open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Laporan Brereton

**Laporan Siasatan Afghanistan Merinyu Besar Angkatan Pertahanan Australia**, biasanya dikenali sebagai **Laporan Brereton**, ialah laporan tentang jenayah perang yang dilakukan oleh Angkatan Pertahanan Australia (ADF) semasa Perang di Afghanistan antara tahun 2005 dan 2016. Penyiasatan ini dipimpini oleh Mejar Jeneral Paul Brereton. Suruhanjaya bebas tersebut dimulakan oleh Merinyu Besar Angkatan Pertahanan Australia pada tahun 2016, dan selepas penyiasatan yang lama, menghantar laporan akhirnya pada . Versi disunting telah dikeluarkan kepada awam pada .

Laporan tersebut menemui bukti 39 pembunuhan orang awam dan banduan oleh (atau pada arahan) ahli-ahli pasukan khas Australia, yang kemudiannya disembunyikan oleh kakitangan ADF. Laporan tersebut menyatakan 25 kakitangan ADF personnel terlibat dalam pembunuhan, termasuk mereka yang merupakan "alat tambahan" kepada kejadian tersebut. Pembunuhan yang menyalahi undang-undang tersebut dibincangkan oleh laporan tersebut bermula pada tahun 2009, dengan kebanyakannya berlaku pada tahun 2012 dan 2013. 

## Lihat juga
* Fail Afghanistan (Australia)
* Sejarah tentera Australia semasa Perang di Afghanistan

## Rujukan

## Pautan luar
* Redacted report, Parts 1 and 3
Parti Komunis Moldavia

**Parti Komunis Moldavia** (Bahasa Romania: *Partidul Comunist al Moldovei*, **PCM**; Cyrillic Moldova: Партидул Комунист ал Молдовей; Bahasa Rusia: Коммунистическая партия Молдавии) adalah parti pemerintah dan satu-satunya parti politik sah di RSS Moldavia, dan salah satu daripada lima belas parti peringkat republik yang membentuk Parti Komunis Kesatuan Soviet (KPSS) sehingga kejatuhan Kesatuan Soviet pada 1991. Ketika Perang Dunia II, parti itu adalah kekuatan penggerak penentangan Moldova terhadap penjajahan Paksi.

Pada tempoh Perestroika, yang telah menyaksikan populariti parti semakin merosot, ia juga berdepan dengan rusuhan November. Pemimpin parti Semion Grossu digantikan dengan Petru Lucinschi pada 16 November 1989.

Pada 27 Ogos 1991 Moldova mengisytiharkan Kemerdekaan dan riwayat Republik Sosialis Soviet Moldavia berakhir; tidak lama selepas itu, Parti Komunis dilarang bersama dengan semua pertubuhan komunis yang lain. Pada 7 September, Parlimen Moldova mencabut larangan aktiviti berkaitan komunis.

## Setiausaha Pertama

## Selepas pembubaran Kesatuan Soviet
Pada 1993, bekas ahli PCM mengasaskan Parti Komunis Republik Moldova (PCRM), yang menjadi parti terbesar di Moldova sejak pilihan raya 2001, dan parti pemerintah dari 2001-2009. Pada 2011 sekumpulan komunis yang diketuai oleh setiausaha eksekutif Parti Komunis Moldova yang lama, Igor Cucer, mendapat perhatian orang ramai, dengan mendakwa bahawa mereka adalah "komunis sebenar" dan mereka ingin menghidupkan semula parti (PCM) secara rasmi; mereka juga menyatakan bahawa: *PCRM telah menjadi parti pseudo-Komunis dan borjuasi liberal yang melayani kepentingan salah seorang lelaki terkaya di daerah itu, [[Oleg Voronin]], anak presiden Moldova dari 2001 hingga 2009 dan pemimpin PCRM [[Vladimir Voronin]]. Cucer mendakwa ketika itu: "Pemerintahan 8 tahun PCRM menjadikan orang miskin lebih miskin dan yang kaya lebih kaya*.

Suruhanjaya untuk Kajian Kediktatoran Komunis di Moldova ditubuhkan pada 2010 untuk mengkaji dan menganalisis tempoh 1917-1991 rejim komunis.

## Rujukan
Barham Salih

**Barham Salih** (; ; lahir 12 Julai 1960) ialah ahli politik Kurdi Iraq yang merupakan Presiden Iraq kelapan dan yang sekarang.

Beliau ialah bekas Perdana Menteri Wilayah Kurdistan dan bekas timbalan perdana menteri kerajaan persekutuan Iraq. Beliau dipilih dan mula menjawat sebagai Presiden Iraq pada 2 Oktober 2018.

## Rujukan

## Pautan luar

*Dr. Barham Salih's official website
*Dr. Barham Salih on Facebook
*Dr. Barham Salih on Twitter
*Dr. Barham Salih on YouTube
*
Mia Mottley

**Mia Amor Mottley**  (lahir 1 Oktober 1965) ialah ahli politik dan wakil Barbados yang sekarang Perdana Menteri Barbados dan pemimpin Parti Buruh Barbados (BLP). Mottley ialah orang kelapan untuk memegang jawatan Perdana Menteri di Barbados dan wanita pertama memegang jawatan tersebut.

Mottley telah menjadi Ahli Parlimen untuk kawasan pilihan raya Saint Michael Timur Laut sejak tahun 1994. Dari tahun 1994 hingga 2008, beliau memegang portfolio menteri berturut-turut termasuk jawatan Peguam Negara Barbados menjadi wanita pertama dilantik. Beliau juga ahli Dialog Antara Amerika.

Mottley dua kali menjadi Pemimpin Pembangkang di Dewan Perhimpunan Barbados kali pertama dari tahun 2008 hingga 2010 kemudian dari tahun 2013 hingga 2018. Pada tahun 2018, BLP pimpinan Mottley memenangi kejayaan kemenangan besar yang bersejarah dalam pilihan raya umum 24 Mei, mendapat semua 30 kerusi dalam Dewan—menjadikan mereka parti pertama mencapai kejayaan hasil yang mengagumkan ini—tambahan dengan memenangi 72.8% undian popular, yang merupakan kongsian tertinggi dicapai oleh sesebuah parti dalam pilihan raya umum.

## Rujukan

## Pautan luar
*
*"Mia's rich political heritage", *The Nation* (23 January 2008).
*Barbados Parliament Opposition Leader, barbadosparliament.com (2008).
*"PM Mottley Interviewed by CNN's Amanpour Show (April 29/20)"
* Mia Mottley, Getty Images
Piotr Borodin

**Piotr Grigoryevich Borodin** (Bahasa Rusia: Пётр Григорьевич Бородин; 23 Mei / 6 Jun 1905 - 1986) ialah seorang ahli politik Soviet yang berkhidmat sebagai Setiausaha Pertama Jawatankuasa Wilayah Moldova Parti Komunis RSS Moldavia (1939–1942).

## Biografi
Piotr Grigoryevich Borodin dilahirkan pada 6 Jun 1905.

Piotr Borodin lulus dari Institut Bangunan Dnipropetrovsk pada 1930 dan menjadi jurutera pembinaan. Beliau menamatkan pengajian pascasiswazah pada 1936 di Institut Bangunan Dnipropetrovsk.

