Malapetaka kapal selam Kursk

Kapal selam nuklear Rusia  karam dalam satu kemalangan pada 12 Ogos 2000 di Laut Barents, mengakibatkan kematian kesemua 118 anggota di atas kapal. Kapal selam itu, yang merupakan kelas Projek 949A (kelas Oscar II), sedang mengambil bahagian dalam latihan tentera laut utama Rusia yang pertama dalam tempoh lebih 10 tahun. Krew kapal berdekatan merasakan letupan awal dan letupan kedua yang jauh lebih besar, tetapi Tentera Laut Rusia tidak menyedari bahawa kemalangan telah berlaku dan tidak memulakan pencarian kapal itu selama lebih enam jam. pelampung penyelamat kecemasan kapal selam itu telah dilumpuhkan secara sengaja semasa misi terdahulu dan ia mengambil masa lebih 16 jam untuk mencari kapal selam itu, yang terletak di dasar laut pada kedalaman .

Selama empat hari, Tentera Laut Rusia berulang kali gagal dalam percubaannya untuk memasang empat loceng menyelam dan kapal selam yang berbeza pada pintu keluar kapal selam. Tindak balasnya dikritik sebagai perlahan dan tidak cekap. Pegawai mengelirukan dan memanipulasi orang ramai dan media berita, dan menolak bantuan daripada kapal negara lain yang berdekatan. Presiden Vladimir Putin pada mulanya meneruskan percutiannya di sebuah pusat peranginan tepi laut di Sochi dan membenarkan Tentera Laut Rusia untuk menerima bantuan British dan Norway hanya selepas lima hari berlalu. Dua hari kemudian, penyelam British dan Norway akhirnya membuka pintu ke batang menyelamatan diri di petak bot yang telah ditenggelami air, tetapi tidak menemui mangsa yang terselamat.

Satu siasatan rasmi menyimpulkan bahawa apabila krew memuatkan torpedo [65-76 "Kit"] latihan, kimpalan yang rosak dalam selongsongnya telah menyebabkan [peroksida ujian tinggi (HTP) bocor di dalam tiub torpedo, lalu mencetuskan letupan pemangkin. Pengilang torpedo mencabar hipotesis ini, menegaskan bahawa reka bentuknya akan menghalang jenis situasi yang digambarkan. Letupan itu meletupkan kedua-dua pintu tiub dalam dan luar, menyalakan api, memusnahkan dinding sekat antara petak pertama dan kedua, merosakkan bilik kawalan di petak kedua, dan melumpuhkan atau membunuh krew bilik torpedo dan bilik kawalan. Dua minit dan lima belas saat selepas letupan pertama, lima hingga tujuh lagi kepala peledak torpedo meletup. Mereka mengoyakkan lubang besar di badan kapal, meruntuhkan dinding sekat antara tiga petak pertama dan semua dek, memusnahkan petak empat, dan membunuh semua orang yang masih hidup di hadapan petak keenam. Reaktor nuklear ditutup dengan selamat. Penganalisis menyimpulkan bahawa 23 kelasi berlindung di petak kecil kesembilan dan terselamat selama lebih daripada enam jam. Apabila oksigen berkurangan, mereka cuba menggantikan kartrij oksigen kimia kalium superoksida kartrij oksigen kimia, tetapi ia jatuh ke dalam air laut berminyak dan meletup apabila bersentuhan. Kebakaran yang terhasil itu telah membunuh beberapa anak kapal dan mencetuskan kebakaran kilat yang memakan baki oksigen, menyebabkan sesak nafas mangsa yang terselamat.

Syarikat Belanda Mammoet telah dianugerahkan kontrak penyelamatan pada Mei 2001. Dalam tempoh tiga bulan, syarikat dan subkontraktornya telah mereka bentuk, membuat, memasang dan menauliahkan  peralatan buatan khas. Sebuah tongkang telah diubah suai dan dimuatkan dengan peralatan tersebut, dan tiba di Laut Barents pada bulan Ogos. Pada 3 Oktober 2001, kira-kira 14 bulan selepas kemalangan itu, badan kapal itu dinaikkan dari dasar laut dan diangkut ke dok kering. Pasukan penyelamat menemui semua kecuali haluan, termasuk mayat 115 kelasi, yang kemudiannya dikebumikan di Rusia. Kerajaan Rusia dan Tentera Laut Rusia telah dikritik hebat atas insiden tersebut dan tindak balas mereka. Ringkasan empat halaman bagi siasatan 133 jilid menyatakan "pelanggaran disiplin yang mengejutkan, peralatan yang buruk, usang dan tidak diselenggara dengan baik", dan "kecuaian, ketidakcekapan, dan salah urus". Ia menyatakan bahawa operasi menyelamat telah ditangguhkan secara tidak wajar dan Tentera Laut Rusia langsung tidak bersedia untuk bertindak balas terhadap bencana tersebut.

## Latihan tentera laut

Pada pagi 12 Ogos 2000, *Kursk* berada di Laut Barents, menyertai latihan "Summer-X", latihan tentera laut berskala besar pertama yang dirancang oleh Tentera Laut Rusia dalam tempoh lebih sedekad, dan juga yang pertama sejak pembubaran Kesatuan Soviet. Menurut akhbar Rusia, latihan itu melibatkan lebih daripada 50 kapal dan kapal selam, 40 kapal sokongan, dan sekitar 80 kapal terbang dan helikopter.

*Kursk* baru-baru ini telah memenangi anugerah atas prestasi cemerlangnya dan diiktiraf sebagai mempunyai krew kapal selam terbaik dalam Armada Utara. Walaupun ini merupakan satu latihan, *Kursk* memuatkan senjata tempur konvensional yang lengkap. Ia merupakan salah satu daripada beberapa kapal selam yang dibenarkan untuk membawa muatan tempur pada setiap masa. Kapal selam Kelas Oscar II dilengkapi dengan 24 buah peluru berpandu krus P-700 Granit (SS-N-19 "Shipwreck"). Di samping itu, memandangkan tiub torpedo boleh menembakkan torpedo dan peluru berpandu anti-kapal, ia juga membawa dua dozen senjata lain, termasuk peluru berpandu RPK-6 Vodopad/RPK-7 Veter (SS-N-16 "Stallion").

*Kursk* mempunyai kedudukan yang hampir seperti mitos. Ia dikatakan tidak boleh tenggelam dan, didakwa, boleh menahan hentaman langsung daripada torpedo. Dinding badan luarnya dibina denan menggunakan  palt keluli dan dilapisi sehingga  getah, yang mana meminimakan kapal selam atau kapal permukaan lain untuk mengesannya. Dinding dalamnya yang bertekanan dibuat daripada plat keluli bermutu tinggi setebal . Dua dinding ini dipisahkan oleh satu ruang . Bahagian dalam dipecahkan kepada sembilan ruang kedap air. Kapal selam ini sepanjang , kira-kira sepanjang dua buah pesawat jet jumbo B-747.

Pada pukul 08:51 waktu tempatan, *Kursk* meminta kebenaran untuk menjalankan pelancaran latihan torpedo dan menerima maklum balas. "" ("Good"). Selepas kelewatan yang agak lama, kapal selam itu dijadualkan untuk menembak dua torpedo palsu ke arah  . Pada 11:29 waktu tempatan, krew bilik torpedo memuatkan torpedo Type 65 "Kit" palsu pertama, (Rusia: , atau "gadis gemuk", di sebabkan saiznya), tanpa kepala peledak, ke dalam tiub torpedo nombor-4 di sebelah kanan Kurst. Ia sepanjang  dan seberat .

### Peristiwa seismik awal dikesan

Pada jam 11:29:34 (07:29:34 GMT), pengesan seismik di susunan seismik Norway (NORSAR) dan di lokasi lain di seluruh dunia mencatatkan peristiwa seismik magnitud 1.5 pada skala Richter. Lokasi ditetapkan pada koordinat , timur laut Murmansk, kira-kira  daripada Norway, dan  daripada Semenanjung Kola.

### Peristiwa kedua
Pada jam 11:31:48, 2 minit dan 14 saat selepas yang pertama, peristiwa kedua, berukuran 4.2 pada skala Richter, atau 250 kali lebih besar daripada yang pertama, telah didaftarkan pada seismograf di seluruh utara Eropah dan dikesan sejauh Alaska. Letupam kedua setara dengan 2–3 tan TNT.

Data seismik menunjukkan bahawa letupan itu berlaku pada kedalaman yang sama dengan dasar laut. Peristiwa seismik, triangulasi pada , menunjukkan bahawa dalam masa lebih kurang 2 minit bot itu telah bergerak kira-kira  dari tapak letupan awal. Ia adalah masa yang cukup untuk kapal selam itu tenggelam ke kedalaman  dan kekal di dasar laut untuk tempoh yang singkat.

## Tindak balas penyelamatan
Krew kapal selam *[[Kapal selam Rusia Karelia (K-18)|Karelia]]* mengesan letupan itu, tetapi kapten menganggap bahawa ia adalah sebahagian daripada latihan tersebut. Di atas kapal *Pyotr Velikiy*, sasaran pelancaran latihan, krew mengesan isyarat hidroakustik yang menjadi ciri letupan bawah air dan merasakan badan kapal mereka bergegar. Mereka melaporkan fenomena itu kepada ibu pejabat armada tetapi laporan mereka diabaikan.

Jadual untuk *Kursk* melengkapkan latihan menembak torpedo tamat pada jam 13:30 tanpa sebarang hubungan daripada kapal selam itu. Terbiasa dengan kegagalan peralatan komunikasi yang kerap, Komander Armada Laksamana Vyacheslav Alekseyevich Popov, di atas kapal *Pyotr Velikiy*, pada mulanya tidak berasa cemas. Kapal itu menghantar sebuah helikopter untuk mencari *Kursk*, tetapi ia tidak menemui kapal selam itu di permukaan; perkara ini telah dilaporkan kepada Popov.

Pegawai bertugas Armada Utara memaklumkan ketua pasukan mencari dan menyelamat armada, Kapten Alexander Teslenko, untuk menunggu arahan. Kapal penyelamat utama Teslenko ialah bekas kapal pengangkut kayu berusia 20 tahun, *Mikhail Rudnitsky*, yang telah diubah suai untuk menyokong operasi menyelamat karam. Teslenko memaklumkan kapten kapal untuk bersedia berlepas dengan notis satu jam sebelum. Berlabuh di pangkalan utama Armada Utara di Severomorsk, kapal itu dilengkapi dengan dua AS-34 dan AS-32 kenderaan menyelamat tenggelam dalam kelas Priz, loceng menyelam, kamera video bawah air, kren pengangkat, dan peralatan khusus lain, tetapi ia tidak dilengkapi dengan penstabil yang dapat memastikan kapal itu berada dalam kedudukannya semasa cuaca ribut, jadi ia hanya dapat menurunkan kapal penyelamatnya di laut yang tenang. Tentera Laut Rusia sebelum ini telah mengendalikan dua buah kapal selam kelas India, setiap satunya membawa sepasang DSRV kelas Poseidon yang boleh mencapai kedalaman , tetapi disebabkan kekurangan dana, kapal-kapal tersebut telah ditahan sejak tahun 1994 di limbungan Saint Petersburg untuk menjalani pembaikan yang tertanggunh.

