Guangdong

**Guangdong** atau nama Melayu lamanya **Kantong** (  ; ) ialah sebuah provinsi Republik Rakyat China terletak di pesisiran tenggara tanah besar China utara Laut China Selatan. Ibu negerinya ialah Guangzhou. Dengan jumlah penduduk sebanyak 126.84juta (setakat 2021) merentasi kawasan seluas kira-kira , Guangdong ialah wilayah paling ramai penduduk di China dan ke-15 terbesar mengikut keluasan, serta bahagian pentadbiran peringkat pertama ketiga paling ramai penduduk di dunia. Kebanyakan orang di wilayah ini bertutur bahasa Kantonis. 

Ekonomi Guangdong adalah yang terbesar di antara mana-mana bahagian pentadbiran peringkat wilayah di China, dengan KDNK sebanyak  (US$2.0 trilion KDNK nominal) pada 2024, menyumbang kira-kira 10.5 peratus daripada keluaran ekonomi China tanah besar. Ia mempunyai ekonomi yang pelbagai, dan terkenal sebagai titik permulaan Jalur Sutera Maritim kuno China. Ia menjadi rumah kepada kemudahan pengeluaran dan pejabat pelbagai syarikat Cina dan asing. Guangdong mendapat manfaat daripada kedekatannya dengan pusat kewangan Hong Kong, yang bersempadan dengannya di selatan. Guangdong juga menjadi tuan rumah bagi pameran import dan eksport terbesar di China, Pameran Kanton, di Guangzhou. Lembangan Sungai Mutiara, sebuah megalopolis China, adalah teras bagi teknologi tinggi, pembuatan dan perdagangan antarabangsa. Dalam zon ini terdapat dua daripada empat bandar teratas China dan dua bandar peringkat prefektur teratas mengikut KDNK: Guangzhou dan Shenzhen, zon ekonomi khas pertama di negara ini. Kedua-duanya merupakan antara bandar paling ramai penduduk dan penting di China, serta telah menjadi dua daripada megacity paling ramai penduduk dan indeks pusat kewangan global terkemuka di rantau Asia–Pasifik.

Guangdong mengatasi Henan dan Shandong untuk menjadi wilayah paling ramai penduduk di China pada Januari 2005, merekodkan 79.1 juta penduduk tetap dan 31 juta penduduk migran yang tinggal di wilayah tersebut sekurang-kurangnya enam bulan setahun; jumlah penduduk keseluruhan ialah 126,012,510 dalam Banci Penduduk China 2020, mewakili 8.93 peratus daripada jumlah penduduk tanah besar China. Ini menjadikannya subdivisi pentadbiran peringkat pertama paling ramai penduduk di mana-mana negara di luar Asia Selatan. Majoriti besar wilayah Guangdong sejarahnya berada di bawah pentadbiran Republik Rakyat China (PRC). Pulau Pratas di Laut China Selatan adalah sebahagian daripada Daerah Cijin, Kaohsiung, Taiwan (ROC); pulau ini sebahagian daripada Guangdong sebelum Perang Saudara China.

Selepas penyatuan wilayah Lingnan semasa Dinasti Qin, pendatang dari Dataran Tengah datang dan membentuk budaya tempatan dengan gaya unik. Dengan pergerakan keluar orang Guangdong, bahasa Kantonis, Hakka, dan Teochew serta muzik, masakan, opera dan upacara minum teh telah tersebar ke seluruh negara, Asia Tenggara dan negara lain. Guangdong juga merupakan tempat kelahiran bapa China moden dan pengasas Republik China, Sun Yat-sen. Beliau mengisytiharkan kerajaan tentera di situ semasa Era Panglima Perang. Dua Wilayah Pentadbiran Khas Hong Kong dan Macau berada dalam pengaruh budaya Guangdong, dan budaya tersebut masih berpengaruh besar ke atas orang Cina Perantauan di Singapura dan Malaysia, dengan majoriti besar diaspora Cina di kedua-dua negara mendakwa keturunan dari Guangdong.