Pada 1926, beliau menjadi ahli Parti Komunis Rusia (Bolshevik). Pada 1930-an, beliau adalah pegawai tinggi di RSSA Moldavia di Tiraspol; beliau adalah Setiausaha Parti Komunis kedua di RSSA Moldavia (Februari - Jun 1939) dan Setiausaha Pertama Parti Komunis di ASSR Moldavia (Jun 1939 - 14 Ogos 1940).

Piotr Borodin adalah Setiausaha Pertama Parti Komunis Moldavia (14 Ogos 1940 - 11 Februari 1942). Beliau serentak menjadi ahli Jawatankuasa Pusat Parti Komunis Ukraine (17 Mei 1940 - 25 Januari 1949), ahli Suruhanjaya penyemakan pusat Parti Komunis Kesatuan Soviet dan anggota Majlis ketenteraan di bahagian depan Barisan Selatan Tentera Merah. Antara 20 Februari 1941 - 5 Oktober 1952, beliau adalah ahli Suruhanjaya Penyemakan Pusat KPSS. Beliau meninggal dunia pada 1986.

## Rujukan
 

## Pautan luar
* Бородин Пётр Григорьевич
* *** - *Enciclopedia sovietică moldovenească* (Chişinău, 1970–1977)
Kementerian Hal Ehwal Islam

**Kementerian Hal Ehwal Islam** merupakan kementerian yang boleh ditemui di negara-negara Islam yang bertanggungjawab untuk mengurus hal-hal berkaitan agama Islam, dan sebagai usaha pemerintah bagi memenuhi keperluan agama Islam. 

Rencana ini merupakan  kementerian berkaitan hal ehwal Islam di negara-negara.

## Senarai

### Negara anggota Pertubuhan Kerjasama Islam (OIC)

### Bukan negara anggota OIC

Bagi negara-negara yang lain, portfolio berkaitan agama Islam kebiasannya dimasukkan dalam kementerian-kementerian berkaitan hal ehwal dalam negeri, hal ehwal agama, kebudayaan dan urusan masyarakat minoriti. Sebagai contoh:

## Lihat juga

* Mufti
* Majlis Ulama Kanan (Arab Saudi)
* Majlis Pakar (Iran)
Siri E235

**Siri E235** adalah kereta api yang dioperasikan di Jepun sejak tahun 2014 di Laluan Yamamote untuk menggantikan Siri E231.Lalu juka dioperasikan di Laluan Yokosuka untu menggantkan Siri E217
Le Penseur

***Le Penseur*** ("Sang Pemikir", ) adalah patung gangsa diukir karya Auguste Rodin. Ia menggambarkan sosok tubuh seorang lelaki yang duduk telanjang di atas batu sambil satu tangannya menopang dagunya seolah-olah sedang berfikir; malah patung ini sering digunakan sebagai gambaran pemikiran atau falsafah itu sendiri.

Ia diukir Rodin pada asalnya sebagai sebahagian daripada susunan siri karya bertajuk *La Porte de l'Enfer* ("Pintu Neraka") yang mengadaptasikan suatu adegan dari bab pertama *[[Divina Commedia]]* karya Dante Alighieri.

## Pautan luar

* Laman web rasmi mengenai tugu ini kelolaan Musée Rodin.
* ''The Thinker'' Inspiration, Analysis and Critical Reception
* ''The Thinker'' project, Munich - laman membincangkan sejarah pengukiran patung ini
* Auguste Rodin and ''The Thinker'' - biography.com.
Félix Tshisekedi

**Félix Antoine Tshisekedi Tshilombo** (; lahir 13 Jun 1963) ialah ahli politik Congo yang telah menjadi Presiden Republik Demokratik Congo sejak 25 Januari 2019. Beliau ialah pemimpin Kesatuan untuk Demokrasi dan Kemajuan Sosial (UDPS), parti tertua dan terbesar di Republik Demokratik Congo, menggantikan mendiang bapanya Étienne Tshisekedi dalam peranan tersebut, seorang Perdana Menteri Zaire tiga kalimdan pemimpin pembangkang semasa pemerintahan Mobutu Sese Seko. Tshisekedi merupakan calom parti UDPS untuk presiden dalam pilihan raya umum Disember 2018, yang beliau menang, walaupun mendapat tuduhan ketidaksekataan dari beberapa pertubuhan pemantauan pilihan raya dan parti-partinpembangkang yang lain. Kejayaannya telah disahkan oleh Mahkamah Perlembagaan DRC selepas ahli politik pembangkang satu lagi, Martin Fayulu, mencabar keputusan tersebut, tetapi Tshisekedi telah dituduh membuat perjanjian dengan penyandang sebelumnya, Joseph Kabila. Pilihan raya tersebut menandakan peralihan kuasa aman yang pertama sejak DRC merdeka dari Belgium pada tahun 1960.

## Rujukan

## Pautan luar
*
Pingat Kutub Selatan

**Pingat Kutub Selatan** () atau **Pingat Memperingati Ekspedisi ''Fram'' ke Kutub Selatan 1910–1911** (*Medalje til erindring om "Frams" ekspedisjon til Sydpolen 1910–1911*) ialah pingat Norway yang ditubuhkan oleh Haakon VII dari Norway pada 20 Ogos 1912 untuk mengiktiraf peserta dalam ekspedisi Kutub Selatan Roald Amundsen. Pingat tersebut dianugerahkan kepada para peserta dalam pameran pada hari pingat diperkenalkan. Pingat tersebut direka oleh pengukir Ivar Throndsen.

## Penerima
Pingat Kutub Selatan dianugerahkan kepada orang berikut:

*Roald Amundsen
*Andreas Beck
*Olav Bjaaland
*Hjalmar Fredrik Gjertsen
*Ludvig A. Hansen
*Helmer J. Hanssen
*Sverre Hassel
*Hjalmar Johansen
*Halvardus Kristensen
*Alexander Kutschin
*Adolf Lindstrøm
*Thorvald Nilsen
*Jacob Nødtvedt
*Karenius B. Olsen
*Kristian Prestrud 
*Martin Rønne
*Jørgen Stubberud
*Knut Sundbeck
*Oscar Wisting

## Rujukan

.
Evan Ryan

**Evan Maureen Ryan** (lahir 1971) ialah seorang setiausaha negeri AS yang bekerja sebagai Timbalan Menteri Urusan Pendidikan dan Budaya dari 2013 sehingga 2017. Sebelum menjadi Timbalan Menteri, beliau memegang jawatan sebagai wakil urusan antara-pemerintah Joe Biden, Naib Presiden Amerika Syarikat.

## Kehidupan peribadi
Ryan dibesarkan dalam keluarga Katolik Ireland kelas menengah dari Alexandria, Virginia. Beliau berkahwin dengan penjawat kerajaan Tony Blinken dalam upacara dwi-mazhab di Gereja Katolik Tritunggal Kudus.

## Rujukan

## Pautan luar
*Profile  at WhiteHouse.gov
*Wedding announcement, *[[The New York Times]]*, March 3, 2002
Emily W. Murphy

**Emily Webster Murphy** (lahir 1973) ialah seorang pendakwa raya dan penjawat awam Amerika Syarikat yang menjadi Pentadbir General Services Administration (GSA).

Apabila Joe Biden diumumkan telah memenangi pilihan raya Presiden Amerika Syarikat 2020 pada 7 November 2020, Murphy enggan menandatangani sebuah surat yang membenarkan pasukan peralihan Biden untuk mengakses badan-badan persekutuan dan yayasan-yayasan peralihan; kerana Trump enggan mengakui kemenangan Biden.

