open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Universiti Teknologi Petronas

**Universiti Teknologi PETRONAS** (**UTP**) telah ditubuhkan pada 10 Januari 1997 yang mana PETRONAS dijemput oleh Kerajaan Malaysia membina sebuah universiti.

## Sejarah

UTP bermula dengan penubuhan *Institute of Technology PETRONAS* (ITP), sebuah institusi latihan khas untuk kakitangan PETRONAS di bawah pantauan PETRONAS Management & Training Sdn. Bhd. (PERMATA). Sebelum berpindah ke lokasi sekarang, ITP terletak di kawasan PERMATA di Bangi, Selangor. Kemudian,UTP berpindah ke Seri Iskandar, Perak. UTP juga dikenali dengan keunikan bangunan akademiknya terutamanya kompleks canselor yang mendapat pengiktirafan dunia iaitu Anugerah Aga Khan pada tahun 2007 seperti yang dianugerahkan kepada PETRONAS Twin Tower pada tahun 2004.

## Alumni
* Yeo Bee Yin, Mantan Menteri Tenaga, Teknologi, Sains, Perubahan Iklim dan Alam Sekitar (2018-2020)
*Senator Ts. Ir. Haji Khairil Nizam Khirudin, Ketua Pemuda PAS,  2019-2021
*Wan Ahmad Fayshal Wan Ahmad Kamal, Ahli Parlimen Machang, Timbalan Menteri Belia & Sukan (2020 - 2021), Timbalan Menteri Perpaduan Negara (2021 - 2022)

## Lihat juga
* Senarai universiti di Malaysia

## Pautan luar
* Universiti Teknologi PETRONAS – laman rasmi
* e-Learning - laman rasmi pelajar akademik/kurikulum
* UTP Webmail - perkhidmatan Webmail untuk pelajar
* UTP.Net.My  – laman komuniti atas talian
Tamadun

**Tamadun** (Tulisan Jawi: تمدون) atau **peradaban** dapat diertikan kepada keadaan hidup bermasyarakat yang bertambah maju lalu  mempunyai kemajuan dari segi lahiriah dan 

"Tamadun" merupakan pinjaman bahasa-bahasa Parsi dan Arab diakar dari kata kerja  yang bererti "membuka bandar" - ia sendirinya daripada akar مدن *madana* (atau ) yanng bermaksud "membuat penempatan". Kata akar ini turut diturunkan menjadi seberapa perkataan yang berakitan seperti ''madaniyah'' dan "*[[Madinah al-Munawwarah|Madinah]]*". Istilah-istilah lain yang sama pengertiannya dengan tamadun adalah "umran" (عمران) dan "hadarah" (حضارة).

## Pentakrifan
Para sarjana telah membahas persamaan dan perbezaan istilah-istilah tersebut. Istilah Tamadun banyak digunakan dalam penulisan Tamadun Islam.
*Ibn Khaldun merupakan orang pertama yang membuat kajian khusus tentang tamadun pada kurun ke-14 dalam bukunya al-Muqaddimah li Kitab al-'ibar wa Diwan al-Mabtada' wa al-Khabar fi Ayyam al-'Arab wa al-'Ajam wa al-Barbar. Beliau menggunakan perkataan 'umran sebagai merujuk kepada 'tamadun' yang kita fahami sekarang.
* Di Eropah, perkataan *civilisation* hanya mula diungkapkan pada abad ke-18 dan mula digunakan pada kurun ke-19.

## Ciri-ciri masyarakat bertamadun
# Bentuk agama yang tinggi.
# Negara yang tersusun rapi.
# Sistem undang-undang
# Kehidupan bandar.
# Bahasa dan sistem tulisan yang maju.
# Bentuk-bentuk kesenian dan senibina yang istimewa.

Menurut sarjana Barat - Darcy Roberio terdapat 11 ciri-ciri bagi sesebuah tamadun:
- Penyebaran teknik pertanian
- Penternakan dan pengkhususan fungsi kumpulan tertentu
- Revolusi perbandaran
- Kemunculan bandar dan negara
- Stratifikasi masyarakat dalam kelas-kelas sosial
- Pertanian
- Perairan
- Teknik, bilangan dan kalendar
- Perkembangan kapal
- Penciptaan mata wang

## Tamadun dunia

* Tamadun Islam
* Tamadun Mesopotamia
* Tamadun Mesir
* Tamadun Cina
* Tamadun Elam dan Tamadun Parsi
* Tamadun Maya
* Tamadun Aztek
* Tamadun Inca
* Tamadun Olmec
* Tamadun India

## Lihat juga

* Budaya

## Rujukan
Tanah runtuh

**Tanah runtuh** merupakan kejadian geologi yang termasuk sebahagian besar pergerakan tanah, seperti batuan jatuh, kegagalan cerun, dan aliran sampah cetek. Tanah runtuh merupakan salah satu trrkaitan dengan kegelongsoran tanah dan boleh menyebabkan kematian. Walaupun graviti bertindak pada cerun curam merupakan punca utama tanah runtuh, terdapat faktor-faktor tambahan lain:

* hakisan oleh sungai, glasier, atau ombak laut yang menghasilkan cerun curam
* cerun batu atau tanah yang lemah akibat tepu oleh cairan salji atau hujan lebat
* gempa bumi yang menghasilkan ketegangan yang menyebabkan cerun lemah runtuh (lihat pencairan (''liquefaction'') 
* letusan gunung berapi menghasilkan mendakan abu, hujan lebat, dan aliran sampah.
* gegaran mesin, trafik, bahan letupan, malah guruh mungkin mencetuskan keruntuhan cerun lemah.
* tampungan berat melampau yang terhasil dari pengumpulan hujan atau salji, timbunan batu atau bijih, daripada timbunan sampah, atau struktur binaan manusia yang memberi tekanan kepada cerun lemah hingga runtuh dan struktur lain
* tekanan air bawah tanah bertindak menjadikan cerun tidak stabil
* pada tanah cetek, penebangan tumbuhan berakar dalam yang mengikat colluvium kepada batu asas.

Bahan di cerun yang menjadi tepu dengan air boleh membentuk aliran sampah atau aliran lumpur. Campuran pekat batu dan lumpur mungkin menghanyutkan pokok, rumah, dan kereta, dengan itu menghalang jambatan dan aliran sungai menyebabkan banjir sepanjang laluannya. Sama juga, air batu floes boleh terbentuk dalam sungai yang tersumbat dengan air batu, tetapi mengalir lebih perlahan. Walau bagaimanapun, ia mampu menghasilkan tenaga yang mencukupi bagi meruntuhkan jambatan.

## Jenis lain
Runtuhan salji menyerupai dari segi mekanisma dengan tanah runtuh dan membabitkan sejumlah besar air batu, salji dan batu yang jatuh dengan pantas dari sisi gunung. Biasanya air batu terkumpul di tubiratau di atas lapisan salji lemah, menimbulkan bahaya runtuhan salji.

Aliran piroklastik pula berpunca daripada runtuhan habuk abu, gas beracun, dan batu panas daripada letusan gunung berapi yang tersebar dengan pantas daripada gunung berapi yang meletus.

## Lihat juga
* Runtuhan besar-besaran
* Kejuruteraan geoteknikal
* Kestabilan cerun

## Pautan luar
* United States Geological Survey site
* British Columbia government landslide information 
* Slide!, a program on B.C.'s Knowledge Network, with video clips
* Geoscience Australia Fact Sheet http://www.ga.gov.au/urban/factsheets/landslide.jsp/
Alat tulis

**Alat tulis** () merujuk kepada semua perkakasan yang digunakan bagi menulis. Ia termasuk penulisan yang menggunakan berus, kapur tulis dan lain-lain.

