Operasi Pavutyna

**Operasi ''Pavutyna*** ([[Bahasa Ukraine]]: Операція «Павутина», perumian: *Operatsija "Pavutyna"* harfiah: "Operasi Sarang labah-labah"), ialah serangan [[dron]] yang dilakukan oleh [[Perkhidmatan Keselamatan Ukraine]] (SBU) jauh di dalam [[Rusia]] pada 1 Jun 2025, semasa [[Perang Rusia-Ukraine]]. Serangan terkoordinasi menyasarkan aset [[Penerbangan Jarak Jauh Rusia|Penerbangan Jarak Jauh]] [[Tentera Udara Rusia]] di lima pangkalan udara; [[Pangkalan Udara Belaya|Belaya]], [[Pangkalan Udara Dyagilevo|Dyagilevo]], [[Pangkalan Udara Ivanovo Severny|Ivanovo Severny]], [[Pangkalan Udara Olenya|Olenya]] dan [[Pangkalan Udara Ukrainka|Ukrainka]]—menggunakan dron yang disembunyikan dan dilancarkan dari trak di wilayah Rusia.

Ia adalah serangan dron terbesar ke atas pangkalan udara Rusia setakat ketika itu di dalam perang, menggunakan 117 dron yang, menurut pegawai Ukraine, merosakkan lebih 40 buah pesawat. Rusia mengesahkan bahawa serangan itu berlaku. Operasi itu menjadi terkenal kerana jangkauan geografinya yang tidak pernah berlaku sebelum ini—menjangkau lima [[Oblast di Rusia|oblast]] merentasi [[Waktu di Rusia|lima zon waktu]]—terutamanya mogok di Pangkalan Udara Belaya di [[Siberia Timur]], di mana kerosakan telah disahkan sepanjang 4,300 km (2,700 batu) dari Ukraine. Menurut penganalisis Perisikan Sumber Terbuka (OSINT), sekurang-kurangnya 13 pesawat tentera telah terkena serangan itu berdasarkan imejan satelit dan video.

==Persiapan==


Presiden Ukraine [[Volodymyr Zelenskyy]] berkata bahawa ia mengambil masa 18 bulan dan 9 hari dari permulaan perancangan untuk melaksanakan operasi. Menurut sumber Ukraine, perancangan untuk operasi "amat kompleks" telah dilaksanakan oleh ketua SBU [[Vasyl Malyuk]] dan kakitangannya, dan kemajuan diselia secara peribadi oleh Zelenskyy.  Dron telah diangkut ke Rusia, kira-kira 36 telah dipindahkan ke setiap bekas pelancar kayu, dan kemudian kontena itu dipasang pada trak. Pada permulaan serangan, bumbung kontena ini dibuka dari jauh dan dron diterbangkan ke sasaran mereka.  Sumber Ukraine mendakwa bahawa ejen yang menyediakan operasi di wilayah Rusia telah dipindahkan sebelum serangan bermula.

Menurut sumber Amerika dan Ukraine, Amerika Syarikat tidak dimaklumkan terlebih dahulu mengenai serangan tersebut.

==Serangan==


Sebanyak 117 dron [[Sudut pandangan orang pertama (kawalan radio)|sudut pandangan orang pertama]] (FPV) Ukraine menyasarkan lima pangkalan udara Rusia: [[Pangkalan Udara Belaya|Belaya]], [[Pangkalan Udara Dyagilevo|Dyagilevo]], [[Pangkalan Udara Ivanovo Severny|Ivanovo Severny]], [[Pangkalan Udara Olenya|Olenya]], dan [[Pangkalan Udara Ukrainka|Ukrainka]]. SBU mendakwa telah berjaya mensasarkan lebih daripada 40 pesawat tentera Rusia, termasuk pengebom strategik [[Tupolev Tu-160|Tu-160]], [[Tupolev Tu-95|Tu-95]], dan [[Tupolev Tu-22M|Tu-22M]] dan [[Pesawat Sistem Kawalan dan Amaran Udara|pesawat amaran awal dan kawalan udara]] A-50. Berikutan serangan itu, pegawai Rusia mengumumkan keadaan darurat berkenaan dengan pangkalan udara [[Pangkalan Tentera Udara Engels|Engels]] dan [[Pangkalan Udara Morozovsk|Morozovsk]] kerana kemungkinan ancaman udara di pangkalan tersebut.