## Rujukan

## Pautan luar

* Biography at the U.S. General Services Administration website
*
Soju

***Soju*** ([so-ju];  , "arak bakar") ialah sejenis beram jernih dan tersuling yang berasal dari Korea. Kebanyakan jenama *soju* lazimnya dihasilkan di Korea Selatan dan biasanya diperbuat daripada beras, gandum atau barli melalui proses penapaian dan seterusnya penyulingan. Meskipun begitu, sesetengah *soju* pada zaman kini dihasilkan daripada sumber kanji lain seperti kentang dan ubi keledek, serta "soju buah", *soju* dengan perisa buah-buahan. Kandungan alkohol dalam *soju* per isi padu berjulat dari 16.8% ke 53%.

## Rujukan

## Pautan luar
*
Avril Haines

**Avril Danica Haines** (lahir 29 Ogos 1969) ialah seorang peguam dan pegawai kanan kerajaan Amerika Syarikat yang kini berkhidmat sebagai Pengarah Perisikan Kebangsaan ke-7 sejak 21 Januari 2021 di bawah pentadbiran presiden Joe Biden. Haines sebelumnya pernah berkhidmat sebagai Timbalan Penasihat Keselamatan Negara Rumah Putih di bawah pentadbiran Barack Obama. Beliau sebelum ini memegang jawatan sebagai Timbalan Pengarah Badan Risikan Pusat, menjadikannya wanita pertama yang memegang jawatan tersebut.

## Rujukan

## Pautan luar
* Official Central Intelligence Agency Biography
Debra Wong Yang

**Debra Wong Yang** (; pinyin: Yáng Huáng Jīnyù) ialah bekas pendakwa raya Amerika Syarikat untuk Daerah Pusat California. Beliau dilantik pada Mei 2002 oleh Presiden George W. Bush, yang menjadikannya wanita Asia Amerika pertama yang berkhidmat sebagai pendakwa raya Amerika Syarikat.

## Rujukan

## Pautan luar
* Bio for Debra Wong Yang
Hamamatsu Photonics

ialah sebuah syarikat Jepun yang menghasilkan penderia optik (termasuk fotometer), sumber cahaya elektrik, dan peralatan optik lain serta instrumen terapannya untuk keperluan penyelidikan, teknikal, dan perubatan.

Syarikat ini ditubuhkan pada 1953 oleh Heihachiro Horiuchi, belas murid Kenjiro Takayanagi, yang dikenali sebagai "bapa televisyen Jepun".

Hermann Simon, seorang pemikir dan penulis perniagaan terkemuka Jerman, menyebut Hamamatsu dalam bukunya yang berjudul *Hidden Champions of the Twenty-First Century: The Success Strategies of Unknown World Market Leaders* sebagai salah satu contoh "juara tersembunyi".

Penderia imej CCD buatan Hamamatsu digunakan pada Teleskop Subaru di Pencerapan Astronomi Kebangsaan Jepun.

Fotometer buatan Hamamatsu Photonics juga digunakan pada kemudahan pengesan neutrino Super-Kamiokande di Universiti Tokyo, di mana penerima Hadiah Nobel 2015, Takaaki Kajita menjalankan perniagaannya. Dengan menggunakan produk Hamamatsu Photonics, "Kajita dapat membuktikan bahawa neutrino memiliki massa -- sebuah pergeseran besar pada pemahaman kita tentang bagaimana dunia ini bekerja," kata Tom Baer, pengerusi Photonics Industry Neuroscience Group dari National Photonics Initiative. "Hadiah Nobel merupakan pencapaian luar biasa bagi Kajita dan Hamamatsu Photonics."

Penderia yang dibuat oleh syarikat ini juga membantu mengesahkan kewujudan Boson Higgs dalam satu penyelidikan yang akhirnya menerima Hadiah Nobel dalam Fizik pada 2013.

## Rujukan

## Pautan luar
*Hamamatsu Photonics Global site
*Hamamatsu Photonics U.S. and European Web site
Bentuk kehidupan paling awal yang diketahui

**Bentuk kehidupan paling awal yang diketahui** di Bumi ialah kemungkinan fosil mikroorganisme yang ditemui di endapan pengudaraan hidroterma. Tempoh paling awal ketika bentuk kehidupan pertama kali muncul di Bumi sekurang-kurangnya 3,77 bilion tahun yang lalu, dan mungkin 4,28 bilion tahun, atau bahkan 4,5 bilion tahun — tidak lama selepas lautan terbentuk pada 4,41 bilion tahun lalu, dan setelah pembentukan Bumi 4,54 bilion tahun lalu. Bukti paling awal secara langsung dari kehidupan di Bumi ialah mikrofosil mikroorganisme yang mengalami permineralan (meresap) dalam batuan caturan Apex di Australia berusia 3,465 bilion tahun.

## Rujukan

## Pautan luar
* Biota (Taxonomicon)
* Life (Systema Naturae 2000)
* Vitae (BioLib)
* &nbsp;– a free directory of life
* Google Images: Earliest known life forms
*  – Gary Ruvkun, 2019.
Pengudaraan hidroterma

**Pengudaraan hidroterma** () ialah retakan di permukaan planet yang secara geoterma memanaskan perairan. Pengudaraan hidroterma biasanya ditemui di berdekatan daerah yang aktif secara vulkanik, kawasan di mana plat tektonik bergerak. Ciri-ciri ini ditemui di rabung tengah lautan (kedalaman 3000 meter) namun ada juga yang berada di laut cetek, Rentang suhu lubang berkisar 5-100&nbsp;°C, Pancaran asap hitam panasnya berkisar 250-400&nbsp;°C, sedang suhu sekitar lubang berkisar 8-35&nbsp;°C. Ekosistem pengudaraan hidroterma memiliki produktiviti yang cukup tinggi kerana terdapat aktiviti kemosintesis bakteria yang hidup bersimbiosis dengan cacing tabung *Riftia pachyptila*. Karbohidrat yang dihasilkan bakteria berfungsi bagi haiwan agar dapat hidup di persekitaran yang bersuhu ekstrem. Kemosintesis yang dilakukan memanfaatkan H2S yang tersedia melimpah dari lubang dengan persamaan kimia:

CO2 + 2H2S —> (CH2O) + H2O + 2S

Pengudaraan hidroterma biasanya ditemui di bumi kerana bumi secara geologi cukup aktif dan perairan berada di atasnya. Di daratan, pengudaraan hidroterma dapat berupa fumarol, mata air panas, dan geiser. Di bawah laut, ia biasanya disebut asap hitam. Di sebajagian besar laut dalam, kawasan sekitar pengudaraan hidroterma secara biologi amat subur bagi kehidupan sekitarnya dan menjadi perumah bagi pelbagai makhluk hidup yang memanfaatkan bahan kimia terlarut dari pengudaraan ini. Archaea kemosintesis membentuk dasar rantai makanan, menyokong pelbagai organisme seperti cacing (tabung) raksasa, udang, dan juga kerang.

## Rujukan


## Pautan luar

*Ocean Explorer (www.oceanexplorer.noaa.gov) – Public outreach site for explorations sponsored by the Office of Ocean Exploration.
*What are hydrothermal vents & why are they important?  From Woods Hole Oceanographic Institution
*Hydrothermal Vents - Interactive Module from Dive and Discover
*Hydrothermal vents video – The Smithsonian Institution's ocean portal
*Vent geochemistry
*A good overview of hydrothermal vent biology, published in 2006 (PDF)
*Images of hydrothermal vents in Indian Ocean – released by the National Science Foundation
*How to build a hydrothermal vent chimney
*NOAA, Ocean Explorer YouTube channel
Petua hidup

**Petua hidup** (; ) merupakan kaedah, cara pintas, kemahiran atau kaedah baru yang meningkatkan produktiviti dan kecekapan dalam semua lapisan masyarakat.