# Kertas
# Pen, pensel
# Kapur tulis
# Dakwat
# Getah pemadam
# Bekas pensil
# Pembaris
# Sampul surat
Teh (pokok)

**Pokok Teh** merupakan sejenis pokok renek yang daun atau pucuk nya boleh dikeringkan dan dibuat minuman teh dengan merendam daun yang dikeringkan itu di dalam air panas. Nama sainsnya *Camellia sinensis*.


Imej:YosriLadangTehMalaysia.jpg|Ladang teh di Malaysia
Imej:Csinensis.jpg

## Sejarah
Teh adalah berasalnya daripada Negara China dan mempunyai sejarah lebih daripada 4,000 tahun yang lalu . Teh hijau telah digunakan sebagai minuman dan kaedah perubatan tradisional di kebanyakan negara Asia, termasuk China, Jepun, Taiwan, Vietnam, Korea dan Thailand , untuk membantu mengawal pendarahan dan membantu menyembuhkan luka untuk mengawal suhu badan, kandungan gula dalam darah dan menggalakkan pencernaan. Sebuah buku yang ditulis dalam Dinasti Tang di china dianggap salah satu sumber rujukan yang paling penting dalam sejarah teh hijau. Buku ini telah ditulis oleh Lu Yu dan dikenali sebagai "Teh Klasik" atau "Cha Jing". Ia telah ditulis di antara 600 dan 900 AD dan kebanyakanya mengenai bagaimana dan di mana seseorang itu perlu menikmati secawan denda teh hijau. Yojoki Kissa (Book of Tea), yang ditulis oleh Eisai Zen pada 1191, menerangkan bagaimana amalan meminum teh hijau boleh memberi kesan positif ke atas lima organ penting, terutama jantung . Buku ini membincangkan kualiti ubat teh, termasuk mengurangkan kesan-kesan alkohol , yang bertindak sebagai satu perangsang, mengubati blotchiness, lindap kejut dahaga, menghapuskan senak, menyembuhkan penyakit beri-beri, mencegah keletihan, dan mengalakan pembuangan air kecil dan merangsang fungsi otak .

## Penyelidikan
Menurut kaji selidik yang dikeluarkan oleh Jabatan Pertanian Amerika Syarikat pada tahun 2007, minimum kandungan flavonoid dalam secawan teh hijau adalah lebih tinggi daripada jumlah makanan dan minuman lain yang biasanya dianggap sihat, termasuk buah-buahan segar, jus sayur-sayuran atau wain. Flavonoids adalah kumpulan fitokimia dalam kebanyakan produk tumbuhan yang berperanan untuk meningkatkan tahap kesihatan seperti  mengekalkan fungsi-fungsi anti-pengoksidaan dan anticarcinogenic. Walau bagaimanapun, berdasarkan kajian USDA yang sama, kandungan flavanoids mungkin berubah-ubah secara mendadak di kalangan produk teh yang berlainan.

## Pautan luar

## Lihat juga
* Senarai pokok
Ketuat kelamin

**Ketuat kelamin ** atau **ketuat genital** ialah jangkitan seksual yang disebabkan oleh beberapa jenis papilomavirus manusia (HPV). Ia biasanya berwarna merah jambu dan menonjol keluar dari permukaan kulit. Biasanya ia menyebabkan sedikit simptom, tetapi kadangkala boleh menyakitkan. Biasanya ia muncul satu hingga lapan bulan selepas pendedahan. Ketuat adalah simptom jangkitan HPV kelamin yang paling mudah dikenali.

HPV jenis 6 dan 11 bertanggungjawab menyebabkan kebanyakan ketuat kelamin manakala HPV jenis 16, 18, 31, 33, dan 35 juga kadang-kadang ditemui. Ia merebak melalui sentuhan langsung kulit ke kulit, biasanya semasa hubungan seksual secara oral, alat kelamin atau dubur dengan pasangan yang dijangkiti. Diagnosis biasanya berdasarkan simptom dan boleh disahkan melalui biopsi. Jenis HPV yang menyebabkan kanser tidak sama dengan yang menyebabkan ketuat.

## Rujukan

## Pautan luar

*
Asid salisilik (kegunaan perubatan)

**Salap asid salisilik** merupakan rawatan ubat yang disapu pada bahagian ketuat. Rawatan ini akan menyebabkan ketuat itu kering dan berkeruping. Bahagian yang beruping itu perlu dibuang secara berhati-hati kerana ia mampu menjangkiti kulit yang sihat sekiranya bersentuhan.
Krioterapi

**Krioterapi** merupakan rawatan membuang ketuat dengan menggunakan nitrogen cecair. Ketuat yang terkena nitrogen cecair akan menjadi keras dan mengecut.
Kriopembedahan

**Pembedahan membuang ketuat** merupakan rawatan membuang ketuat dengan menggunakan pembedahan, bergantung kepada kesesuaian tempat dan jenis ketuat. Ketuat akan dibuang termasuk akar umbi dan lain-lain tisu yang dijangkiti virus tersebut.
Ketuat

**Ketuat** ialah pertumbuhan virus yang tidak bersifat kanser, biasanya muncul pada tangan dan kaki, tetapi juga boleh menjejaskan bahagian lain seperti alat kelamin atau muka. Satu atau banyak ketuat mungkin muncul. Ia berbeza daripada tumor kanser kerana ketuat disebabkan oleh jangkitan virus, seperti papilomavirus manusia dan bukan pertumbuhan kanser.

## Jenis

Beberapa jenis ketuat telah dikenal pasti, yang berbeza dari segi bentuk, lokasi yang terjejas, serta jenis papilomavirus manusia yang terlibat.  Ini termasuk:

*Ketuat biasa (*verruca vulgaris*), ketuat yang timbul dengan permukaan kasar, paling biasa pada tangan tetapi boleh tumbuh di mana-mana bahagian badan. Kadang-kadang dikenali sebagai ketuat Palmer atau ketuat Junior.
*Ketuat rata (*verruca plana*), ketuat kecil, licin, dan rata, berwarna seakan kulit, yang boleh muncul dalam jumlah yang banyak; paling kerap dijumpai pada muka, leher, tangan, pergelangan tangan, dan lutut.
*Ketuat filiform atau digitat, ketuat seperti benang atau jari, paling biasa pada muka, terutama berhampiran kelopak mata dan bibir.
* Ketuat kelamin (*condyloma acuminatum*, *verruca acuminata*), ketuat yang muncul pada alat kelamin.
* Ketuat periungual, sekumpulan ketuat seperti bunga kubis yang muncul di sekitar kuku.
* Ketuat plantar (verruca, verruca plantaris), benjolan keras yang kadangkala menyakitkan, sering dengan bintik hitam di tengah; biasanya hanya ditemui pada titik tekanan di tapak kaki.
* Ketuat mozek, sekumpulan ketuat jenis plantar yang rapat, biasanya terdapat pada tangan atau tapak kaki.

## Rawatan
Terdapat banyak rawatan dan prosedur yang berkaitan dengan penyingkiran ketuat. Satu tinjauan terhadap pelbagai rawatan ketuat kulit mendapati bahawa rawatan topikal yang mengandungi asid salisilik lebih berkesan berbanding plasebo. Krioterapi juga kelihatan berkesan seperti asid salisilik, tetapi terdapat lebih sedikit ujian klinikal mengenainya.

## Rujukan
Resin podofilum

**Resin podofilum** atau **podofilum** serta **podofilin** merupakan ubat rawatan membuang ketuat terbitan pati tumbuhan *mandrake*. Ubat ini akan disapu pada ketuat bagi memusnahkan tisu yang dijangkiti pada permukaan kulit. Ubat ketuat ini juga digunakan bagi penghidap HIV/AIDS. Ia tidak digalakkan digunakan bagi jangkitan HPV tanpa ketuat luaran. Pemakaian oleh pakar perubatan adalah digalakkan.

