Liotironina

**Liotironina** ialah sejenis hormon tiroid triiodotironina (T3). Ia paling biasa digunakan untuk merawat hipotiroidisme dan koma miksedema. Ia boleh diambil melalui mulut atau suntikan ke dalam vena.

Kesan sampingan mungkin berlaku daripada dos yang berlebihan. Ini mungkin termasuk penurunan berat badan, demam, sakit kepala, kebimbangan, masalah tidur, aritmia dan kegagalan jantung. Penggunaan semasa mengandung dan menyusukan bayi secara amnya selamat. Ujian darah tetap disyorkan untuk mengesahkan kesesuaian dos yang diambil.

Liotironina telah diluluskan untuk kegunaan perubatan pada 1956. Ia boleh didapati sebagai ubat generik. Pada 2020, ia adalah ubat ke-218 yang paling kerap dipreskripsi di Amerika Syarikat, dengan lebih daripada 2juta preskripsi.

## Kegunaan perubatan
Liotironina boleh digunakan apabila terdapat penukaran terjejas T<sub>4</sub> kepada T<sub>3</sub> dalam tisu periferi. Dos liotironina bagi hipotiroidisme adalah jumlah yang lebih rendah daripada levotiroksina kerana ia merupakan ubat sintetik pekat yang lebih tinggi. Kira-kira 25&nbsp;μg liotironina bersamaan dengan 100&nbsp;μg levotiroksina.

Dalam kanser tiroid atau penyakit Graves, terapi ablasi dengan iodin radioaktif (<sup>131</sup>I) boleh digunakan untuk membuang surih tisu tiroid yang mungkin kekal selepas tiroidektomi (pembedahan pengasingan kelenjar). Agara terapi131I berkesan, tisu tiroid yang dikesan perlu dapat menarik iodin, dan dapat dicapai dengan meningkatkan tahap TSH seseorang. Bagi pesakit yang mengambil levotiroksina, TSH boleh dirangsang dengan menghentikan levotiroksina selama 3-6 minggu. Tempoh pengeluaran hormon yang panjang ini diperlukan kerana separuh hayat biologi levotiroksina agak panjang, dan boleh mengakibatkan gejala hipotiroidisme pada pesakit. Separuh hayat liotironina yang lebih pendek membenarkan tempoh penarikan selama dua minggu, lalu dapat mengurangkan gejala hipotiroidisme. Satu protokol adalah untuk menghentikan levotiroksina, kemudian menetapkan liotironina semasa tahap T4 menurun, dan akhirnya menghentikan liotironina dua minggu sebelum rawatan iodin radioaktif.

Liotironina juga boleh digunakan untuk koma miksedema kerana permulaan tindakannya yang lebih cepat jika dibandingkan dengan levotiroksina. Penggunaan untuk rawatan obesiti tidak digalakkan.

### Kemurungan
Menambah liotironina kepada antidepresan trisiklik kelihatan berguna, terutamanya pada wanita. Algoritma yang dibangunkan daripada percubaan STAR*D mengesyorkan liotironina sebagai pilihan apabila orang telah gagal dua ubat antidepresan.

### Kehamilan
Menurut FDA AS, liotironina dikategorikan dalam Kategori Kehamilan A. Hormon tiroid dipindahkan secara minimum kepada janin atau plasenta, namun sehingga Oktober 2014, kajian tidak menunjukkan sebarang kesan buruk kepada janin. Ibu hipotiroid harus terus mengambil terapi penggantian hormon tiroid sepanjang kehamilan untuk mengelakkan kejadian buruk.

### Penyusuan
Susu ibu mengandungi sedikit jumlah hormon tiroid, jadi adalah penting untuk berhati-hati semasa menyusu semasa mengambil liotironina.

### Warga emas
Orang yang lebih tua harus dimulakan pada dos yang lebih rendah. Kepekatan plasma T3 dalam populasi ini berkurangan sebanyak 25% hingga 40%. TSH mesti dipantau secara rutin kerana terdapat risiko penyakit arteri koronari, hipertiroidisme dan kehilangan tulang yang berlebihan akibat penggantian tiroid yang tidak mencukupi atau tidak normal.

## Kontraindikasi
Mana-mana orang yang mempunyai hipersensitiviti kepada natrium liotironina atau mana-mana bahan aktif formulasi tidak boleh menggunakan ubat ini. Sekiranya terdapat kekurangan adrenal atau tirotoksikosis yang tidak diperbetulkan, pendekatan terapi yang berbeza mesti dipertimbangkan.

## Kesan sampingan
Liotironina boleh menyebabkan beberapa kesan sampingan, kebanyakannya serupa dengan gejala hipertiroidisme, yang termasuk:

* pengurangan berat badan
* gegaran
* sakit kepala
* Sakit perut
* muntah-muntah
* cirit-birit
* kejang perut
* rasa gementar
* mudah marah
* insomnia
* berpeluh berlebihan
* selera makan meningkat
* demam
* perubahan dalam kitaran haid
* kepekaan terhadap haba

## Farmakologi
Liotironina adalah bentuk hormon tiroid yang paling kuat. Sebagai garam triiodotironina (T3), ia adalah serupa dari segi kimia dan setara secara farmakologi dengan T3. Oleh itu, ia bertindak ke atas badan untuk meningkatkan kadar metabolisme basal, menjejaskan sintesis protein dan meningkatkan kepekaan badan terhadap katekolamina (seperti adrenalina) secara permisif. Sebagai monoterapi atau terapi campuran dengan SSRI, liotironina juga boleh meningkatkan penjanaan neuron baharu dalam sistem saraf pusat. Hormon tiroid adalah penting dalam perkembangan dan pembezaan yang betul bagi semua sel tubuh manusia. Hormon ini juga mengawal metabolisme protein, lemak dan karbohidrat, mempengaruhi cara sel manusia menggunakan sebatian bertenaga.

Berbanding dengan levotiroksina (T4), liotironina mempunyai permulaan tindakan yang lebih cepat serta separuh hayat biologi yang lebih pendek, yang mungkin disebabkan oleh kurang protein plasma yang mengikat globulin dan transtiretin yang mengikat tiroksina.

## Penetapan harga
Pihak Berkuasa Persaingan dan Pasaran British melancarkan siasatan terhadap dakwaan "harga yang berlebihan dan tidak adil" tablet liotironina pada 2017. Ia mendakwa Advanz Pharma mengenakan caj berlebihan kepada NHS dari sebelum 2007 hingga Julai 2017. Harga sebungkus meningkat hampir 1,600% daripada £4.46 sebelum ia dinyahjenamakan pada 2007 kepada £258.19 menjelang Julai 2017.

## Rujukan

## Pautan luar

*