Pinus

***Pinus*** ialah genus tumbuhan konifer dalam keluarga Pinaceae merangkumi 187 spesies pokok yang diberikan nama-nama umum **tusam**, **pain** atau **sanubar**. Spesies-spesies dalam genus ini banyak bertaburan di Hemisfera Utara terutamanya di kawasan pergunungan bertanah baik; ada satu spesies pokok yang boleh didapati di kawasan beriklim tropika iaitu *[[Pinus merkusii]]* pada garis lintang 2° Selatan dari Khatulistiwa di pulau Sumatera.

## Peristilahan
Perkataan *pain* diserap daripada kata Inggeris *pine* yang dijejak semula pada kata Latin *pīnus* yang dipakai pada spesies *[[Pinus sylvestris]]*. Kata Latin itu juga diserap menjadi nama genus pokok ini.

Perkataan "sanubar" diserap daripada  *ṣanawbar* dalam bahasa Arab melalui bahasa Parsi.

## Ciri-ciri
Pokok-pokok tusam atau pain ini jenis malar hijau yang mampu tumbuh setinggi 3 hingga 80 meter purata; banyak spesies tusam mampu mencecah ketinggian 15 hingga 45 meter. Batang kayu pokok ini cenderung berkulit tebal dan bersisik, namun ada jenis yang berkulit nipis juga.

Batang pokok menumbuhkan dahan-dahan yang melingkar sekelilingnya; ada spesies-spesies yang tumbuh lebih daripada dua lingkaran dahan dalam masa setahun. Daun-daunnya tumbuh dalam cekak (*fasciculus*) yang tumbuh daripada dahan pokok, secekak daun rata-rata mempunyai antara dua hingga lima helai. Helai-helai daun tahan lama apabila pokok mendapat sumber air yang mencukupi.


Fail:Pine tree trunk (6913705687).jpg|Batang pokok tua
Fail:Sollip (pine needles).jpg|Jambak-jambak helai daun pada batang pokok
Fail:Nadelnkieferp.jpg|Cekak-cekak daun pada hujung batang
Fail:Needle 2016-05-28 034.jpg|Secekak daun tusam


Pokok tusam hidup lama mencecah 100 hingga 1,000 tahun atau lebih. Pokok yang diukur paling tua pernah ditemukan di kaki Gunung Wheeler terletak di barat Nevada, Amerika Syarikat yang berusia 4,900 tahun; pokok itu ditumbangkan tanpa disedari dalam suatu kerja penyelidikan iklim setempat pada 1964. Spesies yang masih hidup pada hari ini didapati di Pergunungan Putih, tenggara California dengan nama "Methuselah" yang berusia sampai 4,600 tahun.

## Kegunaan
### Dalam perkakasan
Kayu tusam merupakan antara jenis kayu yang paling direbutkan secara komersil dalam pembuatan perabot dan kertas di serata dunia.

Daun-daun pokok ini mempunyai pelbagai kegunaan: pucuknya boleh digantung sebagai hiasan manakala dedaunnya boleh dianyam menjadi bakul atau bekas.

### Sebagai sumber makanan
Biji keras yang didapatkan dari buah pokok genus ini dapat digunakan dalam pelbagai jenis masakan terutamanya sebagai ramuan *[[pesto]]* di Itali serta sajian seperti *[[kibbeh]]*, *[[samosa|sambusak]]*, *[[baklava]]* dan sebagainya di Timur Tengah.

Daun-daun tusam muda boleh diseduh dan diminum airnya seakan-akan teh dalam kalangan orang-orang Nordik dan Asia Timur, ia turut dijadikan bahan pembuatan arak khas di rantau Asia.

Teras batang pokok-pokom tusam boleh dimakan mentah atau dikisar menjadi tepung yang boleh dibuat roti atau pemekat kuah sup. Kulit kayunya kaya dengan vitamin-vitamin A dan C.

### Perubatan
Para tabib Cina menggunakan getah tusam untuk merawat luka terbakar dan masalah kulit lain.

## Lihat juga
* *[[Abies]]*
* Ru, sejenis tumbuhan seakan-akan tusam.

## Rujukan

### Sumber-sumber
*