Lombol kuda

**Lombol kuda** (Jawi: ), **lombol ekuestrian** (Jawi: ) (*equestrian vaulting*) atau ringkasnya **lombol** (Jawi: ), sering digambarkan sebagai gimnastik dan tarian di atas kuda, yang boleh dipraktikkan secara kompetitif atau tidak. Melombol mempunyai sejarah sebagai persembahan ekuestrian di sarkas, tetapi asal-usulnya menjangkau sekurang-kurangnya dua ribu tahun. Ia terbuka kepada lelaki dan wanita, dan merupakan salah satu daripada sepuluh disiplin ekuestrian yang diiktiraf oleh Persekutuan Sukan Ekuestrian Antarabangsa (*Fédération Équestre Internationale* atau **FEI**). Lombol terapeutik atau interaktif juga digunakan sebagai aktiviti untuk kanak-kanak dan orang dewasa yang mungkin mengalami masalah keseimbangan, perhatian, kemahiran motor kasar atau kekurangan sosial.

Peminat melombol tertumpu di Eropah dan bahagian lain di dunia Barat. Ia sangat terkenal di Jerman dan Switzerland. Melombol mula diperkenalkan di Amerika Syarikat pada tahun 1950-an dan 60-an tetapi terhad hanya di California dan kawasan lain di pantai barat. Sehingga tahun 2010, ia mula mendapat populariti di timur laut Amerika Syarikat.

## Sejarah
Dipercayai oleh sesetengah pihak bahawa asal-usul melombol boleh dikesan kembali ke sukan Rom purba, di mana ahli akrobatik biasanya mempamerkan kemahiran mereka di atas kuda yang berlari. Walau bagaimanapun, yang lain percaya bahawa melombol berasal dari Kriti purba, di mana aktiviti melompat lembu banyak dilakukan. Dalam kedua-dua kes, manusia telah melakukan pergerakan akrobatik dan tarian di atas (atau melangkaui) belakang kuda atau haiwan yang bergerak selama lebih daripada 2,000 tahun.

Sejarah Zaman Pembaharuan dan Zaman Pertengahan mengandungi banyak rujukan kepada melombol atau aktiviti serupa. Nama sukan atau seni ini (iaitu *vaulting*) berasal daripada perkataan Perancis *la voltige*, yang diperoleh semasa zaman Pembaharuan, apabila ia merupakan satu bentuk latihan menunggang dan senaman ketangkasan untuk askar penunggang berkuda.

Melombol moden dibangunkan di Jerman pasca perang sebagai inisiatif untuk memperkenalkan kanak-kanak kepada sukan ekuestrian.

Pada tahun 1983, melombol menjadi salah satu disiplin yang diiktiraf oleh FEI. Kejohanan Eropah pertama kali diadakan di Ebreichsdorf, Austria pada tahun 1984, dan Kejohanan Melombol Dunia FEI yang pertama telah diadakan di Bulle, Switzerland pada tahun 1986. Melombol telah dimasukkan ke dalam Sukan Ekuestrian Dunia di Stockholm pada tahun 1990 dan dalam semua edisi sukan seterusnya. Ia telah didemonstrasikan sebagai satu seni semasa acara Sukan Olimpik 1984 dan 1996. Ia telah dimasukkan dalam Piala Antara-Afrika sejak tahun 2006.

Pertandingan Melombol Piala Dunia pertama telah diadakan di Leipzig pada 29–30 April 2011.

## Pertandingan

Dalam lombol kompetitif, peserta bertanding secara individu, berpasangan (*pas-de-deux*) dan berpasukan. Peserta yang baru bermula bertanding dalam langkah berjalan kaki, manakala peserta yang berpengalaman bertanding dalam meligas (*canter*). Kuda lombol bergerak dalam bulatan berdiameter minimum 15 meter dan diarahkan oleh seorang pembentar (*lunger*) (atau *longeur*) yang berdiri di tengah. Dalam melombol kompetitif, penunggang dan kuda akan diadili berdasarkan skala 1 hingga 10.

