Won Gyun

**Won Gyun** (; 12 Februari 1540 – 27 Ogos 1597) ialah seorang jeneral dan laksamana Korea semasa zaman Dinasti Joseon. Beliau paling terkenal melalui kempen-kempennya menentang Jepun semasa pencerobohan Hideyoshi ke atas Korea. Won merupakan ahli klan Wonju Wŏn, yang terkenal dengan pencapaian ketenteraannya. Beliau dilahirkan pada tahun 1540 berhampiran Pyeongtaek dan menunjukkan kebolehan sebagai seorang pahlawan sejak usia muda.

Beliau layak sebagai pegawai tentera dan pertama kali ditempatkan di sempadan utara untuk mempertahankan Korea daripada serangan Jurchen, yang kerap menyerang kampung-kampung Korea. Won mengetuai banyak kempen berjaya bersama Yi Il dan Yi Sun-sin menentang Jurchen. Selepas mencatat banyak kejayaan di sempadan utara, beliau dinaikkan pangkat sebagai laksamana pada tahun 1592 dan dihantar ke pantai selatan Wilayah Gyeongsang untuk mengetuai Armada Barat wilayah tersebut, bersama dengan Yi Sun-sin, yang menjadi laksamana sebelum Won dan mengetuai Armada Timur Wilayah Jeolla. Pada ketika itu, Won dan Yi merupakan pemimpin kavalri yang tidak mempunyai pengalaman dalam peperangan laut.

## Kerjaya ketenteraan
Selepas tempoh peperangan dalaman yang panjang, Jepun baru sahaja disatukan oleh seorang pemimpin baharu, Toyotomi Hideyoshi, yang menjadi pemerintah tertinggi ke atas sebahagian besar Jepun dengan menyingkirkan dan menggabungkan banyak pesaing untuk naik berkuasa. Beliau memutuskan untuk memulakan perang perluasan kuasa terhadap jiran-jiran Jepun, bermula dengan Joseon sebagai langkah pertama ke arah China, yang ketika itu berada di bawah Dinasti Ming. Beberapa pegawai Korea menyedari bahawa ancaman daripada Jepun adalah besar dan berhujah bahawa dinasti Joseon perlu bersiap sedia menghadapi pencerobohan Jepun selain daripada ancaman Jurchen yang sedia ada. Namun demikian, kerajaan terbahagi mengikut garis puak-puak yang wujud, dan para pegawai gagal mencapai kata sepakat.

### Gelombang pertama pencerobohan
Pada 13 April 1592, armada Jepun di bawah Katō Kiyomasa melancarkan serangan mengejut ke atas Armada Timur Wilayah Gyeongsang dan memusnahkan setiap kapal di bawah kawalannya. Tentera utama di bawah Kato dan Konishi Yukinaga mendarat di Semenanjung Korea keesokan harinya dan bergerak mara ke utara. Won selaku komander Armada Timur Wilayah Gyeongsang turut dikalahkan oleh Jepun yang menyerang. (Pendahulu Won berjaya melepasi pemeriksaan kesediaan tempur armada hanya setahun sebelum perang). Dengan pasukan yang cekap, Laksamana Won mungkin berpeluang untuk menyekat dan menentang pasukan penceroboh Jepun di laut, seterusnya mungkin menghalang atau menunda pencerobohan Jepun ke tanah Korea. Bagaimanapun, beliau memutuskan untuk tidak bertindak berdasarkan maklumat perisikan laut mengenai pencerobohan Jepun sehingga pasukan pendarat Jepun berjaya menubuhkan pantai pendaratan dan mengepung bandar Busan.

Pada ketika itu, Won menenggelamkan banyak kapalnya semasa berundur bagi memastikan kapal-kapal tersebut tidak jatuh ke tangan Jepun. Dengan hanya empat kapal yang masih di bawah kawalannya, Won memohon bantuan daripada Yi Sun-sin, yang telah bersiap sedia untuk berperang dan mengerahkan armada kecil yang sedia berperang. Raja Seonjo akhirnya memerintahkan kedua-dua laksamana untuk bertempur menentang pasukan Jepun pada 2 Mei 1592. Won dan Yi memulakan kempen mereka dua hari kemudian, bersama Laksamana Yi Ŏkki, komander Armada Timur Wilayah Jeolla yang kemudian menjadi komander Armada Barat wilayah yang sama selepas kenaikan pangkat Yi.

Pada 7 Mei, tentera laut Korea di bawah Yi memusnahkan armada Jepun dalam Pertempuran Okpo. Kemudian, Won dinaikkan pangkat menjadi jeneral tentera darat, manakala Yi dilantik sebagai ketua staf tentera laut.

