Yevgeny Prigozhin

**Yevgeny Viktorovich Prigozhin** (; ; 1 Jun 1961 – dianggap mati 23 Ogos 2023) ialah seorang oligarki Rusia dan ketua tentera upahan, dan merupakan orang rapat presiden Rusia Vladimir Putin sehingga melancarkan rampasan kuasa yang didakwa pada Jun 2023. Prigozhin kadangkala dipanggil sebagai "cef Putin" kerana memiliki restoran dan syarikat katering yang menyediakan perkhidmatan kepada Kremlin. Selaku bekas banduan di Kesatuan Soviet, Prigozhin kini mengawal rangkaian syarikat berpengaruh, termasuk syarikat upahan yang disokong kerajaan Rusia Wagner Group dan tiga syarikat yang dituduh bercampur tangan dalam pilihan raya AS 2016 dan 2018. Menurut penyiasatan 2022 oleh Bellingcat, *[[The Insider (laman web)|The Insider]]*, dan *[[Der Spiegel]]*, aktiviti Prigozhin "bersepadu rapat dengan Kementerian Pertahanan Rusia dan cabang perisikannya, GRU".

Selepas bertahun-tahun menafikan hubungannya dengan Wagner, pada 26 September 2022, dia mengesahkan bahawa dialah pengasasnya. Dia menyatakan bahawa dia mengasaskannya pada Mei 2014 untuk menyokong pasukan Rusia dalam perang di Donbas. Pengakuan ini didorong oleh video tular di mana Prigozhin ditunjukkan di penjara Mari El untuk merekrut banduan, menjanjikan mereka kebebasan jika mereka berkhidmat enam bulan dengan Kumpulan Wagner.

Prigozhin telah lama menafikan peranannya dalam campur tangan Rusia dalam pilihan raya AS. Pada November 2022, bagaimanapun, beliau mengakui peranannya dalam operasi sedemikian, dengan mengatakan ia akan diteruskan. Pada Februari 2023, dia menyatakan bahawa dia merupakan pengasas dan pengurus lama Agensi Penyelidikan Internet, sebuah syarikat Rusia yang dituduh melakukan operasi propaganda dalam talian.

Prigozhin, syarikatnya dan sekutunya menghadapi sekatan ekonomi dan tuduhan jenayah di Amerika Syarikat, dan di United Kingdom, dia kekal sebagai orang yang ditetapkan di bawah sekatan. FBI menawarkan ganjaran sehingga $250,000 untuk maklumat yang membawa kepada penahanan Prigozhin. Pada Oktober 2020, Kesatuan Eropah (EU) mengenakan sekatan terhadap Prigozhin berhubung pembiayaannya terhadap aktiviti Kumpulan Wagner di Libya . Pada April 2022, sekatan baharu telah dikenakan ke atasnya oleh EU kerana peranannya dalam pencerobohan Rusia ke atas Ukraine.

Pada 23 Jun 2023, Prigozhin melancarkan pemberontakan terhadap kepimpinan tentera Rusia dan mengumumkan dia memindahkan pasukannya ke Rusia, menawan Rostov-on-Don sebelum berarak ke Moscow. Kes jenayah telah dibangkitkan terhadapnya dan pada hari yang sama digugurkan; menurut jurucakap Kremlin Dmitry Peskov, Prigozhin akan pergi ke Belarus sebagai sebahagian daripada rundingan penyelesaian pemberontakan PMC-nya.

Pada 23 Ogos 2023, BBC melaporkan bahawa Prigozhin "dianggap mati" dalam nahas pesawat di Wilayah Tver, utara Moscow, bersama sembilan orang lain. Pesawat itu dilaporkan ditembak jatuh oleh tentera Rusia.

## Kehidupan awal
Prigozhin dilahirkan dan dibesarkan di Leningrad (kini Saint Petersburg) di Kesatuan Soviet pada 1 Jun 1961, kepada ibunya Violetta Prigozhina. Bapanya meninggal dunia awal, dan ibunya menyokong dia dan neneknya yang sakit dengan bekerja di hospital tempatan. Bapa dan bapa tirinya berketurunan Yahudi.

Semasa tahun sekolahnya, Prigozhin bercita-cita menjadi pemain ski merentas desa profesional. Dia dilatih oleh bapa tirinya Samuil Zharkoy, yang merupakan seorang pengajar dalam sukan itu, dan menghadiri sekolah asrama olahraga yang berprestij di mana dia menamatkan pengajian pada tahun 1977. Bagaimanapun, kerjayanya dalam sukan akhirnya tidak berjaya.

