** - keropok gurih yang digoreng dibuat daripada tepung (biasanya tepung beras) dengan bahan lain (seperti kacang tanah) yang diikat atau disalut dengan adunan tepung yang rangup.

* **Soto** - Sup daging, biasanya dihidangkan bersama nasi kosong, ''lontong'', atau ''mi soto'' bergantung pada variasi serantau serta pilihan peribadi.
* **Telur pindang** - telur marmar direbus dengan herba dan rempah ratus. Biasa dilihat dalam kenduri kahwin Malaysia dan majlis-majlis keraian Jawa, khususnya di [[Johor]].

* **Tempeh** -  sumber protein ruji dalam masakan Jawa, dibuat melalui proses kultur semula jadi dan proses penapaian terkawal yang mengikat kacang soya ke dalam bentuk kek, serupa dengan patty burger vegetarian yang sangat pejal, yang kemudiannya boleh dimasak dan dihidangkan dalam pelbagai cara.

==Minuman Melayu Malaysia==

* **Sirap bandung**, minuman susu sejuk berperisa sirap kordial mawar, memberikannya warna merah jambu. Walaupun nama begitu, ia tiada kaitan dengan kota [[Bandung]] di Indonesia. ''Bandung'' dalam konteks ini merujuk kepada apa sahaja yang datang secara berpasangan atau dicampur daripada banyak bahan.

* **Air katira**, minuman yang berasal dari [[Johor]] yang bahan utama berada di Timur Tengah iaitu getah katira. Bahan utama air katira ialah getah katira, biji selasih, kurma, badam, susu segar, daun pandan dan gula perang.

* **Air janda pulang**, minuman tradisional dari [[Negeri Sembilan]]. Ia sesuai diminum dengan makan tengah hari dan pada hari yang panas.

* **Air sarbat** : minuman ini berasal dari [[Pulau Pinang]] dan dicipta oleh [[Mamak]]. Air ini diperbuat daripada air kelapa muda, sirap ros, biji selasih dan rempah. Air sarbat terinspirasi daripada [[Serbat|Sharbat]].

* **Coconut shake**, minuman ini berasal daripada [[Melaka]].

* **Air mata kucing**,

* **Air herba soda**,

* **Air kelapa laut**,

* **Air kelapa**,

* **Air soya**,

==Kuih Melayu Malaysia==
* **Onde-onde atau Buah melaka**, pencuci mulut berasal dari [[Melaka]] yang bahannya menggunakan daun [[Pandan wangi|pandan]] dan [[gula Melaka]]. Ia mendapat nama sempena bentuk seperti buah [[pokok melaka]].

* **Bebola bijan** : sejenis kuih berbentuk bulat yang adunannya menggunakan tepung beras/pulut dan diselaputi bijan serta berintikan kelapa gula melaka.

* **Kuih bom** : sejenis kuih berbentuk bulat yang menggunakan adunan tepung gandum kemudian di goreng. Ia berintikan sambal dan timun. Kuih ini dinamakan Kuih bom kerana berbentuk bulat dan berintikan sambal. Selain nama kuih bom kuih ini terkenal dengan nama kuih nasi lemak atau kuih buger Malaysia.

* **Ketayap** : Kuih yang diperbuat daripada lempeng perisa pandan yang berintikan kelapa gula  melaka kemudian digulungkan. Kuih ini terkenal di Asia Tenggara, juga disebut sebagai kuih dadar, dadar gulung atau kuih lenggang.

* **Tepung gomak** : Kuih yang menyerupai tekstur Mochi yang diselaputi tepung kacang hijau berintikan kacang hijau atau kelapa gula melaka. Kuih ini terkenal di Johor, Kelantan dan Terengganu.

* **Akok**, pencuci mulut tradisional di [[Kelantan]], Malaysia. Dibuat terutamanya daripada telur, santan, tepung dan gula perang,  mempunyai rasa karamel yang tersendiri. Ia sering dihidangkan semasa snek petang bersama-sama dengan kopi.  disediakan dalam peralatan memasak yang dipanggil  diperbuat daripada loyang pepejal, yang dikelilingi dengan arang.

* **Kuih telur katak** : sejenis kuih sagu yang diperisakan menggunakan sirap ros serta disalut parutan kelapa. 

* **Abok-abok**: sejenis kuih sagu dan gula melaka yang dibalut menggunakan daun pisang dan dikukus. 

* **Jemput-jemput**: sejenis kuih digoreng berasaskan tepung bertekstur padat  atau ada juga bulat mengembang. Perasa ikan bilis, jagung, daun bawang atau daun kucai.

* **Cekodok**: sejenis kuih digoreng berasaskan tepung bertekstur padat atau ada juga bulat mengembang. Hanya menggunakan pisang. Nama lain bagi kuih ini adalah **Jemput-jemput pisang**. Juga ada variasi lain iaitu Cekodok bom, bentuk bulat mengembang, keras diluar lembut didalam.

* **Cucur**: sejenis kuih digoreng berasaskan tepung bertekstur rangup, berbentuk leper dan lebar. Cucur tidak sama dengan jemput-jemput kerana cucur lebih menyerap minyak. Cucur paling terkenal ialah cucur udang.

* **Cara berlauk** :

* **Cara manis** :

* **Putu mayang** :

* **Putu bambu** :

* **Putu piring** :

* **Putu halba** :

* **Apam** : Kuih yang berasaskan tepung gandum kemudian dikukus.

* **Apam beras** :

* **Apam johol** : kuih beras manis, dibalut dengan daun rambai untuk mengekalkan aroma dan menjadikannya kelihatan baik. Ia kadangkala dimakan bersama ,  tumis dan bubur kacang.

* **Bahulu**, makanan yang berasal daripada [[Melaka]] iaitu masyarakat [[orang Kristang]] pengaruh Portugis dan Belanda.

* **Karipap** : terinspirasi makanan Portugis [[Empanada]] dan makanan British [[Curry puff]]. Makanan ini sinonim dengan namanya iaitu berasaskan inti kari kentang, kari sardin atau kari daging. Karipap juga boleh berintikan sardin.

* **Kuih bunga circa :

* **[[Tepung pelita]]** :

* **[[Tepung bungkus]]** :

* **[[Kuih koci]]** :

* **[[Lepat pisang]]** :

* **[[Pulut panggang]]**

* **[[Pulut lepa]]** :

* **[[Kuih talam]]** :

* **[[Kuih bingka]]** :

* **[[Kuih bakar]]** :

* **[[Kuih bakar kemboja]]** :

## Makanan dan Minuman Peranakan

Masakan Peranakan, juga dipanggil makanan Nyonya, telah dibangunkan oleh orang Cina Selat yang keturunannya tinggal di Malaysia dan Singapura hari ini. Perkataan Melayu lama nyonya (juga dieja nonya), istilah penghormatan dan kasih sayang kepada wanita yang mempunyai kedudukan sosial yang terkemuka (sebahagian "puan" dan sebahagian "makcik"), telah merujuk kepada masakan orang Peranakan. Ia menggunakan bahan-bahan Cina terutamanya tetapi diadun dengan bahan-bahan Melayu seperti santan, serai, kunyit, asam jawa, daun pandan, cili dan Sambal. Ia boleh dianggap sebagai campuran masakan Cina dan Melayu, dengan pengaruh dari masakan Cina Indonesia (untuk makanan Nyonya Melaka dan Singapura) dan masakan Thai (untuk masakan Nyonya Pulau Pinang. Masakan tradisional Nyonya selalunya sangat rumit, intensif buruh dan memakan masa, dan masyarakat Peranakan sering menganggap makanan Nyonya terbaik boleh didapati di rumah persendirian.

### Masakan Peranakan Baba Nyonya

* **Acar** - pelbagai daging dan sayur acar seperti acar keat-lah (limau madu/calamansi), achar hu (ikan goreng), acar kiam hu (ikan masin), acar timun (timun), acar awat (sayur campur).

* **[[Laksa|Asam Laksa]]** . - Dianggap sebagai salah satu daripada tiga hidangan istimewa Pulau Pinang, Asam laksa adalah serupa dengan Laksa Melayu ataupun *laksa utara*, yang terdiri daripada semangkuk mi nasi *al dente* lut sinar yang dihidangkan dalam sup pedas yang diperbuat daripada ikan (biasanya mackerel), tamarind (kedua-dua *asam jawa* dan *asam gelugor*), dan *daun kesum*. Topping sangat berbeza, dan mungkin termasuk bawang, pudina, bunga halia obor cincang, dan hirisan nanas dan timun. Secebis pedas, likat Pes udang yang ditapai manis (*Petis udang* atau *Hae Ko*) biasanya dihidangkan di sebelah.

* **Ayam buah keluak**, - rebusan ayam yang dimasak dengan kacang dari pokok Kepayang (*Pangium edule*). Untuk resipi ini, isi buah keluak dikorek dan ditumis bersama aromatik dan perasa, sebelum disumbat semula ke dalam kacang dan direbus bersama kepingan ayam.

* **Ayam/Babi Pongteh**, - rebusan ayam atau daging babi yang dimasak dengan tauchu atau kacang soya yang ditapai masin, dan Gula Melaka. Ia biasanya masin-manis dan boleh digantikan sebagai hidangan sup dalam masakan Peranakan. Biasanya menggunakan daging babi kerana ini adalah perut babi rebus Cina versi Peranakan.

* **Babi assam**, - rebusan daging babi yang dimasak dengan air asam jawa. Masyarakat Kristang juga memasak hidangan daging babi yang serupa dalam kuah asam jawa.

* **Enche Kabin**, - kepingan ayam goreng yang diperap dalam pes santan dan *rempah*.
* **Itik Tim** ataupun *Kiam Chye Ark Th'ng* - ialah sup itik, sayur sawi yang diawet dan kubis berperisa pala, cendawan Cina, tomato dan biji lada.

* **Jiu Hu Char** - ialah hidangan yang terdiri terutamanya daripada sayur-sayuran yang dicincang seperti lobak atau jicama, lobak merah, dan kubis dan digoreng bersama-sama dengan Sotong kering yang dicincang nipis.

