Ampersan

**Ampersan**, juga dikenali sebagai **tanda dan**, merupakan logogram  yang mewakili kata hubung "dan". Ia berasal daripada gabungan dua huruf dalam perkataan *et*, iaitu "dan" dalam bahasa Latin.

Menurut Geoffrey Glaister dalam , istilah ampersan () timbul daripada kerancuan ungkapan  yang bermaskud "aksara 'dan' sendiri adalah (perkataan) 'dan'". Simbol & terbentuk daripada gabungan huruf *et*, iaitu "dan" dalam bahasa Latin.

Dalam bahasa Inggeris apabila membacakan ejaan, terdapat tradisi yang mana sebarang huruf yang juga boleh digunakan sebagai perkataan sendiri ("A", "I", dan, "O") disebut dengan ungkapan Latin  ('dengan sendirinya'), misalnya "per se A" atau "A per se A". Begitu juga, aksara &, apabila digunakan dengan sendirinya berbanding dengan bentuk yang lebih lanjutan seperti *&c.,* disebut . Lama-kelamaan frasa  ini secara tabii terubah menjadi istilah  lalu memasuki kosa kata am bmahasa Inggeris pada tahun 1837.

## Sejarah

Ampersan boleh disusurgalurkan ke seawal abad ke-1 Masihi pada tulisan Rumi kursif lama, di mana huruf E dan T kadang-kadang ditulis secara terikat untuk membentuk satu  (Evolusi ampersan – rajah 1). Dalam tulisan Rumi kursif terbaharu yang lebih tercantum, terdapat bermacam-macam bentuk huruf kembar; rajah 2 dan 3 menggambarkan rupa huruf kembar *et* dalam bentuk tulisan ini dari pertengahan abad ke-4. Sepanjang perkembangan skrip Latin sehingga timbulnya "" (abad ke-9), penggunaan huruf kembar mula berkurangan, tetapi huruf kembar *et* terus digunakan dan secara beransur-ansur menjadi lebih bergaya dan kurang ketara asal-usulnya (angka 4–6).

Ampersan huruf condong moden merupakan suatu bentuk huruf kembar "" yang berasal dari tulisan kursif yang tercipta pada zamanRenaissance. Selepas kemunculan percetakan di Eropah pada 1455, pencetak banyak menggunakan kedua-dua ampersan italik dan Rom. Memandangkan tanda ampersan berasal-usul pada zaman Rom, maka ia digunakan dalam banyak bahasa yang menggunakan tulisan Rumi.

Simbol ampersan pernah sering dihadirkan sebagai huruf terakhir abjad Latin, contohnya dalam senarai huruf  dari tahun 1011. Begitu juga, simbol & dianggap sebagai huruf ke-27 abjad Inggeris, seperti yang diajar kepada kanak-kanak di AS dan di tempat lain. Satu contoh boleh dilihat dalam buku pendidikan  karya M. B. Moore dari tahun 1863.

## Menulis ampersan
Dalam tulisan tangan harian, tanda ampersan kadangkala dipermudahkan kepada bentuk seakan huruf epsilon kecil yang diperbesar (Ɛ) atau angka 3 terbalik dan ditindih oleh garis menegak.  Ada kalanya juga ia ditulis seperti epsilon dengan garis menegak kecil atau titik di bahagian-bahagian atas dan bawahnya. 

Tanda tambah + (sendiri berdasarkan huruf kembar et) sering digunakan secara tidak rasmi sebagai ganti ampersand dan kadangkala ditambah satu gelung sehingga menyerupai "ɬ".

## Penggunaan
Tanda ampersan sering kelihatan pada nama-nama perniagaan yang terbentuk daripada perkongsian dua atau lebih orang, misalnya *[[Johnson & Johnson]]*, *[[Dolce & Gabbana]]*, *[[Marks & Spencer]]*, dan *[[Tiffany & Co.]]*, dan juga beberapa singkatan yang mengandungi perkataan *dan*, seperti *AT&T* (American Telephone and Telegraph), *R&D* (''research and development''), *D&B* (''drum and bass''), *D&D* (Dungeons & Dragons), *R&B* (''rhythm and blues''), *B&B* (''bed and breakfast'').

Dalam penghargaan (kredit) filem untuk penulisan cerita, lakon layar dsb., tanda *&* menandakan kerjasama yang lebih erat daripada *dan*. Tanda ampersan digunakan oleh Perseikatan Penulis Amerika (Writers Guild of America) untuk menandakan dua orang penulis bekerjasama mengusahakan satu skrip, dan bukannya seorang penulis menulis semula karya orang lain.

Dalam hal lakon layar, nama-nama penulis yang diikat dengan tanda *&* menandakan mereka mengusahakan skripnya bersama-sama, manakala yang diikat dengan perkataan *and* pula menandakan mereka mengerjakan skrip pada masa yang berbeza dan mungkin tidak pernah saling berunding sama sekali. Dalam kes kedua, penulis terbabit menyumbang bahan signifikan yang cukup kepada lakon layar untuk menerima penghargaan tetapi tidak pernah bekerjasama. Akibatnya, kedua-dua & dan *dan* mungkin terpapar dalam penghargaan yang sama mengikut kesesuaian dengan proses penulisan.

Frasa  ("dan sebagainya"), biasanya ditulis sebagai *etc.* boleh disingkatkan sebagai *&c.* iaitu gabungan *et* + *c(etera)*.

Ampersan boleh digunakan untuk menunjukkan bahawa "dan" dalam item tersenarai adalah sebahagian daripada nama item dan bukan pemisah (cth "Rock, pop, rhythm & blues dan hip hop").

