open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Сивекинги

**Сивекинги** () — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Америкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 20 йиш тӹрлӹ Сивекинги улы. 

## Йишвлӓ
# *[[Sievekingia butcheri]]*
# *[[Sievekingia colombiana]]*
# *[[Sievekingia cristata]]*
# *[[Sievekingia dunstervilleorum]]*
# *[[Sievekingia filifera]]*
# *[[Sievekingia fimbriata]]*
# *[[Sievekingia herklotziana]]*
# *[[Sievekingia herrenhusana]]*
# *[[Sievekingia hirtzii]]*
# *[[Sievekingia jenmani]]*
# *[[Sievekingia marsupialis]]*
# *[[Sievekingia peruviana]]*
# *[[Sievekingia reichenbachiana]]*
# *[[Sievekingia rhonhofiae]]*
# *[[Sievekingia shepheardii]]*
# *[[Sievekingia suavis]]*
# *[[Sievekingia trollii]]*

Категори:Орхидейвлӓ
Скептростахис

**Скептростахис** () – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Кечӹвӓлвел Америкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 13 йиш тӹрлӹ скептростахис улы. 

## Йишвлӓ
# *[[Skeptrostachys arechavaletanii]]* 
# *[[Skeptrostachys balanophorostachya]]* 
# *[[Skeptrostachys berroana]]* 
# *[[Skeptrostachys congestiflora]]* 
# *[[Skeptrostachys correana]]* 
# *[[Skeptrostachys disoides]]* 
# *[[Skeptrostachys gigantea]]* 
# *[[Skeptrostachys latipetala]]* 
# *[[Skeptrostachys montevidensis]]* 
# *[[Skeptrostachys paraguayensis]]* 
# *[[Skeptrostachys paranahybae]]* 
# *[[Skeptrostachys rupestris]]* 
# *[[Skeptrostachys stenorrhynchoides]]* 

Категори:Орхидейвлӓ
Сотеросантус

**Сотеросантус** () – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. ышты дӓ Колумбиштӹ вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 1 йиш тӹрлӹ сотеросантус улы.

Категори:Орхидейвлӓ
Увре

**Увре** — тетя мадыш, кышты мадшывлӓ логӹц иктӹлӓн сӹнзӓм ялштат дӓ тӹдӹ весӹвлӓм, питӹрен шӹндӹмӹ сӹнзӓвлӓ доно, кычышашлык. Эче увре мадышын вес лӹмжӹ улы — пӹрӓ.

Категори:Цилӓ
Спатоглоттис

**Спатоглоттис** () – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Азиштӹ дӓ Океаништӹ вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 45 йиш тӹрлӹ спатоглоттис улы. 

## Йишвлӓ

# *[[Spathoglottis affinis]]*  de Vriese (1855)
# *[[Spathoglottis albida]]*  Kraenzl. (1898)
# *[[Spathoglottis alpina]]*  R.S.Rogers (1930)
# *[[Spathoglottis altigena]]*  Schltr. (1912)
# *[[Spathoglottis aurea]]*  Lindl. (1850)
# *[[Spathoglottis bulbosa]]*  Schltr. (1912)
# *[[Spathoglottis carolinensis]]*  Schltr. (1914)
# *[[Spathoglottis chrysantha]]*  Ames (1908)
# *[[Spathoglottis chrysodorus]]*  T.Green (2002)
# *[[Spathoglottis confusa]]*  J.J.Sm. (1932)
# *[[Spathoglottis doctersii]]*  J.J.Sm. (1935)
# *[[Spathoglottis eburnea]]*  Gagnep. (1931)
# *[[Spathoglottis elmeri]]*  Ames (1912)
# *[[Spathoglottis elobulata]]*  J.J.Sm. (1929)
# *[[Spathoglottis erectiflora]]*  Schltr. (1921)
# *[[Spathoglottis gracilis]]*  Rolfe ex Hook.f. (1894)
# *[[Spathoglottis grandifolia]]*  Schltr. (1912)
# *[[Spathoglottis hardingiana]]*  C.S.P.Parish & Rchb.f. (1878)
# *[[Spathoglottis ixioides]]*  (D.Don) Lindl. ex Wall. (1831)
# *[[Spathoglottis kenejiae]]*  Schltr. (1912)
# *[[Spathoglottis kimballiana]]*  Hook.f. (1895)
# *[[Spathoglottis lane-poolei]]*  R.S.Rogers (1925)
# *[[Spathoglottis latifolia]]*  (Gaudich.) Garay & Ormerod (2001)
# *[[Spathoglottis micronesiaca]]*  Schltr. (1914)
# *[[Spathoglottis oreophila]]*  Ridl. (1916)
# *[[Spathoglottis pacifica]]*  Rchb.f. (1868)
# *[[Spathoglottis palawanensis]]*  Lubag-Arquiza (2006)
# *[[Spathoglottis papuana]]*  F.M.Bailey (1898)
# *[[Spathoglottis parviflora]]*  Kraenzl. (1892)
# *[[Spathoglottis paulinae]]*  F.Muell. (1867)
# *[[Spathoglottis petri]]*  Rchb.f. (1877)
# *[[Spathoglottis philippinensis]]*  Lubag-Arquiza (2006)
# *[[Spathoglottis plicata]]*  Blume (1825) - Especie tipo
# *[[Spathoglottis portus-finschii]]*  Kraenzl. (1889)
# *[[Spathoglottis pubescens]]*  Lindl. (1831)
# *[[Spathoglottis pulchra]]*  Schltr. (1905)
# *[[Spathoglottis smithii]]*  Kores (1989)
# *[[Spathoglottis stenophylla]]*  Ridl. (1886)
# *[[Spathoglottis sulawesiensis]]*  T.Green (2003)
# *[[Spathoglottis tomentosa]]*  Lindl. (1845)
# *[[Spathoglottis tricallosa]]*  J.J.Sm. (1917)
# *[[Spathoglottis umbraticola]]*  Garay (1999)
# *[[Spathoglottis unguiculata]]*  (Labill.) Rchb.f. (1868)
# *[[Spathoglottis vanoverberghii]]*  Ames (1920)
# *[[Spathoglottis vanvuurenii]]*  J.J.Sm. (1914)
# *[[Spathoglottis velutina]]*  Schltr. (1925)
# *[[Spathoglottis wariana]]*  Schltr. (1912)