* **Kari Kapitan** - adalah Pulau Pinang Nonya mengambil kari ayam yang ada di mana-mana. Daun limau purut dan santan antara bahan utama untuk kari ringan ini. Ia diinsirasi oleh makanan India. 

* **Kerabu Bihun/ Bihun Kerabu** - ialah hidangan salad yang terdiri daripada bihun dicampur dengan Sambal belacan, jus limau kalamansi, dan herba serta rempah ratus yang dicincang halus. Hidangan salad terkenal lain ialah kerabu bok ni (kulat telinga awan/tikus telinga), kerabu ke (ayam), kerabu ke-kha (kaki ayam), kerabu timun (timun), kerabu kobis (kubis), kerabu kacang botol(kacang empat sudut), kerabu bak pue (kulit babi).

* **Kiam Chye Boey** - adalah campuran sisa makanan Kiam Chye Ark Th'ng, Jiu Hu Char, Tu Thor Th'ng dan pelbagai hidangan lain. "Boey" secara literal bermaksud "akhir".

* **[[Laksa|Laksa lemak]]** - ialah sejenis *laksa* yang dihidangkan dalam kuah kelapa yang kaya, dihidangkan bersama udang, kerang, limau nipis dan sebiji sambal belacan.

* **Masak titik** - ialah gaya sup sayur-sayuran yang menggunakan biji lada putih secara liberal. Satu versi menggunakan kulit tembikai sebagai bahan utama. Satu lagi menggunakan betik hijau atau separuh masak.

* **Nasi kunyit** - pulut perasa serbuk kunyit, santan dan *asam gelugur*. Ia biasanya dihidangkan bersama kari ayam, kueh ang koo, dan telur rebus berwarna merah jambu sebagai hadiah sempena meraikan anak rakan dan keluarga yang berusia sebulan.

* **Nyonya Zongzi/ [[Bak chang]]**, - Gaya Nonya zongzi dibuat dengan cara yang sama seperti zongzi Cina selatan yang tipikal. Walau bagaimanapun, intinya biasanya daging babi cincang dengan tembikai musim sejuk manisan, kacang tanah panggang yang dikisar dan campuran rempah ratus. Bunga kacang kupu-kupu biru digunakan untuk mewarnakan nasi dengan warna biru, dan daun pandan kadangkala digunakan sebagai pembalut.

* **Cap cai/ Nyonya chap chye** - masakan Nyonya dari masakan Cina Indonesia klasik ini menggabungkan tauchu dan udang kering atau segar.

* **[[Otak-otak]]** - hidangan yang melibatkan kepingan ikan yang dibalut dengan daun pisang. Terdapat dua variasi yang sangat berbeza: satu terdiri daripada campuran kepingan ikan dan pes rempah yang dibalut dengan daun pisang dan arang panggang. Versi ini dikaitkan terutamanya dengan negeri Melaka dan bandar Muar, di negeri Johor. Otak-otak ala negeri Pulau Pinang berbentuk bungkusan kukus yang halus, dan pes rempah rona merah yang teguh dijauhi daripada asas kastard berempah serta herba aromatik seperti daun kaduk.

* **Perut ikan** - rebusan pedas (serupa dengan asam pedas dalam profil perisa) terdiri terutamanya sayur-sayuran/herba dan mendapat rasa tersendiri terutamanya daripada perut ikan yang diawet dalam air garam dan daun kaduk (Daun Lada Liar adalah daripada Piper stylosum atau Piper sarmentosum). Hidangan Nyonya klasik Pulau Pinang.
* **[[Pie tee|Kuih Pie Tee]]** - Pastri tart yang nipis dan rangup diisi dengan campuran pedas dan manis sayur-sayuran yang dihiris nipis dan Udang.

* **Roti babi** -  sandwic daging babi cincang berempah, dicelup keseluruhannya dalam basuhan telur dan digoreng. Roti babi biasanya dihidangkan dengan celup sos *Worcestershire* dan hirisan cili merah.

* **Seh Bak** - hidangan daging babi yang diperap semalaman dengan herba dan rempah ratus, kemudian dimasak dengan api perlahan dan direneh hingga lembut. Seh Bak juga merupakan tradisi masyarakat Eurasia Melaka.

* **Ter Thor T'ng** - sup perut babi ini memerlukan tukang masak yang mahir untuk menyediakan dan menghilangkan bau bahan dengan teliti sebelum dimasak. Bahan utamanya ialah perut babi dan labu.

* **Ambilla** - hidangan pedas daging yang dimasak dengan (kacang), (terung) ataupun (labu).

### Masakan Peranakan Chetty
**Masakan Chetti Melaka** ialah gabungan gaya masakan India dan Melayu
Berikut adalah hidangan Chetty Melaka. Setengah masakan ini disajikan semasa perayaan chetty seperti Parchu Bhogi.:-
* Nasi lemak
* Lauk Pindang
*  Ayam Pongteh
* Udang Goreng
* Timun Santan
* Kacang Goreng Minyak
* Sambal Telur Ikan Parang Masak Belimbing
* Gulai Kambing Chetty
* Kari Ayam 
* Terung Ikan Masin
* Gresik
* Kerisik Kulit Timun
* Sambal Telur Belimbing
* Ayam Cili Garam
* Laok Aram Jada
* Ayam Goreng
* Kambing Goreng
* Kangkung belacan
* Telur masin
* ikan sipat masek nanas 
*  sambal belimbing 

### Masakan Peranakan Kristang
* **Caldu Pescator** - Sup makanan laut yang disediakan secara tradisional oleh nelayan, serta semasa Perayaan St Peter ("Festa San Pedro", dalam dialek Cristang tempatan, biasanya diperhatikan pada 29 Jun), Saint Penaung Nelayan.

* **Devil's curry/ Curry Debal** - hidangan Kristang klasik, biasanya dimasak semasa musim Krismas untuk menggunakan baki daging daripada jamuan. Ia adalah kari yang sangat pedas berperisa dengan candlenut, lengkuas dan cuka.

* **Curry Seku/Kari Seku** - kari yang sangat kering disediakan dalam kuali. Seku bermaksud "bawah" dalam bahasa Kristang/*Papia Kristang*, dan kuali itu mungkin dinamakan sedemikian kerana bentuknya yang bulat yang menyerupai bahagian bawah manusia.

* **Pai Ayam** -, pai daging ini, dikenali sebagai *empada de galinha* atau *galinha pia*, biasanya dihidangkan semasa musim Krismas dan majlis-majlis khas yang lain.

* **Feng** - hidangan kari daging babi, secara tradisinya dihidangkan untuk Krismas.
* **Pang Susi** - roti daging berperisa dengan adunan seperti roti dan bertekstur manis, dibuat untuk majlis bertuah dan perayaan seperti Paskah.

* **Pesce Assa ataupun diketahui secara awam sebagai Ikan Bakar** **ataupun Sambal stingray**- Ikan bakar/bakar Portugis adalah salah satu keistimewaan komuniti Kristang yang paling terkenal, kini ditemui di kawasan bandar utama di seluruh Malaysia. Ikan itu dilumuri dengan dadu okra/jari wanita/lady finger dan sambal yang mantap, sebelum dibalut dengan daun pisang serta lapisan kerajang logam, dan kemudian dimasak di atas panggangan. Walaupun namanya, hidangan ini mempunyai sedikit persamaan dengan resipi ikan Portugis.

* **Semur** ataupun **Smoore** -  rebusan daging lembu yang wangi. Versi hidangan ini terdapat di mana-mana orang Belanda telah menetap di Asia, termasuk Melaka.

* **Soy Limang** - hidangan rebus terung goreng, dengan kicap dan jus limau nipis sebagai perasa utama.

## Makanan dan Minuman Cina Malaysia

Masakan Cina Malaysia berasal daripada tradisi masakan orang Cina Malaysia dan keturunan mereka, yang telah menyesuaikan atau mengubahsuai tradisi masakan mereka di bawah pengaruh budaya Malaysia serta corak imigrasi orang Cina ke Malaysia. Oleh kerana sebahagian besar orang Cina Malaysia adalah keturunan imigran dari selatan China, masakan Cina Malaysia kebanyakannya berasaskan repertoir eklektik hidangan dengan akar daripada Masakan Kantonis, Masakan Hakka, Masakan Fujian dan Masakan Teochew.

Ketika imigran awal ini menetap di wilayah yang berbeza di seluruh kawasan yang ketika itu British Malaya dan Borneo, mereka membawa bersama mereka tradisi makanan dan resipi yang dikenal pasti dengan asal-usul mereka di China, yang secara beransur-ansur menjadi diselitkan dengan ciri-ciri tempat kediaman baharu mereka di Malaysia sambil mengekalkan ciri khas Cina. Sebagai contoh, nasi ayam Hainan biasanya berperisa dengan daun pandan tropika dan dihidangkan bersama sos cili untuk dicelup, dan rasanya tidak seperti hidangan ayam biasa yang terdapat di Pulau Hainan itu sendiri. Sesetengah makanan dan resipi ini menjadi berkait rapat dengan bandar, pekan atau kampung tertentu, akhirnya membangun status ikonik dan memuncak dengan percambahan populariti di seluruh negara pada masa kini.

Makanan Cina amat menonjol di kawasan yang mempunyai komuniti Cina tertumpu, di gerai tepi jalan, pusat penjaja dan kopitiam, serta kafe pintar dan restoran mewah di seluruh negara. Banyak masakan Cina menggunakan daging babi sebagai bahan komponen, tetapi ayam boleh didapati sebagai pengganti kepada pelanggan Muslim dari masyarakat yang lebih luas, dan beberapa restoran Cina juga disahkan Halal.