Guangdong juga merupakan salah satu wilayah terkemuka dalam penyelidikan dan pendidikan di China. Ia menempatkan 160 institusi pengajian tinggi, menduduki tempat pertama di wilayah China Tengah Selatan dan kedua di antara semua wilayah dan bandar di China selepas Jiangsu. Sehingga 2023, dua bandar utama di wilayah ini tersenarai dalam 20 bandar teratas dunia mengikut keluaran penyelidikan saintifik (Guangzhou ke-8 dan Shenzhen ke-19).

## Nama
"*Guǎng*" () bermaksud "luas" atau "rentang", dan telah dikaitkan dengan wilayah ini sejak penubuhan Prefektur Guang pada tahun 226 Masihi. Nama "*Guang*" berasal daripada Guangxin (), sebuah pos luar yang ditubuhkan pada zaman Dinasti Han berhampiran kawasan moden Wuzhou, yang namanya merujuk kepada arahan oleh Kaisar Wu dari Han untuk "memberi kurniaan secara luas dan menabur kepercayaan". Bersama-sama, Guangdong dan Guangxi dipanggil *Loeng gwong* (). Semasa Dinasti Song, Dua Guang secara rasmi dipisahkan sebagai *Guǎngnán Dōnglù* () dan *Guǎngnán Xīlù* (), yang kemudian disingkatkan sebagai *Guǎngdōng Lù* () dan *Guǎngxī Lù* ().

"*Dōng*" () bermaksud "timur".

"Canton", walaupun berasal dari **' (transliterasi Portugis bagi "Guangdong"), biasanya merujuk kepada ibu negeri wilayah, [[Guangzhou]]. Secara sejarah, Canton juga digunakan untuk wilayah itu sendiri, tetapi sering kali dinyatakan sebagai wilayah (contohnya Wilayah Canton), atau ditulis sebagai ''Kwangtung'' dalam sistem Wade–Giles dan kini paling biasa sebagai ''Guangdong'' dalam [[Pinyin]]. Penduduk tempatan bandar [[Guangzhou]] (Canton) dan bahasa mereka dipanggil [[Bahasa Kantonis|Kantonis]] dalam bahasa Inggeris. Kerana prestij [[Guangzhou|Canton]] dan loghatnya, Kantonis juga boleh digunakan dalam pengertian yang lebih luas bagi penduduk dan dialek Cina yang berkaitan di luar ibu negeri wilayah.
== Sejarah ==


=== Prasejarah ===
Zaman [[Neolitik]] bermula di Delta Sungai Mutiara () 7,000 tahun sebelum kini (BP), dengan tempoh awal sekitar 7000 hingga 5000 BP (kira-kira 5050–3050 SM), dan tempoh lewat dari kira-kira 5000 hingga 3500 BP (kira-kira 3050–1550 SM). Di pesisir Guangdong, zaman Neolitik mungkin diperkenalkan dari kawasan tengah Sungai Yangtze (Jiao 2013). Di pedalaman Guangdong, zaman Neolitik muncul 4,600 tahun sebelum kini (BP). Neolitik di pedalaman utara Guangdong diwakili oleh budaya Shixia (), yang berlaku dari 4600 hingga 4200 BP (kira-kira 2650–2250 SM).

=== Empayar ===
Asalnya didiami oleh campuran kumpulan suku kaum yang dikenali oleh orang Cina sebagai Baiyue ("Seratus Yue"), wilayah ini mula menjadi sebahagian dari China semasa [[Dinasti Qin]]. Di bawah Dinasti Qin, pentadbiran Cina bermula dan bersama dengannya, rekod sejarah yang boleh dipercayai mengenai wilayah ini. Selepas menubuhkan empayar Cina yang bersatu pertama, Qin mengembangkan wilayah ke selatan dan menubuhkan Komanderi Nanhai di Panyu, berhampiran kawasan yang kini sebahagian daripada Guangzhou. Wilayah ini kemudiannya dikawal oleh sebuah kerajaan bebas yang dikenali sebagai Nanyue antara kejatuhan Qin dan pemerintahan Kaisar Wu dari Han. [[Dinasti Han]] mentadbir Guangdong, Guangxi, dan utara Vietnam sebagai Wilayah Jiaozhi; bahagian paling selatan Wilayah Jiaozhi digunakan sebagai pintu masuk bagi pedagang dari barat — sejauh Empayar Rom. Di bawah Kerajaan Wu Timur semasa tempoh [[Tiga Kerajaan]], Guangdong dijadikan wilayah tersendiri, Wilayah Guang, pada tahun 226 Masihi.