Kesan sampingan lazim termasuk kemerahan, kegatalan dan kesakitan di tempat pemakaian. Kesan sampingan teruk termasuk mutan, kesakita abdomen, kekeliruan, penghambatan sumsum tulang dan cirit-birit. Ia tidak digalakkan bagi pemakaian lebih daripada kawasan kecil di sekeliling kawasan terjejas. Penggunaan ketika kehamilan diketahui berbahaya kepada bayi. Ia berkesan melalui podofilotoksin yang menghalang pembahagian sel.

Resin podofilin telah digunakan untuk merawat ketuat sejak paling kurang 1820. Ia merupakan salah satu ubat-ubat penting WHO. Kini, ubat podofilotoksin yang lebih tulen wujud, dengan lebih sedikit kesan sampingan.

## Rujukan
Pokok Kedondong Puteh

**Pokok Kedondong Puteh** merupakan sejenis tumbuhan yang terdapat di hutan Malaysia serta di negara-negara ASEAN yang lain. Nama botaninya *Canarium littorale f. purpurascens*. 

## Rujukan
  
  

## Lihat juga
* Senarai pokok
Paku-pakis whisk

**Paku-pakis whisk** (*Psilotophyta*) pada awalnya dianggap bukan keluarga paku-pakis walaupun rupanya hampir sama kerana ia hanya membiak dengan menggunakan debunga, tanpa biji.

## Pautan luar
* Alam Plantae - Paku Pakis dan Sekutu Paku Pakis
Roti jala

**Roti jala** (Jawi: **روتي جالا**) merupakan makanan kegemaran di Malaysia yang berasal daripada Johor, juga terdapat di negara-negara ASEAN seperti Semenanjung Tanah Melayu, Kepulauan Riau dan Sumatera. Bahan-bahan yang digunakan untuk membuat roti jala ialah tepung gandum, gula, garam dan santan. Namun, untuk membuat roti jala yang tahan hingga ke petang, elakkan menggunakan Santan. Roti jala ialah sejenis hidangan berbentuk jala. Roti jala dimakan bersama kuah. Bekas khas yang mempunyai beberapa lubang biasanya digunakan bagi menghasilkan roti jala yang dimasak di atas kuali leper. 

Roti jala sering kali menjadi pilihan pada perayaan istimewa dan dihidangkan dengan kari atau gulai ayam atau daging. Roti jala dinamakan sedemikian kerana bentuknya semasa dibuat seperti jala menangkap ikan.

Terdapat dua jenis kuah, iaitu kuah manis (terkenal di negeri-negeri pantai timur), dan kuah gulai, terutama gulai ayam (terkenal di pantai barat).

Kisah roti jala sebenarnya berasal daripada sungai Johor. Roti Jala terinspirasi daripada Jala nelayan masyarakat di sungai Johor. Warna roti jala yang berwarna kuning itu diilhamkan daripada Jala yang di pakai nelayan zaman dulu, kerana jala nelayan zaman dahulu di Johor menggunakan benang berwarna kuning ataupun benang berwarna jingga. Jala zaman dahulu tidak sama dengan zaman sekarang kerana zaman dahulu menggunakan benang manakala jala zaman sekarang menggunakan tali tangsi. Roti jala juga di beri nama sedemikian kerana cara pembuatan seolah sedang menjala.

## Rujukan

## Pautan luar

*
Satay

**Satay'' merupakan ejaan lama bagi **sate''. Ia juga merujuk kepada yang lain seperti:-
# Wahid Satay
# Sate sejenis makanan.
# Filem Satay (1958)
# Filem Sate (1997)
Pokok Kedondong Sengkuang

**Pokok Kedondong Sengkuang** merupakan sejenis tumbuhan yang terdapat di hutan Malaysia. Pokok ini juga dipercayai terdapat di negara-negara ASEAN yang lain. Nama botaninya *Scutinanthe brunnea Thw*.       

## Lihat juga
* Senarai pokok

## Rujukan
Technikon

**Technikon** merupakan gelaran lain untuk kolej politeknik. Institusi ini menawarkan program yang menjurus kepada sektor teknikal. Berbanding dengan universiti, syarat kelayakannya adalah lebih longgar.

Technikon biasanya menawarkan diploma Btech selama empat tahun. Walaupun begitu, pelajar boleh menamatkan pengajian mereka dengan lebih awal untuk bekerja sambil belajar. Kebanyakan technikon juga menawarkan diploma lanjutan dalam beberapa bidang tertentu. Kini technikon di Afrika Selatan telah ditukar nama kepada "Universiti Teknologi" dan kebanyakannya sedang melalui proses perubahan.
Hari Belia

**Hari Belia** lazimnya merupakan hari kelepasan bagi meraikan belia di sesebuah negara.

## Antarabangsa
Hari Belia Antarabangsa merupakan perayaan antarabangsa pada 12 Ogos yang diiktiraf PBB.

## Afrika Selatan
Hari Belia disambut di Afrika Selatan pada 16 Jun untuk memperingati para belia yang terkorban sewaktu rusuhan pelajar di Soweto yang berlaku pada 16 Jun 1976. Rusuhan ini tercetus akibat arahan kerajaan untuk menjadikan bahasa Afrikaans sebagai bahasa utama di sekolah-sekolah kulit hitam. Sewaktu rusuhan ini, dianggarkan seramai 176 pelajar kebanyakannya belasan tahun telah ditembak mati oleh pihak polis.

## Malaysia
Hari Belia Negara disambut setiap 15 Mei.

## [[Singapur]]a
Hari Belia disambut pada Ahad pertama setiap Julai.

## Lihat juga
* Hari Kanak-Kanak
Kapal hospital

**Kapal hospital** adalah hospital terapung yang dilengkapkan pada kapal laut dalam yang besar.  

USNS ''Mercy'' dan USNS ''Comfort'' adalah kapal hospital yang dikendalikan oleh tentera laut Amerika Syarikat dan ambulans terbesar binaan manusia. 

Kapal hospital moden mempamirkan lambang Palang Merah untuk mendapatkan perlindungan persidangan Geneva dibawah undang-undang perang.

Hospital ship
Pertempuran Jutland

**Pertempuran Jutland**, dikenali di Jerman sebagai **Pertempuran Skagerrak** (*Skagerrakschlacht*), adalah pertempuran laut terbesar Perang Dunia I, dan peperangan kapal tempur sepenuhnya. Ia berlaku pada 31 Mei–1 Jun 1916, di Laut Utara berhampiran Jutland. Yang terlibat adalah Armada Laut Lepas (*High Seas Fleet*) Tentera Laut Imperial, diperintah oleh Laksamana Madya Reinhard Scheer, dan Armada Besar (*Grand Fleet*) Tentera Laut Diraja, diperintah oleh Laksamana John Jellicoe.

Pihak Jerman merancang untuk menggunakan pasukan peninjau Laksamana Madya Franz von Hipper untuk mengumpan skuardon kruiser perang (*battlecruiser*) Laksamana Madya Sir David Beatty kelaluan angkatan perang Jerman utama dan dengan itu memusnahkannya. Tetapi pihak British mengetahui dari isyarat yang dipintas bahawa operasi angkatan utama sedang dirancang dan pada 30 Mei Jellicoe berlayar dengan Grand Fleet untuk bersemuka dengan Beatty.