Contoh hidangan Cina Malaysia yang mewakili seluruh negara termasuk:

* **[[Bak Kut Teh]]** . Makna akar untuk hidangan itu, "Bak Kut" (dialek Hokkien) ialah istilah untuk tulang rusuk berdaging, paling mudah dimasak dengan bawang putih, kicap gelap dan gabungan herba dan rempah ratus tertentu yang telah direbus selama berjam-jam. Dikenali ramai sebagai tonik kesihatan, sup ini secara sejarah dimakan oleh kuli Cina yang bekerja keras bekerja di dermaga di Port Swettenham (kini Port Klang) dan ladang pembersihan, diiringi dengan tieguanyin ("Teh ") di sebelah. Terdapat beberapa perbezaan dalam perasa di kalangan masyarakat Cina yang lain; Teochew lebih suka sup jernih yang lebih berat pada bawang putih dan lada, manakala Kantonis mungkin termasuk jenis tambahan herba dan rempah ratus. Variasi termasuk apa yang dipanggil *Sup ayam ginseng (chik kut teh)* (dibuat dengan ayam dan versi yang semakin popular di kalangan pengunjung Islam), bak kut teh versi makanan laut dan "kering" (kuah berkurangan.) yang berasal dari bandar Klang.

* **[[Bakkwa]]**  - secara harfiah "daging kering", bakkwa lebih difahami sebagai dendeng daging barbeku. Walaupun makanan istimewa ini sangat popular semasa tempoh perayaan Tahun Baru Cina, ia boleh didapati di mana-mana dan dimakan sepanjang tahun sebagai snek yang popular.

* **[[Ayam tauge|Ayam taugeh]]**  - Hidangan Ipoh yang paling terkenal, ayam taugeh terdiri daripada ayam rebus atau kukus yang disertakan dengan sepinggan taugeh tempatan yang dicelur dalam balutan ringkas kicap dan minyak bijan. Tekstur taugeh yang rangup dan gempal adalah disebabkan oleh sifat kaya mineral dalam bekalan air tempatan. Hidangan ini biasanya dihidangkan dengan mi hor fun dalam sup ayam, atau nasi kosong.

* **Mi Goreng Kantonis**  merujuk kepada penyediaan mi yang cetek atau digoreng hingga tekstur garing, kemudian dihidangkan sebagai asas untuk telur pekat dan sos putih tepung jagung yang dimasak dengan hirisan daging babi tanpa lemak, makanan laut, dan sayur-sayuran hijau seperti choy sum. Variasi yang dipanggil yuen yong  melibatkan mencampurkan kedua-dua bihun nasi goreng garing serta hor fun untuk membentuk asas untuk sos. Hidangan berkaitan dipanggil wa tan hor  menggunakan mi hor fun, tetapi mi tidak digoreng, hanya hangus.

* **[[Chai tow kway]]**   - hidangan biasa di Malaysia yang diperbuat daripada tepung beras. Ia juga dikenali sebagai kek goreng lobak, walaupun tiada lobak dimasukkan ke dalam kek beras, kecuali mungkin penambahan lobak yang diawet sekali-sekala semasa proses memasak. Perasa dan bahan tambahan berbeza mengikut kawasan, dan mungkin termasuk tauge dan telur.

* **[[Char Kuey Teow|Kuetiau goreng]]**  merupakan Tumis mi nasi dengan tauge, udang, telur (itik atau ayam), daun kucai dan hirisan nipis sosej Cina yang diawet. Kerang dan lardon dahulunya merupakan tawaran standard, tetapi kebanyakannya diturunkan kepada tambahan pilihan hari ini disebabkan oleh perubahan pilihan rasa dan kebimbangan kesihatan yang semakin meningkat. 

* **[[Chee cheong fun]]** ialah helaian beras empat segi yang diperbuat daripada campuran likat tepung beras dan air. Cecair ini dituangkan ke atas kuali leper yang dibuat khas di mana ia dikukus untuk menghasilkan helaian nasi empat segi. Nasi kukus digulung atau dilipat untuk memudahkan hidangan. Ia biasanya dihidangkan bersama tauhu yang disumbat dengan pes ikan. Hidangan ini dimakan dengan iringan sos pes kacang ditapai separa manis, pes cili atau kuah kari sayuran ringan. Ipoh dan Pulau Pinang mempunyai variasi hidangan yang berbeza juga; gerai-gerai tertentu di Ipoh menghidangkan hidangan dengan sos merah manis, cili hijau jeruk yang dihiris nipis dan bawang merah goreng, manakala di Pulau Pinang, sejenis manis, hitam Sambal udang/ sos udang dipanggil. *hae ko* adalah perasa utama.

* **Ikan kukus gaya Cheong Cheng**  - Cheong cheng secara literal bermaksud kuah atau sos yang dikukus. Bahan utama untuk kuah atau sos ialah pes kacang dan cili yang diperam.

* **[[Nasi Ayam Hainan|Nasi Ayam]]** - nasi ayam adalah salah satu hidangan inspirasi Cina yang paling popular di Malaysia. Nasi ayam Hainan  ialah versi yang paling terkenal: ia disediakan dengan ayam potong putih yang menggunakan kaedah tradisional yang sama yang digunakan untuk memasak ayam Wenchang, yang melibatkan merendam seluruh ayam di sub -suhu mendidih dalam stok induk sehingga masak, untuk memastikan daging ayam menjadi lembap dan lembut. Ayam itu kemudiannya dicincang, dan dihidangkan bersama mangkuk atau pinggan nasi yang dimasak dalam lemak ayam dan stok ayam, bersama satu lagi mangkuk berisi air rebusan ayam jernih dan satu set saus dan perasa. Kadang-kadang ayam itu dicelup ke dalam ais untuk menghasilkan kemasan kulit seperti jeli apabila selesai proses pemburuan haram. Di Melaka, nasi ayam dihidangkan dalam bentuk bebola.

* **[[Mi kari]]** . Semangkuk mi kuning nipis dicampur dengan bihun dalam sup kari pedas diperkaya dengan santan, dan di atasnya dengan tauhu puff, udang, sotong, ayam, kacang panjang, kerang dan daun pudina, dengan sambal dihidangkan di sebelah. Ia sering dirujuk sebagai **laksa kari**.

****Mi Kari Putih** (sama seperti mi kari, namun asas supnya berwarna putih dan bukannya kuning atau merah. Warna putih berasal daripada kuah Kelapa

* **[[Bebola ikan|Bebola Ikan]]**  ialah pes ikan yang berbentuk sfera. Biasanya bebola ikan dihidangkan sebagai perasa bersama bihun atau mi kuning dalam alas *sup jernih*. Taugeh dan Bawang merah juga biasa ditambah, dilengkapkan dengan sepinggan kecil cili padi yang direndam dalam kicap. *Fishcake* juga merupakan tambahan biasa

* **Bihun sup ikan/ bihun kepala ikan** . Mi sup yang bahan utamanya ialah bihun dan kepala ikan goreng yang dihiris ketul. Sup itu sendiri agak berkrim, yang biasanya dicapai menggunakan campuran stok ikan dan susu yang kaya. Tomato dan sayur-sayuran jeruk kadang-kadang ditambah untuk mengurangkan kekayaan dan menyediakan kerajang masam untuk sup mi.

* **Hakka mi**  - Hakka Mi ialah hidangan mi ringkas yang dihiasi dengan kuah daging yang dikisar. Hidangan penjaja yang popular dengan akar budaya Hakka, ia berdasarkan resipi lama yang dipanggil Dabumian nama itu menunjukkan tempat asalnya sebagai *Dabu County* , pusat budaya Hakka di tanah besar China (Republik Rakyat China).

* **[[:en:Heong Peng|Heong Peng]]**  - pastri wangi ini, yang menyerupai bebola yang dileperkan sedikit, adalah kepakaran terkenal Ipoh yang kini boleh didapati secara meluas di Malaysia malah dieksport ke luar negara. Ia mengandungi inti melekit manis yang diperbuat daripada malt dan bawang merah, ditutupi oleh kerak panggang yang mengelupas dan dihiasi dengan biji bijan di permukaan.

* **[[:en:Hokkien mee|Mi Hokkien]]**  sebenarnya mempunyai dua varian, dengan setiap satu terdapat di mana-mana di rantau tertentu Semenanjung Malaysia.
**Mi Hokkien Pulau Pinang, dalam bahasa sehari-hari dirujuk di Pulau Pinang sebagai *Mi Hokkien*, juga dikenali sebagai *hae mi*  di tempat lain di Malaysia. satu diantara keistimewaan Pulau Pinang yang paling terkenal, ia adalah mi sup dengan kuning dan mi nasi yang direndam dalam stok aromatik yang diperbuat daripada udang dan daging babi (ayam untuk versi halal), dan dihiasi dengan telur rebus, udang rebus, dicincang *Ipomoea aquatica/ kangkung* dan secebis *sambal* pedas.

** Hokkien char mi, hidangan mi kuning pekat yang direbus, digoreng dengan kicap hitam pekat dan ditambah dengan lardon yang rangup, lebih kerap dihidangkan di Lembah Klang. Ia pada asalnya dibangunkan di Kuala Lumpur. Oleh itu, dalam kawasan tengah Semenanjung Malaysia, istilah *Hokkien mi* merujuk kepada versi tertentu ini.

* **Kam Heong** - bermaksud "golden fragrance" dalam Bahasa Inggeris, Kam Heong ialah kaedah memasak yang dibangunkan di Malaysia, dan merupakan contoh yang baik bagi gaya masakan negara dalam mencampurkan budaya. Pembajaan aromatik dengan cili mata burung, daun kari, udang kering hancur, serbuk kari, sos tiram dan pelbagai perasa lain menghasilkan sos tumis serba guna yang sesuai dengan ayam, kerang, ketam, udang dan sotong.

* **Kway chap** . - Hidangan teochew dari helaian mi beras dalam kuah kicap gelap, dihidangkan dengan kepingan daging babi, daging babi, produk tauhu dan telur rebus.

* **[[:en:Lor mee|Lor mi]]**  - Semangkuk mi kuning pekat dihidangkan dalam kuah pekat yang diperbuat daripada telur, kanji dan stok daging babi.

