Tentera Pembebasan Korea

**Tentera Pembebasan Korea** (**KLA**, *Korean Liberation Army*; ), juga dikenali sebagai **Tentera Pemulihan Korea**, merupakan angkatan bersenjata Kerajaan Sementara Republik Korea yang ditubuhkan pada 17 September 1940 di Chongqing, Republik China, dengan sokongan kewangan dan tenaga kerja yang signifikan daripada Kuomintang. Angkatan ini mengambil bahagian dalam pelbagai pertempuran serta aktiviti perisikan menentang Jepun, termasuk bersama Tentera British di India dan Amerika Syarikat dalam Projek Eagle.

Komandan pasukannya ialah Jeneral Chi Ch'ŏngch'ŏn, manakala ketua stafnya ialah Jeneral Lee Beom-seok, yang kemudiannya menjadi perdana menteri Korea Selatan pertama. Kumpulan ini mencapai kekuatan puncak sebanyak beberapa ratus anggota. Ia juga berdepan masalah pembiayaan, perbalahan dalaman, serta kesukaran memperoleh pengiktirafan daripada kuasa-kuasa dunia.

## Latar belakang

Sejak Perjanjian Jepun-Korea 1910, Semenanjung Korea telah secara rasmi diilhak oleh Empayar Jepun. Selepas penindasan kejam oleh pihak berkuasa Jepun terhadap Gerakan 1 Mac 1919 yang pro-kemerdekaan, ribuan rakyat Korea melarikan diri dari semenanjung tersebut. Beberapa tokoh Korea berhimpun di Shanghai, Republik China, di mana mereka menubuhkan sebuah kerajaan dalam buangan: Kerajaan Sementara Korea. Namun demikian, ia bukan satu-satunya organisasi kemerdekaan Korea; banyak lagi pertubuhan lain turut ditubuhkan, sering berbeza dari segi ideologi dan lokasi.

Kerajaan Sementara Korea seterusnya melaksanakan pelbagai kegiatan anti-Jepun, termasuk satu percubaan pembunuhan terhadap Maharaja Jepun, Hirohito, yang hampir berjaya. Selepas ahli kerajaan itu yang bernama Yun Bong-gil meletupkan bom di Taman Hongkou di Shanghai yang mengorbankan beberapa pegawai tentera dan kerajaan kolonial Jepun, ahli-ahli kerajaan terus diburu oleh kerajaan Jepun di seluruh China. Kebanyakan anggotanya akhirnya tiba di Nanjing, di mana Kuomintang menawarkan sokongan kewangan dan perlindungan daripada Jepun.

Kerajaan Sementara Korea telah berhasrat untuk menubuhkan sebuah angkatan tentera sejak 1919. Mereka berusaha untuk menyelaras dengan pelbagai kumpulan gerila Korea di Manchuria, tetapi kekurangan dana dan tenaga kerja menghalang usaha tersebut.

Pada Julai 1932, Kim Gu meminta untuk bertemu dengan Chiang Kai-shek, pemimpin Kuomintang. Salah satu permintaan utama Kim dalam pertemuan tersebut ialah bantuan dan pembiayaan untuk menubuhkan sebuah sekolah latihan berkuda bagi menempatkan ramai rakyat Korea di Manchuria. Chiang bersetuju untuk bertemu Kim, namun beliau skeptikal tentang keberdayaan sekolah berkuda itu. Mereka akhirnya bertemu pada Mei 1933, dan Chiang memberikan kebenaran kepada Kim untuk melatih para pejuang kemerdekaan di cawangan Akademi Ketenteraan Republik China di Luoyang.