### Komplot menyingkirkan Yi Sun-shin
Pada tahun 1597, Jepun memutuskan untuk menghentikan semua rundingan dengan Korea dan Dinasti Ming China serta merancang pencerobohan semula ke atas Korea. Demi mencapai matlamat ini, mereka merancang untuk menyingkirkan Laksamana Yi Sun-sin daripada jawatannya. Ejen-ejen Jepun di bawah arahan Konishi Yukinaga menyebarkan khabar bahawa Katō Kiyomasa menggesa tentera Jepun untuk meneruskan peperangan dan akan menyeberangi laut tidak lama lagi. Raja Seonjo memerintahkan Laksamana Yi untuk menangkap Kato, tetapi Yi enggan berbuat demikian kerana beliau mengetahui bahawa khabar tersebut ialah rekaan ejen Jepun.

Seonjo bimbang kemungkinan percubaan rampasan kuasa oleh Yi atau penyokongnya, walaupun ia sebenarnya tidak pernah dirancang. Yi menolak melaksanakan perintah tersebut atas sebab-sebab taktikal, namun tindakan ketidakpatuhan itu sendiri, walaupun berasas, menimbulkan ketakutan yang mendalam kepada raja. Akhirnya, Seonjo memerintahkan hukuman mati ke atas Yi, tetapi pihak istana dengan berat hati berjaya menukar hukuman itu kepada penjara dan penurunan pangkat. Yi ditempatkan di bawah pimpinan Gwon Yul untuk pulih daripada kecederaan akibat seksaan semasa siasatan tuduhan ke atasnya. Selepas itu, Yi digantikan oleh Won Gyun sebagai ketua staf tentera laut.

### Medan pertemmpuran terakhir
Won juga menyedari bahawa maklumat tersebut palsu dan tidak bergerak ke arah Busan atas sebab-sebab taktikal yang sama seperti yang telah dilaporkan oleh Yi kepada istana sebelum pemecatannya. Yi dipecat kerana enggan mematuhi arahan untuk menyerang Jepun. Kerajaan terus mempercayai maklumat itu dan memerintahkan Won menyerang kapal-kapal Jepun di Ungchŏn. Won menyerang tentera Jepun, yang kebanyakannya tidak bersenjata dan dilindungi di bawah perjanjian gencatan senjata bagi menyokong proses rundingan yang hampir ditamatkan, dan mengalahkan mereka. Beliau kehilangan sebuah kapal perang dan kaptennya semasa serangan itu. Won tidak meneruskan serangan selepas menerima surat bantahan daripada komander Jepun.

Kemudian, Fil Marsyal Gwon Yul yang turut berada di bawah tekanan berat daripada raja, memanggil Won ke ibu pejabatnya dan sekali lagi memerintahkan beliau menyerang Busan. Won akhirnya mengetuai tentera laut ke arah Busan bersama Laksamana Yi Ŏkki, mengikuti arahan walaupun terdapat pertimbangan taktikal.

Pada mulanya, tentera Jepun kelihatan berundur, tetapi ia ialah perangkap. Jepun bersedia untuk memusnahkan tentera laut Joseon sebelum pencerobohan darat. Jumlah kapal Jepun begitu banyak sehingga majoriti tentera Korea menjadi takut, termasuk Laksamana Pae Sŏl. Armada Jepun di bawah pimpinan Tōdō Takatora bergerak ke arah armada Won Gyun. Won mengetahui bahawa beliau akan kalah dalam pertempuran itu tetapi tiada pilihan selain untuk bertempur.

Dalam Pertempuran Chilchonryang, kebanyakan kapal tentera laut Joseon musnah. Won dianggap terbunuh semasa melarikan diri, manakala abangnya terkorban dalam pertempuran tersebut. Hanya sebuah unit kecil yang terdiri daripada dua belas kapal perang di bawah komando Laksamana Pae Sŏl, yang enggan menyertai pertempuran dan melarikan diri sebelum pertempuran bermula, yang terselamat. Semua kapal lain dalam pertempuran musnah atau tidak dapat digunakan, bersama hampir semua pegawai barisan tentera laut Joseon dan ramai komander pertengahan yang berkemampuan.

## Setelah pertempuran
Pertempuran itu membuka laluan bagi tentera Jepun untuk mara ke Laut Kuning, dan Todo Takatora merancang serangan ke atas Hanyang dari darat dan laut bersama Katō Kiyomasa dan Konishi Yukinaga. Bagaimanapun, harapan Jepun sekali lagi musnah dengan kemunculan semula Yi Sun-sin dalam Pertempuran Myeongnyang, yang menentukan pemenang perang yang dahsyat itu. Walaupun terdapat kontroversi sejarah, Won Gyun dan Yi Sun-sin menerima penghargaan selepas kematian mereka.

