Sarung balut kaki

**Sarung balut kaki**, (Jawi: **ساروڠ بالوت كاكي**) yang dalam bahasa Inggeris dikenali sebagai *leggings*, adalah beberapa jenis pakaian kaki yang berpelbagai sepanjang tahun. Penggunaan moden dari tahun 1960-an dan seterusnya merujuk kepada pakaian ketat elastik berpinggang tinggi yang dipakai di atas kaki, biasanya oleh wanita, seperti pemanas kaki atau seluar sama sendat. Penggunaan dari abad ke-18 merujuk kepada pakaian lelaki yang biasanya diperbuat daripada kain atau kulit yang dililit pada kaki hingga ke buku lali. Pada abad ke-19, sarung balut kaki biasanya merujuk kepada pakaian kaki bayi yang sepadan dengan jaket, serta pembalut kaki yang diperbuat daripada kulit atau bulu dan dipakai oleh tentera dan pemerangkap. Sarung balut kaki kembali menonjol dalam fesyen wanita pada tahun 1960-an, mengambil inspirasi daripada pakaian ketat penari. Dengan penggunaan meluas serat sintetik Lycra dan peningkatan populariti aerobik, seluar sendat semakin menonjol pada tahun 1970-an dan 1980-an dan akhirnya memasuki fesyen jalanan. Sarung balut kaki merupakan sebahagian daripada trend fesyen sukan santai lewat tahun 2010-an hingga 2020-an, sejenis pakaian sukan yang dipakai di luar aktiviti sukan dan dalam tetapan kasual.

Istilah "sarung balut kaki" digunakan untuk rujuk kepada *leggings* dalam konteks ini adalah kerana menurut Kamus Inggeris-Melayu Dewan yang diterbitkan oleh Dewan Bahasa dan Pustaka, setara bahasa Melayu untuk perkataan "*leggings*" secara harfiah diterjemahkan sebagai "sarung balut kaki", yang merupakan terjemahan langsung yang mencerminkan fungsi pakaian itu iaitu menutup dan membalut kaki.

## Sejarah

Sarung balut kaki dalam pelbagai bentuk dan nama telah dipakai oleh lelaki dan wanita sepanjang abad untuk kehangatan dan perlindungan. Hos berasingan yang dipakai oleh lelaki di Eropah dari abad ke-13 hingga ke-16 (zaman Renaissance) merupakan sejenis sarung balut kaki, begitu juga dengan *[[trews]]* di Tanah Tinggi Scotland. Sarung balut kaki daripada kulit rusa yang berasingan dipakai oleh sesetengah penduduk asli Amerika. Ia kemudiannya diterima oleh beberapa *Long Hunters*, pemerangkap bulu Perancis, dan kemudiannya oleh lelaki pergunungan. Ia adalah merupakan *leatherstockings* () dalam cerita *[[Leatherstocking Tales]]* karya James Fenimore Cooper. Kulit rusa ini kebanyakannya berwarna kelabu pudar, bukannya kulit disamak tumbuhan yang cerah dan berkilat seperti yang biasa digunakan hari ini.

Secara sejarahnya, sarung balut kaki mempunyai pelbagai fungsi praktikal dalam pelbagai budaya. Di Jepun purba, ninja memakai balutan kaki di sekitar betis mereka untuk memudahkan pergerakan pantas dan mengelakkan pakaian mereka daripada tersangkut pada halangan atau menimbulkan bunyi semasa bergerak.

Di Barat Amerika, koboi memakai sarung balut kaki kulit rusa untuk melindungi kaki mereka daripada kesan buruk menunggang kuda, seperti geseran dan koyakan pada seluar mereka. Sarung balut kaki ini juga memberi perlindungan daripada gigitan dan sengatan haiwan seperti ular, hama, dan serangga.

Di iklim yang lebih sejuk, seperti Rusia dan Korea, lelaki dan wanita terus memakai sarung balut kaki wul sebagai lapisan luar tambahan untuk kehangatan sehingga ke zaman moden.

Pada pertengahan abad ke-19, gadis dan wanita memakai *[[pantalettes]]* linen di bawah skirt gegelang mereka, yang pada dasarnya merupakan sejenis sarung balut kaki awal awal. *Pantalettes* ini pada mulanya terdiri daripada dua pakaian berasingan.

