Tentera Pembebasan Kebangsaan Ta'ang

**Tentera Pembebasan Kebangsaan Ta'ang** (; Inggeris *Ta'ang National Liberation Army*, singkatan **TNLA**) ialah sebuah organisasi politik dan kumpulan bersenjata di Myanmar. Ia adalah sayap bersenjata Barisan Pembebasan Negeri Palaung (PSLF). 

## Sejarah
PSLF berasal dari Barisan Nasional Palaung (PNF), sebuah kumpulan bersenjata Ta’ang yang ditubuhkan pada 1963. Pada tahun 1976, seorang pemimpin PNF, Mai Kwan Tong, berpisah dengan sokongan Pertubuhan Kemerdekaan Kachin (KIO) dan membentuk Pertubuhan Pembebasan Negeri Palaung/Tentera Pembebasan Negeri Palaung (PSLO/PSLA), yang dengan cepat mengalahkan PNF. PSLA kemudian melancarkan perang gerila terhadap angkatan bersenjata Republik Sosialis Kesatuan Burma. Pada akhir 1980-an, kumpulan itu dilemahkan oleh pengenalan taktik balas pemberontakan baru dan menandatangani perjanjian gencatan senjata oleh Briged Ke-4 KIO, sekutu lamanya, yang menjadi Tentera Pertahanan Kachin dan berhenti membekalkannya dengan senjata. Pada 27 April 1991, PSLA bersetuju untuk menandatangani gencatan senjata dengan Majlis Pemulihan Undang-undang dan Perintah Negeri. Sebagai reaksi, beberapa ahlinya yang berpangkalan di ibu pejabat Kesatuan Kebangsaan Karen di Manerplaw, di sempadan Thailand-Myanmar, memutuskan untuk menolak keputusan pertubuhan induk mereka dan pada 12 Januari 1992 membentuk Barisan Pembebasan Negeri Palaung (PSLF) di bawah kepimpinan Mai Tin Moung. Pada tahun-tahun berikutnya, PSLO secara beransur-ansur kehilangan pengaruhnya dan akhirnya dipaksa oleh rejim untuk melucutkan senjata dan menyahmobilisasi pada tahun 2005. Ramai ahli pangkat dan fail PSLO yang tidak berpuas hati kemudiannya menyertai PSLF dan diberi latihan oleh Briged ke-3 dan ke-4 KIA di Laiza.

Pada Oktober 2009, PSLF mengadakan kongres ke-3 dan pemimpinnya Tar Aik Bong dan Tar Bone Kyaw mengumumkan penubuhan Tentera Pembebasan Kebangsaan Ta'ang (TNLA) sebagai sayap bersenjata PSLF. TNLA kemudiannya mula beroperasi di kawasan penduduk Ta'ang di utara Negeri Shan dan terlibat dalam pertempuran sekali-sekala dengan Tatmadaw. Pada 9 November 2012, ia mengadakan mesyuarat tidak rasmi dengan badan perunding junta, Jawatankuasa Kerja Pembuat Keamanan Kesatuan, tetapi hubungan tidak dikembangkan lagi. TNLA kemudiannya tidak mengambil bahagian dalam rundingan damai dengan kerajaan pusat sebahagiannya kerana kurang keyakinan mereka terhadap keupayaan mereka untuk mengawal tindakan tentera. Ia bukan penandatangan Perjanjian Gencatan Senjata Seluruh Negara pada 2015 tetapi menyertai Jawatankuasa Perundingan dan Perundingan Politik Persekutuan yang diketuai UWSA. Pada 2016, ia menyertai Perikatan Utara bersama Tentera Arakan (AA), Tentera Kemerdekaan Kachin (KIA) dan Tentera Perikatan Demokratik Kebangsaan Myanmar (MNDAA). Pada tahun 2019, AA, MNDAA dan TNLA mengukuhkan kerjasama ketenteraan mereka dengan mengasaskan *Three Brotherhood Alliance*.

Berikutan rampasan kuasa 2021, TNLA pada mulanya mengelak konflik dengan tentera junta dan mengambil kesempatan daripada kejatuhan dalam pertempuran untuk meningkatkan kapasiti tadbir urusnya di utara Negeri Shan. Bagaimanapun, kumpulannya diketahui telah "berlibat secara tidak langsung dengan NUG dan memberikan sokongan kepada PDF dan pasukan anti-tentera, walaupun kebanyakannya secara rahsia". Pada Disember 2023, TNLA mengambil alih Zon Ditadbir Sendiri Pa Laung berikutan penawanan bandar Namhsan dan Mantong sebagai sebahagian daripada Operasi 1027 semasa perang saudara Myanmar semasa. Pada 11 Januari 2024, junta dan Perikatan Ikhwan bersetuju dengan gencatan senjata yang ditengahi China untuk utara Negeri Shan, walaupun gencatan senjata masih lemah, dengan pasukan pemberontak mendakwa bahawa tentera rejim kerap melakukan serangan udara dan tembakan di kawasan itu. 

Pada 18 Jun, TNLA mengumumkan bahawa seorang pejuangnya telah terbunuh dan empat lagi cedera akibat serangan dron junta di Perbandaran Nawnghkio.Pada 25 Jun, kumpulan itu mengisytiharkan ia menyambung semula Operasi 1027 sebagai tindak balas kepada pelanggaran gencatan senjata yang berulang oleh junta dan melancarkan serangan di perbandaran Nawnghkio dan Kyaukme, dengan penyelarasan dengan unit PDF tempatan. Keesokan harinya, ia menguasai bandar Nawnghkio dan merampas beberapa kedudukan berhampiran Kyaukme. Pada 28 Jun, ia menawan bandar Kyaukme dan mula mengepung Mogok, mengambil alih beberapa pangkalan tentera berhampiran bandar itu.

## Rujukan
**Nota**