open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Франкфурт-Майн-вӹлнӹ

**Франкфурт-Майн-вӹлнӹ** (немӹцлӓ Frankfurt am Main) — Германин 5-шӹ сек кого халажы. Халан территорижӹ: 248.31 км². 2009-шӹ ин тӹштӹ 671,927 эдем ӹлен. 

## Линквлӓ
* официал сайтшы
Штутгарт

**Штутгарт** (немӹцлӓ Stuttgart ) — Германин 6-шы сек кого халажы. Халан территорижӹ: 207.36 км². 2009-шӹ ин тӹштӹ 601,646 эдем ӹлен. 

## Линквлӓ
* официал сайтшы
Пенсильвани

**Пенсильвани** (англла Pennsylvania ) — Америкын ушымы штатвлӓн штатшы. Штатын территорижӹ: 119,283 км². 2010-шы ин тӹштӹ 12,702,379 эдем ӹлен. Вес штатвлӓ логӹц Пенсильвани кымдецшӹ доно 33-шы дӓ ӹлӹзӹ шот доно 6-шы ылеш. Штат статусым Пенсильванилӓн 12 декабрьын 1787 ин пумы. Шот донжы тӹдӹ 2-шы ылын. Штатын вуйхалажы: Харрисбург; сек кого халажы: Филадельфи. 

## Йӹлмӹвлӓ
* **[[Англ йӹлмӹ]]** 
* **[[Пенсильвани немӹц йӹлмӹ]]** 

## Ӹлӹзӹ шот
Гамбург

**Гамбург** (немӹцлӓ Hamburg ) — Германин 2-шы сек кого халажы. Халан территорижӹ: 755 км². 2010-шы ин тӹштӹ 1,783,975 (метропол: 4,300,000 ) эдем ӹлен. 

## Линквлӓ
* официал сайтшы
Мӱнхен

**Мӱнхен** (немӹцлӓ München ) — Германин 3-шы сек кого халажы. Халан территорижӹ: 310.43 км². 2010-шы ин тӹштӹ 1,330,440 эдем ӹлен. 

## Линквлӓ
* официал сайтшы
Род-Айленд

**Род-Айленд** (англла Rhode Island, официал лӹмжӹ : State of Rhode Island) — Америкын ушымы штатвлӓн штатшы. Штатын территорижӹ: 3,140 км². 2010-шы ин тӹштӹ 1,053,209 эдем ӹлен. Вес штатвлӓ логӹц Род-Айленд кымдецшӹ доно 50-шӹ дӓ ӹлӹзӹ шот доно 43-шы ылеш. Штат статусым Род-Айлендлӓн 29 майын 1790 ин пумы. Шот донжы тӹдӹ 13-шы ылын. Штатын вуйхалажы дӓ сек кого халажы: Провиденс.

## Ӹлӹзӹ шот
Провиденс

**Провиденс** (англла Providence ) — Америкын ушымы штатвлӓн Род-Айленд штатын вуйхалажы дӓ сек кого халажы. Халан территорижӹ: 53.1 км². 2010-шы ин тӹштӹ 178,042 (метропол: 1,630,956 ) эдем ӹлен. 

## Ӹлӹзӹ шот

Категори:Род-Айленд
Солт-Лейк-Сити

**Солт-Лейк-Сити** (англла Salt Lake City ) — Америкын ушымы штатвлӓн Юта штатын вуйхалажы дӓ сек кого халажы. Халан территорижӹ: 285.9 км². 2010-шы ин тӹштӹ 186,440 (метропол: 1,124,197 ) эдем ӹлен. 

## Ӹлӹзӹ шот

Категори:Юта
Юта

**Юта** (англла Utah ) — Америкын ушымы штатвлӓн штатшы. Штатын территорижӹ: 219,887 км². 2010-шы ин тӹштӹ 2,763,885 эдем ӹлен. Вес штатвлӓ логӹц Юта кымдецшӹ доно 13-шы дӓ ӹлӹзӹ шот доно 34-шы ылеш. Штат статусым Юталан 4 январьын 1896 ин пумы. Шот донжы тӹдӹ 45-шӹ ылын. Штатын вуйхалажы дӓ сек кого халажы: Солт-Лейк-Сити.

## Ӹлӹзӹ шот
Теннесси

**Теннесси** (англла Tennessee ) — Америкын ушымы штатвлӓн штатшы. Штатын территорижӹ: 109,247 км². 2010-шы ин тӹштӹ 6,346,105 эдем ӹлен. Вес штатвлӓ логӹц Теннесси кымдецшӹ доно 36-шы дӓ ӹлӹзӹ шот доно 16-шы ылеш. Штат статусым Теннессилӓн 4 январьын 1896 ин пумы. Шот донжы тӹдӹ 16-шӹ ылын. Штатын вуйхалажы: Нэшвилл; сек кого халажы: Мемфис. 

## Ӹлӹзӹ шот
Нэшвилл (Теннесси)

**Нэшвилл ** (англла Nashville ) — Америкын ушымы штатвлӓн Теннесси штатын вуйхалажы. Халан территорижӹ: 1,362.5 км². 2010-шы ин тӹштӹ 626,681 (метропол: 1,670,891 ) эдем ӹлен. 

## Ӹлӹзӹ шот

Категори:Теннесси
Филадельфи

**Филадельфи** (англла Philadelphia ) — Америкын ушымы штатвлӓн Пенсильвани штатын сек кого халажы. Халан территорижӹ: 369.3 км². 2010-шы ин тӹштӹ 1,526,006 (метропол: 6.1 мил.) эдем ӹлен. 

## Ӹлӹзӹ шот

Категори:Пенсильвани
Гаррисберг (Пенсильвани)

**Гаррисберг ** (англла Harrisburg) — Америкын ушымы штатвлӓн Пенсильвани штатын вуйхалажы. Халан территорижӹ: 26.9 км². 2010-шы ин тӹштӹ 49,528 (метропол: 528,892 ) эдем ӹлен. 

## Ӹлӹзӹ шот

Категори:Пенсильвани
Мемфис (Теннесси)

**Мемфис ** (англла Memphis ) — Америкын ушымы штатвлӓн Теннесси штатын сек кого халажы. Халан территорижӹ: 763.4 км². 2010-шы ин тӹштӹ 646,889 (метропол: 1,305,946 ) эдем ӹлен.

Категори:Теннесси
Техас

**Техас** (англла Texas ) — Америкын ушымы штатвлӓн штатшы. Штатын территорижӹ: 696,241 км². 2010-шы ин тӹштӹ 25,145,561 эдем ӹлен. Вес штатвлӓ логӹц Техас кымдецшӹ доно 2-шы дӓ ӹлӹзӹ шот доно 2-шы ылеш. Штат статусым Техаслан 29 декабрь ын 1845 ин пумы. Шот донжы тӹдӹ 28-шӹ ылын. Штатын вуйхалажы: Остин; сек кого халажы: Хьюстон. 

## Йӹлмӹвлӓ
* **[[Англ йӹлмӹ]]** : 68.7%
* **[[Испани йӹлмӹ]]** : 27.0%

## Ӹлӹзӹ шот

 
## Ажедмӓшвлӓ
Остин (Техас)

**Остин ** (англла Austin ) — Америкын ушымы штатвлӓн Техас штатын вуйхалажы дӓ сек кого 4-шӹ халажы. Халан территорижӹ: 767.28 км². 2010-шы ин тӹштӹ 790,390 (метропол: 1,716,291 ) эдем ӹлен. 

## Ӹлӹзӹ шот

Категори:Техас
Хьюстон

**Хьюстон** (англла Houston ) — Америкын ушымы штатвлӓн Техас штатын сек кого халажы. Халан территорижӹ: 1,558 км². 2010-шы ин тӹштӹ 2,099,451 (метропол: 5,946,800 ) эдем ӹлен. 

## Ӹлӹзӹ шот

Категори:Техас
Флорида

**Флорида** (англла Florida ) — Америкын ушымы штатвлӓн штатшы. Штатын территорижӹ: 170,304 км². 2010-шы ин тӹштӹ 18,801,310 эдем ӹлен. Вес штатвлӓ логӹц Техас кымдецшӹ доно 22-шы дӓ ӹлӹзӹ шот доно 4-шӹ ылеш. Штат статусым Техаслан 3 мартьын 1845 ин пумы. Шот донжы тӹдӹ 27-шӹ ылын. Штатын вуйхалажы: Таллахасси; сек кого халажы: Джэксонвилл . 

## Ӹлӹзӹ шот

## Штатын сек кого халавлӓжӹ
Майами

**Майами** (англла Miami ) — Америкын ушымы штатвлӓн Флорида штатын сек кого 2-шы халажы. Халан территорижӹ: 143.1 км². 2010-шы ин тӹштӹ 399,457 (метропол: 5,547,051) эдем ӹлен. 

## Ӹлӹзӹ шот

## Ажедмӓшвлӓ


Категори:Флорида
Тампа

**Тампа** (англла Tampa ) — Америкын ушымы штатвлӓн Флорида штатын сек кого 3-шы халажы. Халан территорижӹ: 441.9 км². 2010-шы ин тӹштӹ 335,709 (метропол: 4 million ) эдем ӹлен. 

## Ӹлӹзӹ шот

## Шӱмбел-тӓнг халавлӓжӹ
*  Агридженто, Итали
*  Барранкилья, Колумби
*  Веракрус, Мексика
*  Гавр, Франци
*  Гранада, Никарагуа
*  Измир, Турци
*  Кордова, Аргентина
*  Овьедо, Испани
*  Ашдод, Израиль

Категори:Флорида
Танзани регионвлӓ

**Танзани регионвлӓ** (англла Regions of Tanzania, суахилилӓ Mikoa ya Tanzania) — Танзаништӹ 26 регион тенгеок область (англла region, суахилилӓ mkoa sg/mikoa pl) административ шеледӹмаш.

1 Составляют автономный Занзибар

2 Область Маньяра выделена в 2002 году из области Аруша.
Мексикан штатвлӓжӹ

**Мексикан штатвлӓжӹ** — Мексикышты 31 штат (испанилӓ estados) дӓ 1 федераль округ (исп. Distrito Federal) административ шеледӹмаш.

