Epidemik mpox 2023-2024

Epidemik varian baharu klad I mpox, juga klad 1b (dahulunya dikenali sebagai monkeypox) bermula di Afrika Tengah sekurang-kurangnya seawal September 2023. Sehingga Ogos 2024, lebih daripada 17,000 kes telah dilaporkan, dengan 590 kematian, hampir kesemuanya di Republik Demokratik Congo.

Pada 14 Ogos 2024, Pertubuhan Kesihatan Sedunia mengisytiharkan epidemik itu sebagai darurat kesihatan awam keprihatinan antarabangsa (PHEIC).

## Latar belakang
Pada Mei 2022, Pertubuhan Kesihatan Sedunia (WHO) mengisytiharkan wabak mpox sebelum ini yang melibatkan klad virus berbeza sebagai darurat kesihatan global. Penyakit itu telah menjangkiti 87,000 individu dan menyebabkan 140 kematian apabila WHO menamatkan darurat  globalnya pada Mei tahun berikutnya.

Kes mula melonjak semula di Republik Demokratik Congo pada September 2023 dan berterusan hingga 2024. Pusat Kawalan dan Pencegahan Penyakit (ACDC) Afrika melaporkan peningkatan kes sebanyak 160% daripada tahun sebelumnya.

## Wabak

### Dilaporkan terkorban

### Garis masa
Kes Mpox daripada jangkitan klad Ib semakin meningkat di Republik Demokratik Congo (DRC) menjelang September 2023 dengan beberapa daripadanya dikenal pasti di Kamituga, sebuah bandar perlombongan di wilayah Kivu Selatan. Wabak di seluruh negara telah dilaporkan pada Januari 2024.

Pada 12 Ogos 2024, Pusat Kawalan dan Pencegahan Penyakit Afrika mengisytiharkan bahawa wabak mpox yang semakin meningkat di Afrika telah menjadi darurat kesihatan awam dengan lebih 517 kematian dilaporkan. Akibatnya, organisasi itu meminta bantuan dan campur tangan masyarakat antarabangsa untuk mengawal penularan virus dan merawat pesakit yang dijangkiti. ACDC menyatakan bahawa kadar kematian strain virus yang menyebabkan wabak adalah 3–4%, jauh lebih tinggi daripada kadar kematian kurang daripada 1% yang direkodkan semasa wabak mpox 2022–2023. Pada 14 Ogos, Pertubuhan Kesihatan Sedunia mengisytiharkan wabak itu sebagai darurat kesihatan awam keprihatinan antarabangsa (PHEIC), atau darurat kesihatan antarabangsa.

Sehingga 16 Ogos 2024, lima belas negara dilaporkan telah mengenal pasti kes mpox dan lebih 96% daripada semua kes yang dilaporkan dan kematian akibat penyakit itu telah disahkan di DRC dengan 16,839 kes dilaporkan dan 501 kematian dilaporkan. ACDC melaporkan bahawa 70% daripada kes yang dilaporkan di DRC adalah pada kanak-kanak di bawah 15 tahun kerana demografi itu mewakili 85% daripada kematian yang dilaporkan. Pakar epidemiologi Jacques Alonda melahirkan kebimbangan terhadap penularan penyakit itu di kem pelarian di DRC dan negara jirannya terutamanya disebabkan oleh jumlah tekanan yang telah dikenakan ke atas sistem penjagaan kesihatan negara oleh wabak taun dan campak serentak serta kekurangan zat makanan yang meluas.

Pada 16 Ogos juga, Pusat Pencegahan dan Kawalan Penyakit Eropah (ECDC) secara rasmi menaikkan tahap risiko klad I pada populasi umum Eropah daripada "sangat rendah" kepada "rendah" disebabkan kemungkinan lebih banyak kes import dikenal pasti di seluruh benua itu walaupun agensi itu mengulangi bahawa risiko penularan berterusan strain virus di Eropah masih dianggap minimum.

### Negara dengan penularan meluas

#### Republik Demokratik Congo
Sehingga 16 Ogos 2024, jumlah kumulatif 16,839 kes yang disyaki mpox (sekurang-kurangnya 1,888 daripadanya disahkan makmal) dan 501 kematian (sekurang-kurangnya 8 daripadanya disahkan makmal) telah dilaporkan di Republik Demokratik Congo (DRC).

### Negara dengan penularan tempatan terhad
Sehingga Ogos 2024, lima belas negara telah melaporkan kes mpox; WHO melaporkan bahawa kes baharu strain mpox, yang kesemuanya dikaitkan dengan wabak di DRC, telah dikenal pasti buat pertama kali di empat negara Afrika Timur: Burundi, Kenya, Rwanda dan Uganda. Ivory Coast juga melaporkan kes baharu buat kali pertama.