## Definisi
Definisi asal perkataan petua adalah berasal dari bahasa Arab iaitu "fatwa" (; jamak ***fatāwā*** ). Dalam bahasa Inggeris, petua diterjemah kepada ""() bermaksud "memotong dengan pukulan kasar atau kuat". Dalam bahasa Inggeris moden sering digunakan untuk menggambarkan penyelesaian yang tidak efektif tetapi berkesan untuk masalah pengkomputeran tertentu.

## Rujukan

## Pautan luar

*
*Other examples of anti-technology life-hacks? | Ask MetaFilter
* Perbincangan Petua Hidup dari Danny O'Brien's Oblomovka.
Corus Entertainment

**Corus Entertainment Inc.** (digayakan sebagai **corus.**) ialah syarikat konglomerat penyiaran dan media massa Kanada beribu pejabat di Corus Quay di Toronto, Ontario. Ditubuhkan pada 1999 sebagai pemisahan dari Shaw Communications, ia mempunyai pegangan dalam industri radio, penerbitan, dan televisyen.

## Rujukan

## Pautan luar

*
Biologi perkembangan

**Biologi perkembangan** ialah kajian proses di mana haiwan dan tumbuhan berkembang. Biologi perkembangan juga mencakupi biologi penjanaan semula, pembiakan aseks, metamorfosis, dan pertumbuhan dan perbezaan sel tunjang dalam organisma dewasa.

## Pautan luar

* Society for Developmental Biology
* Collaborative resources
* Developmental Biology - 10th edition
* Essential Developmental Biology 3rd edition
Sumber

**Sumber** ialah suatu nilai potensi yang dimiliki oleh suatu bahan atau unsur tertentu dalam kehidupan. Sumber tidak selalu bersifat fizikal, tetapi juga bukan fizikal.

Sumber yang dapat berubah, baik menjadi semakin besar mahupun hilang, dan terdapat juga sumber yang kekal (selalu tetap). Selain itu, muncul pula istilah sumber yang dapat pulih atau diperbaharui dan sumber tidak diperbaharui. Sumber dapat pulih termasuk tanaman dan haiwan (sumber semula jadi).

## Rujukan
Sumber (biologi)

Dalam biologi dan ekologi, **sumber** ialah suatu zat atau objek di persekitaran yang diperlukam oleh suatu makhluk hidup untuk pertumbuhan, pemeliharaan, dan perkembangbiakannya secara normal. Sumber dapat digunkan oleh satu organisme dan, akibatnya, menjadi tidak tersedia bagi organisme lain. Bagi tumbuhan, sumber utama ialah cahaya, nutrisi, air, dan tempat tumbuhan. Bagi haiwan, sumber utama ialah makanan, air, dan wilayah.

## Rujukan
Aksara Hanifi Rohingya

**Abjad Hanifi** atau **Tulisan** **Hanifi Rohingya** ialah sebuah aksara yang mempersatukan penutur bahasa Rohingya. Rekod bahasa Rohingya paling awal berasal daripada akhir abad ke-17 dengan abjad Arab. Pada tahun 1975, aksara Arab ortografik telah dibangunkan berdasarkan Abjad Urdu tetapi melakarkan beberapa unsur Abjad Burma.

Pada awal tahun 1980-an, seorang karyawan Rohingya bernama Mohammad Hanif bersama dengan rakan-rakannya mula mengasas sebuah aksara fonetik yang khas bagi vokal bahasa Rohingya berdasarkan gaya huruf Arab; ia telah dibandingkan dengan aksara N'ko. Huruf-huruf angka juga termasuk dalam aksaranya.

## Abjad

## Aksara dan sebutan

### Huruf Konsonan

### Huruf Vokal

## Nombor

## Unikod
Abjad Hanifi telah ditambahkan ke senarai Piawaian Unikod (Unicode Standard) pada bulan Jun 2018 dengan pelepasan versi 11.0. Cadangan bagi memasukkannya ke dalam Unikod telah ditulis oleh ahli bahasa, Anshuman Pandey.

Blok Unikod untuk Hanifi Rohingya ialah U+10D00–U+10D3F dan mengandungi 50 aksara.

## Pasuan
Google Noto Sans telah membangunkan pasuan abjad Rohingya yang dipanggil Noto Sans Hanifi Rohingya, tersedia di Github

## Papan Kekunci

Papan kekunci maya telah dibangunkan oleh Google bagi bahasa Rohingya pada tahun 2019 dan membolehkan pengguna menaip terus dalam abjad hanifi. Susun atur papan kekunci Unikod Rohingya boleh didapati di sini .

## Rujukan
Nadine azzura

**Nadine Azzura** atau dikenal sebagai **[[DJ]] Nadine Azzura** () merupakan seorang disjoki & berkebangsaan Indonesia Berawal dari Miss Popular 2018 lalu , nama Nadine Azzura mulai dikenal oleh publik tidak hanya sebagai cewek seksi , namun juga smart. 

## Karier Nadine
Nadine Azzura adalah sosok wanita cantik yang mulai dikenal oleh publik ketika dirinya mengikuti salah satu program yang bernama Miss Popular 2018 : Next Top Model. Pada saat itu , ia berhasil menjuarai Miss Popular 2018 yang diikuti oleh 5 peserta lainnya yaitu Yoshie Selena , Nadya Septica, Fildza Zharfa, Uti Fatchur ,dan Andi Vieranni yang gak kalah cantik dan seksinya seperti Nadine. 

Seperti yang diketahui , untuk memenangkan Miss Popular 2018 : Next Top Model tidak hanya diperlukan penampilan luarnya saja yang menarik , melainkan sosok wanita tersebut juga harus memiliki pengetahuan yang baik dan juga pintar.

Setelah menjuarai Miss Popular 2018 , nama Nadine pun langsung menjadi incaran para fotografer yang ingin langsung mengabadikan pose cantik dan seksi dirinya. Mereka menganggap jika bentuh tubuh Nadine adalah bentuk tubuh yang sangat sempurna untuk menjadi model majalah dewasa. Tidak heran jika dirinya sering menampilkan pose pose yang terbilang berani di depan kamera untuk memuaskan mata para lelaki.

Nadine sendiri mengaku tidaklah mudah untuk mendapatkan bentuk tubuh yang dimilikinya. Dirinya mengaku harus selalu melakukan olahraga setiap harinya untuk menjaga bentuk tubuhnya yang indah. Olahrga yang dilakukan Nadine bukan olahraga atletik , melainkan gym dan juga berenang. Selain menyukai olahrga tersebut , ia menganggap dirinya akan terlihat lebih seksi ketika berkeringat dan juga memakai baju renang. Jadinya gak usah heran ya jika foto foto Nadine selalu menampilkan kondisinya yang sedang berkeringat.https://www.indosport.com/multi-event/20190417/pamer-perut-rata-begini-gaya-sporty-model-cantik-nadine-azzura

Selain pekerjaannya sebagai top model , Nadine juga diketahui memiliki pekerjaan lain sebagai DJ. Berawal dari kesukaannya mengunjungi beberapa klub malam di Jakarta seperti Jenja dan Dragonfly , Nadine tampaknya mulai tertarik dengan alat musik DJ. Mulai dari situ , Nadine pun belajar dan akhirnya menjadi seorang DJ sejak tahun 2019 lalu.