Pada pukul 17:00, sebuah pesawat Ilyushin Il-38 telah dihantar. Anak kapal menghabiskan masa tiga jam mencari *Kursk*, tetapi tidak berjaya. Pada jam 18:00, lebih enam jam selepas letupan pertama, *Kursk* gagal melengkapkan pemeriksaan komunikasi yang dijadualkan. Markas Armada Utara menjadi bimbang dan cuba menghubungi bot tersebut. Selepas kegagalan berulang kali, pada pukul 18:30, mereka memulakan operasi mencari dan menyelamat, menghantar pesawat tambahan untuk mencari kapal selam itu, yang sekali lagi gagal menemui bot tersebut di permukaan.ref name="Ryazantsevix 2014-02-12"/> Pada pukul 22:30, Armada Utara mengisytiharkan darurat, dan latihan itu dihentikan. Antara 15 dan 22 kapal Armada Utara, termasuk kira-kira 3,000 kelasi, mula mencari kapal selam itu. *Mikhail Rudnitsky* berlepas dari pelabuhan pada jam 00:30.

### Respon rasmi kerajaan
Tentera Laut Rusia pada mulanya memandang rendah kejadian itu. Lewat malam Sabtu, sembilan jam selepas bot itu karam, komander Armada Utara, Laksamana Popov, mengarahkan pencarian pertama kapal selam itu. Dua belas jam selepas ia karam, Popov memaklumkan Kremlin, tetapi Menteri Pertahanan Igor Sergeyev tidak memaklumkan Putin sehingga jam 07:00 pagi Ahad. Sergeyev "tidak mengesyorkan" Putin melawat tapak bencana.

Pada hari Ahad, selepas Popov sudah mengetahui bahawa *Kursk* hilang dan dianggap tenggelam, beliau memberi taklimat kepada pemberita tentang perkembangan latihan tentera laut. Beliau berkata latihan itu telah mencapai kejayaan yang gemilang dan memuji keseluruhan operasi.

### Khabar angin di kalangan Ahli Keluarga
Awal pagi Ahad, 13 Ogos, di Pangkalan Tentera Laut Vidyaevo, khabar angin mula tersebar di kalangan ahli keluarga krew *Kursk* bahawa ada sesuatu yang tidak kena. Seorang operator telefon mengendalikan jumlah panggilan yang luar biasa dan terdengar bahawa sebuah kapal selam berada dalam masalah dan nama bot itu. Memandangkan pangkalan itu sangat kecil, berita tersebar dengan cepat. Isteri dan ahli keluarga bertukar-tukar berita, tetapi maklumatnya terhad. Oleh kerana *Kursk* dianggap tidak boleh ditenggelamkan, ahli keluarga ingin menolak khabar angin yang paling teruk. Mereka berharap *Kursk* hanya mengalami masalah komunikasi sementara. Timbalan komander pangkalan memberi jaminan kepada wanita bahawa pejabat ibu pejabat separuh kosong dan pegawai yang hadir hanya "menghabiskan masa."

### Bantuan asing ditolak
Pada petang letupan itu, sebelum Kremlin dimaklumkan tentang karamnya kapal selam itu, Penasihat Keselamatan Negara A.S. Sandy Berger dan Setiausaha Pertahanan William Cohen diberitahu that *Kursk* had sunk. Sebaik sahaja dimaklumkan secara rasmi, kerajaan British, bersama Perancis, Jerman, Israel, Itali dan Norway, menawarkan bantuan, dan Amerika Syarikat menawarkan penggunaan salah satu daripada dua kenderaan penyelamat tenggelam dalamannya, tetapi kerajaan Rusia menolak semua bantuan asing. Menteri Pertahanan Igor Sergeyev memberitahu Kedutaan Amerika bahawa usaha menyelamat sedang giat dijalankan. Tentera Laut Rusia memberitahu pemberita bahawa usaha menyelamat akan segera dilakukan.

### Usaha menyelamat Rusia gagal
Pada jam 04:50 Ahad, 13 Ogos, kakitangan di atas kapal *Pyotr Velikiy* mengesan dua anomali di dasar laut yang mungkin bot tersebut. Pada jam 09:00, *Mikhail Rudnitsky* tiba di lokasi. Semasa meletakkan sauh, krewnya mentafsirkan bunyi akustik sebagai SOS dari kapal selam, tetapi tidak lama kemudian menyimpulkan bunyi itu telah dihasilkan oleh rantai sauh yang menghentam lubang sauh. Pada jam 11:30, *Mikhail Rudnitsky* bersedia untuk menurunkan AS-34, yang memasuki air pada jam 17:30. Pada pukul 18:30, pada kedalaman  dan pada kelajuan , AS-34 melaporkan berlanggar dengan objek, dan melalui lubang tingkap, krew melihat kipas dan penstabil buritan *Kursk*. Dengan AS-34 rosak akibat perlanggaran dan terpaksa muncul ke permukaan, krew *Mikhail Rudnitsky* mula menyediakan AS-32 untuk operasi.

Pada pukul 22:40, AS-32 memasuki air dan mula mencari *Kursk*. Ia gagal menemui kapal selam itu kerana ia telah diberikan arah yang salah oleh kakitangan di atas kapal *Pyotr Velikiy*. Krew di atas kapal *Mikhail Rudnitsky* cuba menghubungi *Kursk* dan seketika menyangka mereka terdengar isyarat SOS akustik, tetapi ini ditentukan berasal dari biologi. Mereka melaporkan bunyi tersebut kepada *Pyotr Velikiy*. AS-32 kembali ke permukaan pada pukul 01:00 pagi Isnin, 14 Ogos.

Kapal tunda penyelamat *Nikolay Chiker* (SB 131) tiba lebih awal dalam operasi menyelamat. Menggunakan peralatan kamera laut dalam, ia memperoleh imej pertama kapal selam yang karam, yang menunjukkan kerosakan teruk dari haluan kapal selam. ke layar. *Kursk* berada pada sudut 25 darjah dan turun 5–7 darjah di tepi haluan. Haluan kapal telah membajak kira-kira  jauh ke dalam dasar laut tanah liat, pada kedalaman . Periskop telah dinaikkan, menunjukkan bahawa kemalangan itu berlaku apabila kapal selam itu berada pada kedalaman kurang daripada .

AS-34 telah dibaiki dan dilancarkan pada jam 05:00 pada hari Isnin. Pada jam 06:50, AS-34 menemui *Kursk* dan cuba tetapi gagal untuk dipasang pada batang melarikan diri belakang di atas petak kesembilan *Kursk*. Tidak dapat mencipta pengedap vakum yang diperlukan untuk dipasang pada batang melarikan diri, baterinya cepat habis dan krew terpaksa keluar ke permukaan. Tiada bateri ganti yang tersedia, jadi krew terpaksa menunggu sementara bateri dicas semula. Sementara itu, angin semakin kencang, bertiup  hingga , dan ombak naik ke 3–4 mata (4–8 ft; 1.2–2.4 m), memaksa pihak Rusia untuk menangguhkan operasi menyelamat.

### Pengumuman rasmi pertama
Pengumuman rasmi pertama mengenai kemalangan itu dibuat oleh kerajaan Rusia pada hari Isnin, 14 Ogos. Mereka memberitahu media bahawa *Kursk* mengalami "masalah teknikal kecil" pada hari Ahad. Mereka menyatakan bahawa kapal selam itu telah "turun ke dasar laut", bahawa mereka telah menjalin hubungan dengan krew dan sedang mengepam udara dan kuasa ke bot, dan bahawa "semua orang di atas kapal masih hidup." BBC melaporkan bahawa krew *Kursk* "telah terpaksa mengandaskan" kapal selam itu kerana ia "[telah] rosak semasa latihan," tetapi krew  penyelamat "bersentuhan radio dengan kapal permukaan.""

### Perlanggaran pada mulanya dipersalahkan
Pegawai kanan dalam Tentera Laut Rusia menawarkan pelbagai penjelasan untuk kemalangan itu. Empat hari selepas *Kursk* karam, Panglima Tertinggi Tentera Laut Rusia dan Laksamana Armada Vladimir Kuroyedov menyatakan kemalangan itu disebabkan oleh perlanggaran yang serius. Naib Perdana Menteri Ilya Klebanov berkata kapal selam itu mungkin telah melanggar periuk api lama dari Perang Dunia II. Beliau juga berkata bahawa hampir semua kelasi telah meninggal dunia sebelum kapal itu karam.

Kerajaan Rusia telah mengadakan satu suruhanjaya yang dipengerusikan oleh Naib Perdana Menteri Ilya Klebanov, pada 14 Ogos, dua hari selepas kapal *Kursk* karam. Hampir separuh daripada ahli suruhanjaya itu adalah pegawai yang mempunyai kepentingan dalam hasil siasatan. Penyiasat bebas tidak dijemput untuk mengambil bahagian, memberikan gambaran bahawa penemuan suruhanjaya itu mungkin tidak adil.

### Cuaca melambatkan usaha
Cuaca buruk,  ombak, arus dasar laut yang kuat dan jarak penglihatan yang terhad menjejaskan keupayaan krew penyelamat untuk menjalankan operasi pada hari Selasa dan Rabu. Pada hari Selasa, *Mikhail Rudnitsky* menurunkan loceng menyelam dua kali, tetapi tidak dapat menyambung ke kapal selam. Mereka juga cuba dan gagal untuk menggerakkan kenderaan kawalan jauh ke pintu penyelamat.

Pada pukul 8:00 malam Selasa, AS-34 dilancarkan semula, tetapi rosak apabila ia melanggar sebuah boom semasa ia diturunkan ke laut. Ia dibawa balik, dibaiki, dan dilancarkan semula pada pukul 8:10 malam. Pada hari Selasa, 15 Ogos, tiga hari selepas karam, kapal kren *PK-7500* tiba dengan DSRV (AC-36) jenis Projek 18270 *Bester* yang lebih mudah dikendalikan. Walau bagaimanapun, cuaca menghalang PK-7500 daripada melancarkan DSRV. Pasukan penyelamat memutuskan untuk melancarkan bot tenggelam berhampiran pantai dan menundanya ke tapak penyelamat dengan kapal tunda penyelamat.

Pada hari Rabu, 16 Ogos, jam 00:20, AS-34 dua kali cuba melekat pada palka melarikan diri petak kesembilan, tetapi gagal. Ia muncul ke permukaan, dan semasa ia diangkat ke dek kapal induk, sistem pendorongnya rosak teruk. Krew *Mikhail Rudnitsky* menganibalkan AS-32 untuk membaiki AS-34. Operasi menyelamat telah ditangguhkan sementara pembaikan dilakukan. *PK-7500* tiba dari pantai tempat ia melancarkan DSRVnya. Ia berulang kali menurunkan kapal penyelamat  ke kapal selam tetapi ia tidak dapat mengunci pada pintu keluar. Salah satu kapsul penyelamat rosak akibat ribut.

Pada hari Khamis jam 12:00 tengah hari, Popov melaporkan kepada kakitangan am Tentera Laut bahawa tiada letupan berlaku di *Kursk*, bahawa kapal selam itu masih utuh di dasar laut, dan "pengaruh luaran" mungkin telah menyebabkan kebocoran antara petak pertama dan kedua. Pada hari Khamis, DSRV Rusia telah membuat satu lagi percubaan untuk sampai ke bahagian belakang kapal selam, tetapi ia tidak dapat mencipta pengedap vakum yang diperlukan untuk dipasang pada but pesawat kecemasan. The Russians' 32-hour response time was widely criticised.

Kapal penyelamat *Altay* cuba memasang loceng selam Kolokol pada kapal selam itu, tetapi gagal. Ibu pejabat Tentera Laut Rusia di Moscow memberitahu media bahawa penyelamat telah mendengar bunyi ketukan dari dalam badan bot, ejaan "SOS&nbsp;... air", walaupun kemungkinan mendengar bunyi ketukan melalui badan kapal berganda kemudiannya ditolak. Laporan lain mengatakan bunyi-bunyi itu telah disalahtafsirkan atau direka-reka.

