Keganasan politik

**Keganasan politik** ialah perbuasan keganasan yang dilakukan untuk mencapai matlamat politik. Ia boleh termasuk keganasan yang digunakan oleh negara terhadap negara lain (peperangan), keganasan negara terhadap orang awam dan pelaku bukan negara (penghilangan paksa, perang psikologi, kekejaman polis, terorisme negara, pembunuhan bersasar, penyeksaan, pembersihan etnik atau genosid), dan keganasan yang digunakan oleh pelaku bukan negara ganas terhadap negara dan orang awam (penculikan, pembunuhan bersasar, serangan pengganas, penyeksaan, perang psikologi dan/atau gerila). Ia juga boleh menerangkan keganasan bermotifkan politik yang digunakan oleh pelaku bukan negara yang ganas terhadap sesebuah negara (pemberontakan, rusuhan, pengkhianatan, atau rampasan kuasa) atau ia boleh menggambarkan keganasan yang digunakan terhadap pelau bukan negara lain dan/atau orang awam. Ketiadaan bertindak di pihak kerajaan juga boleh dicirikan sebagai satu bentuk keganasan politik, seperti enggan menyelesaikan kebuluran atau sebaliknya menafikan sumber kepada kumpulan yang boleh dikenal pasti secara politik dalam wilayah mereka.

Disebabkan ketidakseimbangan kuasa yang wujud antara aktor negara dan bukan negara, keganasan politik selalunya berbentuk peperangan asimetri, di mana kedua-dua pihak tidak dapat menyerang secara langsung pihak lain, sebaliknya bergantung kepada taktik seperti keganasan dan peperangan gerila . Ia selalunya boleh termasuk serangan ke atas sasaran orang awam atau bukan pejuang. Orang ramai boleh disasarkan secara kolektif berdasarkan persepsi terhadap kumpulan sosial, etnik, agama atau politik; atau secara terpilih, menyasarkan individu tertentu untuk tindakan yang dianggap sebagai mencabar seseorang atau membantu pihak lawan.

Banyak kumpulan militan, pemberontak, pelampau, dan/atau fundamentalis yang bermotifkan politik dan individu yakin bahawa negara dan sistem politik di mana mereka hidup tidak akan pernah bertindak balas terhadap tuntutan mereka, dan dengan itu mereka percaya bahawa satu-satunya cara untuk menggulingkan dan/atau membentuk semula kerajaan atau negeri mengikut pandangan dunia politik dan/atau agama mereka adalah melalui kekerasan, yang mereka anggap sebagai bukan sahaja wajar tetapi juga perlu untuk mencapai objektif politik dan/atau agama mereka. Begitu juga, banyak pemerintah di seluruh dunia percaya bahawa mereka perlu menggunakan keganasan untuk menakut-nakutkan rakyat mereka supaya akur. Pada masa lain, pemerintah menggunakan kekerasan untuk mempertahankan negara mereka daripada pencerobohan luar atau ancaman kekerasan lain dan memaksa kerajaan lain atau menakluk wilayah.

## Jenis
Keganasan politik berbeza-beza dalam bentuk, keterukan dan amalan. Dalam sains politik, rangka kerja penganjuran yang biasa adalah untuk mempertimbangkan jenis keganasan yang digunakan oleh aktor yang berkaitan: keganasan antara aktor bukan negara, keganasan berat sebelah yang dilakukan oleh aktor negara terhadap orang awam dan keganasan antara negara.

Stathis Kalyvas mengenal pasti sebelas jenis keganasan politik: perang antara negara, perang saudara, keganasan, pembunuhan politik, rampasan kuasa tentera, bantahan/pemberontakan besar-besaran, keganasan antara kaum, jenayah/kartel terancang, pembersihan etnik, genosid dan penindasan negara.

### Keganasan antara aktor bukan negara
Pergaduhan antara aktor bukan negara tanpa pasukan keselamatan negeri memainkan peranan langsung dalam konflik.

#### Konflik etnik
Konflik etnik berlaku antara kumpulan etnik. Walaupun kadangkala kumpulan etnik tertentu mungkin mendapat sokongan (sama ada formal atau tidak formal) negara (atau sebaliknya, kumpulan etnik tertentu mungkin menjadi sasaran negara), konflik etnik juga boleh berlaku antara dua kumpulan tanpa campur tangan atasan langsung, atau walaupun pihak negara cuba menjadi pengantara antara kumpulan.

### Keganasan berat sebelah oleh aktor bukan negara

#### Keganasan
Keganasan boleh diarahkan oleh aktor bukan negara terhadap sasaran politik selain negara. Oleh kerana keganasan ialah taktik yang sering digunakan oleh pihak yang lemah dalam konflik, ia juga mungkin berada di bawah keganasan antara aktor negara dan bukan negara.