Pekerjaannya sebagai DJ membuat Nadine sudah mengunjungi beberapa klub malam yang tersebar di Indonesia. Ia juga sempat terlihat mengisi beberapa event besar seperti Center Stage Lampung, Liquid Jogja, Public Bar & Lounge, Club House Pontianak, Q8 Bar & KTV, Angel Hall & Lounge Sintang.

Jika ditanya soal selera musik , Nadine pun mengaku menyukai Jungle, R&B dan Trance. Tak heran dirinya selalu mengidolakan Aly&Fila, Andrew Rayel, DJ Snake dan Mark Sixma sebagai kiblat selera musiknya.
Ketika dirinya ditanyai tentang kekasih , ia menjawab dirinya masih men jomblo hingga saat ini. Namun untuk kriteria cowok , wanita yang telah mengantongi gelar S2 Manajemen ini ingin mendapatkan seorang kekasih yang memiliki badan atletis , tinggi dan juga attitudenya yang baik.

## Pranala luar
* 
* 

## Referensi
Ahmed Patel

**Ahmedbhai Mohammedbhai Patel**, lebih dikenali sebagai **Ahmed Patel** (21 August 1949 - 25 November 2020) merupakan seorang ahli politik negara India dan Ahli Parlimen daripada parti Kongres Kebangsaan India. Beliau merupakan setiausaha politik kepada Presiden Kongres, Sonia Gandhi.

Patel mewakili Gujarat untuk 8 penggal di Parlimen India; tiga penggal di dewan rendah Lok Sabha (1977 - 1989) dan lima penggal di dewan tinggi Rajya Sabha (1993 - 2020). Beliau juga merupakan bendahari Jawatankuasa Kongres Seluruh India (2018 - 2020).

## Kehidupan awal
Patel lahir pada 21 Ogos 1949 di sebuah keluarga petani Bharuch, sebagai anak ketiga kepada Mohammed Ishikji Patel dan Hawaben Mohammedbhai di negeri barat India, Gujarat. Bapanya merupakan pekerja sosial. Patel kemudiannya menyertai Kongres Belia, sayap pelajar bagi Kongres Kebangsaan India.

## Kerjaya politik

Patel memulakan kerjaya politiknya dengan menyertai pilihan raya tempatan di Daerah Bharuch, Gujarat pada 1976.

Beliau terpilih pada tahun 1977 untuk bertanding pilihan raya bagi sidang ke-6 Lok Sabha mewakili Bharuch. Beliau kemudiannya menang dalam pilihan raya tersebut (1977) dan menang berturut-turut untuk dua penggal kemudiannya, 1980 dan 1984, dan menyambung tugas perwakilan sehingga 1989. 

Pada 1985, beliau telah menjadi Setiausaha Parlimen bagi Perdana Menteri Rajiv Gandhi. Pada 1987, atas kapasiti beliau sebagai Anggota Parlimen, beliau telah membantu penubuhan Pihak Berkuasa Pengurusan Narmada bagi memantau projek empangan Sardar Sarovar. Beliau telah dilantik sebagai setiausaha Dana Jawahar Bhavan pada tahun 1988 dan berjaya menyelesaikan projek dalam tempoh masa sebelum sambutan ulang tahun kelahiran keseratus Jawaharlal Nehru.

Pada 2005, Ahmed Patel telah dilantik menggangotai Rajya Sabha untuk penggal keempat beliau. Walaupun dianggap sebagai ketua strategi kepada Sonia Gandhi, beliau memilih untuk berada di luar daripada kerajaan UPA dalam sidang ke-14 dan ke-15 Lok Sabha antara tahun 2004 hingga 2014. Beliau mengekalkan sikap rendah diri dan mengelak daripada media dan tumpuan awam. Patel merupakan Muslim kedua yang menjadi ahli parlimen Lok Sabha di Gujarat selepas Ehsan Jafri.

Beliau berkhidmat sebagai setiausaha politik Sonia Gandhi, presiden Kongres Kebangsaan India. Beliau juga berkhidmat sebagai setiausaha parlimen bagi bekas Perdana Menteri, Rajiv Gandhi pada tahun 1985. Beliau telah dilantik menjadi bendahari Jawatankuasa Kongres Seluruh India pada 2018, menggantikan anggota kanan parti, Motilal Vora

Pilihan raya terakhir beliau ialah Rajya Sabha pada 2017..

## Kehidupan peribadi
Patel berkahwin dengan Memoona Ahmed Patel sejak 1976. Pasangan ini dikurniakan seorang anak perempuan dan seorang anak lelaki. Beliau terkenal dengan sikap rendah diri dan jarang berkomunikasi dengan media.

## Kematian
Patel meninggal dunia pada 25 November 2020 akibat kegagalan berfungsi pelbagai organ berpunca daripada COVID-19. Beliau ditahan di Hospital Medanta dan ditempatkan dalam wad ICU selepas disahkan menghidap COVID-19.

## Rujukan

|-
Penjara Lefortovo

**Penjara Lefortovo** ( adalah sebuah penjara di Moscow, Rusia, yang sejak 2005 berada di bawah bidang kuasa Kementerian Kehakiman Persekutuan Rusia. Ia dibina pada tahun 1881 dan terletak di Daerah Lefortovo di Moscow, yang namanya diberi sempena Franz Lefort, rakan rapat kepada Tsar Pyotr I dari Rusia.

Semasa Pembersihan Besar-Besaran, penjara Lefortovo digunakan oleh NKVD untuk disoal siasat dengan penyeksaan. Lefortovo adalah penjara KGB dan tempat pengasing siasatan yang terkenal (Bahasa Rusia: СИЗО, следственный изолятор) di Kesatuan Soviet kerana menahan banduan politik. Pada 1994, ia dipindahkan ke dalam bidang kuasa MVD; dan dari tahun 1996 hingga 2005, ia diserahkan kembali kepada FSB, penerus kepada KGB. Penjara ini dikatakan mempunyai syarat penahanan yang ketat. Hanya lawatan peguam yang dibenarkan. Surat boleh diterima tetapi dibacakan oleh bukan banduan.

## Notable prisoners

* Beberapa ahli Rampasan Kuasa Ogos
* Yazidv'ska Arshad
* Igor Artimovich
* Frode Berg - Pengintip Norway
* Vasily Blyukher
* Vladimir Bukovsky
* Nicholas Daniloff
* Svetlana Davydova (lihat :ru:Дело Светланы Давыдовой)
* Alexander Dolgun
* Dmitri Dudko
* Hugo Eberlein
* Bernt Ivar Eidsvig, Uskup Katolik Oslo
* Rashid Khan Gaplanov, Menteri Pendidikan dan Kewangan Republik Demokratik Azerbaijan
* Yevgenia Ginzburg
* Nikolai Glushkov
* Chingiz Ildyrym, ahli Bolshevik dan negarawan Azerbaijan
* Ekaterina Kalinina
* Vladimir Kirpichnikov
* Eston Kohver
* Zoya Krakhmalnikova, Penentang rejim Soviet beragama Kristian.
* Platon Lebedev
* Eduard Limonov
* Alexander Litvinenko
* Vil Mirzayanov
* Levon Mirzoyan
* Osip Piatnitsky
* Leonid Razvozzhayev
* Ian Rokotov
* Mathias Rust, seorang warga Jerman Barat berumur 18 tahun yang membuat sebuah pendaratan kapal terbang Cessna 172 berhampiran Dataran Merah.
* Valery Sablin
* Natan Sharansky
* Sergei Skripal
* Andrei Sinyavsky
* Aleksandr Solzhenitsyn
* Igor Sutyagin
* Nadezhda Ulanovskaya, isteri kepada Alexander Ulanovsky
* Raoul Wallenberg
* Khalil Rza Uluturk, penyair Azerbaijan.
* Lina Codina, isteri kepada Sergei Prokofiev
* Helmuth Weidling, jeneral Tentera Jerman.
* Paul Whelan, rakyat Amerika Syarikat yang ditahan di Moscow kerana melakukan pengintipan (Warganegara Kanada, Amerika Syarikat, Inggeris, dan Ireland).

