Jang Bogo

**Jang Bogo** (; 787–841), atau nama kanak-kanaknya ialah **Kungbok** atau **Kungp'a**, merupakan seorang tokoh dari Silla yang muncul sebagai figura maritim berpengaruh pada zaman Silla Akhir di Korea. Beliau menguasai Laut Kuning (Laut Barat) dan mendominasi perdagangan antara Silla, Heian Jepun dan Tang China selama beberapa dekad. Armada kapalnya yang mengagumkan berpusat di Wando, sebuah pulau di Wilayah Jeolla Selatan. Pengaruh Jang dalam politik Silla lewat begitu besar sehingga beliau diberi jawatan rasmi sebagai pesuruhjaya maritim Garison Cheonghaejin di Wando, dan hampir mengahwinkan anak perempuannya dengan keluarga diraja Silla sebelum beliau dibunuh pada tahun 841. Selepas kematiannya, beliau dihormati sebagai dewa di China, Korea, Jepun dan Vietnam.

## Kehidupan awal
Jang Bogo dilahirkan sebagai anak kepada seorang pengemudi bot dan nama kecilnya ialah Kungbok. Kungbok membawa maksud "pemanah yang baik", dan beliau menonjol dalam seni mempertahankan diri serta mahir berenang sejak muda. Oleh sebab Kungbok berasal daripada golongan bawahan, beliau menyedari bahawa beliau tidak berpeluang menjadi jeneral di Silla. Maka, beliau berhijrah ke Dinasti Tang dengan menyertai angkatan tenteranya, dan menukar namanya kepada Jang Bogo. Kemudian, setelah mengetahui bahawa rakyat Silla menderita akibat serangan lanun, Jang Bogo kembali ke Silla.

Tiga sumber utama mengenai kehidupannya ialah *[[Kitab Tang Baharu]]* (*Xīn Tángshū*) dari China, *[[Shoku Nihon Kōki]]* (続日本後紀) dari Jepun, serta *[[Samguk Sagi]]* ("Sejarah Tiga Kerajaan") dari Korea yang disusun pada abad ke-12 dan mengandungi biografi ringkas Jang tiga abad selepas kematiannya. Biografi tersebut menyatakan bahawa Jang Bogo mahir dalam seni mempertahankan diri dan mendakwa bahawa rakannya, Jeong Yeon (정년; 鄭年), mampu berenang sejauh lima li (kira-kira 2.5 km) di bawah air tanpa bernafas. Rekod sejarah itu turut menyebut bahawa ketika masih muda, Jang Bogo dan Jeong Yeon telah mengembara ke Tang China. Kecekapan mereka dalam menunggang kuda dan mengendalikan tombak membuatkan mereka segera menerima jawatan ketenteraan. Kedua-duanya dilantik sebagai Jeneral Muda Daerah Wuning (武寧軍小將) (di wilayah Jiangsu pada masa kini).

## Kebangkitan
Menjelang abad ke-9, ribuan rakyat Silla tinggal di wilayah Tang, terutama sebagai pedagang di kawasan pesisir wilayah Shandong dan Jiangsu, di mana mereka menubuhkan komuniti Silla tersendiri yang sering dipimpin oleh pegawai Silla. Para dermawan yang kaya (termasuk pada satu ketika Jang Bogo sendiri) turut membina kuil-kuil Buddha Silla di rantau tersebut, seperti yang dicatatkan oleh sami Jepun abad ke-9, Ennin, apabila jurnalnya merupakan salah satu sumber jarang ditemui mengenai Jang Bogo.