Категори:Орхидейвлӓ
Пӓшӓм

**Пӓшӓ** — местӓ, кышкы эдем каждый кечӹнь, оксам ровотаяш каштеш.

Категори:Цилӓ
Спилотанта

**Спилотанта** () – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Цилӓжӹ 35 йиш тӹрлӹ спилотанта улы. 

## Йишвлӓ

# *[[Spilotantha abbreviata]]* (Rchb.f.) Luer
# *[[Spilotantha alvaroi]]* (Luer & R.Escobar) Luer
# *[[Spilotantha amanda]]* (Rehb.f. & Warsz.) Luer
# *[[Spilotantha anceps]]* (Luer & Hirtz) Luer
# *[[Spilotantha bulbophyllopsis]]* (Kraenzl.) Luer
# *[[Spilotantha caloptera]]* (Rchb.f.) Luer
# *[[Spilotantha chaetostoma]]* (Luer) Luer
# *[[Spilotantha corazonica]]* (Schltr.) Luer
# *[[Spilotantha dalstroemii]]* (Luer) Luer
# *[[Spilotantha delphina]]* (Luer) Luer
# *[[Spilotantha densiflora]]* (Schltr.) Luer
# *[[Spilotantha dimorphtricha]]* (Luer & Hirtz) Luer
# *[[Spilotantha ferrusii]]* Luer
# *[[Spilotantha graminea]]* (Luer) Luer
# *[[Spilotantha hydrae]]* (Luer) Luer
# *[[Spilotantha leathersii]]* (Luer) Luer
# *[[Spilotantha lehmannii]]* (Rchb.f.) Luer
# *[[Spilotantha leptoura]]* (Luer) Luer
# *[[Spilotantha melanopus]]* (Rchb.f.) Luer
# *[[Spilotantha microsiphon]]* (Luer) Luer
# *[[Spilotantha ova-avis]]* (Luer) Luer
# *[[Spilotantha pachyura]]* (Rchb.f.) Luer
# *[[Spilotantha polysticta]]* (Rchb.f.) Luer
# *[[Spilotantha porphyrea]]* (Luer) Luer
# *[[Spilotantha pozoi]]* (Königer) Luer
# *[[Spilotantha pucherrima]]* (Luer & Andreetta) Luer
# *[[Spilotantha rafaeliana]]* (Luer) Luer
# *[[Spilotantha segrex]]* (Luer & Hirtz) Luer
# *[[Spilotantha sertula]]* (Luer & Andreetta) Luer
# *[[Spilotantha staaliana]]* (Luer & Hirtz) Luer
# *[[Spilotantha superbiens]]* (Luer & Hirtz) Luer
# *[[Spilotantha tentaculata]]* (Luer) Luer
# *[[Spilotantha tridens]]* (Rchb.f.) Luer
# *[[Spilotantha vittatula]]* (Luer & R.Escobar) Luer
# *[[Spilotantha xanthodactyla]]* (Rchb.f.) Luer
# *[[Spilotantha zygia]]* (Luer & Malo) Luer


Категори:Орхидейвлӓ
Спирантес

**Спирантес** () – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Евразиштӹ, Африкышты дӓ Океаништӹ вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 20 йиш тӹрлӹ спирантес улы. 

## Йишвлӓ

* *[[Spiranthes bicolor]]* Lindl.
* *[[Spiranthes brevilabris]]* Lindl.
* *[[Spiranthes casei]]* Catling & Cruise
* *[[Spiranthes cernua]]* (L.) L.C. Rich.
* *[[Spiranthes cinnabarina]]* (Llave & Lex.) Hemsl.
* *[[Spiranthes confusa]]* (Garay) Kartesz & Gandhi
* *[[Spiranthes costaricensis]]* Reichenb. f.
* *[[Spiranthes delitescens]]* Sheviak
* *[[Spiranthes diluvialis]]* Sheviak
* *[[Spiranthes graminea]]* Lindl.
* *[[Spiranthes infernalis]]* Sheviak
* *[[Spiranthes X intermedia]]* Ames
* *[[Spiranthes lacera]]* (Raf.) Raf.
* *[[Spiranthes laciniata]]* (Small) Ames
* *[[Spiranthes longilabris]]* Lindl.
* *[[Spiranthes lucida]]* (H.H. Eat.) Ames
* *[[Spiranthes magnicamporum]]* Sheviak
* *[[Spiranthes ochroleuca]]* (Rydb.) Rydb.
* *[[Spiranthes odorata]]* (Nutt.) Lindl.
* *[[Spiranthes ovalis]]* Lindl.
* *[[Spiranthes parasitica]]* A. Rich. & Gal.
* *[[Spiranthes parksii]]* Correll
* *[[Spiranthes porrifolia]]* Lindl.
* *[[Spiranthes praecox]]* (Walt.) S. Wats.
* *[[Spiranthes romanzoffiana]]* Cham.
* *[[Spiranthes X simpsonii]]* Catling & Sheviak
* *[[Spiranthes torta]]* (Thunb.) Garay & Sweet
* *[[Spiranthes tuberosa]]* Raf.
* *[[Spiranthes vernalis]]* Engelm. & Gray


Категори:Орхидейвлӓ
Тылык

**Тылык** — эдем, кыдын ӓвӓжӹ ӓли ӓтяжӹ колен кен. Правилы семӹнь, ти терминӹм кычылтыт, тӹ эдем докы, кыдылан эче 18 и темде.

Категори:Цилӓ
Стени

**Стени** () – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Кечӹвӓлвел дӓ Покшал Америкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 22 йиш тӹрлӹ стени улы. 

## Йишвлӓ
# *[[Stenia angustilabia]]* D.E.Benn. & Christenson (Перу)
# *[[Stenia aurorae]]* D.E.Benn. & Christenson (Перу)
# *[[Stenia bismarckii]]* Dodson & D.E.Benn. ( S. Эквадор to Перу)
# *[[Stenia calceolaris]]* (Garay) Dodson & D.E.Benn. (Эквадор to N. Перу)
# *[[Stenia christensonii]]* D.E.Benn. (Перу)
# *[[Stenia falcata]]* (Ackerman) Dressler
# *[[Stenia glatzii]]* Neudecker & G.Gerlach (Эквадор)
# *[[Stenia guttata]]* Rchb.f. (Перу)
# *[[Stenia jarae]]* D.E.Benn. (Перу)
# *[[Stenia lillianae]]* Jenny ex D.E.Benn. & Christenson (Перу)
# *[[Stenia luerorum]]* D.E.Benn. & Christenson (Перу)
# *[[Stenia nataliana]]* R.Vásquez & Nowicki & R.Müll. (Боливи)
# *[[Stenia pallida]]* Lindl. (Trinidad, Гайана, Венесуэла, Эквадор, Перу)
# *[[Stenia pastorellii]]* D.E.Benn. (Перу)
# *[[Stenia pustulosa]]* D.E.Benn. & Christenson (Перу)
# *[[Stenia saccata]]* Garay (Эквадор)
# *[[Stenia stenioides]]* (Garay) Dodson & R.Escobar (Эквадор)
# *[[Stenia uribei]]* P.Ortiz (Колумби)
# *[[Stenia vasquezii]]* Dodson (Боливи)
# *[[Stenia wendiae]]* D.E.Benn. & Christenson (Перу)

Категори:Орхидейвлӓ
Стеноптера

**Стеноптера** () – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Кечӹвӓлвел Америкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 7 йиш тӹрлӹ стеноптера улы. 

## Йишвлӓ
# *[[Stenoptera acuta]]* 
# *[[Stenoptera ciliaris]]* 
# *[[Stenoptera ecuadorana]]* 
# *[[Stenoptera huilaensis]]* 
# *[[Stenoptera laxiflora]]* 
# *[[Stenoptera montana]]* 
# *[[Stenoptera peruviana]]* 

Категори:Орхидейвлӓ
Стеноринхос

**Стеноринхос** () – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Кечӹвӓлвел дӓ Покшал Америкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 5 йиш тӹрлӹ стеноринхос улы. 

## Йишвлӓ
# *[[Stenorrhynchos albidomaculatum]]* 
# *[[Stenorrhynchos austrocompactum]]* 
# *[[Stenorrhynchos glicensteinii]]* 
# *[[Stenorrhynchos speciosum]]*  
# *[[Stenorrhynchos vaginatum]]* 

Категори:Орхидейвлӓ
Стереосандра

**Стереосандра** () – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Азиштӹ вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 5 йиш тӹрлӹ стереосандра улы. 