Pada November 1979, Prigozhin berusia 18 tahun ditangkap mencuri dan dijatuhkan hukuman tergantung. Dua tahun kemudian, pada tahun 1981, dia sekali lagi ditangkap mencuri, dan dijatuhi hukuman penjara 12 tahun kerana merompak, menipu, dan melibatkan remaja dalam jenayah. Dia dan beberapa rakan sejenayah disabitkan kesalahan merompak pangsapuri di kawasan kejiranan mewah. Dia telah diampunkan pada tahun 1988, dan dibebaskan pada tahun 1990. Secara keseluruhan, dia menghabiskan sembilan tahun dalam tahanan.

## Kerjaya awal dan peningkatan pengaruh
Selepas dibebaskan pada 1990, Prigozhin mula menjual hot dog bersama ibu dan bapa tirinya di pasar terbuka Apraksin Dvor di Leningrad. Tidak lama kemudian, menurut temu bual *[[The New York Times|New York Times]]* dengannya, "ruble terkumpul lebih cepat daripada yang dapat dikira ibunya." Selepas kejatuhan Kesatuan Soviet, Prigozhin mengikuti semangat keusahawanan pada masa itu dan mengasaskan atau terlibat dalam banyak perniagaan baru.

Dari 1991 hingga 1997, Prigozhin banyak terlibat dalam perniagaan peruncitan. Dia menjadi 15% pemegang kepentingan dan pengurus Contrast, merupakan rangkaian kedai runcit pertama di Saint Petersburg dan diasaskan oleh bekas rakan sekelasnya Boris Spektor.

Pada masa yang sama, Prigozhin terlibat dalam perniagaan perjudian. Spektor dan Igor Gorbenko membawa Prigozhin sebagai Ketua Pegawai Eksekutif Spectrum CJSC yang mengasaskan kasino pertama di Saint Petersburg. Ketiga-tiga ini terus menemui banyak perniagaan lain bersama-sama sepanjang 1990-an merentasi pelbagai industri, termasuk pembinaan, penyelidikan pemasaran dan perdagangan asing.  menyatakan bahawa ini mungkin ketika Prigozhin bertemu Vladimir Putin buat kali pertama kerana Putin ialah pengerusi lembaga penyeliaan untuk kasino dan perjudian sejak 1991.

Pada tahun 1995, Prigozhin memasuki perniagaan restoran. Apabila pendapatan perniagaannya yang lain mula jatuh, Prigozhin memujuk seorang pengarah di Contrast, Kiril Ziminov, untuk membuka restoran dengannya. Mereka membuka restoran pertama Prigozhin di Saint Petersburg. Pada tahun 1997, mereka mengasaskan restoran kedua, New Island, sebuah restoran terapung yang menjadi salah satu tempat makan paling bergaya di bandar. Diilhamkan oleh restoran tepi laut di Seine di Paris, Prigozhin dan Ziminov mencipta restoran itu dengan membelanjakan AS$400,000 untuk mengubah suai bot yang berkarat di Sungai Vyatka. Dia berkata pelanggannya "ingin melihat sesuatu yang baru dalam hidup mereka dan bosan dengan hanya makan potongan dengan vodka." Pada tahun 2001, Prigozhin secara peribadi menghidangkan makanan kepada Vladimir Putin dan presiden Perancis Jacques Chirac ketika mereka menjamu selera di New Island. Beliau menjadi tuan rumah kepada Presiden AS George W. Bush pada tahun 2002. Pada tahun 2003, Putin menyambut hari lahirnya di New Island.

Sepanjang tahun 2000-an, Prigozhin menjadi semakin rapat dengan Vladimir Putin. Menjelang 2003, dia meninggalkan rakan perniagaannya dan menubuhkan restoran bebasnya sendiri. Terutama, salah satu syarikat Prigozhin, Concord Catering, mula memenangi banyak kontrak kerajaan. Dia menerima ratusan juta rubel dalam kontrak kerajaan untuk memberi makan kepada pelajar sekolah dan pekerja kerajaan. Pada 2012, beliau menerima kontrak untuk membekalkan makanan kepada tentera Rusia bernilai AS$1.2&nbsp;bilion dalam tempoh satu tahun. Sebahagian daripada keuntungan daripada kontrak ini didakwa telah digunakan untuk memulakan dan membiayai Agensi Penyelidikan Internet.