Pada petang 31 Mei, Beatty dan Hipper bertembung, dan dalam pergerakan pertempuran ke selatan, Hipper mengumpan kapal British ketengah Armada Laut Lepas - (*High Seas Fleet*). Beatty berpusing dan lari kearah (*Grand Fleet*) dan dari 18:30 sehingga malam sekitar 20:30 kedua angkatan besar — 250 ships — bertempur sengit. Empat belas kapal British dan sebelas kapal Jerman ditenggelamkan dengan jumlah kehilangan jiwa yang besar. Jellicoe cuba untuk mengadang pihak Jerman dari pengkalan mereka dangan harapan untuk terus bertempur pada waktu pagi, tetapi dengan berselindung kegelapan malam Scheer melintas dibelakang angkatan British dan terlepas lari.

Kedua pihak mendakwa kemenangan dipihak masing-masing. Pihak British kehilangan lebih banyak kapal dan kelasi, tetapi rancangan Scheer untuk memusnahkan skuadron Beatty gagal. Untuk baki perang berikutnya, kecuali pertempuran ringan (*brief sorties*) pada Ogos 1916 dan April 1918, Armada Laut Lepas - *High Seas Fleet* kekal dilimbungan. Mereka kekal menjadi ancaman yang memerlukan pihak British untuk mengekalkan kapal perang mereka bertumpu di Laut Utara, tetapi ia tidak lagi bertanding pengawalan laut. Sebaliknya, pihak Navy Jerman menumpukan usaha dan sumber kepada perperangan kapal selam tidak terhad.

## Latarbelakang

### Taktik Tentera Laut 1916
Pandangan umum adalah angkatan laut menghampiri pertempuran dalam baris sejajar bergerak dalam garisan agar menonjolkan sasaran paling kecil kepada torpedo. Semasa pertempuran sebenar angkatan perang perlu diletakkan dalam satu garisan, melintasi barisan musuh agar jumlah meriam maksima boleh digunakan, sementara pihak musuh hanya boleh menembak dengan turet hadapan pada kapal terhadapan sekali. Melaksanakan pergerakan klasik "melintasi T" merupakan sebahagian nasib; kemungkinan besarnya yang berlaku adalah pertempuran sengit antara dua angkatan pada laluan sejajar.

## Lihat juga
* Senarai tempur di Jutland
Senarai negara dan wilayah tanggungan mengikut jumlah penduduk

## Negara

## Lihat juga
* Senarai negara berdaulat
* Senarai negara mengikut kepadatan penduduk

## Rujukan

* US Census Bureau

## Pautan luar
*United Nations Analytical Report for the 2004 revision of World Population Prospects (the analytical report for the 2006 revision is not available online)&nbsp;— includes details of methodology and sources used for the population estimates above.
Akar

**Akar** antara organ yang paling penting dalam tumbuhan memaut dan menopangkan pangkal batang pada tempatnya sambil mendapatkan air atau galian memudahkan tumbesaran ia. Jika diperhatikan dengan teliti, akar berbeza daripada satu jenis tumbuhan kepada jenis tumbuhan yang lain sama ada dari fungsi dan sistem akar berkenaan.

Bagi pokok vaskular, akar adalah organ tumbuhan yang pada kebiasaannya terletak di bawah permukaan tanah (berbanding dengan batang pokok). Bagaimanapun, terdapat juga akar yang tumbuh atas permukaan tanah mahupun air (*aerial* atau *aerating*). Pada masa yang sama, batang pokok yang biasa terdapat di bawah tanah juga merupakan perkara yang biasa (lihat rizom). Jadi, adalah lebih baik untuk mengistilahkan akar sebagai bahagian pokok yang tiada daun, dengan itu juga ketiadaan bintil (*node*). Dua fungsi utama akar adalah

1) menyerap air dan galian bukan organik

2) menambat pokok pada tanah.

## Anatomi
Morfologi akar dibahagikan kepada beberapa zon utama:

* Tudung akar: membantu akar-akar baru menembusi tanah, terkelupas saat akar masuk lebih dalam menciptakan permukaan berlendir yang menyediakan pelumas
* Meristem apikal: terletak di belakang penutup akar, menghasilkan sel akar baru yang memanjang.
* rambut akar: menyerap air dan nutrisi mineral dari tanah.

Akar pertama pada tanaman penghasil biji disebut *[[radicle]]*, yang mengembang dari embrio tanaman setelah biji bercambah.

Akar tumbuhan bertindak balas terhadap tahap ketepuan nutrien dalaman sediada melalui sintesis sitokinin yang bertindak sebagai isyarat kimia mempercepatkan pertumbuhan tunas. Akar sering berfungsi sebagai penyimpanan makanan dan nutrisi. Akar dari sebahagian besar spesies tumbuhan vaskular bersimbiosis dengan kulat tertentu membentuk mikroriza. Sejumlah besar organisme lain termasuk bakteria juga seringkali hidup di akar.

## Jenis

Terdapat beberapa jenis akar yang dibezakan dari bentuk diperhatikan:

* akar tunjang
* akar serabut
* akar sulur: akar yang menghasilkan sulur merayap dalam tanah menghasilkan tunas baru menjadi pucuk suatu anak pokok baharu
* akar umbi: akar yang membengkak berisi ranum mengandungi kanji tenaga
* akar udara: mendapatkan bekalan air tumbuhan daripada udara dan kerpasan lembap sekeliling seperti kabus atau embun.
* akar rendang/akar kanopi: dihasilkan menghubungkan dengan tumbuhan-tumbuhan epifit dan detritus yang menakung air dan galian terkumpul boleh dimanfaatkan pokok perumah.

## Lihat juga

* Mikroriza

## Rujukan
Jambu laut

**Pokok Kelat Jambu Laut** (bahasa Inggeris: *Sea Apple*) ialah satu spesies tumbuhan daripada famili Myrtaceae yang berasal dari Asia Tenggara. Pokok ini biasa tumbuh di pantai-pantai berbatu dan berpasir. Nama botaninya *Eugenia grandis Wight*. 

## Ciri-ciri fizikal
Pokok Kelat Jambu Laut tumbuh sehingga 30 meter (98 kaki). Ciri-ciri fizikalnya adalah seperti berikut:
* Kulit kayu: Sedikit berfisur atau beralur, dengan warna kelabu. Kulit sebelah dalam berwarna merah jambu pucat hingga merah tua.
* Daun: Tumbuh secara pasangan yang bertentangan. Daun ini keras, dengan hujungnya tertelungkup secara ketara. Permukaan daun berkilat-kilat.
* Bunga: Berwarna putih dan berbentuk rumpun padat yang mencolok mata. Baunya amat wangi.
* Buah: Mempunyai diameter sebanyak 2-3 sentimeter. Kulitnya yang berwarna hijau adalah keras dan kering ketika masak, tetapi masih boleh dimakan.
* Batang: Kayu yang keras sederhana, dengan ira kasar. Agak tahan lama, dan tidak merekah ketika kering.

## Lihat juga
* Senarai pokok

## Rujukan
  
* Phang Wien Ho et al. *A Guide to the Botanic Gardens Jungle*. Pusat Sains Singapura (1983). ISBN 9971-88-010-5.
Kelat

**Pokok Kelat** ialah satu spesies tumbuhan dalam famili Myrtaceae yang berasal dari Asia Tropika. Pokok ini biasa terdapat dekat paya bakau. Nama botaninya *Eugenia oleina*.

## Ciri-ciri fizikal
Ciri-ciri fizikal Pokok Kelat adalah seperti berikut:
* Kulit kayu: Berwarna perang kekelabu-kelabuan dan sedikit berkelupas.
* Daun: Berbentuk empat segi panjang, keras, dan pada kedua-dua permukaannya, mempunyai kelenjar-kelenjar mikroskopik yang berwarna hitam. 
* Bunga: Berwarna putih, dan seringnya berumpun pada hujung dahan-dahan.
* Buah: Kecil, berbentuk buah pear, berwarna merah tua ketika mentah, tetapi menjadi hitam apabila masak. Buah ini yang mempunyai banyak jus mengandungi hanya sebiji biji.