Ketika berada di China, Jang Bogo menjadi marah dengan layanan terhadap rakyat Silla, yang berada dalam keadaan kacau-bilau pada akhir era Tang sering menjadi mangsa lanun pesisir atau penyamun di daratan. Malah, rakyat Silla di Tang menjadi sasaran utama penyamun, yang menjual tahanan mereka sebagai hamba. Pada tahun 823, maharaja Tang mengeluarkan satu titah yang menghalang perdagangan hamba dan memerintahkan agar semua rakyat Korea yang diculik dipulangkan ke Silla. Tidak lama selepas kembali ke Silla sekitar tahun 825, Jang Bogo yang kini memiliki armada peribadi kuat yang berpusat di Cheonghae (Wando), bertindak mengemukakan petisyen kepada Raja Heungdeok (memerintah 826–836) untuk menubuhkan sebuah garison maritim kekal bagi melindungi aktiviti perdagangan Silla di Laut Kuning. Raja Heungdeok kemudian bersetuju, dan pada tahun 828, Garison Cheonghae (淸海, "laut jernih") secara rasminya ditubuhkan di kawasan yang kini merupakan Pulau Wando di Wilayah Jeolla Selatan. *[[Samguk sagi]]* turut menyatakan bahawa Heungdeok memberikan Jang sebuah angkatan seramai 10,000 orang untuk membangunkan dan mempertahankan kedudukan tersebut. Sisa-sisa Garison Cheonghae masih dapat dilihat di Pulau Jang berhampiran pantai selatan Wando.

Penubuhan Garison Cheonghae menandakan kemuncak kerjaya Jang. Mulai saat itu, beliau boleh dilihat dalam konteks kebangkitan panglima perang persendirian yang muncul di luar ibu kota Silla, yang sering disokong angkatan tentera peribadi yang kuat. Walaupun angkatannya secara rasmi diberikan oleh raja Silla, sebenarnya angkatan itu berada di bawah kawalan beliau sendiri. Jang menjadi penentu hala tuju perdagangan dan pelayaran di Laut Kuning. Sebuah lagi catatan jarang tentang Jang dan garisonnya datang daripada jurnal sami Jepun, Ennin (Jikaku) yang pada tahun 840 melakukan ziarah ke Tang untuk mencari kitab Buddha dan bergantung pada keupayaan maritim Jang untuk sampai dan pulang dari China. Bukti paling jelas tentang kedudukan tinggi Jang pada masa ini ialah penglibatannya dalam politik puak yang bergolak di istana Silla.

## Pengaruh politik
Pada waktu itu, sokongan angkatan tenteranya sendiri memberikan Jang Bogo kuasa politik yang sangat besar. Dari sudut ketenteraan, beliau cukup kuat untuk menggulingkan kerajaan dan menjadi raja sekiranya beliau menghendakinya. Beliau sering dibenci oleh anggota keluarga diraja Silla kerana kedudukannya yang semakin menonjol serta hakikat bahawa beliau dilahirkan sebagai rakyat biasa, bukan bangsawan.

Pada tahun 839, Jang memainkan peranan penting dalam perebutan kuasa oleh Raja Sinmu selepas penggulingan Raja Minae. Kim Ujing (kemudian Raja Sinmu) meminta bantuan Jang untuk merampas takhta daripada perebut kuasa yang telah membunuh ayahnya. Jang dikatakan menjawab, "Orang dahulu berkata, Melihat apa yang benar tetapi tidak melakukannya adalah tanda kurang keberanian. Walaupun aku tidak berbakat, aku akan menurut perintahmu." Setelah itu, Jang menghantar angkatan seramai 5,000 orang di bawah pimpinan sahabat karib dan penasihat terdekatnya, Jeong Yeon (yang ketika itu juga telah kembali dari Tang) bagi menyokong tuntutan Sinmu. Kejayaan rampasan kuasa Sinmu menghadiahkan Jang Bogo jawatan Perdana Menteri.

## Kematian
Catatan mengenai kematian Jang Bogo berasal daripada *[[Samguk sagi]]*. Jang tersilap langkah apabila beliau berusaha mengahwinkan anak perempuannya dengan Raja Munseong (memerintah 839–857), anak kepada Raja Sinmu. Puak bangsawan di istana jelasnya sudah bosan dengan helah politik Jang. Kemudian, seorang lelaki yang berkemungkinan besar berasal daripada latar wilayah luar yang tidak termasuk dalam golongan bangsawan Silla, merancang pembunuhannya. *[[Samguk yusa]]*, sebuah teks Korea abad ke-13 yang menggabungkan sejarah, kisah ajaib dan legenda rakyat, mencatatkan bahawa raja Silla ditekan oleh golongan bangsawan untuk menolak lamaran perkahwinan tersebut, dan akibatnya Jang mula berkomplot menentang raja.