## Йишвлӓ
# *[[Stereosandra javanica]]*
# *[[Stereosandra koidzumiana]]*
# *[[Stereosandra liukiuensis]]*
# *[[Stereosandra pendula]]*
# *[[Stereosandra schinziana]]*

Категори:Орхидейвлӓ
Стевениелла

**Стевениелла** ()  –  Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Евразиштӹ вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 1 йиш тӹрлӹ стевениелла улы.  

Категори:Орхидейвлӓ
Стеллилабиум

**Стеллилабиум** () – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Америкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 28 йиш тӹрлӹ стеллилабиум улы. 

## Йишвлӓ

# *[[Stellilabium aciculare]]* Dressler (1999) (Коста-Рика to Панама)
# *[[Stellilabium alticola]]* Dodson & R.Escobar (1998) (Венесуэла to Перу)
# *[[Stellilabium anacristinae]]* Pupulin (2003) (Коста-Рика)
# *[[Stellilabium andinum]]* (L.O.Williams) Garay & Dunst. (1979) (Венесуэла to Эквадор)
# *[[Stellilabium astroglossum]]* (Rchb.f.) Schltr. (1914) (Эквадор, Перу)
# *[[Stellilabium atropurpureum]]* P.Ortiz (2004) (Colombia)
# *[[Stellilabium barbozae]]* J.T.Atwood & Dressler (1995) (Коста-Рика)
# *[[Stellilabium bennettii]]* (Dodson & R.Escobar) Christenson (2001) (Перу)
# *[[Stellilabium bergoldii]]* (Garay & Dunst.) Carnevali & G.A.Romero in G.A.Romero & G.Carnevali (2000) (Венесуэла)
# *[[Stellilabium boliviense]]* R.Vásquez & Dodson (1982) (Боливи)
# *[[Stellilabium bullpenense]]* J.T.Atwood (1989) : Bullpen Orchid (Коста-Рика)
# *[[Stellilabium butcheri]]* Dressler (1999). (Панама)
# *[[Stellilabium campbelliorum]]* J.T.Atwood (1989) (Коста-Рика)
# *[[Stellilabium erratum]]* Dressler (2001) (Коста-Рика)
# *[[Stellilabium fortunae]]* Dressler (1999) (Панама)
# *[[Stellilabium hirtzii]]* Dodson (1984) (Эквадор)
# *[[Stellilabium ibischii]]* R.Vásquez (1998) (Боливи)
# *[[Stellilabium jostii]]* Dodson (2004) (Эквадор)
# *[[Stellilabium monteverdense]]* J.T.Atwood (1989) (Коста-Рика)
# *[[Stellilabium morii]]* Dressler (1999) (Панама)
# *[[Stellilabium pampatamboense]]* Dodson & R.Vásquez (1989) (Боливия)
# *[[Stellilabium perlobatum]]* Senghas (1994) (Боливия)
# *[[Stellilabium Перуvianum]]* D.E.Benn. & Christenson (1998) (Перу)
# *[[Stellilabium pogonostalix]]* (Rchb.f.) Garay & Dunst. (1961) (Эквадор)
# *[[Stellilabium pseudobulbosum]]* D.E.Benn. & Christenson (1998) (Перу)
# *[[Stellilabium smaragdinum]]* Pupulin & M.A.Blanco (2002) (Коста-Рика)
# *[[Stellilabium tsipiriense]]* Pupulin (2003) (Коста-Рика)
# *[[Stellilabium vulcanicum]]* Dodson & Hirtz (2004) (Эквадор)


Категори:Орхидейвлӓ
Тетрамикра

**Тетрамикра** () – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Америкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 13 йиш тӹрлӹ тетрамикра улы. 

## Йишвлӓ
# *[[Tetramicra bulbosa]]* Mansf. (1926)
# *[[Tetramicra canaliculata]]* (Aubl.) Urb. (1918) 
# *[[Tetramicra elegans]]* (Ham.) Cogn. (1910)
# *[[Tetramicra eulophiae]]* (Rchb.f.) Rchb.f. ex Griseb. (1866)
# *[[Tetramicra malpighiarum]]* J.A.Hern. & M.A.Díaz (2000)
# *[[Tetramicra montecristensis]]* H.Dietr. (1984)
# *[[Tetramicra parviflora]]* Lindl. ex Griseb. (1864)
# *[[Tetramicra pratensis]]* (Rchb.f.) Rolfe (1889)
# *[[Tetramicra schoenina]]* (Rchb.f.) Rolfe (1889)
# *[[Tetramicra schomburgkii]]* (Rchb.f.) Rolfe (1889)
# *[[Tetramicra simplex]]* Ames (1923)
# *[[Tetramicra tenera]]* (A.Rich.) Griseb. ex Benth. (1881)
# *[[Tetramicra urbaniana]]* Cogn. (1910)
# *[[Tetramicra zanonii]]* Nir (2000)

Категори:Орхидейвлӓ
Теушери

**Теушери ** () – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Кечӹвӓлвел дӓ Покшал Америкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 8 йиш тӹрлӹ Теушери улы. 

## Йишвлӓ
# *[[Teuscheria cornucopia]]*
# *[[Teuscheria dodsonii]]*
# *[[Teuscheria elegans]]*
# *[[Teuscheria horichiana]]*
# *[[Teuscheria integrilabia]]*
# *[[Teuscheria pickiana]]*
# *[[Teuscheria venezuelana]]*
# *[[Teuscheria wageneri]]*

Категори:Орхидейвлӓ
Текостеле

**Текостеле** () – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Азиштӹ вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 9 йиш тӹрлӹ текостеле улы. 

## Йишвлӓ
# *[[Thecostele alata]]*
# *[[Thecostele maculosa]]*
# *[[Thecostele maingayi]]*
# *[[Thecostele poilanei]]*
# *[[Thecostele quinquefida]]*
# *[[Thecostele secunda]]*
# *[[Thecostele wrayi]]*
# *[[Thecostele zollingeri]]*

Категори:Орхидейвлӓ
Оцона

** Оцона** (польск. jarmark, нем. Jahrmarkt — пазар) — и йӹде ма-шоным выжалмаш, кынамжы ик йишӹм веле  (шамаклан: мӱм, ӓрӓкӓм, тӹрлӹ (ма-шон) качкышвлӓм) ӓли темеш (примереш: православный оцона).

Категори:Цилӓ
Телишиста

**Телишиста** () – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Бразилиштӹ вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 1 йиш тӹрлӹ телишиста улы.

Категори:Орхидейвлӓ
18 и

**18 и** — возраст, кынам эдемӹн, закон семӹнь, у тергӹмӓшвлӓжӹ дӓ обязанностьвлӓжӹ лӓктӹт.

Категори:Цилӓ
Тайни

**Тайни** () – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Азиштӹ дӓ Океаништӹ вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 37 йиш тӹрлӹ Тайни улы. 

