Rangkaian Lebuh Raya Asia

Projek **Rangkaian Lebuh Raya Asia (AH)** adalah projek kerjasama antara negara di Asia dan Suruhanjaya Ekonomi dan Sosial bagi Asia dan Pasifik Persatuan Bangsa-bangsa Bersatu (UNESCAP) bagi memperbaiki mutu sistem jalan raya dan lebuh raya di Asia. Projek ini adalah satu daripada 3 "tiang" utama bagi projek Pembangunan Pengangkutan Darat Asia (ALTID), dikuatkuasakan oleh Suruhanjaya ESCAP dalam persidangan ke-48 pada tahun 1992 yang merangkumi Rangkaian Lebuh Raya Asia, Kereta Api Rentas Asia (TAR) serta penyediaan kemudahan pengangkutan darat. Projek tersebut mula dicadangkan oleh PBB pada 1959 dengan matlamat untuk merancakkan perkembangan pengangkutan jalan raya antarabangsa di Asia. Pada fasa permulaan (1960-1970) terdapat sedikit perkembangan projek, namun perkembangan projek menjadi perlahan apabila bantuan kewangan dihentikan pada tahun 1975.

Perjanjian Antarabangsa Rangkaian Lebuh Raya Asia (IGA) dimeterai pada 18 November 2003 oleh Mesyuarat Antara Kerajaan; IGA turut menyertakan Annex I bagi mengenal pasti 55 laluan Lebuh Raya Asia yang merangkumi 32 negara anggota dengan jumlah jarak sepanjang 87,500 batu (140,000 km), serta Annex II bagi penetapan "Klasifikasi dan Piawaian Rekabentuk". Semasa Mesyuarat Suruhanjaya ESCAP sesi ke-60 di Shanghai, China pada April 2004, Perjanjian IGA telah ditandatangani oleh 23 buah negara. Setakat tahun 2007, 28 negara telah menandatangani perjanjian tersebut.

## Galeri
### Di Malaysia

Imej:Tabliczka AH2.svg|Rangkaian lebuhraya Asia 2 (*AH2*), digunakan pada Bahagian Barat Semenanjung Malaysia (Bukit Kayu Hitam - Johor Bahru).
Imej:Tabliczka AH18.svg|Rangkaian lebuhraya Asia 18 (*AH18*) digunakan pada Bahagian Timur Semenanjung Malaysia (Rantau Panjang - Tambak Johor Bahru).
Imej:Tabliczka AH140.svg|Rangkaian lebuhraya Asia 140 (*AH140*) digunakan pada Bahagian Utara Semenanjung Malaysia (Butterworth - Pasir Puteh).
Imej:Tabliczka AH141.svg|Rangkaian lebuhraya Asia 141 (*AH141*) digunakan pada Bahagian Tengah Semenanjung Malaysia (Pelabuhan Klang - Kuantan).
Imej:Tabliczka AH142.svg|Rangkaian lebuhraya Asia 142 (*AH142*) digunakan pada Bahagian Tenggara Semenanjung Malaysia (Yong Peng - Gambang).
Imej:Tabliczka AH143.svg|Rangkaian lebuhraya Asia 143 (*AH143*) digunakan pada Bahagian Selatan Semenanjung Malaysia (Senai).
Imej:Tabliczka AH150.svg|Rangkaian lebuhraya Asia 150 (*AH150*) digunakan pada Borneo Malaysia (Wilayah Sabah dan Wilayah Sarawak: 1. Telok Melano - Sungai Tujuh, 2. Tedungan - Pandaruan dan 3. Mengkalap - Tawau).


## Konsep
Membina sebuah rangkaian lebuh raya antarabangsa adalah sangat mahal serta mengembil masa yang sangat lama, memandangkan masih banyak lagi negara Asia yang mundur serta tidak mempunyai rangkaian jalan raya yang baik. Oleh itu, pendekatan yang diamalkan di dalam projek Lebuh Raya Asia adalah dengan mengenal pasti laluan Lebuh Raya Asia serta menaik taraf jajaran jalan raya yang dikenal pasti dalam laluan tersebut.