Pertandingan melombol terdiri daripada latihan wajib dan latihan gaya bebas berkoreografi yang dilakukan mengikut muzik. Terdapat tujuh latihan wajib: memanjat (*mount*), duduk asas (*basic seat*), bendera (*flag*), kincir (*mill*), gunting (*scissors*), berdiri (*stand*) dan sisi (*flank*). Setiap latihan dinilai pada skala 0 hingga 10. Kuda juga menerima markah dan diadili berdasarkan kualiti pergerakan serta tingkah laku mereka.

Pelombol bertanding dalam kategori berpasukan, *pas-de-deux* dan individu. Rutin gaya bebas individu (juga dikenali sebagai *Kür*) adalah program selama 1 minit, manakala *kür pas-de-deux* adalah 2 minit dan pasukan adalah 4 minit. Kesemuanya dikoreograf mengikut muzik. Komponen rutin melombol gaya bebas boleh memasukkan gerakan menunggang dan menurun, dirian tangan, melutut dan berdiri, serta gerakan udara seperti lompatan dan kemahiran akrobatik. Walau bagaimanapun, banyak kemahiran ini hanya dilihat di peringkat tertinggi. Rutin umum untuk kanak-kanak atau pemula lebih cenderung mengandungi variasi melutut dan *plank* mudah. Pasukan juga boleh membawa, mengangkat atau bahkan melambung peserta lain ke udara. Penilaian adalah berdasarkan teknik, persembahan, bentuk, kesukaran, keseimbangan, keselamatan dan pertimbangan terhadap kuda; kuda juga diberi markah, merangkumi 25% daripada jumlah markah.

Kuda lombol tidak dipasang pelana tetapi memakai emban (*surcingle* atau *roller*) dan pelapik belakang yang tebal. Emban mempunyai pemegang khas yang membantu pelombol melakukan pergerakan tertentu serta gelung kulit yang dipanggil sanggurdi cossack (*cossack stirrups*). Kuda memakai tali kekang (*bridle*) dan tali kendali sisi (*side rein*). Tali bentar biasanya disambungkan pada bahagian dalam cincin lagam (*bit*).

Kuda lombol biasanya bergerak mengikut tali kendali kiri (melawan arah jam), tetapi dalam beberapa pertandingan, kuda boleh meligas ke arah lain. Kelas pertandingan dua fasa juga melatih kuda ke arah kanan. Walaupun banyak kelab Eropah tidak bertanding ke arah kanan, mereka masih berlatih di rumah secara sekata dalam kedua-dua arah, mempercayai ini memberi manfaat kepada kuda dan pelombol.

Pertandingan melombol utama adalah Kejohanan Dunia dan Benua yang diadakan dua tahun sekali, serta Sukan Ekuestrian Dunia (WEG) yang diadakan setiap empat tahun. Di banyak negara, persatuan melombol menganjurkan dan menaja acara kebangsaan, serantau dan tempatan setiap tahun. Pada tahun 2011, terdapat sekurang-kurangnya 24 negara dengan organisasi sedemikian.

## Pergerakan pertandingan

Pelombol melakukan pelbagai pergerakan di atas belakang kuda. Peserta baharu dan yang masih di peringkat awal boleh beraksi semasa kuda berjalan kaki atau meligas sederhana (*trot*), manakala peserta peringkat tinggi akan beraksi semasa kuda mellgas (*canter*). Pelombol akan melakukan latihan wajib yang berbeza daripada senarai berikut, bergantung kepada kategori dan kelas di mana mereka bertanding:

## Kod pakaian

Diperintah oleh Persekutuan Sukan Ekuestrian Antarabangsa (FEI), pakaian melombol kompetitif mematuhi kod pakaian yang ketat dan disemak secara berkala, dengan garis panduan terkini diumumkan setiap dua atau tiga tahun. Pakaian utama yang dominan kekal adalah unitard yang ketat.