## Rujukan


## Pautan luar
* Lefortovo prison  – Termasuk pelan lantai yang dilukis dengan tangan
* "New Times Loom for Fabled Lefortovo Prison" , *[[The St. Petersburg Times]]*, 7 Jun 2005
Shandong Airlines

**Shandong Airlines Co,.** **Ltd.** (山东航空) (Shāndōng Hángkōng); nama panggilan **SDA** atau (山航; Shānháng) ialah syarikat penerbangan yang berpusat di *Shandong Airlines Center* (山东航空大厦; Shāndōng Hángkōng Dàshà) di Jinan, Shandong .   Syarikat penerbangan itu mengoperasikan rangkaian domestik yang cukup besar dari Jinan, Qingdao dan Yantai ke bandar-bandar besar di seluruh China, bersama dengan rangkaian antarabangsa ke destinasi Asia serantau. Dua pemegang saham terbesar syarikat penerbangan itu adalah Kumpulan Penerbangan Shandong dengan pegangan 42% saham dan Syarikat Penerbangan Air China, sebagai rakan strategik, memegang 22.8% saham yang ada di syarikat penerbangan itu. 

Syarikat Penerbangan Shandong Airlines ditubuhkan pada Tarikh 12 Mac 1994 dan mula beroperasi pada Bulan September di tahun yang sama. Pada Bulan September 1997, ia menjadi ahli pengasas Pakatan Penerbangan New Star (Xinxing) bersama dengan lima syarikat penerbangan wilayah China yang lain. Tujuan pakatan itu adalah untuk memperbaiki kewangan dan mencegah pengambilalihan dari pesaing yang lebih besar.  Perkhidmatan antarabangsa yang pertama dari banyak perkhidmatan antarabangsa bermula pada Tarikh 8 Jun 2004 yang menghubungkan Jinan ke Singapura . 

Pada Tarikh 21 April 2014, Syarikat Penerbangan Shandong Airlines berkomitmen untuk menempah sebanyak 50 Pesawat Boeing 737, termasuk 16 Pesawat 737 Generasi Seterusnya dan 34 Pesawat 737 MAX .  

## Data Kod
* Kod IATA : **SC**
* Kod ICAO : **CDG**
* Panggilan: SHANDONG

## Destinasi
Setakat Tahun 2024, Syarikat Penerbangan Shandong Airlines mengendalikan penerbangan ke destinasi berikut :

### Perjanjian Perkongsian Kod
Syarikat Penerbangan Shandong Airlines mempunyai perjanjian perkongsian kod dengan syarikat penerbangan berikut: 
* Air China
* Air Macau 
* Asiana Airlines
* China Express Airlines
* EVA Air
* Qingdao Airlines
* Shenzhen Airlines
* Sichuan Airlines
* Uni Air

## Armada
### Armada semasa

, Armada Syarikat Penerbangan Shandong Airlines terdiri dari pesawat berikut:




### Bekas armada




## Galeri Armada Syarikat Penerbangan Shandong Airlines (SC)

imej:CDG_B737_B2961.jpg|alt=190픽셀| sebuah Pesawat milik Syarikat Penerbangan Shandong Airlines dengan siri Boeing 737-300 di Lapangan Terbang Antarabangsa Incheon
imej:B-3079_-_Shandong_Airlines_-_Canadair_CL-600-2C10_Regional_Jet_CRJ-701ER_-_TAO_(15082661666).jpg| Sebuah Pesawat milik Syarikat Penerbangan Shandong Airlines dengan siri Bombardier CRJ700 ER di Lapangan Terbang Liuting


## Rujukan

## Pautan luaran
* 
* 
* 
* 
*  Official website
*  Official website
Heidi

***Heidi*** (; ) ialah karya cereka kanak-kanak yang diterbitkan pada tahun 1881 oleh pengarang Swiss Johanna Spyri, asalnya diterbitkan dalam dua bahagian sebagai ***Heidi: Tahun-tahunnya Merayau dan Belajar*** () dan ***Heidi: Bagaimana Dia Guna Apa Dia Belajar*** ().
Ia ialah novel tentang peristiwa dalam hidup seorang budak perempuan 5 tahun dalam jagaan datuk sebelah bapanya di Swiss Alps. Ia ditulis sebagai buku "untuk kanak-kanak dan mereka yang sayangi kanak-kanak" (seperti yang dipetik dari tajuk kecilnya).

*Heidi* adalah salah satu buku terlaris yang pernah ditulis dan antara karya terkenal kesusasteraan Swiss.

## Lihat juga

* 2521 Heidi (asteroid dinamakan sempena *Heidi*)
* Orang dan budaya Alpine
* Pindah ternak Alpine (amalan tradisi memindahkan kawanan meragut di Alps di antara lembah musim sejuk dan padang rumput gunung musim panas)
* Sejarah Alps
* Cerita rakyat Swiss

## Rujukan

## Pautan luar

*
*

 (illustrated)
 (in German)
* 
*''Heidi'' (in English) free downloads in multiple ebook formats
* ''Heidi's Land'', The official Web site (in French) for the 1980s television show with Katia Polletin (Heidi) and Stefan Arpagaus (Peter)
* ''Remembering Heidi: Swiss Pride at its best'', by Dr. Anton Anderssen
* Swiss Heidi may in fact be German 
* Johanna Spyri's stolen Alps story?(in German)
Organisasi biologi

**Organisasi biologi** atau **hierarki kehidupan** ialah hierarki struktur dan sistem biologi kompleks yang mendefinisikan kehidupan dengan pendekatan yang reduksionistik. Secara tradisional, hierarki ini berkembanh mulai dari atom hingga biosfera. Semakin tinggi tahapnya, maka organisasinya juga semakin kompleks. Setiap "objek" sebahagian besarnya terdiri atas unit dasar dari tahap sebelumnya.

## Tahap

Skema organisasi biologi piawai yang sederhana, dari tahap terendah sehingga tahap tertinggi, seperti berikut:

## Rujukan

### Nota kaki

### Bacaan lanjut
* 
* 
* 

## Pautan luar
**WikiBuku**
* Fisiologi sel (dalam *[[b:Human Physiology|Fisiologi Manusia]]*)
* Perwatakan kehidupan dan sifat molekul (dalam *[[b:General Biology|Biologi Umum]]*)
* Organisasi dalam biosfera (dalam *[[b:Ecology|Ekologi]]*)

**Lain-lain**
* Organisasi hierarki dan evolusi biologi.
Persikabo 1973

**Persikabo 1973** (Bahasa Indonesia: *Persatuan Sepak Bola Kabupaten Bogor 1973*); sebelumnya bernama **Tira Persikabo** adalah kelab bola sepak profesional yang berpusat di Kabupaten Bogor, Jawa Barat, Indonesia yang bertanding di Liga 1.