## Йишвлӓ

# *[[Tainia angustifolia]]*  (Lindl.) Benth. & Hook.f. (1883)
# *[[Tainia bicornis]]*  (Lindl.) Rchb.f. (1857)
# *[[Tainia cordifolia]]*  Hook.f. (1889)
# *[[Tainia crassa]]*  (H.Turner) J.J.Wood & A.L.Lamb (2008)
# *[[Tainia cristata]]*  (Rolfe) Gagnep. (1932)
# *[[Tainia dunnii]]*  Rolfe (1908)
# *[[Tainia elmeri]]*  Ames (1912)
# *[[Tainia emeiensis]]*  (K.Y.Lang) Z.H.Tsi (1999)
# *[[Tainia flabellilobata]]*  C.L.Tso (1933)
# *[[Tainia hennisiana]]*  (Schltr.) P.F.Hunt (1971)
# *[[Tainia hongkongensis]]*  Rolfe (1896)
# *[[Tainia latifolia]]*  (Lindl.) Rchb.f. (1857)
# *[[Tainia laxiflora]]*  Makino (1909)
# *[[Tainia macrantha]]*  Hook.f. (1889)
# *[[Tainia maingayi]]*  Hook.f. (1890)
# *[[Tainia malayana]]*  J.J.Sm. (1932)
# *[[Tainia marmorata]]*  (J.J.Sm.) J.J.Wood & A.L.Lamb (2008)
# *[[Tainia megalantha]]*  (Tang & F.T.Wang) ined.
# *[[Tainia minor]]*  Hook.f. (1890)
# *[[Tainia obpandurata]]*  H.Turner (1992)
# *[[Tainia ovalifolia]]*  (Ames & C.Schweinf.) Garay & W.Kittr. (1985)
# *[[Tainia ovifolia]]*  Z.H.Tsi & S.C.Chen (1994)
# *[[Tainia papuana]]*  J.J.Sm. (1910)
# *[[Tainia parvifolia]]*  C.L.Tso (1933)
# *[[Tainia paucifolia]]*  (Breda (1912)
# *[[Tainia penangiana]]*  Hook.f. (1890)
# *[[Tainia ponggolensis]]*  (A.L.Lamb ex H.Turner) J.J.Wood & A.L.Lamb (2008)
# *[[Tainia purpureifolia]]*  Carr (1935)
# *[[Tainia ruybarrettoi]]*  (S.Y.Hu & Barretto) Aver. (1994)
# *[[Tainia scapigera]]*  (Hook.f.) J.J.Sm. (1912)
# *[[Tainia serratiloba]]*  Ormerod (2005)
# *[[Tainia simondii]]*  (Seidenf. ex Aver.) ined.
# *[[Tainia speciosa]]*  Blume (1825) - **especie tipo**
# *[[Tainia trinervis]]*  (Blume) Rchb.f. (1857)
# *[[Tainia vegetissima]]*  Ridl. (1908)
# *[[Tainia viridifusca]]*  (Hook.) Benth. ex Hook.f. (1890)
# *[[Tainia wrayana]]*  (Hook.f.) J.J.Sm. (1912)


Категори:Орхидейвлӓ
Туни

**Туни** () – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Азиштӹ вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 6 йиш тӹрлӹ туни улы. 

## Йишвлӓ
# *[[Thunia marshalliana]]*
# *[[Thunia alba]]*
# *[[Thunia venosa]]*
# *[[Thunia majorensis]]*
# *[[Thunia winniana]]*
# *[[Thunia bensoniae]]*

## Йиш гибридвлӓ
* *[[Thunia veitchiana]] bensoniae X marshalliana*
* *[[Thunia gattonensis]] majorensis X winniana*
* *[[Thunia wrigleyana]] unknown parentage*

Категори:Орхидейвлӓ
Тикоглоссум

**Тикоглоссум** () – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Покшал Америкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 2 йиш тӹрлӹ тикоглоссум улы. 

## Йишвлӓ
# *[[Ticoglossum krameri]]* (Rchb.f.) Halb. (1983)
# *[[Ticoglossum oerstedii]]* (Rchb.f.) Halb. (1983)

Категори:Орхидейвлӓ
Типулари

**Типулари** ()  –  Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Азиштӹ дӓ Америкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 3 - 6 йиш тӹрлӹ типулари улы. 

## Йишвлӓ
# *[[Tipularia cunninghamii]]* (King & Prain) ined.
# *[[Tipularia harae]]* (Maek.) S.C. Chen (1987)
# *[[Tipularia japonica]]* Matsum. (1901)
# *[[Tipularia josephi]]* Rchb.f. ex Lindl. (1857)
# *[[Tipularia odorata]]* Fukuy. (1938)
# *[[Tipularia szechuanica]]* Schltr. (1924)

Категори:Орхидейвлӓ
Тревори

**Тревори** ()  –  Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Кечӹвӓлвел дӓ Покшал Америкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 5 йиш тӹрлӹ тревори улы. 

## Йишвлӓ
# *[[Trevoria chloris]]*  Lehm. (1897) 
# *[[Trevoria escobariana]]*  Garay (1970)
# *[[Trevoria glumacea]]*  Garay (1970)
# *[[Trevoria lehmannii]]*  Rolfe (1910)
# *[[Trevoria zahlbruckneriana]]*  (Schltr.) Garay  (1970

Категори:Орхидейвлӓ
Трияс (кушкыш)

**Трияс** ()  –  Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Азиштӹ вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 13 йиш тӹрлӹ трияс улы. 

## Йишвлӓ
# *[[Trias antheae]]*
# *[[Trias bonaccordensis]]*
# *[[Trias crassifolia]]*
# *[[Trias disciflora]]*
# *[[Trias intermedia]]*
# *[[Trias nana]]*
# *[[Trias nasuta]]*
# *[[Trias nummularia]]*
# *[[Trias oblonga]]*
# *[[Trias ovata]]*
# *[[Trias picta]]*
# *[[Trias stocksii]]*
# *[[Trias vitrina]]*

Категори:Орхидейвлӓ
Трихопили

**Трихопили** ()  –  Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Кечӹвӓлвел дӓ Покшал Америкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 30 йиш тӹрлӹ трихопили улы.

## Йишвлӓ
# *[[Trichopilia albida]]*
# *[[Trichopilia brasiliensis]]*
# *[[Trichopilia brevis]]*
# *[[Trichopilia callichroma]]*
# *[[Trichopilia crispa]]*
# *[[Trichopilia dasyandra]]*
# *[[Trichopilia elegans]]*
# *[[Trichopilia fragrans]]*
# *[[Trichopilia galeottiana]]*
# *[[Trichopilia gracilis]]*
# *[[Trichopilia hennisiana]]*
# *[[Trichopilia jamaicensis]]*
# *[[Trichopilia juniniensis]]*
# *[[Trichopilia laxa]]*
# *[[Trichopilia lehmanni]]*
# *[[Trichopilia leucoxantha]]*
# *[[Trichopilia maculata]]*
# *[[Trichopilia marginata]]*
# *[[Trichopilia multiflora]]*
# *[[Trichopilia oicophylax]]*
# *[[Trichopilia peruviana]]*
# *[[Trichopilia powellii]]*
# *[[Trichopilia rostrata]]*
# *[[Trichopilia suavis]]*
# *[[Trichopilia tortilis]]*
# *[[Trichopilia turialbae]]*
# *[[Trichopilia undulatissima]]*
# *[[Trichopilia variabilis]]*

Категори:Орхидейвлӓ
Тригонидиум (кушкыш)

**Тригонидиум** ()  –  Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Кечӹвӓлвел дӓ Покшал Америкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 20 йиш тӹрлӹ тригонидиум улы. 

## Йишвлӓ
# *[[Trigonidium acuminatum]]*
# *[[Trigonidium amparoanum]]*
# *[[Trigonidium aurorae]]*
# *[[Trigonidium callistele]]*
# *[[Trigonidium christensonii]]*
# *[[Trigonidium egertonianum]]*
# *[[Trigonidium equitans]]*
# *[[Trigonidium grande]]*
# *[[Trigonidium lankesteri]]*
# *[[Trigonidium loretoense]]*
# *[[Trigonidium macranthum]]*
# *[[Trigonidium monophyllum]]*
# *[[Trigonidium obtusum]]*
# *[[Trigonidium peruvianum]]*
# *[[Trigonidium ringens]]*
# *[[Trigonidium riopalenquense]]*
# *[[Trigonidium seemannii]]*
# *[[Trigonidium spatulatum]]*
# *[[Trigonidium subrepens]]*
# *[[Trigonidium tenue]]*
# *[[Trigonidium turbinatum]]*

Категори:Орхидейвлӓ
Тропиди

**Тропиди** () – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Азиштӹ вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 30 йиш тӹрлӹ тропиди улы.