## Pengekodan laluan

Laluan Lebuh Raya Asia dikodkan mengikut format  di mana **xxx** mewakili nombor laluan yang diberi. Kod-kod laluan Lebuh Raya Asia adalah mengikut kawasan-kawasan berikut:-

* **AH1 hingga AH8:** Laluan utama yang merentasi seluruh benua Asia.
* **AH10-AH29 dan AH100-AH299:** Asia Tenggara
* **AH30-AH39 dan AH300-AH399:** Asia Timur dan Asia Timur Laut
* **AH40-AH59 dan AH400-AH499:** Asia Selatan
* **AH60-AH89 dan AH600-AH899:** Asia Utara, Asia Tengah dan Asia Barat Daya

## Senarai laluan
Laluan satu angka yang menyeberangi seluruh benua:
*AH1, 20,557&nbsp;km (12,848 batu); Tokyo, Jepun ke sempadan antara Turki dan Bulgaria (dengan AH5)
*AH2, 13,177&nbsp;km (8326 batu); Denpasar, Indonesia ke Khosravi, Iran
*AH3, 7,331&nbsp;km (4582 batu); Ulan-Ude, Rusia (di AH6) ke Tanggu, China; dan Shanghai, China (di AH5) ke Chiang Rai, Thailand dan Kyaing Tong, Myanmar (kedua-dua di AH2)
*AH4, 6,024&nbsp;km (3765 batu); Novosibirsk, Rusia (di AH6) ke Yarantai, Mongolia; dan Urumqi, China (di AH5) ke Karachi, Pakistan (di AH7)
*AH5, 10,380&nbsp;km (6488 batu); Shanghai, China (di AH3) ke sempadan antara Turki dan Bulgaria (dengan AH1)
*AH6, 10,475&nbsp;km (6547 batu); Busan, Korea Selatan (bermula di Jalan Jungang-no) ke sempadan antara Rusia dan Belarus
*AH7, 5,868&nbsp;km (3667.5 batu); Yekaterinburg, Rusia ke Karachi, Pakistan (di AH4)
*AH8, 4,718&nbsp;km (2949 batu); sempadan antara Rusia dan Finland ke Bandar Emam, Iran

10-29 dan 100-299 diberikan kepada Asia Tenggara:
*AH11, 1,588&nbsp;km (992.5 batu); Vientiane, Laos (di AH12) ke Sihanoukville, Kemboja
*AH12, 1,195&nbsp;km (747 batu); Nateuy, Laos (di AH3) ke Hin Kong, Thailand (di AH1)
*AH13, 730&nbsp;km (456 batu); Oudomxai, Laos (di AH12) ke Nakhon Sawan, Thailand (di AH1/AH2)
*AH14, 2,077&nbsp;km (1298 batu); Hai Phong, Vietnam ke Mandalay, Myanmar (di AH1/AH2)
*AH15, 534&nbsp;km (332 batu); Ba Don, Vietnam (on AH1) ke Udon Thani, Thailand (di AH12)
*AH16, 1,032&nbsp;km (645 batu); Dong Ha, Vietnam (di AH1) ke Tak, Thailand (di AH1/AH2)
*AH18, 1,042&nbsp;km (651 batu); Hat Yai, Thailand (di AH2) Rantau Panjang, Malaysia ke Tambak Johor Bahru, Malaysia
*AH19, 459&nbsp;km (287 batu); Nakhon Ratchasima, Thailand (di AH12) ke Bangkok, Thailand (di AH2)
*AH25, 2,549&nbsp;km (1593 batu); Banda Aceh, Indonesia ke Merak, Indonesia (di AH2)
*AH26, 3,517&nbsp;km (2198 batu); Laoag, Filipina ke Zamboanga, Filipina
*AH140, 330&nbsp;km (205.1 batu); Butterworth, Malaysia ke Pasir Puteh, Malaysia
*AH141, 272.3&nbsp;km (169.2 batu); Pelabuhan Klang, Malaysia ke Gebeng, Malaysia
*AH142, 200&nbsp;km (100 batu); Yong Peng, Malaysia ke Gambang, Malaysia
*AH143, 38&nbsp;km (24 batu); Senai, Malaysia ke Sengkang, Singapura
*AH150, 2,083&nbsp;km (1,294.3 batu); Telok Melano, Malaysia ke Tawau, Malaysia

30-39 dan 300-399 diberikan kepada Asia Tenggara dan Asia Timur Laut:
*AH30, 2,739&nbsp;km (1712 batu); Ussuriysk, Rusia (di AH6) ke Chita, Rusia (di AH6)
*AH31, 1,595&nbsp;km (997 batu); Belogorsk, Rusia (di AH30) ke Dalian, China
*AH32, 3,748&nbsp;km (2342.5 batu); Sonbong, Korea Utara (di AH6) ke Khovd, Mongolia (di AH4)
*AH33, 575&nbsp;km (359 batu); Harbin, China (di AH6/AH31) ke Tongjiang, China
*AH34, 1,033&nbsp;km (646 batu); Lianyungang, China ke Xi'an, China (di AH5)

