Tony Jaa

**Tatchakorn Yeerum** (), dahulunya **Panom Yeerum** ( ; lahir 5 Februari 1976 di wilayah Surin, Isaan, Thailand), lebih dikenali sebagai **Tony Jaa**, di Thailand sebagai **Jaa Panom,** (; RTGS: Cha Phanom) ialah pelakon, koreografer aksi lagak ngeri dan sami Buddha Thailand. Filem-filem beliau termasuk Ong Bak, Tom-Yum-Goong (juga dikenali sebagai Raja Pahlawan atau The Protector) dan Furious 7.

## Kehidupan awal
Tony Jaa dilahirkan di wilayah Surin, Isan, Thailand, dan dibesarkan di kawasan luar bandar di Surin. Beliau berkelulusan ijazah sarjana muda di Institut Pendidikan Jasmani Maha Sarakham. Kampung halamannya terletak 400 km dari Bangkok. Jaa membesar dengan menonton filem-filem Bruce Lee, Jackie Chan, Donnie Yen dan Jet Li di pesta kuil, yang merupakan inspirasi beliau untuk belajar seni mempertahankan diri. Beliau telah mengilhamkan demikian oleh mereka bahawa ketika beliau sedang melakukan kerja-kerja atau bermain dengan kawan-kawan, beliau akan meniru seni mempertahankan diri bergerak yang beliau telah melihat di sawah padi bapanya.

"Apa yang mereka [Chan, Lee dan Li] lakukan begitu menarik untuk jadi wira yang saya mahu lakukan juga," Jaa memberitahu *[[Time (majalah)|Time]]* dalam satu temubual pada 2004. "Saya berlatih sehingga saya boleh melakukan langkah yang betul-betul seperti yang saya telah melihat tuan melakukannya."

Beliau memulakan latihan Muay Thai di kuil tempatan dari usia 10 tahun dan pada usia 15 tahun beliau meminta untuk menjadi anak didik pelagak ngeri dan pengarah filem aksi Panna Rittikrai. Panna telah mengarahkan Jaa menghadiri Kolej Pendidikan Jasmani Maha Sarakham di wilayah Maha Sarakham. Beliau mempunyai rekod Muay Thai daripada 5 kemenangan dan 0 kekalahan.

Walaupun dilahirkan di Thailand, Jaa sebenarnya berketurunan Kuy dan beliau boleh bertutur bahasa Thai, Khmer Utara (bahasa kira-kira 50% daripada penduduk di Surin) dan Kuy.

## Kerjaya

### Lagak ngeri
Tony pada mulanya bekerja sebagai pelagak ngeri selama 14 tahun, Muay Thai Stunt, yang terdapat dalam banyak filem *Panna*. Beliau menggandakan untuk Sammo Hung apabila pelakon seni mempertahankan diri itu membuat iklan komersial untuk minuman tenaga yang memerlukan beliau untuk memahami gading gajah dan Somersault ke belakang gajah. Beliau juga merupakan dua aksi ngeri dalam siri televisyen Thai *Insee Daeng* (Helang Merah).

### Lakonan

Bersama-sama, Panna dan Jaa membangunkan kepentingan dalam Muay Boran, pendahulu muay Thai dan bekerja dan dilatih selama empat tahun di seni dengan tujuan untuk membangunkan filem mengenainya. Akhirnya mereka mampu untuk meletakkan bersama-sama sebuah filem pendek yang menunjukkan apa Jaa boleh melakukannya dengan bantuan pengajar Pengetua Mark Harris. Salah seorang yang mereka menunjukkannya kepada merupakan penerbit-pengarah Prachya Pinkaew, yang kagum dengan sewajarnya.

Ini membawa kepada *[[Ong Bak|Ong-Bak: Muay Thai Warrior]]* pada tahun 2003, peranan Jaa paling berjaya. Jaa melakukan semua aksi tanpa bantuan mekanikal atau kesan janaan komputer dan ia mempamerkan gaya akrobatik yang melampau dan cepat, pergerakan tarian seperti. Kecederaan yang dialami dalam penggambaran termasuk kecederaan ligamen dan buku lali yang terseliuh. Satu adegan dalam filem yang terlibat berjuang dengan pelakon lain adalah di atas api. "Saya sebenarnya mendapat dibakar," katanya dalam satu temu bual 2005. "Saya benar-benar mempunyai untuk menumpukan perhatian kerana sekali seluar saya adalah di atas api api merebak ke atas sangat cepat dan dibakar kening saya, bulu mata saya dan hidung saya. Selepas itu kami perlu melakukan beberapa lagi mengambil masa untuk mendapatkan ia betul."

Filem keduanya ialah *[[Tom-Yum-Goong]]* (The Protector di Amerika Syarikat), dinamakan selepas sejenis sup Thai dan termasuk gaya thai muay yang meniru gajah.