Penyelam penyelamat dilaporkan tidak cuba mengetuk badan kapal untuk memberi isyarat secara akustik kepada bakal mangsa yang terselamat. Walau bagaimanapun, bukti video seolah-olah menunjukkan sebaliknya, kerana ia menunjukkan penyelam Norway mengetuk pintu belakang menyelamat sementara bahagian menyelamat operasi masih dijalankan.

Serpihan badan kapal luar dan dalam ditemui berdekatan, termasuk sekeping muncung *Kursk* yang seberat , menunjukkan letupan besar di bilik torpedo hadapan.

### Bantuan Britain dan Norway

Media swasta dan akhbar milik kerajaan Rusia mengkritik keengganan Tentera Laut untuk menerima bantuan antarabangsa. Lima hari selepas kemalangan pada 17 Ogos 2000, Presiden Putin menerima tawaran bantuan kerajaan Britain dan Norway. Enam pasukan penyelam Britain dan Norway tiba pada hari Jumaat, 18 Ogos. Skuad penyelamat Ekspedisi ke-328 Rusia, sebahagian daripada Pejabat Mencari dan Menyelamat Tentera Laut, turut menyediakan para penyelam. Pada 19 Ogos jam 8:00 malam, kapal Norway *Normand Pioneer* tiba dengan kapal selam penyelamat British *[[LR5]]* di atas kapal, tujuh hari selepas bencana itu.

Pada hari Ahad 20 Ogos, pihak Norway menurunkan kenderaan kawalan jauh (ROV) ke kapal selam tersebut. Mereka mendapati bahawa bahagian pertama  bot itu dipenuhi dengan logam dan serpihan yang berpintal.

Pegawai Tentera Laut Rusia mengenakan kekangan khusus yang menyekat penyelam Norway untuk bekerja di buritan bot, khususnya pintu keluar di atas petak sembilan dan injap kawalan udara yang disambungkan ke bagasi menyelamat. Penyelam laut dalam Norway membantah sekatan tersebut, yang mereka percaya menghalang operasi menyelamat mereka.

Apabila penyelam cuba membuka injap kawalan udara, ia tidak bergerak. Pakar Rusia memberitahu penyelam bahawa mereka mesti membuka injap lawan arah jam, atau mereka akan memecahkannya. Penyelam akhirnya menentang nasihat pakar dan cuba memusingkannya mengikut arah jam, yang berjaya.

Para penyelam cuba menggunakan lengan ROV untuk membuka pintu palka, tetapi tidak berjaya sehingga pagi Isnin, 21 Ogos. Mereka menemui peti menyelamat penuh dengan air. Pagi itu, mereka menggunakan alat tersuai untuk membuka pintu dalaman bagasi menyelamat, melepaskan sejumlah besar udara dari petak kesembilan. Penyelam menurunkan kamera video pada rod ke dalam petak dan melihat beberapa mayat.

Syarikat-syarikat penyelamatan bersetuju bahawa penyelam Norway akan memotong lubang di badan kapal, tetapi hanya penyelam Rusia sahaja yang akan memasuki kapal selam tersebut. Penyelam Norway telah memotong lubang di badan kapal petak kelapan untuk mendapatkan akses., menggunakan mesin pemotong yang memancarkan campuran air-dan-kerikil-pemotongan berkelajuan tinggi pada tekanan . Penyelam Rusia itu memasuki bangkai kapal dan membuka pintu sekat ke petak sembilan.

Mereka mendapati bahawa habuk dan abu di dalam petak sembilan sangat menyekat penglihatan. Semasa mereka beransur-ansur masuk ke dalam petak dan menuruni dua tingkat, Pegawai Waran Sergei Shmygin menemui mayat Kapten-leftenan Dmitry Kolesnikov. All the men had been badly burned. The divers cut additional holes in the hull over the third and fourth compartments. Penyelam Rusia telah mengeluarkan dokumen rahsia dan akhirnya menemui sejumlah 12 mayat dari petak kesembilan. Ini bercanggah dengan kenyataan terdahulu yang dibuat oleh pegawai kanan Rusia bahawa semua kapal selam telah meninggal dunia sebelum kapal selam itu terhempas. Mereka juga menemui log kapal, tetapi terpaksa menangguhkan kerja kerana cuaca buruk. Pasukan penyelamat menjalankan pengukuran radiasi berterusan di dalam dan di luar kapal selam, tetapi tiada bacaan yang melebihi julat normal.

Pada 21 Ogos, selepas penyelam Norway mengesahkan bahawa tiada sesiapa yang masih hidup di petak kesembilan, Ketua Staf Armada Utara Rusia Mikhail Motsak mengumumkan kepada orang ramai bahawa *Kursk* telah dibanjiri dan semua anak kapalnya telah terkorban. Laksamana Popov, komander Armada Utara, turut berucap kepada orang ramai dalam siaran televisyen (pada akhirnya beliau menanggalkan beret tentera lautnya) dan meminta maaf daripada ahli keluarga Kursk: "...maafkan saya kerana tidak membawa pulang anak-anak lelaki anda."

Rancangan tambahan telah dibuat untuk meneruskan pemindahan mayat-mayat tersebut, tetapi Tentera Laut Rusia tidak dapat bersetuju dengan kontrak dengan syarikat asing. Keluarga mereka yang terkorban di dalam kapal selam itu membantah bahawa mereka tidak mahu nyawa tambahan dipertaruhkan untuk membangkitkan mayat tersebut. Pada 22 Ogos, Presiden Putin mengeluarkan perintah eksekutif yang mengisytiharkan 23 Ogos sebagai hari berkabung. Pada 26 Ogos, Putin menganugerahkan gelaran Wira Rusia secara anumerta kepada komander kapal selam itu, Gennady Lyachin, dan 117 anak kapal dan pakar telah dianugerahkan gelaran tersebut secara anumerta Pingat Keberanian.

### Dakwaan Rusia perlanggaran dengan kapal selam NATO
Pada hari Isnin 14 Ogos, Laksamana Armada Vladimir Kuroyedov menyatakan kemalangan itu disebabkan oleh perlanggaran serius dengan kapal selam NATO, tetapi tidak memberi sebarang bukti. Komander kanan Tentera Laut Rusia mengulangi dakwaan ini selama lebih dua tahun selepas bencana itu. Penjelasan ini popular di kalangan mereka yang menginginkan hubungan buruk yang berterusan antara Rusia dan Barat..

Semasa latihan asal, Tentera Laut Rusia mewajibkan setiap kapal selam berada dalam kawasan tertentu. Protokol ini bertujuan untuk menghapuskan kemungkinan perlanggaran dan membolehkan kapal permukaan mengesan kehadiran kapal selam perisik Barat.

Pada 29 atau 30 Ogos 2000, sebuah suruhanjaya kerajaan rasmi yang ditugaskan untuk menyiasat bencana itu mengumumkan bahawa karamnya kemungkinan besar disebabkan oleh "'kesan luaran dinamik' yang kuat sepadan dengan 'peristiwa pertama'", mungkin perlanggaran dengan lombong Perang Dunia II, kapal selam asing, atau kapal permukaan yang besar. Suruhanjaya itu mendakwa latihan itu telah dipantau oleh dua buah kapal selam — dan  milik Tentera Laut Amerika Syarikat—selain   milik Tentera Laut Diraja. Sumber Rusia mengatakan bahawa apabila latihan itu dibatalkan akibat kemalangan itu, kapal-kapal ini berlabuh di pelabuhan Eropah.

Setiausaha Pertahanan Amerika Syarikat William S. Cohen memberi respons kepada tuduhan Rusia mengenai perlanggaran dengan sebuah kapal selam pada sidang akhbar di Tokyo pada 22 September 2000.

Semasa siasatan rasmi sedang dijalankan, pada 25 Oktober 2000, Panglima Armada Utara Popov dan Ketua Stafnya Motsak telah ditemu bual oleh akhbar Sepanyol *[[El Mundo (Sepanyol)|El Mundo]]*. Mereka mengulangi teori bahawa "Kursk" telah berlanggar dengan kapal selam NATO yang membayangi latihan tersebut. Laksamana Armada Vladimir Kuroyedov sekali lagi menyatakan pada 25 Oktober bahawa beliau 80% pasti kemalangan itu disebabkan oleh perlanggaran dengan kapal selam asing. Sebelas perlanggaran telah berlaku antara kapal selam di Laut Barents sejak tahun 1967. Tentera Laut Rusia telah menghasilkan rakaman video bangkai kapal itu, mendakwa ia membuktikan perlanggaran telah berlaku..

Pada 5 November, seorang wakil kakitangan am Armada Utara memberitahu stesen televisyen Rusia NTV bahawa karam itu disebabkan oleh perlanggaran. Laksamana Mikhail Motsak mengulangi dakwaan ini pada 17 November dalam satu temu bual dengan akhbar Rusia, *[[Izvestia]]*. Para pegawai menegaskan bahawa sebuah kapal selam Amerika bersalah kerana terlalu dekat dengan *Kursk*. Tentera Laut Rusia menghasilkan imej satelit kapal selam A.S. *Memphis* yang berlabuh di pangkalan tentera laut Norway di Bergen sejurus selepas perlanggaran yang didakwa itu, mendakwa *Memphis* telah muncul untuk dibaiki, tetapi kesahihan gambar-gambar itu tidak pernah terbukti.

Ahli geofizik yang menganalisis isyarat seismik membuat kesimpulan dan melaporkan pada Februari 2001 bahawa bunyi awal yang dirakam dicetuskan oleh letupan, bukan perlanggaran.. Bentuk gelombang seismik peristiwa kedua, yang diketahui pada masa itu berasal dari letupan beberapa kepala peledak torpedo, juga menghasilkan ciri khas gelembung frekuensi tinggi bagi letupan bawah air kira-kira 3–7 tan TNT. Apabila penganalisis membandingkan peristiwa kedua dengan yang pertama, mereka menyimpulkan bahawa peristiwa pertama juga merupakan letupan torpedo. Stesen pemantauan seismik Blacknest Britain, yang mengkaji isyarat seismik yang dihasilkan oleh letupan nuklear bawah tanah dan gempa bumi, mengenal pasti dua letupan yang berbeza. Ia menentukan bahawa kedua-dua gelombang kejutan itu sepadan dengan sempurna dan konsisten dengan letupan torpedo.

### Kritikan terhadap tindak balas kerajaan
Walaupun krew penyelamat berulang kali gagal melekat pada batang penyelamat atau menghubungi bakal mangsa yang terselamat di atas kapal selam, Presiden Putin muncul di TV, menikmati percutian musim panas di sebuah vila Laut Hitam. Sikap acuh tak acuhnya yang jelas telah menimbulkan kemarahan ramai rakyat Rusia, termasuk keluarga krew *Kursk*. Amelia Gentleman telah menulis di *[[The Guardian]]*:

Media Rusia mengkritik keras tindak balas dan pengendalian kerajaan terhadap kejadian karam itu. Imej ahli keluarga yang marah menuntut maklumat atau menunggu berita dengan cemas di kandang tertuduh telah ditayangkan di media di seluruh dunia.. Beberapa saudara mara berkata mereka hanya mengetahui tentang bencana itu daripada media awam atau daripada khabar angin yang bercanggah yang tersebar di pangkalan tentera laut. Mereka mengadu bahawa mereka tidak menerima sebarang maklumat daripada kerajaan tentang status bencana atau usaha menyelamat sehingga hari Rabu, lima hari selepas kejadian karam. Ada yang tidak dapat menentukan sama ada ahli keluarga mereka berada di atas kapal yang karam itu. Kerajaan enggan mendedahkan senarai kelasi yang hilang walaupun kepada keluarga mereka yang berada di atas kapal; seorang wartawan *[[Pravda]]* telah membayar seorang pegawai  untuk mendapatkan senarai itu. Walaupun begitu, kerajaan cuba melarang wartawan daripada menghubungi ahli keluarga.

