Hubungan Malaysia–Myanmar

**Hubungan Malaysia–Myanmar** merujuk kepada hubungan luar antara Malaysia dengan Myanmar. Kedua-duanya adalah ahli ASEAN dan menikmati hubungan baik. Walaupun hubungan menjadi tegang pada penghujung 2016 akibat krisis penduduk Rohingya, hubungan itu kekal stabil selepas pertemuan antara ketua angkatan tentera kedua-dua negara untuk mengecilkan isu tersebut. Myanmar kini mempunyai kedutaan di Kuala Lumpur, dan Malaysia mempunyai kedutaan di Yangon.

## Sejarah
Hubungan antara kedua-dua negara telah terjalin pada 1 Mac 1957 dan misi pertama Burma telah ditubuhkan di Kuala Lumpur pada Jun 1959, dan kemudiannya dinaikkan ke peringkat kedutaan.

## Hubungan ekonomi
Dari 2011–2012, jumlah eksport Myanmar ke Malaysia bernilai lebih AS$152.038 juta manakala import dari Malaysia pada tahun yang sama bernilai lebih AS$303.410 juta dan jumlah dagangan mencecah AS$455.448 juta. Antara barangan-barangan eksport ke Malaysia ialah getah, ikan, udang, bijan, pakaian, kayu, asam jawa, gram hijau, kacang merpati, dan jagung, manakala barangan import dari Malaysia termasuk minyak, barangan plastik mentah, petroleum dan produk kimia, peralatan pembinaan logam, wayar, produk perubatan, jentera elektrik dan elektronik, peralatan mekanikal dan minyak tanaman. Selain itu, Myanmar kini memerlukan lebih banyak pelaburan daripada negara lain seperti Malaysia untuk membangunkan ekonomi negara. Pada 2017, memorandum persefahaman (MoU) dalam perjanjian penjagaan kesihatan telah ditandatangani oleh Majlis Perjalanan Penjagaan Kesihatan Malaysia (MHTC) untuk mempromosikan perkhidmatan penjagaan kesihatan kepada warga Myanmar di Malaysia yang juga akan menggalakkan pemindahan pengetahuan dan kemahiran antara doktor kedua-dua negara.

## Krisis pelarian Rohingya
Berikutan rusuhan Negeri Rakhine sejak 2012, beribu-ribu orang Rohingya telah keluar dari Myanmar dan ini mencetuskan krisis pelarian Rohingya pada 2015 di negara-negara jiran Myanmar.

### Bantahan Malaysia ke Myanmar
Berikutan penghijrahan manusia tak terkawal dari Myanmar sehingga 2016 yang juga menjejaskan Malaysia, Perdana Menteri Najib Razak memutuskan untuk menyertai perhimpunan ke kedutaan Myanmar dengan penunjuk perasaan berkumpul di Stadium Titiwangsa Kuala Lumpur. Acara itu dianjurkan oleh kumpulan, parti dan pertubuhan bukan kerajaan Melayu-Islam pada 4 Disember untuk menggesa Myanmar menghentikan apa yang dilabelkan Malaysia sebagai "pembunuhan beramai-ramai kepada orang Islam dan juga kepada rakyat minoritinya" dan menyeru masyarakat antarabangsa untuk memberi tekanan kepada Myanmar.

Perdana Menteri Malaysia menyindir pemenang anugerah Nobel Myanmar Aung San Suu Kyi kerana kurang bertindak berhubung isu tersebut, serta mengeluarkan respons melalui Twitter di mana beliau menyatakan bahawa “bukan niat saya untuk campur tangan dalam hal ehwal dalaman Myanmar tetapi itu kekejaman terhadap Rohingya telah melampaui batas.”

Pihak Malaysia juga membatalkan dua perlawanan persahabatan bola sepak pasukan B-22 mereka dengan Myanmar B-23 serta sebelum ini mengancam untuk menarik keluar pasukan mereka daripada Kejohanan AFF 2016 untuk membantah Myanmar sebagai tuan rumah Kumpulan B, di mana Malaysia diletakkan dalam kumpulan yang sama selepas gesaan berterusan daripada individu, kumpulan dan parti politik Islam Malaysia agar memboikot Myanmar atas dakwaan penganiayaan mereka terhadap penduduk Rohingya.