## Йишвлӓ
# *[[Tropidia acuminata]]*  Schltr. (1911)
# *[[Tropidia angulosa]]*  (Lindl.) Blume (1859)
# *[[Tropidia bambusifolia]]*  (Thwaites) Trimen (1885)
# *[[Tropidia connata]]*  J.J.Wood & A.L.Lamb (1994)
# *[[Tropidia corymbioides]]*  Schltr. (1919)
# *[[Tropidia curculigoides]]*  Lindl. (1840) 
# *[[Tropidia disticha]]*  Schltr. (1905)
# *[[Tropidia effusa]]*  Rchb.f. (1868)
# *[[Tropidia emeishanica]]*  K.Y.Lang (1982)
# *[[Tropidia gracilis]]*  Schltr. (1905)
# *[[Tropidia janowskyi]]*  J.J.Sm. (1915)
# *[[Tropidia mindanaensis]]*  Ames (1912)
# *[[Tropidia mindorensis]]*  Ames (1907)
# *[[Tropidia multiflora]]*  J.J.Sm. (1945)
# *[[Tropidia multinervis]]*  Schltr. (1911)
# *[[Tropidia nanhuae]]*  W.M.Lin (2006)
# *[[Tropidia nipponica]]*  Masam. (1929)
# *[[Tropidia pedunculata]]*  Blume (1859)
# *[[Tropidia polystachya]]*  (Sw.) Ames (1908)
# *[[Tropidia ramosa]]*  J.J.Sm. (1908)
# *[[Tropidia reichenbachiana]]*  Kraenzl. (1886)
# *[[Tropidia robinsonii]]*  Ames (1923)
# *[[Tropidia saprophytica]]*  J.J.Sm. (1927)
# *[[Tropidia schlechteriana]]*  J.J.Sm. (1908)
# *[[Tropidia septemnervis]]*  (Schauer) Rchb.f. (1852)
# *[[Tropidia similis]]*  Schltr. (1911)
# *[[Tropidia somae]]*  Hayata (1916)
# *[[Tropidia territorialis]]*  D.L.Jones & M.A.Clem. (2004)
# *[[Tropidia triloba]]*  J.J.Sm. (1908)
# *[[Tropidia viridifusca]]*  Kraenzl. (1929)

Категори:Орхидейвлӓ
Трифора

**Трифора** () – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Америкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 18 йиш тӹрлӹ трифора улы. 

## Йишвлӓ
# *[[Triphora amazonica]]* 
# *[[Triphora carnosula]]* 
# *[[Triphora craigheadii]]* 
# *[[Triphora debilis]]* 
# *[[Triphora duckei]]* 
# *[[Triphora foldatsii]]* 
# *[[Triphora gentianoides]]* 
# *[[Triphora hassleriana]]* 
# *[[Triphora heringeri]]* 
# *[[Triphora miserrima]]* 
# *[[Triphora nitida]]* 
# *[[Triphora pusilla]]* 
# *[[Triphora ravenii]]* 
# *[[Triphora santamariensis]]* 
# *[[Triphora surinamensis]]* 
# *[[Triphora trianthophora]]* 
# *[[Triphora wagneri]]* 
# *[[Triphora yucatanensis]]* 

Категори:Орхидейвлӓ
Трисетелла

**Трисетелла** ()  –  Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Кечӹвӓлвел Америкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 22 йиш тӹрлӹ трисетелла улы. 

## Йишвлӓ
# *[[Trisetella abbreviata]]*  Luer (1980)
# *[[Trisetella andreettae]]*  Luer (1986)
# *[[Trisetella cordeliae]]*  Luer (1989)
# *[[Trisetella dalstroemii]]*  Luer (1994)
# *[[Trisetella didyma]]*  (Luer) Luer (1980)
# *[[Trisetella dressleri]]*  (Luer) Luer (1980)
# *[[Trisetella escobarii]]*  Luer (1986)
# *[[Trisetella fissidens]]*  Luer & Hirtz (1989)
# *[[Trisetella gemmata]]*  (Rchb.f.) Luer (1980)
# *[[Trisetella hirtzii]]*  Luer (1986)
# *[[Trisetella hoeijeri]]*  Luer & Hirtz (1986)
# *[[Trisetella lasiochila]]*  Pupulin (2000)
# *[[Trisetella nodulifera]]*  Luer & Hirtz (1989)
# *[[Trisetella pantex]]*  (Luer) Luer (1980)
# *[[Trisetella regia]]*  Königer (1981)
# *[[Trisetella scobina]]*  Luer (1980)
# *[[Trisetella sororia]]*  Luer & Andreetta (1989)
# *[[Trisetella strumosa]]*  Luer & Andreetta (1989)
# *[[Trisetella tenuissima]]*  (C.Schweinf.) Luer (1980)
# *[[Trisetella triaristella]]*  (Rchb.f.) Luer (1980) 
# *[[Trisetella triglochin]]*  (Rchb.f.) Luer (1980)
# *[[Trisetella vittata]]*  (Luer) Luer (1980)

Категори:Орхидейвлӓ
Вандопсис

**Вандопсис** ()  –  Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Азиштӹ вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 5 йиш тӹрлӹ вандопсис улы. 

## Йишвлӓ
# *[[Vandopsis gigantea]]*
# *[[Vandopsis lissochiloides]]*
# *[[Vandopsis luchensis]]*
# *[[Vandopsis parishii]]* 
# *[[Vandopsis undulata]]*
# *[[Vandopsis warocqueana]]*

Категори:Орхидейвлӓ
Варминги

**Варминги** ()  –  Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Кечӹвӓлвел Америкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 4 йиш тӹрлӹ Варминги улы. 

## Йишвлӓ
# *[[Warmingia buchtienii]]*  (Schltr.) Schltr. ex Garay & Christenson (1996)
# *[[Warmingia eugenii]]*  Rchb.f. (1881) 
# *[[Warmingia holopetala]]*  Kraenzl. (1920)
# *[[Warmingia zamorana]]*  Dodson (1989)

Категори:Орхидейвлӓ
Виника

**Виника** ()  –  Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. У Зеландиштӹ вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 1 йиш тӹрлӹ виника улы. 

Категори:Орхидейвлӓ
Вулшлегели

**Вулшлегели** ()  – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Америкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 2 йиш тӹрлӹ вулшлегели улы. 

## Йишвлӓ
# *[[Wullschlaegelia aphylla]]* Rchb.f.
# *[[Wullschlaegelia calcarata]]* Benth.

Категори:Орхидейвлӓ
Шал

**Шал** — вӹд мычкы кеӓш конструкци, кыдым иквӓреш ялштен шӹндӹмӹ пренявлӓ гӹц ӓли амыж гӹц ӹштӓт. Шалын торешӹжӹ 1 метр, а кытшы 2—3.5 метр якте. 

Категори:Цилӓ
Ксилобиум

**Ксилобиум ** ()  –  Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Америкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 31 йиш тӹрлӹ ксилобиум  улы. 

