Gangguan Tiga Pelabuhan

**Gangguan Tiga Pelabuhan**, dikenali sebagai **Sampo Waeran** ()  atau **Sanpo no Ran** () ialah rusuhan pada tahun 1510 yang dilakukan oleh penduduk Jepun yang menetap di bandar pelabuhan Korea, iaitu Dongnae, Changwon dan Ulsan.

## Kejadian
Pada awal Dinasti Joseon, disebabkan serangan yang kerap oleh *[[wokou]]*, kerajaan Korea mengambil dasar luar yang tegas dan menempatkan tentera berhampiran pelabuhan Busan untuk menguatkuasakannya. Dari tahun 1407 hingga 1426, kerajaan Korea mengubah dasar ini dengan secara beransur-ansur membuka beberapa pelabuhan untuk berdagang dengan Jepun.

Menjelang tahun 1426, tiga pelabuhan telah dibuka kepada perdagangan Jepun, iaitu Busan, Naei dan Yeom. Di kawasan ini, para pedagang Jepun dibenarkan beroperasi dalam penempatan khas yang dikenali sebagai *[[waegwan]]*, dan populasi Jepun di kawasan tersebut melebihi 2,000 orang. Kerajaan tempatan di Pulau Tsushima bertanggungjawab mentadbir penduduk Jepun yang menetap di situ. Petani tempatan yang memiliki tanah untuk penanaman kapas sebagai komoditi yang dieksport ke Jepun, mahu mengenakan cukai ke atas hasil tanaman tersebut, tetapi kerajaan Korea, dalam usaha memperbaiki hubungan luar negerinya dengan Jepun, mengecualikan pendud1uk Jepun daripada cukai berkenaan.

Apabila Raja Jungjong menaiki takhta menggantikan saudara tirinya Raja Yeonsangun, kerajaan Joseon melaksanakan beberapa pembaharuan, termasuk penghapusan pengecualian cukai untuk penduduk Jepun. Akibat peningkatan beban cukai ini, masyarakat Jepun memohon bantuan kerajaan Tsushima untuk mendapatkan pelepasan. Jepun mempunyai kapal di perairan Korea untuk menguatkuasakan undang-undang serta menyediakan sokongan ketenteraan kepada warganya yang tinggal di Korea.

Pada April 1510, dua orang lelaki Jepun, Obarishi dan Yasko memimpin antara 4,000 hingga 5,000 orang yang lengkap bersenjata serta berperisai dalam serangan ke atas Busan, Naei, Yeom dan juga kubu yang terletak di Naei. Serentak dengan itu, sebuah armada klan Sō melancarkan serangan terhadap Pulau Geoje. Selepas serangan tersebut, tentera Jepun berkumpul di Pelabuhan Naei. Seorang jeneral tentera yang ditempatkan di Busan, Yi U-jeung (李友曾), terbunuh, manakala ketua pentadbiran di Pelabuhan Naei, Kim Se-gyun (金世鈞) diculik. Yu Dam-nyeon (柳聃年) dan Hwang Hyeong (黃衡) segera dihantar oleh kerajaan Korea untuk menumpaskan rusuhan tersebut. Tentera Korea dengan pantas menawan semula Pelabuhan Naei, dan para penduduk Jepun yang terselamat melarikan diri ke Tsushima. Akibatnya, anak kepada Sō Yoshimori (宗義盛), gabenor Pulau Tsushima, terbunuh dan rusuhan itu berjaya dipatahkan.

## Kesan
Rusuhan tersebut mengakibatkan 270 orang awam Korea terbunuh, 796 buah rumah musnah, 295 orang Jepun terbunuh, dan lima buah kapal Jepun ditenggelamkan. Kerajaan Joseon menghantar bantuan kepada penduduk di kawasan yang terjejas dan mengusir semua baki penduduk Jepun ke Pulau Tsushima. Ketika mangsa rusuhan dikebumikan, kubur orang Jepun ditanda secara berbeza sebagai amaran kepada pengunjung pada masa hadapan tentang akibat terlibat dalam rusuhan.

Selepas rusuhan itu, semua aktiviti perdagangan antara kedua-dua negara dihentikan sepenuhnya. Tindakan ini memberi kesan buruk kepada penduduk Jepun di Pulau Tsushima, dan rakyat Jepun kemudian menuntut pembukaan semula pelabuhan tersebut. Rusuhan berkenaan menjejaskan hubungan dua hala dan Perjanjian Gyehae 1443 terbatal.

Pada tahun 1512, shogun Jepun bertindak balas dengan menghukum secara terbuka Sō Yoshimori (宗義盛), pemimpin Pulau Tsushima yang bertanggungjawab mencetuskan rusuhan di Korea, serta memulangkan tahanan perang Korea yang telah lama menetap di Jepun. Pihak Korea menerima tawaran perdamaian ini daripada shogun, dan kedua-dua negara memeterai Perjanjian Imsin (壬申約條) pada tahun 1512. Perjanjian ini membolehkan Pelabuhan Naei dibuka semula kepada aktiviti perdagangan; namun, jumlah kapal dan rakyat Jepun yang dibenarkan memasuki Korea kekal lebih rendah berbanding sebelum berlakunya rusuhan.

## Catatan