Kem tahanan Monowitz

**Monowitz** (juga dikenali sebagai **Monowitz-Buna** atau **Auschwitz III**) pada mulanya ditubuhkan sebagai subkem bagi kem tahanan Auschwitz Nazi Jerman. Ia merupakan salah satu daripada tiga kem utama dalam sistem kem tahanan Auschwitz, dengan tambahan 45 subkem di kawasan sekitarnya. Ia dinamakan sempena kampung Monowice (Jerman: Monowitz) yang mana ia dibina dan terletak di bahagian lampiran Poland. SS menubuhkan kem tersebut pada bulan Oktober 1942 pada perintah eksekutif I.G. Farben untuk menyediakan buruh hamba untuk kompleks perindustrian Buna Werke (Buna Works). Nama *Buna* berasal dari getah sintetik berasaskan butadiena dan simbol kimia untuk natrium (Na), suatu proses pengeluaran getah sintetik yang dihasilkan di Jerman. Pelbagai perusahaan perindustrian Jerman yang lain membina kilang-kilang dengan subkem mereka sendiri, seperti subkem Siemens-Schuckert's Bobrek, dekat dengan Monowitz untuk mendapatkan keuntungan daripada penggunaan buruh hamba. Pengeluar persenjataan Jerman Krupp, yang diketuai oleh anggota SS, Alfried Krupp, juga membina kemudahan pengeluaran mereka sendiri berhampiran Monowitz.

Monowitz telah dibina sebagai *Arbeitslager* (kem kerja); ia juga mengandungi "Arbeitsausbildungslager" (Kem Pendidikan Buruh) untuk tahanan bukan Yahudi yang dianggap tidak setanding dengan piawaian kerja Jerman. Ia menempatkan kira-kira 12,000 banduan, majoriti mereka adalah Yahudi, sebagai tambahan kepada penjenayah bukan Yahudi dan tahanan politik. Banduan dari Monowitz dipajak oleh SS kepada IG Farben untuk buruh di Buna Werke, koleksi kilang kimia termasuk yang digunakan untuk mengeluarkan *Buna* (getah tiruan) dan minyak sintetik. SS menanggung IG Farben tiga Reichsmark (RM) sehari untuk pekerja tidak mahir, empat (RM) sejam untuk pekerja mahir, dan satu setengah (RM) untuk kanak-kanak.

Primo Levi, pengarang *Survival in Auschwitz* selamat dari Monowitz, dan Elie Wiesel, penulis buku *[[Night]]* Pemenang Hadiah Pulitzer, adalah penghuni remaja di Monowitz bersama bapanya. Jangka hayat pekerja Yahudi di Buna Werke adalah tiga hingga empat bulan; bagi mereka yang bekerja di lombong terpencil, hanya sebulan. Mereka yang dianggap tidak sesuai untuk bekerja digas di Birkenau, yang diungkapkan seperti yang dikirimkan kepada "Birkenau" (nach Birkenau), menurut eufemisme yang digunakan dalam buku rekod I.G. Farben.

Pada November 1943, SS mengumumkan bahawa kem Auschwitz II (Birkenau) dan Auschwitz III (Monowitz) akan menjadi kem tahanan berasingan. SS Hauptsturmführer (Kapten) Heinrich Schwarz adalah komandan Monowitz dari November 1943 hingga Januari 1945.

## Lihat juga

* Kem tahanan Auschwitz
* Senarai kem tahanan Nazi

## Rujukan

## Bibliografi
* *The Crime and Punishment of I.G. Farben* by Joseph Borkin (New York: Free Press, 1978). , .
* *Industry and Ideology* by Peter Hayes. Cambridge University Press; 2nd edition (November 13, 2000). , .
* *If This Is a Man*, Primo Levi

## Pautan luar

* Auschwitz Forgotten Evidence Shows clips of Monowitz bombing.
* Holocaust History.Org
* Search "Monowitz" in the United States Holocaust Memorial Museum Website
* Wollheim Memorial
* Dwory S.A. at Wikimapia
* Guide to the Concentration Camps Collection at the Leo Baeck Institute, New York, NY. Contains materials on survivors of Buna-Monowitz (Auschwitz III).