{| class="standard"
! colspan="5" | Административное деление Мексики
|-
| colspan="5" | 
|-
| style="padding:0; border:none;" |
Джэксонвилл (Флорида)

**Джэксонвилл ** (англла Jacksonville ) — Америкын ушымы штатвлӓн Флорида штатын сек кого халажы. Халан территорижӹ: 2,292.15 км². 2010-шы ин тӹштӹ 821,784 (метропол: 1,525,228 ) эдем ӹлен. 

## Ӹлӹзӹ шот

Категори:Флорида
Агуаскальентес (хала)

**Агуаскальентес ** (испанилӓ Aguascalientes ) — Мексикан Агуаскальентес штатын вуйхалажы дӓ сек кого халажы. Халан территорижӹ: 385 км². 2010-шы ин тӹштӹ 663,671 (метропол: 701,170 ) эдем ӹлен. 

## Линквлӓ
* официал сайтшы

Категори:Агуаскальентес
Таллахасси

**Таллахасси** (англла Tallahassee ) — Америкын ушымы штатвлӓн Флорида штатын вуйхалажы . Халан территорижӹ: 267.029 км². 2010-шы ин тӹштӹ 181,376 (метропол: 367,413 ) эдем ӹлен. 

## Ӹлӹзӹ шот

## Шӱмбел-тӓнг халавлӓжӹ

## Ажедмӓшвлӓ

Категори:Флорида
Халапа-Энрикес

**Халапа-Энрикес** (испанилӓ Xalapa-Enríquez ) — Мексикан Веракрус штатын вуйхалажы. Халан территорижӹ: 118.45 км². 2010-шы ин тӹштӹ 525,147 (метропол: 809,206 ) эдем ӹлен. 

## Линквлӓ
* официал сайтшы

Категори:Веракрус
Веракрус (хала)

**Веракрус ** (испанилӓ Xalapa-Enríquez ) — Мексикан Веракрус штатын сек кого халажы. Халан территорижӹ: 241 км². 2010-шы ин тӹштӹ 552,156 (метропол: 702,394 ) эдем ӹлен. 

## Линквлӓ
* официал сайтшы

Категори:Веракрус
Мехико

**Мехико** (испанилӓ Ciudad de México ) — Мексикан вуйхалажы дӓ сек кого халажы. Халан территорижӹ: 1,485 км². 2020-шы ин тӹштӹ 9,209,944 эдем ӹлен. 

## Линквлӓ
* официал сайтшы
Марьям мечеть

**Марьям мечеть** (англла Mosque Maryam ) — Америкын ушымы штатвлӓштӹ Чикаго халан у (1972 ин) мечетьшӹ.

## Линквлӓ
* официал сайтшы

Категори:АУШ мечетьвлӓ
Дублин мечеть

**Дублин мечеть** (англла Dublin Mosque ) — Ирландиштӹ Дублин халан тошты (1884 ин) мечетьшӹ.

Категори:Ирланди мечетьвлӓ
Ларабанга мечеть

**Ларабанга мечеть** (англла Larabanga Mosque) — Ганышты Ларабанга халан тошты (17-шӹ курымаш) мечетьшӹ.
 
## Ажедмӓшвлӓ


Категори:Гана мечетьвлӓ
Веракрус

**Веракрус** (испанилӓ Veracruz ; официал лӹмжӹ : Estado Libre y Soberano de Veracruz de Ignacio de la Llave) — Мексикан штатшы. Штатын территорижӹ: 71,820 км². 2010-шы ин тӹштӹ 7,643,194 эдем ӹлен. Штатын вуйхалажы: Халапа-Энрикес; сек кого халажы: Веракрус. 

## Линквлӓ
* официал сайтшы
Килва кого мечеть

**Килва кого мечеть** (англла Great Mosque of Kilwa ) — Танзанииштӹ Килва-Кисивани ошмаотын тошты (10-шы курымаш) мечетьшӹ.

Категори:Танзани мечетьвлӓ
Тусон

**Тусон** (англла Tucson ) — Америкын ушымы штатвлӓн Аризона штатын халажы. Халан территорижӹ: 505.3 км². 2010-шы ин тӹштӹ 520,116 (метропол: 980,263 ) эдем ӹлен. 

## Ӹлӹзӹ шот

Категори:Аризона
Навахо йӹлмӹ

**Навахо йӹлмӹ** (навахола *Diné bizaad* ) — кечӹвӓлвел атабаск группыш пырышы йӹлмӹ. Наваховлӓ лошты кычылтмы йӹлмӹ, тӹнгжӹм Америкын ушымы штатвлӓшты Аризона, Нью-Мексико, Юта дӓ Колорадо штатвлӓ попат.

## Словарик
* **dineʼé** халык
* **saad** йӹлмӹ
* **łį́į́ʼ** имни 
* **łóóʼ** кол 
* **ayęęzhii** мыны 
* **dił** вӹр 
* **łigaii** ош 
* **łizhin** шим 
* **dinootłʼizh** ыжаргы
* **łichííʼ** якшар 
* **óola** шӧртньӹ 
* **yáh** пӹлгом 
* **tó** вӹд

## Тӹнг шот шая
* **łáaʼii ** – иктӹ
* **naaki ** – кокты
* **tááʼ ** – кымыт
* **dį́į́ʼ ** – нӹлӹт
* **ashdlaʼ ** – вӹзӹт

## Навахола Википеди
* http://nv.wikipedia.org/wiki/Íiyisíí_Naaltsoos

## Линквлӓ
* NLA Diné Bizaad Naalkaah
* The Voice of the Navajo Nation KTNN

Категори:Навахо йӹлмӹ
Категори:Атабаск йӹлмӹвлӓ
Аламогордо

**Аламогордо** (англла Alamogordo ) — Америкын ушымы штатвлӓн кечӹвӓл-покшал Нью-Мексико штатын сек кого 8-шӹ халажы. Халан территорижӹ: 50.1 км². 2008-шӹ ин тӹштӹ 35,757 эдем ӹлен.

Категори:Нью-Мексико
Атабаск йӹлмӹвлӓ

**Атабаск йӹлмӹвлӓ** (англла Athabaskan / Athabascan / Athapascan / Athapaskan languages) — Йыдпел Америкышты ( АУШ дӓ Канадышты) на-дене группыш пырышы йӹлмӹвлӓ. 

## Систематика
* **Йыдпел атабаск йӹлмӹвлӓ** 
** атна (80 эдем)
** дена’ина (75 эдем)
** дег-хитан (ингалик) (15 эдем)
** холикачук (5 эдем)
** коюкон 
** кӱшӹл кускоквим (40 эдем)
** ӱл танана (30 эдем)
** танакросс (35 эдем)
** кӱшӹл танана (100 эдем)
** йыдпел тутчоне (200 эдем)
** кечӹвӓл тутчоне (200 эдем)
** гвичин 
** хан (10 эдем)
** тагиш (2 эдем)
** талтан (55 эдем)
** каска (400 эдем)
** данеза 
** секани 
** йыдпел слейви (маунтин-хэр-бэрлейк)
** кечӹвӓл слейви 
** догриб 
** дене-сулине (чипевьян) (765 эдем)
** † цецаут († 1927 и)
** цутина (сарси) 
** бабин-вицувитен 
** дакелх (кэрриер)
** чилкотин 
** никола 
* **Pasifik атабаск йӹлмӹвлӓ** 
** орегон атабаск йӹлмӹвлӓ
*** †кӱшӹл умпква (ампква)
*** рог-ривер (: †коквилл, тутутни, †часта-коста)
*** †галис-эплгейт (дакубтун, эппльгейт),
*** толова
** калифорни атабаск йӹлмӹвлӓ
*** хупа (64 эдем) (: †чилула, †вилкут)
*** †маттол
*** †ил-ривер (:. вайлаки, синкионе, нонгатль, лассик, като)
* **Кечӹвӓлвел атабаск йӹлмӹвлӓ** 
** † кайова-апаче 
** хикарийя (хикарилья) (1000 эдем)
** † липан (†1980-влӓ)
** мескалеро-чирикауа (1800 эдем)
** вадывел апаче (12.693 эдем)
** навахо (170.717 эдем)
Агуаскальентес

**Агуаскальентес ** (испанилӓ Aguascalientes ) — Мексикан штатшы. Штатын территорижӹ: 5,618 км². 2010-шы ин тӹштӹ 1,184,996 эдем ӹлен. Штатын вуйхалажы дӓ сек кого халажы: Агуаскальентес. 

## Ӹлӹзӹ шот
 

## Линквлӓ
* официал сайтшы
Дег-хитан йӹлмӹ

**Дег-хитан йӹлмӹ** (дег-хитанла Deg Xinag ; англла Deg Xinag, Deg Hitʼan, Kaiyuhkhotana, Ingalik ) — атабаск группыш пырышы йӹлмӹ. Дег-хитанвлӓ (Deg Hitʼan) лошты кычылтмы йӹлмӹ, тӹнгжӹм Америкын ушымы штатвлӓшты Аляска штатын Шагелук (Łeggi Jitno’) дӓ Анвик (Gitr’ingithchagg) халавлӓшты попат.