## Lihat juga
* Senarai pokok

## Rujukan
* Phang Wien Ho et al. *A Guide to the Botanic Gardens Jungle*. Pusat Sains Singapura (1983). ISBN 9971-88-010-5.
Pokok Kelat Gelam

**Pokok Kelat Gelam** merupakan sejenis tumbuhan yang terdapat di hutan Malaysia serta di negara-negara ASEAN yang lain. Nama botaninya *Eugenia cerina Hend*. 

## Rujukan
  
                    

## Lihat juga
* Senarai pokok
Keledang

**Keledang** () atau **nangka pipit** () ialah satu spesies tumbuhan dalam famili Moraceae yang berasal dari Semenanjung Malaysia. Nama botaninya *Artocarpus lanceifolius Roxb*. 

Kayu Pokok Keledang Keledang keras serta tahan lama, dan digunakan untuk membuat perahu dan keranda.

## Ciri-ciri fizikal
Pokok Keledang Keledang tumbuh sehingga 35 meter (115 kaki). Ciri-ciri fizikal yang lain adalah seperti berikut:
* Kulit kayu: Licin, dan merembes keluar sap kekuning-kuningan apabila dipotong.
* Daun: Licin, dengan tekstur yang keras.
* Bunga: Kecil, dengan bahagian jantan dan bahagian betina terdapat pada bunga-bunga yang berasingan. Bagaimanapun, kedua-dua bunga jantan dan bunga betina tumbuh pada pokok yang sama. 
* Buah: Berwarna perang zaitun muram, dengan permukaan bak baldu. Isi putihnya boleh dimakan dan biasa dimakan oleh sesetengah orang asli di dalam hutan Malaysia.

## Lihat juga
* Senarai pokok

## Rujukan

* Phang Wien Ho et al. *A Guide to the Botanic Gardens Jungle*. Pusat Sains Singapura (1983). ISBN 9971-88-010-5.
## Pautan luar
* Profil spesies di Sistem Maklumat Biokepelbagaian Malaysia
Munkar dan Nakir

Malaikat **Munkar** dan **[[Nakir]]** (Arab: منكر و نكير) dalam eskatologi Islam adalah dua Malaikat yang menanyakan atau menguji keyakinan diri orang yang telah mati di alam barzakh. 

Menurut ajaran Islam, setelah kematian dari setiap jiwa akan menuju ke alam barzakh atau secara sinonimnya juga turut disebut sebagai alam kubur, dimana si mayat akan dibolehkan kembali bangkit dan berbicara ketika ditanya oleh kedua-dua Malaikat Munkar dan Nakir, walaupun tubuhnya telah hancur. Pertanyaan akan dimulakan yakni selepas proses pengkebumian telah selesai dan setelah 7 langkah orang terakhir beredar dari tempat dikuburkan sesuatu mayat. Malaikat Munkar dan Nakir akan menanyakan beberapa hal berikut, "Siapakah Tuhanmu?", "Siapakah nabimu?", "Apakah agamamu?", jawapan bagi pertanyaan tersebut adalah Tuhan mereka adalah Allah, nabinya Muhammad dan agamanya adalah Islam, maka si mayat akan diberikan keluasan dan diterangkan kuburnya sehinggalah tibanya hari kebangkitan. Bagi yang tidak boleh menjawabnya akan mendapatkan seksaan sehingga tiba hari kebangkitan.

## Rujukan

## Lihat pula
* Harut dan Marut

## Pautan luar
* http://inspirasiteja.tripod.com/roh1.html
Jibrail

**Malaikat Jibril** (atau **Jibrail** - **ﺟﺒﺮﺍﺀﻳﻞ/ﺟﺒﺮﻳﻞ** juga **''Gabriel** dalam bahasa Inggeris'') adalah malaikat yang dipercayai oleh orang-orang Islam dan agama samawi lain yang bertugas bagi menyampaikan wahyu kepada para nabi dan rasul. Mengikut Al-Quran, Malaikat Jibril juga merupakan ketua kepada keseluruhan para Malaikat. Di dalam teks Zabur, Taurat dan Injil, ada juga yang menerangkan bahawa Malaikat Jibril merupakan ketua kepada kesekalian para Malaikat.

Allah SWT selesai menciptakan Jibril dengan bentuk yang cantik, dan Allah menciptakan pula baginya 600 sayap yang panjang , sayap itu antara timur dan barat (ada pendapat lain menyatakan 124,000 sayap).

## Malaikat Jibril Di Dalam Al-Quran

Malaikat Jibril adalah malaikat yang bertugas menyampaikan wahyu dan mengajar para nabi dengan izin Allah. Malaikat Jibril adalah satu dari tiga malaikat yang namanya disebut dalam al-Quran. Nama Malaikat Jibril disebut di dalam al-Quran iaitu:

## Kisah Malaikat Jibril

Malaikat Jibril juga sering disebut dalam hadis dan kisah para nabi memandangkan Jibril sering turun ke bumi dan berubah menyerupai manusia (lazimnya lelaki) untuk mudah bertemu dengan para nabi. Antaranya adalah peristiwa ketika Jibril bertanyakan Nabi Muhammad s.a.w. tentang Iman, Islam dan ihsan serta tanda hari kiamat. Jibril juga pernah mengiringi Nabi Muhammad s.a.w. dalam Isra' dan Mikraj iaitu perjalanan malam dari Makkah ke Baitulmaqdis lalu naik ke langit .

## Bentuk Asli Malaikat Jibril

Dikatakan Jibril menampakkan bentuk aslinya kepada baginda Nabi Muhammad s.a.w. sebanyak 2 kali :
# ketika turunnya wahyu pertama di gua Hira'
# ketika Isra' dan Mikraj 

Tetapi secara keseluruhannya, Malaikat Jibril turun ke baginda Muhammad s.a.w. sebanyak 124,000 kali, tidak seperti nabi yang lain. Nabi Isa a.s. hanya ditemui 10 kali oleh Malaikat Jibril manakala Nabi Musa a.s. beberapa puluh kali. Jibril jugalah malaikat yang menyampaikan berita kelahiran Nabi Isa kepada ibunya Siti Maryam .

## Lihat juga
# Rukun Iman

## Rujukan

#  Kerajaan Arab Saudi Kementerian Hal Ehwal Islam, Wakaf, Dakwah dan Nasihat

## Nota kaki
Mikail

**Malaikat Mikail** merupakan malaikat yang menyampaikan rezeki. Dalam Bahasa Inggeris, Malaikat Mikail dikenali sebagai Michael. Malaikat Mikail adalah salah satu di antara pembesar malaikat yang empat yang diciptakan Allah.