Walaupun pelbagai persoalan dan konspirasi timbul daripada warga Malaysia, Kementerian Luar Malaysia melihat perhimpunan yang disertai Perdana Menteri baru-baru ini sebagai sah kerana kesan limpahan yang menjadi kebimbangan keselamatan Malaysia berikutan ketibaan berterusan pelarian Rohingya dari Myanmar, dan menjelaskan bahawa perkara itu "bukan hanya mengenai isu agama tetapi kebimbangan kemanusiaan."

Persekutuan Pengilang Malaysia (FMM) berkata bahawa susulan keputusan kerajaan Myanmar untuk memberhentikan pekerjanya sebelum isu yang berterusan, langkah itu akan menjejaskan industri Malaysia. Bagaimanapun, ini dinafikan oleh Timbalan Menteri Sumber Manusia Malaysia memandangkan sumber buruh boleh dicari lain dari negara lain.

### Reaksi Myanmar
Sebagai reaksi, para nasionalis Myanmar, yang diketuai oleh aktivis dan sami Sayadaw Pamaukkha, mula membantah keputusan Perdana Menteri Malaysia untuk menyertai perhimpunan itu. Mereka mencadangkan bahawa Malaysia harus "mengambil semua orang Rohingya di negara mereka dan berintegrasi ke dalam masyarakat Malaysia jika mereka (rakyat Malaysia) menyayangi Rohingya kerana kami rakyat Myanmar tidak mahu bangsa, agama dan negara kami lenyap kerana pertumbuhan pesat penduduk Rohingya” (dengan pentadbiran junta Myanmar sebelum ini melabelkan Rohingya sebagai pendatang Bangladesh, terutamanya semasa Operasi Raja Naga dengan ramai yang didakwa sebagai pemberontak dan pendatang tanpa izin yang melarikan diri dari Perang Pembebasan Bangladesh).

Kumpulan itu juga mengingatkan warga Myanmar di Malaysia supaya berhati-hati kerana beberapa kumpulan ekstrem di negara itu yang telah menimbulkan kebencian kepada rakyat Malaysia untuk membenci rakyat Myanmar, sambil menambah bahawa "mereka akan menganjurkan protes yang sama di negara mereka untuk mengutuk tindakan Malaysia, tetapi tidak membakar bendera Malaysia seperti yang telah dilakukan oleh beberapa penunjuk perasaan Malaysia terhadap bendera Myanmar dalam perhimpunan baru-baru ini.” Terdahulu, sebelum Perdana Menteri Malaysia menyertai perhimpunan itu, Timbalan Pengarah dan Jurucakap Pejabat Presiden Myanmar Htin Kyaw, Zaw Htay menggesa Malaysia "menghormati hal ehwal kedaulatan mereka dan berhenti campur tangan dalam hal ehwal negara mereka."

Zaw Htay telah mengumumkan bahawa pihak pemerintah Myanmar akan mengeluarkan respons rasmi yang membantah penyertaan Perdana Menteri Malaysia dalam perhimpunan itu, dan berkata “kerajaan baharu kita sedang berusaha untuk menyelesaikan isu Rohingya, dan saya ingin mengatakan sekali lagi bahawa kerajaan Malaysia harus menghormati piagam ASEAN,” sambil menambah bahawa perhimpunan yang disokong oleh pemimpin Malaysia "boleh mencetuskan ekstremisme agama dan menyamai pencarian undi menjelang pilihan raya Malaysia yang dijangka tidak lama lagi," serta mengkritik media Malaysia kerana memberikan laporan berat sebelah dan mempermainkan isu Rohingya. Duta Besar Malaysia ke Myanmar telah dipanggil sebelum ini sejak kerajaan Malaysia membangkitkan kebimbangan mereka mengenai isu tersebut walaupun Myanmar masih belum mengeluarkan sebarang arahan mengenai perubahan kepada sikap diplomatik dengan Malaysia. Sebagai mengecam tindakan Perdana Menteri Malaysia, penunjuk perasaan Myanmar berkumpul di Taman Mahabandoola Yangon pada 5 Disember.

Penasihat kepada bekas Presiden Thein Sein, Ko Ko Hlaing menuduh Perdana Menteri Malaysia mengeksploitasi isu itu untuk mengalihkan perhatian orang ramai daripada tuduhan korupsi terhadapnya.