## Legasi
Selain daripada kerjaya ketenteraannya, Won Gyun mungkin lebih dikenali kerana kelemahan peribadinya, termasuk pengambilan alkohol secara berlebihan dan percubaan berzina. Dalam *Diari Perang*, Yi Sun-sin mencatat laporan dan khabar angin mengenai "tindakan kejam" yang dilakukan oleh Won, termasuk peristiwa di mana Wŏn cuba menggoda isteri salah seorang anak buahnya, dan Yi menyifatkan beliau sebagai seorang "lelaki jahat", serta sebahagiannya menyalahkannya atas kemerosotan kedudukannya ("Won menggunakan segala cara untuk memerangkap saya").

Terdapat kontroversi berterusan mengenai Won Gyun sebagai seorang panglima tentera. Walaupun secara meluas dikritik oleh sarjana dan ahli sejarah, penyelidikan terkini mencadangkan bahawa Won Gyun mungkin telah diburukkan secara berlebihan semasa pentadbiran Park Chung Hee untuk menonjolkan kejayaan Yi Sun-sin dengan perbandingan. Misalnya, kejayaan awal Won Gyun menentang Jurchen kurang diberi perhatian, dan kini terdapat usaha untuk memberikan pandangan yang lebih objektif mengenai kerjaya ketenteraan beliau.

Walaupun terdapat kesilapan Won Gyun sebagai pegawai laut, sebahagian besar kesalahan semasa tempoh itu juga terletak pada ketidakcekapan puak-puak di dalam istana. Bagaimanapun, tindakan dan kekurangan kebolehan beliau sebagai panglima laut tetap sukar diabaikan. Pertempuran Chilchonryang hampir memusnahkan seluruh tentera laut Korea dalam satu pertempuran, berbeza dengan sejarah sebelumnya di mana Jepun gagal menewaskan Korea dalam pertempuran laut. Sesetengah pihak menjelaskan legasi kepimpinan lemah Won Gyun sebagai akibat perbandingan yang tidak adil dengan rakan sejawatnya yang lebih berjaya, Yi Sun-sin.

## Keluarga

;Ibu bapa
* Bapa – Wŏn Chunnyang (원준량; 元俊良), Putera Dalaman Pyeongwon (평원부원군; ? 18 Disember – ? 27 Januari)
* Ibu – Nyonya Yang dari klan Namwon Yang (남원 양씨)

;Adik-beradik
* Adik lelaki – Wŏn Yŏn (원연; 元埏; 1543–1597); menjadi anak angkat kepada bapa saudaranya, Wŏn Suryang (원수량; 元遂良)
* Adik lelaki – Wŏn Yong (원용; 元墉) atau Wŏn Hun (원훈; 元塤)
* Adik lelaki – Wŏn Chŏn (원전; 元塼) atau Wŏn O (원오; 元墺; ?–1597)
* Adik lelaki – Wŏn Chi (원지; 元地)
* Adik perempuan – Nyonya Wŏn dari klan Wonju Wŏn (원씨)
* Adik lelaki – Wŏn Kon (원곤; 元坤)
* Adik lelaki – Wŏn Kam (원감; 元堪)
* Adik lelaki – Wŏn Hae (원해; 元垓)

;Isteri dan anak
* Yun Ch'asim (윤차심; 尹次深), Nyonya Yun dari klan Papyeong Yun (파평 윤씨; 1546 – 16 September 1642)
* Anak lelaki – Wŏn Saung (원사웅; 元士雄; 1575–1646)
* Anak perempuan – Nyonya Wŏn dari klan Wonju Wŏn (원주 원씨)
* Gundik tidak bernama
* Gundik tidak bernama

## Catatan

## Bacaan tambahan
*Yi Sun-sin, Nanjung Ilgi [The War Diary], eds. Ha Tae-hung and Sohn Pow-key. Seoul: Yonsei University Press. 1977.
*Sadler, A.L. "The Naval Campaign in the Korean War of Hideyoshi, 1592–1598." In *Transactions of the Asiatic Society of Japan,* ser. 2, vol. 14, June 1937, pp.&nbsp;178–208.
*Underwood, Horace Horton. "Korean Boats and Ships."  In *Transactions of the Royal Asiatic Society,* Korea Branch, Seoul, vol. 23, pp.&nbsp;1–89, 1934.
*Park, Yun-hee. Yi Sun-sin. Seoul: Hanjin. 1978.