Canton merupakan sebuah bandar pelabuhan yang makmur di kawasan sempadan tropika yang sering diganggu oleh penyakit dan haiwan liar, tetapi kaya dengan buah oren, pohon beringin, pisang, dan buah lechis. Mereka berdagang hamba, sutera dan peralatan porselin dengan [[Parsi]], [[Brahmin]] dan [[Melayu]] sebagai pertukaran untuk ubat-ubatan terkenal mereka dan kayu wangi tropika. Muslim Syiah yang melarikan diri dari penganiayaan di Khorasan Besar dan [[Buddha]] dari India hidup berdampingan di bandar yang berkembang pesat itu, masing-masing membina tempat ibadah mereka sendiri. Sebuah kawasan asing muncul di sepanjang sungai di mana banyak pedagang dari pelbagai latar belakang termasuk Arab dan Orang Sinhala menetap.

Kepentingan pelabuhan ini merosot selepas diserang oleh orang Arab dan Parsi pada 758 dan penduduk asing kadang-kadang diganggu oleh pegawai tempatan yang korup, kadang kala bertindak ganas. Contohnya, pada tahun 684, seorang kapten kapal dagang membunuh seorang gabenor korup yang menggunakan kedudukannya untuk mencuri dari pedagang tersebut.

Bersama dengan [[Guangxi]], Guangdong dijadikan sebahagian dari Lingnan Circuit (bahagian pentadbiran), atau Lingkaran Gunung-Selatan, pada tahun 627 semasa [[Dinasti Tang]]. Bahagian Guangdong Lingnan Circuit dinamakan semula sebagai Guangnan East Circuit (廣南東路) pada 971 semasa [[Dinasti Song]] (960–1279). "Guangnan East" (廣南東) adalah sumber nama "Guangdong" (廣東/广东).

Sepanjang masa berlalu, demografi kawasan yang kini Guangdong secara beransur-ansur beralih kepada dominasi [[Orang Han|Han]] apabila populasi bercampur akibat perdagangan di sepanjang terusan besar. Selepas kejatuhan Dinasti Han, perubahan ini berlaku secara lebih cepat melalui migrasi besar-besaran dari utara semasa zaman kacau bilau politik dan serangan nomad. Contohnya, pergolakan dalam negara di utara China selepas [[Pemberontakan An Lushan]] menyebabkan peningkatan populasi di wilayah Guangzhou sebanyak 75% antara tahun 740-an–750-an dan 800-an–810-an. Dengan lebih ramai pendatang tiba, penduduk tempatan secara beransur-ansur mengasimilasikan diri ke dalam budaya Han atau terpinggir.

Semasa Mongol dari utara melancarkan penaklukan China pada abad ke-13, mahkamah [[Song Selatan]] melarikan diri ke selatan dari ibu kotanya di [[Hangzhou]]. Kekalahan mahkamah Song Selatan oleh angkatan laut Mongol dalam [[Pertempuran Yamen]] pada 1279 di Guangdong menandakan pengakhiran Dinasti Song Selatan (960–1279).

Semasa [[Dinasti Yuan]] yang ditubuhkan oleh Mongol, sebahagian besar kawasan Guangdong kini adalah sebahagian daripada [[Jiangxi]]. Nama kini, "Wilayah Guangdong" diberikan pada awal [[Dinasti Ming]].

Sejak abad ke-16, Guangdong mempunyai hubungan perdagangan yang luas dengan seluruh dunia. Pedagang Eropah yang datang dari utara melalui [[Selat Melaka]] dan [[Laut China Selatan]], terutamanya [[Orang Portugis]] dan Orang British, berdagang secara meluas melalui Guangzhou. [[Macau]], di pesisir selatan Guangdong, merupakan penempatan Eropah pertama pada tahun 1557.

Pada abad ke-19, perdagangan [[opium]] melalui Guangzhou mencetuskan [[Perang Candu Pertama]], membuka era campur tangan dan pencerobohan imperialis Barat di China. Selain [[Makau|Macau]], yang ketika itu merupakan [[Empayar Portugis|koloni Portugis]], Hong Kong telah diserahkan kepada British, dan Kouang-Tchéou-Wan (kawasan moden Zhanjiang) kepada [[Empayar kolonial Perancis|Perancis]].