Masalah berterusan yang dihadapi oleh penyelamat dalam mencapai bakal mangsa yang terselamat dan maklumat yang bercanggah tentang punca kemalangan itu telah membangkitkan pendapat umum Rusia.. Media menyifatkan tindak balas kerajaan Rusia terhadap bencana itu sebagai "tidak cekap dari segi teknikal" dan cerita mereka sebagai "tidak boleh dipercayai sama sekali".

### Putin berjumpa dengan keluarga mangsa

Presiden Putin telah dinasihatkan oleh pihak tentera sejak awal bencana bahawa mereka telah mengawal keadaan dan beliau tidak perlu campur tangan.. Dia diberitahu bahawa terdapat kemungkinan besar bahawa kapal asing telah menyebabkan kemalangan itu dan Rusia tidak seharusnya menerima bantuan daripada kuasa asing. Hanya empat bulan selepas tempoh perkhidmatannya sebagai presiden, Putin telah dikritik hebat oleh orang ramai dan media atas keputusannya untuk kekal di sebuah pusat peranginan tepi laut, dan penilaiannya yang dahulunya sangat baik telah menurun secara mendadak. Respon Presiden kelihatan tidak berperasaan dan tindakan kerajaan kelihatan tidak cekap.

Pada hari Selasa, 22 Ogos, 10 hari selepas kejadian karam itu, Putin bertemu di kelab pegawai pangkalan tentera laut Vidyayevo dan pusat kebudayaan dengan kira-kira 400 hingga 600 orang penduduk pangkalan yang marah dan berduka serta kira-kira 350 ahli keluarga krew *Kursk*. Mesyuarat ditutup dan akses dikawal ketat. Dua wartawan Rusia dari *[[Nezavisimaya Gazeta]]* dan *[[Kommersant]]* menyamar sebagai ahli keluarga menyaksikan balu dan ibu yang sedih melolong kepada Putin, menuntut untuk mengetahui mengapa mereka menerima begitu banyak maklumat yang bercanggah dan siapa yang akan dihukum atas kematian ahli keluarga mereka. Mereka menangis:
*Adakah anda percaya anak buah kami masih hidup?
*Mengapakah anda membunuh anak buah kami?
*Bilakah mayat kapal selam akan dibawa pulang?
*Bilakah kami akan membawa mereka kembali, hidup atau mati?
*Siapa yang akan anda hukum atas kematian mereka, dan bagaimana?
Pertemuan yang bermusuhan dan penuh perbalahan itu berlangsung selama tiga hingga enam jam.

Saluran televisyen Jerman RTL menyediakan transkrip yang tidak disunting kepada akhbar harian kebangsaan Rusia *Kommersant*. Transkrip itu mendedahkan bahawa Putin memberitahu keluarga-keluarga bahawa Laksamana Armada Vladimir Kuroyedov telah bersetuju untuk menerima bantuan asing sebaik sahaja ia ditawarkan pada hari Rabu, 16 Ogos, tetapi telah ditolak sebaik sahaja beliau memberikan penjelasan ini. Ahli keluarga mengetahui daripada laporan media bahawa bantuan asing telah ditawarkan pada hari Isnin. Sehingga kini, ahli keluarga telah menerima  (kira-kira AS$37 pada tahun 2000) sebagai saguhati. Putin juga menawarkan pampasan tambahan kepada keluarga tersebut bersamaan dengan gaji sepuluh tahun, kira-kira AS$7,000 pada masa itu.

#### Ibu dibius secara paksa
Saluran kerajaan Rusia RTR merupakan satu-satunya stesen berita yang diberi akses. Siaran mesyuarat yang disunting dengan teruk hanya menunjukkan Putin bercakap, sekali gus menghilangkan banyak pertemuan emosi dan perbalahan antara ahli keluarga dan Presiden. Kamera TV tunggalnya memberikan isyarat kepada trak satelit yang dipinjamkan kepada RTR daripada syarikat televisyen Jerman RTL, dan RTL merakam keseluruhan acara tersebut.

Nadezhda Tylik, ibu kepada kapal selam *Kursk*, Leftenan Sergei Tylik, sangat emosional dan mengganggu mesyuarat itu. Dia merungut tentang Putin dan Timbalan Perdana Menteri Klebanov, menuduh mereka berbohong kepada keluarga-keluarga tersebut. Dia memberitahu mereka, "Lebih baik kamu tembak diri kamu sendiri sekarang! Kami tidak akan membiarkan kamu hidup, sial!"" Apabila dia tidak mahu diam, seorang jururawat berpakaian awam di belakangnya menyuntiknya secara paksa dengan penenang melalui pakaiannya. Tylik dengan cepat hilang keupayaan untuk bercakap dan dibawa masuk. Sejurus selepas suntikan itu, suami Tylik berkata dia telah meminta jururawat memberikan ubat itu "kerana wanita itu mudah mengalami emosi yang berlebihan.""

Seluruh babak itu dirakam oleh krew TV tetapi tidak disiarkan di televisyen di Rusia. Walau bagaimanapun, media asing menunjukkan pengusiran paksa Tylik oleh pegawai. Tylik kemudian mengkritik Presiden Putin kerana enggan "menjawab soalan langsung" pada mesyuarat itu. "Mungkin dia tidak tahu apa yang perlu dikatakan, tetapi kami tidak menerima jawapan konkrit kepada soalan konkrit," katanya. Tylik memberitahu *[[The St. Petersburg Times (Rusia)|The St. Petersburg Times]]* bahawa dia akan berusaha sedaya upaya untuk mengetahui kebenaran tentang bencana kapal selam itu: "Mereka memberitahu kami pembohongan sepanjang masa, dan sehingga kini kami tidak dapat memperoleh sebarang maklumat".

Rakyat Rusia dan pemerhati di Barat terkejut dengan kejadian itu dan bimbang bahawa penenang awam terhadap Tylik bermakna bekas Kesatuan Soviet itu kembali kepada kaedah era Perang Dingin untuk membungkam perbezaan pendapat. Tylik berkata bahawa anak lelakinya telah memberitahunya enam hari sebelum bencana bahawa kapal selam itu telah maut di atas kapal', tetapi dia tidak menjelaskan apa yang dimaksudkannya." Katanya, "Saya pasti para komander Armada Utara tahu bahawa torpedo-torpedo itu tidak teratur. Mereka yang bersalah mesti dihukum." Pegawai tentera laut di Vidyayevo kemudian mengesahkan kepada *[[The Times]]* dan *The St. Petersburg Times* bahawa Tylik telah diberi ubat penenang. "Kami telah memberi ubat penenang kepada saudara-mara sejak ini bermula, dan ia bukanlah masalah besar seperti yang anda sangkakan di Barat," kata seorang pegawai yang enggan memperkenalkan dirinya. "Kami hanya melindungi saudara-mara daripada kesakitan yang tidak wajar – ia adalah untuk perlindungannya sendiri.""

Wartawan Andrey Kolesnikov, yang hadir di pertemuan Putin dengan keluarga-keluarga tersebut, menggambarkan pengalamannya dalam sebuah dokumentari pada tahun 2015 bertajuk *Presiden*. Dia berkata bahawa ketika dia melihat Putin bercakap dengan mereka, "Sejujurnya saya sangka mereka akan mengoyakkannya. Terdapat suasana yang begitu berat di sana, segumpal kebencian, keputusasaan, dan kesakitan. Saya tidak pernah merasakan apa-apa seperti itu di mana-mana sahaja sepanjang hidup saya. Semua soalan ditujukan kepada lelaki bujang ini."

### Putin menyalahkan media
Sebagai tindak balas kepada runtuhan kritikan, Menteri Pertahanan Sergeyev dan komander kanan Tentera Laut dan Armada Utara menawarkan peletakan jawatan kepada Putin, tetapi beliau enggan menerimanya.

Putin membalas pihak media, yang telah mengkritik keras respons peribadinya dan cara seluruh kerajaan menangani tragedi negara. Semasa pertemuan dengan saudara-mara anak kapal, beliau dengan lantang menyalahkan oligarki, yang memiliki kebanyakan media bukan kerajaan di negara itu, atas keadaan tentera Rusia yang buruk. Putin memberitahu ahli keluarga, "Terdapat orang di televisyen hari ini yang... sejak 10 tahun lalu memusnahkan tentera dan armada tempat orang ramai nazak sekarang... Mereka mencuri wang, mereka membeli media, dan mereka memanipulasi pendapat umum." Apabila saudara-mara bertanya mengapa kerajaan menunggu begitu lama sebelum menerima bantuan asing, Putin berkata media telah berbohong. Dia menjerit kepada keluarga yang berkumpul, "Mereka berbohong. Mereka berbohong. Mereka berbohong." Putin mengancam untuk menghukum pemilik media dan menentang pengaruh mereka melalui media alternatif yang "jujur ​​dan objektif". Dia dengan sinisnya mencemuh pemilikan hartanah mereka di luar negara. "Lebih baik mereka menjual vila mereka di pantai Mediterranean Perancis atau Sepanyol. Kemudian mereka mungkin perlu menjelaskan mengapa semua hartanah ini didaftarkan atas nama palsu di bawah firma guaman palsu. Mungkin kita akan bertanya kepada mereka dari mana mereka mendapat wang itu.""

Dalam ucapan kepada rakyat Rusia sehari selepas pertemuannya dengan keluarga-keluarga tersebut, Putin meneruskan serangan berangnya terhadap media Rusia, menuduh mereka berbohong dan mencemarkan nama baik negara. Beliau berkata mereka cuba "mengeksploitasi kemalangan ini... untuk mendapatkan modal politik."

### Pampasan keluarga diumumkan
Pada hari yang sama siaran Putin, Timbalan Perdana Menteri Valentina Matviyenko, ketua suruhanjaya khas, mengumumkan bahawa keluarga kelasi *Kursk* bukan sahaja akan menerima gaji 10 tahun, tetapi juga perumahan percuma di bandar pilihan mereka di Rusia, pendidikan kolej percuma untuk anak-anak mereka, dan kaunseling percuma. Dengan tambahan sumbangan lain yang diterima dari seluruh dunia, keluarga-keluarga tersebut menerima kira-kira AS$35,000 dalam bentuk pembayaran. Kapten Igor Kurten, ketua Kelab Kapal Selam St. Petersburg, berkata ia merupakan kali pertama mangsa tragedi diberi pampasan yang mencukupi oleh kerajaan Rusia.

## Keputusan siasatan rasmi
Pada 26 Julai 2002, hampir dua tahun kemudian, suruhanjaya kerajaan dan Pendakwa Raya Besar Rusia Vladimir Ustinov mengumumkan bahawa bahan api hidrogen peroksida dalam torpedo tiruan di dalam pelancar torpedo keempat menyebabkan letupan awal yang menenggelamkan *Kursk*.

### Laporan rahsia
Ustinov mengeluarkan laporan rahsia besar sebanyak 133 jilid pada Ogos 2002, dua tahun selepas bencana itu. Kerajaan menerbitkan ringkasan empat muka surat dalam *[[Rossiyskaya Gazeta]]* yang mendedahkan "pelanggaran disiplin yang mengejutkan, peralatan yang buruk, usang dan tidak diselenggara dengan baik", dan "kecuaian, ketidakcekapan, dan salah urus". Laporan itu menyatakan operasi menyelamat telah ditangguhkan secara tidak wajar.

