Shibusawa Eiichi

ialah seorang tokoh perniagaan Jepun yang sangat terkenal dan sering digelar sebagai "Bapa Kapitalisme Jepun" kerana memperkenalkan sistem kapitalisme Barat ke Jepun selepas Pemulihan Meiji. Beliau membawa banyak pembaharuan ekonomi, termasuk penggunaan sistem perakaunan catatan bergu, penubuhan syarikat berasaskan pegangan saham, serta bank moden yang mengeluarkan wang kertas.

Beliau menubuhkan bank moden pertama di Jepun yang berasaskan pemilikan saham bersama. Bank itu dinamakan Bank Negara Pertama (*Dai Ichi Kokuritsu Ginkō*, kini bergabung dengan Mizuho Bank) dan mempunyai kuasa untuk mengeluarkan wang kertas sendiri. Melalui bank ini, beliau menubuhkan ratusan syarikat saham bersama di Jepun. Banyak syarikat tersebut masih wujud hingga hari ini sebagai syarikat tersenarai di Bursa Saham Tokyo, yang juga beliau asaskan.

Beliau turut menubuhkan Dewan Perniagaan dan Perindustrian Jepun, serta terlibat dalam penubuhan banyak hospital, sekolah, universiti (termasuk universiti wanita pertama di Jepun), Hotel Imperial di Tokyo, dan pelbagai pertubuhan kebajikan termasuk Persatuan Palang Merah Jepun.

Satu aspek penting dalam kerjayanya ialah beliau enggan memegang saham kawalan dalam syarikat-syarikat tersebut walaupun beliau mengasaskan ratusan syarikat. Ini menyebabkan beliau tidak membentuk sebuah *[[zaibatsu]]* besar seperti tokoh perniagaan lain. Apa yang dikenali sebagai *Zaibatsu Shibusawa* hanyalah sebuah syarikat pegangan untuk menguruskan harta keluarganya dan tidak mengawal mana-mana syarikat secara langsung.

Walaupun berasal daripada keluarga petani, beliau dianugerahkan gelaran bangsawan Viscount, sedangkan pengasas *zaibatsu* lain biasanya menerima gelaran Baron. Beliau juga dianugerahkan pangkat kehormatan *Shōnii* (Darjah Kedua) dalam sistem pangkat *[[ritsuryō]]*, yang lazimnya diberikan kepada bangsawan tinggi dan perdana menteri.

Shibusawa dipaparkan pada wang kertas 10,000 yen dalam reka bentuk baharu yang mula diedarkan pada 3 Julai 2024. Beliau juga pernah dicetak pada wang kertas yang dikeluarkan oleh Bank Pertama Korea, yang beliau miliki pada tahun 1902. Pemilihan Shibusawa ini pada sebelum ini menerima kritikan di Korea Selatan.

## Biografi

Shibusawa dilahirkan pada 16 Mac 1840 di sebuah rumah ladang di Chiaraijima (kini terletak di bandar Fukaya, Wilayah Saitama). Semasa kecil, beliau belajar membaca dan menulis daripada bapanya. Beliau membesar sambil membantu perniagaan keluarga seperti pertanian tanah kering, pengeluaran dan penjualan nila, serta penternakan ulat sutera. Kemudian, beliau mempelajari kitab Konfusianisme klasik dan sejarah Jepun di bawah bimbingan Odaka Junchu, seorang sarjana yang juga sepupunya.

Di bawah pengaruh semangat *[[sonnō jōi]]* (menghormati maharaja dan menghalau orang asing), beliau merancang bersama sepupu dan rakan-rakannya untuk menawan Istana Takasaki dan membakar kawasan penempatan orang asing di Yokohama. Bagaimanapun, rancangan ini akhirnya dibatalkan dan beliau berpindah ke Kyoto.