## Sejarah
Persikabo 1973 mempunyai sejarah yang panjang sebelum menjadi pasukan bola sepak profesional semasa. Ketika pertama kali ditubuhkan pada tahun 2015, Persikabo 1973 dinobatkan sebagai PS TNI (Persatuan Bola Sepak Tentera Nasional Indonesia) yang merupakan pasukan bola sepak amatur milik TNI. Nama PS TNI hanya muncul ketika pertandingan Piala Jenderal Sudirman 2015 diadakan, dalam kejohanan ini PS TNI bekerjasama dengan PSMS Medan untuk dapat menggunakan pemain kepunyaan PSMS Medan untuk menyertai kejohanan ini, dan PS TNI adalah satu-satunya pasukan bukan Liga Super Indonesia yang mengambil bahagian dalam kejohanan Piala Jenderal Sudirman.
## Rujukan
Ahmad Syaikhu

**Ahmad Syaikhu** merupakan seorang ahli politik negara Indonesia yang kini merupakan Presiden Partai Keadilan Sejahtera (PKS). Beliau telah berkhidmat sebagai Timbalan Datuk Bandar (*Wakil* *Wali Kota*) Bekasi antara tahun 2013 dan 2018 sebagai timbalan kepada Rahmat Effendi.

Dilahirkan di Wilayah Cirebon, beliau merupakan graduan perakaunan dan bekerja sebagai juruaudit kerajaan sebelum dipilih menyertai Dewan Kota Bekasi dan Dewan Perwakilan Jawa Barat. Beliau bertanding sebagai Datuk Bandar Bekasi dan Timbalan Gabenor Jawa Barat pada 2008 dan 2018, tetapi kedua-duanya tewas.https://prfmnews.pikiran-rakyat.com/jawa-barat/amp/pr-138524909/profil-ilham-habibie-pakar-pesawat-yang-jadi-calon-cawagub-akhmad-syaikhu-di-jawa-barat?page=all

## Background
Ahmad Syaikhu lahir di Kampung Ciledugkulon, Ciledug, Wilayah Cirebon pada 23 Januari 1965. Bapanya merupakan seorang pegawai kerajaan. Ahmad menamatkan pendidikan asasnya di sana, dan berpindah ke sekolah lain kemudiannya disebabkan perpindahan kerja bapanya, sebelum melanjutkan pengajian dalam bidang perakaunan.

## Kerjaya
Beliau memulakan kerjaya pada 1986 sebagai juruaudit kerajaan di Sumatera Selatan. Selepas tiga tahun di sana, beliau berpindah untuk menjadi juruaudit di kerajaan pusat.

### Dewan Perwakilan
Dalam pilihan raya umum 2004, Ahmad Syaikhu menang dalam kerusi Dewan Kota Bekasi bagi penggal 2004-2009. Dalam pada itu, beliau turut bertanding dalam Pilihan raya datuk bandar Bekasi 2008, tetapi tewas kepada Mochtar Mohammad dan rakan sepasukannya Rahmat Effendi. Beliau kemudiannya menang dalam kerusi Dewan Perwakilan Rakyat Daerah Jawa Barat pada pilihan raya umum 2009.

### Bekasi
Beliau pernah sekali lagi bertanding dalam pilihan raya datuk bandar Bekasi 2013 bergandingan dengan Rahmat Effendi, dengan kemenangan undi popular 43% dalam pertandingan 5 penjuru. Mereka mengangkat sumpah pada 13 Mac 2013. Pada 2015, beliau telah dilantik menjadi Ketua PKS di Jawa Barat.

Ahmad Syaikhu bertanding dalam Pilihan raya gabernor Jawa Barat 2018 bergandingan dengan Sudrajat. Walaupun mereka pada awalnya berada ditempat bawah dalam undian pandangan (sekitar 4 peratus), gandingan ini telah melangkau jangkaan dan berada di tempat kedua di belakang pemenang Ridwan Kamil/Uu Ruzhanul Ulum, dengan peratusan undi 28.74 peratus.

Berikutan berkahirnya tempoh beliau di Bekasi, beliau mendaftarkan diri untuk bertanding sebagai calon PKS di Dewan Perwakilan Rakyat.. Kemudiannya, beliau telah dicadangkan oleh PKS sebagai calon Timbalan Gabernor Jakarta yang dikosongkan Sandiaga Uno Beliau kemudiannya dipilih menjadi Presiden PKS bagi penggan 2020-2025.

## Kehidupan peribadi
Beliau berkahwin dengan Lilik Wakhidah dan dikurniakan enam orang anak.

Ahmad Syaikhu mengasaskan beberapa pertubuhan yang berfokuskan pendidikan Islam. Beliau juga sangat suka menembak, dan pernah menjadi pengerusi di sebuah persatuan menembak dan berburu di Bekasi.

## Rujukan
Biologi perkembangan evolusi

**Biologi perkembangan evolusi** (*Evolutionary developmental biology*, disingkat **evo-devo**) ialah suatu cabang biologi yang membandingkan proses-proses perkembangan pada haiwan dan tumbuhan yang berbeza dalam suatu usaha untuk menentukan hubungan kekeluargaan antara organisme tersebut dan bagaimana proses perkembangan ini berevolusi. Bidang ini mengalamatkan asal usul dan evolusi perkembangan embrio, bagaimana pengubahsuaian pada perkembangan dan proses-proses perkembangan menyebabkan ciri-ciri baru pada organisme berkembang, misalnya evolusi bulu burung; bagaimana peranan keplastikan fenotip dalam evolusi; bagaimana ekologi memberikan pengaruh terhadap perubahan perkembangan evolusi; dan apakah dasar perkembangan dari homoplasi dan homologi.

## Rujukan

## Sumber
* 
* 
*
Embriogenesis

**Embriogenesis** atau **perkembangan embrionik** merupakan proses pembentukan dan perkembangan embrio. Proses ini merupakan tahap perkembangan sel setelah mengalami pembuahan atau kesuburan. Embriogenesis meliputi pembelahan sel dan pengaturan di tahap sel. Sel pada embriogenesis disebut sebagai **sel embriogenik**.

Secara umum, sel embriogenik tumbuh dan berkembang melalui beberapa fasa, antara lain:
# Sel tunggal/Zigot
# Morula
# Blastula
# Gastrula
# Neurula
# Fetus / Janin

## Rujukan
Keplastikan fenotip

**Keplastikan fenotip** merujuk pada kemampuan suatu organisme untuk mengubah fenotipnya sebagai tanggapan terhadap perubahan persekitaran yang dihadapi. Kemampuan perubahan ini mencakupi segala aspek biologi yang dapat dipengaruhi persekitaran termasuk morfologi, fisiologi, perilaku, serta fenologi, yang dapat bersifat kekal sepanjang hidup selanjutnya atau tidak. Istilah ini disematkan semula pada perubahan perwatakan morfologi, namun kini diperluaskan ke segala aspek perwatakan, termasuk yang menjadi akibat dari aklimasi atau pembelajaran. Perubahan keplastikan biasanya berterusan dan bertahap. Apabila perubahan akibat persekitaran berperilaku diskret, disebut dengan istilah **polifenisme**.