#### Republik Afrika Tengah
Pada 30 Julai 2024, Menteri Kesihatan Republik Afrika Tengah, Pierre Somsé, mengisytiharkan wabak mpox di Bangui berikutan tempoh masa apabila penyakit itu kebanyakannya terhad di kawasan luar bandar. Somsé melaporkan bahawa beberapa keluarga di negara itu menyembunyikan saudara-mara yang dijangkiti kerana takut didera, sekali gus meningkatkan risiko penularan penyakit itu.

#### Sweden
Pada 15 Ogos 2024, Agensi Kesihatan Awam Sweden melaporkan kes pertama di luar Afrika, yang melibatkan seorang yang telah dijangkiti klad I mpox semasa tinggal di kawasan Afrika yang terjejas oleh wabak tersebut. Dalam kenyataan awam, agensi itu berkata, walaupun kes itu sendiri tidak mewakili risiko yang lebih tinggi kepada penduduk umum, kes import sekali-sekala "mungkin terus berlaku".

#### Pakistan
Pada 15 Ogos 2024, Pusat Perintah dan Operasi Kebangsaan (NCOC) Pakistan melaporkan kes yang disyaki mpox di wilayah Khyber Pakhtunkhwa, melibatkan seorang penduduk Mardan yang baru pulang dari negara Teluk Arab; orang itu kemudiannya disahkan telah didiagnosis menghidap mpox oleh Kementerian Kesihatan Pakistan, walaupun penjujukan sampel virus masih berterusan untuk menentukan sifat varian tersebut.

Pada 17 Ogos, jabatan kesihatan Khyber Pakhtunkhwa mengesahkan bahawa dua pesakit telah diuji positif mpox, manakala seorang lagi menunggu pengesahan; semua pesakit baru sahaja pulang ke Pakistan dari Emiriah Arab Bersatu.

#### Taiwan
Pada 18 Ogos 2024, Biro Kesihatan Awam majlis bandar Tainan, Taiwan mengumumkan bahawa, setakat 16 Ogos, tiga kes mpox—semuanya melibatkan lelaki yang mempunyai hubungan rapat dengan orang yang tidak dinyatakan—telah disahkan di bandar itu. sejak awal tahun; butiran lanjut tentang sejarah perjalanan pesakit dan varian tidak didedahkan.

#### Filipina
Pada 19 Ogos 2024, Jabatan Kesihatan Filipina (DOH) mengumumkan bahawa seorang lelaki berumur 33 tahun dari Metro Manila, yang tidak mempunyai sejarah perjalanan ke luar negara, telah diuji positif untuk mpox sehari sebelumnya. Bagaimanapun, DOH berkata bahawa strain mpox yang menyebabkan jangkitan masih belum ditentukan melalui penjujukan.

## Virologi
Mpox disebabkan oleh *[[virus cacar monyet]]*. Virus ini disebarkan melalui hubungan rapat dengan haiwan atau orang yang dijangkiti, termasuk komunikasi secara bersemuka dan jenis hubungan fizikal lain, cadar yang tercemar, pakaian atau jarum, hubungan seksual dan pengambilan daging yang tercemar.

Pada April 2024, penyelidik mengenal pasti subkumpulan novel klad I mpox di Kamituga, sebuah bandar perlombongan di Kivu Selatan, Republik Demokratik Congo. Pakar epidemiologi melaporkan bahawa varian baharu itu—kemudian dinamakan "klad Ib" atau "klad 1b"  —berpotensi merebak dengan lebih mudah berbanding strain mpox lain. Para penyelidik berteori bahawa strain itu telah mengalami mutasi genetik yang membolehkan ia merebak dengan lebih mudah melalui penghantaran manusia, kerana lokasi terpencil bandar perlombongan itu sangat mengehadkan hubungan dengan haiwan yang secara semula jadi membawa dan menyebarkan penyakit itu.

Dr. Placide Mbala-Kingebeni, dari Institut Penyelidikan Bioperubatan Kebangsaan DRC, melaporkan bahawa hasil analisis menandakan "fasa baru mpox" daripada wabak sebelumnya pada 2022 dan 2023 memandangkan varian baharu itu dilaporkan menghasilkan lesi terutamanya pada alat kelamin lalu menjadikan penyakit ini lebih sukar untuk didiagnosis berbanding dengan ketegangan yang menyebabkan luka dada, kaki dan tangan. Mbala-Kingebeni juga menyatakan bahawa varian baharu itu boleh mengakibatkan kemungkinan penularan senyap yang lebih tinggi, disebabkan oleh manifestasinya yang berbeza. Pasukan penyelidik menentukan bentuk yang dikesan sebagai strain jenis Klad I,  yang secara sejarah telah menyebabkan simptom yang lebih teruk berbanding dengan jenis Klad II yang sering berlaku semasa wabak mpox 2022–2023.