Pada 11 Disember 2018, sebuah syarikat mendakwa tidak berkait dengan Concord Catering, Msk LLC, telah dibayar 2.5 juta rubel bagi jamuan tahunan Hari Pahlawan Tanah Air di Kremlin. Walau bagaimanapun, Msk LLC berkongsi nombor telefon hubungan yang sama dengan Concord. Pada 11 Disember 2019, syarikat menerima lagi 4.1&nbsp;juta rubel bagi majlis jamuan lain.

Pada 2012, dia memindahkan keluarganya ke kawasan Saint Petersburg dengan gelanggang bola keranjang dan pad helikopter. Pada ketika ini dia memiliki jet peribadi dan kapal layar 115 kaki. Prigozhin telah dikaitkan dengan beberapa pesawat sejak itu, termasuk dua jet Cessna 182 serta Embraer Legacy 600, British Aerospace 125 dan Hawker 800XP.

Yayasan Pencegah Korupsi telah menuduh Prigozhin melakukan amalan perniagaan korup. Pada 2017, mereka menganggarkan kekayaan haramnya bernilai lebih daripada satu bilion rubel. Alexei Navalny mendakwa Prigozhin dikaitkan dengan sebuah syarikat bernama Moskovsky Shkolnik ("budak sekolah Moscow") yang membekalkan makanan berkualiti rendah ke sekolah Moscow, yang telah menyebabkan wabak disenteri pada 2019.

## Kumpulan Wagner
Prigozhin ialah pengasas yang dilaporkan sendiri kepada kontraktor tentera swasta Kumpulan Wagner yang bersekutu dengan Kremlin. Pada 26 September 2022, Prigozhin menyatakan bahawa dia mengasaskan Kumpulan Wagner khusus untuk menyokong pasukan Rusia dalam peperangan di Donbas pada Mei 2014. Sejak itu, aktiviti mereka telah berkembang meliputi banyak wilayah di Afrika dan Timur Tengah.

Malah, sebelum disahkan, sudah ada persetujuan relatif dalam kalangan media Rusia dan asing bahawa Prigozhin ialah pengasas atau dikaitkan kuat dengan Wagner. Kumpulan itu diketuai secara terbuka oleh Dmitry Utkin yang pernah menjadi ketua keselamatan Prigozhin. Seseorang yang bernama Dmitry Utkin turut disenaraikan sebagai ketua pengarah Concord. Pada November 2016, syarikat itu mengesahkan kepada media Rusia bahawa Dmitry Utkin yang sama yang mengetuai Kumpulan Wagner kini bertanggungjawab ke atas perniagaan makanan Prigozhin. Pada Februari 2018, Concord dan Prigozhin menafikan sebarang kaitan dengan Wagner.

### Penglibatan dalam pencerobohan Rusia di Ukraine
Wagner juga telah memainkan peranan penting semasa dan sebelum pencerobohan Rusia ke atas Ukraine 2022. Prigozhin bahkan pergi ke Donbas untuk memantau sendiri perkembangan kumpulan itu. Dia digambarkan di barisan hadapan memakai pakaian tentera bersama anggota Duma Rusia Vitaly Milonov.

Pada Ogos 2022, Kumpulan Wagner mula menggunakan papan iklan untuk merekrut ahli baharu di Rusia. Bekas wartawan dan pemerhati Kumpulan Denis Korotkov berkata "nampaknya mereka telah memutuskan bahawa mereka tidak akan lagi cuba menyembunyikan kewujudan mereka."

Pada September 2022, video terbocor mendedahkan Prigozhin cuba merekrut banduan untuk menguatkan tentera Rusia di barisan hadapan dalam perang menentang Ukraine. Dia berkata kepada banduan "tiada sesiapa yang kembali ke penjara" dan kepada mereka yang tidak selesa dengan idea "sama ada banduan atau anak-anak anda-anda yang tentukan." Walaupun video itu dirakam di koloni penjara di Yoshkar-Ola untuk merekrut tentera kejutan, terdapat bukti bahawa banduan dari koloni penjara di Saint Petersburg telah direkrut sebelum ini.

