Metro Delhi

{{Kotak info transit awam|name=Delhi Metro  தில்லி மெட்ரோ  दिल्ली मेट्रो |image=Delhi Metro full logo hi.svg|imagesize=125px|image2=DelhiMetroYellowLine.JPG|imagesize2=300px|image3=|caption2=Sebuah kereta api Metro di Laluan Kuning di Stesen Metro Patel Chowk."|caption3=|alt2=See caption|owner=Perbadanan Rel Metro Delhi|locale=New Dehli|transit_type=Alihan Laju|lines=12|stations=288|ridership=46.26 lakh (4.62 million, 2022–23)|key_people=Manoj Joshi (Pengerusi)Vikas Kumar ((Pengarah Urusan)|top_speed=120&nbsp;km/h|stations=271|ridership=6.46 Juta (2025)|key_people=Katikithala Srinivas (Pengerusi)Vikas Kumar (Pengarah Urusan)|top_speed=|average_speed=|headquarters=Metro Bhawan, Barakhamba Road, New Delhi|website=|began_operation=|operator=Perbadanan Rel Metro Delhi|vehicles=350 |train_length=4/6/8 gerabak|headway=2 minit|system_length=|track_gauge=|el= Talian elektrik atas|map=|map_name=|map_state=|alt=|caption=|area served=|line_number=10|annual_ridership=2.35 billion  (2025)|character=}}

**Metro Delhi** ialah sistem transit laju yang melayani Delhi serta bandar satelit bersebelahan seperti Faridabad, Gurugram, Ghaziabad, Noida, Bahadurgarh, dan Ballabhgarh di Wilayah Ibu Negara India .  Sistem ini terdiri daripada 10 laluan berkod warna  yang melayani 271 stesen,  dengan jumlah panjang  .  Ia merupakan sistem rel metro terbesar dan paling sibuk di India. Metro ini mempunyai gabungan stesen bawah tanah, atas aras, dan bertingkat yang menggunakan landasan tolok lebar dan tolok standard . Metro ini menjalankan lebih 4,300 perjalanan setiap hari. 

Pembinaan bermula pada tahun 1998, dan bahagian peringkat pertama  (Shahdara to Tis Hazari) di Laluan Merah dibuka pada  25 Disember 2002. Bahagian bawah tanah pertama (Vishwa Vidyalaya – Kashmere Gate) di Laluan Kuning dibuka pada 20 Disember 2004. Rangkaian ini dibangunkan secara berperingkat. Fasa I siap pada tahun 2006, diikuti oleh Fasa II pada 2011. Fasa III kebanyakanya siap pada tahun  2021, kecuali satu sambungan kecil Laluan Lapangan Terbang dibuka pada tahun 2023. Kerja bagi Fasa IV bemula pada 30 December 2019.

Perbadanan Rel Metro Delhi (DMRC), sebuah usaha sama antara Kerajaan India dan Delhi, membina dan mengendalikan Metro Delhi.   DMRC telah diperakui oleh Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu pada tahun 2011 sebagai sistem metro dan sistem berasaskan rel pertama di dunia yang menerima kredit karbon kerana mengurangkan pelepasan gas rumah hijau, sekali gus mengurangkan tahap pelepasan karbon tahunan di bandar tersebut sebanyak 630,000 tan. 

Metro Delhi mempunyai pertukaran dengan Metro Rapid Gurgaon (dengan sistem tiket bersama) dan Metro Noida   Jumlah penumpang tahunan Metro Delhi ialah 2.35 bilionpada tahun 2025.    Sistem ini juga mempunyai pertukaran dengan Delhi-Meerut RRTS, sistem transit wilayah bandar terpantas di India. 

.

## Sejarah

### Latar Belakang

Konsep transit aliran massa bagi  New Delhi mula muncul daripada satu kajian ciri trafik dan perjalanan di bandar tesebut pada tahun 1969   Sepanjang beberapa tahun berikutnya, jawatankuasa dalam pelbagai jabatan kerajaan telah ditugaskan untuk meneliti isu-isu berkaitan teknologi, jajaran laluan dan bidang kuasa kerajaan.  Pada tahun 1984, Suruhanjaya Seni Bandar tekag mencadangkan pembangunan sistem pengangkutan pelbagai mod yang akan membina tiga koridor transit aliran massa bawah tanah serta memperkukuh rangkaian kereta api pinggir bandar dan sistem pengakutan jalan raya di bandar tersebut. 

Kerajaan India di bawah Perdana Menteri HD Deve Gowda  dan Kerajaan Delhi menubuhkan Perbadanan Rel Metro Delhi (DMRC) pada 3 Mei 1995, dengan Elattuvalapil Sreedharan sebagai pengarah urusannya.  Mangu Singh menggantikan Sreedharan sebagai pengarah urusan DMRC pada 31 Disember 2011. 

### Pembinaan awal
Apabila projek itu pada asalnya diluluskan oleh Kabinet Kesatuan pada September 1996, ia mempunyai tiga koridor.  Pembinaan Metro Delhi bermula pada 1 Oktober 1998. 

Laluan pertama Metro Delhi, Laluan Merah, telah dirasmikan oleh Perdana Menteri Atal Bihari Vajpayee pada 24 Disember 2002.  Metro ini menjadi sistem transit laju bawah tanah kedua di India, selepas Metro Kolkata, apabila seksyen Vishwavidyalaya – Kashmere Gate di Laluan Kuning dibuka pada 20 Disember 2004. Laluan bawah tanah tersebut telah dirasmikan oleh Perdana Menteri Manmohan Singh . Fasa pertama projek ini telah siap pada tahun 2006,   mengikut bajet dan hampir tiga tahun lebih awal daripada jadual. 
### Fasa I
Sebuah rangkaian sepanjang 64.75 kilometer yang merangkumi 59 stesen telah dibina, meliputi bahagian awal Laluan Merah,Laluan Kuning dan Laluan Biru.Stesen-stesen berikut dibuka kepada orang awam antara 25 Disember 2002 hingga 11 November 2006.

### Fasa II
Sejumlah rangkaian sepanjang  yang merangkumi 86 stesen serta 10 laluan dan sambungan telah dibina Tujuh laluan merupakan sambungan kepada rangkaian Fasa I, tiga lagi laluan baharu berkod warna, dan tiga laluan menghubungkan bandar lain dalam Wilayah Ibu Negara, iaitu Laluan Kuning ke Gurgaon serta Laluan Biru ke Noida dan Ghaziabad di negeri Haryana dan Uttar Pradesh. 

Pada akhir Fasa I dan Fasa 2, jumlah panjang keselurhan rangkain mencapai  dan sebanyak 145 stesen mula beroperasi anatara 4 Jun 2008 and 27 Ogos 2011,

## Rujukan