## Pencegahan dan mitigasi
Sehingga Jun 2024, vaksin mpox tidak diluluskan oleh mana-mana kerajaan Afrika dan keberkesanan vaksin belum disahkan oleh Kumpulan Pakar Penasihat Strategik. Pengarah Program Kecemasan Kesihatan WHO, Michael J. Ryan, menyatakan dalam temu bual dengan NPR bahawa Republik Demokratik Congo secara serentak menghadapi beberapa penyakit endemik lain, termasuk campak dan taun. Sehingga ketika itu, hanya dua makmal di DRC dapat melakukan ujian tindak balas rantai polimerase untuk mpox.

Pada bulan yang sama, *[[Reuters]]* melaporkan bahawa pihak berkuasa di DRC telah meluluskan vaksin Jynneos, yang dikeluarkan oleh Bavarian Nordic, dan LC16, yang dikeluarkan oleh KM Biologics, untuk kegunaan kecemasan. Jynneos kemudiannya diluluskan di Nigeria, juga untuk kegunaan darurat.

Pada Ogos tahun yang sama, ketua pegawai eksekutif GAVI, Sania Nishtar, berkata organisasi itu telah memperuntukkan sehingga $500 juta sebagai sebahagian daripada dana "Tindak Balas Pertama" mereka—yang pada asalnya telah ditubuhkan semasa wabak COVID-19, kebanyakannya melalui derma oleh kerajaan dan pembiaya kesihatan antarabangsa, tetapi kemudiannya disimpan untuk bertindak balas terhadap darurat kesihatan baharu. Bagaimanapun, Nishtar berkata GAVI dan UNICEF masih perlu menunggu permintaan rasmi daripada negara yang terjejas akibat wabak itu, serta kelulusan muktamad vaksin mpox daripada Pertubuhan Kesihatan Sedunia, untuk mula memesan dos dan mengedarkannya kepada negara yang terjejas. Sebagai tindak balas, WHO mengumumkan pelancaran proses yang membolehkan akses kepada vaksin untuk kegunaan darurat di negara yang kelulusan negaranya masih belum selesai.

Pada 14 Ogos, Jabatan Kesihatan dan Perkhidmatan Manusia AS(HSS) mengumumkan bahawa kerajaan negara akan menderma 50,000 dos vaksin Jynneos kepada DRC. HHS juga berkata bahawa AS sebelum ini telah menyediakan $17 juta USD untuk "menyokong kesediaan dan usaha tindak balas klad I mpox di Afrika Tengah dan Timur".

Pada 16 Ogos, Bavarian Nordic mengumumkan dalam kenyataan akhbar bahawa ia telah menyerahkan data klinikal kepada Agensi Ubat Eropah untuk menyokong lanjutan kelulusan Jynneos/Imvanex untuk menyertakan remaja berumur 12 hingga 17 tahun; syarikat itu memetik sebagai bukti hasil awal percubaan-ditaja oleh Institut Alergi dan Penyakit Berjangkit Kebangsaan (NIAID) NIH —dalam 315 remaja termasuk dalam lingkungan umur yang disebutkan di atas dan 211 orang dewasa berumur 18 hingga 50 tahun, menunjukkan bahawa kedua-dua tindak balas imun dan profil keselamatan adalah serupa antara kedua-dua kumpulan umur selepas vaksinasi dengan dua dos standard. Dalam kenyataan yang sama, Bavarian Nordic turut menyatakan bahawa kajian vaksin terhadap kanak-kanak berumur 2 hingga 12 tahun akan berlaku di DRC dan Uganda kemudian pada 2024.

Pada 16 Ogos juga, Pentadbiran Am Kastam China mengisytiharkan bahawa pihak berkuasa negara akan menggunakan langkah saringan untuk orang dan barangan yang memasuki negara itu dari kawasan yang terjejas oleh wabak itu untuk enam bulan berikutnya.

Pada 17 Ogos, Penyelaras Pakistan kepada Perdana Menteri mengenai Perkhidmatan Kesihatan Negara, Mukhtar Ahmad Bharath, berkata bahawa pihak berkuasa negara telah mula menyaring pelancong di semua lapangan terbang dan di lintasan sempadan dengan negara-negara sekitarnya—termasuk Afghanistan, India, Iran dan China—sebagai sebahagian daripada langkah keselamatan pencegahan berhubung wabak.

## Rujukan