## Словарик
* **q'unt'ogh** airplane
* **ggagg** animal
* **ggagg chux** мӧскӓ (lit 'big animal')
* **sraqay** children
* **dran** day
* **xik'ugił'anh** doctor, nurse
* **łegg** fish
* **łek** пив 
* **sileg** my dog
* **vileg** her dog
* **tso tl'ogh iy** mammoth
* **dina' k'idz** doll (lit. 'little person')
* **xidondiditey** door
* **ngan' dit'anh** рок ӹрзӓлтмӓш
* **sito**' my father
* **vito**' her father
* **yix** пӧрт 
* **tinh** ice
* **dangan** iron, metal
* **deloy** кырык 
* **vanhgiq** Indian ice cream
* **choghlugguy** (in Anvik) ; **niq'asrt'ay** (in Shageluk) рӹвӹж 
* **vinixiłyiq** in the morning
* **giłiq** иктӹ
* **teqa** кокты
* **togg** кымыт
* **denhch'e** нӹлӹт
* **niłq'osnal giłiggi viq'idz iy** луатиктӹ

## Russian Loanwords
* **chaynik** ( ) 
* **den-gi** ( ) 
* **veliq** ( ) 
* **vasdliq** ( ) 

## Линквлӓ
* ankn.uaf.edu: Deg Xinag Ałixi Ni’elyoy / Deg Xinag Learners' Dictionary (2007)

Категори:Атабаск йӹлмӹвлӓ
Атна йӹлмӹ

**Атна йӹлмӹ** (атнала Atnakenaege’ ; англла Ahtna, Ahtena, Atna) — йыдвел атабаск группыш пырышы йӹлмӹ. Атнавлӓ лошты кычылтмы йӹлмӹ, тӹнгжӹм Америкын ушымы штатвлӓшты Аляска  штат попат.

## Диалектвлӓжӹ
* **Ӱл атнавлӓ дӓ атна йӹлмӹ** (атнала *Atnahwt’aene*; англла *Lower Ahtna*): Chitina дӓ Copper Center.
** Chitina/Taral Band: Chitina (*Tsedi Na’*) дӓ Taral (*Taghaelden*).
** Tonsina/Klutina Band: Tonsina River (*Kentsii Na’*), Klutina River (*Tl’atii Na’*) дӓ Klutina Lake (Tl’atibene’).
* **Покшал атнавлӓ дӓ атна йӹлмӹ** (атнала *Atnahwt’aene*; англла *Central Ahtna, Middle Ahtna*): Copper Center (*Tl’aticae’e*), Tazlina (*Tezdlen Na’*), Glennallen (*Ciisk’e Na’*), Gulkana (*C’ulc’e Na’*) дӓ Gakona (*Ggax Kuna’*).
** Gulkona/Gakona Band
* **Вадывел атнавлӓ дӓ атна йӹлмӹ** (атнала *Tsaay Hwt’aene*; англла *Western Ahtna*): Cantwell (*Yidateni Na’*).
** Tyone/Mendeltna Band: Tyone (...) дӓ Mendeltna (*Bendilna’*) .
** Cantwell/Denali Band: Cantwell (*Yidateni Na’*) дӓ Denali (*Dghelaayce’e*). 
* **Upper атнавлӓ дӓ атна йӹлмӹ** (атнала *Tatl’ahwt’aene*; англла *Upper Ahtna*): Mentasta .
** Sanford River/Chistochina Band: Sanford River (*K’ełt’aeni*) дӓ Chistochina (*Tsiistl’edze Na’*).
** Slana/Batzulnetas Band: Slana (*Stl’ana’*) дӓ Batzulnetas (*Nataełde*).
** Mentasta Band: Mentasta (*Mendaesde*).

## Словарик
* **kenaege’** йӹлмӹ 
* **c’eghaeze’** мыны 
* **del** якшар 
* **łic’ae** пив  
* **c’esten’** MEAT
* **natu’** SALT
* **ggaał** TRAP
* **gguux** капшангы
* **snaan** MY MOTHER
* **ne’aan** OUR MOTHER
* **ben** йӓр 
* **ten** ICE
* **yes** SNOW
* **ts’es** кӱ 
* **yaa** пӹлгом 
* **son’** шӹдӹр  
* **nadaeggi** кокты
* **ałts’eni** вӹзӹт
* **hwlazaan** лу
* **ts’ełk’ey kole uk’edi** луатӹндекшӹ

Категори:Атабаск йӹлмӹвлӓ
Тагиш йӹлмӹ

**Тагиш йӹлмӹ** (тагишлӓ Tā̀gish ; англла Tagish ) — Йыдвел атабаск группыш пырышы йӹлмӹ. Тагишвлӓ лошты кычылтмы йӹлмӹ, тӹнгжӹм Канадышты Юкон штат попат.

## Словарик
* **łūge** кол 
* **mèjih** reindeer
* **gṑdan** имни 
* **tlįʼ** пив 
* **egey** пирӹ 
* **egeyā** little пирӹ 
* **shash** мӧскӓ 
* **mbēsh** knife
* **łēsh** sand
* **kòn** fire
* **łìgi** bir
* **łakìdètʼē** iki
* **tādetʼē** üç
* **dā̀kʼṑn etʼē** dört
* **kī̀jin etʼē** beş
* **eshmą̄** my mother
* **eshtàʼ** my father
* **eshchū̢** my grandmother
* **eshchìe** my grandfather
* **eshlàʼ** my hand
* **nilàʼ** your (sg) hand
* **melàʼ** his/her/its hand
* **dahlàʼ** we hand, your (pl) hand
* **kulàʼ** they hand
* **Dene denistsʼą̀ʼą̄ ?** Do you know native language?
* **Ę̀hęʼ, Dene denistsʼą̀ʼ** Yes, I know native language.
* **Hadùʼ** No.

## Линквлӓ
* https://web.archive.org/web/20080417165007/http://www.ynlc.ca/languages/tg/tg.html
* http://www.firstvoices.com/en/Tagish

Категори:Атабаск йӹлмӹвлӓ
Холикачук йӹлмӹ

**Холикачук йӹлмӹ** (англла Holikachuk language, Dishkaket language ) — Йыдвел атабаск группыш пырышы йӹлмӹ. Холикачуквлӓ (холикачукла Doogh Hit’an) лошты кычылтмы йӹлмӹ, тӹнгжӹм Америкын ушымы штатвлӓшты Аляска штат попат.

## Словарик
* **łoogg** — кол
* **łoogg dood mininh iligh** — ноябрь (буквально:"*месяц, когда угри придут купаться*") 
* **giggootth** — весы 
* **q’oon**' — икра 
* **nathdlod** — эскимосское мороженое или индейское мороженое ( *из снега, рыбьего жира, черной патоки и ягод*)

## Линквлӓ
* http://www.uaf.edu/anlc/langs/hk.html 
* http://www.subsistence.adfg.state.ak.us/TechPap/tp289.pdf (2005)

Категори:Атабаск йӹлмӹвлӓ
Коюкон йӹлмӹ

**Коюкон йӹлмӹ** (коюконла Denaakkʼe, Dinaak̲ʼa ;  англла Koyukon, Unakhotana) — Йыдвел атабаск группыш пырышы йӹлмӹ. Коюконвлӓ лошты кычылтмы йӹлмӹ, тӹнгжӹм Америкын ушымы штатвлӓшты Аляска  штат попат.

## Диалектвлӓжӹ
* **Ӱл коюкон йӹлмӹ** (англла Lower Koyukon): Kaltag дӓ Nulato.
* **Покшал коюкон йӹлмӹ** (англла Central Koyukon): покшал Коюкук дӓ покшал Юкон йогывлӓшты .
** Коюкук покшал коюкон йӹлмӹ (англла Central Koyukuk sub-dialect): Huslia, Hughes дӓ Allakaket.
** Юкон покшал коюкон йӹлмӹ (англла Central Yukon sub-dialect): Koyukuk, Galena, Ruby дӓ Kokrines.
* **Upper коюкон йӹлмӹ** (англла *Upper Koyukon): Rampart, Stevens Village дӓ Manley Hot Springs.

== Лӹмдер== 
* *'łookkʼe** кол 
* **oonyeeyh**  ''Dallia pectoralis'' 
* **taameeł** вӓпш 
* **denaa** эдем  
***Benenh Neełkk’aayedelaayee** Январь 
***Telel Zo’ʉ’** Февраль 
***Yeggets’e Nen’ Loyet** Март 
***Hʉtenh Zo’ʉ’** Апрель 
***Benenh Tots’eeyhleyaayee** Май 
***Menenh Hʉdenyaaghee** Июнь 
***Menenh Tok’eggoyhk’ʉhdelaayee** Июль 
***Menenh Nok’et’on’dedaaghee** Август 
***Nołdlaaghe Noghe’** Сентябрь 
***Benenhdedeteeyee** Октябрь 
***Sooge Zo’ʉ’** Ноябрь 
***Be’ooz Kkelyee''' Декабрь 


Категори:Атабаск йӹлмӹвлӓ
Порто-Ново

**Порто-Ново** (французла Porto-Novo ) — Бенинин вуйхалажы. Халан территорижӹ: 110 км². 20*5-шӹ ин тӹштӹ 234,168 эдем ӹлен.

Категори:Бенин
Африка

**Африка** — Атланти дон Инди океанвлӓ лошты вӓрлӓнӹшӹ континент.

## Регионвлӓжӹ

## Ажедмӓшвлӓ


Категори:Африка
Бенин

**Бенин** (французла‎ Bénin, йорубала Benin; официал лӹмжӹ — французла République du Bénin, йорубала Orílẹ̀-èdè Olómìnira ilẹ̀ Benin) — Вадывел Африкыштыш кугижӓнӹш. Йыдвелнӹ Буркина Фасо дӓ Нигер, вадывелнӹ Того, ирвелнӹ Нигери, кечӹвӓлвелнӹ Атланти океан доно пӹсмӓным кыча. 2009-шӹ ин тӹштӹ 8,791,832 эдем ӹлен. Штатын территорижӹ 112,622 км². Штатын вуйхалажы: Порто-Ново; сек кого халажы: Котону. 

## Халыквлӓжӹ дон Йӹлмӹвлӓжӹ
* фонвлӓ дӓ фон йӹлмӹ
* йорубавлӓ дӓ йоруба йӹлмӹ

## Регионвлӓжӹ

Категори:Бенин
Котону

**Котону** (французла Cotonou ) — Бенинин сек кого халажы. 2006-шы ин тӹштӹ 761,137 эдем ӹлен.

Категори:Бенин
Буркина Фасо

**Буркина Фасо** (французла‎‎ Burkina Faso) — Вадывел Африкыштыш кугижӓнӹш. Йыдвелнӹ Мали, ирвелнӹ Нигер, кечӹвӓл-ирвелнӹ Бенин, кечӹвӓлвелнӹ Того дӓ Гана, кечӹвӓл-вадывелнӹ Кот-д’Ивуар доно пӹсмӓным кыча. 2009-шӹ ин тӹштӹ 15,746,232 эдем ӹлен. Штатын территорижӹ 274,200 км². Штатын вуйхалажы дӓ сек кого халажы: Уагадугу.