### Kerosakan letupan awal
Bahagian sekat antara petak pertama dan kedua dilalui oleh saluran bulat  penghawa dingin. Bahagian sekat sepatutnya menahan gelombang letupan, tetapi selaras dengan amalan kapal selam Rusia yang biasa, injap bertekanan dalam sistem pengudaraan yang melintasi dinding sekat dibiarkan terbuka untuk meminimumkan perubahan tekanan semasa pelancaran senjata. Letupan awal itu mencetuskan kebakaran yang kemudiannya dianggarkan telah terbakar pada . Laporan kerajaan menyimpulkan bahawa letupan dan kebakaran awal di ruang bilik torpedo serta-merta membunuh kesemua tujuh anak kapal di dalamnya.

Injap terbuka dalam sistem pengudaraan membenarkan gelombang letupan besar dan mungkin api serta asap toksik memasuki petak kedua dan mungkin ketiga dan keempat. Walaupun kapal selam itu berada pada kedalaman periskop dengan antena radionya dihulurkan, tiada sesiapa di pos arahan menghantar isyarat kecemasan atau menekan satu butang pun yang akan memulakan letupan tangki balast kecemasan dan membawa kapal selam itu ke permukaan. Kesemua 36 anggota di pos arahan yang terletak di petak kedua serta-merta tidak berupaya akibat gelombang letupan dan kemungkinan besar terbunuh.

### Letupan kedua

Dua minit dan 14 saat selepas letupan pertama di dalam petak torpedo, Kebakaran itu menyebabkan letupan kedua dengan meletupkan lima hingga tujuh kepala peledak torpedo sedia tempur. Data akustik daripada *Pyotr Velikiy* kemudiannya dianalisis dan didapati menunjukkan letupan kira-kira tujuh kepala peledak torpedo secara berturut-turut. Torpedo "Kit" Jenis 65 membawa sebuah kepala peledak sebesar .

Semasa kapal selam itu tenggelam, 78 anak kapal biasanya ditugaskan ke empat petak pertama dan 49 ke lima petak belakang. Walaupun *Kursk* direka bentuk untuk menahan tekanan luaran kedalaman sehingga , letupan kedua mengoyakkan sebuah lubang sebesar  pada badan kapal, membuka petak pertama hingga keempat ke laut. Air mencurah masuk  per saat. Letupan kedua meruntuhkan tiga petak pertama dan semua dek. Selain krew di petak-petak tersebut, lima pegawai dari Ibu Pejabat Divisyen ke-7 SSGN dan dua jurutera reka bentuk berada di atas kapal untuk memerhatikan prestasi bateri baharu torpedo USET-80, yang dijadualkan dilancarkan di petak kedua. Sesiapa yang masih hidup di petak-petak tersebut terbunuh akibat letupan kedua.

### Latihan torpedo dipersalahkan

Laporan kerajaan mengesahkan bahawa *Kursk* telah ditenggelamkan oleh letupan torpedo yang disebabkan oleh peroksida ujian tinggi (HTP), sejenis hidrogen peroksida yang sangat pekat, bocor dari retakan pada kelongsong torpedo. Bahan api dalam torpedo yang dibawa oleh *Kursk* adalah murah dan sangat berkuasa. Biasanya, oksigen bergabung dengan bahan api minyak tanah dalam torpedo enjin untuk menggerakkan peluru berpandu pada kelajuan yang lebih tinggi untuk jarak yang lebih jauh daripada torpedo konvensional.

HTP biasanya stabil sehingga ia bersentuhan dengan pemangkin. Ia kemudian mengembang 5,000 kali ganda isipadu dengan sangat pantas, bertindak sebagai pengoksida, menghasilkan isipadu stim dan oksigen yang besar. Torpedo yang menggunakan HTP telah digunakan sejak tahun 1950-an, tetapi tentera laut lain berhenti menggunakannya kerana bahaya yang wujud dalam reka bentuknya.  yang karam pada tahun 1955, membunuh 13 kelasi, apabila torpedo eksperimen yang mengandungi HTP meletup semasa ia sedang dimuatkan.

Para penyiasat menyimpulkan bahawa HTP yang bocor telah secara pemangkin terurai apabila ia bersentuhan dengan tembaga yang biasa ditemui dalam gangsa dan loyang yang digunakan untuk mengeluarkan tiub torpedo *Kursk*.. Sebaik sahaja HTP mula mereput, adalah mustahil untuk berhenti sehingga bahan api habis..  HTP pekat memecahkan  tangki bahan api kerosin dan dan menyebabkan letupan bersamaan dengan  TNT yang mencatatkan 2.2 pada skala Richter pada pengesan beratus-ratus kilometer jauhnya.

Krew penyelamat menemui sebahagian daripada penutup torpedo nombor empat di dasar laut  di belakang bangkai kapal selam utama. Kedudukan, jarak dan arahnya berbanding dengan bahagian kapal selam yang lain menunjukkan bahawa ia telah termendap di sana akibat letupan pertama dalam tiub tersebut.

Menurut sebuah artikel yang muncul secara ringkas pada hari Khamis 17 Ogos 2000 di laman web akhbar rasmi Kementerian Pertahanan Rusia, *[[Krasnaya Zvezda]]*, *Kursk* telah dipasang semula pada tahun 1998—empat tahun selepas ia ditugaskan—untuk membawa torpedo yang menggunakan bahan api HTP yang murah. Artikel itu melaporkan bahawa beberapa pakar dalam Tentera Laut Rusia menentang penggunaan torpedo yang menggunakan bahan api HTP kerana ia mudah meruap dan berbahaya. Cerita itu tidak muncul dalam edisi cetak pada hari Jumaat 18 Ogos. Sebaliknya, artikel itu digantikan dengan artikel lain yang membuat spekulasi bahawa kapal selam itu telah berlanggar dengan "objek yang tidak dikenali". Perubahan itu mungkin disebabkan oleh tekanan politik.. Naib Perdana Menteri Ilya Klebanov, pengerusi suruhanjaya kerajaan yang menyiasat bencana itu, mempunyai kepentingan peribadi untuk menyalahkan bencana itu atas perlanggaran dengan kapal NATO. Sebagai ketua industri pertahanan, beliau telah mempromosikan penggunaan torpedo HTP berbanding torpedo berkuasa bateri perak-zink yang lebih selamat dan lebih mahal walaupun terdapat bantahan daripada pegawai tentera laut.

### Kimpalan rosak dikenal pasti
Laporan akhir kerajaan mendapati bahawa pegawai yang telah mengeluarkan perintah yang meluluskan penggunaan torpedo HTP tidak mempunyai kuasa untuk mengeluarkan perintah tersebut. Torpedo tiruan itu berusia 10 tahun dan beberapa bahagiannya telah melebihi jangka hayatnya. Beberapa sumber mengatakan bahawa salah satu torpedo latihan telah dijatuhkan semasa pengangkutan, mungkin menyebabkan retakan pada selongsong, tetapi senjata itu tetap diletakkan di atas kapal selam. Kren yang biasanya digunakan untuk memuatkan peluru berpandu telah rosak, dan sebuah lagi terpaksa dibawa masuk, melambatkan proses pemuatan. Ini juga menjadikan kemungkinan untuk membuang torpedo yang rosak lebih sukar.

Kakitangan yang telah mengisi torpedo latihan sehari sebelum latihan menyedari bahawa pengedap getah itu bocor bahan api dan memberitahu pegawai junior tentang masalah tersebut, yang tidak mengambil tindakan kerana kepentingan latihan itu kepada Tentera Laut Rusia. Walaupun kebocoran pada torpedo tiruan telah dikesan, pengedap getah tidak diperiksa sebelum latihan. krew juga sepatutnya mengikuti prosedur yang sangat ketat semasa menyediakan torpedo HTP latihan untuk menembak.

Rekod penyelenggaraan mendedahkan bahawa torpedo latihan "Kit" 65-76 yang dibawa oleh *Kursk* datang daripada kelompok 10 yang dikeluarkan pada tahun 1990, enam daripadanya ditolak kerana kimpalan yang rosak. Satu siasatan mendedahkan bahawa kerana torpedo tidak bertujuan untuk membawa kepala peledak, kimpalan tersebut tidak diperiksa seteliti kimpalan pada torpedo yang membawa kepala peledak. Apabila krew penyelamat menemui sisa-sisa torpedo dan tiub pelancaran, analisis mendapati kedua-duanya menunjukkan tanda-tanda herotan dan kerosakan haba yang konsisten dengan letupan berhampiran bahagian tengah torpedo, sangat dekat dengan sambungan kimpalan penting. Kesimpulan rasmi suruhanjaya itu ialah kimpalan yang rosak menyebabkan letupan itu.

### Kapsul menyelamatkan diri tidak boleh diakses
Sekiranya berlaku kecemasan, kakitangan di petak belakang diarahkan untuk bergerak ke hadapan ke petak ketiga bersama-sama dengan mereka yang berada di petak hadapan dan memasuki kapsul penyelamat yang boleh ditanggalkan di layar (atau menara komando), yang boleh memindahkan seluruh krew. Secara alternatifnya, terdapat juga peti keselamatan di petak pertama, tetapi letupan dan kebakaran itu menjadikannya mustahil untuk digunakan. Kapsul penyelamat di petak ketiga tidak dapat diakses, walaupun ia masih boleh digunakan.

### Penutupan reaktor nuklear
Kompartmen kelima mengandungi dua reaktor OK-650. Reaktor nuklear ini dibina untuk menahan daya yang lebih besar daripada sekatan dalaman yang lain. Seperti badan luar, sekatan ini direka bentuk untuk menahan tekanan sehingga kedalaman . Reaktor-reaktor tersebut juga dibungkus dalam  keluli dan dipasang dengan kukuh untuk menyerap hentakan melebihi 50 g. Dinding sekat petak kelima menahan kedua-dua letupan, membolehkan kedua-dua reaktor itu penutupan secara automatik dan mencegah satu peleburan nuklear dan pencemaran laut yang meluas.

### Rakaman automatik dimatikan

Kompartmen kelima, selain reaktor, mengandungi peralatan yang merekodkan aktiviti operasi kapal secara automatik. 22 buah rakaman telah dianalisis oleh pakar dari Pusat Teknologi Pertuturan Saint Petersburg. Mereka mendapati sistem tersebut telah dimatikan pada hari bencana, yang melanggar prosedur.

### Boya penyelamat dilumpuhkan
*Kursk* dilengkapi dengan boya penyelamat kecemasan di atas petak tujuh yang direka untuk beroperasi secara automatik apabila mengesan pelbagai keadaan kecemasan, termasuk kebakaran atau perubahan tekanan yang cepat. Ia bertujuan untuk terapung ke permukaan dan menghantar isyarat, membantu penyelamat mencari kapal yang terjejas. Beberapa laporan mendakwa boya itu, selepas berulang kali tidak berfungsi, telah dikimpal di tempatnya. Laporan-laporan ini disahkan selepas penyiasat mengetahui bahawa *Kursk* telah dikerahkan ke Mediterranean semasa musim panas 1999 untuk memantau armada A.S. yang bertindak balas terhadap Perang Kosovo. Pegawai Tentera Laut Rusia, yang bimbang pelampung itu mungkin secara tidak sengaja tergelincir dan mendedahkan kedudukan kapal selam itu kepada armada A.S., telah mengarahkan pelampung itu sengaja dilumpuhkan. Pelampung penyelamat kekal tidak beroperasi semasa bencana itu.