* **ayam Marmite** ) - hidangan unik potongan ayam goreng perap yang disalut dalam sos sirap yang diperbuat daripada marmite, kicap, maltosa dan madu. Hidangan ini juga boleh disediakan dengan bahan lain seperti rusuk babi dan udang.
* **Ngah Po Fan** ataupun **Sha Po Fan**  - nasi perasa dimasak dalam periuk tanah dengan bahan sampingan, dan disiapkan dengan kicap. Contoh biasa ialah nasi yang dimasak dengan ayam, sosej Cina dan sayur-sayuran. Claypot juga digunakan untuk merebus mi, hidangan daging dan mengurangkan sup. Salah satu yang paling terkenal dan biasa ialah:

****Nasi Ayam Claypot** - nasi ayam dihidangkan dalam periuk tanah, dimasak secara tradisional dengan arang. Tambahan biasa termasuk ikan masin dan *lap cheong*. Bercham, pinggir bandar di Ipoh terkenal dengan nasi ayam claypot.

* **Ngo hiang** ataupun **lor bak** - gulungan daging goreng yang diperbuat daripada daging babi cincang berempah dan buah berangan air cincang yang digulung dalam kepingan dadih kacang soya, dan digoreng. Ia biasanya dihidangkan bersama mangkuk kecil *Lor* (kuah pekat yang dipekatkan dengan tepung jagung dan telur yang dipukul) dan sos cili. Istilah ini juga dilanjutkan kepada barangan lain yang dijual bersama-sama gulungan daging, seperti *tao kwa* (tauhu keras), sosej daging babi, kulit tauhu.

* **[[Telur dadar tiram]]** ataupun *O-chian*  - campuran tiram kecil ditumis di atas pinggan panas sebelum dilipat menjadi adunan telur, yang kemudiannya telah dibancuh kanji basah untuk memekatkan, dan akhirnya digoreng hingga garing. Tidak seperti versi telur dadar tiram lain yang ditemui di seluruh diaspora Hokkien dan Teochew, kuah pekat yang pekat tidak pernah dituangkan ke atas telur dadar tiram gaya Malaysia; sos cili disediakan di sebelah untuk dicelup.

* **[[:en:Banmian|Pan mi]]** - mi sup dengan kepingan mi yang diuli dan koyak atau jalur biasa mi yang ditekan mesin, dengan tekstur yang tidak seperti pasta Itali. Varian yang popular di Lembah Klang dikenali sebagai "Chilli Pan Mi", dan yang mana antara mi masak yang dihidangkan dengan daging babi cincang, telur rebus, ikan bilis goreng dan kepingan cili goreng yang ditambah secukup rasa. Chilli Pan Mi disertakan dengan semangkuk sup jernih dengan sayur-sayuran berdaun.

* **[[Popiah|Popia]]** - Krep gaya Hokkien/Teochew disumbat dan digulung dengan tauhu cincang yang dimasak dan sayur-sayuran seperti lobak merah dan lobak merah. Versi Peranakan mengandungi bangkuang julienned (*jicama*) dan rebung, dan isinya diperisakan dengan tauco/ tauchu (pes kacang soya yang ditapai) dan stok daging. Satu lagi variasi terdiri daripada popia yang disiram dalam sos pedas. Popia juga boleh digoreng dan dihidangkan dengan cara yang serupa dengan *Spring Roll* versi masakan Cina yang utama.

* **Tau sar pneah**  - Makanan istimewa Pulau Pinang yang terkenal, pastri Cina berbentuk bulat ini mengandungi terutamanya pes kacang hijau, dan ramuannya termasuk tepung gandum, gula dan garam. Ia juga dikenali sebagai **biskut Tambun** kerana dipercayai secara meluas bahawa pastri itu berasal dari Bukit Tambun, Pulau Pinang. Popularitinya sebagai makanan istimewa menjadikan pastri ini antara cenderahati yang wajib dibeli dari Pulau Pinang.

* **[[Mi wantan]]**  - mi telur nipis dengan ladu wantan , choy sum dan char siu. Ladu biasanya diperbuat daripada daging babi atau udang, dan biasanya direbus atau digoreng. Mi boleh dihidangkan dalam semangkuk sup dengan ladu seperti dalam cara tradisional Kantonis, tetapi di Malaysia ia lebih biasa dihidangkan dengan sos kicap gelap, dengan ladu wantan yang direbus atau digoreng sebagai topping atau dihidangkan di sebelah. dalam semangkuk sup. Variasi hidangan ini biasanya dalam iringan daging dengan mi. Ini mungkin termasuk daging babi panggang , kaki ayam rebus dan itik panggang .
* Cakoi atau You Tiao - versi tradisional Cina, yang merupakan kegemaran sarapan pagi. Ia boleh dimakan kosong dengan minuman seperti kopi dan susu soya, disapu dengan mentega atau kaya, atau dicelup ke dalam bubur. Ia berbentuk seperti sepasang penyepit, melekat bersama.

* **[[Yong tau foo|Yong tau fu]]** - produk tauhu dan sayur-sayuran seperti Terung/ brinjal, okra/ *Lady Finger*, peria dan cili yang disumbat dengan pes ikan atau surimi. Asalnya dimasak di Ampang, Selangor, yong tau fu versi Malaysia, ialah adaptasi setempat bagi hidangan Hakka yang dipanggil *ngiong tew foo* (tauhu sumbat dengan pes daging babi yang dikisar) dan biasanya dihidangkan dalam kuah jernih. , dengan atau tanpa mi.

* **[[Yusheng]]**  - salad ikan mentah perayaan, juga disebut *yee sang* dalam cara Kantonis. Walaupun penyediaan ikan mentah dianggap telah wujud di China pada zaman purba dan boleh ditemui di kawasan Chaoshan, wilayah Guangdong pada zaman moden, yusheng telah dicipta dan dikembangkan di Singapura pada tahun 1964 ketika republik itu masih sebuah negara anggota Persekutuan Malaysia. Ia terdiri daripada kepingan ikan mentah yang dilambung di meja makan dengan sayur-sayuran yang dicincang, cebisan yang rangup dan gabungan sos dan perasa. Yusheng secara literal bermaksud "ikan mentah" tetapi memandangkan "ikan " lazimnya digabungkan dengan homofonnya "kelimpahan ", Yúshēng  ditafsirkan sebagai homofon untuk Yúshēng yang bermaksud peningkatan dalam kelimpahan. Oleh itu, yusheng dianggap sebagai simbol kelimpahan, kemakmuran dan kekuatan. Akibatnya, mencampurkan dan melambung yusheng dengan penyepit dan pengambilan salad seterusnya telah menjadi ritual sebagai sebahagian daripada peringatan perayaan Tahun Baru Cina di Malaysia dan Singapura.

* **[[Zongzi]]**  - makanan tradisional Cina yang diperbuat daripada pulut yang disumbat dengan inti yang enak atau manis dan dibalut dengan buluh, buluh, atau daun rata besar yang lain. Ia dimasak dengan cara dikukus atau direbus, dan merupakan ciri perayaan Duanwu, yang masih disambut oleh masyarakat Cina di Malaysia.

* **[[Mee Hoon goreng|Mi Hoon goreng]]** - merupakan makanan yang biasa terdapat di Malaysia dan negara-negara ASEAN.

### Kuih
* **[[Kuih Bulan]]**  - ialah salah sebuah kuih tradisional cina. Ia dimakan semasa Perayaan Pertengahan Musim Luruh.

* **Gong Pian ataupun Kom Piang** -  Ini adalah sejenis biskut/bagel bakar ketuhar tanah liat yang dikaitkan dengan peneroka Foochow/Fuzhou yang dibawa masuk oleh British. Tidak seperti komuniti puak yang lebih biasa dibawa masuk, peneroka Foochow/Fuzhou dibawa dalam jumlah yang lebih kecil yang kebanyakannya menetap di Sitiawan, Negeri Perak dan Sibu, Sarawak. Gong Pian dari Sitiawan umumnya manis, tetapi Gong Pian di Sitiawan adalah masin. Ia biasanya diisi dengan daging babi, lemak babi atau bawang dan paling baik dimakan semasa masih panas dan rangup. Masakan Foochow adalah unik, berbeza daripada komuniti puak Cina yang lebih biasa. Ia jarang ditemui dan hanya boleh ditemui terutamanya di Sitiawan dan Sibu.

* **[[Pau (kuih)|Pau]]** - juga dipanggil sebagai baozi , bao, bau, humbow, nunu, bausak, atau pow, merupakan sejenis kuih yang diperbuat daripada tepung dan yis, diuli dan dibentukkan bulat yang mempunyai inti di dalam, sama ada manisan atau berdaging atau sayur-sayuran. Teknik popular untuk memasak pau ialah dengan menggunakan cara mengukus. Selain menggunakan teknik mengukus, teknik memasak secara goreng dan bakar juga boleh dilaksanakan.

* **Char Ying Yong** - sebuah Hidangan khas dari Kedah, Malaysia, yang berasaskan Mi (Mi Beras), dan kuah mi.

### Minuman
* **[[Kopi putih Ipoh]]** -  Minuman kopi popular yang berasal dari Ipoh. Tidak seperti panggang gelap teguh yang digunakan untuk kopi hitam gaya Malaysia tipikal ("Kopi-O"), kopi "putih" dihasilkan dengan hanya marjerin kelapa sawit dan tanpa sebarang gula dan gandum, menghasilkan panggang yang lebih ringan. Ia biasanya diperkaya dengan susu pekat sebelum dihidangkan. Minuman ini memberi inspirasi kepada rangkaian restoran tempatan seperti *OldTown White Coffee*, dan versi minuman segera boleh didapati secara meluas di seluruh Malaysia malah di pasaran antarabangsa.

* **Kopi Peng** - Minuman Khas Kopitiam, yang berada di Malaysia.

* **[[:en:Lei cha|Lei Cha]]**  - Minuman aromatik ini adalah ruji Hakka. Resipi berbeza dari isi rumah ke isi rumah, tetapi secara amnya daun teh hijau ditambah kepada campuran garam, daun pudina yang dikisar, biji bijan panggang dan kacang. Campuran dikisar atau ditumbuk menjadi serbuk halus, kemudian dibancuh menjadi minuman. Rasa masin, pudina, dan penuh nutrisi.