Sarung balut kaki akhirnya menjadi trend fesyen arus perdana pada tahun 1960-an, dengan pengenalan seluar sendat bergaya kapri yang kemudiannya dipopularkan sebagai item fesyen yang berbeza.

### Penggunaan ketenteraan

Sejak akhir abad ke-19, askar daripada pelbagai negara, terutama infantri, sering memakai sarung balut kaki untuk melindungi bahagian bawah kaki mereka, mengelakkan kotoran, pasir, dan lumpur daripada masuk ke dalam kasut, dan memberi sokongan buku lali. Pada mulanya, ia *[[puttees]]* – jalur kain berwul tebal menyerupai kain pembalut besar – yang dibalut di sekeliling kaki untuk menyokong buku lali. Ia biasanya dipegang oleh tali yang dilampirkan pada kain tersebut. Kemudian, *puttees* digantikan oleh beberapa tentera dengan sarung kaki kanvas yang dikancing dengan butang atau pengait, biasanya diikat di bahagian bawah dengan rakap yang boleh laras yang melalui di bawah tapak kasut, tepat di hadapan tumit. Askar akan meletakkan sarung kaki di sekitar betisnya dengan sisi berbutang menghadap luar dan menyesuaikannya bersama tali untuk mendapatkan padanan yang sesuai. Sarung balut kaki biasanya mencecah pertengahan betis dan mempunyai tali getah cerut untuk memegangnya dan diikat dengan tali di bawah lutut. Sarumg balut kaki tentera memanjang ke bahagian bawah lutut dan dibutang pada butang bawah pada *breeches* lutut. Kadang-kadang ia dikelirukan dengan kelasak, yang memanjang ke buku lali dan dipakai dengan seluar berkaki penuh.

Semasa Perang Dunia Kedua, infantri Tentera Darat Amerika Syarikat dirujuk sebagai *legs* () oleh pasukan payung terjun dan pasukan AS lain yang tidak memakai sarung balut kaki standard Tentera Darat yang dikeluarkan bersama kasut perkhidmatan lapangan. Menjelang akhir Perang Dunia Kedua, selepas eksperimen dengan isu umum but tempur tinggi dan but lompat untuk askar, sarung balut kaki mula hilang daripada perkhidmatan ketenteraan. Pada tahun 1943, Tentera Darat Amerika Syarikat mengubah suai kasut perkhidmatan lapangan mereka dengan menambah bahagian atas kulit yang lebih tinggi yang mencapai ke bahagian bawah betis; diikat dengan gabungan tali kasut dan gancu, reka bentuk baharu itu dinamakan Kasut Lapangan Jenis III. Walau bagaimanapun, Kor Marin Amerika Syarikat mengekalkan sarung balut kaki kanvas sepanjang perang, dan menggunakannya dalam pertempuran sehingga akhir Perang Korea; Marin dipanggil sebagai pasukan *Yellow Leg* () oleh pasukan Komunis Korea Utara dan Cina.

Pada tahun 1960-an, gaya lama kasut lapangan telah digantikan dengan but tempur dalam kebanyakan pasukan tentera, dan sarung balut kaki jenis apa pun telah ketinggalan zaman. Sarung balut kaki, biasanya berwarna putih terang dan sering diperbuat daripada kulit paten atau *[[Kot buff|buff]]*, kini hanya dipakai untuk tujuan upacara.

## Fesyen moden

Sarung balut kaki dalam bentuk seluar seketat kulit, versi yang lebih ketat daripada kapri-kapri yang berakhir pada pertengahan betis atau hampir panjang buku lali, menembusi fesyen wanita pada tahun 1960-an dan dipakai dengan tali pinggang atau ikatan pinggang yang besar dan kasut tumit tinggi sarung atau kasut balet bergaya leper.

Sarung balut kaki yang diperbuat daripada campuran nilon-spandeks (biasanya 90% nilon, 10% spandeks) telah lama dipakai semasa bersenam. Sarung balut kaki nilon-spandeks sering dirujuk sebagai seluar sama sendat basikal atau berlari dan mempunyai penampilan yang lebih berkilat daripada yang diperbuat daripada kapas. Sesetengahnya mempunyai jalur lumba atau corak reflektif untuk membezakannya sebagai pakaian sukan dan memberikan keselamatan tambahan. Walau bagaimanapun, sejak tahun 1980-an, sarung balut kaki gaya senaman juga telah dipakai untuk fesyen dan sebagai pakaian jalanan.

