Bahasa Meroitik

**Bahasa Meroitik** atau **Bahasa Meruwi** () ialah bahasa yang dituturkan di Meruwi (Sudan moden) semasa zaman Meroitik (dari 300 SM) dan pupus sekitar 400 TM. Ia ditulis dalam dua bentuk abjad Meroitik: Meroitik Berangkai, yang ditulis dengan stilus dan digunakan untuk penyimpanan rekod am; dan Hieroglif Meroitik, yang diukir pada batu atau digunakan untuk dokumen-dokumen diraja atau agama. Ia kurang difahami kerana kekurangan teks dwibahasa.

## Nama
Meroitik ialah sebuah bahasa pupus yang juga dipanggil **bahasa Kush** dalam beberapa penerbitan, sempena gelaran yang mereka sendiri gunakan dalam bahasa Meroitik *qes*, *qos* (ditulis dalam bahasa Mesir sebagai ). Nama *Meroitik* berasal daripada bahasa Inggeris, pada tahun 1852, sebagai terjemahan  dalam Jerman. Istilah tersebut berasal daripada bahasa Latin, , sepadan dengan Yunani . Nama-nama Latin dan Yunani merujuk kepada nama kota diraja Meruwi Kerajaan Kush. Dalam bahasa Meroitik, bandar ini dinamakan *bedewe* (atau kadangkala *bedewi*), yang ditulis dalam teks-teks Mesir purba sebagai  atau serupa dengannya.

## Ortografi
Semasa zaman Meroitik, Meruwi ditulis dalam dua bentuk abjad silibari Meroitik: tulisan berangkai Meruwi, ditulis dengan stilus dan digunakan untuk penyimpanan rekod am; dan hieroglif Meruwi, yang diukir pada batu atau digunakan untuk dokumen-dokumen diraja atau agama. Prasasti Meroitik terakhir yang diketahui ditulis dalam berangkai Meruwi dan berasal dari abad ke-5.

## Kosa kata
Berikut ialah senarai pendek perkataan-perkataan Kush dan golongan kata yang pasti maknanya dan tidak diketahui dipinjam daripada bahasa Mesir. Tanda kurung sudut () melambangkan grafem, atau cara perkataan tersebut dieja tetapi bukan disebut. Semua tanda bukan suku kata, bukan vokal ditulis dengan  dalam kurungan. Semua tanda  ditulis dalam kurungan (atau kurungan siku jika perkataan itu sudah berada dalam kurungan) kerana  tidak diketahui jika ia huruf yang tidak disuarakan untuk mengikut sistem tulisan suku katanya atau betul-betul disuarakan. Namun,  akhir dalam Kandake/ Kentake (pemerintah perempuan) dibunyikan dan vokal awal dalam , , dan  adalah dibunyikan. Oleh sebab ia sudah diketahui dibunyikan, ia tidak berada dalam kurungan. Mana-mana tanda  yang diketahui telah disukukatakan semula ke dalam kedudukan koda akan ditulis.

*  "lelaki"
*  "roti"
*  (← *as[V]tu) "air"
* -- (jamak)
*  "lahir, dilahirkan, anak kepada"
*  "melahir, melahirkan"
*  "perempuan, puan, wanita".
* - (ablatif)
* -- (penentu)
*  "hebat, besar"
*  "dewa, tuhan"
* , (kemudian)  "anak, anak lelaki"
*  "matahari, dewa matahari"
*  "raja, penguasa"
*  "kaki, sepasang kaki"
* -- (genitif)
*  "mencintai, dikasihi, dihormati, dipuja, didamba"
* - (lokatif)/ - (sejenis lokatif)
* --, (kemudian) -- (akhiran kata ganti kerjaan)
*  "hubungan keluarga bukan anak, bukan ibu bapa, bukan bapa saudara-ibu"

## Rujukan


## Bibliografi

* ''Surat Berita Meroitic'' (Paris, *Académie des Inscriptions et Belles-Lettres*, 1968).
* Bender, Marvin Lionel, *The Meroitic problem*, dalam Bender, ML, editor, *Peoples and cultures of the Ethio-Sudan borderlands*, Committee on Northeast African Studies, African Studies Centre, Michigan State University, 1981, hlm.&nbsp;5–32.
* Böhm, Gerhard : "  " dalam **'</link> , **34*' (Wien, 1988).[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp; .
* Breyer, Francis. (2014). Einführung in die Meroitistik: Einführungen und Quellentexte zur Ägyptologie Bd. 8, 2014, 336 S., br. , .
* Lipiński, Edward. (2011). [http://repozytorium.uni.lodz.pl:8080/xmlui/bitstream/handle/11089/4031/No_2_2011.87-104.pdf?sequence=1 "Meroitic (Artikel ulasan) <sup>1</sup> "] *ROCZNIK ORIENTALISTYCZNY, T. LXIV, Z. 2, 2011 (s. 87–104)* .
* Pope, Jeremy W. (2014). Kerajaan Berganda di bawah Taharqo: Kajian dalam Sejarah Kush dan Mesir, c. 690–664 SM. Leiden: Brill. ISSN 1566-2055.[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp; (kulit keras).[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp; (e-book). Hlm.xx + 327.
* Rilly, Claude
** ——— (2004, Mac) [https://web.archive.org/web/20150923213222/http://www.ddl.ish-lyon.cnrs.fr/projets/clhass/PageWeb/ressources/Isolats/Meroitic%20Rilly%202004.pdf "Kedudukan Linguistik Meroitik"], *Jurnal Elektronik Arkeologi dan Antropologi Sudan*
** ——— (2007) *La langue du Royaume de Meroe.* Paris, Juara.
** ——— (2012) – bersama Alex de Voogt. Sistem Bahasa dan Penulisan Meroitik, Cambridge University Press, 2012.[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp; .
** ——— (2016). Meroitik. UCLA Encyclopedia of Egyptology, 1(1). Diperoleh daripada https://escholarship.org/uc/item/3128r3sw .
* Rowan, Kirsty
** ——— (2006) [http://www.eprints.soas.ac.uk/29209/1/ Meroitic: A Fonological Investigation] </link><  /link> . Tesis PhD, SOAS (Sekolah Pengajian Oriental dan Afrika) & Rowan, Kirsty. Universiti London, Sekolah Pengajian Oriental dan Afrika (United Kingdom), Penerbitan Disertasi ProQuest, 2009. 10731304. [https://search.proquest.com/openview/7336a0637f6297187d2ed4da0361892e/1?pq-origsite=gscholar&cbl=2026366&diss=y "Tesis PhD"]
** ———(2006) [http://www.soas.ac.uk/linguistics/research/workingpapers/volume-14/file37822.pdf "Meroitic – An Afroasiatic Language?"]   </link> *Kertas Kerja  dalam Linguistik* 14:169–206.
** ———(2011). "Percorak Konsonan dan Vokal Meroitik. Petunjuk Tipologi untuk Kehadiran Uvulars". Dalam *Lingua Aegytia* 19. Widmaier Verlag – Hamburg.
** ———(2015) 'The Meroitic Initial a Sign as Griffith's Initial Aleph'. Zeitschrift für Ägyptische Sprache und Altertumskunde, (142) 1, ms 70–84.
* Welsby, Derek A. *The Kingdom of Kush'' (London, British Museum Press, 1996), 189–195, .