## Makanan dan Minuman India Malaysia

masakan **Orang India Malaysia**, atau masakan masyarakat etnik India di Malaysia terdiri daripada adaptasi hidangan asli dari India, serta ciptaan asli yang diilhamkan oleh kepelbagaian budaya makanan Malaysia. Memandangkan sebahagian besar masyarakat India Malaysia kebanyakannya adalah etnik Tamil yang merupakan keturunan negara India moden Tamil Nadu dan Sri Lanka (Wilayah Utara Sri Lanka), kebanyakan masakan India Malaysia kebanyakannya, memiliki Inspirasi khas India Selatan dari segi watak dan rasa. Hidangan khas India Malaysia berkemungkinan besar dengan daun kari, rempah utuh dan serbuk, serta mengandungi kelapa segar dalam pelbagai bentuk. Minyak sapi masih digunakan secara meluas untuk memasak, walaupun minyak sayuran dan minyak sawit ditapis kini menjadi perkara biasa di dapur rumah. Sebelum makan adalah kebiasaan untuk mencuci tangan kerana kutleri selalunya tidak digunakan semasa makan, kecuali satu sudu hidangan untuk setiap hidangan masing-masing.

Makanan yang disajikan mengikut cara tradisional India Selatan dipanggil **[[Nasi daun pisang]]**. Nasi putih biasa atau nasi goreng masak akan dihidangkan dengan pelbagai jenis penyediaan sayur-sayuran, kuah lentil, jeruk, perasa, dan keropok Popadom pada daun pisang, yang bertindak sebagai pinggan pakai buang. Hidangan daun pisang dimakan untuk meraikan majlis-majlis khas seperti perayaan, hari lahir, perkahwinan, atau untuk memperingati bangun pengebumian. Adalah menjadi kebiasaan untuk mengambil hidangan daun pisang dengan tangan dan menunjukkan penghargaan terhadap makanan dengan melipat daun pisang ke dalam, walaupun kurang ritual dan etika yang dipatuhi apabila hidangan itu bukan sebahagian daripada acara rasmi. majlis, seperti jamuan Sadya masyarakat Malayali/ Malayalee yang rumit. Hidangan telur rebus, daging atau makanan laut boleh didapati di restoran daun pisang yang bukan sahaja vegetarian atau vegan.

Beberapa hidangan India Malaysia yang terkenal termasuk:
* **[[Capati]]** - roti rata gaya India Utara. Ia diperbuat daripada doh "tepung atta" (gandum durum bijirin penuh), air dan garam dengan menggulung doh ke dalam cakera dengan diameter kira-kira dua belas sentimeter dan memeperangan cakera pada kedua-dua belah pada tava yang sangat panas dan kering. atau kuali tanpa sebarang minyak. Chapatis biasanya dimakan dengan sayur kari. dan kepingan chapati digunakan untuk membungkus dan mengambil setiap gigitan hidangan yang dimasak.

* **[[Kari kepala ikan]]** - hidangan di mana kepala ikan (biasanya *ikan merah*, atau secara harfiah "ikan merah"), direbus dalam kuah kari yang pekat dan pedas dengan pelbagai jenis sayur-sayuran seperti jari wanita dan terung.

* **Ikan molee** - berasal dari negeri Kerala di India, penyediaan ikan dalam kuah santan berempah ini mungkin merupakan hidangan paling terkenal masyarakat Malaysia Malayalee.

* **[[Idli]]** - diperbuat daripada campuran tumbuk lentil hitam berkulit dan nasi yang dibentuk menjadi patties menggunakan acuan dan dikukus, idlis dimakan semasa sarapan pagi atau sebagai snek. Idlis biasanya dihidangkan secara berpasangan dengan vada/ vadai, goreng berbentuk donat kecil yang diperbuat daripada lentil tumbuk dan rempah, *chutney*, dan rebusan lentil dan sayur yang pekat dipanggil *Sambar*.

* **Maggi goreng mamak** - varian unik mi goreng atau mi goreng ala Mamak, menggunakan mi segera Maggi yang dilarutkan semula dan bukannya mi telur kuning. Mi ini mungkin dibancuh dengan tauge, cili, sayur-sayuran, telur, tauhu, dan daging pilihan, walaupun tiada resipi di mana-mana kedai makan Mamak yang sama. Ia selalunya disertakan dengan limau calamansi.

* **[[Muruku]]** - snek berperisa rasa rangup berempah yang diperbuat daripada nasi dan tepung urad dal, dimakan secara tradisional untuk Deepavali.

* **[[Nasi beriani]]** ataupun **Biryani** - hidangan nasi yang diperbuat daripada campuran rempah, beras basmati, yogurt, daging atau sayur-sayuran. Bahan-bahan yang sesuai dimasak bersama dalam fasa terakhir dan memakan masa untuk disediakan. Rempah biryani pracampur daripada nama komersial yang berbeza mudah didapati di pasaran hari ini, yang bertujuan untuk mengurangkan masa penyediaan.

* **Pachadi** - iringan sampingan tradisional India Selatan atau hidangan yang dibuat dengan sayur-sayuran, buah-buahan atau lentil. Masyarakat Telugu Malaysia, ada menyambut Tahun Baru Telugu atau Ugadi dengan menyediakan hidangan istimewa yang dipanggil *Ugadi Pachadi*, yang menggabungkan enam nota rasa sebagai peringatan simbolik tentang pelbagai aspek kehidupan. Ia dibuat dengan cili hijau (panas), mangga yang belum masak (tangy), bunga neem (pahit), jaggery (manis), jus asam jawa (masam) dan garam.

* **Pongal** - hidangan nasi rebus yang terdapat dalam jenis manis dan pedas. Ia berkongsi nama yang sama seperti perayaan *Thai Pongal*/ tuai yang disambut setiap Januari; nama perayaan itu sendiri berasal dari hidangan ini. Pelbagai jenis pongal yang manis, disediakan dengan susu dan jaggery, dimasak pada waktu pagi. Apabila periuk pongal telah mendidih (simbolisme untuk penuaian yang banyak), ia kemudiannya dipersembahkan sebagai *prasad* kepada para dewa sebagai bentuk kesyukuran.

* **[[Tosai|Thosai]]**, **dosa** ataupun **dosai** ataupun Roti tosai - krep lembut yang diperbuat daripada adunan urad dal dan beras yang dilecek, dan dibiarkan untuk ditapai semalaman. Adunan dihamparkan ke dalam cakera bulat nipis di atas griddle rata yang telah dipanaskan. Ia boleh dimasak mengikut keperluan (yang menghasilkan krep yang boleh dilipat dan lembut), atau sedikit minyak atau minyak sapi kemudiannya ditambah pada thosai dan dibakar untuk hasil yang lebih rangup.

### Kuih
* **Puri/ Poori** - roti goreng tanpa ragi yang dibuat dengan tepung gandum, biasanya dimakan untuk sarapan pagi atau sebagai hidangan ringan. Varian Utara India yang lebih besar dibuat dengan tepung serba guna beragi atau tepung maida dipanggil *bhatura*.

* **Puttu/ Putu buluh** -  keistimewaan masyarakat Tamil Ceylon, puttu ialah silinder kukus beras yang dikisar berlapis kelapa. Ia dimakan bersama pisang, gula merah, dan ulam-ulaman seperti vendhaya kolumbu (rebus asam jawa berperisa biji halba dan lentil) atau sambal kuttu (kelazatan yang diperbuat daripada kelapa yang ditumbuk, bawang, cili dan rempah ratus).

* **[[Putu mayam]]**  - setara dengan India mi beras, juga dikenali sebagai *idiyappam*. Versi buatan sendiri cenderung dimakan sebagai iringan hidangan kari atau dal. Versi makanan jalanan biasanya dihidangkan dengan kelapa parut dan jaggery berwarna oren. Di sesetengah kawasan, *gula melaka* adalah pemanis yang digemari.

* **[[Vadai]]**, **vada** ataupun **vades** - ialah istilah biasa untuk pelbagai jenis makanan ringan jenis goreng yang lazat yang berasal dari India Selatan dengan set bahan biasa. Bahan yang paling biasa adalah lentil, cili, bawang dan daun kari.

### Minuman
* **Lassi** - minuman berasaskan yogurt yang terdapat dalam jenis yang enak dan manis. Minuman biasa asal Tamil yang serupa dengan lassi tetapi konsistensinya lebih nipis dipanggil *mattha/ moru*. Ia diperisakan dengan garam dengan perasa rempah seperti *asafoetida*, daun kari dan biji sawi.

### Masakan Chetty
**Masakan Chetti Melaka** ialah gabungan gaya masakan India dan Melayu
Berikut adalah hidangan Chetty Melaka. Setengah masakan ini disajikan semasa perayaan chetty seperti Parchu Bhogi.:-
* Nasi lemak
* Lauk Pindang
*  Ayam Pongteh
* Udang Goreng
* Timun Santan
* Kacang Goreng Minyak
* Sambal Telur Ikan Parang Masak Belimbing
* Gulai Kambing Chetty
* Kari Ayam 
* Terung Ikan Masin
* Gresik
* Kerisik Kulit Timun
* Sambal Telur Belimbing
* Ayam Cili Garam
* Laok Aram Jada
* Ayam Goreng
* Kambing Goreng
* Kangkung belacan
* Telur masin
* ikan sipat masek nanas 
*  sambal belimbing 
### Masakan India Muslim Malaysia

* **[[Pasembur]]** - salad timun yang dicincang, kentang rebus, kuah kacang goreng, lobak merah, taugeh, goreng udang, ketam goreng berempah, dan sotong goreng. Keistimewaan Mamak Pulau Pinang ini dihidangkan bersama sos kacang manis dan pedas, dan varian hidangan ini terdapat di negeri lain sebagai **Mamak rojak**.

