Semur

**Semur** ialah stu daging Indonesia (terutamanya daging lembu) yang direbus dalam kuah perang pekat. Ia biasa ditemui dalam masakan Indonesia. Bahan utama dalam kuah ialah kicap manis, bawang merah, bawang besar, bawang putih, halia, buah keras, buah pala dan bunga cengkih (dan kadangkala dengan lada hitam, ketumbar, jintan manis dan kayu manis).

Kicap manis ialah bahan terpenting dalam proses pembuatan semur kerana ia berfungsi untuk menguatkan rasa, tetapi ia perlu diadun secara harmoni dengan bahan-bahan lain. Selain rempah ratus dan perasa, semur juga terdiri daripada pelbagai bahan utama seperti daging (terutama daging lembu), lidah lembu, kentang, tauhu, tomato, tempe, telur, ayam, ikan dan sering ditabur bawang merah goreng atau variasi lain mengikut citarasa masyarakat di setiap wilayah.

## Etimologi
Semur berasal daripada kata kerja Belanda *"smoren"*, yang bermaksud "menumis-reneh makanan".

## Sejarah dan asal usul

Sejarah menunjukkan bahawa hidangan daging rebus yang diperap di Indonesia telah diketahui sejak abad ke-9 M di Jawa kuno. Hal ini dapat dilihat dari beberapa prasasti, dan relief candi-candi di Jawa yang menceritakan *“Ganan, hadanan prana wdus”* atau “kerbau dan kambing yang dihidangkan dengan sayuran”. Walau bagaimanapun, sama ada daging kerbau dan kambing yang disebut dalam rekod ini ialah hidangan yang sama seperti rebusan hari ini masih tidak pasti.

Selama berabad-abad, Indonesia telah menarik pedagang dunia untuk sumber aslinya. Perisa eksotik rempah Indonesia seperti buah pala, cengkih dan kayu manis telah menarik minat peniaga. Pedagang dan imigran membawa budaya mereka, yang secara beransur-ansur bercampur menjadi budaya Indonesia sehari-hari. Asimilasi ini telah mengembangkan gabungan tradisi nusantara, termasuk kulinari. Penjajah Eropah Belanda dipercayai telah membawa teknik rebusan, dan menggabungkannya dengan rempah tempatan dan kicap manis tempatan, kicap gelap dengan gula melaka yang dikaramel dan pelbagai rempah tambahan, yang telah menjadi salah satu perisa paling popular. Rasa khas rempah Indonesia yang digabungkan dengan pelbagai teknik pemprosesan makanan asing telah menghasilkan penciptaan hidangan unik seperti semur, yang wujud dari tahun 1600.

Berabad-abad interaksi antara Belanda dan Indonesia telah menyumbang kepada perkembangan rasa stu. Rebusan Jawa yang pada awalnya dihidangkan sebagai menu utama dalam jamuan orang Belanda ini berasal dari perkataan *smoor* (Belanda: "stu"). *Smoor* dalam bahasa Belanda bermaksud makanan yang telah direbus dengan tomato dan bawang dalam proses memasak yang lama. Salah satu resipi buku masakan tertua dan paling banyak dokumen lengkap di Hindia Belanda, *Groot Nieuw Oost-Indisch Volledig Kookboek yang* diterbitkan pada tahun 1902, mengandungi enam resipi stu (*Smoor Ajam I*, *Ajam Smoor II*, *Smoor Ajam III*, *Smoor Bandjar van Kip*, *Smoor Bantam van Kip*, *Solosche Smoor van Kip*). Buku ini menegaskan bahawa stu *smoor* kemudiannya ialah kaedah memasak dapur yang dibangunkan di Hindia Belanda (Indonesia) oleh orang Eurasia.

Lama kelamaan, semur telah dimasukkan ke dalam tradisi Indonesia dan disajikan dalam pelbagai acara tradisional. Orang Jawa dengan kegemaran mereka pada hidangan manis telah menggemari semur dan menganggapnya sebagai sebahagian daripada masakan Jawa. Orang Betawi di Jakarta telah mengamalkan semur sebagai sebahagian daripada tradisi mereka yang selalu dihidangkan semasa Lebaran, perkahwinan, dan sebarang perayaan penting. Orang Betawi juga suka memasak jering dengan rempah dan kicap untuk membuat *Semur jengkol* (stu jering). Bukan sahaja budaya Betawi, semur juga sering muncul pada acara perayaan di pelbagai pelosok nusantara seperti Kalimantan dan Sumatera, juga di Malaysia dan SIngapura dengan rasa dan rupa yang sesuai dengan cita rasa tempatan.

Pada mulanya, semur dikaitkan dengan daging lembu yang diproses dalam kuah coklat pekat. Namun ia kemudiannya dikembangkan menjadi pelbagai bahan dan resipi; lidah lembu, kambing, ayam, telur, juga hasil sayuran, seperti tauhu, tempe, terung, dan lain-lain. Semur telah menjadi hidangan harian yang disajikan dalam rumah tangga Indonesia dan boleh didapati di pelbagai tempat di Indonesia.

Semur boleh dihidangkan secara individu dengan nasi, lontong, atau sebagai sebahagian daripada hidangan lengkap *[[rijsttafel]]*, bufet atau sebagai salah satu lauk dalam *[[tumpeng]], [[nasi uduk]]* atau *[[Nasi campur|nasi rames]]*.

## Jenis-jenis semur

* **Daging Semur** atau **Semur jawa:** semur daging lembu dan kentang, jenis biasa sebahagian besar Semur biasa ditemui di Jawa
* **Semur betawi** : semur orang Betawi di Jakarta, biasanya terdiri daripada daging lembu, kentang, dan telur dengan rempah yang sedikit berbeza.
* **Semur ayam** : semur ayam yang biasa ditemui di Jawa
* **Semur jengkol** : semur jering popular di Jakarta dan Jawa Barat
* **Semur manado** : semur dari Manado Sulawesi Utara
* **Semur banjar** : semur dari Banjarmasin Kalimantan Selatan
* **Semur lidah** : semur lidah lembu
* **Semur aceh** : semur daging Aceh 
* **Semur goreng samarinda** : semur goreng dari Samarinda
* **Semur ikan purwokerto** : semur ikan dari Purwokerto
* **Semur ternate** : semur dari Ternate yang ditambah cuka
* **Semur kelapa** : semur kelapa dari Maluku
* **Semur terong tahu** : semur terung dan tauhu dari Jawa Barat

## Lihat juga

* Senarai hidangan daging lembu
* Senarai stu

## Rujukan