### Keganasan berat sebelah oleh negara
Penggunaan kekerasan oleh kumpulan bersenjata yang teratur, sama ada pemerintah atau kumpulan bukan negara, yang mengakibatkan kematian orang awam dianggap berat sebelah. Menurut Projek Laporan Keselamatan Manusia, kempen keganasan berat sebelah direkodkan apabila keganasan terhadap orang awam yang dilakukan oleh satu kumpulan mengakibatkan sekurang-kurangnya 25 kematian yang dilaporkan dalam satu tahun kalendar.

#### Genosid
Satu bentuk keganasan politik ialah genosid atau pembunuhan beramai-ramai. Genosid biasanya ditakrifkan sebagai "pemusnahan yang disengajakan dan sistematik, secara keseluruhan atau sebahagian, kumpulan etnik, kaum, agama, atau kerakyatan," walaupun apa dikira "sebahagian" untuk melayakkan diri sebagai genosid telah tertakluk kepada banyak perdebatan oleh pakar undang-undang. Genosid biasanya dilakukan dengan sama ada sokongan terang-terangan atau rahsia pemerintah negara, di mana aktiviti pembunuhan beramai-ramai berlaku. Holokus ialah contoh sejarah pembunuhan beramai-ramai yang paling banyak disebut.

#### Penyeksaan
Penyeksaan ialah tindakan menimbulkan kesakitan yang teruk (sama ada fizikal atau psikologi) sebagai satu cara untuk menghukum, membalas dendam, memaksa maklumat atau pengakuan, atau hanya sebagai satu tindakan kejam. Penyeksaan adalah dilarang di bawah undang-undang antarabangsa dan domestik di kebanyakan negara pada abad ke-21. Ia dianggap sebagai pencabulan hak asasi manusia dan diisytiharkan tidak boleh diterima oleh Perkara 5 Pengisytiharaan Hak Asasi Manusia PBB. Penandatangan Konvensyen Geneva Ketiga dan Keempat secara rasmi bersetuju untuk tidak menyeksa banduan dalam konflik bersenjata. Larangan undang-undang kebangsaan dan antarabangsa mengenai penyeksaan diperoleh daripada konsensus bahawa penyeksaan dan layanan buruk yang serupa adalah tidak bermoral, serta tidak praktikal. Walaupun konvensyen antarabangsa, kes penyeksaan terus timbul seperti skandal penyeksaan dan penderaan banduan Abu Ghraib pada 2004 yang dilakukan oleh anggota polis tentera Tentera Amerika Syarikat. Organisasi seperti Amnesty International memantau penyalahgunaan hak asasi manusia dan melaporkan pencabulan penyeksaan manusia yang meluas oleh negara-negara di banyak wilayah dunia. Amnesty International menganggarkan bahawa sekurang-kurangnya 81 negara dunia kini mengamalkan penyeksaan, sebahagian daripadanya secara terbuka.

#### Hukuman mati
Hukuman mati ialah hukuman dibunuh ke atas seseorang oleh negara sebagai hukuman bagi kesalahan. Ini tidak termasuk pembunuhan di luar undang-undang, iaitu pembunuhan seseorang oleh pihak berkuasa kerajaan tanpa kebenaran sebarang prosiding kehakiman atau proses undang-undang. Penggunaan hukuman mati mengikut negara berbeza-beza, tetapi menurut Amnesty International, 58 negara masih aktif menggunakan hukuman mati, dan pada 2010, 23 negara melaksanakan hukuman mati dan 67 menjatuhkan hukuman mati. Kaedah pelaksanaan pada 2010 termasuk pemenggalan kepala, renjatan elektrik, gantung, suntikan maut dan menembak.

#### Kebuluran
Kebuluran boleh dimulakan atau berpanjangan untuk menafikan sumber, memaksa kepatuhan, atau mengurangkan populasi wilayah dengan penduduk yang degil atau tidak dipercayai.

#### Keganasan polis
Keganasan polis adalah satu lagi bentuk keganasan politik. Ia biasanya diterangkan dalam penjajaran dengan istilah "kekerasan berlebihan". Kekejaman polis boleh ditakrifkan sebagai "pelanggaran hak sivil yang berlaku apabila pegawai polis bertindak dengan kekerasan berlebihan dengan menggunakan jumlah kekerasan yang berkaitan dengan orang awam, lebih daripada yang diperlukan." Kekejaman polis dan penggunaan kekerasan yang berlebihan berlaku di seluruh dunia dan di Amerika Syarikat sahaja, 4,861 insiden  salah laku polis telah dilaporkan pada tahun 2010. Daripada jumlah tersebut, terdapat 6,826 mangsa terlibat dan 247 kematian.

