Kido Takayoshi

, dahulunya dikenali sebagai , ialah seorang negarawan Jepun, samurai dan *[[shishi (Jepun)|shishi]]* yang dianggap sebagai salah seorang daripada Tiga Bangsawan Agung Pemulihan yang memimpin Pemulihan Meiji.

## Kehidupan awal
Beliau dilahirkan sebagai Wada Kogorō pada 11 Ogos 1833 di Hagi, Domain Chōshū (kini Wilayah Yamaguchi), anak kepada seorang tabib samurai, Wada Masakage, dan isteri keduanya, Seiko. Pada usia tujuh tahun, beliau diambil sebagai anak angkat oleh keluarga Katsura dan dikenali sebagai **Katsura Kogorō**, lalu menjadi ketua keluarga tersebut walaupun elaun keluarga dikurangkan. Beberapa ahli keluarganya meninggal dunia dalam tempoh awal hidupnya, termasuk ibu dan kakak tirinya.

Katsura menerima pendidikan di Meirinkan sebelum berpindah ke Shōka Sonjuku di bawah bimbingan Yoshida Shōin, di mana beliau mengamalkan fahaman kesetiaan kepada Maharaja Jepun. Selepas kematian bapanya, beliau ke Edo untuk mempelajari seni pedang, menjalin hubungan dengan golongan samurai radikal, mempelajari teknik artileri, dan menimba pengetahuan ketenteraan Barat. Beliau kemudian kembali ke Chōshū untuk menyelia pembinaan kapal perang moden pertama domain tersebut.

## Penggulingan Tokugawa
Selepas tahun 1858, Katsura Kogorō bertugas di kediaman Domain Chōshū di Edo sebagai penghubung antara birokrasi domain dan samurai muda radikal yang menyokong gerakan *[[Sonnō jōi]]*. Disebabkan kecurigaan pihak shogun terhadap hubungannya dengan penyokong setia Mito, beliau dipindahkan ke Kyoto, namun beliau gagal menghalang rampasan kuasa pada 30 September 1863 oleh pasukan Aizu dan Satsuma yang mengusir Chōshū dari bandar tersebut.

Dalam Peristiwa Ikedaya (1864), Katsura dipercayai hadir dalam mesyuarat golongan setia Maharaja Jepun tetapi meninggalkan penginapan lebih awal sebelum serangan Shinsengumi. Terdapat khabar angin bahawa beliau dibantu kekasihnya, seorang geisha bernama Ikumatsu, untuk melarikan diri. Beliau kemudian bersembunyi selama beberapa hari sebelum berjaya meloloskan diri.

Katsura tidak hadir secara langsung dalam Pemberontakan Gerbang Hamaguri (Peristiwa Kinmon) pada Ogos 1864, yang gagal dan mengakibatkan kebakaran besar di Kyoto serta mengakibatkan korban nyawa yang tinggi di pihak Chōshū, termasuk anak angkatnya. Kekalahan ini memaksanya bersembunyi sekali lagi dan menggunakan nama samaran **Niibori Matsusuke** bagi meneruskan kegiatan menentang bakufu Tokugawa.

Selepas golongan radikal yang dipimpin Takasugi Shinsaku menguasai politik Chōshū, Katsura kini dikenali sebagai **Kido Junichirō**, memainkan peranan penting dalam pembentukan Perikatan Satchō pada tahun 1866 bersama Saigō Takamori dan Ōkubo Toshimichi, dengan perantara bernama Sakamoto Ryōma. Perikatan ini menjadi faktor utama dalam Perang Boshin dan seterusnya Pemulihan Meiji. Pada masa yang sama, beliau mengangkat seorang anak saudara sebagai pewarisnya.

## Negarawan
Selepas kejatuhan bakufu Tokugawa pada tahun 1868, Kido memainkan peranan besar dalam penubuhan kerajaan Meiji. Sebagai penasihat diraja (*san’yō*), beliau membantu merangka Piagam Sumpah Lima Perkara, yang memacu kepada dasar pemusatan dan pemodenan, serta menyelia pemansuhan sistem han. Pada 1868, kekasihnya Ikumatsu diangkat sebagai anak angkat keluarga samurai sebelum dikahwininya, dan pada 1869 beliau dikenali sebagai **Kido Takayoshi**.

