Kegabenoran Estonia

**Kegabenoran Estonia**, juga dikenali sebagai **Kegabenoran Esthonia (Estland)**, ialah sebuah wilayah (*[[guberniya]]*) Kegabenoran Baltik dalam Empayar Rusia yang terletak di utara Estonia, termasuk beberapa pulau di Kepulauan Estonia Barat seperti Hiiumaa dan Vormsi. Wilayah ini berkembang daripada Kegabenoran Reval pada zaman Peter I dan dimuktamadkan selepas Perjanjian Nystad. Secara rasmi, ia ditubuhkan pada 1796 hasil pembaharuan Paul I, dengan bandar pelabuhan Reval (kini Tallinn) sebagai pusat pentadbiran.

Dari 1850-an hingga 1914, kebangkitan nasional Estonia membawa proses pemodenan dan kesedaran kebangsaan. Bagaimanapun, selepas pemerintahan Alexander III pada 1881, dasar Rusifikasi diperketatkan, dengan undang-undang tempatan digantikan dengan undang-undang Rusia dan bahasa Rusia menggantikan bahasa Jerman serta Estonia dalam pentadbiran. Tokoh seperti Jaan Tõnisson menubuhkan Parti Liberal Nasional dan aktif semasa Revolusi Rusia 1905, tetapi gerakan itu ditekan sehingga Konstantin Päts dan Jaan Teemant terpaksa melarikan diri.

Pada 12 April 1917, wilayah ini menerima autonomi dan diperluas dengan sebahagian kawasan Livonia, namun kewujudannya berakhir apabila Estonia mengisytiharkan kemerdekaan pada 24 Februari 1918. Sebelum akhir abad ke-19, pentadbiran wilayah ini banyak dikendalikan oleh golongan bangsawan Jerman-Baltik melalui Majlis Wilayah secara feudal.

## Sejarah
Sejak 1561, wilayah Estonia berada di bawah kekuasaan Empayar Sweden selepas bahagian utara Konfederasi Livonia diserap oleh Sweden ketika Perang Livonia. Melalui Perjanjian Nystad (1721), Sweden secara rasmi menyerahkan Estonia dan Livonia kepada Rusia selepas kemenangan Peter Agung dalam Perang Utara Besar. Wilayah ini kemudiannya ditubuhkan sebagai Kegabenoran Reval (1719), berkembang menjadi Kegabenoran Estonia (1796). Di bawah pemerintahan Rusia, sistem perhambaan kekal sehingga dimansuhkan pada 1816.

Pada abad ke-19, kebangkitan kebangsaan Estonia berkembang pesat, khususnya semasa pemerintahan Alexander II dari Rusia. Tokoh seperti Carl Robert Jakobson, Lydia Koidula dan Friedrich Reinhold Kreutzwald memajukan bahasa dan kesusasteraan Estonia, termasuk epik kebangsaan *[[Kalevipoeg]]*. Kadar celik huruf meningkat secara mendadak menjelang akhir abad ke-19. Bagaimanapun, dasar Rusifikasi di bawah Alexander III dari Rusia memperketat penggunaan bahasa Rusia dalam pentadbiran, pendidikan dan kehakiman, serta memperluas pengaruh Gereja Ortodoks Rusia.

Revolusi Rusia 1905 menyaksikan kebangkitan politik rakyat Estonia, dengan tokoh seperti Jaan Tõnisson dan Konstantin Päts memimpin gerakan pembaharuan. Penindasan keras oleh pihak Rusia menyebabkan ramai aktivis dihukum atau melarikan diri.

Semasa Perang Dunia Pertama, ketegangan meningkat antara Rusia dan Jerman, dan ribuan orang Estonia dikerah menyertai tentera Rusia. Selepas Revolusi Februari 1917, wilayah Estonia dan utara Livonia digabungkan menjadi Kegabenoran Autonomi Estonia. Selepas Revolusi Oktober, kuasa Bolshevik tidak stabil, dan pada 24 Februari 1918, Majlis Wilayah Estonia mengisytiharkan kemerdekaan sebagai republik demokratik dengan Päts mengetuai kerajaan sementara. Bagaimanapun, pengisytiharan itu segera diikuti oleh kemasukan tentera Jerman ke Reval (Tallinn).