Категори:Буркина Фасо
Июль

**Июль** ( ) — Григориан календарьын шӹмшӹ тӹлзӹжӹ. Июль 31 кечӓн тӹлзӹ.
Сентябрь

**Сентябрь** ( ) — Григориан календарьын ӹндекшӹмшӹ тӹлзӹжӹ. Сентябрь 30 кечӓн тӹлзӹ.
Ноябрь

**Ноябрь** ( ) — Григориан календарьын луатикшӹ тӹлзӹжӹ. Октябрь 30 кечӓн тӹлзӹ.
Уагадугу

**Уагадугу** (французла Ouagadougou ) — Буркина Фасон вуйхалажы дӓ сек кого халажы. Халан территорижӹ: 219.3 км². 2006-шы ин тӹштӹ 1,475,223 (метропол: 1,727,390 ) эдем ӹлен.

Категори:Буркина Фасо
Кӹтӧ

**Кӹтӧ** - шӹренжок ик йиш вольыквлӓн ара. Кӹтӧ кыце тоныш вольыквлӓ, тенгеок ир врольыквлӓ гӹц лин кердеш. Тоныш вольыквлан кӹтӧштӹ кӹтӧзӹ улы.

Категори:Этологи
Коди, Радмилла

**Радмилла А. Коди** (англла Radmilla A. Cody ) — навахо модель дӓ мырызы.

## Линквлӓ
*официал сайтшы
* Dah Naatʼaʼí Sǫʼ bił Sinil. The Star-Spangled Banner in Navajo; sung by Radmilla Cody

Категори:Наваховлӓ
Категори:Музыкантвлӓ
Дене-енисей йӹлмӹвлӓ

**Дене-енисей йӹлмӹвлӓ** — Сибирьӹштӹ дӓ Йыдвел Америкышты (АУШшты, Канадышты дӓ Мексикышты) йӹлмӹвлӓ. 

## Систематика
* **[[Енисей йӹлмӹвлӓ]]** : Покшал Сибирьӹштӹ
* **[[На-дене йӹлмӹвлӓ]]** : Йыдвел Америкышты
** Тлингит йӹлмӹ
** Эяк-атабаск йӹлмӹвлӓ
*** Эяк йӹлмӹ 
*** Атабаск йӹлмӹвлӓ
Енисей йӹлмӹвлӓ

**Енисей йӹлмӹвлӓ** — Покшал Сибирьӹштӹ дене-енисей группыш пырышы йӹлмӹвлӓ. 

## Систематика
* **Йыдвел енисей йӹлмӹвлӓ**
** кет йӹлмӹ
*** йыдвел диалектвлӓ 
*** покшал диалектвлӓ 
*** кечӹвӓл диалектвлӓ 
** юг йӹлмӹ † 
*** сым диалект † 
*** юг диалект † 
* **Кечӹвӓл енисей йӹлмӹвлӓ**
** ассан-котт йӹлмӹвлӓ
*** котт йӹлмӹ † 
*** ассан йӹлмӹ † 
** арин-пумпоколь йӹлмӹвлӓ
*** арин йӹлмӹ † 
*** пумпоколь йӹлмӹ †
Наваховлӓ

**Наваховлӓ** (навахола Diné) — атабаск группыш пырышы навахо йӹлмӹлӓ попышы АУШ-н Аризона, Нью-Мексико, Юта дӓ Колорадо штатвлӓшты ӹлӹшӹ халык. Наваховлӓ цилажӹ 298 197 нарӹн ылыт.
Багапш, Сергей Васильевич

**Сергей Васильевич Багапш** (абхазла **Сергеи Уасыл-иҧа Багаҧшь**, 4-шӹ март 1949-шӹ и, Сухум, Абхази — 29-шӹ май 2011-шӹ и, Москва) —  абхаз кугижӓнӹш вуйлатышы дӓ политик, Абхазин 2-шы президентжӹ, кыдым 12-шы февральын 2005-шӹ ин айырымы.

## Линквлӓ
* официал сайтшы

Категори:Абхази президентвлӓ
Категори:Абхази политиквлӓ
Категори:Абхази персоналивлӓ
Категори:Политиквлӓ
Категори:Президентвлӓ
На-дене йӹлмӹвлӓ

**На-дене йӹлмӹвлӓ** — Йыдвел Америкышты  ( АУШ-шты, Канадышты дӓ Мексикышты) дене-енисей группыш пырышы йӹлмӹвлӓ. 

Семья лӹмӹн этимологижӹ тлингитлӓ «на» ('халык') дон атабаскла «дене» ('халык') шамаквлӓ гӹц лин.

## Систематика
*** [[Тлингит йӹлмӹ]]**  
* **Эяк-атабаск йӹлмӹвлӓ**
** **[[Эяк йӹлмӹ]]**  
** **[[Атабаск йӹлмӹвлӓ]]**
*** **Йыдвел атабаск йӹлмӹвлӓ** :  атна, дена’ина, дег-хитан (ингалик), холикачук, коюкон, верхне-кускоквим, ӱл танана, танакросс, верхне-танана, йыдпел тутчоне, кечӹвӓл тутчоне, гвичин, хан, тагиш, талтан, каска, данеза, секани, йыдпел слейви  (маунтин-хэр-бэрлейк), кечӹвӓл слейви, догриб, дене-сулине  (чипевьян), † цецаут, цутина  (сарси), бабин-вицувитен, дакелх   (кэрриер), чилкотин, никола  
*** **Pasifik атабаск йӹлмӹвлӓ** 
**** орегон атабаск йӹлмӹвлӓ : †верхний умпква (ампква), рог-ривер (: †коквилл, тутутни, †часта-коста), †галис-эплгейт (дакубтун, эппльгейт), толова
**** калифорни атабаск йӹлмӹвлӓ : хупа (: †чилула, †вилкут), †маттол, †ил-ривер (: вайлаки, синкионе, нонгатль, лассик, като)
*** **Кечӹвӓлвел атабаск йӹлмӹвлӓ** : † кайова-апаче, хикарийя (хикарилья), † липан, мескалеро-чирикауа, вадывел апаче, навахо
Сухум

**Сухум** (абхазлала *Аҟəа* ) — Абхазин вуйхалажы дӓ сек кого халажы. Халан территорижӹ: 372 км². 2011-шӹ ин тӹштӹ 64 478 эдем ӹлен.

## Шӱмбел-тӓнг халавлӓжӹ

## Ажедмӓшвлӓ

Категори:Абхази халавлӓ
Кет йӹлмӹ

**Кет йӹлмӹ** (кетлӓ *остыганна ка’* ) — йыдвел енисей группыш пырышы йӹлмӹ. Кетвлӓ лошты кычылтмы йӹлмӹ, тӹнгжӹм покшал Сибирьӹштӹ Краснояр крайышты попат.

## Диалектвлӓжӹ
* **йыдвел диалектвлӓ** : Курейка йогы дон Мундуйское йӓр 
** мадуйка диалект : Мадуйка солашты 
* **покшал диалектвлӓ** : Сургутиха —Туруханск
** йыдвел покшал диалект : Верещагин — Туруханск
** сургутиха диалект : Сургутиха солашты 
* **кечӹвӓл диалектвлӓ** : Подкаменная Тунгуска йогы — Елогуя йогы 
** суломай диалект : Суломай солашты 
** келлог диалект : Келлог солашты 
** подкаменная тунгусска диалект : Подкаменная Тунгуска йогы

## Кетлӓ сирӹмӹ йӧн
### Латиница
1930 ивлӓн

### Кириллица
1980 ивлӓн

## Линквлӓ
* https://web.archive.org/web/20121028223548/http://minlang.srcc.msu.ru/kets/g/g_home_en.htm A Multimedia Database of Ket 
* https://web.archive.org/web/20070320100658/http://lingsib.unesco.ru/ru/languages/ket.shtml.htm Кетский язык

Категори:Енисей йӹлмӹвлӓ
Ардзынба, Владислав Григорьевич

**Владислав Григорьевич Ардзынба** тенгеок **Ардзинба** (абхазла **Владислав Григори-иҧа Арӡынба **, 14-шӹ май 1945-шӹ и, Эшера, Абхази — 4-шӹ март 2010-шы и, Москва) — абхаз кугижӓнӹш вуйлатышы дӓ политик, Абхазин 1-шӹ президентжӹ, кыдым 26-шы ноябрььын 1994-шӹ ин айырымы.

Категори:Абхази президентвлӓ
Категори:Абхази политиквлӓ
Категори:Абхази персоналивлӓ
Категори:Политиквлӓ
Категори:Президентвлӓ
Гагра

**Гагра** (абхазлала *Гагра* ) — Абхазин халажы. 2008-шӹ ин тӹштӹ 15.700 эдем ӹлен.

Категори:Абхази халавлӓ
Гудаута

**Гудаута** (абхазлала *Гəдоуҭа* ) — Абхазин халажы. 2003-шы ин тӹштӹ 7738 эдем ӹлен.

Категори:Абхази халавлӓ
Токио

**Токио** (японла 東京 Tōkyō ) — Японин вуйхалажы дӓ сек кого халажы. Халан территорижӹ: 2,187.08 км². 2010-шы ин тӹштӹ 13,010,279 (метропол: 35,676,000 ) эдем ӹлен.
Скандинави

**Скандинави** (норвегла дӓ финнлӓ Skandinavia, датчанла дӓ шведлӓ Skandinavien ) — йыдвел Европышты истори-культура регион.
Япони

**Япони** (японла‎‎ 日本 Nihon тенгеок Nippon; официал лӹмжӹ — 日本国 Nippon-koku тенгеок Nihon-koku) — кечӹвӓл-ирвел Азиштӹш ошмаоты кугижӓнӹш. Вадывелнӹ Япони тангыж, Китай, Йыдвел дон Кечӹвӓлвел Корей дӓ Россий, йыдвелнӹ Охотск тангыж, кечӹвӓлвелнӹ Ирвел Китай тангыж дӓ Тайвань доно пӹсмӓным кыча. 2011-шӹ ин тӹштӹ 127,960,000 эдем ӹлен. Территорижӹ 377,944 км². Де-факто вуйхалажы дӓ сек кого халажы: Токио.