Pada Ogos 2006, beliau berada di New York untuk mempromosikan filem itu di Amerika Syarikat, termasuk penampilan di Muzium Imej Bergerak.

### Projek seterusnya
Filem Sahamongkol Antarabangsa mengiklankan bahawa filem ketiga Tony Jaa bertajuk Sword atau *Daab Atamas*, mengenai seni dua pedang pertempuran Thai (daab lagu mue), dengan skrip oleh Prapas Chonsalanont. Tetapi disebabkan oleh jatuh antara Prachya dan Jaa, yang belum menerima ulasan umum lagi, Sword telah dibatalkan.

Pada Mac 2006, dilaporkan bahawa akan ada sekuel kepada *[[Ong Bak]]*, *[[Ong Bak 2]]*. Dengan Jaa mengarah dan berlakon, ia memulakan pra-penerbitan pada musim gugur 2006 dan dikeluarkan pada bulan Disember 2008. 

Walaupun Jaa dan Amogelang bekerja pada *Ong-Bak 2*, pengarah Prachya Pinkaew dan koreografi aksi Panna Rittikraiwere bekerja di *Chocolate*, yang dibintangi oleh seorang artis seni mempertahankan diri wanita, Nicharee Vismistananda, dan dilancarkan pada 6 Februari 2008. Jaa telah diberikan peranan kecil dalam trilogi ketiga siri filem King Naresuan diarahkan oleh Chatrichalerm Yukol, walaupun filem itu akhirnya dibatalkan. *[[Ong Bak 3]]* telah dikeluarkan pada tahun 2010 dan memberikan kesimpulan kepada trilogi Thai ini.

### Perkembangan lain
Filem-filem beliau menarik perhatian wira beliau, Jackie Chan, yang meminta pengarah Brett Ratner untuk megambilnya berlakon dalam filem *[[Rush Hour 3]]*. "Saya memberi pengarah video Tony Jaa kerana saya fikir Tony Jaa adalah yang paling baik-bulat semua bintang aksi, "Chan memberitahu Associated Press. "Pengarah suka dengannya," kata Chan. Walau bagaimanapun, Jaa berkata beliau tidak dapat mengambil bahagian kerana konflik penjadualan dengan penggambaran *[[Ong Bak 2]]*.

Tony Jaa juga muncul dengan *[[Ong Bak 3]]*, sebagai susulan kepada prekuel Ong Bak 2.

### Monastisisme
Pada 28 Mei 2010, Tony Jaa menjadi sami Buddha di sebuah kuil Buddha di Surin, Thailand.

### Kembali kepada lakonan
Selepas meninggalkan biara, ia hadir sebagai satu kejutan kepada semua yang Jaa menerima perjanjian dengan syarikat filem Sahamongkol. Beliau menjalani penggambaran *Tom Yum Goong 2* untuk mereka, dengan bintang Chocolate Jija Yanin dalam peranan yang utama juga, kali pertama Jaa telah berkongsi skrin besar dengan seorang lagi bintang seni mempertahankan diri antarabangsa. Pengarah Prachya Pinkaew dan koreografer Panna Rittikrai juga kembali untuk filem ini.

Pada tahun 2013, beliau bekerjasama dengan Dolph Lundgren dalam komedi Thai barat *A Man Will Rise* (yang masih belum disiapkan) dan pada tahun 2014 dalam projek *Skin Trade* Lundgren, yang diarahkan oleh Ekachai Uekrongtham.  Kemudian Jaa membintangi bersama filem *[[Furious 7]]*, yang diarahkan oleh James Wan. Jaa juga bekerjasama dengan rakan-rakan pelakon Wu Jing dalam filem aksi Hong Kong, *SPL II*.

Jaa sempat muncul pada pembikinan semula *Kickboxer: Vengeance*. Walau bagaimanapun, pada bulan November 2014, ia telah mengumumkan bahawa beliau telah keluar dari projek itu.  Projek Jaa seterusnya adalah dibintanginya bersama Vin Diesel dalam *xXx: Return of the Xander Cage*.

## Kehidupan peribadi
Tony Jaa secara rasminya mendaftarkan perkahwinannya kepada teman wanitanya Piyarat Chotiwattananont pada 29 Disember 2011. Majlis perkahwinan diadakan pada 3 Mei 2012. Pasangan ini mempunyai seorang anak perempuan.

## Filemografi

### Filem

### Televisyen

### Muzik video

### Permainan video

## Tetamu
* **2015**: **Sze U Tonight**  (bersama Simon Yam & Wu Jing, *Television Board* (TVB), Hong Kong)

## Anugerah dan pencalonan

## Lihat juga
* Muay Thai

## Rujukan

## Pautan luar

* 
* 
* 
* 

;Temuramah
* Suicide Girls Interview
* retroCrush interview 
* Kicking Butt with Tony Jaa FilmJerk.com