Leó Szilárd

**Leo Szilard** (; , disebut [ˈsilaːrd ˈlɛoː]; lahir Leó Spitz; 11 Februari 1898 – 30 Mei 1964) ialah seorang ahli fizik dan pencipta kelahiran Hungary. Dia mencipta tindak balas rantai nuklear pada tahun 1933, mematenkan idea itu pada tahun 1936, dan pada akhir tahun 1939 menulis surat untuk tandatangan Albert Einstein yang menghasilkan Projek Manhattan yang membina bom atom. Menurut György Marx, beliau adalah salah seorang saintis Hungary yang dikenali sebagai The Martians.

Bersama Enrico Fermi, beliau memohon paten reaktor nuklear pada tahun 1944. Sebagai tambahan kepada reaktor nuklear, Szilard mencipta dan mengemukakan permohonan paten yang paling awal diketahui dan penerbitan pertama untuk konsep mikroskop elektron (1928), siklotron (1929). ), dan menyumbang kepada pembangunan pemecut linear (1928) di Jerman. Antara 1926 dan 1930, beliau bekerja dengan Einstein dalam pembangunan peti sejuk Einstein. Ciptaan, penemuan dan sumbangan beliau yang berkaitan dengan sains biologi juga sama penting, termasuk penemuan perencatan maklum balas dan ciptaan kemostat. Menurut Theodore Puck dan Philip I. Marcus, Szilard memberikan nasihat penting yang menjadikan pengklonan terawal sel manusia menjadi kenyataan.

Szilard pada mulanya menghadiri Universiti Teknikal Palatine Joseph di Budapest, tetapi pengajian kejuruteraannya telah terganggu oleh perkhidmatan dalam Tentera Austro-Hungary semasa Perang Dunia I. Dia meninggalkan Hungary ke Jerman pada tahun 1919, mendaftar di Technische Hochschule (Institut Teknologi) di Berlin-Charlottenburg (kini Technische Universität Berlin), tetapi menjadi bosan dengan kejuruteraan dan dipindahkan ke Universiti Friedrich Wilhelm, di mana dia belajar fizik. Dia menulis tesis kedoktorannya tentang syaitan Maxwell, teka-teki lama dalam falsafah fizik terma dan statistik. Szilard ialah ahli sains pertama yang mengenali perkaitan antara termodinamik dan teori maklumat.

Selepas Adolf Hitler menjadi canselor Jerman pada tahun 1933, Szilard menggesa keluarga dan rakan-rakannya untuk meninggalkan Eropah sementara mereka masih boleh. Dia berpindah ke England, di mana dia membantu menubuhkan Majlis Bantuan Akademik, sebuah organisasi yang berdedikasi untuk membantu ulama pelarian mencari pekerjaan baharu. Semasa di England dia menemui cara pemisahan isotop yang dikenali sebagai kesan Szilard–Chalmers. Meramalkan perang lain di Eropah, Szilard berpindah ke Amerika Syarikat pada tahun 1938, di mana dia bekerja dengan Enrico Fermi dan Walter Zinn dalam cara mewujudkan tindak balas berantai nuklear. Beliau hadir apabila ini dicapai dalam Chicago Pile-1 pada 2 Disember 1942. Beliau bekerja untuk Makmal Metalurgi Projek Manhattan di Universiti Chicago dalam aspek reka bentuk reaktor nuklear. Dia merangka petisyen Szilard yang menyokong demonstrasi bom atom, tetapi Jawatankuasa Interim memilih untuk menggunakannya terhadap bandar tanpa amaran.

Dia secara terbuka membunyikan amaran terhadap kemungkinan pembangunan bom termonuklear masin, sejenis senjata nuklear baharu yang mungkin memusnahkan manusia. Diagnosa menghidap kanser pundi kencing pada tahun 1960, dia menjalani rawatan kobalt-60 yang telah direka. Dia membantu menubuhkan Institut Salk untuk Kajian Biologi, di mana dia menjadi felo pemastautin. Szilard mengasaskan Council for a Livable World pada tahun 1962 untuk menyampaikan "suara manis penaakulan" tentang senjata nuklear kepada Kongres, Rumah Putih dan orang awam Amerika. Dia meninggal dunia dalam tidurnya akibat serangan jantung pada tahun 1964.

## Rujukan