Alpha Condé

**Alpha Condé** (Bahasa Dyula: ߊߟߌߝߊ߫ ߞߐ߲ߘߍ߫, lahir 4 Mac 1938) adalah seorang ahli politik yang menjadi presiden Guinea dan ketua parti *Rassemblement du Peuple de Guinée* (RPG). Beliau merupakan seorang profesor sains politik di Universiti Paris dan telah berdekad menjadi pembangkang beberapa rejim di Guinea, terbaru menentang Presiden Lansana Conté pada pilihan raya presiden 1993 dan 1998. Bertanding sekali lagi pada 2010, Condé akhirnya terpilih sebagai Presiden Guinea dalam undian pusingan kedua, mengikut keputusan rasmi suruhanjaya pilihan raya.

Beliau juga merupakan ketua Kesatuan Afrika menggantikan Idriss Déby dari 30 Januari 2017 sehingga 28 Januari 2018 di mana jawatannya diambil alih Paul Kagame.

## Awal hidup
Condé lahir pada 4 Mac 1938 di Boke, Guinea Hilir. Kedua ibu bapanya orang Mande Dyula asal bandar Baro di Prefektur Kouroussa, Kawasan Kankan Guinea Hilir. ayahnya bekerja sebagai seorang tukang masak.

Beliau melanjutkan pelajarannya di Perancis ketika berusia 15 tahun.

Beliau menjadi pengajar sains politik fakulti hak asasi dan sains politik Universiti Panthéon-Sorbonne selepas tamat pengajiannya.

## Kerjaya politik
Beliau mengangkat sumpah sebagai Presiden Guinea pada 21 Disember 2010.

## Pemerintahan
### Jawatan Presiden (2010–2021)

### Pilihan raya 2010

Condé bertanding lagi dalam pilihan raya presiden Jun&ndash;November 2010. Pada pusingan pertama, beliau menerima 18 peratus undi, manakala Cellou Dalein Diallo menduduki tempat pertama dengan lebih 40 peratus. Pada 15 November 2010 Condé diisytiharkan pemenang pusingan kedua dengan 52.5 peratus. Imogen Rose-Smith dari *[[Institutional Investor (majalah)|Institutional Investor]]* berkata kemenangannya "mengejutkan" memandangkan "keputusan buruk" beliau dalam pilihan raya sebelumnya dan pada pusingan pertama pilihan raya ini.

Selepas terpilih, Condé cuba memperbaiki undang-undang perlombongan di Guinea, berunding dengan George Soros untuk mengurangkan rasuah dalam sektor dan meningkatkan manfaat negara. Condé beralih kepada Soros untuk membantu menyediakan kod perlombongan yang akan mengurangkan rasuah dan meningkatkan pegangan kerajaan dari 15% kepada 35%.

Menurut pelbagai dokumen yang didakwa dibocorkan kepada NGO antarabangsa Global Witness, syarikat perlombongan Sable Mining terlibat membantu Condé memenangi pilihan raya 2010 sebagai balasan untuk hak perlombongan di negara ini. Global Witness melaporkan bahawa Sable menyokong kempen pilihan raya Condé, mengatur logistik dan mesyuarat strategik, menawarkan untuk meminjamkan helikopter kepadanya, dan membayar wang rasuah kepada anaknya, Alpha Mohammed Condé, untuk mendapatkan permit perlombongan di beberapa kawasan, termasuk Gunung Nimba. Dalam e-mel yang didakva dihantar dari Alpha Mohammed Condé kepada Sable pada Ogos 2010, beliau berkata bahawa menyokong kempen bapanya "akan membuatkan ayah saya lebih selesa untuk menyokong perkongsian perniagaan kita".

### Dakwaan cubaan pembunuhan
Pada 19 Julai 2011, kediaman presiden dibedil, mengakibatkan kematian seorang pengawal presiden dan kecederaan dua lagi. Condé terselamat daripada dakwaan cubaan pembunuhan itu. Seorang bekas ketua tentera dan seorang ahli pengawal presiden ditangkap beberapa jam selepas dua serangan ke atas rumahnya. Presiden kemudian bercakap kepada negara itu berkata bahawa "Rumah saya diserang malam tadi, tetapi saya mengucapkan tahniah kepada pengawal presiden yang berjuang dengan heroik dari 3:10 sehingga 5:00 sebelum bantuan tiba." Beliau juga menambah bahawa rancangan pembaharuan beliau tidak akan gagal.

Tiga hari kemudian sekurang-kurangnya 41 askar ditangkap kerana cubaan pembunuhan itu. Seorang pegawai kerajaan berkata bahawa ramai daripada mereka yang ditangkap mempunyai hubungan dengan pemerintah tentera sebelumnya negara itu.

Bangsa-Bangsa Bersatu bertindak balas dengan mengatakan bahawa terdapat keperluan yang lebih besar untuk pembaharuan tentera di Guinea. Wakil Khas PBB untuk Afrika Barat, Said Djinnit, berkata bahawa serangan itu menunjukkan "kelemahan masih kekal dalam sistem pertahanan dan keselamatan Guinea [dan] mengukuhkan tekad PBB untuk menyokong pembaharuan tentera negara. Saya melihat kerosakan...[serangan itu] jelas bertujuan untuk membunuh presiden."