## Rujukan
Fumarol

**Fumarol** (Latin *fumus*, asap) ialah lubang pada kerak bumi (atau benda langit lain) yang mengeluarkan wap dan gas seperti karbon dioksida, belerang dioksida, asid klorida, dan hidrogen sulfida. Fumarol sering ditemui di sekitar gunung berapi. Fumarol yang mengeluarkan gas sulfur disebut **solfatara** (berasal dari perkataan *solfo* dari bahasa Itali, sulfur [melalui dialek Sicily]).

Fumarol terdapat di sepanjang retakan kecil mahupun rekahan yang panjang, dalam medan atau klaster yang kacau bilau, dan di permukaan aliran lava serta endapan aliran piroklastik yang tebal. **Lapangan fumarol** merupakan suatu wilayah mata air panas dan semburan gas di mana magma atau batuan beku yang panas di kedalaman  atau air tanah. Dari perspektif air tanah, fumarol boleh dihuraikan sebagai mata air panas yang menjadikan air mendidih sebelum air mencapai permukaan tanah.

Fumarol mampu bertahan selama beberapa dekad atau abad jika berada di atas sumber panas yang berterusan, atau hilang dalam berminggu-minggu atau berbulan-bulan jika berada di puncak sebuah endapan vulkanik yang masih baru dan cepat menyejuk, Sebagai contoh, aktiviti fumarol di Lembah *Ten Thousand Smokes* (Sepuluh Ribu Asap) terbentuk pada tahun 1912 ketika terjadi letusan Novarupta di Alaska. Pada awalnya, ribuan fumarol terbentuk di abu yang menyejuk akibat letusan, tetapi seiring waktu sebahagian besar dari mereka telah menghilang.

Dianggarkan empat ribu fumarol berada di sekitar wilayah Taman Negara Yellowstone di Amerika Syarikat. Selain itu, terdapat pula rangkaian fumarol di Lembah Kehancuran di Taman Negara Morne Trois Pitons di Dominica.

Fumarol mengeluarkan wap belerang yang membentuk endapan permukaan mineral yang kaya belerang; tempat-tempat di mana endapan ini telah digali, iaitu:

*Kawah Ijen dan Arjuno-Welirang, Indonesia
*Kompleks Purico berdekatan San Pedro de Atacama di Chile
*Xingyang di provinsi Henan, Cina
*Gunung Tongariro di tengah Pulau Utara, New Zealand
*Whakaari/White Island di Teluk Plenty, New Zealand (dilombong dari 1880-an hingga 1930-an)
*Solfatara di Campi Flegrei, Itali

## Di Marikh
Pembentukan tanah yang disebut Dataran Rumah di Kawah Gusev, Marikh, yang dijelajahi dan diteliti oleh Mars Exploration Rover (MER) *Spirit*, disyaki merupakan sisa-sisa dari fumarol purba yang telah lama musnah dari dataran itu.

## Lihat juga
* Banjir lumpur panas
* Boiling Lake
* Kolam lumpur
* Pengudaraan hidroterma

## Rujukan

## Pautan luar

*Pertambangan Belerang di Gunung Welirang
*
Bahasa N'Ko

**N'Ko** () ialah bentuk piawai bahasa koiné disatukan berdasarkan beberapa bahasa Manding yang ditulis dalam aksara N'Ko. Ia digunakan terutamanya di Guinea, Mali, Pantai Gading, Burkina Faso dan beberapa negara Afrika Barat yang lain, tetapi tidak secara eksklusifnya dalam bentuk penulisan, sedangkan dalam percakapan sebenar, pelbagai jenis Manding digunakan: Maninka, Bambara, Jula dan lain-lain. 

Ia adalah bahasa kesusasteraan dengan tatabahasa preskriptif yang dikenali sebagai  ("bahasa jelas") yang dikodifikasikan oleh Solomana Kanté, dengan variasi *màninkamóri*, yang dituturkan di tempat asal Kanté di wilayah Kankan, di mana ia berfungsi sebagai dialek kompromi perantaraan.    

Valentin Vydrin pada tahun 1999 dan Coleman Donaldson pada tahun 2019 menjelaskan bahawa populariti menulis bahasa Manding dalam bentuk N'Ko piawai semakin meningkat. Bentuk bertulis piawaian ini semakin digunakan untuk pendidikan literasi di kalangan penutur pelbagai jenis. Ia juga biasa digunakan dalam komunikasi elektronik.

Piawaian ini diusahakan untuk mewakili semua bahasa Manding dengan cara yang menunjukkan fonologi "proto-Manding" dan etimologi kata-kata yang lazim, termasuklah ketika sebutan sebenarnya dalam varieti moden yang dituturkan jauh berbeza. Sebagai contoh, terdapat sekurang-kurangnya satu perkara seperti itu, untuk mewakili velar antara vokal: [g], [k], [ɣ], [x] atau sifar boleh disebut, tetapi ejaannya masih sama. Contohnya, perkataan untuk "nama" di Bambara adalah [tɔgɔ] dan di Maninka adalah [tɔɔ], tetapi bentuk penulisan N'Ko piawai adalah  (/tô/). Dalam komunikasi penulisan, setiap orang akan menulisnya dengan hanya satu cara ejaan menggunakan aksara N'Ko, namun pembacaan dan penyebutannya masih dalam ragam bahasa mereka sendiri.

## Pautan luar

* Kamus N'Ko – Inggeris – Perancis – Arab di kanjamadi.org

## Rujukan
Vety Vera

**Vety Vera** () ialah seorang penyanyi dan pelakon Indonesia yang berketurunan Sunda yang terkenal berkat lagu *Sedang-Sedang Saja* pada tahun 1991.

## Kerjaya
Sebelum dikenali berkat lagu "Sedang-Sedang Saja" pada tahun 1991, Vety telah mengeluarkan album *Si Ujang*. Namun yang kedua iaitu *Sedang-sedang Saja*. Album ini berjaya membawanya meraih HDX Award dan pertunjukan keliling ke lima negara, Amerika Syarikat (AS), Belanda, England, Perancis, dan Hungary, pada 1995.

Selepas itu, Vety menerbitkan album *Kok Masih Kurang*, *Kira-kira Dong*, *Jakarta dan Kasihku*, *Repot Ganti Baju*, *Terus Terang Saja*, *Macho*, *Diraba-raba*, dan *Gerimis* (2001). Selepas vakum dari dunia rakaman selama 5 tahun, anak sulung dari pasangan H. Ibrahim dan Hj. Enok Emi ini melancarkan album ke 12 pada hari jadinya yang ke 32 bertajuk *Suratan Cintaku* (2005). Album ini berisi lapan lagu baru, ditambah satu karya Rhoma Irama bertajuk "Santai" yang dinyanyikannya secara duet bersama sang adik yang juga penyanyi dangdut, Alam.

Pada peristiwa penghargaan Anugerah Musik Indonesia (AMI) 2006 yang berlangsung tarikh 20 Disember 2006 di Plenary Hall, Jakarta Convention Center, Jakarta, Vety meraih penghargaan untuk Artis Solo Wanita Terbaik serta lagu "Suratan Cintaku" meraih Penata Muzik Terbaik dan dinominasikan sebagai Lagu Dangdut Terbaik.

Vety juga menciptakan seluruh lagu dalam album perdana Julia Perez yang bertajuk *Mau Dong Ah!* (2007). Lagu "Mau Dong Ah!" dibawakan Julia Perez dalam filem *Susahnya Jadi Perawan*

## Rujukan

## Pautan luar