* **[[Roti canai]]** - roti tidak beragi nipis dengan kerak mengelupas, digoreng di atas kuali dengan minyak dan dihidangkan dengan perasa. Ia kadangkala disebut sebagai roti kosong. Pelbagai variasi hidangan klasik ini boleh didapati di semua kedai makan Mamak, sama ada atas kehendak kreatif tukang masak atau atas permintaan khas pelanggan. Beberapa contoh termasuk: roti telur (digoreng dengan telur), roti bawang (digoreng dengan bawang yang dihiris nipis), roti bom (roti yang lebih kecil tetapi lebih padat, biasanya berbentuk bulat), roti pisang (pisang), dan sebagainya.

* **[[Roti tisu]]** - varian roti canai yang dibuat nipis seperti sekeping tisu berbentuk bulat 40–50&nbsp;cm dalam ketumpatan. Ia kemudian dilipat dengan teliti oleh tukang masak ke dalam bentuk kon yang tinggi dan dibiarkan berdiri tegak. Tisu roti boleh dihidangkan dengan kuah kari, dal dan chutney, atau diakhiri dengan bahan manis seperti gula karamel dan dimakan sebagai pencuci mulut.

* **Roti Boom**.

* **[[Martabak]]**  - hidangan sedap roti canai sumbat atau roti leper yang dimakan bersama kuah kari. Resipi biasa terdiri daripada campuran daging cincang yang diperisakan dengan bawang putih, bawang besar dan rempah ratus yang dilipat dengan telur dadar dan roti canai. Martabak popular dimakan bersama bawang acar manis semasa bulan puasa Ramadhan.

* **[[Nasi kandar]]** - Ia satu hidangan nasi kukus yang boleh tawar atau sedikit berperisa, dan disajikan dengan kepelbagaian kari dan hidangan sampingan.
* **[[Roti telur]]**.

### Minuman
* **[[Teh tarik]]** - secara literal bermaksud "teh yang ditarik",  tarik ialah minuman Malaysia yang digemari ramai. Teh dimaniskan menggunakan susu pekat, dan disediakan menggunakan tangan yang dihulurkan untuk menuang teh panas dari mug ke dalam gelas menunggu, secara berulang-ulang. Semakin tinggi "tarik" atau tarik, semakin tebal buihnya. Tarikan juga mempunyai kesan menyejukkan teh. Teh tarik adalah satu bentuk seni yang tersendiri dan menonton teh mengalir bolak-balik ke dalam bekas boleh menjadi agak menawan. Minuman dan varian yang serupa termasuk kopi tarik, atau "kopi yang ditarik" dan bukannya teh; teh halia, teh yang dibancuh dengan halia, dan dengan atau tanpa rawatan *tarik*; dan  madras, yang disediakan dengan tiga lapisan berasingan: susu di bahagian bawah, teh hitam di tengah dan buih di bahagian atas.

## Makanan dan Minuman Sabah
(*Makanan Kaum Kadazan-Dusun*)

Makanan Sabah mencerminkan kepelbagaian etnik penduduknya dan sangat eklektik. Masakan tradisional Kadazandusun melibatkan kebanyakannya merebus atau memanggang dan menggunakan sedikit minyak. Daripada pembuka selera ringkas mangga yang belum masak berperisa kepada pelbagai makanan jeruk yang secara kolektif dikenali sebagai *noonsom*, rasa masam dan pedas yang diperoleh daripada agen pemasam atau teknik penapaian adalah ciri utama masakan tradisional Kadazandusun. Wain beras mengiringi semua perayaan dan upacara Kadazandusun, dan pada acara orang Murut akan terdapat barisan demi barisan balang dengan tapai ubi kayu yang ditapai. Pada masa ini beberapa kedai makan di Sabah menyajikan hidangan tradisional orang asli, walaupun ia akan sentiasa ditemui semasa perayaan seperti perkahwinan dan pengebumian, serta perayaan kebudayaan Kaamatan dan Kalimaran. Hidangan pengaruh Cina seperti China Utara (*potstickers*) dan tauhu sumbat Hakka, bersama-sama dengan banyak ciptaan asli yang dibangunkan di penempatan pedalaman Sabah oleh imigran dari kedua-dua utara dan selatan China sepanjang abad ke-20, menonjolkan menu di banyak pertubuhan kopitiam dan restoran mewah.

Sabah terkenal dengan makanan laut yang sangat baik, hasil sederhana dan teh (teh Sabah mempunyai status GI) yang ditanam di tanah tinggi Gunung Kinabalu, dan industri ladang kopi kecil dengan kopi Tenom dianggap sebagai hasil terbaik di rantau ini. Bahan-bahan tempatan seperti ikan air tawar, babi hutan (*bakas* dalam dialek asli), pucuk buluh, paku-pakis liar, dan pelbagai hasil hutan masih menjadi tumpuan dalam diet harian penduduk tempatan. Memandangkan sebahagian besar masyarakat luar bandar masih menyara hidup dari pertanian sebagai sumber pendapatan utama mereka, perayaan berskala kecil malah diadakan setiap tahun di bandar-bandar tertentu untuk meraikan hasil yang penting kepada mata pencarian penduduk tempatan: Pesta Jagung Kota Marudu, Pesta Rumbia (sagu) Kuala Penyu, dan Pesta Kelapa dari bandar Kudat. Sayur Sabah, juga dikenali sebagai *cekuk manis* atau *sayur manis* (Bahasa Cina : 树仔菜), boleh didapati dalam menu di banyak kedai makan dan restoran di seluruh negeri Sabah. Ia adalah salah satu istilah tempatan yang digunakan untuk pelbagai *Sauropus albicans* yang dibangunkan di Lahad Datu, yang menghasilkan pucuk yang boleh dimakan rangup selain daunnya. Rasanya mengingatkan bayam tetapi lebih kompleks, "seolah-olah ia telah diperkaya dengan brokoli dan diselitkan dengan asparagus", dan biasanya digoreng dengan telur atau bahan perasa seperti sambal belacan.

Sama ada dipanggang, ikan diawet/ diawetkan, digoreng, dikukus, ditumis, direbus, dihidangkan mentah atau dibuat sup, makanan laut Sabah terkenal dengan kesegaran, kualiti dan nilai yang berpatutan. Pelbagai jenis ikan, cephalopod, krustasea marin, kerang-kerangan, gamat dan obor-obor telah menjadi menu utama pada menu makan tengah hari dan makan malam di kopitiam, restoran, dan pondok makanan sederhana di seluruh Kota Kinabalu dan bandar-bandar pantai lain seperti Sandakan, Tawau, Lahad Datu dan Semporna. Makanan laut yang digandingkan dengan mi juga menjadi pilihan utama untuk sarapan pagi, kerana setiap hari penduduk tempatan berduyun-duyun ke kedai makan istimewa di mana mereka boleh dihidangkan pelbagai jenis produk berasaskan ikan untuk memulakan hari. Contohnya termasuk: direbus roti buatan tangan dengan pes ikan segar; goreng kek ikan yang dibalut dengan kepingan kulit tauhu; dan mi sup dengan topping seperti hirisan fillet ikan, bebola ikan atau udang dan bahagian dalam ikan. Beberapa kedai makan juga menghidangkan "mi" yang dihidangkan dengan pes ikan segar.

Rumput laut yang boleh dimakan adalah makanan tradisional untuk komuniti tepi laut tertentu di seluruh Sabah dan juga mempunyai status GI. *Caulerpa lentillifera* Latok kelihatan serupa dengan gugusan telur ikan atau anggur berwarna hijau, dan biasanya disediakan sebagai salad oleh orang Bajau. *Eucheuma* (rumpai laut karang) ialah satu lagi produk pokok laut yang popular; sejak kebelakangan ini ia dipasarkan sebagai makanan kesihatan gourmet kepada penduduk tempatan dan pelancong, dan diberi nama "laut sarang burung" (Bahasa Cina : 海底燕窝) kerana rumpai laut karang memperoleh tekstur gelatin yang serupa apabila larut dalam air.