Dengan itu, Kim melatih 92 pelajar dalam Kelas Latihan Pegawai Tentera Darat ke-17 Batalion ke-4 (제4대대 육군군관훈련반 제17대; 第4大隊 陸軍軍官訓鍊班 第17隊), kira-kira 30 km di utara Luoyang. Kelas Kim itu dinamakan dan dipersembahkan seolah-olah ia hanyalah satu lagi kelas serba-Cina (16 kelas sebelumnya hanya terdiri daripada pelajar Cina), bagi mengelakkan pengesanan oleh pihak Jepun. Latihan merangkumi topik seperti taktik, persenjataan, politik, komunikasi, pendidikan jasmani, menunggang kuda, dan menembak. Mereka menjalani latihan dengan penuh segera kerana terdapat keyakinan umum bahawa konflik China-Jepun kedua dan Perang Dunia bakal tercetus dalam tempoh satu hingga dua tahun.

Kim turut memberi perhatian khusus untuk merekrut pasukan bersenjata (한국독립군; 韓國獨立軍; harfiah: Tentera Kemerdekaan Korea) daripada Parti Kemerdekaan Korea 1930 (berbeza daripada parti Kim). Pasukan ini telah berpihak kepada tentera China semasa pencerobohan Jepun ke atas Manchuria. Turut hadir ialah 20 pelajar dari Sekolah Pegawai Ketenteraan dan Politik Revolusi Joseon (조선혁명군사정치간부학교; 朝鮮革命軍事政治幹部學校) di Nanjing.

Pada awal Julai 1937, konflik yang telah dijangkakan antara China dan Jepun akhirnya tercetus. Kerajaan Sementara Korea merancang untuk segera membentuk sebuah angkatan tentera bagi membantu China menentang Jepun, namun rancangan itu ditinggalkan dalam beberapa bulan apabila mereka terpaksa melarikan diri merentasi negara bersama Kuomintang. Mereka akhirnya tiba di Chongqing sekitar tahun 1939.

## Sejarah

Pada September 1939, Parti Kemerdekaan Korea menubuhkan Tentera Pemulihan Korea, yang mahu dikekalkan Kim Gu sebagai unit bebas tanpa mendapatkan kelulusan daripada kerajaan China.

Pada 11 November 1939, Kerajaan Sementara Korea mengumumkan satu rancangan yang digubal oleh Jo So-ang untuk menubuhkan sebuah angkatan tentera. Seperti cadangan mereka yang gagal pada 1938, rancangan ini amat bercita-cita tinggi, dengan sasaran 110,000 ahli parti, 1,200 pegawai, 100,000 askar, dan 350,000 gerila dalam tempoh empat tahun, menjadikan jumlah keseluruhan 541,200 anggota merentasi enam negara. Kos anggaran rancangan ini mencecah 70.18 juta yuan. Sebagai perbandingan, jumlah bajet Kerajaan Sementara Korea pada tahun 1939 hanyalah 29,123 yuan. Son Sae-il, seorang wartawan, ahli sejarah Korea dan bekas ahli politik, menyifatkan rancangan itu sebagai "jauh tersasar daripada realiti", dan menggambarkan Jo serta Majlis Negeri yang meluluskannya sebagai "utopia yang tiada harapan". Setelah Kim mengambil alih usaha pembentukan angkatan tentera tersebut, beliau memilih pendekatan yang lebih realistik.

Pada 11 April 1940, Chiang meluluskan cadangan Kim untuk menubuhkan sebuah angkatan tentera di bawah Kerajaan Sementara Korea, walaupun pembiayaan hanya diberikan mengikut keperluan segera. Walau bagaimanapun, timbul pertikaian antara Kuomintang dan Kim kerana Chiang mahu angkatan tentera tersebut diletakkan di bawah kuasa tentera Kuomintang, manakala Kim mahukan lebih banyak kebebasan bagi membina kredibiliti dan legitimasi angkatan itu. Kuomintang kemudian menarik diri daripada perjanjian tersebut dan enggan menyediakan dana. Kim tetap meneruskan usaha menubuhkan angkatan tentera itu.

Pada 17 September 1940, penubuhan rasmi Tentera Pembebasan Korea diumumkan. Jeneral Chi Ch'ŏngch'ŏn dilantik sebagai komandernya. Mereka mengadakan sebuah upacara besar di Hotel Jialing (Cina: 嘉陵賓館), yang ketika itu merupakan sebuah hotel mewah, bagi membina kredibiliti dan reputasi angkatan tentera tersebut. Upacara itu diadakan awal pagi, pada jam 6 pagi, untuk mengelakkan serangan udara Jepun. Lebih 200 orang menghadirinya, termasuk duta-duta asing dan pegawai Kuomintang.

