Orang Melayu Thai

**Orang Melayu Thai** (, Kelantan-Pattani: *Oghe Nayu Siey, Oré Nayu*) adalah sebuah istilah digunakan untuk rujukan kepada etnik etnik Melayu di Thailand. Thailand didiami oleh penduduk etnik Melayu yang ketiga besar selepas Malaysia. Kebanyakan orang Melayu tertumpu di wilayah Narathiwat, Pattani, Yala, Songkhla dan Satun. 

Etnik Melayu di Narathiwat, Pattani, Yala dan Songkhla oleh kerana perbezaan budaya daripada orang Thai dan juga pengalaman masa dahulu dalam cubaan secara paksa untuk mengasimilasikan mereka ke dalam budaya arus perdana Thai selepas penambahan Kerajaan Pattani oleh Kerajaan Sukhothai. Pada tangan yang lain, etnik Melayu di Satun adalah kurang mencondong terhadap faham pemisahan. Etnik Melayu di Satun adalah lebih fasih dalam bahasa Thai dibandingkan dengan orang Melayu dari negeri-negeri lain, dan loghat mereka mempunyai daya tarik yang kuat dengan yang dari Perlis.

Orang yang berketurunan campuran Thai dan Melayu digelar Samsam, yang membentuk sebahagian besar daripada penduduk Satun tetapi juga mempunyai suatu minoriti besar di Phatthalung, Trang, Krabi, Phang Nga dan Songkhla dan juga negeri Kedah, Perak dan Perlis di Malaysia. Orang Samsam pada umumnya penganut agama Islam tetapi secara budaya Thai, walaupun pengaruh Melayu adalah berpengaruh sama. Phuket dan Ranong iaitu tempat tinggal bagi penduduk Muslim yang agak banyak juga mempunyai banyak orang yang berketurunan Melayu. Sebuah masyarakat yang agak banyak juga muncul di Bangkok sendiri, dengan yang berketurunan pendatang atau banduan yang diletakkan semula dari selatan dari abad ke-13 sehinggalah sekarang.

## Keistimewaan budaya

Kecenderungan pemisahan dalam kalangan etnik Melayu di wilayah Narathiwat, Pattani, Yala dan Songkhla, punca pemberontakan Selatan Thai, sebahagiannya disebabkan oleh perbezaan budaya daripada orang Thai serta pengalaman masa lalu cubaan paksa untuk mengasimilasikan mereka ke dalam budaya arus perdana Thai selepas pengilhakan Kesultanan Patani oleh Kerajaan Siam Rattanakosin. Pada tahun 1816, Siam membahagikan Kesultanan Patani anak sungai Islam kepada tujuh wilayah sebagai sebahagian daripada dasar 'pecah dan perintah'. Walaupun sekali-sekala berlaku pemberontakan, dasar ini pada umumnya berjaya memastikan keamanan sehingga awal abad kedua puluh. Pada tahun 1901, Siam menyusun semula tujuh wilayah menjadi satu unit pentadbiran tunggal, 'Monthon Pathani', di bawah Kementerian Dalam Negeri yang baharu, yang menyatukan tujuh wilayah itu kepada empat: Patani, Bangnara, Saiburi dan Yala. Kedah kemudiannya diserahkan kepada British di bawah Perjanjian Inggeris-Siam 1909, di mana daerah yang lebih bersepadu yang dahulunya milik Kedah menjadi Wilayah Satun. Orang Melayu Islam Satun kurang cenderung kepada pemisahan; ini sebahagian besarnya adalah hasil pertalian sejarah Raja Melayu Setul terhadap Siam, berbanding dengan perpecahan ganas Kesultanan Patani. Kecenderungan pro-Thailand juga boleh diperhatikan dalam masyarakat Melayu di Phuket, Ranong dan Bangkok.

## Bahasa

Majoriti orang Melayu di Thailand bercakap dalam pelbagai bahasa Melayu yang dikenali sebagai Melayu Pattani (Yawi: Baso Yawi/Pattani). Walau bagaimanapun, tidak semua orang Melayu Thai bertutur dalam bahasa Melayu Pattani, sesetengah orang yang tinggal di Satun dan kawasan sekitarnya menggunakan satu lagi variasi bahasa Melayu yang dikenali sebagai Melayu Satun, manakala orang Melayu di utara Bangkok telah mengembangkan variasi bahasa Melayu mereka yang tersendiri yang menggabungkan unsur-unsur lokalisme dengan terlihat pengaruh dialek Melayu Pattani-Kedahan yang dikenali sebagai Melayu Bangkok (Melayu Bangkok: Bangkok Melayu/Nayu). Bangkok, Kedahan dan Pattani berkait rapat dan berkongsi banyak kosa kata yang serupa tetapi masih sebahagiannya tidak dapat difahami.

### Sistem penulisan

Dengan kemasukan Islam ke Asia Tenggara, orang Melayu menggunakan versi ubah suai tulisan Arab yang dikenali sebagai Jawi. Tidak seperti kawasan lain di dunia Melayu, seperti Malaysia, Singapura dan Indonesia, di mana penggunaan Jawi semakin berkurangan dengan cepat berikutan peningkatan penggunaan abjad Latin, Jawi masih digunakan dan difahami secara meluas dalam kalangan orang Melayu di Thailand.

## Agama

Orang Melayu Thai kebanyakannya Muslim Sunni daripada mazhab Syafi'i. Islam ialah unsur penentu bagi Thai identiti Melayu.

## Sub etnik
* Melayu Kelantan-Patani
**Melayu Pattani (Patani)
**Melayu Narathiwat (Manara)
**Melayu Takbai/Kelantan (Tabal)

*Melayu Reman
**Melayu Yala (Jala)
**Melayu Songkhla (Singgora)

*Melayu Saiburi (Kedah)
**Melayu Setun (Setoi)
**Melayu Trang (Terang)

## Melayu Thai yang terkenal
* Thao Thep Kasattri dan Thao Sri Sunthon – Srikandi dan Nenek Moyang Na Thalâng Clan. (Keturunan Melayu dari Phuket)
* Wan Muhamad Noor Matha (Wanmuhamatno Matha) – Ahli Politik Thai (keturunan Melayu dari Yala)
* Adul Lahsoh – pemain bola sepak Thailand (keturunan Melayu dari Phatthalung)
* Nurul Sriyankem
* Supachai Jaided
* Abdulhafiz Bueraheng
* Sompong Soleb
* Airfan Doloh
* Surin Pitsuwan
* Elias Dolah
* Rosenanee Kanoh – Pemain kriket wanita Thailand
* Soraya Lateh – Pemain kriket wanita Thailand
* Abdulhafis Nibu
* Denkaosan Kaovichit
* Muhammad Osamanmusa
* Tengku Mahmood Mahyideen - Putera Sultan Patani Terakhir dan Ahli Politik Melayu Thai 

## Lihat pula

*Mahsuri
*Islam di Thailand
*Krisis Thailand Selatan
*Siam Malaysia

## Rujukan