Buah letup

**Buah letup** atau ***physalis*** (, kadangkala ) ialah sebuah tumbuhan berbunga genus dalam famili ''nightshade'' (Solanaceae). Genus ini dikenali dengan ciri buah jingga kecil tak ubah tomato, namun terlindung atau semiterlindung dalam kulit kekertas besar yang berasal daripada kaliks. Banyak spesies *Physalis* dipanggil *groundcherry*. Satu nama bagi *[[Physalis peruviana]]* ialah *Cape Gooseberry*, jangan dikelirukan dengan *[[gooseberry]]* benar, yang berada dalam genus *[[Ribes]]* dalam famili Grossulariaceae.

Pokok ini merupakan tumbuhan herba yang tumbuh 0.4–3 m tinggi, serupa dengan tomato biasa - saudaranya - namun lazimnya dengan batang yang lebih tegar dan tegak; ia boleh jadi pokok tahunan atau saka. Kebanyakannya memerlukan matahari penuh dan suhu hangat hingga panas. Sesetengah spesies sensitif terhadap fros, walaupun yang lain seperti *[[Physalis alkekengi|P. alkekengi]]* (tanglung) tahan sejuk dahsyat ketika dorman pada musim sejuk.

## Penanaman dan kegunaan

Pokok ini tumbuh dalam kebanyakan jenis tanah dan dapat tumbuh elok dalam tanah tidak subur dan pasu. Ia memerlukan banyak air semasa tahun pertumbuhan, hingga mencapai waktu buah masak. Pokok ini terdedah kepada banyak penyakit dan perosak tomato biasa; perosak lain seperti afid, lalat putih, hamama lelabah, dan kumbang *Leptinotarsa juncta* juga menyerangnya. Pembiakan ialah melalui biji benih. Kegunaan buah letup ini adalah untuk menyembuhkan penyakit jantung.

## Spesies terpilih

* *[[Physalis acutifolia]]* (Miers) Sandw. &ndash; Sharp-leaved Groundcherry, Wright Groundcherry
* *[[Physalis alkekengi]]* L. &ndash; Chinese Lantern, Bladder-cherry, Japanese Lantern, "winter-cherry", *hōzuki* (Japanese)
* *[[Physalis angulata]]* L. &ndash; Cut-leaved Groundcherry, Lance-leaved Groundcherry, *camapu*
* *[[Physalis angustifolia]]* Nutt. &ndash; Coastal Groundcherry
* *[[Physalis arenicola]]* Kearney &ndash; Cypress-headed Groundcherry
* *[[Physalis carpenteri]]* Riddell ex Rydb. &ndash; Carpenter's Groundcherry
* *[[Physalis caudella]]* Standl. &ndash; Southwestern Groundcherry
* *[[Physalis cinerascens]]* (Dunal) A.S. Hitchc. &ndash; Small-flowered Groundcherry
* *[[Physalis clarionensis]]*
* *[[Physalis cordata]]* Mill. &ndash; Heart-leaved Groundcherry
* *[[Physalis coztomatl]]* Moc. & Sessé ex Dunal
* *[[Physalis crassifolia]]* Benth. &ndash; Thick-leaved Groundcherry, Yellow Nightshade Groundcherry
* *[[Physalis foetens]]* Poir. &ndash; Tropical Groundcherry
* *[[Physalis grisea]]* (Waterfall) Martínez &ndash; Strawberry-tomato
* *[[Physalis hederifolia]]* A.Gray &ndash; Ivy-leaved Groundcherry
* *[[Physalis heterophylla]]* Nees &ndash; Clammy Groundcherry
* *[[Physalis hispida]]* (Waterfall) Cronq. &ndash; Prairie Groundcherry
* *[[Physalis latiphysa]]* Waterfall &ndash; Broad-leaved Groundcherry
* *[[Physalis longifolia]]* Nutt. &ndash; Common Groundcherry, Long-leaved Groundcherry
* *[[Physalis mimulus]]*
* *[[Physalis minima]]* L. &ndash; Pygmy Groundcherry, Native Gooseberry (Australia)
* *[[Physalis missouriensis]]* Mackenzie & Bush &ndash; Missouri Groundcherry
* *[[Physalis mollis]]* Nutt. &ndash; Field Groundcherry
* *[[Physalis noronhae]]*
* *[[Physalis peruviana]]* L. &ndash; Cape Gooseberry, Peruvian Groundcherry, Inca Berry, *uchuva* (Colombia), *poha*
* *[[Physalis philadelphica]]* Lam. (= *P. ixocarpa*) &ndash; Tomatillo, Mexican Groundcherry, Jamberry, Mexican Tomato, *tomate de cáscara, tomate de fresadilla, tomate milpero, tomate verde*

* *[[Physalis pruinosa]]* L. &ndash; Strawberry Groundcherry
* *[[Physalis pubescens]]* L.
* *[[Physalis pumila]]* Nutt. &ndash; Dwarf Groundcherry
* *[[Physalis subglabrata]]* Mack. & Bush &ndash; Smooth Groundcherry
* *[[Physalis subulata]]* Rydb. &ndash; Chihuahuan Groundcherry
* *[[Physalis turbinata]]* Medik. &ndash; Thicket Groundcherry
* *[[Physalis virginiana]]* Mill. &ndash; Virginia Groundcherry
* *[[Physalis viscosa]]* L. &ndash; Grape Groundcherry, Star-haired Groundcherry
* *[[Physalis walteri]]* Nutt. &ndash; Walter's Groundcherry

### Sebelum ini dikategorikan sebagai buah letup
* *[[Deprea orinocensis]]* (Kunth) Raf. (sebagai *P. orinocensis* Kunth)
* *[[Leucophysalis grandiflora]]* (Hook.) Rydb. (sebagai *P. grandiflora* Hook.)
* *[[Quincula|Quincula lobata]]* (Torr.) Raf. (sebagai *P. lobata* Torr.)
* *[[Salpichroa origanifolia]]* (Lam.) Baill. (sebagai *P. origanifolia* Lam.)
* *[[Withania somnifera]]* (L.) Dunal (sebagai *P. somnifera* L.)

## Nota kaki

## Rujukan
* : *Arzneimittellehre in fünf Büchern des Pedanios Dioskurides aus Anazarbos*. Stuttgart. JPEG fulltext 
* 

## Pautan luar

* Nama dalam pangkalan data:
** Sorting Physalis names
** Plants for a future
* More pics of Physalis