Tentera Pembebasan Korea menjadi titik tumpu bagi komuniti Korea-Amerika, dan sumbangan kewangan mula diterima dalam jumlah yang lebih besar. Akhbar *[[Sinhan Minbo]]* yang berpusat di San Francisco melaporkan perkembangan angkatan tentera ini secara tetap dan menonjol. Ramai dalam kalangan anggota tentera ini yakin bahawa kira-kira 30 juta rakyat Korea di semenanjung akhirnya akan bangkit menentang Jepun dan menyokong perjuangan mereka.

Pada 12 November, tentera ini ditempatkan di kawasan belakang tetapi tetap terlibat, walaupun secara terhad, dalam aktiviti propaganda, perisikan, dan gerila. Walau bagaimanapun, Tentera Pembebasan Korea mengumumkan hasrat untuk beralih daripada perang gerila kepada pertempuran konvensional. Mereka juga memindahkan ibu pejabat ke Xi'an sekitar waktu ini. Di sana, mereka mula menjalankan operasi sulit, merekrut golongan muda, serta menerbitkan surat berita dalam bahasa Cina dan Korea. Menjelang 1 Januari 1941, mereka telah menubuhkan lima bahagian, dengan lebih 100 orang dalam bahagian kelima sahaja.[ Menjelang 1943, kekuatan mereka meningkat kepada 3,600 anggota.

### Kesukaran mendapatkan sokongan Kuomintang dan Amerika Syarikat

Tentera Pembebasan Korea berdepan hubungan yang tegang dengan Kuomintang sepanjang sebahagian besar sejarahnya, disebabkan pertikaian mengenai kuasa dan pembiayaan. Kuomintang menangguhkan pengiktirafan rasmi terhadap angkatan ini selama beberapa bulan dan mengambil masa lebih lama untuk memberikan sokongan. Pada waktu yang sama, Tentera Pembebasan Korea berkembang pesat apabila ratusan rakyat Korea dari seluruh China datang untuk menyertai mereka, namun para anggotanya terbiar tanpa tugas dan kekurangan dana. Pada Februari 1941, Kuomintang malah mengarahkan angkatan tenteranya untuk menyekat atau mengehadkan aktiviti Tentera Pembebasan Korea. Namun demikian, sekatan ini mula dilonggarkan sekitar Mac, dan pada 28 Mei 1941, mereka secara rasmi mengiktiraf angkatan ini. Peraturan Berhubung Aktiviti-aktiviti Tentera Pembebasan Korea, yang dikenakan oleh Kuomintang ke atas KPG pada tahun 1941, meletakkan Tentera Pembebasan Korea di bawah kuasa tertinggi panglima besar Tentera China. Namun begitu, bantuan masih tetap lambat tiba.

Salah satu punca kelewatan ini ialah campur tangan Kim Won-bong, yang secara semula jadi melihat Tentera Pembebasan Korea sebagai pesaing, terutama kerana Tentera Sukarelawan berada di bawah Kuomintang, manakala Tentera Pembebasan Korea lebih sejajar dengan Kuomintang dari segi politik. Satu lagi punca ialah kebimbangan mengenai reaksi antarabangsa, khususnya dari Amerika Syarikat dan Kesatuan Soviet, sekiranya Kuomintang meluluskan angkatan ini.