Antara makanan dan minuman khas Sabah ialah:
* **[[Amplang]]** - ialah sejenis keropok yang diperbuat daripada tenggiri Sepanyol, kanji ubi kayu dan perasa lain, dan kemudian digoreng.
* **Bahar** ataupun **baa** - ialah varian Kadazandusun bagi wain kelapa sawit, yang dibuat dengan getah yang dikumpul daripada putik bunga potong pokok kelapa muda dan sejenis kulit pokok khas yang dipanggil *rosok*, endemik kepada daerah Tuaran. Kepingan *rosok* dicelup ke dalam nektar kelapa semasa proses penapaian, yang menyumbangkan warna kemerahan kepada produk akhir.
* **Mi Beaufort** (Bahasa Cina: 保佛炒面) - ialah keistimewaan bandar Beaufort. Mi buatan tangan dihisap, kemudian dibaling kuali dengan daging (biasanya hirisan char siu dan daging babi yang diperap) atau makanan laut dan banyak choy sum, dan diakhiri dengan kuah likat yang pekat.
*  **Bosou**, juga dipanggil sebagai **noonsom** ataupun **tonsom** -, ialah istilah Kadazandusun untuk resipi tradisional daging yang diperam. Buah keluak yang diasap dan dihancurkan (kacang dari pokok Kepayang (*Pangium edule*) yang tumbuh di kawasan paya bakau di Malaysia), atau *pangi* adalah bahan utama dan bertindak sebagai pengawet. Digabungkan dengan nasi, garam dan daging segar atau ikan, campuran itu kemudiannya diletakkan ke dalam balang atau bekas tertutup untuk penapaian. Varian kontemporari untuk *bosou* tambahkan pisang dan nanas ke dalam adunan. *Pinongian* ialah varian di mana beras diketepikan untuk menghasilkan produk akhir yang rasa kurang tajam; namun, tidak seperti bosou, "pinongian" mesti dimasak sebelum dihidangkan.
* **[[Hinava]]** - adalah hidangan tradisional Kadazandusun ikan mentah yang diawetkan dalam jus limau. Lazimnya, ikan putih berdaging pejal seperti tenggiri (*hinava sada tongii*) diperap dengan jus limau nipis, hirisan bawang merah, cili cincang, halia julienne dan parut biji kering buah *bambangan*. Tambahan pilihan mungkin termasuk peria yang dihiris. Hinava juga boleh dibuat dengan udang (*hinava gipan*).
* **Lihing** - ialah wain beras yang dibuat secara eksklusif daripada beras pulut dan yis asli yang dipanggil *sasad*. Pahit manis dalam profil rasa, lihing adalah keistimewaan masyarakat Kadazan Penampang, di mana ia masih biasa dibancuh di rumah. Lihing boleh digunakan untuk membuat sup ayam (*Sup Manuk Lihing*), digunakan dalam perapan, atau juga sebagai bahan untuk pastri daging dan hidangan tumis. Lihing yang dihasilkan secara komersil, jauh lebih mahal daripada versi buatan sendiri tetapi konsisten dari segi kualiti, juga boleh didapati di kedai-kedai cenderamata terpilih. Lihing dan varian wain beras yang serupa daripada komuniti Kadazandusun lain juga boleh disuling untuk menghasilkan minuman keras yang dipanggil *montoku* atau *talak*.
* **[[Linongot]] / Nasi Linopot** - ialah sejenis bingkisan daun (biasanya *irik* atau daun tarap) yang diisi dengan gabungan nasi dan sayur akar seperti ubi keledek dan keladi. Nama ganti yang dikenali oleh masyarakat Kadazandusun di daerah lain termasuklah *linopod* dan *sinamazan*.
* **Nasi kombos** - ialah hidangan nasi daripada masyarakat Lotud. Pulut terlebih dahulu dimasak dengan air kelapa muda, dan kemudian dicampur dengan parut daging kelapa muda yang lembut. Nasi ini secara tradisinya dihidangkan dalam tempurung kelapa yang berlubang.
* **Nonsoom bambangan** - ialah acar yang diperbuat daripada buah bambangan separuh masak yang dicampur dengan parut biji bambangan kering dan garam, ditutup dalam balang bertutup rapat dan dibiarkan untuk ditapai selama berminggu-minggu.
* **Ngiu chap** (牛什) - ialah hidangan daging lembu atau kerbau pengaruh Cina yang dihidangkan bersama mi, biasanya direndam dalam sup dengan hirisan daging rebus atau daging kerbau, bebola daging, brisket rebus, tendon, hati dan pelbagai bahagian dalam. Hidangan Sabah yang ikonik, ngiu chap mempunyai banyak variasi berbeza, daripada gaya Hainan yang lebih ringan kepada perisa dipengaruhi Hakka yang lebih enak, dan juga ngiu chap gaya kampung yang disesuaikan untuk citarasa asli.
* **Piaren Ah Manuk** - ialah kari ayam yang diperbuat daripada asas *rempah* tumis dan kelapa parut, kemudian direbus dalam santan. Hidangan ini sangat popular dalam komuniti Iranun. Varian termasuk ikan (*Piaren Ah Sada*) dan nangka belum masak (*Piaren Ah Badak*).
* ** Nuba laya/Nuba tinga** - ialah nasi biasa yang dibalut dengan daun pisang atau daun nyrik. Hidangan ini adalah untuk memudahkan petani dan musafir untuk mereka bawa dalam perjalanan yang jauh. Biasanya masakan ini sangat terkenal dalam kalangan orang Lun Bawang/Lundayeh dan masakan ini sedikit persamaan dengan linongot. Namun, Nuba Tinga/Nuba laya ini berbeza kerana nasinya sangat lembut dan mudah digigit oleh warga emas.
* **Pinasakan** ataupun **Pinarasakan** - ialah hidangan ikan Kadazandusun ala rumah yang direbus dengan *takob-akob* (kulit kering buah seperti manggis yang berfungsi sebagai agen pemasam) atau hirisan *bambangan* yang belum masak, serta daun kunyit segar. dan rizom.
* **[[Pinjaram]]** (ataupun juga dikenali sebagai: Penyaram) - ialah warisan Bajau dan orang Melayu Brunei. Ia terkenal dan popular hampir di mana-mana di Sabah dan boleh didapati di pasar malam dan Tamu (pasar mingguan Sabah).
* **Sagol** ataupun **sinagol** - ialah ikan istimewa Bajau yang mula-mula dicelur dan dikisar, kemudian ditumis bersama kunyit, bawang putih, halia, bawang besar dan serai yang ditumbuk. Secara tradisinya minyak yang digunakan ialah minyak hati ikan, biasanya daripada ikan yang sama digunakan untuk menyediakan hidangan ini. Hidangan ini boleh disediakan dengan Jerung, Pari dan juga ikan Buntal.
* **Sang nyuk mian** (Bahasa Cina : 生肉面) - ialah hidangan mi yang dihidangkan dengan sup babi, berasal dari Tawau. Sangat popular di kalangan masyarakat bukan Islam Sabah, ia dinamakan sempena hirisan daging babi perap yang dimasak mengikut tempahan yang disajikan dalam sup daging babi yang diperisakan dengan kepingan lemak babi goreng. Mi (biasanya mi kuning pekat) sama ada berpakaian soya gelap dan lemak babi, atau dicelup ke dalam sup bersama-sama dengan hirisan daging babi, sayur-sayuran, bebola daging dan jeroan yang disebutkan di atas., dengan kata lain Mi Sang Nyuk, ialah sejenis mi, yang dihidangkan bersama daging Babi, yang merapakan satu diantara mi khas Sabah.
* **Sinalau** - merujuk kepada daging salai gaya Kadazandusun, yang biasanya babi hutan atau *bakas*. Baka sinalau dipanggang di atas panggangan arang dan dimakan bersama nasi dan sos pencicah boleh didapati dan dibeli di kawasan luar bandar dan pekan. Versi halal menggantikan babi hutan untuk daging buruan lain seperti rusa.
* **Sinamu Baka** - ialah makanan tradisional Lun Bawang/Lundayeh. Ini adalah makanan yang ditapai masam sama seperti Bosou tetapi perbezaannya adalah sinamu baka hanya sesuai untuk beruang liar.
* **Tinonggilan** - ialah minuman beralkohol sedikit berkilauan yang diperbuat daripada Jagung. Tinonggilan ialah kepakaran Rungus dan biasanya dihidangkan semasa perayaan, atau sebagai minuman untuk tetamu semasa persembahan tarian ritual yang dipanggil *Mongigol Sumundai*.
* **Tompek** - ialah makanan Bajau yang diperbuat daripada parut tapioka, dimakan sebagai makanan ruji berkanji alternatif kepada nasi. Ubi kayu parut diperah hingga kering adunan dan hancur, kemudian digoreng atau dibakar hingga kekuningan. Ubi kayu parut juga boleh dibungkus dalam bentuk silinder dan dikukus sehingga membentuk kek berbentuk tiub kenyal yang dipanggil *putu*, satu lagi ruji tradisional Bajau.
* **Tuaran mi** (Bahasa Cina: 斗亚兰面) - adalah keistimewaan bandar Tuaran. Hidangan mi buatan tangan segar yang digoreng kuali ini terkenal di bandar berdekatan Kota Kinabalu dan juga di bandar jiran Tamparuli, di mana adaptasi setempat dipanggil Tamparuli mi (Bahasa Cina: 担波罗利炒生面). Mi mesti dibakar terlebih dahulu dengan minyak dalam kuali untuk mengelakkannya daripada berketul, kemudian dicelur untuk mengurangkan tekstur rangup yang kaku daripada dibakar. Langkah terakhir melibatkan menggoreng mi hingga kering dengan telur, sayur-sayuran dan daging atau makanan laut.
* **Tuhau** (*Etlingera coccinea*) - adalah sejenis halia liar, khususnya batang tumbuhan yang sama yang popular sebagai makanan kegemaran masyarakat Kadazandusun. Batangnya biasanya dicincang dan dihidangkan segar dengan jus limau nipis, atau dicampur dengan kucai tempatan dan lada cili kemudian diawetkan dengan garam dan cuka. Resipi yang lebih terkini dipanggil 'serunding tuhau* melibatkan menghiris batang tuhau menjadi cincang nipis seperti benang, yang kemudiannya ditumis sehingga menjadi keemasan dan garing. Ia mempunyai bau yang tersendiri yang dikatakan mempunyai kesan polarisasi walaupun dalam kalangan penduduk asli Sabah.
* *'Squijela** - sejenis snek khas Sabah.
* **Kopi Tenom** - minuman khas Sabah.
* **Teh Sabah** - minuman khas Sabah.
* **Puding Kelapa** - sejenis kudapan khas Sabah.
* **Bambangan** - Buah khas Sabah .
* **Nasi Goreng Sinalau** - hidangan nasi goreng yang dijumpai di Tuaran dan sekitar.

==Makanan dan Minuman Sarawak==


Masakan Sarawak agak berbeza daripada masakan serantau di Semenanjung. Ia dianggap kurang pedas, disediakan dengan ringan dan dengan lebih menekankan pada perisa halus. Rempah yang paling penting dalam masakan Sarawak ialah lada. Lada dihasilkan secara komersil pada skala perindustrian sebagai tanaman tunai, dan pilihan utama oleh tukang masak tempatan apabila haba dikehendaki dalam hidangan. Diberikan status GI oleh MyIPO, lada hitam Sarawak dipandang tinggi oleh tokoh masakan antarabangsa seperti ''Alain Ducasse''.



Walaupun Iban merupakan subkumpulan Dayak terbesar serta kumpulan etnik paling ramai penduduk di Sarawak, kebanyakan penduduk komuniti Iban masih tertumpu jauh dari kawasan bandar utama Sarawak, sebaliknya berkumpul dalam komuniti [[rumah panjang]] yang tersebar di seluruh kawasan pedalaman. negeri itu. Masakan tradisional orang Iban dipanggil ''pansoh'' atau ''pansuh'', iaitu penyediaan dan memasak makanan dalam tabung buluh. Bahan-bahan seperti ayam, ikan, daging babi, sayur-sayuran atau nasi dicampur dengan herba wangi seperti serai, daun ubi kayu dan daun ''bungkang'' (spesies myrtle daripada genus ''Eugenia''), kemudian dimeterai dalam tiub buluh dan diletakkan terus di atas api terbuka. Memasak makanan dengan cara ini akan memberikannya aroma dan rasa daripada tiub buluh sambil mengekalkannya lembap.

