Geiser

**Geiser** adalah suatu jenis mata air yang melepaskan air secara derasnya dan disertai dengan wap.

Fenomena yang agak jarang berlaku ini disebabkan oleh keadaan hidrogeologi tertentu yang hanya boleh didapati di beberapa tempat di Bumi. Semua tapak geiser secara umumnya terletak berdekatan dengan kawasan gunung berapi yang aktif di mana letusan yang berlaku adalah disebabkan oleh pemanasan aliran magma. Air permukaan mengalir turun ke kedalaman rata-rata sekitar 2000 meter (6,600 kaki) di mana ia bersentuhan dengan batu panas. Pendidihan air bertekanan tinggi ini menyebabkan air panas dan wap menyembur keluar dari lubang di permukaan Bumi (yakni sebagai suatu ledakan hidroterma).

Sekurang-kurangnya 1,283 buah geiser telah meletus di Taman Negara Yellowstone, Wyoming, Amerika Syarikat; dan rata-rata 465 geiser aktif dalam sesebuah tahun. Aktiviti letusan geiser barangkalinya boleh terjejas atau terhenti akibat pengumpulan mineral yang berterusan dalam lohong geiser, pertukaran fungsi dengan mata air panas yang berdekatan, gempa bumi, serta campur tangan manusia.

## Bentuk dan fungsi

Geiser merupakan ciri muka bumi yang bersifat sementara. Ia biasanya dikaitkan dengan kawasan gunung berapi. Pendidihan air menyebabkan tekanan yang dihasilkan memaksa wap dan air panas ke permukaan melalui saluran dalaman geiser. Pembentukan geiser secara khususnya memerlukan gabungan tiga keadaan geologi yang biasanya ditemui di kawasan gunung berapi.

### Kepanasan yang melampau
: Haba yang diperlukan untuk membentuk geiser datangnya dari magma yang perlu dekat dengan permukaan bumi, dengan sebab inilah geiser sering didapati berdekatan gunung berapi atau kawasan sekitarnya. Tekanan dihadapi di tempat di mana air dipanaskan menyebabkan titik didih air menjadi lebih tinggi daripada tekanan atmosfera biasa.

### Air
: Air yang diluahkan daripada sebuah geiser bergerak di bawah tanah melalui retakan yang mendalam dan bertekanan dalam kerak Bumi.

### Sistem aliran
: Sistem aliran yang terdiri daripada retakan, rekahan, ruang berliang dan kadangkalanya rongga juga diperlukan agar air panas yang mendidih boleh memancut keluar untuk membentuk sebuah geiser. Ini termasuk takungan untuk menadah air ketika ia sedang panas mendidih. Geiser biasanya muncul sejajar bersama-sama gelinciran bumi. Kekangan dalam sistem ini adalah penting untuk membina tekanan sebelum berlakunya letusan.

## Biologi
Para saintis dahulunya menyangka tiada sebarang hidupan yang mampu hidup melebihi suhu maksimum  yang merupakan had atas sianobakteria kerana struktur protein selular dan asid deoksiribonukleik (DNA) di dalamnya boleh musnah jika melebihi takat ini. Suhu optimal bakteria termofil dikira lebih rendah lagi pada ketika itu sekitar . Namun, pemerhatian yang dibuat mereka bermula sekitar tahun 1960-an mendapati bahawa hidupan boleh wujud pada suhu yang tinggi sebegini; malah ada juga sesetengah bakteria yang lebih memilih untuk hidup dalam suhu yang lebih tinggi daripada takat didih air. Terdapat banyak jenis bakteria yang telah ditemui dengan ciri-ciri ini, dan enzim-enzim yang diperolehi daripada hidupan sebegini telah banyak digunakan sebagai bahan termostabil dalam pelbagai kegunaan perubatan dan bioteknologi.

## Lihat juga
* Mata air panas

## Rujukan

## Pautan luar
* ''Geysers and How They Work'' by Yellowstone National Park
* Geyser Observation and Study Association (GOSA)
* GeyserTimes.org
* Geysers of Yellowstone: Online Videos and Descriptions
* ''About Geysers'' by Alan Glennon
* ''Geysers'', The UnMuseum
* ''Johnston's Archive Geyser Resources''
* ''The Geology of the Icelandic geysers'' by Dr. Helgi Torfason, geologist
* ''Geysers and the Earth's Plumbing Systems'' by Meg Streepey
* National Geographic
*