40-59 dan 400-599 diberikan kepada Asia Selatan:
*AH41, 948&nbsp;km (592.5 batu); sempadan antara Myanmar dan Bangladesh ke Mongla, Bangladesh
*AH42, 3,754&nbsp;km (2346 batu); Lanzhou, China (di AH5) ke Barhi, India (di AH1)
*AH43, 3,024&nbsp;km (1892 batu); Agra, India (di AH1) ke Matara, Sri Lanka
*AH44, 107&nbsp;km (67 batu); Dambulla, Sri Lanka (di AH43) ke Trinconmalee, Sri Lanka
*AH45, 2,030&nbsp;km (1269 batu); Kolkata, India (di AH1) ke Bangalore, India (di AH43/AH47)
*AH46, 1,513&nbsp;km (946 batu); Kharagpur, India (di AH45) ke Dhule, India (di AH47)
*AH47, 1286 batu (2,057&nbsp;km); Gwalior, India (di AH43) ke Bangalore, India (di AH43/AH45)
*AH48, 1&nbsp;km (.625 batu); Phuentsholing, Bhutan ke sempadan antara Bhutan dan India
*AH51, 862&nbsp;km (539 batu); Peshawar, Pakistan (di AH1) ke Quetta, Pakistan (di AH2/AH7)

60-89 dan 600-899 diberikan kepada Asia Utara, Asia Tengah dan Asia Barat Daya:
*AH60, 2,151&nbsp;km (1344 batu); Omsk, Rusia (di AH6) ke Burubaital, Kazakhstan (di AH7)
*AH61, 4,158&nbsp;km (2599 batu); Kashi, China (di AH4/AH65) ke sempadan antara Rusia dan Ukraine
*AH62, 2,722&nbsp;km (1701 batu); Petropavlovsk, Kazakhstan (di AH6/AH64) ke Mazari Sharif, Afghanistan (di AH76)
*AH63, 2,434&nbsp;km (1521 batu); Samara, Rusia (di AH6) ke Guzar, Uzbekistan (di AH62)
*AH64, 1,666&nbsp;km (1041 batu); Barnaul, Rusia (di AH4) ke Petropavlovsk, Rusia (di AH6/AH62)
*AH65, 1,250&nbsp;km (781 batu); Kashi, China (di AH4/AH61) ke Termez, Uzbekistan (di AH62)
*AH66, 995&nbsp;km (622 batu); sempadan antara China dan Tajikistan ke Dushanbe, Tajikistan
*AH67, 2,288&nbsp;km (1430 batu); Kuitun, China (di AH5) ke Zhezkazgan, Kazakhstan (di AH62)
*AH68, 278&nbsp;km (174 batu); Jinghe, China (di AH5) ke Ucharal, Kazakhstan (di AH60)
*AH70, 4,832&nbsp;km (3020 batu); sempadan antara Ukraine dan Rusia ke Bandar Abbas, Iran
*AH71, 426&nbsp;km (266 batu); Dilaram, Afghanistan (di AH1) ke Dashtak, Iran (di AH75)
*AH72, 1,147&nbsp;km (717 batu); Tehran, Iran (di AH1/AH2/AH8) ke Bushehr, Iran
*AH75, 1,871&nbsp;km (1169 batu); Tejen, Turkmenistan (di AH5) ke Chabahar, Iran
*AH76, 986&nbsp;km (616 batu); Polekhumri, Afghanistan (di AH7) ke Herat, Afghanistan (di AH1/AH77)
*AH77, 1,298&nbsp;km (811 batu); Djbulsarcj, Afghanistan (di AH7) ke Mary, Turkmenistan (di AH5)
*AH78, 1,076&nbsp;km (672.5 batu); Ashgabat, Turkmenistan (di AH5) ke Kerman, Iran (di AH2)
*AH81, 1,143&nbsp;km (714 batu); Larsi, Georgia ke Aktau, Kazakhstan (di AH70)
*AH82, 1,261&nbsp;km (788 batu); sempadan antara Rusia dan Georgia ke Iveoqlu, Iran (di AH1)
*AH83, 172&nbsp;km (107.5 batu); Kazakh, Azerbaijan (on AH5) ke Yerevan, Armenia (di AH81/AH82)
*AH84, 1,188&nbsp;km (742.5 batu); Doğubeyazıt, Turki (on AH1) ke İçel, Turki
*AH85, 338&nbsp;km (211 batu); Refahiye, Turki (on AH1) ke Merzifon, Turki (di AH5)
*AH86, 247&nbsp;km (154 batu); Askale, Turki (on AH1) ke Trabzon, Turki (di AH5)
*AH87, 606&nbsp;km (378.75 batu); Ankara, Turki (on AH1) ke İzmir, Turki

## Lihat juga
* Kereta Api Rentas Asia

## Laman Berkaitan
* AH2
* AH18
* AH140
* AH141
* AH142
* AH143
* AH150

## Pautan luar
* Laman web projek
* Asia signs up to 'new Silk Road' BBC News report (April 26, 2004)
* Laporan media UNESCAP mengumumkan perjanjian
* Buku Panduan Rangkaian Lebuh Raya Asia 2003  (PDF)
* Pakistan's Gwadar to Afghanistan, China road declared Asian Highway