## Malaikat Mikail Di Dalam Al-Quran

## Malaikat Mikail Di Dalam Hadis

## Lihat juga
# Rukun Iman

## Rujukan
#  Kerajaan Arab Saudi Kementerian Hal Ehwal Islam, Wakaf, Dakwah dan Nasihat

## Nota kaki
Senarai masjid di Sabah

Masjid-masjid di Sabah terletak di bawah pentadbiran Jabatan Hal Ehwal Agama Islam Negeri Sabah (JHEAINS). 
Berikut merupakan **senarai masjid di Sabah.**

## Masjid - Masjid Daerah di [[Sabah]]
# Masjid Negeri Sabah  
# Masjid Al-Rahman, Tenom 
# Masjid Daerah Beaufort
# Masjid Daerah Keningau
# Masjid Daerah Nabawan
# Masjid Daerah Sandakan
# Masjid Daerah Tuaran
# Masjid Daerah Tambunan
# Masjid Daerah Lahad Datu
# Masjid Hj-Hashim Sipitang
# Masjid Pekan Kuala Penyu
# Masjid Pekan Kudat
# Masjid Pekan Papar
# Masjid Raya Kota Belud
# Masjid Raya Ranau
# Masjid Daerah Tawau
# Masjid Daerah Semporna
# Masjid Daerah Kunak
# Masjid Daerah Kinabatangan
# Masjid Daerah Putatan
# Masjid Daerah Pitas
# masjid sook

## Senarai Masjid Utama Lain
# Masjid Raya, Tawau
# Masjid Pekan Bongawan
# Masjid Pekan Kundasang
# Masjid Pekan Membakut
# Masjid Pasir Putih
# Masjid Pengalat Kecil
# Masjid Weston, Beaufort 
# Masjid Bandar Sahabat Sindumin
# Masjid Kg Serusup, Tuaran
# Masjid Imam Abdullah Kg.Brunei Kimanis
Masjid Negeri Sabah

**Masjid Negeri Sabah** merupakan Masjid Negeri bagi negeri Sabah, Malaysia. Ia terletak di Jalan Tunku Abdul Rahman, Sembulan, Kota Kinabalu. Ia berada di bawah pentadbiran Jabatan Hal Ehwal Agama Islam Negeri Sabah (JHEAINS).

## Makam Pahlawan Sabah

Di masjid inilah letaknya Makam Pahlawan Sabah, iaitu tempat bersemadinya tokoh-tokoh Sabah terkenal. Antaranya;

* Tun Mohammad Fuad Stephens (Donald Stephens), 
* Tun Mohd Hamdan Abdullah, 
* Tun Ahmad Rhaffae, 
* Tun Mohamed Said Bin Keruak, 
* Tun Mohamad Adnan Robert 
* Tun Sakaran Dandai.

## Pautan luar
* Facebook Masjid Negeri Sabah
* Laman rasmi Kerajaan Negeri Sabah
* Masjid Negeri Sabah Kota Kinabalu
Masjid Al-Rahman, Tenom

Masjid **Ar-Rahman** merupakan sebuah masjid yang terletak di D/A Jabatan Hal Ehwal Agama Islam Negeri Sabah (JHEAINS) Peti Surat 221 Daerah Tenom.
 
## Alamat
:*Masjid Ar-Rahman*, D/A Pejabat Jabatan Hal Ehwal Agama Islam Negeri Sabah Peti Surat 221 Daerah Tenom
 
## Sejarah
*Masjid Ar-Rahman* digunakan oleh masyarakat setempat sebagai satu tempat beribadat dan aktiviti masyarakat seperti perlaksanaan ibadah korban. Ia juga digunakan bagi melaksanakan solat Jumaat pada setiap minggu
 
## Pentadbiran
Imam 1 yang bertugas di Masjid Ar-Rahman adalah Haji Jainal @ Asaran Amat. *Masjid Ar-Rahman* memiliki No Daftar: MY-12-TEN-00194. Ia berada di bawah pentadbiran Jabatan Hal Ehwal Agama Islam Negeri Sabah (JHEAINS).

## Rujukan

 
## Pautan luar
* http://www.sabah.gov.my/muis/jheains/tenom.html
Masjid Bandar Sahabat Sindumin

**Masjid Bandar Sahabat Sindumin** ialah sebuah masjid yang terletak di Daerah Sipitang, Sabah, Malaysia. Ia berada di bawah pentadbiran Jabatan Hal Ehwal Agama Islam Negeri Sabah (JHEAINS).

## Pautan luar
* Laman web JHEAINS
Masjid Daerah Beaufort

**Masjid Daerah Beaufort** (juga digelar "Masjid Tun Mustapha") merupakan salah sebuah masjid yang terletak di Beaufort, Sabah. Ia berada di bawah pentadbiran Jabatan Hal Ehwal Agama Islam Negeri Sabah (JHEAINS).

### Pengasas Masjid Daerah Beaufort

Berikut adalah pengasas Sekolah Ugama Islam Beaufort dan Masjid Beaufort sekitar tahun 1979.

# Hj. Abdullah B. hj. Ag. Alli.
# Hj. Ibrahim b. hj. Said.
# Hj. Kastari Tubu Abdullah.
# Hj. Matali Abdullah.
# Hj. Suhaili B. Hj. Shatar.
# Hj. Eling Mamuzaman.
# Hj. Mahmud Hj. Ahmad.
# Hj. Mustapa Musneh Hitam.
# Encik Ahmad Hj. Mahmud.
# Encik Abdul Mali Hj. Abas.
# Ustaz Hj. Ibrahim B. Hj. Said.
# Encik Abdullah Hj. Bungsu.
# Encik Ahmad Hj. Abid.

## Pautan luar
* JHEAINS
Masjid Daerah Nabawan

Masjid Daerah Nabawan (**Masjid Al-Hidayah**) merupakan sebuah masjid yang terletak di Peti Surat 37, Pekan Nabawan, Sabah. Ia merupakan masjid Daerah Nabawan.

## Alamat
: Masjid  Al-Hidayah, Peti Surat 37Pekan Nabawan Sabah

## Sejarah

## Pentadbiran
Masjid Al-Hidayah memiliki nombor pendaftaran masjid No Daftar: MY-12-NBW-00012. Ia berada di bawah pentadbiran Jabatan Hal Ehwal Agama Islam Negeri Sabah (JHEAINS).

## Rujukan


## Pautan luar
*
Majlis Ugama Islam Sabah

**Majlis Ugama Islam Sabah** (**MUIS**) merupakan sebuah pertubuhan yang berganding bahu dengan Jabatan Hal Ehwal Agama Islam Negeri Sabah (JHEAINS) dalam usaha melancarkan arus perkembangan dan kemajuan agama Islam di Sabah. 

MUIS bertanggungjawab dalam hal-hal menyampaikan ajaran Islam, memberikan pendidikan dan pengetahuan agama Islam, membina dan mentadbir bangunan masjid dan surau, perkahwinan orang-orang Islam, kemasukan agama Islam di seluruh Sabah kepada masyarakat tanpa mengira kaum, agama, jantina dan batas had umur.
Jabatan Hal Ehwal Agama Islam Negeri Sabah

**Jabatan Hal Ehwal Agama Islam Negeri Sabah (JHEAINS)** telah mula beroperasi semenjak 1hb, Januari 1996. Penubuhannya merupakan satu kesinambungan agenda mendaulatkan syiar Islam. Jabatan Agama Islam berganding bahu dengan Majlis Ugama Islam Sabah (MUIS) dalam usaha menangani arus perkembangan dan kemajuan agama islam di negeri Sabah. 

## Alamat
Jabatan Hal Ehwal Agama Islam Negeri Sabah,
Tingkat 3,9,10, Blok A, Wisma MUIS,
Jalan Sembulan, Beg Berkunci 103,
88737 Kota Kinabalu,
Sabah, Malaysia

Lihat juga: Masjid-masjid di Sabah.

## Pautan luar
* http://www.sabah.gov.my/muis/jheains/index.html
Masjid Daerah Sandakan

**Masjid Daerah Sandakan** merupakan salah sebuah masjid yang terletak di Sandakan, Sabah. Mula dibina pada tahun 1985 dan siap pada tahun 1989, masjid ini menjadi masjid utama di daerah Sandakan. Pada tahun 1990, masjid ini dibuka secara rasmi.  Masjid ini juga berada di bawah pentadbiran Jabatan Hal Ehwal Agama Islam Negeri Sabah (JHEAINS). Masjid Daerah Sandakan mula dibina dengan hasrat dan tujuan untuk memberikan kemudahan, khususnya umat islam di sekitar Sandakan bagi menjalankan amal ibadat seperti sembahyang lima waktu, sembahyang Jumaat, sembahyang Hari Raya Aidil Fitri, sembahyang Hari Raya Aidil Adha serta kegiatan keagamaan yang lain. 

