James F. Sundah

**Ir. James F. Sundah** (lahir **James Freddy Sundah**; 1 Disember 1955) ialah penulis lagu popular Indonesia, berketurunan Minahasa. Merupakan seorang tokoh korporat dalam industri muzik Indonesia, beliau terkenal kerana lagu malar hijau beliau "Lilin-Lilin Kecil", dinyanyikan oleh Chrisye (dilancarkan pada 1977). Yang memenangi Anugerah "Pilihan Kegemaran Pendengar" daripada Prambors Rasisonia Radio di Jakarta.

## Kerjaya
Kerjaya muzik Sundah bermula pada usia yang sangat muda. bapanya, Alfred Sundah, dikenali sebagai salah seorang tokoh budaya paling penting di Sulawesi Utara terutama untuk usaha beliau untuk memelihara Kolintang dan muzik buluh. Beliau mula bermain untuk rakaman bapanya pada usia 8 tahun.

Pada tahun 1977, Sundah mendapat kejayaan beliau untuk memenangi Anugerah "Pilihan Pendengar Kegemaran" dalam Lomba Cipta Lagu Remaja - LCLR dihoskan oleh Prambors Radio. Pertandingan dan lagu yang sering dikreditkan sebagai titik perubahan dalam era pop dalam industri muzik Indonesia. "Lilin-lilin Kecil" berada di carta Indonesia selama lebih daripada satu tahun dan membawa Chrisye menjadi terkenal. Dalam tahun 1970-an, Sundah bekerjasama dengan Yockie Soerjoprajogo untuk album *[[Jurang Pemisah]]*. Album yang dianggap sebagai koleksi dan item yang bernilai tinggi untuk pengumpul Indonesia.

Beliau dikreditkan untuk menemui bakat Vina Panduwinata, Ruth Sahanaya, Krisdayanti, yang semuanya dianggap diva Indonesia. Beliau telah bekerja dengan pelbagai pemuzik sepanjang kerjayanya termasuk Vina Panduwinata, January Christy, Sheila Majid (Malaysia), Ismi Azis, Fairuz Hussein (Malaysia), Blue Diamond (Belanda), Victor Wood (Filipina), Ruth Sahanaya, Krisdayanti, Chrisye, Jockie Soerjoprajogo, Erwin Gutawa, dan lain-lain. Sundah memainkan peranan penting dalam pembentukan kumpulan Suara Ikhwan pada tahun 1986, yang, menurut satu artikel *[[Rolling Stone (majalah)|Rolling Stones]]*, dianggap sebagai yang jambori pemuzik terbesar sepanjang zaman. Sundah mengambil bahagian dalam Pacific Harmony pada tahun 1995, dan bekerjasama dengan artis berkedudukan tertinggi dari Amerika Syarikat dan Eropah termasuk Lois Walden dan Cathy Dennis. Dengan Titiek Puspa, Ahmad Albar, Bimbim Slank, Nicky Astria, Iwan Fals, Doel Sumbang, Franky Sahilatua dan Scorpions, beliau telah menulis "When You Came To My Life", untuk album *Pure Instinct* (1996). Lagu ini kemudian dikeluarkan semula sebagai Single dan dihasilkan oleh penerbit yang memenangi anugerah David Foster.

## Aktivisme
"Tiada Lagu, Tiada Industri Muzik," adalah salah satu petikan Sundah yang menarik ini yang telah diterbitkan oleh pelbagai media. Penyokong kuat gejala cetak rompak, Sundah kini adalah Pengerusi Jabatan Teknologi Maklumat di Persatuan Penyanyi, penulis lagu dan Pengatur Indonesia (PAPPRI), kesatuan pemuzik Indonesia, juga dikenali Suara Pembaruan. Beliau juga dikenali seorang pakar dalam isu-isu budaya, sering menulis, dan mewakili Indonesia dalam pelbagai forum di luar negara.

Di Muzik Etnik Solo Antarabangsa 2007, beliau telah memperkenalkan konsep "Generasi Edan", ditandai dengan kelancaran pembangunan teknologi. E-d-a-n, di Indonesia bermaksud kegilaan, adalah istilah digabung oleh Rangga Warsita, seorang penyair Jawa terkenal, meramalkan kedatangan era kegilaan. Kreatif, Sundah rosak "gila" sebagai singkatan Elektronik - Digital - Nombor - norma baru, menjelaskan bahawa untuk kekal selaras dengan perkembangan dunia hari ini, seseorang mesti menyesuaikan diri dengan perkara-perkara "baru" yang dianggap tahun ke belakang.

## Anugerah dan penghargaan
Selain Anugerah "Pilihan Kegemaran Pendengar" dalam Pertandingan Menulis Lagu Belia, Sundah memenangi beberapa Anugerah BASF, yang merupakan anugerah tertinggi dalam muzik Indonesia, terutama untuk karya-karya dengan Suara Ikhwan, Ruth Sahanaya, dan Krisdayanti. Pada tahun 1996, Lagu tandatangan beliau "Lilin-Lilin Kecil" telah dipilih sebagai lagu tema sambutan Memperingati AIDS Sedunia di Indonesia. Pada tahun 2002, Minoru Endo Music Foundation di Jepun memilih lagu tersebut sebagai salah satu lagu malar hijau Asia Tenggara.

## Kehidupan peribadi
Beliau berkahwin dengan Lia Sundah Suntoso dan mempunyai seorang anak. Beliau menjadi berita utama antarabangsa pada tahun 2009 apabila beliau terpaksa mengambil semula peperiksaan lesen memandunya tiga kali kerana dia enggan membayar rasuah kepada pegawai-pegawai untuk mendapatkan salinan yang hilang diganti. Beliau kini menetap di New York bersama keluarganya.

## Diskografi
* *[[Lilin-Lilin Kecil]]* (1977)
* *[[Jurang Pemisah]]* (1979)
* *Citra Biru* (1980)
* *Citra Pesona* (1982)
* *Melayang* (1986)
* *Suara Persaudaraan* (1986)
* *Ozon* (1989)
* *Basa-Basi* (1990)
* *OST Catatan Si Emon* (1991)
* *Tak Kuduga* (1989)
* *Legenda* (1990, dikeluarkan semula 2009)
* *The Slow Collections* (1990)
* *Indonesian Top Ten* (1990)
* *Pure Instinct* (1996)
Dan lain-lain.

## Rujukan

## Pautan luar
*  Republika Newspaper, August 25, 2010
* BBC News
*  Kebudayaan, aset yang perlu dilindungi