Disebabkan ramai penduduk yang berhijrah keluar dari wilayah Guangdong, dan khususnya kemudahan imigresen dari Hong Kong ke bahagian lain [[Empayar British]] (kemudian Persemakmuran British), banyak komuniti Cina luar negara berasal dari Guangdong dan/atau budaya Kantonis. Terutamanya, dialek [[Bahasa Kantonis|Kantonis]], [[Hakka]], dan Teochew mempunyai lebih banyak penutur di kalangan Cina luar negara berbanding dengan Bahasa Mandarin. Selain itu, banyak penutur bahasa Taishan berhijrah ke negara Barat, dan ini menyebabkan banyak perkataan Cina versi Barat berasal dari dialek Kantonis dan bukan bahasa Mandarin, seperti "[[dim sum]]". Beberapa perkataan Mandarin yang asalnya dari bahasa asing juga datang melalui Kantonis. Contohnya, perkataan Mandarin **' (), yang bermaksud "limau", berasal dari Kantonis, di mana aksaranya disebut **. Di Amerika Syarikat, terdapat ramai Cina yang merupakan keturunan pendatang dari bandar daerah Taishan (Toisan dalam bahasa Kantonis), yang bertutur dialek berbeza yang berkait dengan Kantonis dipanggil Bahasa Taishan (atau Toishanese).

Semasa tahun 1850-an, Kerajaan Syurga Taiping, yang pemimpinnya Hong Xiuquan dilahirkan di Guangdong dan menerima risalah dari seorang misionari Kristian Protestan di Guangdong, bersekutu dengan Pemberontakan Turban Merah Guangdong (1854–1856). Disebabkan hubungan langsung dengan Barat, Guangdong menjadi pusat aktiviti anti-Manchu dan anti-imperialis. Pengasas moden China yang diiktiraf secara meluas, Sun Yat-sen, juga berasal dari Guangdong.

### Abad ke-20
Semasa awal 1920-an di bawah Republik China, Guangdong menjadi kawasan persiapan untuk Kuomintang (KMT) bagi merancang Ekspedisi Utara, usaha menyatukan semula pelbagai panglima perang China di bawah kerajaan pusat yang bersatu. Akademi Ketenteraan Whampoa dibina berhampiran Guangzhou untuk melatih ketua ketenteraan.

Pada penghujung Perang Saudara China Guangdong menjadi salah satu kubu terakhir Kerajaan Nasionalis di China Daratan, dengan Guangzhou sementara menjadi ibu kota sementara Kuomintang. Tentera Pembebasan Rakyat mengambil alih kawalan wilayah ini selepas pengunduran kerajaan Republik China ke Taiwan.

Pentadbiran baru Parti Komunis China mengenakan cukai yang tinggi, merampas antara 22 hingga 60 peratus daripada hasil padi tahunan. Namun begitu, ketua parti tempatan Fang Fang cuba mengurangkan dasar Gerakan Reformasi Tanah China bagi melindungi perniagaan berjaya di Delta Sungai Mutiara, pegangan tanah oleh Cina luar negara yang berhasrat untuk kembali ke negara itu, dan hubungan komersial dengan Hong Kong British. Sebagai tindak balas, Mao Zedong menyingkirkan Fang dan ribuan kader dari wilayah ini pada 1952, menghantar Tao Zhu untuk melaksanakan program yang lebih keras dengan slogan "Setiap Kampung Berdarah, Setiap Rumah Berjuang."

Semasa Pembaharuan dan Pembukaan, Guangdong disokong oleh kerajaan pusat untuk menjadi "satu langkah di hadapan" berbanding wilayah lain. Kebanyakan bandar utama di Guangdong mengalami reformasi ekonomi liberal pada pertengahan 1980-an. Sejak Pembaharuan dan Pembukaan, wilayah ini menyaksikan pertumbuhan ekonomi yang sangat pesat, sebahagiannya disokong oleh hubungan perdagangan rapat dengan Hong Kong, yang bersempadan dengannya. Kini, ia adalah wilayah dengan produk domestik kasar tertinggi di China.