Kerajaan Amerika pula ragu-ragu untuk meluluskan bukan sahaja Tentera Pembebasan Korea, tetapi juga Kerajaan Sementara Korea. Kim menghantar beberapa surat kepada Presiden Franklin D. Roosevelt untuk meminta agar hubungan rasmi antara Kerajaan Sementara Korea dan Amerika Syarikat diwujudkan, termasuk satu surat yang disampaikan melalui anak Roosevelt, James Roosevelt, yang melawat Chongqing pada bulan Julai. Akan tetapi, kesemua surat itu diabaikan. Selepas Serangan Pearl Harbor pada Disember 1941, ramai pegawai kerajaan Amerika Syarikat mula terbuka untuk menyokong kemerdekaan Korea, tetapi tetap berhati-hati kerana kemungkinan kesannya terhadap Perang Pasifik, potensi mencetuskan tuntutan sokongan daripada gerakan kemerdekaan lain, dan juga disebabkan perpecahan politik dalaman dalam kalangan orang Korea. Selain itu, sekitar Disember 1941, Kerajaan Sementara Korea mengisytiharkan perang terhadap Jepun.

Pada 10 April 1942, Kuomintang memaklumkan kepada Amerika Syarikat bahawa mereka ingin mengiktiraf Kerajaan Sementara Korea secara tunggal, dan bertanya sama ada Amerika akan berbuat demikian. Namun demikian, Amerika menolak permintaan ini pada awal Mei. Akibatnya, Kuomintang turut menggugurkan cadangan tersebut.

### Bergabung dengan Tentera Sukarelawan Korea
Pada awal tahun 1942, Kim mengetahui bahawa Kuomintang telah berunding secara privasi dengan pesaingnya yang berhaluan kiri, Kim Won-bong, untuk menyerap kira-kira dua puluh pegawai Tentera Sukarelawan Korea (Korea: 조선의용대; Hanja: 朝鮮義勇隊) di Chongqing ke dalam Tentera Pembebasan Korea. Kim Won-bong bersetuju dengan syarat bahawa beliau dilantik sebagai Timbalan Komander (Korea: 부사령관; Hanja: 副司令官), satu jawatan yang ketika itu belum wujud dalam Tentera Pembebasan Korea.

Pada 13 Mei, Kerajaan Sementara Korea akhirnya bersetuju dan meluluskan penggabungan tersebut. Dengan itu, Tentera Sukarelawan Korea diserap ke dalam Tentera Pembebasan Korea. Keputusan ini mengecewakan kedua-dua pihak. Kim menghantar beberapa surat bantahan kepada Kuomintang, menegaskan agar mereka tidak campur tangan secara langsung dalam urusan Tentera Pembebasan Korea. Kim Won-bong pula dilaporkan menangis dan minum sepanjang malam pada 15 Mei, dan menangguhkan pelaksanaan tugasnya sehingga 5 Disember. Hubungannya dengan Kerajaan Sementara Korea terus tegang, meskipun beliau dilantik sebagai ketua Angkatan Tentera pada 11 April 1944. Jawatan itu turut dilemahkan dengan ketara, dan beliau terus diketepikan dalam beberapa aspek lain.

Untuk mendapatkan kawalan yang lebih besar ke atas Tentera Pembebasan Korea, Kuomintang segera mengurangkan pembiayaan dan menempatkan ramai pegawai China dalam jawatan pentadbiran Tentera Pembebasan Korea yang kosong. Tindakan ini secara efektif menjadikan sebarang aktiviti ketenteraan yang signifikan mustahil dilaksanakan.

Tentera Pembebasan Korea menghantar askar untuk berjuang bersama Tentera India British di Kancah Asia Tenggara dalam Perang Dunia Kedua atas permintaan Tentera British, kerana mereka memerlukan penutur bahasa Jepun. Pada 29 Ogos 1943, sembilan anggota Tentera Pembebasan Korea dihantar ke Calcutta. Panglima Bersekutu Tertinggi bagi Markas Asia Tenggara, Louis Mountbatten, meminta tambahan anggota, maka Kuomintang dengan berat hati mengatur penghantaran 16 anggota Tentera Pembebasan Korea lagi, namun ia tertangguh. Para askar itu dikerahkan di kawasan pinggir Burma dan India, terutama dalam Pertempuran Imphal semasa Kempen Burma.