### Tiada pertuduhan difailkan
Walaupun terdapat banyak kelemahan dalam prosedur dan peralatan, Ustinov berkata tiada pertuduhan akan difailkan kerana bencana itu disebabkan oleh kerosakan teknikal dan kesalahan tidak boleh diletakkan pada individu tertentu. Beliau berkata bahawa semua kelasi telah meninggal dunia dalam tempoh lapan jam dan tiada seorang pun daripada mereka dapat diselamatkan dalam masa yang ada. Pada sidang akhbar yang mengumumkan berakhirnya siasatan rasmi, beliau membebaskan pengeluar torpedo daripada sebarang kesalahan. "Mereka yang mereka bentuk torpedo itu tidak dapat menjangkakan kemungkinan letupannya." Beliau juga berkata tiada bukti bahawa torpedo itu telah rosak apabila ia dimuatkan ke *Kursk*.

Apabila Ustinov menutup kes jenayah tanpa memfailkan pertuduhan, ahli keluarga marah. Kapten Tentera Laut Rusia yang telah bersara, Vladimir Mityayev, yang kehilangan seorang anak lelaki di *Kursk*, berkata "Bagi saya, ini adalah kes kecuaian yang jelas." Akhirnya, tiada siapa yang dipersalahkan atas bencana itu dan tiada siapa yang dipertanggungjawabkan.

## Penjelasan alternatif
Walaupun suruhanjaya kerajaan rasmi menyalahkan letupan itu pada kimpalan yang rosak dalam torpedo latihan, Laksamana Madya Valery Ryazantsev memetik latihan yang tidak mencukupi, penyelenggaraan yang lemah dan pemeriksaan yang tidak lengkap yang menyebabkan anak kapal mengendalikan senjata dengan salah. Pintu tiub dalaman direka bentuk untuk menjadi tiga kali lebih kuat daripada pintu torpedo luaran, supaya sebarang letupan di dalam tiub akan dihalakan ke laut. Krew penyelamat menemui penutup palka tiub dalaman yang tertanam di dinding sekat yang memisahkan petak pertama dan kedua,  dari tiub. Ini menyebabkan penyiasat membuat kesimpulan bahawa pintu dalaman kemungkinan besar tidak tertutup sepenuhnya ketika letupan berlaku.

Penyambung elektrik antara torpedo dan pintu tiub dalaman diketahui tidak boleh dipercayai, sering memaksa krew torpedo membuka dan menutup semula pintu untuk membersihkan sambungan dan membuat sentuhan elektrik yang baik. Krew *Kursk* tidak pernah menembak torpedo selama tiga tahun, dan torpedo itu adalah jenis berkuasa bateri yang lebih mudah. Krew perlu melengkapkan langkah penyelenggaraan khusus secara berkala dan sebelum menembak torpedo. Ini termasuk membersihkan tiub torpedo daripada pelincir, serpihan logam dan habuk yang terkumpul semasa tempoh tidak aktif yang lama.

Selepas bencana itu, penyiasat menemui salinan arahan keselamatan untuk memuatkan torpedo HTP yang sebahagiannya terbakar, tetapi arahan tersebut adalah untuk jenis torpedo yang jauh berbeza dan gagal memasukkan langkah-langkah penting untuk menguji injap udara. Divisyen ke-7, Flotila Kapal Selam Pertama tidak pernah memeriksa kelayakan dan kesediaan anak kapal Kursk untuk menembak torpedo HTP. Krew Kursk tidak mempunyai pengalaman terdahulu dan tidak dilatih dalam mengendalikan atau menembak torpedo berkuasa HTP. Ryazantsev percaya bahawa disebabkan oleh kekurangan pengalaman dan latihan mereka, diburukkan lagi oleh pemeriksaan dan pengawasan yang tidak lengkap, dan kerana krew Kursk mengikuti arahan yang salah semasa memuatkan torpedo latihan, mereka mencetuskan rantaian peristiwa yang membawa kepada letupan.. Ryazantsev menegaskan bahawa tandatangan pada rekod yang mendokumentasikan bahawa kelasi telah dilatih dalam mengendalikan dan menembak torpedo HTP telah dipalsukan. Dia menyatakan bahawa kepala peledak fius pada torpedo tempur 1, 3, 5, dan 6 telah diletupkan apabila petak pertama runtuh selepas menghentam dasar laut.

### Melindungi tuduhan
Tabloid *[[Komsomolskaya Pravda]]* menerbitkan laporan pada Jun 2001 bahawa pegawai kanan Tentera Laut Rusia telah terlibat dalam penipuan yang rumit untuk menutup punca sebenar bencana tersebut. Ini merujuk kepada kenyataan bahawa kapten bot, Gennady Lyachin, telah menghantar mesej ke ibu pejabat sejurus sebelum letupan, "Kami mempunyai torpedo yang tidak berfungsi. Minta kebenaran untuk menembaknya," walaupun tidak mungkin, sebagai kapten kapal, dia perlu meminta kebenaran dalam keadaan sedemikian.

Tentera Laut Rusia kemudiannya dikritik kerana menyalahtafsirkan fakta dan mengelirukan orang ramai. Pihak tentera laut bimbang jika kapal selam itu didedahkan telah meletup kerana ketidakcekapan anak kapal, status Rusia sebagai kuasa besar akan diragui. Respons mereka dibandingkan dengan gaya Soviet yang menutup dan menghalang seperti bencana Chernobyl. Menteri Pertahanan Sergeyev berkata dalam temu bual pada 21 Ogos 2000 bahawa beliau tidak pernah menolak sebarang bantuan asing.

*[[The Guardian]]* menulis dalam ulasan dua buah buku pada tahun 2002, *Kursk, Russia's Lost Pride* dan *A Time to Die: The Kursk Disaster*:

### Teori konspirasi
Walaupun kebanyakan pakar bersetuju bahawa letupan torpedo telah berlaku, mereka tidak bersetuju tentang puncanya. Ramai rakyat Rusia tidak percaya bahawa *Kursk* boleh ditenggelamkan dengan begitu mudah. ​​Tragedi itu telah melahirkan beberapa teori konspirasi. Satu teori yang ditawarkan ialah letupan yang terletak di dalam tangki udara bertekanan tinggi yang digunakan untuk meletupkan tangki balast, yang terletak berhampiran tiub torpedo. Penerbitan arus perdana seperti *[[Der Spiegel]]*, *[[Berliner Zeitung]]*, dan *[[Sunday Times]]* mendakwa memiliki dokumentasi yang membuktikan kapal selam itu telah dilanggar oleh torpedo yang ditembak oleh *Pyotr Velikiy*. Ini merupakan latihan tentera laut terbesar yang telah dijalankan oleh Tentera Laut Rusia dalam tempoh lebih sedekad, yang meningkatkan kebarangkalian insiden *[[friendly fire]]*. Teori-teori lain termasuk Chechen pengintipan, kesilapan manusia, sabotaj, dan bahawa *Kursk* sedang menguji torpedo rahsia baharu, Shkval (Squall), yang mampu mencapai kelajuan melebihi . Satu lagi teori ialah USS *Memphis* telah melepaskan torpedo ke *Kursk*.

### Bantahan pihak pengeluar akan faktor penyebab
Pengarah  yang mereka bentuk torpedo itu, Stanislav Proshkin, mencabar kesimpulan laporan rasmi kerajaan. Beliau berhujah bahawa senjata itu hanya boleh meletup selepas peristiwa luaran, seperti kebakaran. Beliau berkata bahawa ujian rutin semasa pembuatan termasuk menjatuhkan torpedo dari ketinggian , menunjukkan bahawa jatuhan tidak boleh menyebabkan kerosakan yang akan menyebabkan letupan. Beliau juga berkata *Kursk* direka bentuk dengan dua sistem kawalan autonomi dan bebas yang akan mengesan peningkatan suhu semasa torpedo disimpan di rak. Kapal selam itu dilengkapi dengan sistem saliran khas yang boleh mengalirkan bahan api HTP dengan cepat dari torpedo ke laut. Jika peningkatan suhu dikesan dalam tiub torpedo, torpedo akan tercampak secara automatik ke laut. Di samping itu, sebarang kebakaran di dalam petak torpedo akan mencetuskan sistem pemadam api yang berkuasa yang akan menumpahkan "bertan-tan air" ke atas api.

## Operasi penyelamatan

Kerajaan Rusia komited untuk mengangkat bangkai kapal dan mendapatkan semula mayat anak kapal dalam operasi penyelamatan bernilai AS$65 juta. Mereka telah mengikat kontrak dengan syarikat penyelamat marin Belanda Smit International dan Mammoet untuk menaikkan *Kursk* dari dasar laut. Ia menjadi operasi penyelamatan terbesar seumpamanya yang pernah dicapai. Operasi menyelamat itu amat berbahaya kerana risiko radiasi daripada reaktor. Hanya tujuh daripada 24 torpedo kapal selam itu berjaya dikesan.

### Haluan tertanggal

Penyelam penyelamat mula-mula menanggalkan haluan dari bahagian lain kapal kerana ia mungkin mengandungi kepala peledak torpedo yang tidak meletup dan kerana ia boleh pecah dan mengganggu kestabilan pengangkatan. Para penyelam memasang dua sauh sedutan hidraulik yang besar ke dalam dasar laut dan memasang gergaji kabel kasar tungsten karbida berkekuatan tinggi yang ditarik ke depan dan ke belakang di atas haluan di antara sauh. Sepuluh hari diperlukan untuk menanggalkan haluan.

Selepas haluan kapal terlepas, krew penyelamat berjaya mengangkat beberapa serpihan kecil. Ini termasuk sekeping tiub torpedo seberat kira-kira satu tan, yang dianalisis untuk menentukan sama ada letupan berlaku di dalam atau di luar tiub. Mereka berjaya menyelamatkan sebuah silinder gas bertekanan tinggi seberat kira-kira setengah tan. untuk mengetahui lebih lanjut tentang sifat letupan tersebut. Mereka juga mengangkat sebahagian daripada bahagian silinder rangka keras dan sebahagian daripada partisi sfera kiri hadapan, untuk menentukan keamatan dan suhu kebakaran di petak hadapan. Akhir sekali, mereka membawa keluar serpihan kubah sistem sonar.

### Badan kapal diapungkan

Mammoet menukarkannya ,  long, baj dek separa tenggelam *[[Giant 4]]* untuk membawa kapal selam. Kapal itu direka bentuk untuk membawa muatan besar di deknya, tetapi *Kursk* akan berada di bawah kapal. *Giant 4* perlu diubah suai sepenuhnya untuk mengambil dan membawa kapal selam di bawahnya. Untuk mengangkat baki bangkai kapal, pasukan penyelamat merancang operasi yang sangat kompleks yang memerlukan mereka mereka bentuk dan membina peralatan pengangkat tersuai dan menggunakan teknologi baharu. Mereka menulis perisian tersuai yang akan mengimbangi secara automatik kesan gerakan ombak di Laut Barents yang bergelora, yang boleh memutuskan kabel yang menggantung kapal selam di bawah tongkang.

Penyelam telah membuat lubang besar di badan tongkang untuk memberi ruang kepada layar kapal selam. Pekerja memasang badan kapal *Giant 4* dengan pelana besar yang dibentuk agar sesuai dengan badan kapal luar *Kursk*. Mereka telah membuat lubang melalui tongkang untuk membolehkan 26 kabel pengangkat melaluinya. Pasukan itu mengeluarkan 26 gulungan kabel gergasi untuk memegang lebih daripada  kabel yang bertujuan untuk mengangkat bot. Gelendong kabel gergasi itu membekalkan 26 bicu hidraulik besar, setiap satunya dipasang pada pemampas gerakan|pemampas angkat pneumatik bertekanan yang dikawal komputer yang dikuasakan oleh gas nitrogen yang dilaraskan secara automatik untuk gelombang laut. *Giant 4* telah dipegang di atas kapal selam oleh sistem tambatan lapan mata daripada empat win dram berkembar di dek utama.