### Keganasan antara negara dan aktor bukan negara

#### Rusuhan
Rusuhan boleh digambarkan sebagai gangguan ganas oleh sekumpulan individu yang dibentuk untuk memprotes kesalahan dan/atau ketidakadilan yang dianggap. Ini boleh terdiri daripada kemiskinan dan ketidaksamaan kepada pengangguran dan penindasan pemerintah. Mereka boleh menampakkan diri mereka dalam beberapa cara, tetapi paling biasa adalah dalam bentuk kerosakan harta benda. Rusuhan dicirikan oleh kekurangan kebolehramalan, mereka dan keawanamaan pesertanya. Kedua-duanya menyukarkan pihak berkuasa untuk mengenal pasti mereka yang mengambil bahagian.

Rusuhan telah dianalisis dalam beberapa cara, tetapi yang terbaru, dalam konteks teori model kekecewaan-agresi, menyatakan bahawa sikap agresif yang dilihat dalam kebanyakan rusuhan adalah akibat langsung daripada kekecewaan kumpulan terhadap aspek tertentu dalam kehidupan mereka. Rusuhan yang berleluasa dan berpanjangan boleh membawa kepada dan/atau menghasilkan pemberontakan atau revolusi. Terdapat juga beberapa jenis rusuhan, termasuk tetapi tidak terhad kepada rusuhan polis, rusuhan kaum, rusuhan penjara dan rusuhan sukan.

#### Revolusi
Dalam sains politik, revolusi ialah perubahan asas dan agak mendadak dalam kuasa politik dan organisasi politik yang berlaku apabila penduduk memberontak terhadap pemerintah, biasanya disebabkan oleh suatu perasaan ditindas (politik, sosial, ekonomi) atau ketidakcekapan politik.

Keganasan politik adalah lazim dalam revolusi. Penggunaan keganasan politik biasanya untuk memenuhi objektif revolusioner, dan semasa pergaduhan sivil untuk mencabar status quo. Matlamat keganasan politik boleh dipelbagaikan seperti untuk mengukuhkan kedudukan sesebuah kumpulan, atau melemahkan pihak lawan.

#### Perang saudara
Perang saudara, juga dikenali sebagai perang dalam negara, ialah perang yang berlaku dalam negara yang sama antara kumpulan tersusun. Kurang biasa, ia juga boleh bertempur antara dua negara yang telah diwujudkan dari satu negara bersatu sebelum ini. Selalunya konflik ini melibatkan satu kumpulan yang ingin menguasai sesuatu wilayah atau meluahkan rasa tidak puas hati terhadap pemerintah. Biasanya, ada keinginan untuk menggulingkan kuasa sedia ada atau sekurang-kurangnya mengubah beberapa dasar mereka. Dalam banyak kes, kuasa luar boleh campur tangan bagi pihak satu pihak jika mereka berkongsi ideologi mereka atau mengutuk kaedah/motif lawan mereka.

#### Keganasan pilihan raya
Keganasan dalam pilihan raya termasuk sebarang tindakan atau ancaman paksaan, ugutan atau kecederaan fizikal yang dilakukan untuk menjejaskan proses pilihan raya atau yang timbul dalam konteks persaingan pilihan raya. Ia digunakan untuk mempengaruhi keputusan pilihan raya; untuk menangguhkan, mengganggu atau menggagalkan tinjauan pendapat; dan untuk membantah keputusan pilihan raya atau menyekat bantahan terhadap keputusan pilihan raya. Keganasan pilihan raya digunakan untuk mempengaruhi keputusan pilihan raya kerana parti tidak boleh menang melalui penipuan sahaja, dan kerana calon tidak boleh bergantung kepada agen penipuan untuk mengekalkan penipuan bagi mereka kerana penipuan bersifat tersembunyi dan keganasan pula tidak.

### Perang antara negeri
Perang ialah keadaan konflik yang teratur, bersenjata, dan sering berpanjangan yang dijalankan antara bangsa, negara, atau pihak lain yang dicirikan oleh pencerobohan melampau, gangguan sosial, dan kadar kematian yang tinggi. Perang harus difahami sebagai konflik bersenjata yang sebenar, disengajakan dan meluas antara komuniti politik, dan oleh itu ditakrifkan sebagai satu bentuk keganasan politik. Tiga daripada sepuluh peperangan termahal dari segi kehilangan nyawa, berlaku pada abad yang lalu: angka kematian Perang Dunia II, dianggarkan lebih daripada 60 juta, mengatasi semua angka kematian perang lain dengan faktor dua. Dianggarkan 378,000 orang mati akibat peperangan setiap tahun antara 1985 dan 1994.

## Nota dan rujukan

## Pautan luar

*