Presiden Zelenskyy berkata bahawa 'pejabat' untuk operasi itu terletak berhampiran pejabat [[Khidmat Keselamatan Persekutuan]] Rusia (FSB), dan 34% daripada pengangkut peluru berpandu pelayaran strategik Rusia yang ditempatkan di pangkalan udara telah dipukul.

===Olenya===
Selepas laporan media terdahulu mengenai penempatan besar-besaran pesawat penerbangan strategik ke pangkalan udara Olenya, selatan [[Murmansk]], pangkalan udara itu diserang menggunakan dron FPV, memusnahkan atau merosakkan beberapa pesawat strategik. Media Rusia melaporkan serangan di Olenya tetapi mengatakan bahawa pertahanan udara sedang bertugas. Penduduk [[Olenegorsk]] melaporkan letupan dan kebakaran dengan video selepas itu diterbitkan kemudian. Serangan ke atas Olenya dilakukan dari sebuah trak di sebuah stesen minyak. Terdapat sekurang-kurangnya 10 letupan. Pihak berkuasa melarang penduduk daripada memasuki atau meninggalkan Olenegorsk. Pengebom Tu-95 berkeupayaan nuklear adalah antara pesawat yang berpangkalan di pangkalan udara. Menurut projek OSINT AviVector, pada 26 Mei, dua Tu-95MS, tiga Tu-160, dan dua Su-34 berpangkalan di pangkalan udara.

===Belaya===
Serangan telah dilakukan ke atas pangkalan udara Belaya, di [[Oblast Irkutsk]], disahkan oleh penduduk tempatan dan gabenor Igor Kobzev, yang mengatakan bahawa terdapat "kejatuhan bangunan lama" di . Seperti di Olenya, dron dilancarkan dari trak. Ini adalah mogok Ukraine pertama di Siberia. Rejimen Sepanduk Merah Brest Penerbangan Pengawal Berat Ke-200, bersenjatakan pengebom strategik [[Tu-22M3]], ditempatkan di pangkalan udara. Gabenor menunjukkan rakaman kepulan asap. Menurut projek OSINT AviVector, sehari sebelum serangan terdapat 52 pesawat strategik (35 pengebom Tu-22M3, 6 pengebom Tu-95MS, dan 7 pengebom [[Tu-160]]), 30 pesawat pejuang [[MiG-31]], dan 8 pesawat bantuan dan pengangkutan di pangkalan udara.

Pada 2 Jun analisis OSINT gambar satelit komersial mengesahkan tiga pengebom Tu-95 yang musnah, satu mungkin rosak Tu-95, pengebom Tu-22M3 yang musnah.

===Dyagilevo===
Serangan telah dilaporkan di lapangan terbang Dyagilevo berhampiran [[Ryazan]]. Gabenor tempatan mengesahkan serangan itu dan menyatakan bahawa serpihan dron yang telah ditembak jatuh merosakkan bumbung bangunan kediaman, tanpa kecederaan. Sekurang-kurangnya tujuh letupan dilaporkan. Pengebom Tu-95MS dan Tu-22M3 berpangkalan di sana.

===Ivanovo Severny===
Serangan telah dilaporkan ke atas pangkalan udara Ivanovo Severny berhampiran [[Ivanovo]], tetapi pihak berkuasa tempatan tidak melaporkan serangan itu. Pangkalan Ivanovo sebelum ini telah diserang pada 23 Mei 2025. Menurut *The Moscow Times'', A-50 berkemungkinan dilanggar di sini.

### Ukrainka
Serangan ke atas pangkalan udara Ukrainka berhampiran Seryshevo di Oblast Amur telah dicuba, tetapi gagal apabila trak yang membawa dron FPV meletup.

## Kesudahan
Pegawai Ukraine berkata bahawa serangan itu merosakkan satu pertiga daripada kapal pengangkut peluru berpandu jelajah strategik Rusia, dianggarkan bernilai AS$7 bilion. Institut Kajian Perang menyatakan dalam analisis awalnya bahawa keupayaan Rusia untuk melancarkan peluru berpandu dan dron jarak jauh ke Ukraine mungkin sekurang-kurangnya dikekang buat sementara waktu, dan beberapa pesawat strategik lama yang terkena tidak dapat diganti kerana ia tidak lagi dalam pengeluaran.

## Lihat juga
* Letupan Jambatan Krimea 2025

## Rujukan