Категори:Япони
Йыдвел Кипр районвлӓ

**Йыдвел Кипр районвлӓ** — Ти ӹлӹштӓшӹштӹ Йыдвел Киприн районвлӓн (турокла **ilçe** = **илче** ) лӹмвлӓштӹм пумы, кышты 5 ӹлӹзӹ.

## Ажедмӓшвлӓ
Гӱзельюрт

**Гӱзельюрт** :

:→ Гӱзельюрт (Турци)
:→ Гӱзельюрт (Йыдвел Кипр, район)
:→ Гӱзельюрт (Йыдвел Кипр, хала)
Гӱзельюрт (Йыдвел Кипр, район)

**Гӱзельюрт ** (турокла Güzelyurt ) — Йыдвел Киприн районжы (''илчежӹ''). Территорижӹ: 284,969 км². 2006-шы ин тӹштӹ 29,264  эдем ӹлен. Солавлӓжӹ 30. Вуйхалажы: Гӱзельюрт. 

## Буджаквлӓжӹ
* Гӱзельюрт (Güzelyurt merkezi)
* Лефке (Lefke)

## Ажедмӓшвлӓ


Категори:Йыдвел Кипр районвлӓ
Гӱзельюрт (Йыдвел Кипр, хала)

**Гӱзельюрт ** (турокла Güzelyurt греклӓ Μόρφου ) — Йыдвел Киприн халажы дӓ Гӱзельюрт районын вуйхалажы. 2006-шы ин тӹштӹ 31,116 эдем ӹлен. 

Хала лӹмӹн этимологижӹ «гӱзель» ('beautiful') дон «юрт» ('homeland') шамаквлӓ гӹц лин.
 
Категори:Йыдвел Кипр халавлӓ
Лефкоша (район)

**Лефкоша** (турокла Lefkoşa ) — Йыдвел Киприн районжы (''илчежӹ''). Территорижӹ: 375 км². 2006-шы ин тӹштӹ 84,776  эдем ӹлен. Солавлӓжӹ 30. Вуйхалажы: Лефкоша. 

## Буджаквлӓжӹ
* Лефкоша (Lefkoşa merkezi)
* Дегирменлик (Değirmenlik)

## Ажедмӓшвлӓ


Категори:Йыдвел Кипр районвлӓ
Газимагуса (район)

**Газимагуса** (турокла Gazimağusa ) — Йыдвел Киприн районжы (''илчежӹ''). Территорижӹ: 745.5 км². 2006-шы ин тӹштӹ 63,603  эдем ӹлен. Солавлӓжӹ 42 . Вуйхалажы: Газимагуса. 

## Буджаквлӓжӹ
* Магуса (Mağusa [Gazimağusa merkezi])
* Акдоган (Akdoğan )
* Гечиткале (Geçitkale )

## Ажедмӓшвлӓ


Категори:Йыдвел Кипр районвлӓ
Япони префектуравлӓ

**Япони префектуравлӓ** (японла 都道府県 todōfuken ) — Японин 47 префектура. 

Список префектур по алфавиту:

## Ажедмӓшвлӓ
Йыдвел Кипр

**Йыдвел Кипр** тенгеок **Йыдвел Кипр Турок Республика** (турокла ‎‎ Kuzey Kıbrıs ; официал лӹмжӹ — Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti) — Вадывел Азиштӹш Кипр ошмаотыыштыш дэ-факто кугижӓнӹш. Йыдвелнӹ Мӱлӓндӹ лоштыш тангыж дӓ Турцин, кечӹвӓлвелнӹ Кипр доно пӹсмӓным кыча. 2009-шӹ ин тӹштӹ 285,356 эдем ӹлен. Территорижӹ 3,355 км². Вуйхалажы дӓ сек кого халажы: Лефкоша.

## Районвлӓжӹ
* ** [[Йыдвел Кипр районвлӓ]]**
** Лефкоша (Lefkoşa)
** Газимагуса (Gazimağusa)
** Гирне (Girne)
** Гӱзельюрт (Güzelyurt)
** Искеле (İskele)

## Ппрезидентвлӓжӹ
* Йыдвел Кипр президентвлӓ

## Ажедмӓшвлӓ
* Zypern Times
Гирне (район)

**Гирне** (турокла Girne ) — Йыдвел Киприн районжы (''илчежӹ''). Территорижӹ: 516 км². 2006-шы ин тӹштӹ 61.192  эдем ӹлен. Солавлӓжӹ 42 . Вуйхалажы:  Гирне. 

## Буджаквлӓжӹ
*Гирне (Girne merkezi)
*Чамлыбел (Çamlıbel)

## Ажедмӓшвлӓ
  

Категори:Йыдвел Кипр районвлӓ
Искеле (район)

**Искеле** (турокла İskele ) — Йыдвел Киприн районжы (''илчежӹ''). Территорижӹ: 579 км². 2006-шы ин тӹштӹ 21,099  эдем ӹлен. Солавлӓжӹ 43 . Вуйхалажы: Искеле. 

## Буджаквлӓжӹ
* Искеле (İskele merkezi)
* Мехметчик (Mehmetçik )
* Ени Эренкӧй (Yeni Erenköy )

## Ажедмӓшвлӓ


Категори:Йыдвел Кипр районвлӓ
Денкташ, Рауф

**Рауф Денкташ** (турокла **Rauf Raif Denktaş**, 27-шӹ январь 1924-шы и, Баф, Кипр - 13-шы январь 2012-шы и Левкоша, Йыдвел Кипр ) — турок кугижӓнӹш вуйлатышы дӓ политик, сирӹзӹ, Йыдвел Киприн 1-шӹ президентжӹ, кыдым 15-шӹ ноябрьын 1983-шы ин айырымы.

Категори:Йыдвел Кипр президентвлӓ
Категори:Йыдвел Кипр политиквлӓ
Категори:Йыдвел Кипр персоналивлӓ
Категори:Политиквлӓ
Категори:Президентвлӓ
Талат, Мехмет Али

**Мехмет Али Талат** (турокла **Mehmet Ali Talat**, 6-шы июль 1952-шы и, Гирне, Кипр) —  турок кугижӓнӹш вуйлатышы дӓ политик, Йыдвел Киприн 2-шы президентжӹ, кыдым 24-шы апрельын 2005-шы ин айырымы.

Категори:Йыдвел Кипр президентвлӓ
Категори:Йыдвел Кипр политиквлӓ
Категори:Йыдвел Кипр персоналивлӓ
Категори:Политиквлӓ
Категори:Президентвлӓ
Литий

**Литий** () — хими элемент, Д. И. Менделеевын таблицыштыжы, 3 атом номерӓн . **Li** символ доно анжыкталтеш.

Категори:Хими элементвлӓ
Категори:Металлвлӓ
Эроглу, Дервиш

**Дервиш Эроглу** (турокла **Derviş Eroğlu**, 1938-шы и, Магуса, Кипр) — турок кугижӓнӹш вуйлатышы дӓ политик, Йыдвел Киприн 3-шы президентжӹ, кыдым 23-шы апрельын 2010-шы ин айырымы.

Категори:Йыдвел Кипр президентвлӓ
Категори:Йыдвел Кипр политиквлӓ
Категори:Йыдвел Кипр персоналивлӓ
Категори:Политиквлӓ
Категори:Президентвлӓ
Резерфордий

**Резерфордий** () тенгеок **Курчатовий** () — хими элемент, Д. И. Менделеевын таблицыштыжы, 104 атом номерӓн . **Rf** тенгеок **Ku** символ доно анжыкталтеш.

Категори:Хими элементвлӓ
Дубний

**Дубний** () тенгеок **Нильсборий** () — хими элемент, Д. И. Менделеевын таблицыштыжы, 105 атом номерӓн . **Db** тенгеок **Ns** символ доно анжыкталтеш.

Категори:Хими элементвлӓ
Дармштадтий

**Дармштадтий** () тенгеок **Унуннилий** () — хими элемент, Д. И. Менделеевын таблицыштыжы, 110 атом номерӓн . **Ds** тенгеок **Uun** символ доно анжыкталтеш.

Категори:Хими элементвлӓ
Рентгений

**Рентгений** () тенгеок **Унунуний** () — хими элемент, Д. И. Менделеевын таблицыштыжы, 111 атом номерӓн . **Rg** тенгеок **Uuu** символ доно анжыкталтеш.

Категори:Хими элементвлӓ
Коперниций

**Коперниций** () тенгеок **Унунбий** () — хими элемент, Д. И. Менделеевын таблицыштыжы, 112 атом номерӓн . **Cn** тенгеок **Uub** символ доно анжыкталтеш.

Категори:Хими элементвлӓ
Унбиоктий

**Унбиоктий** (латинский - Unbioctium) —химический элемент в таблице Менделеева. Атомный номер - 128. Обозначение в периодической системе - Ubo. 

Электронная конфигурация: 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 4s2 3d10 4p6 5s2 4d10 5p6 6s2 4f14 5d10 6p6 7s2 5f14 6d10 7p6 8s2 5g8 

Стоит в 8м периоде - суперактиноиды.  