Pada 1952, sebahagian kecil pesisir pantai Guangdong (Qinzhou, Lianzhou (kini Daerah Hepu), Fangchenggang dan Beihai) diserahkan kepada Guangxi, memberikan wilayah itu akses ke laut. Ini dibatalkan pada 1955, dan kemudian dipulihkan pada 1965. Pulau Hainan asalnya sebahagian daripada Guangdong, tetapi ia dipisahkan menjadi wilayah sendiri pada 1988.
## Geografi

Guangdong menghadap Laut China Selatan ke selatan dan mempunyai jumlah panjang pantai sebanyak . Semenanjung Leizhou terletak di hujung barat daya wilayah ini. Terdapat beberapa gunung berapi yang tidak aktif di Semenanjung Leizhou. Delta Sungai Mutiara merupakan titik pertemuan tiga sungai hulu: Sungai Timur, Sungai Utara, dan Sungai Barat. Delta sungai ini dipenuhi dengan ratusan pulau kecil. Wilayah ini secara geografi dipisahkan dari utara oleh beberapa banjaran gunung yang dikenali sebagai Banjaran Nan (Nan Ling). Puncak tertinggi di wilayah ini adalah Shikengkong dengan ketinggian  dari paras laut.

Guangdong bersempadan dengan Fujian di timur laut, Jiangxi dan Hunan di utara, wilayah autonomi Guangxi di barat, dan Hong Kong serta Macau yang merupakan Wilayah Pentadbiran Khas di selatan. Hainan terletak di luar pesisir bersebelahan dengan Semenanjung Leizhou. Pulau Pratas, yang secara tradisional dikawal sebagai sebahagian daripada Guangdong, adalah sebahagian dari Daerah Cijin, Kaoshiung, Taiwan (ROC). PRC terus menuntut Pulau Pratas sebagai sebahagian daripada Guangdong di bawah daerah Chengqu, Shanwei.

Bandar-bandar sekitar Delta Sungai Mutiara termasuk Dongguan, Foshan, Guangzhou, Huizhou, Jiangmen, Shenzhen, Shunde, Taishan, Zhongshan, dan Zhuhai. Bandar lain di wilayah ini termasuk Chaozhou, Chenghai, Nanhai, Shantou, Shaoguan, Zhanjiang, Zhaoqing, Yangjiang, dan Yunfu.

Guangdong mempunyai iklim subtropika lembap (Köppen *Cfa* di pedalaman, *Cwa* di sepanjang pantai). Musim sejuk adalah pendek, sederhana, dan agak kering, manakala musim panas adalah panjang, panas, dan sangat basah. Purata suhu maksimum harian di Guangzhou pada bulan Januari dan Julai ialah , walaupun kelembapan menyebabkan rasa lebih panas pada musim panas. Fros jarang berlaku di pantai tetapi mungkin terjadi beberapa hari setiap musim sejuk.
## Ekonomi
Pada tahun 2022, KDNK Guangdong ialah 13.57 trilion RMB (US$1.9 trilion dalam KDNK nominal, US$3.78 trilion dalam PPP), dengan KDNK per kapita sebanyak  (US$15,234 nominal atau US$25,016 dalam PPP). Guangdong merupakan wilayah terkaya di rantau China Selatan Tengah dan ketujuh terkaya antara semua wilayah mengikut KDNK per kapita. Guangdong telah menjadi wilayah terbesar mengikut KDNK sejak 1989 di Tanah Besar China. KDNK wilayah ini melebihi Australia (US$1.70 trilion) dan Korea Selatan (US$1.67 trilion), yang masing-masing merupakan ekonomi ke-12 dan ke-13 terbesar di dunia. Sekiranya Guangdong adalah sebuah negara, ia akan menjadi ekonomi ke-12 terbesar pada tahun 2022 dan wilayah ke-11 paling ramai penduduknya. Jika dibandingkan dengan bahagian negara lain dalam dolar, KDNK Guangdong nominal lebih besar daripada semua kecuali empat bahagian negara lain: California, Texas, Negeri New York, dan England. Jika dibandingkan dari segi PPP, KDNK Guangdong lebih besar daripada semua kecuali California. Dari segi PPP, pada 2022, ekonomi Guangdong berada antara Turki dan Itali dengan KDNK masing-masing $3.35 trilion dan US$3.06 trilion, iaitu ke-11 dan ke-12 terbesar di dunia.

