Rabdomiolisis

**Rabdomiolisis** (juga dipanggil ***rhabdo***) adalah keadaan apabila otot rangka yang rosak terurai dengan cepat. Gejala mungkin termasuk sakit otot, lemah, muntah dan kekeliruan. Ada juga peluang air kencing menjadi berwarna teh atau degupan jantung yang tidak teratur. Sesetengah produk pecahan otot, seperti protein mioglobin, berbahaya kepada buah pinggang dan boleh menyebabkan kecederaan buah pinggang akut.

Kerosakan otot kebanyakannya disebabkan oleh kecederaan remuk, senaman berat, ubat-ubatan atau gangguan penggunaan bahan. Punca lain termasuk jangkitan, kecederaan elektrik, strok haba, imobilisasi yang berpanjangan, kekurangan aliran darah ke anggota badan atau gigitan ular. Statin (ubat preskripsi untuk menurunkan kolesterol) dianggap sebagai risiko kecil. Sesetengah orang telah mewarisi keadaan otot yang meningkatkan risiko rabdomiolisis. Diagnosis disokong oleh jalur ujian air kencing yang positif bagi "darah" tetapi air kencing tidak mengandungi sel darah merah apabila diperiksa dengan mikroskop. Ujian darah menunjukkan aktiviti kreatin kinase lebih daripada 1,000 U/L, dengan penyakit yang teruk melebihi 5,000-15,000 U/L.

Rawatan utama adalah sejumlah besar cecair intravena. Rawatan lain mungkin termasuk dialisis atau hemofiltrasi dalam kes yang lebih teruk. Sebaik sahaja pengeluaran air kencing diterbitkan, natrium bikarbonat dan manitol biasanya digunakan tetapi ia kurang disokong oleh bukti. Hasil umumnya baik jika dirawat lebih awal. Komplikasi mungkin termasuk kalium darah tinggi, kalsium darah rendah, pembekuan intravaskular tersebar dan sindrom kompartmen.

Rabdomiolisis dilaporkan kira-kira 26,000 kali setahun di Amerika Syarikat. Walaupun keadaan ini telah diulas sepanjang sejarah, penerangan moden yang pertama adalah selepas gempa bumi pada tahun 1908. Penemuan penting mengenai mekanismenya telah dibuat semasa Blitz London pada 1941. Ia merupakan masalah besar bagi mereka yang cedera dalam gempa bumi, dan usaha bantuan untuk bencana seperti itu selalunya termasuk pasukan perubatan yang dilengkapi untuk merawat mangsa yang terselamat dengan rabdomiolisis.

## Punca
Sebarang bentuk kerosakan otot dengan keparahan yang mencukupi boleh menyebabkan rabdomiolisis. Pelbagai punca boleh hadir secara serentak dalam satu-satu individu. Sesetengahnya mempunyai keadaan otot terdahulu, biasanya bersifat keturunan, yang menjadikan mereka lebih terdedah kepada rabdomiolisis.

### Kecenderungan genetik
Rabdomiolisis berulang mungkin disebabkan oleh kekurangan enzim otot intrinsik, yang biasanya diwarisi dan sering muncul semasa zaman kanak-kanak. Banyak penyakit otot struktur mempunyai episod rabdomiolisis yang dicetuskan oleh senaman, anestesia penuh atau mana-mana punca lain rabdomiolisis yang disenaraikan di atas. Gangguan otot yang diwarisi dan jangkitan bersama-sama menyebabkan majoriti rabdomiolisis pada kanak-kanak.

## Diagnosis

Diagnosis rabdomiolisis mungkin disyaki pada sesiapa sahaja yang mengalami trauma, kecederaan remuk atau imobilisasi yang berpanjangan, tetapi ia juga mungkin dikenal pasti pada peringkat seterusnya disebabkan oleh kemerosotan fungsi buah pinggang (peningkatan atau peningkatan tahap kreatinin dan urea secara tidak normal, pengeluaran air kencing yang menurun) atau perubahan warna air kencing menjadi coklat kemerahan.

## Rawatan
Matlamat utama rawatan adalah untuk merawat kejutan dan memelihara fungsi buah pinggang. Pada mulanya ini dilakukan melalui pemberian sejumlah besar cecair intravena, biasanya garam isotonik (0.9% berat per isi padu larutan natrium klorida). Dalam mangsa sindrom remuk, adalah disyorkan untuk memberi cecair intravena walaupun sebelum dia dikeluarkan daripada runtuhan. Ini akan memastikan jumlah peredaran yang mencukupi untuk menangani pembengkakan sel otot (yang biasanya bermula apabila bekalan darah dipulihkan), dan untuk mengelakkan pemendapan mioglobin dalam buah pinggang. Jumlah 6 hingga 12&nbsp;liter melebihi 24&nbsp;jam disyorkan. Kadar pemberian cecair boleh diubah untuk mencapai pengeluaran air kencing yang tinggi (200–300&nbsp;mL/j pada orang dewasa), melainkan terdapat sebab lain mengapa ini mungkin membawa kepada komplikasi, seperti sejarah kegagalan jantung.

Walaupun banyak sumber mengesyorkan agen intravena tambahan untuk mengurangkan kerosakan pada buah pinggang, kebanyakan bukti yang menyokong amalan ini datang daripada kajian haiwan, dan tidak konsisten dan bercanggah. Manitol bertindak secara osmosis untuk meningkatkan pengeluaran air kencing dan dianggap menghalang pemendapan mioglobin dalam buah pinggang, tetapi keberkesanannya tidak ditunjukkan dalam kajian dan terdapat risiko memburukkan fungsi buah pinggang. Penambahan bikarbonat ke dalam cecair intravena boleh mengurangkan asidosis (paras asid yang tinggi dalam darah) dan menjadikan air kencing lebih beralkali untuk mengelakkan pembentukan tuangan dalam buah pinggang; bukti yang menunjukkan bahawa bikarbonat mempunyai faedah melebihi garam sahaja adalah terhad, dan ia boleh memburukkan hipokalsemia dengan meningkatkan pemendapan kalsium dan fosfat dalam tisu. Jika pengalkalian air kencing digunakan, pH air kencing dikekalkan pada 6.5 atau lebih tinggi. Furosemida, diuretik gelung, sering digunakan untuk memastikan pengeluaran air kencing yang mencukupi, tetapi bukti bahawa ini menghalang kegagalan buah pinggang masih kekurangan.

## Prognosis
Prognosis bergantung kepada punca asas dan sama ada sebarang komplikasi berlaku. Rabdomiolisis yang rumit oleh kerosakan buah pinggang akut pada pesakit dengan kecederaan traumatik mungkin mempunyai kadar kematian sebanyak 20%. Kemasukan ke unit rawatan rapi dikaitkan dengan kematian sebanyak 22% jika tiada kecederaan buah pinggang akut, dan 59% jika kerosakan buah pinggang berlaku. Kebanyakan orang yang mengalami kerosakan buah pinggang akibat rabdomiolisis memperoleh pemulihan penuh fungsi buah pinggang mereka.

## Rujukan