Jageri

**Jageri** ialah gula tebu tradisional digunakan di Benua Kecil India dan Asia Tenggara. Ia produk pekat jus tebu dan juga buah kurma atau sap palma tanpa pemisahan molases dan hablur, dan boleh berbeza-beza dari perang keemasan hingga ke perang gelap. Ia serupa dengan panela Amerika Latin, juga dikenali sebagai piloncillo di Mexico. Ia mengandungi sehingga 50% sukrosa, sehingga 20% gula berbalik, dan sehingga 20% kelembapan, dengan selebihnya terdiri daripada bahan tidak larut lain, seperti abu kayu, protein dan gentian hampas tebu. Jageri sangat mirip dengan muscovado, pemanis penting dalam masakan Portugis dan masakan British. Sukari ngutu/nguru Kenya pula tidak mempunyai serat; ia gelap dan diperbuat daripada tebu dan juga kadangkala diekstrak daripada pokok palma.

## Etimologi
Jageri berasal daripada bahasa Indo-Portugis jágara, jagra, daripada Kannada ಸಕ್ಕರೆ (śarkare) atau Hindi शक्कर (śakkar)/Urdu شکر‎ (śakkar), akhirnya daripada Sanskrit शर्करा (śarkarā).

## Asal-usul

Jageri diperbuat daripada hasil tebu dan pokok palma todi. Gula yang diperbuat daripada nira kurma adalah lebih berharga dan jarang didapati di luar kawasan tempat ia dibuat. Pokok todi pula ditoreh untuk menghasilkan jager di India, Bangladesh, Pakistan, Nepal, Myanmar dan Sri Lanka.

Di Sri Lanka, ekstrak sirap daripada *pokok kithul* (*[[Caryota urens]]*) digunakan secara meluas untuk pengeluaran jageri.

Semua jenis gula datang dalam blok atau pes sirap gula pekat yang dipanaskan hingga . Secara tradisinya, sirap dibuat dengan merebus jus tebu mentah atau nira palma dalam bekas yang besar, cetek, berdasar bulat.

## Penamaan

### Di Asia Selatan

* Daripada *guḍa* dalam bahasa Sanskrit (    ):
** *guṛ* Benggali (), Bhojpur (गुड़), Punjabi (ਗੁੜ), Haryanvi (), Hindi ()
** *gur* dalam Bahasa Assam () dan Bahasa Naga ()
** *ɠuṛ* dalam Sindhi ‎) Dan Urdu ‎)
** *guḍô* (ଗୁଡ) di Odia
** *Allah* (rumi *Godd)* dalam Konkani गोड)
** *guḷ* () dalam bahasa Marathi
** *gôḷ* dalam Gujerat () dan Rajasthani (गौळ)
** ** dalam Pashto (ګوړه)

* Daripada Proto-Dravidian **bel-am* :
** *vellam* dalam Bahasa Tamil (வெல்லம்) dan Malayalam (), atau lebih panjang dalam bentuk *panai vellam* dalam bahasa Tamil (பனை வெல்லம்)
** *bellam* dalam Telugu ()
** *bella* dalam bahasa Kannada () dan Tulu
* Daripada Sanskrit *śarkarā* (    ):
** *śarkkara* atau *cakkara* dalam Malayalam ( atau )
** *sakkarai* dalam Bahasa Tamil (சக்கரை)
** *sakkhar* dalam Bahasa Nepal ()
** *hakuru* dalam Bahasa Sinhala () dan Divehi ()
* Daripada Bahasa Sanskrit *miṣṭa* (    ):
** *mitha* dalam Bahasa Bhojpur
** *mithoi* dalam bahasa Assam ()
* Istilah lain:
** *kawltu tuikang* di Bahasa Paite
** *Kurtai* di Bahasa Mizo
** *bheli* dalam Bahasa Nepal
** *karuppaṭṭi*, *karippaṭṭi*, atau *karipeṭṭi* dalam bahasa Malayalam () ialah jageri yang diperbuat daripada jus kurma, dan *panam kalkaṇḍam* () ialah gula-gula batu yang diperbuat daripada jus kurma.
** *karupaṭṭi* (கருப்பட்டி) atau *panam kalkaṇḍu* (பனம் கற்கண்டு) dalam bahasa Tamil

### Di Asia Tenggara

#### Kemboja

* *Skor tnaot* () dalam bahasa Khmer

#### Myanmar (Burma)

* *Htanyet* (ထန်းလျက်) [Jageri Sawit Todi] () dalam bahasa Burma
* *Kyan Tha Kar* (ကြံသကာ) [Jageri Tebu] dalam bahasa Burma

#### Malaysia

* *Gula melaka* atau *Gula merah* dalam bahasa Melayu
* *Gula nisan/nise* dalam bahasa Melayu Kelantan
* *Gula apong* di Sarawak, Malaysia ialah jenis jageri, yang diperbuat daripada getah pokok nipah atau Nypa fruticans.

#### Indonesia

* *Gula jawa* dalam bahasa Indonesia dan Jawa
* *Gula merah* dalam bahasa Indonesia dan Melayu
* *Gula aren* dalam bahasa Indonesia dan Betawi
* *Gula kawung* dalam bahasa Sunda

#### Filipina

* *Pakombuk* (Kapampangan)
* *Panocha* (Sepanyol Filipina)
* *Panutsa* (Tagalog)
* *Sangkaka* (Tagalog)
* *Bagkat Bao* - mungkin serantau Bulacan (Tagalog)
* *Calamay* - Leyte dan Samar (Waray-waray)

#### Thailand

* Jageri sawit:    , 
* Jageri kelapa:    , 
* Gula tebu:    , 
* Gula tebu perang berbutir:    , 
* Gula tebu putih berbutir:    ,  ; atau    , 

### Di tempat lain

* *Raspadura* di Cuba dan Panama
* *[[Rapadura]]* di Brazil
* *[[Panela]]* di Amerika Tengah dan sebahagian Amerika Selatan
* *Piloncillo* di Mexico
* *Tapa de dulce* di Costa Rica
* *Chancaca* di Peru
* *Papelón*, *panela* atau *miel de panela* di Venezuela
* *Sukari nguuru* dalam Swahili
*   dalam bahasa Jepun
* Gur di Afghanistan

## Galeri Imej

Fail:Jaggery cubes.jpg|Kiub jageri
Fail:Gur making.15.jpg|Pembuatan jageri (gur) secara kecil-kecilan berhampiran ladang tebu di Pakistan.
Fail:Jaggery preparation0.jpg|Merebus jus tebu dalam pembuatan jageri (gur) berskala besar di India.
Fail:Jaggery preparation5.jpg|Memindahkan jus tebu yang telah direbus ke dalam bekas untuk dikeringkan.
Fail:(1) Jaggery Gud Punjab India.jpg|Gud atau jageri: Gula mentah yang berasal dari kiub atau bongkah tebu terhablur.
Fail:A Jaggery.JPG|Blok jaggery, juga dikenali sebagai *gud*
Fail:Poriurundai.JPG|Gula*-*gula gur mamra laddu yang diperbuat daripada jageri dan bertih beras.
Fail:Indian Jaggery.jpg|Jageri India
Fail:Indein, Sugar cane juice, Shan State, Myanmar.jpg|Proses pendidihan, Myanmar.
Fail:Indein, Sugarcane, Cane sugar, Shan State, Myanmar.jpg|Jageri, Myanmar.


## Lihat juga

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Rujukan