## Geografi
Kegabenoran Estonia merupakan kegabenoran paling utara di wilayah Baltik Empayar Rusia, terletak di pesisir selatan Teluk Finland. Ia bersempadan dengan Laut Baltik di barat, Teluk Finland di utara, Kegabenoran Saint Petersburg di timur, serta Kegabenoran Livonia dan Tasik Peipus di selatan. Antara titik geografi penting ialah Tanjung Kalana (Hiiumaa) di barat dan Sungai Narva di timur.

Secara fizikal, wilayah ini terletak di Dataran Eropah Timur dan didominasi oleh dataran batu kapur, termasuk Klin Baltik. Kawasan tertingginya ialah Tanah Tinggi Pandivere, dengan Emumägi sebagai puncak tertinggi kegabenoran. Bahagian barat pula lebih rata, meliputi tanah rendah Estonia Barat dan Kepulauan Moonsund. Kawasan ini juga kaya dengan sumber mineral seperti fosforit (terutama di Wesenberg) dan batu syal minyak kukersite dalam Lembangan Minyak Syal Baltik.

Kegabenoran ini mempunyai kira-kira 80 pulau; yang terbesar ialah Dagö (kini Hiiumaa). Keluasan keseluruhannya sekitar 20,248 km², termasuk kawasan tanah besar dan pulau-pulau, serta sebahagian Tasik Peipus. Secara kasar, wilayah ini merangkumi utara Estonia moden, termasuk kawasan Harju, Lääne-Viru, Ida-Viru, Rapla, Järva, Lääne dan Hiiu.

## Pembahagian pentadbiran
Daerah-daerah (, *[[uezd]]y*; ) di Kegabenoran Estonia pada 1897 seperti berikut:

### Pekan

## Demografi
Banci umum pertama di Kegabenoran Estonia yang dijalankan pada tahun 1881 mencatatkan jumlah penduduk seramai 376,337 orang, terdiri daripada 184,323 lelaki dan 192,014 perempuan. Menjelang tahun 1887, jumlah ini meningkat kepada 393,983 orang, iaitu pertambahan sebanyak 17,646 orang dalam tempoh enam tahun.

Banci kebangsaan pertama dan satu-satunya yang teratur di seluruh Empayar Rusia dijalankan pada tahun 1897. Pada 9 Februari 1897 (28 Januari mengikut Kalendar Lama), jumlah penduduk kegabenoran ini direkodkan seramai 412,716 orang, termasuk 202,409 lelaki dan 210,307 perempuan. Majoriti penduduk menyatakan bahasa Estonia sebagai bahasa ibunda, manakala terdapat minoriti ketara yang berbahasa Rusia dan Jerman.

Penduduk bandar berjumlah 77,081 orang, iaitu 18.68 peratus daripada keseluruhan populasi. Penempatan terbesar termasuklah Reval (64,572), Wesenberg (5,890), Hapsal (3,212) dan Weißenstein (2,507). Di bandar-bandar tersebut, penutur bahasa Estonia membentuk majoriti penduduk.

## Gabenor
* 1786–1797 Heinrich Johann Freiherr von Wrangell
* 1797–1808 Andreas von Langell
* 1808–1809 Duke Peter Friedrich Georg dari Oldenburg
* 1809–1811 vacant
* 1811–1816 Duke Paul Friedrich August dari Oldenburg
* 1816–1819 Berend Freiherr von Uexküll
* 1819–1832 Gotthard Wilhelm Freiherr von Budberg-Bönninghausen
* 1832–1833 Otto Wilhelm von Essen
* 1833–1841 Paul Friedrich von Benckendorff
* 1842–1859 Johann Christoph Engelbrecht von Grünewaldt
* 1859–1868 Wilhelm Otto Cornelius Alexander von Ulrich
* 1868–1870 Mikhail Nikolaiyevich Galkin-Vraskoy
* 1870–1875 Prince Mikhail Valentinovich Shakhovskoy-Glebov-Strezhnev
* 1875–1885 Viktor Petrovich Polivanov
* 1885–1894 Prince Sergey Vladimirovich Shakhovskoy
* 1894–1902 Yefstafiy Nikolaiyevich Skalon
* 1902–1905 Aleksey Valerianovich Bellegarde
* 16 March 1905 – October 1905 Aleksey Aleksandrovich Lopukhin
* 1905–1906 Nikolay Georgiyevich von Bünting
* 1906–1907 Pyotr Petrovich Bashilov
* 1907–1915 Izmail Vladimirovich Korostovets
* 1915–1917 Pyotr Vladimirovich Veryovkin

## Nota

## Catatan

## Bibliografi

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Terbitan akademik

* 

### Terbitan kerajaan

* 
*