## Йишвлӓ

* *[[Xylobium aurantiacum]]* Schltr. (1918)
* *[[Xylobium bractescens]]* (Lindl.) Kraenzl. (1908) 
* *[[Xylobium buchtienianum]]* Kraenzl., (1908)
* *[[Xylobium chapadense]]* (Barb.Rodr.) Cogn. (1898)
* *[[Xylobium coelia]]* (Rchb.f. & Warsz.) Rolfe(1912) 
* *[[Xylobium colleyi]]* (Bateman ex Lindl.) Rolfe (1890)
* *[[Xylobium corrugatum]]* (Lindl.) Rolfe (1889)
* *[[Xylobium cylindrobulbon]]* (Regel) Schltr. (1918)
* *[[Xylobium dusenii]]* Kraenzl. (1911)
* *[[Xylobium elatum]]* Rolfe (1913) 
* *[[Xylobium elongatum]]* (Lindl. & Paxton) Hemsl. (1884)
* *[[Xylobium flavescens]]* Schltr.3 (1913) 
* *[[Xylobium foveatum]]* (Lindl.) G. Nicholson (1887)
* *[[Xylobium hyacinthinum]]* (Rchb.f.) Gentil (1907) 
* *[[Xylobium hypocritum]]* (Rchb.f.) Rolfe (1912)
* *[[Xylobium leontoglossum]]* (Rchb.f.) Benth. ex Rolfe (1889)
* *[[Xylobium miliaceum]]* (Rchb.f.) Rolfe (1912) 
* *[[Xylobium modestum]]* Schltr. (1924) 
* *[[Xylobium ornatum]]* (Klotzsch) Rolfe (1912) 
* *[[Xylobium pallidiflorum]]* (Hook.) G. Nicholson (1887)
* *[[Xylobium serratum]]* D.E. Benn. & Christenson (2001) 
* *[[Xylobium squalens]]* (Lindl.) Lindl. (1825)
* *[[Xylobium stanhopeifolium]]* Schltr. (1924)
* *[[Xylobium subintegrum]]*  C. Schweinf. (1944)
* *[[Xylobium subpulchrum]]* Dressler (2000) 
* *[[Xylobium sulfurinum]]* (Lem.) Schltr. (1918)
* *[[Xylobium truxillense]]* (Rchb.f.) Rolfe (1912)
* *[[Xylobium undulatum]]* (Ruiz & Pav.) Rolfe (1912) 
* *[[Xylobium varicosum]]* (Rchb.f.) Rolfe (1895) 
* *[[Xylobium variegatum]]* (Ruiz & Pav.) Garay & Dunst. (1961) 
* *[[Xylobium zarumense]]* Dodson(1980)


Категори:Орхидейвлӓ
Йӓнг

**Йӓнг** (латинлӓ соr, греклӓ cardia) — орган, кыды вӹрӹм сосудвлӓ мыч кандыштеш.

Категори:Эдемӹн органвлӓжӹ
Йоани

**Йоани** ()  –  Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Азиштӹ вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 4 йиш тӹрлӹ Йоани улы. 

## Йишвлӓ
# *[[Yoania amagiensis]]*  Nakai & F. Maek. (1931)
# *[[Yoania flava]]*  K. Inoue & T. Yukawa (2002)
# *[[Yoania japonica]]*  Maxim.  (1873) Typus Species
# *[[Yoania prainii]]*  King & Pantl. (1898)

Категори:Орхидейвлӓ
Зоотрофион

**Зоотрофион ** ()  –  Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Кечӹвӓлвел дӓ Покшал Америкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 15 йиш тӹрлӹ зоотрофион  улы. 

## Йишвлӓ
# *[[Zootrophion alvaroi]]*  (Garay) Luer (2004) 
# *[[Zootrophion argus]]* (Kraenzl.) Luer (2004) 
# *[[Zootrophion atropurpureum]]* (Lindl.) Luer (1982)
# *[[Zootrophion beloglottis]]* (Schltr.) Luer (2004) 
# *[[Zootrophion dayanum]]* (Rchb.f.) Luer (1982) 
# *[[Zootrophion dodsonii]]* (Luer) Luer (1982) 
# *[[Zootrophion endresianum]]* (Kraenzl.) Luer (1982) 
# *[[Zootrophion erlangense]]* Roeth & Rysy (2007) 
# *[[Zootrophion gracilentum]]* (Rchb.f.) Luer (1982) 
# *[[Zootrophion griffin]]* Luer (1982) 
# *[[Zootrophion hirtzii]]* Luer (1984)  
# *[[Zootrophion hypodiscus]]* (Rchb.f.) Luer (1982) 
# *[[Zootrophion lappaceum]]* Luer & R. Escobar (2004) 
# *[[Zootrophion leonii]]* D.E. Benn. & Christenson (2001) 
# *[[Zootrophion niveum]]* Luer & Hirtz (2004) 
# *[[Zootrophion oblongifolium]]* (Rolfe) Luer (1982) 
# *[[Zootrophion serpentinum]]* Luer (1984) 
# *[[Zootrophion trivalve]]* (Luer & R. Escobar) Luer (1982) 
# *[[Zootrophion vasquezii]]* Luer (2004) 
# *[[Zootrophion vulturiceps]]* (Luer) Luer (1982) 
# *[[Zootrophion williamsii]]* Luer (2002)

Категори:Орхидейвлӓ
Зигопеталум

**Зигопеталум** ()  –  Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Кечӹвӓлвел Америкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 15 йиш тӹрлӹ зигопеталум улы. 

## Йишвлӓ
# *[[Zygopetalum brachypetalum]]*
# *[[Zygopetalum crinitum]]*
# *[[Zygopetalum ghillanyi]]* 
# *[[Zygopetalum graminifolium]]*
# *[[Zygopetalum maculatum]]* (*Zygopetalum mackayi*)
# *[[Zygopetalum maxillare]]* 
# *[[Zygopetalum microphytum]]*
# *[[Zygopetalum pabstii]]*
# *[[Zygopetalum pedicellatum]]*
# *[[Zygopetalum reginae]]*
# *[[Zygopetalum rigbyanum]]*
# *[[Zygopetalum sellowii]]*
# *[[Zygopetalum silvanum]]*
# *[[Zygopetalum sincoranum]]*
# *[[Zygopetalum triste]]*

Категори:Орхидейвлӓ
Зигостатес

**Зигостатес** () – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Кечӹвӓлвел Америкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 29 йиш тӹрлӹ зигостатес улы. 

## Йишвлӓ

# *[[Zygostates alleniana]]*
# *[[Zygostates apiculata]]*
# *[[Zygostates aquinoi]]*
# *[[Zygostates bradei]]*
# *[[Zygostates chateaubriandii]]*
# *[[Zygostates comuta]]*
# *[[Zygostates cornigera]]*
# *[[Zygostates costaricensis]]*
# *[[Zygostates dasyrhiza]]*
# *[[Zygostates duseniana]]*
# *[[Zygostates dusenianus]]*
# *[[Zygostates grandiflora]]*
# *[[Zygostates grandiflorus]]*
# *[[Zygostates greeniana]]*
# *[[Zygostates kuhlmanni]]* 
# *[[Zygostates leptosepala]]*
# *[[Zygostates ligulata]]*
# *[[Zygostates lindmanii]]*
# *[[Zygostates linearisepala]]*
# *[[Zygostates lunata]]*
# *[[Zygostates multiflora]]*
# *[[Zygostates obliqua]]*
# *[[Zygostates octavioreisii]]*
# *[[Zygostates ovatipetala]]*
# *[[Zygostates papillosa]]*
# *[[Zygostates paranaensis]]*
# *[[Zygostates pellucida]]*
# *[[Zygostates pustulata]]*
# *[[Zygostates rotundiglossa]]*


Категори:Орхидейвлӓ
Кампеткӓ

**Кампеткӓ** (латинлӓ confectum, «ӹштӹмӹ») — песок гӹц ӓли шоколад гӹц ӹштӹмӹ изделивлӓ. Цилӓ кампеткӓвлӓ айырлалтыт составышты дӓ формышты дон, тенгеок нӹнӹм шукы йишлӓ ӹштӓт.