### Projek Eagle
Akhirnya, pada 1 Mei 1945, selepas beberapa bulan berunding, Kerajaan Sementara Korea memperoleh kawalan penuh ke atas Tentera Pembebasan Korea di bawah satu perjanjian dengan Kuomintang yang bertajuk *Ukuran untuk Membantu Tentera Pembebasan Korea* (원조한국광복군판법; 援助韓國光復軍辦法). Perjanjian itu turut menetapkan bahawa Kuomintang akan membiayai operasi Tentera Pembebasan Korea melalui pemberian pinjaman dana. Ini secara efektif membolehkan Tentera Pembebasan Korea bekerjasama dengan lebih bebas bersama negara-negara Bersekutu yang lain.

Bermula lewat tahun 1944, para pegawai Tentera Pembebasan Korea mula membincangkan kerjasama dengan ejen daripada Pejabat Perkhidmatan Strategik (OSS) Amerika Syarikat. Meskipun terdapat keyakinan bahawa Pihak Bersekutu akan memenangi perang, mereka menjangkakan perang dengan Jepun akan berlanjutan sekurang-kurangnya setahun lagi dan mungkin melibatkan pencerobohan ke Korea serta tanah besar Jepun. Oleh itu, Tentera Pembebasan Korea berusaha menawarkan khidmat mereka kepada OSS sebagai pertukaran untuk meningkatkan kedudukan Kerajaan Sementara Korea selepas perang.

Pada September 1944, Lee Beom-seok, ketika itu Ketua Staf Tentera Pembebasan Korea, bertemu dengan Kolonel Joseph Dickey dari Perkhidmatan Risikan Tentera Amerika Syarikat di Chongqing. Lee kemudian bertemu dengan ejen OSS Kapten Clyde Bailey Sargent, yang fasih berbahasa Cina dan merupakan bekas profesor di Universiti Chengdu. Sargent seterusnya mencadangkan kepada ketua OSS, Jeneral William J. Donovan, agar OSS bekerjasama dengan Tentera Pembebasan Korea. Satu persetujuan untuk bekerjasama dicapai pada Oktober 1944.

Pada 24 Februari, OSS menyiapkan perancangan Projek Eagle (독수리작전), dan ia diluluskan oleh ibu pejabat tentera Amerika pada 13 Mac.

### Penamat Perang Dunia Kedua

Tentera Pembebasan Korea membuat persiapan untuk Projek Eagle, dan dijangka berlepas ke Korea pada 20 Ogos, dengan Jeneral Lee memegang komando.

Namun demikian, kejutan serangan bom atom di Hiroshima dan Nagasaki mengganggu perjalanan misi tersebut. Pengisytiharan Jepun tentang niat untuk menyerah pada 15 Ogos menyebabkan Semenanjung Korea berada dalam kekacauan, manakala Kesatuan Soviet meneruskan serangan mereka. Tentera Merah dengan cepat menewaskan tentera Jepun dan menduduki bahagian utara Semenanjung Korea, manakala Amerika Syarikat mendarat di selatan dan menerima penyerahan rasmi tentera Jepun di selatan, menandakan pembahagian Semenanjung Korea kepada sfera pengaruh de facto antara Amerika dan Soviet. Kemerdekaan Korea disahkan semula dalam Perjanjian San Francisco. Dengan berakhirnya pemerintahan kolonial Jepun ke atas Korea, Tentera Pembebasan Korea dibubarkan pada Jun 1946.

## Selepas perang
Ahli-ahli Tentera Pembebasan Korea kembali ke Korea pada lewat tahun 1945 dan 1946. Ramai daripada mereka, termasuk Jeneral Ji dan Lee, menjadi sebahagian daripada Kerajaan Republik Korea, manakala beberapa Jeneral dan pegawai berpangkat lain turut menyertai penubuhan Angkatan Tentera Republik Korea.

Di Korea Selatan, terdapat satu gerakan selama bertahun-tahun untuk menukar Hari Angkatan Bersenjata Kebangsaan daripada 1 Oktober kepada 17 September bagi menghormati penubuhan Tentera Pembebasan Korea pada tahun 1941.

## Catatan

## Sumber
**Buku**
* 
* 
* 
**Jurnal dan artikel akhbar**
* 
* 
* 
*
*

**Atas talian**
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*