Kapal sokongan selaman *DSND Mayo* dilengkapi dengan ruang selaman untuk menampung pasukan selaman. Mereka bekerja dalam syif enam jam, dan apabila mereka tidak berada di dalam air, para penyelam kekal di ruang tepu untuk keseluruhan operasi 28 hari. Para penyelam menggunakan pancutan air hidraulik kasar untuk memotong 26 lubang melalui badan kapal luar dan dalam. Para penyelam penyelamat memasang gelang panduan tersuai di sekeliling lubang di kapal selam dan menurunkan kabel panduan ke setiap lubang melalui lubang di *Giant 4*. Pasukan itu kemudian menggunakan empat kabel panduan untuk menurunkan pencengkam gergasi buatan khas yang serupa dengan bolt togol, yang direka khas agar sesuai dengan setiap lubang, sebelum menggerakkan kabel melalui gelang panduan.

Krew menurunkan 26 kumpulan kabel pengangkat, setiap satu mampu mengangkat 900 tan, ke kapal selam dan memasangnya pada pemegang. Jek untai mengangkat 26 kabel pengangkat dan perlahan-lahan mengangkat *Kursk* sehingga ia berada di bawah *Giant 4*. Pada 8 Oktober 2001, 14 bulan selepas bencana itu, dan hanya lima bulan selepas kontrak diberikan kepada mereka, pasukan penyelamat mengangkat baki kapal dalam operasi selama 15 jam.

Sebaik sahaja kapal selam itu dinaikkan dan disambungkan ke tongkang, ia dibawa kembali ke bawah tongkang ke Limbungan Kapal Roslyakovo Tentera Laut Rusia di Murmansk. Setibanya di sana, dua pontun gergasi buatan khas telah diapungkan di bawah *Giant 4* untuk mengangkat tongkang  bagi membolehkannya memasuki dok kering terapung dengan *Kursk* terpasang di bawahnya. Sebaik sahaja di dok kering, pontun dipam penuh dengan lebih banyak udara, mengangkat *Giant 4* dan membolehkan krew menanggalkan kabel pengangkat dan menanggalkan *Kursk*.

### Haluan dimusnahkan di dasar laut

Pihak Rusia pada mulanya berhasrat untuk mengangkat haluan dari dasar laut—mungkin mengandungi torpedo yang tidak meletup—tetapi kemudian memutuskan ia terlalu berisiko. Sesetengah penganalisis berteori bahawa Rusia mungkin juga mahu menghalang negara asing daripada mengakses serpihan itu, yang telah diklasifikasikan sebagai rahsia negara. Mereka memutuskan untuk memusnahkan apa yang tinggal daripada haluan di tempat ia terbaring dan meletupkan sisa-sisanya pada September 2002.

### Krew di petak kesembilan

Dua puluh empat orang lelaki telah ditugaskan ke petak enam hingga sembilan di bahagian belakang bot. Of that number, 23 survived the two blasts and gathered in the small ninth compartment, which had an escape hatch. Kapten-leftenan Dmitri Kolesnikov, ketua unit turbin di jabatan ketujuh, dan salah seorang daripada tiga pegawai berpangkatnya yang terselamat daripada letupan pertama, nampaknya telah mengambil alih tugas. Lampu kecemasan biasanya dikuasakan oleh bateri yang terletak di petak pertama yang telah musnah dalam letupan itu, tetapi petak kesembilan mengandungi beberapa lampu kecemasan bebas yang nampaknya berfungsi..

Kolesnikov telah menulis dua nota, sebahagian daripadanya telah dikeluarkan oleh Laksamana Madya Motsak kepada media buat kali pertama pada 27 Oktober 2000. Yang pertama, ditulis pada 13:15, 1 jam 45 minit selepas letupan kedua, mengandungi nota peribadi kepada keluarganya, dan di sebaliknya, maklumat tentang keadaan mereka dan nama mereka yang berada di petak kesembilan. Tulisan tangan kelihatan normal, menunjukkan kelasi masih mempunyai sedikit cahaya.

Kolesnikov menulis nota kedua pada pukul 15:15. Tulisannya amat sukar dibaca..

Akhbar *Izvestia* melaporkan pada 26 Februari 2001 bahawa satu lagi nota, yang ditulis oleh Leftenan Komander Rashid Aryapov, telah ditemui semasa operasi menyelamat awal. Aryapov memegang jawatan kanan di petak keenam. Nota itu ditulis pada halaman novel detektif dan dibalut dengan plastik. Ia ditemui di dalam poket pakaiannya selepas mayatnya ditemui.

*Izvestia* memetik pegawai tentera laut yang tidak dikenali yang mendakwa bahawa Aryapov menulis bahawa letupan itu disebabkan oleh "kerosakan dalam petak torpedo, iaitu, letupan torpedo yang mana Kursk terpaksa menjalankan ujian". *Izvestia* juga menyatakan bahawa Aryapov menulis bahawa akibat letupan itu, kapal selam itu tercampak dengan kuat, dan ramai anak kapal cedera akibat peralatan yang tertanggal kerananya. Kepada orang ramai Rusia, nampaknya Tentera Laut Rusia sedang menutup ketidakupayaannya untuk menyelamatkan kelasi yang terperangkap.

### Pintu keluar tidak digunakan
Analisis bangkai kapal tidak dapat menentukan sama ada pintu keluar boleh digunakan dari dalam. Penganalisis berteori bahawa lelaki itu mungkin enggan mengambil risiko pintu keluar walaupun ia boleh dikendalikan, dan lebih suka menunggu kapal penyelamat kapal selam melekatkan dirinya pada pintu keluar. Kapal selam itu agak dekat dengan pantai dan sedang menjalani latihan tentera laut yang besar. Kelasi mempunyai banyak sebab untuk percaya bahawa penyelamat akan tiba dengan cepat. Menggunakan laluan melarikan diri adalah berisiko. Kelasi berada di dalam petak yang pada mulanya berada pada tekanan atmosfera permukaan, jadi mereka tidak berisiko mabuk dekompresi (selekoh) jika mereka menggunakan hud penyelamat untuk naik ke permukaan, tetapi tidak akan bertahan lama di perairan Artik yang sangat sejuk. Air perlahan-lahan meresap ke dalam petak kesembilan, meningkatkan tekanan dalaman dan dengan itu risiko mabuk dekompresi dan kematian apabila mereka naik ke permukaan. Di samping itu, ada yang mungkin cedera parah, menjadikan pelarian sukar.

Apabila reaktor nuklear ditutup secara automatik, sistem penulenan udara akan ditutup, kuasa kecemasan akan terhad, dan krew akan mengalami suhu yang menurun dan kegelapan sepenuhnya tidak lama lagi.

### Kematian mangsa yang terselamat

Perdebatan yang ketara timbul tentang berapa lama kelasi di petak kesembilan terselamat. Pegawai tentera Rusia pada mulanya memberikan laporan yang bercanggah, bahawa mangsa yang terselamat mungkin hidup sehingga seminggu di dalam kapal selam, tetapi mereka yang mati akan terbunuh dengan sangat cepat. Pasukan pemulihan Belanda melaporkan bahawa mereka berpendapat lelaki di petak kesembilan yang paling kurang terjejas mungkin terselamat selama dua hingga tiga jam, tetapi tahap karbon dioksida dalam petak itu melebihi tahap yang boleh dihasilkan oleh orang ramai di ruang tertutup. Penyelam menemui abu dan debu di dalam petak itu ketika mereka pertama kali membuka pintu itu, bukti kebakaran, tetapi kebakaran ini terpisah daripada kebakaran yang disebabkan oleh torpedo yang meletup..

Kapten-Leftenan Kolesnikov, jelas pegawai kanan di petak itu, menulis nota terakhir pada pukul 3:15 petang dalam gelap, memberikan bukti bahawa dia masih hidup sekurang-kurangnya empat jam selepas letupan itu. Laksamana Madya Vladislav Ilyin, timbalan ketua pertama kakitangan Tentera Laut Rusia dan ketua Sel Insiden Tentera Laut *Kursk*, menyimpulkan bahawa mangsa yang terselamat telah hidup sehingga tiga hari. Walau bagaimanapun, nota-nota lain yang ditemui di petak kesembilan ditulis selewat-lewatnya 6 jam 17 minit selepas kapal karam..

Walau apa pun keadaannya, pasukan penyelamat Rusia kurang dilengkapi dan teratur, sementara pasukan dan peralatan asing berada jauh dan tidak diberi kebenaran untuk membantu.. Tidak mungkin pakar Rusia atau asing tiba dan sampai ke kapal selam tepat pada masanya untuk menyelamatkan mana-mana mangsa yang terselamat.

### Pemeriksaan forensik

Semasa menunggu bot dibawa ke pantai, sepasukan doktor tentera telah menubuhkan makmal forensik sementara di hospital tentera di Severomorsk. Selepas *Giant 4* terapung keluar dari dok kering, dok kering tersebut telah dikeringkan, mendedahkan badan kapal *Kursk*. Pasukan penyelamat telah memotong petak-petak untuk mengeringkan bahagian dalam. Pasukan persenjataan telah mengeluarkan peluru berpandu dari luar badan kapal. Pada 23 Oktober, dua penyiasat dan dua komander tentera laut adalah yang pertama memasuki badan kapal. Keesokan harinya, 24 Oktober, lapan pasukan penyiasat dan pakar operasi mula menganalisis serpihan yang ditemui di dalam bot dan menemui serta mengenal pasti mayat anak kapal. Menggunakan pangkalan data butiran pengenalan diri, termasuk ciri-ciri anak kapal, sinar-X pergigian, tanda lahir dan tatu, para doktor memeriksa mayat-mayat tersebut semasa ia dibawa ke makmal.

Ahli pasukan penyelamat menemui sejumlah besar kartrij kimia kalium superoksida, yang digunakan untuk menyerap  dan menghasilkan oksigen bagi membolehkan kemandirian, dalam petak kesembilan. Bedah siasat anak kapal yang ditemui dari petak kesembilan menunjukkan tiga lelaki mengalami luka terbakar haba dan kimia. Penyelidik menyimpulkan Kapten-Leftenan Kolesnikov dan dua orang lain telah cuba mengecas semula sistem penjanaan oksigen apabila mereka secara tidak sengaja menjatuhkan salah satu kartrij superoksida ke dalam air laut yang perlahan-lahan memenuhi petak tersebut.. Apabila kartrij bersentuhan dengan air berminyak, ia mencetuskan letupan kimia dan api kilat. Perut Kolesnikov terbakar akibat asid, mendedahkan organ-organ dalaman, dan daging di kepala dan lehernya tertanggal akibat letupan itu.

Siasatan menunjukkan bahawa beberapa lelaki terselamat buat sementara waktu dalam kebakaran ini dengan terjun ke dalam air, kerana kesan kebakaran pada dinding sekat menunjukkan air berada pada paras pinggang pada masa itu, tetapi kebakaran kilat itu memakan semua oksigen yang tinggal, jadi lelaki-lelaki itu masih hidup selepas letupan kilat itu dengan cepat sesak nafas. Air terus meresap ke dalam petak tersebut, dan apabila penyelam penyelamat membuka petak tersebut, hanya poket udara kecil yang mengandungi hanya 7% oksigen yang tinggal.