Sarung balut kaki yang diperbuat daripada kapas-spandeks atau gabungan kapas-poliester-spandeks lebih kerap dipakai untuk fesyen tetapi juga dipakai sebagai pakaian senaman. Sarung kaki kapas-spandeks terdapat dalam pelbagai warna, corak, dan reka bentuk; tetapi hitam, biru kelasi, dan pelbagai warna kelabu tetap yang paling kerap dipakai.

Memakai sarung balut kaki hitam di bawah skirt panjang, yang selalunya telus, adalah sebahagian daripada trend fesyen am yang berkembang bersama-sama dengan kegilaan kecergasan dan di bawah pengaruh filem *[[Flashdance]]* dan rancangan Broadway yang lama, *[[A Chorus Line]]*. Trend yang lebih terkini ialah memakai leggings hitam dengan skirt mini.

Menjelang awal tahun 1990-an, sarung balut kaki sebenarnya telah mengatasi jualan seluar jean di banyak bahagian Amerika Syarikat. Sangat umum melihat sarung balut kaki dipakai dengan baju-T labuh, kemeja peluh labuh atau baju panas labuh, stokin longgar, dan kasut Keds oleh gadis-gadis dari usia kanak-kanak hingga usia kolej. Fesyen beralih menentang sarung balut kaki untuk seketika pada akhir tahun 1990-an dan awal tahun 2000-an.

Pada tahun 2005, sarung balut kaki mengalami kebangkitan semula dalam populariti, terutamanya dalam budaya berasingan. Kebangkitan ini membawa kepada pelbagai pilihan gaya, termasuk memasangkan sarung balut kaki yang sepanjang kapri dengan skirt mini dan gaun, sering disertai dengan kasut balet leper atau but pendek. Trend ini telah berkembang sejak itu, dengan sarung balut kaki kini lazim dipakai di bawah baju panas labuh, kemeja peluh, dan bahagian atasan, serta dengan skirt mini denim, skirt berpetak, gaun pendek, dan seluar pendek. Tambahan pula, sarung balut kaki sering dilapiskan di bawah seluar pendek atletik, seperti seluar pendek Nike Tempo, terutamanya semasa cuaca sejuk. Sarung balut kaki terdapat dalam pelbagai panjang, termasuk gaya kapri dan seluar pendek basikal. Panjang seluar pendek basikal telah menjadi pilihan popular untuk dipakai di bawah uniform sukan, skirt, dan gaun, berfungsi sebagai aksesori fesyen dan lapisan kesopanan untuk mengelakkan pendedahan yang berlebihan.

### Untuk lelaki
Pada pertunjukan Marni Men semasa Minggu Fesyen Musim Luruh 2007, pakaian dengan sarung balut kaki yang direka khusus untuk lelaki telah diperkenalkan. *Leggings* lelaki, digelar "*meggings*" (lakuran kata "*men*" dan "*leggings*"), telah dibentangkan sebagai trend fesyen terkini untuk lelaki pada peragaan fesyen musim bunga/musim panas 2011, sepatutnya digayakan dan dilapiskan di bawah seluar pendek dan sebaiknya dengan baju besar, labuh, atau panjang seperti baju-T.

Idola K-pop telah memakai sarung balut kaki lelaki di bawah seluar pendek sebagai item fesyen sejak tahun 2010-an.

### Sarung balut kaki berkilat

Sarung balut kaki berkilat, kadang-kadang dipanggil sarung balut kaki kelihatan kulit, mempunyai rupa yang berkilat, metalik (lamé), atau seakan basah. Ia muncul sebagai trend fesyen popular pada akhir tahun 2000-an (dekad), terutamanya pada tahun 2008, seperti yang dilaporkan oleh Stylesignal dan peramal trend lain. Sarung balut kaki ini kebanyakannya merupakan campuran nilon dan spandeks dan terdapat dalam pelbagai warna, walaupun paling umum dalam warna hitam, perak, atau emas. Jenis sarung balut kaki ini terkenal dengan rupa kulit atau bahkan lateks dan paling kerap dipakai sebagai pakaian malam atau kelab malam.

Sarung balut kaki berkilat telah dipaparkan pada peragaan fesyen oleh ramai pereka terkemuka dan diperluaskan lagi oleh selebriti seperti Lauren Conrad, Kelly Clarkson, dan Mary-Kate dan Ashley Olsen. Pembuat sarung balut kaki berkilat yang popular termasuk Members Only dan American Apparel.

