Edvard Munch

**Edvard Munch** [, éd.vart mungk], (12 Disember 1863 – 23 Januari 1944) merupakan seorang pelukis dari Norway. Beliau paling dikenali dengan salah satu lukisannya, *[[Der Schrei der Natur]]*.
## Biografi
### Awal hidup
Edvard Munch lahir di sebuah rumah ladang di Ådalsbruk, Løten, Norway; beliau anak kedua lima adik-beradik kepada Laura Catherine Bjølstad dan Christian Munch, anak seorang paderi yang bekerja sebagai doktor. Keluarga sebelah bapanya mempunyai seberapa orang terkenal - seorang bapa saudaranya Jacob pelukis manakala seorang lagi, Peter Andreas Munch, sejarawan terkenal atas kerjanya mentafsir saga menceritakan salasilah dan sejarah tamadun Viking.

Keluarga Munch berpindah ke kota Christiania (kini Oslo) pada tahun 1864 apabila ayah Munch dipindahkan kerjanya dalam markas tentera sana. Ibunya meninggal dunia akibat batuk kering tahun 1868; dia dan adik-beradiknya dibesarkan bapanya dan seorang ibu saudara mereka Karen. Edvard sering dalam keadaan kesihatan yang tidak berapa baik sampai mengurung diri daripada bersekolah, ayahnyalah yang mengajarnya sejarah dan sastera. Sambil ini juga, Edvard melukis-lukis untuk mengisi kelapangan masanya dalam rumah.

### Kerjaya seni

### Senja hidup
Karya-karya Munch sendiri ditempelak rejim Nazi di Jerman bersama seniman-seniman semasanya seperti Pablo Picasso, Paul Klee, Henri Matisse, Paul Gauguin sebagai "seni hina" (*[[Entartete Kunst]]*) yang dilihat Adolf Hitler sebagai "gasar", "kuno" dan "primitif". Sebanyak 82 buah karya Munch dikeluarkan daripada muzium-muzium serata Jerman, namun banyak ada yang berjaya dibelikan semula dan disorokkan.

Munch meninggal dunia berhampiran Oslo pada 23 Januari 1944 sebulan selepas hari jadinya ke-80, pihak Nazi mengambil kesempatan mempergunakan kematian ini dengan mengadakan pengebumian hebat untuknya sebagai penunjukkan kuasa sehingga ada dalam kalangan warga Norway menyangka Munch menyokong pihak Nazi.

Estet Munch dibeli pemerintah kota Oslo tahun 1946, karya-karya Munch yang terselamat pula diamanahkan kepada kota tersebut lalu ditempatkan dalam muzium khas yang dibina tahun 1963 di Tøyen: muzium ini selaku estet tunggal rasminya mempamerkan kira-kira 1,100 buah lukisan, 4,500 buah lakaran dan 18,000 buah cetakan dihasilkan beliau.

## Gaya seni
Pengkaryaan beliau sangat dipengaruhi pengalaman ngeri yang dirasakan semasa hayatnya seperti kematian-kematian ibu dan seorang adik kesayangannya (Johanne Sophie pada 1877) akibat penyakit kering; kisah-kisah seram nukilan Edgar Allan Poe diceritakan bapanya sebagai hiburan sekeluarga turut melekat dalam jiwa Munch yang merasakan ajal sangat mendekatinya selalu.

## Galeri

Fail:Edvard Munch, 1893, The Scream, oil, tempera and pastel on cardboard, 91 x 73 cm, National Gallery of Norway.jpg|*[[Der Schrei der Natur]]*, (1893)
Fail:Edvard Munch - Vampire (1895) - Google Art Project.jpg|*Vampyr*, (1895)
Fail:Fra Saxegårdsgate - Edvard Munch.jpg|*Fra Saxegårdsgate* (1882) Muzium Seni Lillehammer
Fail:Edvard Munch - Shore with Red House - Google Art Project.jpg|*Strand* (1904), Muzium Munch di Oslo


## Rujukan

;Sumber utama
*
* 
* 

## Bacaan lanjut
* 
* 
* 
* 

## Pautan luar
* Profil di Muzium Seni Moden New York
* Edvard Munch - WikiGallery.org
* Profil Munch  di Muzium Seni Halus, Seni Bina dan Reka Bentuk Norway