### Keganasan pra-pilihan raya 2013

Condé menerima kritikan semasa bantahan dan keganasan selama seminggu pada akhir Februari dan awal Mac 2013, selepas penyokong pembangkang turun ke jalanan Conakry untuk membantah secara aman terhadap percubaannya untuk menipu pilihan raya perundangan 2013. Gabungan pembangkang menarik diri daripada proses pilihan raya pada pertengahan Februari, terutamanya kerana keinsafan Condé untuk menggunakan firma Afrika Selatan, Waymark Infotech, untuk menyediakan senarai pengundi berdaftar untuk manfaat parti politiknya.

Keganasan berikutnya mengakibatkan sekurang-kurangnya dua puluh kematian dan ratusan cedera oleh pasukan keselamatan Condé, yang menggunakan peluru hidup untuk membubarkan pembantah aman.

Undian akhirnya berlangsung pada 28 September. Pemerhati tempatan dan antarabangsa menyatakan bahawa proses itu cacat ketara, menyatakan bahawa mereka memerhatikan pengisian peti undi, ugutan pengundi, dan kanak-kanak bawah umur mengundi. Masalah organisasi dan ketidakaturan ini membawa kepada kelewatan tiga minggu dalam pengumuman keputusan pilihan raya, yang seterusnya membawa kepada ketegangan lanjut. Wakil serantau PBB dan EU campur tangan dan amat mengesyorkan agar situasi ditangani secara aman melalui sistem perundangan.

### Wabak Ebola
Walaupun wabak Ebola 2014 semakin teruk di Liberia dan Sierra Leone, Condé memandang ringan wabak itu dan menegaskan bahawa kerajaannya mempunyai segala-galanya di bawah kawalan. Para penyelidik mencadangkan bahawa minat kerajaan Condé untuk menarik pelaburan asing, terutamanya dalam industri perlombongan, menyebabkan beliau memandang ringan penyebaran wabak itu.

Sebagai tindak balas kepada wabak itu, Condé menggantung larangan perjalanan, menghentikan penerbangan dan melaksanakan sekatan kuarantin meluas. Ekonomi Guinea rosak oleh wabak itu. Semasa persidangan Bangsa-Bangsa Bersatu dua hari, Condé optimis tentang menerima AS$3.4 bilion untuk negara-negara terjejas oleh wabak itu.

Pada Ogos 2015 Alpha Condé bertemu dengan Dr Mohamed Belhocine untuk membincangkan tentang vaksin Ebola. Condé menekankan tentang keberkesanan vaksin. Selepas pertemuan itu beliau memberikan arahan untuk penubuhan jawatankuasa teknikal untuk Guinea, ditugaskan membuat cadangan dan syor untuk menganjurkan mesyuarat kebangsaan dengan pakar tentang vaksin Ebola.

### Pilihan raya 2015
Pada 17 Oktober 2015, Condé dipilih semula untuk penggal kedua dan diberikan 57.85 peratus undi, majoriti terus dalam pusingan pertama pengundian. Pilihan raya itu dicemari penipuan dan pengurusan salah. Cellou Dalein Diallo, calon pembangkang, menolak keputusan dengan alasan penipuan undi oleh kerajaan Condé, yang kembali menggunakan ugutan pengundi, pengisian peti undi, membenarkan kanak-kanak bawah umur mengundi, mengubah peta pilihan raya, dan keganasan terhadap penyokong pembangkang. Walau bagaimanapun, pembangkang tidak memfailkan rayuan rasmi. Condé mengangkat sumpah untuk penggal keduanya pada 14 Disember 2015.

### Dakwaan rasuah 2016

Pada 2016, France 24 mengeluarkan rakaman audio yang seolah-olah membuktikan bahawa syarikat perlombongan Rio Tinto membayar pegawai kerajaan Guinea dan kenalan rapat Condé, , sejumlah $10.5 juta untuk hak perlombongan di Lombong Simandou. Presiden Condé berkata bahawa de Combret bertindak sendirian. Rakaman audio tidak melibatkan presiden kerana tiada petunjuk di dalamnya bahawa beliau tidak semata-mata menuntut bayaran pendahuluan atas kontrak $700 juta bagi pihak kerajaan tanpa bayaran terlibat. Rio Tinto mengaku pembayaran pada November 2016.

### Bantahan Guinea 2019–2020
Bantahan Guinea 2019–2020 adalah siri bantahan berdarah dan huru-hara awam besar-besaran di Guinea terhadap pemerintahan Condé yang pertama meletus pada 14 Oktober 2019 terhadap perubahan perlembagaan. Semasa pertempuran ganas, lebih 90 orang mungkin kehilangan nyawa.

### Pilihan raya 2020

Condé memenangi penggal ketiga dalam pilihan raya presiden Oktober 2020, dengan 59.5% undi. Condé menyatakan bahawa referendum perlembagaan Mac 2020 membenarkannya bertanding walaupun had dua penggal. Pembangkang menolak keputusan atas dakwaan penipuan, dan bantahan ganas meletus di seluruh negara.

### Ekonomi
Di bawah pentadbirannya, ekonomi Guinea berkembang pada purata 5% dan orang Guinea biasanya memperoleh kira-kira $3.20.

## Coup d'etat tahun 2021
Pada 5 September 2021, percubaan kudeta berlaku terhadap rejim Alpha Condé.

## Rujukan