Хайрцаг, уут болон бусад төрлийн чихрийн сав баглаа боодол нь бүтээгдэхүүний найдвартай хамгаалалтыг хангах, хадгалах хугацааг уртасгахад тусалдаг. Энэ нь зөвхөн практик функцийг гүйцэтгэдэг төдийгүй хэрэглэгчийн төлөөх тэмцлийн хүчирхэг зэвсэг болдог.

## Йишлӓжӹ
**Кампеткӓн йишлӓжӹ**: 
*карамель
*ирис
*шоколадан кампеткӓвлӓ
*трюфель
*марципан 
*шӹшерӓн
*ликёран
*вафлиӓн
*шукы слойан
*кремӓн
*батончик
*пӱкшӓн

## Also see
*Лукум

Категори:Качкышвлӓ
Эскимос-алеут йӹлмӹвлӓ

**Эскимос-алеут йӹлмӹвлӓ** — Сибирьӹштӹ дӓ Йыдпел Америкышты йӹлмӹвлӓ.

* **Алеут йӹлмӹвлӓ**
** Алеут йӹлмӹ тенгеок Унанган йӹлмӹ (Unangam Tunuu)
* ** [[Эскимос йӹлмӹвлӓ]]**
** ** [[Юпик йӹлмӹвлӓ]]**
*** Сиреник юпик йӹлмӹ (Uqeghllistun)
*** Лачокла юпик йӹлмӹвлӓ
**** Сибирь юпик йӹлмӹ (Yupigestun)
**** Наукан юпик йӹлмӹ (Нывуӄаӷмит)
**** Аляска юпик йӹлмӹ (Yugtun дӓ Cugtun) 
**** Алютик йӹлмӹ тенгеок Сугпиак йӹлмӹ (Sugcestun, Sugtʼstun, Sugtestun, Alutiitstun)
** **[[Инуит йӹлмӹвлӓ]]**
*** Инюпиак йӹлмӹ (Iñupiatun)
*** Вадывел Канада инуит йӹлмӹ (Inuvialuktun)
*** Ирвел Канада инуит йӹлмӹ тенгеок Инуктитут йӹлмӹ (Inuktitut ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ)
*** Гренланд инуит йӹлмӹ (Kalaallisut)
Ирис

**Ирис** — кампеткӓн йишӹжӹ, кыдым ӹштӓт песок, ӱ, шолтымы шӹшер гӹц, тенгеок, шолтымашкы пиштӓт, кынамжы, лашашым, соевый белокым, кунжутым, тыгыдемдӹмӹ пӱкшӹм дӓ молымат.

Категори:Качкышвлӓ
Шанавӹл

**Шанавӹл** — техень явлени, кыды юр паштек лактеш, ылеш вӹдвӓрӓ гань дӓ шукы цӹреӓн: якшаргы, сары, ыжаргы, кловой, сиреневый, оранжевый. Ти 7 цӹре — цӹревлӓн тӹнг лӹмвлӓштӹ, кыдым лыктыт шанавӹлӹштӹ.

Категори:Метеорологи
Шӹжвӹк

**Шӹжвӹк** (; алыкмарла *шӱшпык*) — арашӹнгӓлоэц йишвлӓн дон шӹжвӹквлӓн йыхыш пырышы Европышты, Азиштӹ дӓ Африкышты вӓшлиӓлтшӹ изи мырышы кеквлӓ. Кытшы 16 см якте шоэш.

Категори:Шӹжвӹквлӓ
Цуня

**Цуня** ( ; алыкмарла *чуня*) — цуня йишвлӓн йыхыш пырышы Европышты дӓ Азиштӹ вӓшлиӓлтшӹ изи кек. Кытшы 12–14,5 см, шылдыр шӓрӓлтӹмӹжӹ 22,5–27 см, нелӹцшӹ 20–25 кг якте шоэш. 

Цуня пушӓнгӹ мыч цилӓ покаш мӹнгеш-анеш каштын кердеш, а шиштӹ дон вуйжырнер пушӓнгӹ мыч кӱшкӹлӓ веле кузен кердӹт.

Категори:Орави ганьывлӓ
Бантувлӓ

**Бантувлӓ** — Кечӹвӓлвел Африкышты ӹлӹшӹ халыквлӓ. Бантувлӓ цилажӹ 335,000,000 нарӹн ылыт. 

## Банту халыквлӓ
* Бубивлӓ
* Вендавлӓ
* Дуалавлӓ
* Зулувлӓ
* Косавлӓ
* Свазивлӓ
* Тсванавлӓ
* Тсонгавлӓ
Дуалавлӓ

**Дуалавлӓ** (дуалала ?) — банту группыш пырышы дуала йӹлмӹлӓ попышы Камерунышты ӹлӹшӹ халык. Дуалавлӓ цилажӹ 400,000 нарӹн ылыт.

Категори:Бантувлӓ
Категори:Камерун халыквлӓ
Бубивлӓ

**Бубивлӓ** (бубилӓ ?) — банту группыш пырышы буби йӹлмӹлӓ попышы Экваториаль Гвинейиштӹ (Биоко ошмаоты) ӹлӹшӹ халык. Бубивлӓ цилажӹ 60,000 нарӹн ылыт.

Категори:Бантувлӓ
Категори:Экваториаль Гвиней халыквлӓ
Категори:Камерун халыквлӓ
Никарагуа

**Никарагуа** (испанилӓ Nicaragua; официал лӹмжӹ — **Никарагуа Республика** испанилӓ República de Nicaragua) — Покшал Америкыштыш кугижӓнӹш. Йыдпелнӹ Гондурас, кечӹвӓлнӹ Коста-Рика, вадывелнӹ Шӹпӓн океан, ирвелнӹ Кариб тангыж доно пӹсмӓным кыча. 2010-шы ин тӹштӹ 5,891,199 эдем ӹлен.

Категори:Никарагуа
Гондурас

**Гондурас** (испанилӓ Honduras ; официал лӹмжӹ — **Гондурас Республика** испанилӓ República de Honduras) — Покшал Америкыштыш кугижӓнӹш. Вадывелнӹ Гватемала, кечӹвӓл-вадывелнӹ Сальвадор, кечӹвӓл-ирвелнӹ Никарагуа, кечӹвӓлнӹ Шӹпӓн океан, йыдпелнӹ Кариб тангыж доно пӹсмӓным кыча. 2010-шы ин тӹштӹ 8,249,574 эдем ӹлен.
Гватемала

**Гватемала** (испанилӓ Guatemala; официал лӹмжӹ — **Гватемала Республика** испанилӓ República de Guatemala) — Покшал Америкыштыш кугижӓнӹш. Йыдпелнӹ дӓ вадывелнӹ Мексика, кечӹвӓл-вадывелнӹ Шӹпӓн океан, йыд-ирвелнӹ Белиз, ирвелнӹ Кариб тангыж, кечӹвӓл-ирвелнӹ Гондурас дӓ Сальвадор доно пӹсмӓным кыча. 2009-шӹ ин тӹштӹ 13,276,517 эдем ӹлен.