__ИНДЕКС__
__БЕЗ_ССЫЛКИ_НА_НОВЫЙ_РАЗДЕЛ__
Унбисептий

**Унбисептий** () — хими элемент, Д. И. Менделеева таблицы, 127 атом номерӓн . **Ubs** символ доно анжыкталтеш. 

Категори:Хими элементвлӓ
Вануату ошмаотывлӓ

**Вануату ошмаотывлӓ** —  Вануатушты 83 ошмаоты (бисламала *aelan* ) улы.

## Ошмаотывлӓжӹ
* '''Торба провинци''' (Torba)
** Торрес ошмаотывлӓ (Torres Islands)
*** Хиу (Hiw)
*** Метома (Metoma)
*** Тегуа (Tegua)
*** Нмвел (Nmwel)
*** Линуа (Linua)
*** Лох (Loh)
*** Тога (Toga)
** Банкс ошмаотывлӓ (Banks Islands)
*** Ветаунде (Vétaounde)
*** Урепарапара (Uréparapara)
*** Рова ошмаотывлӓ (Риф ошмаотывлӓ) (Rowa, Reef Islands)
**** Энвут (Enwut)
**** Лемеур (Lemeur)
*** Вануа-Лава (Vanua Lava)
**** Квакеа (Kwakea)
**** Ленеу (Leneu)
**** Навила (Nawila)
**** Равенга (Ravenga)
*** Гауа (Санта-Мария) (Gaua, Santa Maria)
*** Мота (Mota)
*** Мота-Лава (Сэдл, Седло) (Mota Lava, Saddle)
**** Ра (Ra)
*** Мериг (Mérig)
*** Мере-Лава (Méré Lava)

* '''Санма провинци''' (Sanma Province)
** Эспириту-Санто (Espiritu Santo)
*** Элефант (Elephant Island)
*** Малоху (Malohu)
*** Ойстер (Oyster Island)
*** Сакао (Sakao)
*** Тангоа (Tangoa)
*** Бокиса (Bokissa)
** Мало (Malo)
*** Асулека (Asuleka)
** Аоре (Aoré)
** Тутуба (Tutuba)
** Мавеа (Mavéa)
** Лати (Lathi)

* '''Пенама провинци''' (Penama Province)
** Пентекост (Pentecost Island)
** Оба (Амбае, Аоба) (Ambae, Aoba)  
** Маэво (Maewo)

* '''Малампа провинци''' (Malampa Province)
** Малекула (Малакула) (Malakula)
*** Аресо (Areso)
*** Маскелайн ошмаотывлӓ (Maskelynes Islands)  
**** Авох (Avokh)
**** Леумананг (Leumanang)
**** Уливео (Uliveo)
**** Вулаи (Vulai)
*** Норсуп (Norsup)
*** Сован (Sowan)
*** Томмам (Tommam)
*** Ури (Uri)
*** Урипив (Uripiv)
*** Варо (Varo)
*** Вало (Walo)
** Амбрим (Ambrym)
** Паама (Paama)
** Лопеви (Lopevi, Lupévi)
** Рано (Rano)
** Атчин (Atchin)
** Вао (Vao)

* '''Шефа провинци''' (Shefa Province)
** Эпи (Epi)
*** Ламен (Lamen)
*** Намука (Namuka)
*** Тефала (Tefala)
** Шеперд ошмаотывлӓ (Shepherd Islands)
*** Лаика (Laika)
*** Тонгоа (Куваэ) (Tongoa, Kuwaé)
*** Тонгарики (Tongariki)
*** Бунинга (Buninga)
*** Эмаэ (Маи) (Emae, Mai)
*** Макура (Эмваэ) (Makura, Emwae)
*** Матасо (Матах) (Mataso, Matah)
*** Монумент (Этарик) (Monument, Étarik)
*** Эвосе (Ewose)
*** Фалеа (Falea)
*** Вот (Wot)
** Эфате (Éfaté)
*** Нгуна (Nguna)
*** Эмао (Émao)
*** Мосо (Верао) (Moso, Verao)
*** Лелепа (Lélépa)
*** Эракор (Erakor)
*** Эратап (Кастэвей) (Eratap, Castaway)
*** Меле (Хайдэвей) (Mele, Hideaway)
*** Ирифа (Irifa)
*** Иририки (Iririki)
*** Какула (Kakula)
*** Пеле (Pele)

* '''Тафеа провинци''' (Tafea Province)
** Танна (Tanna)
** Анива (Aniwa)
** Футуна (Futuna)
** Эроманга (Эрроманго) (Erromango)
** Анейтьюм (Анатом, Кеаму) (Anatom)
*** Иньек (Иньеуг) (Inyeug)
** Мэттью  (Matthew)
** Хантер  (Hunter)
Вануату

**Вануату** (бисламала Ripablik blong Vanuatu, англла Republic of Vanuatu,‎‎ французла République de Vanuatu ; официал лӹмжӹ — **Вануату Республика**) — Океаништӹш ошмаоты кугижӓнӹш. Ирвелнӹ Австрали, кечӹвӓл-ирвелнӹ У Каледони, ирвелнӹ Фиджи, йыд-вадывелнӹ Соломон ошмаотывлӓ доно пӹсмӓным кыча. 2009-шӹ ин тӹштӹ 243,304 эдем ӹлен. Территорижӹ 243,304 км². Вуйхалажы дӓ сек кого халажы: Порт-Вила.

## Провинцивлӓжӹ
* Вануату провинцивлӓ

# Торба (бисл. Torba Provins; англ. Torba Province)
# Санма (бисл. Sanma Provins; англ. Sanma Province)
# Пенама (бисл. Penama Provins; англ. Penama Province)
# Малампа (бисл. Malampa Provins; англ. Malampa Province)
# Шефа (бисл. Shefa Provins; англ. Shefa Province)
# Тафеа (бисл. Tafea Provins; англ. Tafea Province)

## Ошмаотывлӓжӹ
* Вануату ошмаотывлӓ

## Йӹлмӹвлӓ
Вануатушты 110 йӹлмӹ  (бисламала *lanwis* ) улы.

## Ажедмӓшвлӓ
Сола (Вануату)

**Сола** (бисламала, англла дон французла Sola ) — 
Вануатун ирвел Вануа-Лава ( Vanua Lava) ошмаотыышты Торба провинцин вуйхалажы. 2010-шы ин тӹштӹ 1065 эдем ӹлен. 

## Ажедмӓшвлӓ


Категори:Торба
Категори:Вануату халавлӓ
Торба (провинци)

**Торба** (бисламала Torba Provins, англла Torba Province,‎‎ французла Province Torba ) — Вануатун йыдвел провинцижӹ. Кечӹвӓл-вадывелнӹ Санма, кечӹвӓл-ирвелнӹ Пенама провинцивлӓ доно пӹсмӓным кыча. 2009-шӹ ин тӹштӹ 9,359 эдем ӹлен. Территорижӹ 882 км². Вуйхалажы: Сола.

## Лӹмжӹ
Провинци лӹмӹн этимологижӹ «Tor» (Torres Islands)
** Хиу (Hiu)
** Метома (Metoma)
** Тегуа (Tegua)
** Нмвел (Nmwel)
** Линуа (Linua)
** Лох (Loh)
** Тога (Toga)
* Банкс ошмаотывлӓ (Banks Islands)
** Ветаунде (Vétaounde)
** Урепарапара (Uréparapara)
** Рова ошмаотывлӓ (Риф ошмаотывлӓ) (Rowa, Reef Islands)
*** Энвут (Enwut)
*** Лемеур (Lemeur)
** Вануа-Лава (Vanua Lava)
*** Квакеа (Kwakea)
*** Ленеу (Leneu)
*** Навила (Nawila)
*** Равенга (Ravenga)
** Гауа (Санта-Мария) (Gaua, Santa Maria)
** Мота (Mota)
** Мота-Лава (Сэдл, Седло) (Mota Lava, Saddle)
*** Ра (Ra)
** Мериг (Mérig)
** Мере-Лава (Méré Lava)

## Ажедмӓшвлӓ
Пенама (провинци)

**Пенама** (бисламала Penama Provins, англла Penama Province,‎‎ французла Province Penama ) — Вануатун йыд-ирвел провинцижӹ. Йыдвелнӹ Торба, вадывелнӹ Санма, кечӹвӓлнӹ Малампа провинцивлӓ доно пӹсмӓным кыча. 2009-шӹ ин тӹштӹ 28,960 эдем ӹлен. Территорижӹ 1,198 км². Вуйхалажы: Саратамата .

## Лӹмжӹ
Провинци лӹмӹн этимологижӹ «Pen» (Ambae, Aoba) 
* Пентекост ( Pentecost Island)
* Маэво ( Maewo)
Саратамата

**Саратамата** (бисламала, англла дон французла Saratamata ) — 
Вануатун ирвел Оба (Амбае, Аоба) ошмаотышты Пенама провинцин вуйхалажы.  

Категори:Пенама
Категори:Вануату халавлӓ
Малампа (провинци)

**Малампа** (бисламала Malampa Provins, англла Malampa Province,‎‎ французла Province Malampa ) — Вануатун покшал провинцижӹ. Йыд-вадывелнӹ Санма, йыд-ирвелнӹ Пенама, кечӹвӓлнӹ Шефа провинцивлӓ доно пӹсмӓным кыча. 2009-шӹ ин тӹштӹ 36,100 эдем ӹлен. Территорижӹ 2,779 км². Вуйхалажы: Лакаторо.

## Лӹмжӹ
Провинци лӹмӹн этимологижӹ «Mal» (Malakula) 
** Аресо (Areso) 
** Маскелайн ошмаотывлӓ (Maskelynes Islands) 
*** Авох (Avokh) 
*** Леумананг (Leumanang) 
*** Уливео (Uliveo) 
*** Вулаи (Vulai) 
** Норсуп (Norsup) 
** Сован (Sowan) 
** Томмам (Tommam) 
** Ури (Uri) 
** Урипив (Uripiv) 
** Варо (Varo) 
** Вало (Walo) 
* Амбрим (Ambrym) 
* Паама (Paama) 
* Лопеви (Lopevi, Lupévi) 
* Рано (Rano) 
* Атчин (Atchin) 
* Вао (Vao) 

## Кырыквлӓжӹ
* Pénot
* Maroum
Лакаторо

**Лакаторо** (бисламала, англла дон французла Lakatoro ) — 
Вануатун йыд-покшал Малекула ошмаотышты Малампа провинцин вуйхалажы.