Pembinaan masjid ini menjadi petanda yang baik buat Sandakan kerana mempunyai masjid yang menjadi tempat penyatuan masyarakat Islam dalam segala hal kehidupan sama ada yang berkaitan dengan perkara duniawi mahupun ukhrawi.

Pada tahun 2016, masjid ini telah dikunjungi oleh Tuanku Syed Faizuddin Putra Jamalullail, Raja Muda Perlis. 

## Rujukan


## Pautan luar
* Gambaran dari Peta Google
Masjid Hj-Hashim Sipitang

**Masjid Hj-Hashim Sipitang** merupakan salah sebuah masjid yang terletak di Sipitang, Sabah.  Ia berada di bawah pentadbiran Jabatan Hal Ehwal Agama Islam Negeri Sabah (JHEAINS).

## Alamat
: Masjid  Hj. Hashim Pekan Sipitang, Pekan Sipitang, 89857 Sipitang Sabah

## Sejarah

## Pentadbiran
Masjid Hj. Hashim Pekan Sipitang memiliki nombor pendaftaran masjid No Daftar: MY-12-SPG-00003.

## Rujukan


## Pautan luar
* http://www.sabah.gov.my/muis/jheains/sipitang.html
Gunung

**Gunung** ( ; kata ganda: **gunung-ganang** ) merupakan bentuk muka bumi yang menonjol daripada rupa kawasan di sekitarnya mendedahkan batuan dasar; sebuah gunung biasanya lebih tinggi dan curam berbanding bukit antara 300–600 meter dari aras laut. Gunung-ganang meliputi 54% kawasan benua Asia, 36% benua Amerika Utara, 25% di benua Eropah, 22% di benua Amerika Selatan, 17% di benua Australia dan 3% di benua Afrika. Secara keseluruhan, 24% daratan di Bumi terdiri daripada banjaran gunung. Selain itu, 1 dalam 10 orang tinggal di kawasan pergunungan. Semua sungai utama di dunia bermula dari gunung dan lebih separuh manusia bergantung kepada gunung untuk air.

Gunung dibentuk melalui kuasa tektonik, penghakisan atau letusan magma yang berlaku selama puluh jutaan tahun. Gunung banyak ditemukan berderet dalam satu banjaran; banjaran-banjaran ini terbentuk disebabkan pergerakan kerak bumi yang bertembung. Sekiranya kedua-dua kerak bumi menjulang naik, banjaran gunung terhasil, sebaliknya sekiranya salah satu kerak bumi terlipat bawah kerak yang lain, gunung berapi terhasil. 

Banjaran gunung boleh memberi kesan kepada cuaca kerana menghalang pergerakan awan. Banjaran gunung Alp yang merupakan banjaran gunung yang terbesar di Eropah dianggap masih muda. Kemudaannya dibuktikan oleh puncak dan rabung gunung yang tajam dan masih belum terhakis menjadi tumpul oleh tindakan cuaca, air, dan angin. 

Gunung yang diiktiraf sebagai gunung tertinggi di dunia ialah Gunung Everest. Tinggi gunung pada umumnya diukur dari aras laut, lantas menjadikan gunung Everest yang tingginya 8,848 meter (29,028 kaki) gunung tertinggi di dunia. Sekiranya ukuran ketinggian gunung diambil dari kaki gunung hingga ke puncak, Gunung Berapi Mauna Kea di Hawaii yang berdiri 10,203 meter (33,476 kaki) dari dasar lautan Pasifik adalah tertinggi di dunia. Cara mengukur ketiga adalah dari pusat bumi hingga ke puncak, menjadikan gunung Chimborazo di banjaran Andes sebagai tertinggi.

## Galeri

File:Everest North Face toward Base Camp Tibet Luca Galuzzi 2006.jpg|Gambar Gunung Everest pada tahun 2006


## Senarai gunung
* Senarai gunung di Argentina
* Senarai gunung di Nepal
* Senarai gunung di Malaysia

## Lihat juga
* Senarai gunung berapi

## Rujukan

## Pautan luar

* http://www.langsing.net/gunung/artikel/gunung.html
Komanwel

**Komanwel** berasal daripada istilah bahasa Inggeris tradisional "*commonwealth"* untuk komuniti politik yang ditubuhkan untuk kebaikan bersama. Mengikut sejarah, ia kadang-kadang sinonim dengan "republik". Kata nama "*commonwealth*", yang bermaksud "kebajikan atau kelebihan umum" berasal dari abad ke-15. Pada asalnya frasa (kekayaan umum [*common-wealth*]") berasal dari makna lama *wealth*, yang ketka lebih menjurus kepada "kemakmuran", dan ia sendiri merupakan terjemahan yang longgar Latin *res publica* (republik). Istilah ini secara harfiah bermaksud "kemakmuran umum". Pada abad ke-17, takrif "komanwel" telah berkembang dari segi asalnya "kebajikan awam"  kepada yang bermaksud "keadaan di mana kuasa tertinggi terletak pada rakyat; negara republik atau demokratik".

***<nowiki/>***

Istilah ini berkembang menjadi nama kepada beberapa entiti politik. Tiga negara – Australia, Bahamas, dan Dominica- menggunakan nama rasmi "Komanwel", sama juga empat buah negeri A.S. dan dua buah wilayah A.S.. Baru-baru ini, istilah ini digunakan untuk menamakan beberapa persatuan persaudaraan bangsa, terutamanya Komanwel Bangsa-Bangsa, sebuah organisasi terutama dari bekas wilayah Empayar British, yang sering disebut sebagai "Komanwel" sahaja.



## Lihat juga

* Pergabungan
* Demokrasi
* Persekutuan

## Rujukan

## Pautan luar

* Commonwealth of Nations
** The Commonwealth — UK government site
** Commonwealth of Nations Secretariat*
** Commonwealth Foundation
** Royal Commonwealth Society
* Commonwealth of Independent States
** CIS Executive Committee
** CIS Statistical Committee
* Countries
** Commonwealth of Australia
* United States
** Commonwealth of Kentucky
** Commonwealth of Massachusetts
** Commonwealth of Pennsylvania
** Commonwealth of Virginia
** Commonwealth of Puerto Rico
** Commonwealth of the Northern Mariana Islands
* Polish-Lithuanian Commonwealth
** Commonwealth of Diverse Cultures: Poland's Heritage
Senarai muzium di Malaysia

Berikut merupakan **daftar [[muzium]] di [[Malaysia]]**:

Muzium merupakan sebuah pusat pendidikan dan penyelidikan untuk mengkaji sesuatu perkara dan pusat penyimpanan khazanah negara.

Di Malaysia terdapat banyak muzium yang disediakan oleh kerajaan mahupun pihak swasta untuk mempamerkan artifak-artifak berharga dan menyediakan catatan-catatan yang bersesuaian dengan pameran sesebuah muzium.Di setiap negeri di Malaysia wajib mempunyai sebuah Muzium Negeri contohnya Muzium Selangor.

Selain itu,sesebuah jawatankuasa seperti Bank Negara Malaysia menyediakan muzium untuk jawatankuasanya.

## Wilayah Persekutuan - Kuala Lumpur, Putrajaya & Labuan

## Selangor

## Terengganu

## Kelantan

## Pahang

## Pulau Pinang

## Negeri Sembilan

## Melaka

## Johor

## Perak

## Kedah

## Perlis

## Sabah

## Sarawak

## Lain-lain
# Peringatan Kuala Lumpur
#
#
#
# Peringatan Perkhidmatan Awam
#

## Rujukan
* Senarai Muzium kerajaan di Malaysia
*http://www.muziumnegara.gov.my
*http://www.museumbnm.gov.my
*http://www.muziumtekstilnegara.gov.my/
*http://www.visitselangor.com/muzium-sultan-alam-shah
Kolej Antarabangsa INPENS

Teks kecil**INPENS** merupakan singkatan kepada Industri Pendidikan Negeri Selangor.  Kolej ini telah mempunyai lebih 26 tahun pengalaman dalam bidang pendidikan. 