Kido menentang keras keistimewaan warisan dan menyokong pelantikan berdasarkan merit, bukan keturunan. Walaupun menerima elaun kerajaan, beliau mengkritik sistem kelas Meiji dan memberi amaran bahawa warisan pangkat akan membawa kemerosotan masa depan.

Pada 1871, beliau menyertai Misi Iwakura ke Amerika Syarikat dan Eropah, khususnya mengkaji sistem pendidikan dan politik Barat. Sekembalinya ke Jepun pada 1873, beliau menjadi penyokong kuat pemerintahan berperlembagaan dan menentang rancangan menyerang Korea, menyedari kelemahan Jepun ketika itu.

Dalam tahun-tahun akhir, Kido semakin mengkritik pemusatan kuasa berlebihan dan kesan negatif pemodenan pantas terhadap bekas samurai dan petani. Beliau menuntut bantuan serta pembangunan tempatan, dan menentang ekspedisi ketenteraan ke Taiwan (1874) dan Korea. Akibat pendirian ini, pengaruhnya dalam oligarki Meiji merosot dan beliau meletak jawatan sebagai bantahan.

Selepas Persidangan Osaka 1875, Kido kembali berkhidmat dalam kerajaan sebagai pengerusi Perhimpunan Gabenor Wilayah dan turut bertanggungjawab mendidik Maharaja Meiji.

## Kematian
Semasa pertengahan Pemberontakan Satsuma pada tahun 1877, beliau meninggal dunia akibat barah usus yang telah lama dihidapinya. Keadaannya diburukkan lagi oleh gabungan gangguan mental dan keletihan fizikal, pengambilan alkohol berlebihan selama bertahun-tahun, serta penyakit yang dipercayai sebagai tuberkulosis atau beri-beri. Dalam keadaan separa sedar, Kido menggenggam tangan Ōkubo dan berkata, "Cukuplah, Saigō."

Beliau disemadikan di Kuil Ryozen Gokoku Kyoto, tempat terletaknya makam beliau.

## Legasi
Pewarisnya, Shojirō yang belajar selama sepuluh tahun di England, meninggal dunia akibat penyakit ketika dalam perjalanan pulang ke Jepun pada tahun 1882 berhampiran Ceylon (Sri Lanka). Pada 18 November 1884, seorang lagi anak saudara Kido, Kuruhara Hikotarō, yang merupakan abang sulung Shojirō, menggantikan kedudukan sebagai ketua keluarga Kido dan dikenali sebagai Marquis Kido Takamasa.

Kido Takayoshi dihormati sebagai dewa Shinto yang melambangkan keilmuan dan seni mempertahankan diri di Kuil Kido (sekitar 1886) di Taman Kido, Yamaguchi. Isterinya, Matsuko hidup selepas kematiannya dan meninggal dunia pada tahun 1887 pada usia 43 tahun.

Diari Kido mendedahkan konflik dalaman antara kesetiaannya kepada Domain Chōshū dan kepentingan negara secara keseluruhan. Beliau sering menulis tentang khabar angin yang menuduhnya mengkhianati rakan lama, mencerminkan hakikat bahawa konsep negara bangsa masih baharu dan ramai samurai lebih mengutamakan kepentingan domain masing-masing.

Kido juga bersahabat dengan Ernest Satow, jurubahasa Pejabat Perwakilan British, dan mereka sering bertemu sejak Peristiwa Shimonoseki. Bersama Saigō Takamori dan Ōkubo Toshimichi, beliau dikenali sebagai *Ishin-no-Sanketsu* (Tiga Bangsawan Agung Pemulihan). Cucu kepada adik perempuannya ialah tokoh politik Tokyo, Kōichi Kido.

## Catatan

## Pautan luar

*Selected Diary Entries of Kido 
*National Diet Library photo & bio
*Meiji Dignitaries is a portrait of Takayoshi and others from 1877