Selepas revolusi komunis dan sehingga permulaan pembaharuan Deng Xiaoping pada tahun 1978, Guangdong merupakan kawasan ekonomi yang mundur, walaupun ekonomi bawah tanah berasaskan perkhidmatan yang besar sentiasa wujud. Polisi pembangunan ekonomi menggalakkan pembangunan industri di wilayah pedalaman yang kurang bersambung dengan Guangdong melalui jaringan pengangkutan. Polisi kerajaan yang mengamalkan ekonomi autarki menyebabkan akses Guangdong ke laut menjadi tidak relevan.

Dasar pintu terbuka Deng Xiaoping mengubah secara radikal ekonomi wilayah ini kerana ia dapat memanfaatkan akses ke laut, kedekatannya dengan Hong Kong, dan hubungan sejarah dengan Cina perantauan. Guangdong merupakan salah satu wilayah pertama yang mendapat kebenaran dari kerajaan pusat untuk menerima pelaburan asing. Selain itu, sehingga tahun 1990-an apabila sistem cukai China diperbaharui, wilayah ini mendapat manfaat dari kadar cukai yang relatif rendah yang dikenakan oleh kerajaan pusat kerana statusnya yang mundur dari segi ekonomi selepas pembebasan.

Ledakan ekonomi Guangdong bermula pada awal 1990-an dan sejak itu merebak ke wilayah jiran, dan turut menarik penduduk dari wilayah lain. Pertumbuhan ekonomi Guangdong banyak bergantung kepada pembuatan nilai tambah rendah yang menjadi ciri utama (dan dalam banyak cara masih mentakrifkan) ekonomi wilayah ini selepas pembaharuan Deng Xiaoping. Guangdong bukan sahaja pengeksport barangan terbesar di China, malah ia juga pengimport terbesar negara ini.

Wilayah ini kini merupakan salah satu wilayah terkaya di negara ini, dengan bilangan bilionair tertinggi di tanah besar China, KDNK tertinggi di antara semua wilayah, walaupun pertumbuhan gaji hanya baru bermula meningkat kerana kemasukan besar pekerja migran dari wilayah jiran. Menjelang 2015, kerajaan tempatan Guangdong berharap industri perkhidmatan akan menyumbang lebih daripada 50 peratus KDNK wilayah dan pembuatan teknologi tinggi menyumbang 20 peratus.

Pada tahun 2021, sektor primer, sekunder dan tertier Guangdong masing-masing bernilai 534 bilion RMB (US$79.4 bilion), 5.28 trilion RMB (US$785.6 bilion), dan 7.09 trilion RMB (US$1.05 trilion). Guangdong menyumbang kira-kira 10.6% daripada jumlah keluaran ekonomi negara. Kini, ia mempunyai tiga daripada enam Zon Ekonomi Khas: Shenzhen, Shantou dan Zhuhai. Kekayaan Guangdong, bagaimanapun, sangat tertumpu berhampiran Delta Sungai Mutiara.

### Zon pembangunan ekonomi dan teknologi
* Zon Pemprosesan Eksport Shenzhen
* Zon Perdagangan Bebas Futian Shenzhen
* Taman Industri Berteknologi Tinggi Shenzhen
* Zon Perdagangan Bebas Pelabuhan Yantian
* Zon Pembangunan Industri Baru & Berteknologi Tinggi Foshan
* Daerah Pembangunan Guangzhou
* Zon Pemprosesan Eksport Guangzhou
* Zon Perdagangan Bebas Guangzhou
* Zon Pembangunan Ekonomi dan Teknologi Guangzhou Nansha
* Resort Percutian Pelancong Tasik Nanhu Guangzhou (Versi Cina)
* Zon Pembangunan Industri Baru & Berteknologi Tinggi Guangzhou
* Zon Pembangunan Ekonomi dan Teknologi Dayawan Huizhou
* Zon Pemprosesan Eksport Huizhou
* Zon Pembangunan Berteknologi Tinggi Zhongkai Huizhou
* Zon Perdagangan Bebas Nansha
* Zon Perdagangan Bebas Shantou
* Zon Perdagangan Bebas Shatoujiao
* Zon Pembangunan Ekonomi dan Teknologi Zhanjiang (Versi Cina)
* Zon Pembangunan Industri Berteknologi Tinggi Zhuhai
* Zon Perdagangan Bebas Zhuhai
* Zon Pembangunan Industri Berteknologi Tinggi Zhongshan
## Budaya

