Curtiss Wanamaker Triplane

**Wanamaker Triplane** atau **Curtiss Model T**, dinamakan semula secara retroaktif sebagai **Curtiss Model 3** ialah bot terbang peronda triplane gergasi dengan empat enjin yang dibina semasa Perang Dunia I. Ia merupakan pesawat empat enjin pertama yang dibina di Amerika Syarikat. Hanya sebuah pesawat contoh sahaja (No.3073) telah disiapkan.  Pada masa itu, Triplane ialah kapal terbang laut terbesar di dunia. 

## Reka bentuk dan pembangunan
Pada tahun 1915, ahli perniagaan Amerika Rodman Wanamaker  menugaskan syarikat Curtiss Airplane and Motor Company untuk membina sebuah bot terbang yang besar buatan *Amerika.* Tujuannya ialah untuk memenangi hadiah £10,000 yang ditawarkan oleh akhbar British *Daily Mail* untuk pesawat pertama yang menyeberangi Atlantik. Beliau telah menugaskan Curtiss untuk membina bot terbang baharu yang lebih besar untuk penerbangan transatlantik yang dikenali sebagai **Wanamaker Triplane**, atau **Curtiss Model T**, (dinamakan semula secara retroaktif Model 3 apabila Curtiss menukar sistem penamaannya). 

Laporan awal akhbar  menunjukkan sebuah pesawat triplane gergasi bersaiz 68&nbsp;kaki (17.9&nbsp;meter)  dengan rentang sayap enam petak selebar sama 133&nbsp;kaki (40.5&nbsp;meter) . Pesawat itu, yang mampu membawa persenjataan berat, dianggarkan mempunyai berat keseluruhan 21,450&nbsp;paun (9,750&nbsp;kilogram) dan dikuasakan oleh enam  enjin 140&nbsp;hp 104&nbsp;kW) yang memacu tiga kipas, dua daripadanya adalah konfigurasi traktor dan yang ketiga penolak . 

Perkhidmatan Udara Tentera Laut Diraja British (RNAS) membuat tempahan untuk 20 Triplanes. Yang pertama telah siap di kilang Curtiss, Buffalo, New York pada Julai 1916.  Ini adalah pesawat empat enjin pertama yang dibina di Amerika Syarikat dan salah satu pesawat terbesar di dunia. 

Model T siap berbeza daripada pesawat yang dibincangkan dalam akhbar dalam pelbagai perkara. Saiz dan berat adalah serupa, dengan sayap atas mempunyai rentang 134&nbsp;kaki, tetapi sayap yang lain mempunyai rentang yang berbeza. Ia dirancang untuk dikuasakan oleh empat traktor  Enjin Curtiss V-4 250&nbsp;hp (187&nbsp;kW) yangdipasang secara individu pada sayap tengah, yang luar biasa pada masa itu.  Krew dua juruterbang dan seorang jurutera penerbangan ditempatkan dengan kabin tertutup, serupa dengan Model H Curtiss . Untuk mengurangkan daya yang perlu digunakan oleh juruterbang pada kawalan, bebaling kecil boleh disambungkan ke kabel aileron dengan cengkaman yang dikendalikan secara elektrik untuk bertindak sebagai satu bentuk kawalan bantuan kuasa. 

Memandangkan enjin Curtiss V-4 yang dirancang tidak tersedia apabila prototaip siap,pihak tersebut telah memutuskan untuk tidak menerbangkan pesawat di Amerika Syarikat, sebaliknya membawa ia England dengan kapal, di mana ia dipasang semula di stesen udara tentera laut Felixstowe . Pada mulanya ia dipasang dengan empat  Enjin Renault 240&nbsp;hp (180&nbsp;kW), tetapitidak lama kemudian ditukar dengan empat buah enjin Rolls-Royce Eagles 250&nbsp;hp.

Oleh kerana pesawat itu rosak dan tidak dapat dibaiki dalam penerbangan sulung, ia dianggap tidak berjaya, dan pesanan untuk baki sembilan belas pesawat yang tinggal dibatalkan.  Walau bagaimanapun, Wanamaker Triplane memberikan inspirasi kepada John Porte dari Stesen Eksperimen Kapal Laut untuk membina bot terbang lima enjin besar dengan susun atur yang serupa, Felixstowe Fury .   

## Operator

; 

* Perkhidmatan Udara Tentera Laut Diraja
** RNAS Felixstowe

## Spesifikasi (enjin Renault)

## Lihat juga
### Pesawat berkaitan
* Curtiss Model H
* Porte Baby
* Felixstowe Fury (Porte Super-Baby)
* Gosport G9

## Rujukan

### Bibliografi

* "A Fighting Flying Boat". *Flight*, 13 January 1916, pp.&nbsp;43–44.
* Bowers, Peter M. *Curtiss Aircraft 1907–1947*. London:Putnam, 1979. .
* Bruce, J.M. "Historic Military Aircraft No. 11 Part 3:The Felixstowe Flying Boats". *[[Flight International|Flight]]*, 23 December 1955, pp.&nbsp;929–932.
* Thetford, Owen. *British Naval Aircraft since 1912*. London:Putnam, Fourth edition, 1978. .