Ampersan masih boleh digunakan sebagai singkatan untuk "dan" dalam penulisan tidak formal tanpa mengira bagaimana "dan" digunakan.

## Pengkomputeran

### Pengekodan dan paparan
Aksara ini dalam Unicode ialah ; ia diwarisi dari nilai sama dalam ASCII.

Selain daripada ini, Unicode juga mempunyai varian-varian berikut:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Enam yang terakhir daripada senarai ini adalah pindahan daripada fon  dan hanya bertujuan untuk keserasian ke belakang dengan fon tersebut.

Pada papan kekunci QWERTY, ampersan dihasilkan dengan menekan . Simbol ampersan hampir selalu tersedia pada susun atur papan kekunci, kadangkala pada  atau . Pada papan kekunci AZERTY,  adalah kuncian tunggal yang terletak di atas .

Dalam URL, ampersand mesti digantikan dengan `%26` apabila mewakili aksara rentetan untuk mengelak daripada tertafsir sebagai aksara sintaks URL.

### Bahasa pengaturcaraan
Pada abad ke-20, berikutan perkembangan logik formal, simbol ampersan dijadikan tatatanda logik yang lazim digunakan untuk operator dedua (binari) atau penghubung ayat *AND*. Penggunaan ini telah diterima pakai dalam pengkomputeran.

Banyak bahasa dengan sintaks yang diturunkan daripada C, termasuk C++, Perl, dan banyak lagi membezakan antara:

*  untuk bitwise AND.  adalah sifar,  adalah 4.
*  untuk short-circuit logical AND.  adalah benar.

Dalam C, C++, dan Go, awalan  adalah operator sesatu (unari) yang menandakan alamat dalam memori argumen, misalnya .

Dalam C++ dan PHP, awalan unari  sebelum parameter formal bagi sesebuah fungsi menandakan hantaran menerusi rujukan ().

Dalam Pascal,  sebagai aksara pertama bagi sesuatu pengenal pasti () menghalang pengkompilasi () daripada menanggap pengenal pasti itu sebagai kata kunci.

Dalam Fortran, tanda ampersan memaksa pengkompilasi untuk menganggap dua baris sebagai satu. Ini tercapai dengan meletakkan ampersan di akhir baris pertama dan di awal baris kedua.

Dalam MySQL,  mempunyai dua peranan. Di samping logik AND, ia juga berfungsi sebagai pengendali *bitwise* bagi persimpangan antara elemen.

### Penanda teks
Dalam SGML, XML dan HTML, ampersand digunakan untuk menyatakan entiti SGML, seperti  (untuk jarak yang tidak pecah) atau  (untuk huruf Yunani α). Pengekodan HTML dan XML untuk aksara ampersand ialah entiti . Ini boleh menimbulkan masalah percanggahan penentu had () apabila teks ditukar kepada mana-mana bahasa penanda tersebut. Contohnya, apabila kita meletakkan URL atau sebarang bahan yang mengandungi ampersan ke dalam fail format XML seperti fail RSS, tanda & mesti digantikan dengan  kerana jika tidak ia akan dianggap tidak terbentuk dengan baik, dan komputer tidak akan dapat membaca fail dengan betul. Kegunaan ini diperoleh oleh SGML daripada IBM Generalized Markup Language yang merupakan salah satu daripada banyak bahasa kerangka utama IBM untuk menggunakan ampersand untuk menandakan penggantian teks, dan akhirnya menyusul kembali kepada bahasa himpunan makro System/360.

Dalam bahasa penanda TeX biasa, ampersan digunakan untuk menandakan hentian tab (). Ampersan itu sendiri boleh digunakan dalam TeX dalam bentuk  . Fon-fon Computer Modern menggantikan ampersan dengan simbol "E.T." dalam fon  (text italic), jadi ia boleh diinputkan sebagai } dalam penjalanan teks apabila menggunakan fon lalai (Computer Modern).

Dalam Microsoft Windows, ampersan digunakan pada menu, label dan lain-lain kapsyen untuk menandakan huruf seterusnya sebagai pintasan papan kekunci (yang dipanggil  oleh Microsoft).  Contohnya menetapkan label butang kepada  menjadikan butang itu terpapar sebagai Print dengan kombinasi  sebagai pintasan kekunci yang bersamaan dengan menekan butang tersebut. Untuk memaparkan ampersan dengan betul, kita perlu menginputkan ampersan berganda . Konvensyen ini berasal dari API WIN32 yang pertama, malah digunakan dalam Windows Forms, (tetapi bukan WPF yang sebaliknya menggunakan tanda garis bawah _ untuk tujuan ini) bahkan juga ditiru ke dalam banyak set peralatan () lain pada berbilang sistem pengendalian. Kadangkala ini menyebabkan masalah yang seakan-akan program lain yang gagal memperkemas penanda daripada input pengguna, contohnya pangkalan data Navision menghadapi masalah jika aksara ini terdapat dalam medan "Teks" atau "Kod".

### Piawaian web
Sintaks URL generik membenarkan  dilampirkan pada nama fail dalam alamat web supaya maklumat tambahan boleh dihantar ke skrip. Tanda tanya  digunakan untuk menunjukkan permulaan rentetan pertanyaan. Rentetan pertanyaan biasanya terdiri daripada beberapa  yang berbeza, setiap satu dipisahkan oleh simbol ampersan, . Contohnya, .

## Rujukan

## Pautan luar

* 
* The Hot Word at Dictionary.com: How ampersand came from a misunderstanding
* "Ask the Editor: Ampersand", video at Merriam-Webster.com (2:01). Retrieved 2013-10-18 
* Font of 52 ampersands, direka oleh Frederic Goudy