Категори:Малампа
Категори:Вануату халавлӓ
Шефа (провинци)

**Шефа** (бисламала Shefa Provins, англла Shefa Province,‎‎ французла Province Shefa ) — Вануатун покшал-кечӹвӓл провинцижӹ. Йыдвелнӹ Малампа, кечӹвӓлнӹ Тафеа провинцивлӓ доно пӹсмӓным кыча. 2009-шӹ ин тӹштӹ 45,280 эдем ӹлен. Территорижӹ 1.455 км². Вуйхалажы: Порт-Вила.

## Лӹмжӹ
Провинци лӹмӹн этимологижӹ «Sh» (Epi) 
** Ламен (Lamen) 
** Намука (Namuka) 
** Тефала (Tefala) 
* Шеперд ошмаотывлӓ (Shepherd Islands) 
** Лаика (Laika) 
** Тонгоа (Куваэ) (Tongoa, Kuwaé) 
** Тонгарики (Tongariki) 
** Бунинга (Buninga) 
** Эмаэ (Маи) (Emae, Mai) 
** Макура (Эмваэ) (Makura, Emwae) 
** Матасо (Матах) (Mataso, Matah) 
** Монумент (Этарик) (Monument, Étarik) 
** Эвосе (Ewose) 
** Фалеа (Falea) 
** Вот (Wot) 
* Эфате (Éfaté) 
** Нгуна (Nguna) 
** Эмао (Émao) 
** Мосо (Верао) (Moso, Verao) 
** Лелепа (Lélépa) 
** Эракор (Erakor) 
** Эратап (Кастэвей) (Eratap, Castaway) 
** Меле (Хайдэвей) (Mele, Hideaway) 
** Ирифа (Irifa) 
** Иририки (Iririki) 
** Какула (Kakula) 
** Пеле (Pele)
Порт-Вила

**Порт-Вила** (бисламала, англла дон французла Port Vila ) — 
Вануатун дон Шефа провинцин кечӹвӓлвел Эфате ошмаотыышты вуйхалажы дӓ сек кого халажы. 2007-шӹ ин тӹштӹ 40,000 ӹлен.

Категори:Шефа
Категори:Вануату халавлӓ
Санма (провинци)

**Санма ** (бисламала Sanma Provins, англла Sanma Province,‎‎ французла Province Sanma ) — Вануатун йыд-вадывел провинцижӹ. йыдвел дӓ йыд-ирвелнӹ Торба, ирвелнӹ Пенама, кечӹвӓлнӹ Малампа провинцивлӓ доно пӹсмӓным кыча. 2009-шӹ ин тӹштӹ 32,340 эдем ӹлен. Территорижӹ 4,248 км². Вуйхалажы: Луганвилл.

## Лӹмжӹ
Провинци лӹмӹн этимологижӹ «San» (Espiritu Santo)
** Элефант (Elephant Island)
** Малоху (Malohu)
** Ойстер (Oyster Island)
** Сакао (Sakao)
** Тангоа (Tangoa)
** Бокиса (Bokissa)
* Мало (Malo)
** Асулека (Asuleka)
* Аоре (Aoré)
* Тутуба (Tutuba)
* Мавеа (Mavéa)
* Лати (Lathi)

## Ажедмӓшвлӓ
Луганвилл

**Луганвилл** (бисламала, англла дон французла Luganville ) — 
Вануатун кечӹвӓл-ирвел Эспириту-Санто ( Espiritu Santo) ошмаотыышты Санма провинцин вуйхалажы. Вануатушты кого халавлӓ ло гӹц 2-шы вӓрӹм нӓлеш. 2010-шы ин тӹштӹ 13,167 эдем ӹлен. 

## Ажедмӓшвлӓ


Категори:Санма
Категори:Вануату халавлӓ
Тафеа (провинци)

**Тафеа** (бисламала Tafea Provins, англла Tafea Province,‎‎ французла Province Tafea ) — Вануатун кечӹвӓлвел провинцижӹ. Йыдвелнӹ Шефа провинци, кечӹвӓлнӹ Шӹпӓн океан доно пӹсмӓным кыча. 2009-шӹ ин тӹштӹ 33.301 эдем ӹлен. Территорижӹ 1.628 км². Вуйхалажы: Исангел.

## Лӹмжӹ
Провинци лӹмӹн этимологижӹ «T» (Tanna)
* Анива (Aniwa)
* Футуна (Futuna)
* Эроманга (Эрроманго) (Erromango)
* Анейтьюм (Анатом, Кеаму) (Anatom)
** Иньек (Иньеуг) (Inyeug)
* Мэттью (Matthew)
* Хантер (Hunter)
Кыва карем

**Кыва карем** - Микрӓк вел Йӓктӓнсола лишнӹш карем. Перви тӹштӹ кымалмы вӓр ылын.

Категори:Кырык сир топонимика
Категори:Мары топонимика
Исангел

**Исангел** (бисламала, англла дон французла Isangel ) — 
Вануатун кечӹвӓл-вадывел Танна ошмаотышты Тафеа провинцин вуйхалажы. 2009-шӹ ин тӹштӹ 1 200 эдем ӹлен.

Категори:Тафеа
Категори:Вануату халавлӓ
Ӱэлӓ лап

**Ӱэлӓ лап** - Пӹзӹкныр вел Сарансола лишнӹш лапата.

Категори:Кырык сир топонимика
Категори:Мары топонимика
Хиу

**Хиу** (англла Hiw, Hiu) — Вануатун йыдвел Торба провинциштӹ Торрес ошмаотывлӓн ошмаоты. Территорижӹ 51 км². 2009-шӹ ин тӹштӹ 270 эдем ӹлен. Ошмаотын сек кого кырыкшы: *Mount Wonvara* (366 м).

## Солавлӓжӹ
Ошмаотышты 3 main сола улы: 
* Yogwye [ˈjɔɰwjə]
* Yaqane [jaˈkʷanə]
* Yögevigemëne [ˌjɵɣəˌβiɣəˈmenə]

others villages:
* Таоува (Taouwa)
* Гавигамана (Gavigamana)
* Воунепара (Wounépara)
* Пивосава (Pivosava)

## Йӹлмӹвлӓ
Ошмаотышты 1 йӹлмӹ  (бисламала *lanwis* ) улы.

# Hiw (hiw)  

## Ажедмӓшвлӓ
  

Категори:Торба
Категори:Вануату ошмаотывлӓ
Тегуа

**Тегуа** (англла Tegua тенгеок Middle Island) — Вануатун йыдвел Торба провинциштӹ Торрес ошмаотывлӓн ошмаоты. Территорижӹ 30,7 км². 2009-шӹ ин тӹштӹ 58 эдем ӹлен. Ошмаотышты 1 сола улы: **Латеу** (Lateu, Latew)

Категори:Торба
Категори:Вануату ошмаотывлӓ
Банкс ошмаотывлӓ

**Банкс ошмаотывлӓ** (бисламала Bankis, англла Banks Islands ) — Вануатун йыдвел Торба провинциштӹ ошмаотывлӓ. 13 ошмаоты (бисламала *aelan* ) улы. 2009-шӹ ин тӹштӹ 8,533 эдем ӹлен. Территорижӹ 780 км². Вуй-ошмаоты: Вануа-Лава. 

## Ошмаотывлӓжӹ
* Ветаунде (Vétaounde)
* Урепарапара (Uréparapara)
* Рова ошмаотывлӓ (Риф ошмаотывлӓ) (Rowa, Reef Islands)
** Энвут (Enwut)
** Лемеур (Lemeur)
* Вануа-Лава (Vanua Lava)
** Квакеа (Kwakea)
** Ленеу (Leneu)
** Навила (Nawila)
** Равенга (Ravenga)
* Гауа (Санта-Мария) (Gaua, Santa Maria)
* Мота (Mota)
* Мота-Лава (Сэдл, Седло) (Mota Lava, Saddle)
** Ра (Ra)
* Мериг (Mérig)
* Мере-Лава (Méré Lava)

Категори:Торба
Категори:Вануату ошмаотывлӓ
Торрес ошмаотывлӓ

**Торрес ошмаотывлӓ** (англла Torres Islands ) — Вануатун йыдвел Торба провинциштӹ ошмаотывлӓ. 7 ошмаоты (бисламала *aelan* ) улы. 2004-шӹ ин тӹштӹ 950 эдем ӹлен. 

## Ошмаотывлӓжӹ
* Хиу (Hiw, Hiu)
* Метома (Metoma)
* Тегуа (Tegua)
* Нмвел (Nmwel, Ngwel)
* Линуа (Linua)
* Лох (Loh, Lo)
* Тога (Toga)

Категори:Торба
Категори:Вануату ошмаотывлӓ
Метома

**Метома** (англла Metoma тенгеок Ovale Island ) — Вануатун йыдвел Торба провинциштӹ Торрес ошмаотывлӓн ошмаоты. Территорижӹ 3,0 км². 2009-шӹ ин тӹштӹ 13 эдем ӹлен.  
 
Категори:Торба
Категори:Вануату ошмаотывлӓ
Гауа

**Гауа** (англла Gaua) — Вануатун йыдвел Торба провинциштӹ кечӹвӓлвел Банкс ошмаотывлӓн сек кого ошмаотыжы. Территорижӹ 342 км². 2009-шӹ ин тӹштӹ 2491 эдем ӹлен. Ошмаотын сек кого халажы: *Jolap*.

## Йӹлмӹвлӓ
Ошмаотышты 4 йӹлмӹ  (бисламала *lanwis* ) улы.

# Dorig (wwo)  
# Koro (krf)  
# Lakon (lkn)  
# Nume (tgs)   

## Ажедмӓшвлӓ
  

Категори:Торба
Категори:Вануату ошмаотывлӓ
Вануа-Лава

**Вануа-Лава ** (англла Vanua Lava ) — Вануатун йыдвел Торба провинциштӹ Банкс ошмаотывлӓн сек кого 2-шы ошмаотыжы. Территорижӹ 314 км². 2009-шӹ ин тӹштӹ 2623 эдем ӹлен. Ошмаотын сек кого халажы: *Sola*.