### ''Jeggings''

*Jeggings*, nama jenama berdaftar Sanko Group, adalah sarung balut kaki yang dibuat untuk kelihatan seperti seluar jean denim yang sangat kulit. *Jeggings* dibawa oleh kebangkitan semula gaya seluar jean ketat pada akhir tahun 2000-an, apabila permintaan yang lebih tinggi untuk gaya seluar yang lebih ketat muncul. Pada tahun 2011, *Jeggings* dimasukkan ke dalam edisi kedua belas *[[Concise Oxford English Dictionary]]*.

### Dalam sukan

Sarung balut kaki kadang-kadang dipakai semasa sukan dan aktiviti lain yang bertenaga. Pelari, penari, dan pesenam boleh memakainya sahaja atau dengan seluar pendek atletik pada atasnya—terutamanya dalam cuaca sejuk di bawah uniform sukan, contohnya, dalam bola sepak, dengan seluar pendek bola sepak, pelindung tulang kering, dan stoking bola sepak di atas sarung balut kaki, di bawah uniform sorak dengan stoking di atas sarung balut kaki, atau pemain hoki padang di bawah skirt mereka dengan stoking di atas sarung balut kaki. Sarug balut kaki juga pernah dipakai oleh pemain belakang *[[hurling]]*. Lelaki dewasa dan kanak-kanak lelaki juga boleh dilihat memakainya di bawah seluar pendek atletik dengan stoking di atasnya semasa bersenam, berlari trek, larian merentas desa, dan sebagainya. Selain itu, penari lelaki dewasa dan kanak-kanak lelaki juga memakai sarung  balut kaki. Sarung balut kaki dan seluar pendek basikal kini diterima dan dibenarkan dipakai sebagai sebahagian daripada pakaian tenis dalam pelbagai liga dan lawatan WTA profesional.

### Dalam uniform sekolah
Sarung balut kaki telah menjadi sebahagian penting daripada banyak pakaian seragam sekolah, terutamanya di kawasan dengan iklim yang lebih sejuk. Di sekolah-sekolah ini, sarung balut kaki sering dibenarkan sebagai lapisan pilihan semasa bulan yang lebih sejuk, dengan syarat ia dipakai di bawah skirt atau gaun yang diperlukan dan disertai dengan stoking yang ditentukan. Di sekolah tanpa keperluan ini, sarung balut kaki lazimnya dipakai semasa acara sukan, terutamanya untuk aktiviti yang mengesyorkan atau memerlukannya, seperti hoki, bola sepak, gimnastik, dan sukan serupa yang lain. Ini membolehkan pelajar kekal hangat dan selesa semasa menyertai aktiviti fizikal.

### Kegunaan sebagai pakaian luar

Telah berlaku perdebatan sosial tentang sama ada sarung balut kaki ialah pakaian tersendiri, yang boleh dipakai tanpa penutup, atau hanya aksesori untuk dipakai dengan item lain yang menutupinya, seperti skirt, gaun, atau seluar pendek. Dalam satu tinjauan pembaca pada tahun 2016, majalah ''Glamour'' menyatakan bahawa 61% pembacanya berpendapat bahawa sarung balut kaki hanya boleh dipakai sebagai aksesori, manakala artikel tahun yang sama dari *[[Good Housekeeping]]* menyimpulkan bahawa "...sarung balut kaki memang dianggap sebagai seluar—dengan syarat ia cukup legap sehingga tidak menunjukkan pakaian dalam anda."

In united states, there have been a number of instances of people wearing leggings as pants who have been restricted or criticized for their actions. In 2013, schools in Sonoma County, California, banned students from wearing them as outerwear, as did a Massachusetts school in 2015. Schools in Oklahoma, Illinois, and North Carolina have enforced or suggested similar dress codes. A state legislator in Montana introduced a bill in 2015 intended to ban leggings and yoga pants. In Malaysia as well, so as for the sports only specific type of sports are allowed to wear leggings, and it is soccer (for male students only), hockey (for both male and female, if the school have one field specifically for hockey), and gymnastics (if the school allowed any hall to be used as gimnasium, also for both male and female), for the sports that is not one of these, leggings is strictly prohibited, number one is due to religious reason second is due to school rule, and not all school, but some to majority are like this.