Pada 26 September, Prigozhin membatalkan dakwaannya sebelum ini bahawa dia tidak mempunyai kaitan dengan kumpulan itu, mengeluarkan kenyataan di laman web media sosial Rusia VK di mana dia mengakui bahawa dia telah mengasaskannya pada Mei 2014 untuk "melindungi Rusia" apabila "pembunuhan beramai-ramai penduduk Rusia Donbas bermula." Dia menjelaskan bahawa dia memainkan peranan peribadi sejak awal, mendakwa bahawa dia "menjumpai pakar yang boleh membantu" selepas "[membersihkan] senjata lama dan [menyisih] jaket kalis peluru" sendiri. Dia mengesahkan dakwaan, yang sebelum ini dinafikan oleh kerajaan Rusia, bahawa kumpulan itu telah terlibat di negara lain yang sejajar dengan kepentingan luar negara Rusia, menyatakan bahawa tentera upahan Wagner yang "membela rakyat Syria, orang lain dari negara Arab, orang Afrika yang melarat dan Orang Amerika Latin telah menjadi tonggak tanah air kita".

#### Aduan dan konflik

Pada 1 Oktober 2022, dia berkata tentang komander tentera Rusia bahawa "semua bajingan ini harus dihantar ke hadapan tanpa alas kaki dengan hanya senapang mesin ringan." Dia memanggil ahli parlimen Rusia yang dikuasai Putin sebagai "tidak berguna" dan berkata bahawa "timbalan menteri harus pergi ke hadapan", sambil menambah bahawa "Orang-orang yang telah bercakap dari tribun selama bertahun-tahun perlu mula melakukan sesuatu." *Washington Post* melaporkan bahawa Prigozhin adalah antara segelintir orang yang berani memberitahu Putin tentang "kesilapan" komander tentera Rusia dalam perang di Ukraine.

Pada 5 Mei 2023, beliau mengumumkan bahawa, disebabkan kekurangan peluru, pejuangnya akan meninggalkan Bakhmut pada 10 Mei 2023 dan menyerahkan jawatan mereka kepada unit Kementerian Pertahanan Rusia jika mereka tidak mendapat lebih banyak peluru. Dia menyalahkan Menteri Pertahanan Rusia Sergei Shoigu dan ketua angkatan tentera Rusia, Jeneral Valery Gerasimov bagi "berpuluh-puluh ribu" korban dari Wagner, berkata "mereka datang ke sini sebagai sukarelawan dan sedang mati supaya anda boleh duduk seperti kucing gemuk di pejabat mewah anda."

Pada Mei 2023, beliau mengutuk gaya hidup mewah anak-anak pegawai tertinggi Rusia, dan khususnya, menantu Shoigu, Alexey Stolyarov kerana tidak menyertai tentera Rusia. Prigozhin mengadu bahawa "anak-anak golongan elit membekap diri mereka dengan krim dan menunjukkannya di Instagram, YouTube dan sebagainya, manakala anak-anak orang biasa pulang ke rumah koyak dalam keranda beralas zink."

Pada 27 Mei 2023, Igor Girkin menuduh Prigozhin merancang untuk menggunakan kumpulan Wagner untuk melancarkan rampasan kuasa di dalam Rusia dan bahawa Prigozhin secara aktif melanggar undang-undang penapisan perang Rusia 2022 dengan mengadu tentang perintah tinggi Rusia, dan bahawa pasukannya secara praktikal dalam keadaan pemberontakan aktif . Pada 29 Mei, Prigozhin menyatakan bahawa Wagner tidak mempunyai kuasa yang diperlukan untuk melakukan rampasan kuasa. Sebaliknya dia mencadangkan bahawa Shoigu mungkin merancang untuk melakukan rampasan kuasa.

#### Pemberontakan Jun 2023

Dalam video yang dikeluarkan pada 23 Jun 2023, Prigozhin berkata bahawa justifikasi kerajaan Rusia untuk menceroboh Ukraine adalah berdasarkan pembohongan. Dia menuduh Kementerian Pertahanan Rusia di bawah Shoigu "cuba menipu masyarakat dan presiden dan memberitahu kami bagaimana terdapat pencerobohan gila dari Ukraine dan bahawa mereka merancang untuk menyerang kami dengan seluruh NATO."

Pada 23 Jun 2023, Prigozhin mendakwa bahawa angkatan bersenjata biasa Rusia telah melancarkan serangan peluru berpandu terhadap pasukan Wagner, membunuh sejumlah "besar". Dia meminta jawapan, dengan menyatakan "Majlis komander PMC Wagner telah membuat keputusan - kejahatan yang dibawa oleh kepimpinan tentera negara mesti dihentikan." Sebagai tindak balas, tuduhan jenayah telah difailkan terhadap Prigozhin oleh Khidmat Keselamatan Persekutuan Rusia (FSB) kerana menghasut pemberontakan bersenjata. PMC Wagner kemudiannya berundur dari Ukraine, menduduki bandar Rostov-on-Don Rusia, dan mara ke Moscow. Presiden Putin mengecam tindakan itu sebagai pengkhianatan, dan berikrar untuk membatalkan pemberontakan itu.