Wilayah tengah, yang juga merupakan pusat politik dan ekonomi, didiami terutamanya oleh penutur Cina Yue, walaupun kemasukan jutaan pendatang penutur Mandarin dalam tiga dekad kebelakangan sedikit mengurangkan dominasi bahasa Kantonis. Kawasan ini dikaitkan dengan Masakan Kantonis. Dim Sum adalah salah satu contoh terkenal masakan Kantonis, membahagikan makanan Kantonis kepada bahagian kecil dan dihidang bersama hidangan kecil. Opera Kantonis ialah bentuk opera Cina yang popular di kawasan berbahasa Kantonis. Dialek Yue berkaitan dituturkan di sebahagian besar bahagian barat wilayah ini.

Kawasan yang merangkumi bandar Chaozhou, Shantou dan Jieyang di pesisir timur Guangdong, yang dikenali sebagai Chaoshan, membentuk satu sphere budaya tersendiri. Orang Teochew di sini, bersama dengan Orang Hailufeng Hoklo di Shanwei, bertutur dalam Haklau, sejenis varieti Min Selatan yang berkait rapat dengan Hokkien arus perdana dan masakan mereka ialah Masakan Teochew. Opera Teochew juga terkenal dan mempunyai bentuk yang unik.

Orang Hakka tinggal di kawasan luas Guangdong, termasuk Huizhou, Meizhou, Shenzhen, Heyuan, Shaoguan dan kawasan lain. Sebahagian besar bahagian timur Guangdong didiami oleh orang Hakka kecuali kawasan Chaozhou dan Hailufeng. Budaya Hakka termasuk Masakan Hakka, opera Han (), muzik tradisional Hakka *Hanyue* dan *sixian*, serta lagu rakyat Hakka ().

Orang Tanka yang dikucilkan secara tradisional tinggal di atas bot di sepanjang pesisir dan sungai Guangdong serta sebahagian besar China Selatan.

Zhanjiang di selatan Guangdong didominasi oleh dialek Leizhounese, sejenis Min; Kantonis dan Hakka juga dituturkan di situ.

Mandarin ialah bahasa yang digunakan dalam pendidikan dan kerajaan serta di kawasan yang ada pendatang dari wilayah lain, terutamanya di Shenzhen. Kantonis mengekalkan kedudukan yang kukuh dan dominan dalam penggunaan harian dan media, walaupun di kawasan timur wilayah yang bahasa tempatan dan dialeknya bukan dari keluarga Yue.

Wilayah Guangdong terkenal sebagai tempat lahir ramai grandmaster terkenal dalam permainan Xiangqi (catur Cina) seperti Lü Qin, Yang Guanli, Cai Furu dan Xu Yinchuan.
## Pentadbiran

Guangdong dibahagikan kepada dua puluh satu pembahagian: semuanya bandar peringkat daerah (termasuk dua bandar sub-provinsi):

Dua puluh satu prefektur Guangdong dibahagikan kepada 122 pembahagian peringkat daerah (65 daerah, 20 bandar, 34 daerah dan 3 daerah autonomi). Untuk pembahagian peringkat daerah, lihat senarai pembahagian pentadbiran Guangdong.

### Kawasan bandar

## Hubungan Antarabangsa
Guangdong menjalin hubungan persahabatan dengan:
*  Wilayah Aichi, Jepun
*  Hawaiʻi, Amerika Syarikat
*  New South Wales, Australia
* Gujarat, India
*  California, Amerika Syarikat

## Pelancongan
Antara tarikan-tarikan utama Guangdong termasuklah Gunung Danxia, Bukit Yuexiu di Guangzhou, Tasik Bintang dan Batuan Tujuh Bintang, dan Gunung Dinghu.

## Rujukan

## Pautan luar

*  Laman web rasmi Guangdong
* Peta besar Guangdong
* Daerah pentadbiran Guangdong 
* Universtiti Perubatan China
* Bujku Tahunan Statistik Guangdong