## Latar Belakang INPENS

Konsep Pendidikan Sepanjang Hayat membolehkan *INPENS International College* (IIC) mengorak langkah maju ke depan sebagai sebuah institusi pengajian tinggi yang semakin popular di kalangan institusi pengajian swasta yang ada.  Dengan konsep tersebut, kumpulan sasaran terhadap strategi pemasaran kursus-kursus pengajian di IIC terdiri daripada pelbagai lapisan masyarakat.  Dengan itu IIC terus bergerak secara proaktif dalam bidang pendidikan dengan motto Cemerlang Bersama INPENS.  

Bermula dengan ilham YAB Tan Sri Dato’ Haji Muhammad b. Haji Muhd. Taib, Menteri Besar Selangor pada 8 Jun 1993 IIC beroperasi di Bangunan Emile Woolf di Jalan Pudu.  Ia didaftarkan di bawah No. Pendaftaran Syarikat 266436-D.  Seterusnya pada tahun 1994, IIC beroperasi di Bangunan Ainomichi di Kelana Jaya, Petaling Jaya.  Pada Mei 1998, IIC sekali lagi berpindah ke Pandan Perdana untuk menyediakan kemudahan yang terbaik bagi kakitangan dan para pelajarnya.  Kemudian IIC telah berpindah kampusnya di Shah Alam sejak Mac 1999 yang dilengkapi dengan pejabat pentadbiran, dewan serta bilik kuliah, makmal, perpustakaan dan asrama pelajar.  IIC juga telah menubuhkan cawangannya di Kuala Selangor pada tahun yang sama bagi menampung bilangan program dan pelajar yang semakin bertambah. Oleh kerana jumlah pelajar IIC yang kian berkembang IIC terpaksa berpindah ke kampusnya sendiri Bandar Armada Putra, Pulau Indah bagi menampung keperluan ini. Pada tahun 2008 pula, INPENS akhirnya berpindah ke sebuah kampus tetap yang terletak di Bandar Baru Kuala Selangor.

INPENS merupakan singkatan kepada Industri Pendidikan Negeri Selangor. Kolej ini telah mempunyai lebih 24 tahun pengalaman dalam bidang pendidikan. Ia merupakan sebuah institusi pengajian tinggi swasta milik Yayasan Selangor dahulunya dan sekarang dimiliki oleh Menteri Besar Incorporated (MBI) iaitu sebuah anak syarikat kerajaan negeri Selangor dan disokong sepenuhnya oleh Kerajaan Negeri Selangor.  Penubuhan IIC adalah melambangkan hasrat murni kerajaan negeri dalam usahanya membangunkan industri pendidikan dan latihan di Selangor. 

Untuk menjamin taraf dan kualiti sijil yang dikeluarkan, IIC telah mendaftarkan semua kursus yang dijalankan ke Jabatan Pembangunan Kemahiran (JPK) bagi mendapatkan persijilan Sijil Kemahiran Malaysia (SKM).  

**Alamat**
INPENS INTERNATIONAL COLLEGE
Jalan Semarak, 45000 Bandar Baru Kuala Selangor, Selangor Darul Ehsan.
Tel:  03-3281 2617  Fax:  03-3281 2625

Program Ditawarkan 

Perkhidmatan IIC adalah dalam menawarkan kursus-kursus di peringkat sijil dan diploma kemahiran di dalam bidang seperti :

Automotif
- Elektrik
- Elektronik
- Estetik & Dandanan Rambut
- Tekstil & Pembuatan Pakaian
- Motosikal
- Sistem Komputer
- Kulinari & Pastri
Penyamanan Udara
-

Laman Web: www.inpens.edu.my

## Lihat juga
* Kolej Swasta

## Pautan luar
* INPENS International College
Te Ruki Kawiti

**Te Ruki Kawiti** (1770-an&ndash;1854) ialah seorang ketua Maori terkemuka. Beliau bersama Hōne Heke merupakan tokoh utama menentang pihak British dalam Perang Tiang Bendera (1845–46).

Keturunan dari Nukutawhiti dan Rahiri dia dilahirkan di utara New Zealand di Ngati Hine hapu, salah satu sub-puak Ngapuhi. Semenjak muda dia dilatih dalam kepimpinan dan seni perperangan. Dia hadir pada Pertempuran Moremonui apabila ramai Ngapuhi disembelih oleh Ngati Whatua, dan kemudiannya dua puluh tahun kemudian, pada 1825, dia turut hadir pada Pertempuran Te Ika a Ranganui apabila tiba giliran Ngapuhi untuk menyembelih Ngati Whatua.  Bagaimanapun, dia menawan beberapa orang Ngati Whatua dan enggan menyerahkan mereka kepada Hongi Hika sebaliknya memulangkan mereka kepada puak mereka.

Kawiti enggan menandatangani Perjanjian Waitangi pada 6 Februari 1840 mengetahui bahawa ia akan, akhirnya mendorong kepada pencerobohan Eropah lebih lanjut dan kehilangan tanah Maori. Bagaimanapun, dia akhirnya tunduk kepada tekanan orang-orangnya dan menandatangani Perjanjian tersebut pada May 1840, betul-betul di atas tandatangan ketua-ketua terdahulu.

Bagaimanapun dia menjadi kecewa dengan aliran peristiwa dan menyokong Hone Heke dalam membantah menentang pemerintahan British. Apabila pada bulan March 1845 Heke memotong tiang bendera di Kororareka untuk kali keempat dengan itu memulakan Perang Maori Pertama Kawiti membuat pengumpanan dengan menyerang bandar tersebut. 

Kini berusia lebih tujuh puluh, Kawiti merupakan pahlawan berpengalaman, antara mereka dia dan Heke bertempur dan kemungkinannya mengalahkan British.  

Pertempuran serious pertama dalam perperangan tersebut adalah Pertempuran Puketutu Pa. Sementara Heke menduduki pa, Kawiti dan orang-orangnya menyerang hendap disemak-samun dan lurah sekeliling Pa. Mereka berjaya menghalang pihak British daripada melancarkan serangan tersusun keatas Pa tetapi mengalami kehilangan jiwa yang besar.    

Pada pertempuran berikutnya, dalam Pertempuran Ohaeawai Pa Kawiti mengumpan British kepada serangan hadapan yang menyebabkan kerugian besar ke atas mereka. Setelah mencapai matlamat ini dia berundur dari Pa. Berikutan dari ini suasana tenang selama beberapa bulan bagi perbincangan perdamaian yang gagal. Kemudian pada akhir 1845 pihak British melancarkan ekspedisi utama menentang Pa Kawiti yang baru dalam Ruapekapeka. Pa tersebut berjaya menahan kepungan dan pengeboman selama beberapa minggu sehingga Kawiti membuat pengunduran taktikal; menarik sebahagian askar British kepada serangan hendap yang rumit di belakang Pa.

Pihak British tidak berlawan bersendirian dalam perperangan ini. Mereka bersatu dengan ketua penting, Tamati Waka Nene. Selepas Ruapekapeka, Kawiti dan Heke dengan berat hati bersetuju berdamai dengan Waka Nene yang bertegas supaya pihak British turut menerimanya.

Ini merupakan perperangan terakhir Kawiti. Dia meninggal di Waiomio 5 May 1854  merintih mengenai perpecahan puak Ngapuhi. Rumah mesyuarat, kompleks marae di Gua Waiomio merupakan tugu peringatannya.

## Rujukan