Terier rubah dawai

**Terier rubah dawai** atau **''fox terrier'' dawai** ialah satu baka anjing, salah satu daripada banyak baka terier. Ia merupakan terier rubah (*fox terrier*) dan, sungguhpun ia menyerupai terier rubah licin, ia dipercayai telah dikembangkan secara terpisah. Ia berasal dari England.

## Penampilan

Terier rubah dawai ialah anjing tegap dan seimbang yang seberat  untuk jantan dan  untuk betina. Ia tidak patut lebih tinggi daripada  pada paras kelasa. Lapis bulu kasar dan putus-putus adalah distingtif. Warna lapis bulu terdiri daripada dasar putih meluas dengan tanda-tanda perang pada muka dan telinga dan biasanya pelana hitam atau tompok warna besar; mungkin terdapat tanda-tanda hitam atau perang lain pada tubuh.

## Perangai
Dua trait paling distingtif pada terier rubah dawai merupakan tenaga dan kecerdasannya. Ia mempunyai ambang rendah untuk kebosanan dan memerlukan rangsangan, senaman, dan perhatian. Terier rubah dawai ialah haiwan pendamping yang memerlukan perhatian hampir berterusan.

Anjing ini patut berwaspada, cepat, dan bersedia untuk bergerak balas dengan pantas dengan penuh semangat. Walau bagaimanapun, ia juga patut ramah, komunikatif, dan suka bermain jika menerima penjagaan dan senaman wajar. Sebagai anjing yang dibiakbakakan untuk menjadi pemikir bebas, ia mampu melakukan gerakan taktikal untuk haiwan perosak dan sukan lain.

Selalunya, terier rubah dawai ditinggalkan atau diserahkan atas sebab termasuk melarikan diri bertentangan dengan arahan pemilik, mengejar objek atau haiwan lain, dan menyakat atau menyerang haiwan lain dengan kebolehan untuk menyebabkan kerosakan atau kemudaratan serius. Namun demikian, ini ialah tingkah laku normal untuk terier rubah dawai kerana latihan dalam perburuan. Pemilikan memerlukan kawalan tegas dan memberi anjing senaman dan peralihan mencukupi.

## Penjagaan bulu

Terier rubah dawai yang dibela untuk pertunjukan melalui pelucutan tangan; jika bulu menjadi terlalu panjang, bulu tersebut dicabut dengan tangan untuk mengekalkan warna dan kelicauan lapis bulu. Banyak yang dibela sebagai anjing peliharaan melalui pengguntingan bulu setiap bulan oleh pendandan. Pengguntingan memudarkan warna dan menjadikan lapis bulu lembut, keriting, dan lebih sukar untuk dibersihkan, tetapi ini lebih diutamakan oleh ramai pemilik kerana prosedur lebih mudah (dan lebih murah) daripada pelucutan.

## Sejarah
Terier rubah dawai dikembangkan di England oleh para penggemar pemburuan rubah dan dipercayai diturunkan daripada terier pekerja hitam dan putih berbulu kasar dari Wales, Derbyshire, dan Durham yang kini pupus. Baka ini juga dianggap telah dibiakbakakan untuk mengejar rubah ke dalam korok; ekor pendek, kuat, dan biasanya terpotong pada ini digunakan sebagai pemegang oleh pemburu untuk menariknya keluar.

Walaupun terdapat kata-kata bahawa Ratu Victoria memiliki seekor, dan putera dan pewaris baginda, Raja Edward VII, memiliki seekor terier rubah dawai bernama Caesar, baka ini tidak popular sebagai anjing peliharaan keluarga sehingga tahun 1930-an, apabila siri filem cetera *[[The Thin Man (filem)|The Thin Man]]* dibikin. Asta, anjing milik keluarga Charles, ialah seekor terier rubah dawai dan kepopularan baka ini melonjak. Milou (Snowy) daripada lerang komik *[[The Adventures of Tintin]]* juga merupakan terier rubah dawai.

Pada lewat abad ke-20, kepopularan baka ini merosot lagi, kemungkinan besar kerana perubahan keadaan hidup di dunia Barat dan kesukaran untuk membela terier pemburu di bandar kerana naluri pemangsa kuat.

Setakat tahun 2019, terier rubah dawai mempunyai kelebihan kerana telah menerima lebih banyak gelaran Best in Show dalam pertunjukan anjing Westminster Kennel Club (kini 15) berbanding dengan baka lain. Matford Vic, seekor terier rubah dawai, ialah salah seekor daripada lima ekor anjing yang pernah memenangi Pertunjukan Anjing Westminster Kennel Club sebanyak lebih daripada sekali. Ia memenangi pertandingan itu sebanyak dua kali, iaitu pada tahun 1915 dan tahun 1916. Satu-satunya anjing yang memenanginya sebanyak lebih daripada itu ialah Warren Remedy, seekor terier rubah licin, yang memenanginya sebanyak tiga kali pada antara tahun 1907 dengan tahun 1909.