Mayat yang ditemui dari petak kesembilan agak mudah dikenal pasti. Mayat yang ditemui dari petak ketiga, keempat, dan kelima rosak teruk akibat letupan itu.. Pemeriksaan forensik terhadap dua mangsa reaktor bilik kawalan yang ditemui di petak empat menunjukkan kecederaan rangka yang meluas, yang menunjukkan bahawa mereka telah mengalami daya letupan melebihi 50 g. Kejutan ini akan serta-merta melumpuhkan atau membunuh pengendali. Mayat seorang kelasi ditemui tertanam di siling petak kedua. Mayat tiga anak kapal musnah sepenuhnya akibat letupan dan kebakaran itu, dan tiada apa-apa pun daripada mayat mereka dapat dikenal pasti atau ditemui.

## Selepas kejadian

### Perhubungan awam

Tenggelamnya kapal, kebanggaan armada kapal selam mereka, merupakan tamparan hebat kepada tentera Rusia. Penyertaan *Kursk* dalam latihan itu bertujuan untuk menunjukkan kedudukan Rusia sebagai pemain penting di pentas antarabangsa, tetapi pengendalian krisis yang tidak cekap oleh negara itu sebaliknya mendedahkan keupayaan membuat keputusan politiknya yang lemah dan kemerosotan ketenteraannya..

Setahun kemudian, Putin mengulas mengenai jawapannya, "Saya mungkin sepatutnya kembali ke Moscow, tetapi tiada apa yang akan berubah. Saya mempunyai tahap komunikasi yang sama di Sochi dan di Moscow, tetapi dari sudut pandangan PR, saya boleh menunjukkan sedikit keinginan istimewa untuk kembali."."

### Tindakan Tentera Laut
*Kursk* telah dinaikkan dari dasar laut pada Oktober 2001 oleh konsortium antarabangsa Mammoet-Smit yang diketuai Belanda, dengan kos $65 juta, yang dibayar oleh Tentera Laut Rusia. Sebaik sahaja di dok, mayat manusia dan peluru berpandu telah dikeluarkan. Pasukan penyelamat dan Tentera Laut Rusia memberi jaminan kepada orang ramai bahawa reaktor telah ditutup dengan selamat dan tiada lubang dibuat di dalam bekas dua reaktor nuklear kapal selam itu.

Akhirnya menyedari bahaya torpedo HTP, Tentera Laut Rusia mengarahkan kesemua torpedo tersebut dikeluarkan daripada perkhidmatan.

#### Para pegawai dipindahkan
Putin menerima peletakan jawatan Igor Sergeyev daripada jawatannya sebagai menteri pertahanan pada 28 Mac 2001 dan melantiknya sebagai pembantunya dalam kestabilan strategik. Beliau menggantikannya dengan Sergei Ivanov, yang sebelum ini merupakan setiausaha Majlis Keselamatan Rusia. Jawatan menteri pertahanan sentiasa diisi oleh ahli tentera profesional. Ivanov telah bersara daripada tentera pada tahun 2000, jadi pelantikannya sebagai menteri pertahanan semasa menjadi orang awam mengejutkan tentera Rusia.

Pada 1 Disember 2001, Pendakwa Raya Jeneral Vladimir Ustinov membentangkan laporan awal kepada Putin. Ustinov menulis bahawa keseluruhan latihan itu "tidak teratur" dan siasatan itu telah mendedahkan "pelanggaran serius oleh kedua-dua ketua Armada Utara dan krew *Kursk*." Tidak lama kemudian, Putin memindahkan komander Armada Utara, Vyacheslav Popov, dan ketua kakitangannya, Laksamana Mikhail Motsak. Seperti yang biasa berlaku dalam keadaan sedemikian, kedua-duanya tidak lama kemudian mendapat pekerjaan di tempat lain dalam kerajaan. Popov menjadi wakil untuk Oblast Murmansk dalam Majlis Persekutuan, dan Motsak menjadi timbalan utusan presiden untuk Daerah Persekutuan Barat Laut. Popov dan Motsak telah memperjuangkan cerita bahawa kemalangan itu disebabkan oleh perlanggaran dengan kapal selam NATO. Apabila Putin memecat mereka, beliau menegaskan untuk menolak teori perlanggaran tersebut. Dalam satu lagi contoh pemindahan lateral, timbalan perdana menteri Ilya Klebanov telah menjadi penyokong lantang teori bahawa *Kursk* telah berlanggar dengan kapal selam asing. Beliau juga bertanggungjawab ke atas operasi menyelamat dan siasatan susulan. Pada Februari 2002, Putin memecatnya daripada jawatannya sebagai timbalan perdana menteri dan melantiknya sebagai menteri industri, sains dan teknologi.

Putin memecat komander kapal selam Armada Utara, Laksamana Madya Oleg Burtsev, dan secara keseluruhannya memecat 12 pegawai berpangkat tinggi yang bertanggungjawab ke atas Armada Utara. Beliau berkata pemecatan mereka tidak ada kaitan dengan bencana "Kursk", tetapi mereka bertanggungjawab atas "kecacatan serius dalam organisasi perkhidmatan tersebut." Walau bagaimanapun, kesemua 12 orang itu terlibat dengan latihan, operasi menyelamat, atau kapal selam itu sendiri. Semua telah dipindahkan ke jawatan yang sama di tempat lain dalam kerajaan atau dalam sektor perniagaan.

#### Kerjasama antarabangsa
Akibat bencana itu, Rusia mula menyertai latihan mencari dan menyelamat NATO pada tahun 2011, kali pertama mana-mana kapal selam Rusia mengambil bahagian dalam latihan yang diketuai oleh NATO. Tentera Laut Rusia juga meningkatkan bilangan penyelam laut dalam yang dilatih setiap tahun daripada 18–20 kepada 40–45.

### Anugerah kepada mereka yang terkorban
President Putin menandatangani satu dekri yang menganugerahkan Pingat Keberanian kepada seluruh krew, dan gelaran Wira Persekutuan Rusia kepada kapten kapal selam, Gennady Lyachin.

### Tugu peringatan

Di luar bandar pelabuhan Severodvinsk tempat kapal selam itu dibina, sebuah kepingan granit besar telah didirikan di atas bukit pasir. Ia terukir, "Batu yang menyedihkan ini diletakkan sebagai memperingati krew kapal selam nuklear *Kursk*, yang meninggal dunia secara tragis pada 12 Ogos 2000, semasa tugasan tentera." Memorial-memorial lain dibina di Moscow, Sevastopol, Nizhny Novgorod, Severomorsk, dan perkuburan Serafimovskoe, St. Petersburg. Bandar Kursk, nama di mana kapal selam ini mendapat namanya, telah dibina sebuah memorial yang dibuat pecahan-pecahan badan kapalnya.

Pada 17 Mac 2009, wartawan Tatyana Abramova dari akhbar *[[Murmanskiy Vestnik]]* menemui layar *Kursk* di halaman rumah seorang peniaga besi buruk. Ia telah ditinggalkan di sana selepas beberapa tahun rundingan gagal mengumpul anggaran €22,000 yang diperlukan untuk sebuah tugu peringatan. Penemuan itu mencetuskan bantahan di kalangan penduduk di Murmansk dan mereka menuntut layar itu diubah menjadi tugu peringatan untuk mereka yang terkorban. Selepas kesukaran yang besar, tugu peringatan itu akhirnya siap dan didedikasikan pada 26 Julai 2009, Hari Tentera Laut Rusia. Ia diletakkan di dek pemerhatian Gereja Penyelamat di Air di Murmansk, pelabuhan utama kapal selam dan lokasi pangkalan tentera laut Vidyayevo. Ia adalah antara tugu peringatan untuk kelasi yang terkorban semasa zaman aman. dan senarai nama-nama krew.

Pada 31 Julai 2012, penyelam yang mewakili saudara-mara anak kapal Kursk dan komando Armada Utara meletakkan  Salib Ortodoks setinggi  di lantai Laut Barents di mana bencana ini terjadi.

## Budaya popular
**A Time to Die* (2002, ), sebuah buku penyiasatan mengenai peristiwa tersebut, ditulis oleh wartawan Robert Moore.
**Kursk: Putin's First Crisis and the Russian Navy's Darkest Hour* (2018, ), penjudulan dan cetakan semula bagi karya Robert Moore bertajuk *A Time to Die*.
**Cry From the Deep: The Sinking of the Kursk, the Submarine Disaster That Riveted the World and Put the New Russia to the Ultimate Test* (2004, ), sebuah buku penyiasatan mengenai peristiwa tersebut, ditulis oleh wartawan Ramsey Flynn.
*Insiden ini menjadi inspirasi sebahagian untuk lagu "Six Days at the Bottom of the Ocean" oleh Explosions in the Sky, di dalam album mereka pada tahun 2003, *[[The Earth Is Not a Cold Dead Place]]*.
*Judul lagu "The Kursk" ditemui di dalam album *Drinking Songs* oleh penyanyi-penulis lirik Matt Elliott berdasarkan kemalangan ini.
*Lagu rakyat "Barren the Sea", oleh Sequoya di dalam album mereka pada tahun 2007 "Sleep and Dream of Fire" diinspirasikan oleh peristiwa ini.
*Lagu "Captain Kolesnikov" di dalam album *Прекрасная любовь* oleh Yuri Shevchuk dan DDT adalah berkenaan malapetaka ini dan surat yang ditemui pada Kolesnikov.
**Kursk: A Submarine in Troubled Waters*, dalam bahasa Perancis: *Koursk, un sous-marin en eaux troubles* adalah sebuah filem dokumentari Perancis pada tahun 2005 yang diarahkan oleh Jean-Michel Carré dan diterbitkan oleh France 2.
*Insiden ini menjadi subjek satu episod siri dokumentari *[[Seconds From Disaster]]*.
**[[Kursk (play)|Kursk]]*, sebuah drama tahun 2009 oleh penulis drama British Bryony Lavery, diinspirasikan oleh bencana ini.
**[[Kursk (filem)|Kursk]]*, sebuah filem 2018 yang diarahkan oleh Thomas Vinterberg dan dibintangi oleh Colin Firth dan Matthias Schoenaerts, berdasarkan buku Robert Moore bertajuk *A Time to Die*. Ia termasuk mesyuarat di mana Tylik telah dibius dan dikeluarkan. (The film was re-released in 2019 as ''The Command'').
**An Ordinary Execution* (2007, ), sebuah buku oleh penulis Perancis Marc Dugain sebahagian sekitar peristiwa Kursk.

## Lihat juga
*
*
* semasa Perang Rusia-Ukraine
*
*KRI ''Nanggala'' (402) – Tentera Laut Indonesia
*
*
*

## Rujukan

## Bacaan lanjut
*
*Barany, Zoltan (2004). The Tragedy of the Kursk: Crisis Management in Putin's Russia. *Government and Opposition* 39.3, 476–503.
*Truscott, Peter (2004): *The* Kursk *Goes Down*&nbsp;– pp.&nbsp;154–182 of *Putin's Progress*, Pocket Books, London, 
*Timeline of Kursk Disaster
*Simons, Greg (2012): Communicating Tragedy and Values Through the Mass Media During Crises: The Lessons of Submarine Accidents in Russia in Porfiriev, Boris & Simons, Greg (editors), Crises in Russia: Contemporary Management Policy and Practice from a Historical Perspective, Farnham, Ashgate, pp.&nbsp;139–174.

## Pautan luar
*List of personnel by compartment (Russian)
*List and pictures of crew members  (Russian)
*News about the ''Kursk'' sinking (Russian)
*In-depth coverage by the BBC
*English Russia – The Remains of the ''Kursk'' Submarine, photographs of the recovered wreck