Azan Bahasa Turki

**Adzan Bahasa Turki** () ialah penggunaan bahasa Turki untuk melafazkan azan secara rasmi pada suatu tempoh masa di Turki. Penggunaan bahasa Arab telah diharamkan oleh Diyanet atas arahan Mustafa Kemal Atatürk pada tahun 1932 dan pengharaman itu ditarik balik 18 tahun kemudian pada 16 Jun 1950.

## Sejarah
Dengan kebangkitan nasionalisme Turki pada abad ke-19 dan juga bahasa Turki moden diberi lebih perhatian, Ali Suavi berhujah bahawa azan, malah khutbah dan Al-Quran harus dalam bahasa Turki.

Selepas Perang Kemerdekaan Turki dan penubuhan Republik Turki, bahasa Turki menjadi satu-satunya bahasa rasmi Turki lalu dilaksanakan secara lebih ketat di seluruh negara sebagai sebahagian daripada pembaharuan Atatürk. Diyanet ditubuhkan atas perintah Mustafa Kemal Atatürk untuk mengendalikan hal ehwal agama di Turki. Dengan dorongan Atatürk, sembilan hafiz mula mengusahakan Turkifikasi Islam untuk menjadikannya lebih serasi dengan nasionalisme Turki, dan menterjemahkan segala-galanya ke dalam bahasa Turki. Al-Quran terjemahan Turki pertama kali dibacakan oleh Yaşar Okur pada 22 Januari 1932. Lapan hari kemudian pada 30 Januari 1932, azan Turki pertama dilaungkan oleh Hafiz Rifat Bey di Masjid Fatih, Istanbul, lalu setelah itu azan ini menjadi rasmi dan semuanya diwajibkan dalam bahasa Turki. Selepas azan dan al-Quran secara rasminya dalam bahasa Turki, Presiden Diyanet, Rıfat Börekçi, memutuskan bahawa seluruh solat juga harus dalam bahasa Turki. Solat Turki telah dirasmikan pada 6 Mac 1933. Pada tahun 1941, Diyanet secara rasmi menjadikan penggunaan bahasa Arab di masjid sebagai sebuah jenayah yang boleh dihukum. Pada tahun 1941 mereka menggubal undang-undang baru bernombor 4055, di mana satu perenggan telah ditambah kepada Perkara 526 Kanun Keseksaan Turki. Mengikut perubahan itu, mereka yang membaca solat, al-Quran dan azan dalam bahasa Arab akan dipenjara sehingga tiga bulan dan perlu membayar denda daripada 10 lira hingga 200 lira. Pada tahun 1950 larangan itu telah ditarik balik oleh Celâl Bayar. Walaupun azan Turki masih sah di sisi undang-undang, azan tidak dibaca dalam bahasa Turki selepas tahun 1950. Pada tahun 1954, di Cyprus, Mufti Cyprus Turki Dânâ Efendi memberi fatwa mengatakan bahawa dibenarkan membaca azan dalam bahasa Turki kerana orang ramai mahu ia dibaca dalam bahasa Turki dan bukannya bahasa Arab.

### Penghapusan larangan
Selepas pilihan raya umum Turki 1950, Parti Demokrat memenangi pilihan raya itu. Selepas mereka menang mereka membuat cadangan untuk menghapuskan pengharaman bahasa Arab untuk tujuan keagamaan. Cemal Reşit Eyüboğlu, timbalan CHP Trabzon, yang bercakap bagi pihak CHP dalam mesyuarat di Perhimpunan Agung Kebangsaan Turki, berkata bahawa mereka menentang penggunaan bahasa Arab dan ia tidak berbaloi untuk membuka perbincangan. Kemudian, kedua-dua ahli CHP dan DP mengundi dalam cadangan itu. Pada hari yang sama, keputusan undian telah dihantar ke Celâl Bayar, di mana beliau menerima untuk membatalkan larangan bahasa Arab untuk tujuan keagamaan. Dengan undang-undang yang digubal, penggunaan bahasa Turki untuk tujuan keagamaan masih dibenarkan, namun bahasa Arab menjadi lebih popular.

### Tindak balas terhadap penghapusan larangan
Setelah rampasan kuasa Turki 1960, Celal Bayar, yang menghapuskan larangan ke atas bahasa Arab, telah digulingkan dan Adnan Menderes telah dihukum bunuh. Rampasan kuasa itu diketuai oleh nasionalis Turki, yang menentang keras penggunaan bahasa Arab. Alparslan Türkeş, pengasas Parti Gerakan Nasionalis dan Grey Wolves dan tokoh terkemuka dalam gerakan nasionalisme Turki-Islam, adalah salah seorang pemimpin rampasan kuasa. Dalam sebuah temu bual selepas rampasan kuasa, Türkeş menyifatkan penggunaan bahasa Arab untuk agama sebagai "pengkhianatan", dan berkata "Di masjid Turki, al-Quran harus dibaca dalam bahasa Turki, bukan bahasa Arab."

## Rujukan