Pada usia 23 tahun, Shibusawa meninggalkan kampung halamannya dan berkhidmat di bawah Hitotsubashi Yoshinobu (yang ketika itu berada dalam barisan untuk menjadi *[[shōgun]]*). Beliau menonjol kerana kejayaannya memperkukuh kewangan keluarga Hitotsubashi.

Ketika berusia 27 tahun, beliau mengunjungi Perancis dan beberapa negara Eropah lain sebagai ahli delegasi Tokugawa Akitake ke Pameran Dunia 1867. Dalam perjalanan ini, Shibusawa pertama kali melihat masyarakat dan budaya Eropah moden, dan menyedari kepentingan pembangunan industri serta ekonomi.

Setelah beliau kembali ke Jepun selepas perubahan kerajaan yang dikenali sebagai Pemulihan Meiji, Shibusawa menubuhkan *Shōhō Kaishō*, salah satu syarikat saham bersama terawal di Jepun, di Wilayah Shizuoka. Selepas itu, beliau dijemput oleh kerajaan Meiji untuk menyertai Kementerian Kewangan, dan menjadi tonggak utama dalam pembinaan Jepun moden sebagai ketua bahagian pembaharuan (*Kaisei Kakari*).

Pada tahun 1873, Shibusawa meletakkan jawatan dari Kementerian Kewangan dan menjadi presiden Dai-Ichi Bank (Bank Negara Pertama). Ini ialah bank moden pertama di Jepun, ditubuhkan di bawah bimbingannya sendiri. Melalui bank ini, Shibusawa menumpukan usaha untuk mengasaskan dan menggalakkan pelbagai jenis perniagaan.

Sepanjang hidupnya, Shibusawa berpegang pada prinsip bahawa etika dan perniagaan mesti berjalan seiring. Jumlah syarikat yang beliau asaskan atau sokong dikatakan melebihi 500 buah, termasuk Mizuho Financial Group, The 77 Bank, Tokio Marine Nichido, Imperial Hotel, Bursa Saham Tokyo, Tokyo Gas, Toyobo, Tokyu Corporation, Kereta Api Elektrik Keihan, Taiheiyo Cement, Oji Paper, Sapporo Breweries, NYK Line, Tokyo Artificial Fertilizer Company, serta landasan kereta api Gyeongin dan Gyeongbu di Korea.

Beliau juga pernah menjadi Presiden Dewan Perniagaan Tokyo. Selain itu, beliau aktif dalam kerja-kerja kebajikan masyarakat dan merupakan penyokong kuat pendidikan, terutama pendidikan tinggi dalam bidang perniagaan seperti Universiti Hitotsubashi dan Universiti Tokyo Keizai, pendidikan wanita, serta sekolah swasta. Shibusawa terlibat dalam kira-kira 600 projek berkaitan pendidikan, kebajikan sosial dan pembangunan masyarakat.

Di samping itu, beliau mempromosikan hubungan baik antara negara melalui diplomasi sektor swasta. Pada tahun 1902, beliau melawat Jerman, Perancis dan United Kingdom untuk menggalakkan pertukaran ekonomi dan muhibah.

Pada tahun 1920, Baron Shibusawa bersama pemimpin perniagaan Jepun termasuk Mitsui & Company menyambut delegasi perniagaan rasmi pertama dari Amerika Syarikat ke Jepun. Delegasi itu diketuai oleh Frank A. Vanderlip dan termasuk tokoh perniagaan serta politik Amerika seperti George Eastman (pengasas Kodak). Shibusawa menjemput mereka bagi merapatkan hubungan diplomatik dan menggalakkan perdagangan antara kedua-dua negara.

Shibusawa telah dicalonkan untuk Hadiah Keamanan Nobel pada tahun 1926 oleh Perdana Menteri Jepun.

Shibusawa meninggal dunia pada usia 91 tahun pada 11 November 1931.

## Catatan

## Pautan luar

* 
*Shibusawa, Eiichi at National Diet Library, Japan