Pengadil

**Pengadil** atau **wasit** (daripada  terbitan kata dasar  *wasaṭa* "berada di tengah-tengah") adalah orang yang berkuasa dalam pelbagai sukan yang bertanggungjawab mengerusikan permainan dari sudut pandangan berkecuali dan membuat keputusan semerta yang menguatkuasakan peraturan ditetapkan dalam sukan itu, termasuk keputusan kesukanan seperti penyemburan. *Official* yang ditugaskan dengan kerja ini boleh dikenali, di samping pengadil, dengan pelbagai gelaran lain juga (selalunya bergantung pada sukan), termasuk ***umpire***, **hakim**, **penyelesai**, **penimbang tara**, **penjaga garis**, ***commissaire***, **penjaga masa**, ***touch judge*** atau ***technical official*** (oleh Jawatankuasa Olimpik Antarabangsa).

## Asal usul
Peranan pengadil berasal dari sukan bola sepak. Asalnya ketua-ketua pasukan akan berunding dengan satu sama lain dalam usaha untuk menyelesaikan apa-apa pertikaian di atas padang. Akhirnya peranan ini telah diwakilkan kepada pengadil. Setiap pasukan akan membawa *umpire* sendiri partisan membenarkan ketua-ketua pasukan untuk menumpukan perhatian kepada permainan. Kemudian, pengadil, ketiga "neutral" rasmi telah ditambah, pengadil ini akan "merujuk" jika pengadil tak boleh menyelesaikan pertikaian. Pengadil tak mengambil tempat di padang sehingga 1891, apabila pengadil menjadi penjaga garis (sekarang pembantu pengadil). Hari ini, dalam banyak perlawanan bola sepak amatur, setiap sisi masih akan membekalkan pengadil pembantu sendiri partisan mereka (masih biasanya dipanggil penjaga garis kelab) untuk membantu pengadil neutral dilantik oleh persatuan bola sepak yang mentadbir.

## Contoh
### Peraturan [[bola sepak Australia]]

Pengadil ialah seorang pegawai dalam sukan peraturan bola sepak Australia. Permainan akan dikawalselia oleh 1-3 pengadil bidang, dua pengadil sempadan, dan dua pengadil matlamat.

### [[Besbol]] dan [[Sofbol]]

Dalam besbol dan sofbol, biasanya terdapat kepala pengadil (juga dikenali sebagai plat pengadil) yang bertanggungjawab memanggil bola dan menyerang dari belakang pinggan, yang dibantu oleh satu, dua, tiga, atau lima pengadil bidang yang membuat panggilan atas asas tertentu mereka (atau dengan lima pengadil asas dan ladang yang terpencil). Pada apa-apa soalan, pengadil kepala mempunyai panggilan terakhir.

### [[Bola keranjang]]

Dalam bola keranjang antarabangsa dan dalam bola keranjang kolej, pengadil adalah rasmi utama dalam permainan, dan dibantu oleh sama ada satu atau dua pengadil. Dalam National Basketball Association, *official* membawa dirujuk oleh ketua krew istilah dan dua pegawai lain adalah pengadil. Semua pegawai dalam permainan bola keranjang secara umumnya diterima untuk mempunyai kuasa yang sama sebagai rasmi utama dan oleh itu mereka secara kolektif dikenali sebagai pegawai atau kadang-kadang mengelirukan pengadil.

### [[Tinju]]

Dalam tinju, pengadil ialah orang yang menguatkuasakan peraturan semasa pertandingan. Ia memberi arahan kepada pelumba, bermula dan berhenti kiraan apabila pesaing turun, dan membuat penentuan untuk menghentikan pertarungan apabila pesaing tidak boleh terus tanpa membahayakan kesihatannya.

### [[Kriket]]

Dalam kriket, pengadil perlawanan ialah seorang pegawai di luar padang yang membuat pertimbangan mengenai kelakuan bereputasi permainan dan tangan keluar penalti bagi pelanggaran Kod Tatalaku Kriket ICC. Keputusan-bidang yang berkaitan untuk bermain dan hasil permainan itu sendiri akan dikendalikan oleh dua di bidang pengadil, walaupun di luar padang pengadil ketiga boleh membantu dengan keputusan tertentu.

## Lihat juga
*Penjaga masa

## Rujukan