## Йӹлмӹвлӓ
Ошмаотышты 2 йӹлмӹ  (бисламала *lanwis* ) улы.

# мосина : Mosina (msn)  
# ватрата : Vatrata (vlr)  

Категори:Торба
Категори:Вануату ошмаотывлӓ

## Ажедмӓшвлӓ
Урепарапара

**Урепарапара** тенгеок **Парапара** (англла Ureparapara, Parapara  ) — Вануатун йыдвел Торба провинциштӹ Банкс ошмаотывлӓн сек кого 3-шы ошмаотыжы. Территорижӹ 39 км². 2009-шӹ ин тӹштӹ 437 эдем ӹлен. 

## Солавлӓжӹ
Ошмаотышты 3 main сола улы: 
* Léar (Leserepla)
* Lehali 
* Leqyangle

## Йӹлмӹвлӓ
Ошмаотышты 2 йӹлмӹ  (бисламала *lanwis* ) улы.

# Lehali (tql)  
# Löyöp (urr)  

## Ажедмӓшвлӓ
  

Категори:Торба
Категори:Вануату ошмаотывлӓ
Мота-Лава

**Мота-Лава** тенгеок **Моталава ** (англла Mota Lava, Motalava; мотлав йӹлмӹлӓ Mwotlap [ŋmʷɔtˈlap]) — Вануатун йыдвел Торба провинциштӹ Банкс ошмаотывлӓн сек кого 4-шӹ ошмаотыжы. Территорижӹ 24 км². 2009-шӹ ин тӹштӹ 1640 эдем ӹлен. Ошмаотын сек кого халажы: *Lahlap*.

## Йӹлмӹвлӓ
Ошмаотышты 1 йӹлмӹ  (бисламала *lanwis* ) улы.

# мотлав : Motlav (mlv)  

## Ажедмӓшвлӓ
  

Категори:Торба
Категори:Вануату ошмаотывлӓ
Мота (ошмаоты)

**Мота** (англла Mota ) — Вануатун йыдвел Торба провинциштӹ Банкс ошмаотывлӓн сек кого 6-шы ошмаотыжы. Территорижӹ 9,5 км². 2009-шӹ ин тӹштӹ 683 эдем ӹлен. Ошмаотын сек кого солажы: Веверао.

## Солавлӓжӹ
Ошмаотышты 7 сола улы: 
* Liwotqei
* Lotawan
* Mariu
* Tasmate
* Garamal
* Tuqetap
* Veverao

## Йӹлмӹвлӓ
Ошмаотышты 1 йӹлмӹ  (бисламала *lanwis* ) улы.

# Mota (mtt)  

## Ажедмӓшвлӓ
  

Категори:Торба
Категори:Вануату ошмаотывлӓ
Мере-Лава

**Мере-Лава** (англла Merelava, Mere Lava, Star Island; мерлавла Mwerlap [ŋʷɞrlap]) — Вануатун йыдвел Торба провинциштӹ кечӹвӓлвел Банкс ошмаотывлӓн сек кого 5-шӹ ошмаотыжы. Территорижӹ 18,0 км². 2009-шӹ ин тӹштӹ 647 эдем ӹлен. Ошмаотын сек кого солажы: *Tasmate*.

## Йӹлмӹвлӓ
Ошмаотышты 1 йӹлмӹ  (бисламала *lanwis* ) улы.

# мерлав Merlav (mrm)  

## Ажедмӓшвлӓ
  

Категори:Торба
Категори:Вануату ошмаотывлӓ
Кампора-Сан-Джованни

**Кампора-Сан-Джованни** (итальянла Campora San Giovanni ) — Италин Калабри регионышты Козенца провинцин Амантея коммунын *frazione*. Территорижӹ: 6.2 км². 2009-шӹ ин тӹштӹ 7,340 эдем ӹлен.

Категори:Итали
Эспириту-Санто

**Эспириту-Санто** (англла Espiritu Santo, Santo) — Вануатун йыд-ирвел Санма провинциштӹ ошмаоты. Вануатушты кого ошмаотывлӓ ло гӹц 1-шӹ вӓрӹм нӓлеш. Территорижӹ 3,955.5 км². 2009-шӹ ин тӹштӹ 10,738 эдем ӹлен. Ошмаотын сек кого халажы: Луганвилл.

## Эндемик йӓнвлӓжӹ
**Aplonis santovestris* — Кырык аплонис 

Категори:Санма
Категори:Вануату ошмаотывлӓ
Мало (ошмаоты)

**Мало ** (англла Malo ) — Вануатун кечӹвӓлвел Санма провинциштӹ сек кого 2-шы ошмаотыжы. Территорижӹ 180 км². 1979-шӹ ин тӹштӹ 2,312 эдем ӹлен. 

## Йӹлмӹвлӓ
Ошмаотышты 1 йӹлмӹ  (бисламала *lanwis* ) улы.

# Malo (mla). Диалектвлӓжӹ : Avunatari (йыдвел Мало) дӓ Ataripoe (кечӹвӓлвел Мало).

## Ажедмӓшвлӓ
  

Категори:Санма
Категори:Вануату ошмаотывлӓ
Оба (ошмаоты)

**Амбае** тенгеок **Аоба**, **Оба** (англла Ambae, Aoba, Leper's Island ) — Вануатун йыдвел Пенама провинциштӹ сек кого ошмаотыжы. Территорижӹ 608 км². 2009-шӹ ин тӹштӹ 10.000 эдем ӹлен. Ошмаотын сек кого халажы: Saratamata.

## Йӹлмӹвлӓ
Ошмаотышты 2 йӹлмӹ  (бисламала *lanwis* ) улы.

# East Ambae (omb)  
# West Ambae (nnd)  

## Ажедмӓшвлӓ
  

Категори:Пенама
Категори:Вануату ошмаотывлӓ
Ферия дель Соль

**Ферия дель Соль** (испанилӓ Feria del Sol ) — Венесуэлын Мерида халашты февраль тӹлзӹштӹ сек кого айо.

Категори:Айовлӓ
Категори:Венесуэла
Пентекост

**Пентекост** (англла Pentecost ) — Вануатун кечӹвӓлвел Пенама провинциштӹ сек кого 2-шы ошмаотыжы. Территорижӹ 490 км². 2009-шӹ ин тӹштӹ 12.000 эдем ӹлен. Ошмаотын сек кого халажы: Saratamata.

## Солавлӓжӹ
Ошмаотышты 11 кого сола улы: 
* Laone
* Loltong
* Bwatnapne
* Melsisi
* Baravet
* Lonorore
* Hotwata
* Panas
* Wali
* Pangi
* Sala

## Йӹлмӹвлӓ
Ошмаотышты 2 йӹлмӹ  (бисламала *lanwis* ) улы.

# Apma (app) 
# Hano (lml) 

## Ажедмӓшвлӓ


Категори:Пенама
Категори:Вануату ошмаотывлӓ
Амбрим

**Амбрим** (англла Ambrym) — покшал Вануатун йыдвел Малампа провинциштӹ сек кого 2-шы ошмаотыжы. Территорижӹ 678 км². 2009-шӹ ин тӹштӹ 10 000 эдем ӹлен. 

## Солавлӓжӹ
Ошмаотышты 11 кого сола улы: 
*Fali 
*Craig Cove 
*Baiap 
*Sesivi 
*Emiotungan 
*Polibetakever 
*Lolibulo 
*Linboul 
*Liro 
*Loulep 
*Olal 
*Ranuetlam 
*Ranon 
*Port-Vato 
*Lalinda 
*Toak 
*Fanla

## Йӹлмӹвлӓ
Ошмаотышты 5 йӹлмӹ  (бисламала *lanwis* ) улы.

# *дакака* (600 эдем 1983 ин; распространён в южной части острова),
# *лонволвол* (600 эдем 1983 ин; распространён в западной части острова, а также в деревне Маат на острове Эфате),
# *порт-вато* (750 эдем 1983 ин; распространён в юго-западной части острова),
# *северный амбрим* (2850 эдем 1983 ин; распространён в северной части острова),
# *юго-восточный амбрим* (1800 эдем 1983 ин; распространён в юго-восточной части Амбрима; имеет четыре диалекта)

## Ажедмӓшвлӓ
  

Категори:Малампа
Категори:Вануату ошмаотывлӓ
Паама

**Паама** (англла Ambrym; паамала Voum) — покшал Вануатун кечӹвӓлвел Малампа провинциштӹ сек кого 2-шы ошмаотыжы. Территорижӹ 32,3 км². 2009-шӹ ин тӹштӹ 2.000 эдем ӹлен. Ошмаотын сек кого слажы: *Liro*.
 
## Йӹлмӹвлӓ
Ошмаотышты 1 йӹлмӹ  (бисламала *lanwis* ) улы.

# паама : Paama (pma)  

## Ажедмӓшвлӓ
  

Категори:Малампа
Категори:Вануату ошмаотывлӓ
Эпи

**Эпи** (тошты лӹм *Тасико* ; англла Epi, Épi, Tasiko, Volcano Island ) — кечӹвӓлвел Вануатун йыдвел Шефа провинциштӹ сек кого 2-шы ошмаотыжы. Территорижӹ 444 км². 1986-шы ин тӹштӹ 3 035 эдем ӹлен. Ошмаотын сек кого солажы: Ringdove (Rovo)

## Йӹлмӹвлӓ
Ошмаотышты 7 йӹлмӹ  (бисламала *lanwis* ) улы.

# *баки* : Baki (bki) (200 эдем 1981 ин; распространён в западной части острова),
# *биеребо* : Bierebo (bnk) (450 эдем 1981 ин; распространён в западной части острова),
# *биериа* : Bieria (brj) (170 эдем 1981 ин; распространён в южной части острова),
# *ламену* : Lamenu (lmu) (750 эдем 1986 ин; распространён в северо-западной части острова, на острове Ламену),
# *лево* : Lewo (lww) (750 эдем 1986 ин; распространён в восточной части острова),
# *маии* : Maii (mmm) (100 эдем 1981 ин; распространён в юго-западной части острова),
# *йыдвел эфате* : North Efate (llp) (3000 эдем 1983 ин; распространён в юго-восточной части острова, на острове Эфате, Нгуна, Тонгоа)

## Ажедмӓшвлӓ


Категори:Шефа
Категори:Вануату ошмаотывлӓ