Empayar Portugal

**Empayar Portugal** () ialah salah satu empayar maritim Kristian terawal dan terluas dalam sejarah dunia moden. Diasaskan pada abad ke-15 dengan **penaklukan bandar Muslim Ceuta di Afrika Utara** pada tahun 1415, empayar ini berkembang melalui pelayaran dan penjelajahan di bawah naungan Henry si Pelaut (Henrique o Navegador). Ia merupakan kuasa utama dalam Zaman Penjelajahan, menandakan permulaan pengaruh Eropah di Asia, Afrika dan Amerika Selatan.

## Asal-usul Kristian
Empayar Portugal berpaksikan semangat Katolik Roma yang kuat, selaras dengan doktrin gereja dan restu Paus. Pelayaran Portugis sering dikaitkan dengan misi penyebaran agama Kristian (*Padroado Real*), yang memberikan kuasa kepada mahkota Portugal untuk melantik mubaligh dan mengetuai urusan keagamaan di tanah jajahan. Ordo Jesuit, termasuk tokoh seperti Francis Xavier, memainkan peranan besar dalam misi Kristianisasi di Asia Tenggara, India, dan Jepun.

## Hubungan dengan Alam Melayu
Kehadiran Portugis di Alam Melayu bermula pada awal abad ke-16, khususnya dengan penaklukan Kesultanan Melaka pada tahun 1511 oleh Afonso de Albuquerque. Penaklukan ini menandakan permulaan pengaruh Kristian Eropah di rantau ini serta konflik antara kuasa Islam dan Kristian. Tujuan utama Portugis ialah untuk menguasai laluan perdagangan rempah dan menyebarkan agama Katolik di kawasan yang sebelumnya berada di bawah pengaruh Islam.

Selepas menawan Melaka, Portugis menubuhkan kubu kuat A Famosa dan memperkenalkan pentadbiran bergaya Eropah serta institusi gereja Katolik. Mereka turut membawa mubaligh yang berkhidmat di Maluku, Timor, Makassar dan Singapura Lama. Walaupun usaha Kristianisasi di Melaka menghadapi tentangan daripada masyarakat Melayu-Muslim, komuniti Kristian Katolik tetap wujud di kalangan sebahagian penduduk tempatan dan golongan Serani (keturunan campuran Portugis dan Melayu).

## Kesan dan Warisan
Walaupun Portugis kehilangan Melaka kepada Belanda pada tahun 1641, pengaruh budaya dan agama mereka kekal dalam bentuk bahasa, seni bina, muzik, dan kepercayaan. Komuniti Kristian Serani di Kampung Portugis, Melaka merupakan warisan langsung empayar ini, mengekalkan tradisi Katolik, nama keluarga Portugis seperti *De Souza*, *Pereira*, dan *Da Silva*, serta sambutan keagamaan seperti Kristang dan San Pedro.

## Peranan dalam Dunia Islam dan Perdagangan
Kehadiran Portugis di perairan Melayu turut membawa persaingan agama dan ekonomi dengan dunia Islam, terutamanya Kesultanan Aceh dan Kesultanan Johor. Aceh, yang menentang penjajahan Portugis di Melaka, mendapat sokongan daripada Khilafah Uthmaniyyah sebagai solidariti Islam menentang kuasa Kristian Eropah.

Hubungan antara kuasa Kristian Portugis dan kuasa Islam Melayu memperlihatkan pertembungan antara dua tamadun besar dunia — Barat dan Timur, yang masing-masing membawa sistem nilai, agama, dan ekonomi sendiri. Namun, pertukaran budaya juga berlaku: bahasa Melayu menyerap beberapa perkataan Portugis seperti *almari* (*armário*), *keju* (*queijo*), dan *garpu* (*garfo*).

## Kemerosotan Empayar
Menjelang abad ke-17, empayar Portugal mula merosot akibat saingan daripada Belanda dan Britain. Walaupun kehilangan Melaka, mereka mengekalkan jajahan di Timor Timur hingga abad ke-20. Serahan Macau kepada China pada tahun 1999 menandakan berakhirnya secara rasmi Empayar Portugal,empayar maritim Kristian tertua dalam sejarah dunia moden.

## Lihat juga

* Penaklukan Melaka
* Afonso de Albuquerque
* Kesultanan Melaka
* Kristang
* Kampung Portugis
* Sejarah Katolik di Malaysia

## Rujukan


## Bibliografi

* Andrada (undated). *The Life of Dom John de Castro: The Fourth Vice Roy of India*. Jacinto Freire de Andrada. Translated into English by Peter Wyche. (1664) Henry Herrington, New Exchange, London. Facsimilie edition (1994) AES Reprint, New Delhi. ISBN 81-206-0900-X.
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Pautan luar

* Portuguese Empire Timeline
* Japanese Screen Painting of the Portuguese in the Indies (Enlarge)
* Sizes of the largest Empires in History:"To Rule the Earth"
* The First Global Village by Martin Page
* The Portuguese and the East (in Portuguese, Chinese, Japanese and Thai) with English introduction.
* Dutch Portuguese Colonial History Dutch Portuguese Colonial History: history of the Portuguese and the Dutch in Ceylon, India, Malacca, Bengal, Formosa, Africa, Brazil. Language Heritage, lists of remains, maps.