Guinea Khatulistiwa

**Guinea Khatulistiwa**, secara rasmi **Republik Guinea Khatulistiwa** (Sepanyol: *República de Guinea Ecuatorial*, , Perancis: *République de Guinée Équatoriale*, Bahasa Portugis: *República da Guiné Equatorial*, Bahasa Inggeris: *Republic of Equatorial Guinea*) adalah sebuah negara yang terletak di Afrika Tengah. Dengan keluasan 28,000&nbsp;km2 ia adalah salah satu negara terkecil di benua Afrika dan mempunyai populasi dianggarkan sebanyak setengah juta.

## Geografi
Guinea Khatulistiwa terletak di pantai barat Afrika Tengah. Negara ini terdiri daripada wilayah tanah besar, Río Muni, yang bersempadan dengan Cameroon di utara dan Gabon di timur dan selatan, dan lima pulau kecil, Bioko, Corisco, Annobon, Elobey Chico (Elobey Kecil), dan Elobey Grande (Elobey Besar). Bioko, tapak ibu negara, Malabo, terletak kira-kira  di luar pantai Cameroon. Pulau Annobon terletak kira-kira  barat-selatan-barat Cape Lopez di Gabon. Corisco dan dua pulau Elobey berada di Corisco Bay, di sempadan Río Muni dan Gabon.

Guinea Khatulistiwa terletak di antara latitud 4 °U dan 2°S, dan longitud 5° B dan 12° E. Meskipun namanya, tidak ada bahagian wilayah negara yang terletak di khatulistiwa—ia berada di hemisfera utara kecuali kawasan kepulauan Wilayah Annobón yang terletak kira-kira  selatan daripada khatulistiwa.

Guinea Khatulistiwa mempunyai iklim tropika dengan musim basah dan kering yang ketara. Dari Jun hingga Ogos, Río Muni kering dan Bioko basah, dan dari Disember hingga Februari, keadaan sebaliknya berlaku. Antaranya, terdapat peralihan secara beransur-ansur. Hujan atau kabus berlaku setiap hari di Annobon, di mana hari tanpa awan tidak pernah didaftarkan. Suhu di Malabo, Bioko, berjulat dari  hingga , walaupun di selatan Moka Plateau, suhu tinggi biasa hanya . Di Río Muni, suhu purata ialah kira-kira . Kadar Hujan tahunan berbeza daripada  di Malabo hingga  di Ureka, Bioko, tetapi Río Muni agak kering.

### Kawasan pentadbiran
Guinea Khatulistiwa terbahagi kepada lapan buah wilayah. Wilayah terbaharu ialah Djibloho yang dicipta pada 2017 dengan ibu pejabatnya di Ciudad de la Paz, bakal ibu negara. Lapan wilayah tersebut adalah seperti di bawah (ibu kota wilayah dalam kurungan):

# Annobón (San Antonio de Palé)
# Bioko Norte (Malabo)
# Bioko Sur (Luba)
# Centro Sur (Evinayong)
# Djibloho (Ciudad de la Paz)
# Kié-Ntem (Ebebiyín)
# Litoral (Bata)
# Wele-Nzas (Mongomo)

Wilayah-wilayah ini dibahagikan lagi kepada 19 buah daerah dan 37 buah perbandaran.

## Demografi
Kebanyakan rakyat negara memiliki asal orang Bantu. Kumpulan etnik terbesar, orang Fang, adalah asli di tanah besar, dengan migrasi besar Pulau Bioko sejak abad ke-20 membanyakkan penduduk Fang hingga melepasi jumlah orang Bubi asal. Golongan Fang merangkumi kira-kira 80% populasi, dan terdiri daripada sekitar 67 buah puak. Mereka di kawasan utara Río Muni bertutur bahasa Fang-Ntumu, dan mereka di selatan bertutur bahasa Fang-Okah; dua dialek ini memiliki perbezaan, tetapi dapat saling difahami. Dialek-dialek Fang juga ditutur di kawasan negara jiran, Cameroon (Bulu) and Gabon. Dialek-dialek ini masih dapat saling difahami, tetapi lebih lebih ketara perbezaannya. Orang Bubi yang merangkumi 15% populasi adalah asli di Pulau Bioko. Garis sempadan tradisi antara etnik Fang dan "pantai" ialah kampung Niefang ("batas Fang") di timur Bata.

Kumpulan etnik pesisir pantai, kadangkala dirujuk sebagai Ndowe atau "Playeros" ("orang pantai" dalam bahasa Sepanyol): Combes, Bujebas, Balengues, dan Bengas di tanah besar dan pulau-pulau kecil, dan Fernandinos, sebuah komuniti Krio di Pulau Bioko bersama-sama merangkumi 5% populasi negara. Orang Eropah (sebahagian besarnya berketurunan Sepanyol atau Portugis, sebahagian daripada keturunan Afrika separa) juga tinggal di negara itu, tetapi kebanyakan warga Sepanyol meninggalkan negara selepas negara mencapai kemerdekaan.

## Ekonomi
Guinea Khatulistiwa pra-merdeka mengharapkan pengeluaran koko untuk pendapatan mata wang kukuh. Ia mempunyai pendapatan per kapita tertinggi Afrika pada 1959.

Penemuan simpanan minyak besar pada 1996 dan eksploitasinya yang berikutnya telah menyumbang kepada satu peningkatan dramatik dalam hasil kerajaan. Seperti pada 2004, Equatorial Guinea adalah pengeluar minyak ketiga terbesar di Sub Sahara Afrika. Pengeluaran minyaknya telah meningkat kepada 360,000 buah tong/hari, bertambah daripada 220,000 dua tahun terdahulu.

Perhutanan, pertania, dan perikanan adalah juga komponen utama bagi KDNK negara ini. Pertanian sara diri mendominasi. Kemerosotan ekonomi luar bandar di bawah rejim-rejim yang kejam telah mengurangkan potensi untuk pertumbuhan pertanian.

Walaupun KDNK per kapita (PPP) lebih daripada US$30,000 , Equatorial Guinea berkedudukan ke-121 daripada 177 buah negara dalam Indeks Pembangunan Manusia Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu.

## Sukan
Equatorial Guinea telah dipilih untuk menjadi tuan rumah bersama Piala Negara Afrika 2012 perkongsian dengan Gabon. Negara itu juga dipilih menjadi tuan rumah Kejohanan Bola Sepak Wanita Afrika 2008, yang kemudian dimenangi.

## Rujukan

## Pautan luar

; Kerajaan
* Official Government of Equatorial Guinea website (Spanish, English)
* Honorary Consulate of Equatorial Guinea in Romania  (Spanish, Romanian, English)
* Chief of State and Cabinet Members 

; Maklumat am
* Country Profile from BBC News
* 
* Equatorial Guinea from *UCB Libraries GovPubs*
* 
* 
* Topographical map  (Sepanyol)

; Media 
* Equatorial Guinea news headline links from AllAfrica.com
* Guinea-Ecuatorial.net (Spanish, some French)

; Budaya
* The Bubis of Fernando Po  history of first inhabitants of Bioko Island, now an endangered people
* Cultura Bubi 
* Cultures de Mon: Los Bubis 
* African Pygmies culture and music of the first inhabitants of Equatorial Guinea, with photos and ethnographic notes

; Lain-lain
* Spanish Embassy's Plan for African 2006-2008 
* http://www.icex.es/staticFiles/GuineaEcuatorial_6814_.pdf (Sepanyol)