Sebelum isu demonstrasi menentang Myanmar, Jabatan Buruh Myanmar menggantung penghantaran pekerja asing ke negara itu mulai 7 Disember. Setakat 2017, masih tiada lampu hijau dari pihak Myanmar untuk membenarkan pekerja mereka pergi ke Malaysia kerana terdapat banyak kes pekerja Myanmar telah dibunuh di Malaysia; walaupun para penyeludup terus memasukkan pekerja Myanmar ke negara itu.

### Pandangan luar politik
Terdahulu pada Oktober 2016, sebuah akhbar Melayu Malaysia Harian Metro melaporkan tentang tingkah laku Rohingya di Malaysia yang telah menggunakan tanah kerajaan tanpa kebenaran, menjalankan perniagaan tanpa lesen dan menggunakan tempat parkir awam bagi simpanan perniagaan mereka, dengan aktiviti tersebut telah telah berlangsung lebih 10 tahun lalu tanpa sebarang tindakan daripada kerajaan pentadbiran tempatan Malaysia.

Tingkah laku pendatang Rohingya dan pemohon suaka dikecam hebat oleh ramai rakyat Malaysia terutamanya dari Melayu majoriti dengan beberapa orang mengulas siaran berita di Facebook. Pakar hal ehwal ASEAN berpangkalan Thailand, Kavi Chongkittavorn menyifatkan tindakan Perdana Menteri Malaysia “sebagai cubaan untuk mendapatkan sokongan daripada masyarakat Islam negaranya, dan kebimbangannya boleh didaftarkan dengan lebih berkesan melalui diplomasi bijaksana daripada secara terbuka dibuat sebagai kerajaan Myanmar yang akan menanggung akibat daripada apa yang berlaku selepas tuduhan oleh pemimpin Malaysia kerana isu tersebut adalah masalah dalaman yang mempunyai implikasi serantau.” Pelapor Khas Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu mengenai hak kebebasan berhimpun secara aman dan berpersatuan Kenya, Maina Kiai memuji usaha kerajaan Malaysia untuk memperjuangkan komuniti Rohingya yang terpinggir, tetapi mengingatkan kerajaan untuk melihat kepada kumpulan minoriti mereka sendiri terlebih dahulu yang didiskriminasi di negara ini. sebelum cuba melihat isu negara lain.

### Percubaan peleraian
Kerajaan Malaysia kemudiannya menghantar panglima Angkatan Tentera Malaysia untuk bertemu dengan panglima Myanmar Tatmadaw dan Presiden Myanmar untuk membaiki "hubungan yang sedia ada antara kedua-dua negara akibat isu Rohingya" dengan Pejabat Presiden Myanmar menggambarkan hubungan yang tegang akibat daripada "berita palsu". Sebagai tindak balas perselisihan faham berterusan antara kedua-dua negara, sekumpulan pertubuhan Islam di Myanmar menghantar surat terbuka kepada kerajaan Malaysia menyatakan ketidaksetujuan mereka terhadap tindak balas negara itu, dengan menyatakan "itu lebih mendatangkan kemudaratan daripada kebaikan untuk orang Islam di Myanmar."

Menteri Luar Malaysia Anifah Aman telah bersedia untuk bertemu dengan Kaunselor Negara Myanmar Aung San Suu Kyi untuk menentukan bagaimana ia boleh membantu membantu Myanmar menghentikan keganasan berterusan kerana Myanmar sebelum ini telah menyeru negara ASEAN lain untuk mengambil bahagian dalam perkembangan terkini di negara mereka termasuk Rakhine Nyatakan di mana Rohingya berada berikutan penyertaan Myanmar dalam mesyuarat menteri luar ASEAN yang diketuai oleh Malaysia. Terdahulu, Kementerian Luar Malaysia bercadang untuk mengadakan mesyuarat tergempar berkaitan Rohingya di Laos tetapi ditolak oleh negara itu. Timbalan Menteri Luar Malaysia itu juga menjelaskan bahawa di sebalik isu tersebut, hubungan kedua-dua negara masih normal.

## Bacaan lanjut

* Hubungan Malaysia-Myanmar sejak 1958 di Journal of International Studies (Jilid 4, 2008, Halaman 75 hingga 90)

## Rujukan