Wilayah

**Wilayah** (serapan  "pemerintahan" terbitan kata kerja  *waliya* "memerintah; menguasai; mentadbir, mengurus"; bahasa Inggeris: *region / territory*) merupakan taraf pembahagian kawasan pemerintahan sesebuah negeri yang berlainan di dalam satu negara.

Wilayah juga bermaksud sesuatu kawasan yang menjangkau dua atau lebih kawasan pentadbiran sesebuah pemerintahan beratur amat stabil, selain tahap budaya, sosial, perpaduan rakyat, dan taraf hidupnya yang sangat baik tanpa sebarang masalah dan berpendirian bebas untuk mewujudkan keamanan yang lebih baik. . Wilayah juga terdiri dari dua atau lebih negeri persekutuan. Disingkatkan kedudukan dan derajat "wilayah" adalah sedikit lebih besar berbanding "negeri" atau "wilayah persekutuan".

Wilayah adalah bermaksud sesuatu kawasan yang menjangkaui sebanyak dua atau lebih kawasan pentadbiran kerajaan. Wilayah juga boleh didefinisikan sebagai sesebuah negeri yang mana sistem pemerintahan

## Kegunaan
### Di Thailand
Istilah *wilayah* digunakan sebagai nama entiti pentadbiran tahap pertama di Negara Thai setaraf "negeri" di Malaysia dan "provinsi" di Indonesia; tanah Kerajaan Patani yang ditawan kerajaan Rattanakosin Siam dibahagikan kepada wilayah-wilayah Pattani, Yala dan Narathiwat. Kedah juga dijadikan wilayah Siam setelah dijajah pada 1826 dan 1943 (diberikan oleh kuasa Jepun) dengan nama "Wilayah Saiburi" (จังหวัดไทรบุรี *Changwat Saiburi*) sebelum dikembalikan kepada pemerintahan British pada 1945.

### Di Malaysia
Istilah "wilayah" boleh dimaksudkan sebagai sesebuah negeri yang statusnya lebih tinggi tarafnya, serba moden, dan lebih maju. Adakalanya juga istilah wilayah boleh didefinisikan sebagai sebuah kawasan negeri yang telahpun mencapai pembentukan sesebuah kerajaan sendiri berkat kesefahaman antara masyarakat pelbagai kaum dan perpaduan agama yang lain, tanpa sebarang masalah dan tiada sebarang pertumpahan darah yang berterusan.

Terdapat lima kategori status sesebuah tempat atau kawasan untuk mencapai sesebuah kerajaan penuh yang bersifat merdeka, moden, dan stabil, iaitu :

* **Daerah (District) :** Adalah merupakan sesebuah kawasan pentadbiran yang hanya menumpukan kepada sesuatu tempat yang lain, tetapi berada di kawasan yang sama. Contohnya seperti Daerah Kuala Penyu, Daerah Bagan Datuk, Daerah Kuala Selangor, Daerah Kuala Kangsar, dan Daerah Kuching. 
* **Bahagian (Division) :** Adalah merupakan entiti sesebuah kawasan yang menjadi sebahagian daripada negeri, hasil persetujuan pihak sesebuah kerajaan negeri. Contohnya seperti Bahagian Samarahan, Bahagian Betong, dan Bahagian Sibu.
* **Negeri (State) :** Penggunaan perkataan "negeri" adalah merujuk kepada sesebuah bahagian dalam sebuah negara dalam pembentukan sesebuah pemerintahan berbentuk kerajaan persekutuan, yang mana ianya berkongsi sama rata serta sama kuasa politik dengan pemerintahan persekutuan atau pemerintahan monarki. Misalnya seperti Pulau Pinang, Melaka, Perak, Selangor, dan Johor.
* **Wilayah (''Region / Territory'') :** Penggunaan perkataan "wilayah" adalah merujuk kepada sesebuah negeri yang mana taraf pembangunan kawasan yang lebih baik, sistem politik yang amat stabil, taraf ekonomi yang sangat baik, tahap sosial dan gaya hidup yang amat baik, serta mempunyai pembentukan sesebuah kerajaan yang sistematik, cekap, dan efektif. Sesebuah kerajaan negeri yang mengamalkan sistem kerajaan wilayah masih boleh bekerjasama dengan kerajaan persekutuan ataupun bekerjasama dengan sesebuah negara, tetapi kuasa pemerintahannya dan mana-mana kuasa autonomi kerajaan akan dipegang sepenuhnya oleh kerajaan wilayah itu sendiri. Di Malaysia sahaja, wilayah Sarawak adalah contoh yang signifikan dan jelas dengan status kerajaan wilayah atas dasar autonomi wilayah berdasarkan Perjanjian Malaysia 1963 (MA63).
* **Negara (''Country'') :** Penggunaan perkataan "negara" adalah bermaksud sesebuah wilayah di permukaan bumi yang kekuasaannya sama ada politik, ketenteraan, ekonomi, sosial, sains, teknologi, ataupun budaya tetap akan diatur sepenuhnya oleh kerajaan yang berada di kawasan negara tersebut. Kerajaan sesebuah negara adalah sangat bebas dan tidak terletak di bawah pemerintahan kerajaan negara yang lain. Namun risiko kelemahan ekonomi, ketidakstabilan kerajaan, pertumpahan darah, dan sentimen perkauman adalah sangat tinggi, berbanding dengan kerajaan negeri dan kerajaan wilayah.

## Senarai kawasan berstatus wilayah

### Thailand
* Wilayah di Thailand

### Australia
* Wilayah Ibu Negara Australia
* Wilayah Teluk Jervis
* Wilayah Utara Australia

### Denmark
* Kepulauan Faroe

### Jepun
* Kawasan Kantō
* Kawasan Tōhoku
* Kawasan Kansai
* Kyūshū
* Hokkaidō
* Wilayah Okinawa

### Malaysia
* Wilayah Sarawak
* Wilayah Sabah

### New Zealand
* Wilayah Auckland
* Wilayah Waikato
* Wilayah Wellington
* Wilayah Bay of Plenty
* Wilayah Northland
* Wilayah Hawke's Bay

### Norway
* Svalbard

### Turki
* Wilayah Ankara
* Wilayah Adana
* Wilayah Antalya
* Wilayah Balıkesir
* Wilayah Bursa
* Wilayah Diyarbakır
* Wilayah Gaziantep
* Wilayah Mersin
* Wilayah İzmir
* Wilayah Istanbul

## Lihat juga
* Autonomi
* Daerah
* Negeri
* Negara
* Republik

## Rujukan