Berikutan perbincangan antara Prigozhin dan presiden Belarus Alexander Lukashenko, tuduhan telah digugurkan dan Wagner menghentikan perarakannya ke Moscow. Sebagai sebahagian daripada perjanjian itu, Prigozhin akan berpindah ke Belarus dan tentera Wagner akan kembali ke Ukraine.

## Pengaruh di Afrika
Sepanjang 2018, Prigozhin menubuhkan banyak kepentingan di Afrika melalui Kumpulan Wagner dan kira-kira 100–200 perunding politik. Beliau terlibat dalam negara seperti Madagascar, Republik Afrika Tengah, Republik Demokratik Congo, Angola, Senegal, Rwanda, Sudan, Libya, Guinea, Guinea-Bissau, Zambia, Zimbabwe, Kenya, Cameroon, Côte d 'Ivoire, Mozambique, Nigeria, Chad, Sudan Selatan dan Afrika Selatan. Pyotr Bychkov didakwa bertanggungjawab untuk menyelaraskan "perluasan Afrika" Prigozhin. Menurut rencana *Kommersant* 20 April 2018, Yaroslav Ignatovsky mengetuai Politgen () dan merupakan ahli strategi politik yang telah menyelaraskan usaha serangan dalam talian untuk Prigozhin di Afrika.

Pada Mac 2020, diketahui bahawa Prigozhin telah membantu dari segi kewangan Saif al-Islam Gaddafi, anak kepada pemimpin Libya digulingkan, Muammar Gaddafi, dalam usahanya sempena pilihan raya presiden Libya akan datang.

## Agensi Penyelidikan Internet
Prigozhin didakwa telah membiayai dan mengarahkan rangkaian syarikat termasuk sebuah syarikat bernama Agensi Penyelidikan Internet (), Concord dan satu lagi syarikat berkaitan. Ketiga-tiga syarikat itu dituduh melakukan *troll* Internet dan cuba mempengaruhi pilihan raya presiden AS 2016 dan aktiviti lain untuk mempengaruhi acara politik di luar Rusia.

Wartawan Rusia Andrey Soshnikov melaporkan bahawa Alexey Soskovets, yang telah mengambil bahagian dalam komuniti politik belia Rusia, disambungkan secara langsung ke pejabat Penyelidikan Internet di Olgino. Syarikatnya, Agensi Perkhidmatan Barat Laut, memenangi 17 atau 18 (menurut sumber berbeza) kontrak untuk menganjurkan perayaan, forum dan pertandingan sukan untuk pihak berkuasa Saint Petersburg. Agensi itu merupakan satu-satunya peserta dalam separuh daripada bidaan tersebut. Pada musim panas 2013, agensi itu memenangi tender untuk menyediakan perkhidmatan pengangkutan untuk peserta kem Seliger.

Pada Februari 2023, Prigozhin menyatakan bahawa dia mengasaskan syarikat itu: "Saya tidak pernah menjadi pembiaya Agensi Penyelidikan Internet. Saya merekanya, saya menciptanya, saya menguruskannya untuk masa yang lama." Pengakuan itu dibuat beberapa bulan selepas Prigozhin mengaku terlibat dalam campur tangan Rusia dalam pilihan raya AS.

## Kapal terbang terhempas

Menurut kementerian kecemasan Rusia, Prigozhin meninggal dunia dalam nahas pesawat pada 23 Ogos 2023. Penerbangan itu dalam perjalanan dari Moscow ke Saint Petersburg. Dilaporkan kesemua 10 orang di dalam pesawat itu terkorban. Agensi media milik negara Rusia TASS melaporkan bahawa Prigozhin telah berada dalam senarai penumpang penerbangan itu.

Saluran Telegram yang berkaitan dengan Wagner mendakwa jet yang dinaiki Prigozhin ditembak jatuh oleh pertahanan udara Rusia di Oblast Tver.

## Anugerah
Prigozhin telah dianugerahkan gelaran Wira Persekutuan Rusia pada 2022. Di luar Rusia, dia telah dianugerahkan Orang Korup Tahun 2022 oleh Projek Pelaporan Jenayah dan Rasuah Terancang.

## Nota

## Rujukan

## Pautan luar

*  Profil di ABC
*  Profil di ''The New York Times''
*  Profil di Reuters