**Pakaian Pemeriksaan Kuda:** Untuk acara kejohanan, pengendali yang mempersembahkan kuda mesti memakai pakaian Persekutuan Kebangsaan (NF); di pertandingan CVI, sama ada pakaian NF atau kelab dibenarkan.

**Penomboran Pertandingan (CVI):** Pelombol individu diperuntukkan nombor permulaan oleh penganjur, yang mesti dipaparkan dengan jelas (10-12 cm tinggi) pada lengan atau kaki kanan. Walaupun pelombol boleh menggunakan jalur peribadi untuk tujuan ini, nombor yang disediakan mesti kekal jelas kelihatan dari jauh. Kegagalan mematuhi akan menyebabkan amaran segera daripada sama ada Hakim A atau Presiden Juri Tanah. Sebaliknya, pelombol skuad mesti memaparkan nombor yang ditetapkan 1 hingga 6 pada lengan/kaki kanan atau belakang, mematuhi saiz (10-12 cm), kebolehbacaan dan keperluan reka bentuk polos yang sama. Kegagalan mematuhi juga akan mengakibatkan amaran dan menjejaskan markah artistik.

**Keperluan Pakaian Am:** Pakaian untuk pesaing skuad, individu dan *pas-de-deux* mestilah tidak menghalang pergerakan atau membahayakan interaksi pelombol yang selamat atau keselamatan kuda. Pentingnya, pakaian tidak boleh mengaburkan bentuk dan garisan badan pelombol, dengan itu memastikan penilaian latihan tidak terhalang. Seluar memerlukan pengikatan yang selamat di buku lali; skirt memerlukan pemakaian seluar ketat atau *[[Sarung balut kaki|legging]]* di bawahnya. Semua pakaian mesti kekal ketat pada badan dan melekap sepenuhnya sepanjang persembahan. Elemen hiasan terhad kepada bahan lembut, mudah lentur, seperti kain yang dilekatkan secara kekal pada pakaian. Prop arena dilarang sama sekali (rujuk garis panduan untuk spesifikasi lengkap). Pendedahan kulit tiruan tidak dibenarkan. Dalam pertandingan kanak-kanak, fabrik yang menyerupai warna kulit atau ketelusan dilarang sama sekali di bahagian torso, tetapi dibenarkan pada bahagian anggota badan.

**Kasut & Koordinasi:** Hanya kasut bertapak lembut diwajibkan. Pakaian pembentar kuda (*lunger*) mesti mencapai kesepaduan estetik dengan pakaian pelombol. Pakaian skuad mesti menunjukkan keseragaman atau keterkaitan tema, mencerminkan konsep artistik kumpulan.

## Melombol bukan kompetitif

Selain daripada pertandingan, melombol juga merupakan satu bentuk seni, rekreasi, dan hiburan. Pelombol biasanya berusia antara 7 hingga 30 tahun ke atas, berlatih kemahiran dan rutin secara individu dan berpasukan. Atlet termuda bermula dengan berjalan lenggang dan seterusnya maju ke *trot* (ligas sederhana) dan *canter* (meligas), berdasarkan kekuatan, ketinggian, serta kebolehan menaiki dan beraksi di atas kuda.

Melombol juga digunakan pada tahap terapeutik dalam beberapa keadaan. Orang kurang upaya sering mendapat manfaat daripada interaksi dengan kuda dan ahli pasukan, serta dengan melakukan pergerakan mudah dengan bantuan *spotters* (pembantu yang mengawasi).

Melombol sering dilihat pada tahap rekreasi, melalui demonstrasi melombol dan kadangkala dalam perarakan tempatan.

## Lihat juga
* Penunggangan bermuslihat

## Rujukan

## Pautan luar

*Federation Equestre Internationale (FEI)
*Lombol Ekuestrian AS
*Lombol Ekuestrian Australia
*Lombol Ekuestrian British
*VaultCanada.org
*Melombol untuk Malawi
*Persekutuan Melombol Slovakia
*Melombol Africa Selatan
*Persekutuan Melombol Switzerland
*Dansk Rideforbund Voltigering (Denmark)
*(Jerman)