Di Amerika Syarikat, telah berlaku beberapa kes orang yang memakai sarung balut kaki sebagai seluar telah dibatasi atau dikritik kerana tindakan mereka. Pada tahun 2013, sekolah-sekolah di Sonoma County, California, melarang pelajar daripada memakainya sebagai pakaian luar, begitu juga dengan sebuah sekolah di Massachusetts pada tahun 2015. Sekolah-sekolah di Oklahoma, Illinois, dan North Carolina telah melaksanakan atau mencadangkan kod pakaian yang serupa. Seorang ahli perundangan negeri di Montana memperkenalkan satu rang undang-undang pada tahun 2015 yang bertujuan untuk mengharamkan sarung balut kaki dan seluar yoga. Di Malaysia juga, begitu juga untuk sukan, hanya jenis sukan tertentu sahaja yang dibenarkan memakai sarung balut kaki, dan berikut ialah bola sepak (untuk pelajar lelaki sahaja), hoki (untuk lelaki dan perempuan, jika sekolah mempunyai satu padang khusus untuk hoki), dan gimnastik (jika sekolah membenarkan mana-mana dewan digunakan sebagai gimnasium, juga untuk lelaki dan perempuan). Bagi sukan yang bukan salah satu daripada ini, sarung balut kaki dilarang sama sekali; yang pertama adalah disebabkan faktor keagamaan; yang kedua adalah disebabkan peraturan sekolah; dan tidak semua sekolah, tetapi sebahagian besar adalah seperti ini.

Pada Mac 2017, tiga kanak-kanak yang terbang dengan pas syarikat telah dilarang menaiki penerbangan United Airlines oleh ejen pintu masuk yang memutuskan bahawa sarung balut kaki mereka tidak sesuai. United Airlines mempertahankan pendiriannya, sementara syarikat penerbangan pesaing Delta menyatakan melalui Twitter bahawa sarung balut kaki dialu-alukan pada penerbangannya; United berkata dalam satu kenyataan bahawa ia tidak menghalang penumpang wanita biasa daripada menaiki kapal terbang jika mereka memakai sarung balut kaki. Walaupun beberapa tokoh awam, termasuk pelakon Patricia Arquette dan model serta pelakon Chrissy Teigen, mengkritik keputusan United, satu tinjauan yang melibatkan 1,800 pelancong yang dijalankan oleh Airfarewatchdog mendapati bahawa 80% responden mereka menyokong keputusan syarikat penerbangan itu untuk mengharamkan "pakaian yang tidak sesuai", walaupun syarat itu tidak ditakrifkan dalam tinjauan tersebut.

Sekatan terhadap pemakaian leggings sering dikritik kerana mengekalkan penghinaan perempuang jalang dan penghinaan tubuh, kerana ia menyiratkan bahawa gadis-gadis dan wanita bertanggungjawab mengawal tingkah laku lelaki. Pengkritik berhujah bahawa melarang sarung balut kaki atas alasan bahawa ia "terlalu menarik perhatian" bagi lelaki menghantar mesej yang merosakkan, mencadangkan bahawa gadis-gadis harus berasa bersalah atau malu kerana badan mereka sendiri dan cara mereka memilih untuk berpakaian, bukannya meminta lelaki bertanggungjawab atas tindakan dan sikap mereka.

## Galeri

File:Man in leggings flickr 9339830341 6f9f069634 o.jpg|Seorang lelaki dewasa bersarung balut kaki
File:Grand Slam Moscow 2012, Set 2 - 022.jpg|Seorang pemain bola tampar pantai bersarung balut kaki
File:Dorian Finney-Smith Mavericks.jpg|Sarung balut kaki di bawah seluar pendek bola jaring
File:CNU Christopher Newport University Captains Washington & Lee Generals Virginia women's lacrosse NCAA college (15927505494) (cropped).jpg|Sarung balut kaki yang dipakai di bawah skirt *lacrosse*
File:Art of Shaolin Kung Fu.jpg|Ahli kung fu Shaolin memakai sarung balut kaki
File:Hattori Hanzo and the Ninjas - Hanzo-20180227.jpg|Ninja memakai sarung balut kaki
File:Bazaar in Iran 2019 02.jpg|Bahagian sarung balut kaki dalam sebuah bazar di Iran


## Lihat juga
* Pakaian mampatan
* Stoking
* ''Tibialia''

## Rujukan

## Pautan luar
*