Tidak jelas sama ada raja Silla atau golongan bangsawan yang bertanggungjawab secara langsung terhadap pembunuhan Jang. Namun, baik *Samguk sagi* mahupun *Samguk yusa* menyatakan bahawa pada tahun 841, Jang telah dibunuh di ibu pejabat Garison Cheonghae oleh Yeom Chang, seorang utusan dari istana Silla yang menyembunyikan sebilah pisau di dalam pakaiannya. Setelah mendapatkan kepercayaan Jang dengan berpura-pura melarikan diri dari ibu kota Silla, Yeom Jang menyerangnya ketika mereka sedang minum arak. Buku sejarah Jepun, *[[Shoku Nihon Kōki]]* (續日本後紀, 869) juga memberikan tarikh kematian Jang pada tahun 841.

Pada tahun 851, Garison Cheonghae dibubarkan dan tenteranya dipisahkan. Lokasi tempat pengebumian Jang Bogo kekal tidak diketahui.

## Pemujaan dan legasi
Jang Bogo dipuja sebagai dewa selepas kematiannya, khususnya di pulau kecil Jangdo. Kuil bersifat shamanisme di pulau tersebut memuja "Jeneral Agung Song"; namun menurut penduduk pulau, gelaran "Jeneral Agung Song" sebenarnya merujuk kepada Jang Bogo.

Terdapat satu mitos mengenai Jang Bogo ("Jeneral Jang") dan "Jeneral Ŏm", menantunya, yang diceritakan semula di rantau tersebut.

Menurut legenda, Jeneral Ŏm yang merupakan menantu Jeneral Jang tinggal di Lembah Ŏmnamut. Pada suatu hari, beliau dan Jeneral Jang mengadakan pertandingan; 'sesiapa yang boleh terlebih dahulu menaikkan panji di tebing batu di sebelah timur itu.' Jang Bogo berubah menjadi seekor burung pegar jantan dan terbang menuju ke tebing tersebut, tetapi Jeneral Ŏm pula berubah menjadi seekor helang lalu membunuh dan memakan Jang Bogo dalam bentuk pegar. Oleh sebab itulah tebing batu tersebut masih dikenali sebagai Kattturiyeo (Tebing Pegar Jantan).

## Keluarga
* Bapa: Jang Paekik (장백익; 張伯翼)
* Isteri: Nyonya Pak (박씨; 朴氏)
* Anak-anak:
** Anak perempuan: Jang Ŭijŏng (장의영; 張義英)
** Anak perempuan: Jang Hyeyŏng (장혜영; 張惠英)
* Menantu:
** Kim Sŏnghae (김성해; 金成海) daripada klan Kimhae Kim
* Cucu:
** Kim Chŏngch'ŏl (김정철; 金挺喆)

Dalam satu episod siri televisyen *[[Finding Your Roots]]*, didedahkan bahawa salah seorang nenek moyang sebelah bapa kepada David Chang ialah Jang Bogo.

## Rujukan budaya
* Jang Bogo dan kisah kegemilangannya menjadi subjek filem Korea Selatan tahun 1965, *Jang Bogo*, arahan Ahn Hyeon-cheol dan dibintangi oleh Shin Yeong-gyun serta Lee Min-ja. Judul bahasa Inggerisnya ialah *Admiral Jang*.
* Tentera Laut Korea Selatan menamakan kapal selam pertama dalam kelas Type 209 sebagai ‘Laksamana Jang Bogo’ sebagai penghormatan kepadanya.
* Kisah kehidupan Jang Bogo yang telah difiksikan secara besar-besaran menjadi asas drama Korea tahun 2004 *[[Emperor of the Sea (siri TV)|Emperor of the Sea]]*, dibintangi Choi Soo-jong sebagai Jang Bogo.
* Pada Mac 2009, Unit Anti-Lanun Cheonghae ditubuhkan oleh Tentera Laut Republik Korea untuk memerangi kegiatan lanun di luar pantai Somalia. Unit ini dinamakan sempena Cheonghaejin, pangkalan maritim yang diwujudkan oleh Jang Bogo untuk menentang lanun di perairan Silla dan Tang.
* Di Shenyang, sebuah tugu peringatan yang didedikasikan kepada Jang Bogo dibuka pada tahun 2007.

## Catatan

## Pautan luar
*Jang Bogo - World History Encyclopedia 
*Chang Po Go festival on Wando Island
*ROK Navy profile of Jang Bogo
*Chang PoGo Memorial Hall