Semasa perayaan Dayak atau [[Gawai Dayak|Gawai]], orang Iban akan menyembelih babi yang diternak tempatan. Babi itu akan dibersihkan dengan teliti selepas disembelih, kepalanya dan perutnya dibuang, dan selebihnya babi akan dipotong menjadi kepingan yang lebih kecil sebagai persediaan untuk barbeku. Kepala dan perut babi biasanya diketepikan dan disediakan secara berasingan kerana ia dianggap sebagai bahagian haiwan yang paling disukai; Oleh itu, kepala babi adalah hadiah yang boleh dimakan biasa dibawa oleh pengunjung ke rumah panjang Iban, dan hidangan seperti perut babi yang dimasak dengan nanas adalah satu kemestian untuk Gawai.

Sarawak terkenal dengan berasnya; kini tiga varieti yang ditanam di Sarawak telah diberikan status GI oleh MyIPO.
Antara makanan dan minuman khas Sarawak ialah:



* **Belacan bihun** - ialah bihun beras yang dibalut dengan kuah yang diperbuat daripada cili kisar, belacan, asam jawa, dan udang kering. Ia dihiasi dengan sotong yang diawetkan, timun julienned, taugeh dan hirisan telur abad.
* **Bubur pedas** - ialah sejenis bubur beras yang dimasak dengan pes rempah yang disediakan khas, atau ''rempah'' yang diperbuat daripada kunyit, serai, [[lengkuas]], cili, halia, kelapa dan bawang merah. Hidangan yang agak kompleks dan pedas berbanding kebanyakan penyediaan bubur biasa, Bubur Pedas sering disediakan pada bulan Ramadan dan dihidangkan semasa berbuka puasa.
* **Daun ubi tumbuk** ataupun **pucuk ubi tumbuk** - ialah penyediaan daun ubi kayu (dikenali sebagai ''empasak'' oleh kaum Iban) yang mempunyai konsistensi pesto, dan dimakan secara meluas dalam kalangan masyarakat asli Sarawak. Daun yang ditumbuk boleh ditumis dengan bahan perasa seperti ikan bilis dan cili, disumbat ke dalam tiub buluh dan dibakar di atas api terbuka, atau hanya direbus dengan bawang merah, lemak dan garam.
* **Ikan terubuk masin** - adalah terpelihara garam ''toli shad'', yang endemik kepada perairan pantai Sarawak, terbentang dari Sematan ke Lawas. Ia dianggap sebagai makanan istimewa ikonik di Sarawak, dan dengan itu hadiah yang boleh dimakan berharga.
* **Kasam ensabi** - ialah jeruk sayur yang ditapai daripada kultivar asli sayur sawi (''ensabi'') dan merupakan tradisi masyarakat Iban.
* **Kolo mi** ataupun **mi kolok** (Bahasa Cina: 干捞面) - ialah hidangan mi telur kenyal yang dilambung dalam bawang merah manis dan berperisa, lemak babi dan pembalut cuka, dan dihiasi dengan daging babi cincang berperisa dan char siu. Ia serupa dengan konsep mi Hakka atau wantan mi gaya Semenanjung, tetapi berbeza dengan ketara dalam profil rasa. Varian popular menggunakan minyak yang dihasilkan daripada memasak char siu untuk memperisa kolo mi dan bukannya lemak babi biasa, yang memberikan mi warna kemerahan. Versi halal bagi kolo mi menggantikan komponen daging babi dengan daging lembu (mendapat gelaran ''mi sapi'') atau ayam, dan lemak babi dengan kacang tanah atau minyak sayuran. Topping tambahan boleh termasuk cendawan, ayam dan daging ketam. ''Kampua mi'' (Bahasa Cina: 干盘面) ialah hidangan serupa dari [[Sibu]] asal Fuzhou.
* **Laksa Sarawak** ataupun **Kuching Laksa** (Bahasa Cina : 古晉叻沙) - ialah mi (biasanya bihun) yang dihidangkan dalam sup santan berempah aromatik, dihiasi dengan ayam cincang, telur dadar yang dicincang, taugeh, udang, dan dihiasi dengan ketumbar.
* **Manok kacangma** - ialah hidangan berpengaruh Cina, secara tradisinya diambil oleh wanita tempatan untuk berpantang selepas bersalin. Ia terdiri daripada kepingan ayam yang dimasak dengan halia dan ''motherwort'' (), (Bahasa Cina: 益母草), selalunya diperisakan dengan beberapa minuman beralkohol Cina/ Wain Cina atau tuak oleh tukang masak bukan Islam.
* **Manok pansoh** - ialah penyediaan ayam pansoh paling tipikal Iban yang diperisakan dengan daun ''bungkang'', serai, halia, dan daun ubi kayu, kemudian disumbat ke dalam tabung buluh dan dibakar di dalam ''Uma Avok'' (perapian tradisional). Hidangan [[Bidayuh]] berkaitan ialah ''Asam Siok'', dengan tambahan nasi ke dalam adunan ayam. Hidangan ini tidak biasa ditemui di kedai makan dan restoran bandar kerana kepraktisan memanggang tiub buluh di atas api terbuka dalam dapur komersial biasa.
* **Nasi goreng dabai** - ialah nasi tumis dengan dabai (''canarium/ canarium odontophyllum''), buah asli yang hanya terdapat di Sarawak. Ia sering dibandingkan dengan buah zaitun, kerana persamaannya dalam rupa serta rasa. Memandangkan dabai sangat mudah rosak dan bersifat bermusim, hidangan ini juga disediakan dengan pes dabai yang diawet.
* **Nuba laya** - adalah nasi Bario yang dimasak yang dilecek dan dibalut dengan daun tumbuhan ''phacelophrynium maximum''. Ia dianggap sebagai hidangan tengah bagi komuniti [[Lun Bawang]] dan orang [[Kelabit]]. Iringan mungkin termasuk semangkuk kecil bubur (''kikid''), daging lembu yang dicincang dimasak dengan halia liar dan cili kering (''labo senutuq''), ikan yang dicincang dibuang tulang (''beng''), sayur-sayuran hutan liar disediakan dengan pelbagai cara, dan sebagainya.
***Sinamu Baka** - merupakan makanan tradisi Lun Bawang/Lundayeh. Ini adalah makanan yang ditapai masam sama seperti Bosuo tetapi bezanya Sinamu Baka hanya sesuai untuk daging beruang liar.
* **Sup Terung Dayak** - ialah hidangan sup popular yang dibuat dengan kultivar asli terung liar, yang berbentuk sfera dan lebih besar sedikit daripada oren pusat. Juga dipanggil ''terung asam'' kerana rasa tart aslinya, spesies terung ini didatangkan dalam warna cerah antara kuning hingga oren. Bahan-bahan lain untuk sup mungkin termasuk ikan, udang, atau produk ikan (ikan kering, masin atau salai).
* **Tebaloi** - merupakan makanan ringan biskut sagu yang secara tradisinya dikaitkan dengan masyarakat Melanau Sarawak.
* **Teh Tiga Lapis** ataupun ''Teh C Peng Istimewa'' ialah ramuan ais teh yang dibancuh, susu sejat dan sirap gula apong (gula aren nirah), dipersembahkan dengan teliti tanpa dikacau dalam tiga atau lebih lapisan. Berasal dari [[Kuching]], popularitinya telah merebak ke kawasan lain di Sarawak serta jiran Sabah.
* **Tuak** - merupakan sejenis minuman keras tradisional kepada masyarakat Dayak Sarawak. Ia biasanya dibuat daripada beras biasa atau pulut yang ditapai, tetapi tiada konvensyen atau definisi yang diterima tentang apa yang menjadi tuak. Tuak pada asasnya adalah minuman beralkohol yang dihasilkan dengan menapai apa-apa yang mengandungi karbohidrat, selagi ia dibuat di Sarawak oleh orang Sarawak. dengan Bidayuh khususnya terkenal dengan kemahiran dan kepakaran mereka dalam membancuh tuak: ramuan untuk varian tuak termasuk tebu (''tepui''), ''baccaurea macrocarpa'' (tampoi yang merupakan buah liar dengan rasa manis dan tart), nanas dan epal. Tuak biasanya dihidangkan sebagai minuman mengalu-alukan tetamu, dan sebagai komponen penting untuk acara ritual dan majlis perayaan seperti Gawai dan [[Krismas]]. Tuak juga boleh disuling untuk membuat roh yang dipanggil ''langkau''.
* **Umai** - ialah makanan tradisional [[Melanau]], disertakan dengan semangkuk mutiara sagu yang dibakar atau dibakar. Terdapat dua versi berbeza umai – sambal campur tradisional dan variasi yang lebih kontemporari dipanggil ''sambal cecah jeb''. Yang pertama adalah salad makanan laut mentah yang terdiri daripada makanan laut yang dihiris mentah (apa-apa sahaja daripada ikan air tawar dan air laut, udang dan juga obor-obor) yang diawetkan dalam jus limau kalamansi, ditoskan dengan kacang tanah, hirisan bawang besar dan cili. Untuk 'umai jeb'', makanan laut yang dihiris mentah dilucutkan lapisannya, dan hanya dicelup ke dalam sos pedas untuk dimakan.
* **White Lady** - ialah minuman sejuk yang dibuat dengan susu, jus mangga, longan dan nanas. Dicipta pada tahun 1975 oleh penjaja () Kuching, pelbagai variasi boleh didapati di pelbagai gerai penjaja di seluruh bandar.
* **Sup Ikan Tapah** - sejenis makanan berkuah dengan Ikan tapah yang dijumpai di [[Marudi]].
* **Nasi Beladak''' - hidangan berasakan nasi yang berasaskan  pulut yang dibungkus menggunakan upih pinang sebelum dimasak bersama santan dan sedikit garam, yang dijumpai di Kampung Penuai..

## Lain-lain
* Makanan Baba Nyonya
* Makanan Kaum Kadazan-Dusun 
* Makanan umum Melanau

## Lihat Juga
* 

## Rujukan

## Pautan luar
*