## Kesihatan
Sebuah kajian United Kingdom tahun 2024 mendapati jangka hayat sebanyak 13.5 tahun untuk baka ini berbanding dengan purata 12.7 tahun untuk baka tulen dan 12 tahun untuk baka silang.

## Terier rubah dawai terkenal
* Archie, yang dimiliki oleh Gill Raddings Stunt Dogs, membintangi *[[Catwalk Dogs]]* oleh ITV.
* Asta, daripada siri filem *The Thin Man*
* Beauty, yang dianugerahi Pingat Dickin kerana keberanian ketara atau pengabdian kepada tugas semasa berkhidmat dalam konflik ketenteraan.
* Bella, yang memainkan watak Snoopy dalam filem *[[Moonrise Kingdom]]*
* Bob, daripada novel *[[Hercule Poirot]]*, *[[Dumb Witness]]*, karya Agatha Christie (diilhami oleh terier rubah dawai milik Christie sendiri, iaitu Peter)
* Boer, anjing milik Alexei Brusilov, pengarang 'Serangan Brusilov'.
* Bunny, daripada filem *[[Hudson Hawk]]*
* Caesar, pendamping kepada Raja Edward VII dari United Kingdom
* Charles, yang dibawa ke Sailan oleh Leonard Woolf pada tahun 1905
* Chester, dalam filem tahun 1998 *[[Jack Frost (filem 1998)|Jack Frost]]*
* Chico, anjing milik Albert Einstein
* Dášeňka, anjing milik penulis dan wartawan Czechoslovakia Karel Čapek - turut ditampilkan sebagai wira dalam buku beliau *Dášeňka čili život štěněte*
* Dodger Herbie Tobacco (hanya seekor anjing kacuk dalam filem) daripada filem animasi Disney *[[Oliver & Company]]* sebenarnya ialah seekor terier rubah dawai.
* Dogmatix (), teman kepada Asterix dan Obelix.
* Featherstonehaugh (disebut 'Foon'), "seekor terier rubah berbulu dawai daripada pembiakbakaan tanpa cacat cela" daripada novel Margery Allingham *[[Police at the Funeral]]*.
* Guido daripada filem *Pups United*
* Ike Larue, daripada siri *Ike Larue*, yang dikarang dan diilustrasi oleh Mark Teague
* J.D. daripada filem *[[senarai filem cetera animasi 1999|Millionaire Dogs]]* (1999)
* Jani, yang dimiliki oleh Vincent Korda, disebut oleh anak lelaki beliau Michael Korda dalam "Alone" (2017)
* Lacey, Ch. Registry's Lonesome Dove, pemenang Best in Show tahun 1992 dalam Pertunjukan Anjing Westminster
* Mickey, teman kepada penggubah Perancis Francis Poulenc.
* Moll, daripada buku *[[Memoirs of a Fox-Hunting Man]]*
* Montmorency, daripada buku *[[Three Men in a Boat]]* oleh Jerome K. Jerome
* Pan, teman kepada A.L. Westgard, pencari laluan AAA. Pan ialah maskot lawatan dedikasi untuk National Park-to-Park Highway pada tahun 1920.
* Pard, teman kepada watak Humphrey Bogart dalam filem tahun 1941 *[[High Sierra (filem)|High Sierra]]. Pard dilakonkan oleh anjing milik Humphrey Bogart sendiri, Zero. Terlihat bukti dalam filem itu bahawa Pard menyayangi tuannya.
* Polly, terier kasar putih teman kepada [[Charles Darwin]]
* Scruffy, terier rubah dawai milik keluarga Muir dalam siri televisyen *The Ghost & Mrs. Muir*
* [[Skippy (anjing)|Skippy]], anjing pelakon pada tahun 1930-an
** Asta, daripada adaptasi filem bagi *The Thin Man* (baka dalam novel ialah *schnauzer*)
** George, daripada *Bringing Up Baby*
** Mr. Atlas, daripada *Topper Takes a Trip*
** Mr. Smith, daripada *The Awful Truth*
* Sky, pemenang Pertunjukan Anjing Hari Kesyukuran Purina 2012 dan [[Pertunjukan Anjing Westminster]] 2014.
* [[Snowy (watak)|Snowy]] (), teman kepada [[Tintin (watak)|Tintin]]
* Topsy, anjing milik pelakon Diana Napier semasa beliau bernikah dengan tenor Richard Tauber
* Van Gogh, anjing milik [[Paul Meltsner]] yang dipaparkan dalam lukisan terkenal beliau *Paul, Marcella and Van Gogh*
* Vicki, anjing milik [[Rudyard Kipling]]
* Watch, haiwan peliharaan dan teman [[The Boxcar Children]], ialah seekor terier rubah dawai.
* Wessex, anjing milik novelis British (*Tess of the d'Urbervilles*) [[Thomas Hardy]]
* Willy, daripada filem *Ask the Dust*
* Wuffles, anjing milik [[Havelock Vetinari|Patrician]] dalam siri *Discworld''

## Lihat juga
* Senarai baka anjing
* Terier rubah, untuk perincian tambahan tentang sejarah, genetik, warna bulu, dll.

## Catatan

## Rujukan