Категори:Гватемала
Сальвадор

**Сальвадор** (испанилӓ El Salvador; официал лӹмжӹ — **Сальвадор Республика** испанилӓ República de El Salvador) — Покшал Америкыштыш кугижӓнӹш. Вадывелнӹ Гватемала, йыдпелнӹ дӓ ирвелнӹ Гондурас, кечӹвӓлнӹ Шӹпӓн океан доно пӹсмӓным кыча. 2009-шӹ ин тӹштӹ 6,134,000 эдем ӹлен.

Категори:Сальвадор
Доминика

**Доминика** (англичанла Dominica; официал лӹмжӹ — Commonwealth of Dominica) — Покшал Америкыштыш, Изи Антил ошмаотывлӓштӹш кугижӓнӹш. 2009-шӹ ин тӹштӹ 72,660 эдем ӹлен.

Категори:Доминика
Белиз

**Белиз** (англла Belize) — Покшал Америкыштыш кугижӓнӹш. Йыдпелнӹ Мексика, кечӹвӓлнӹ дӓ вадывелнӹ Гватемала, ирвелнӹ Кариб тангыж доно пӹсмӓным кыча. 2010-шы ин тӹштӹ 333,200 эдем ӹлен.

Категори:Белиз
Коста-Рика

**Коста-Рика** (испанилӓ Costa Rica; официал лӹмжӹ — **Коста-Рика Республика** испанилӓ República de Costa Rica) — Покшал Америкыштыш кугижӓнӹш. Йыдпелнӹ Никарагуа, ирвелнӹ дӓ кечӹвӓлнӹ Панама, вадывелнӹ дӓ кечӹвӓлнӹ Шӹпӓн океан, ирвелнӹ Кариб тангыж доно пӹсмӓным кыча. 2010-шы ин тӹштӹ 4,253,897 эдем ӹлен.

Категори:Коста-Рика
Панама

**Панама** (испанилӓ Panamá; официал лӹмжӹ — **Панама Республика** испанилӓ República de Panamá) — Кечӹвӓл Покшал Америкыштыш кугижӓнӹш. Йыд-вадывелнӹ Коста-Рика, кечӹвӓл-ирвелнӹ Колумби, йыдпелнӹ Кариб тангыж, кечывӓлвелнӹ Шӹпӓн океан доно пӹсмӓным кыча. 2010-шы ин тӹштӹ 3,405,813 эдем ӹлен.

Категори:Панама
Барбадос

**Барбадос** (англла Barbados) — Покшал Америкыштыш, Изи Антил ошмаотывлӓштӹш кугижӓнӹш. 2009-шӹ ин тӹштӹ 284,589 эдем ӹлен.

Категори:Барбадос
Багамвлӓ

**Багамвлӓ** (англла The Bahamas; официал лӹмжӹ — Commonwealth of The Bahamas) — Покшал Америкыштыш ошмаоты кугижӓнӹш. 2009-шӹ ин тӹштӹ 330,000 эдем ӹлен.

Категори:Багамвлӓ
Антигуа дӓ Барбуда

**Антигуа дӓ Барбуда** (англла Antigua and Barbuda) — Покшал Америкыштыш ошмаоты кугижӓнӹш. 2010-шы ин тӹштӹ 86,754 эдем ӹлен.

Категори:Антигуа дӓ Барбуда
Тринидад дӓ Тобаго

**Тринидад дӓ Тобаго** (англла Trinidad and Tobago; официал лӹмжӹ — Republic of Trinidad and Tobago) — Йыдпел Америкыштыш ошмаоты кугижӓнӹш. 2011-шӹ ин тӹштӹ 1,310,000 эдем ӹлен.

Категори:Тринидад дӓ Тобаго
Мексика

**Мексика** (испанилӓ México; официал лӹмжӹ — Estados Unidos Mexicanos) — Йыдпел Америкыштыш кугижӓнӹш. Йыдпелнӹ Америкын Ушымы Штатвлӓжӹ, кечӹвӓлнӹ дӓ вадывелнӹ Шӹпӓн океан, кечӹвӓл-ирвелнӹ Гватемала, Белиз дӓ Кариб тангыж, ирвелнӹ Gulf of Mexico доно пӹсмӓным кыча. 2010-шы ин тӹштӹ 112,322,757 эдем ӹлен.

Категори:Мексика
Канада

**Канада** (англла дӓ французла Canada) — Йыдпел Америкыштыш кугижӓнӹш. Кечӹвӓлнӹ Америкын Ушымы Штатвлӓжӹ, ирвелнӹ Атланти океан, вадывелнӹ Шӹпӓн океан доно пӹсмӓным кыча. 2011-шӹ ин тӹштӹ 34,454,000 эдем ӹлен.

Премьер-Министр: Джастин Трюдо

Категори:Канада
Аргентина

**Аргентина** (испанилӓ Argentina; официал лӹмжӹ — **Аргентина Республика** испанилӓ República Argentina) — Кечӹвӓлвел Америкыштыш кугижӓнӹш. Йыдпелнӹ Парагвай дӓ Боливи, йыд-ирвелнӹ Бразили дӓ Уругвай, вадывелнӹ дӓ кечӹвӓлвелнӹ Чили доно пӹсмӓным кыча. Кечӹвӓлвел Америкышты кого кугижӓнӹшвлӓ ло гӹц 2-шы вӓрӹм нӓлеш. 2010-шы ин тӹштӹ 40,091,359 эдем ӹлен.

Категори:Аргентина
Тӱркс дӓ Кайкос

**Тӱркс дӓ Кайкос ошмаотывлӓ** (англла Turks and Caicos Islands) — Йыдпел Америкыштыш Кого Британин ошмаотывлӓ. 2009-шӹ ин тӹштӹ 11,239,363 эдем ӹлен. Ти ошмаотывлӓш марынвлӓӓт турист семӹнь кашташ яратат.

## лӹм
Ошмаотывлӓ лӹмӹн этимологижӹ «Turks » ('Тӱрквлӓ' тенгеок 'Туроквлӓ' < *Melocactus communis* : 'Turk's head тенгеок Turk's cap' кактус) дон «caya hico» ('string of islands') шамаквлӓ гӹц лин.

## Ошмаотывлӓ
* Кайкос ошмаотывлӓ
* Тӱрк ошмаотывлӓ
** Кого Тӱрк ошмаоты

Категори:Тӱркс дӓ Кайкос
Боливи

**Боливи** (испанилӓ Bolivia, кечуала Buliwya Achka nasyunkunap Mamallaqta, аймарала Wuliwya Suyu, гуаранилӓ Tetã Volívia; официал лӹмжӹ — Estado Plurinacional de Bolivia) — Кечӹвӓлвел Америкыштыш кугижӓнӹш. Йыдпелнӹ дӓ ирвелнӹ Бразили, кечӹвӓлвелнӹ Парагвай дӓ Аргентина, вадывелнӹ Чили дӓ Перу доно пӹсмӓным кыча. 2010-шы ин тӹштӹ 10,907,778 эдем ӹлен.

Категори:Боливи
Эквадор

**Эквадор** (испанилӓ Ecuador; официал лӹмжӹ — **Эквадор Республика** испанилӓ República del Ecuador) — Кечӹвӓлвел Америкыштыш кугижӓнӹш. Йыдпелнӹ дӓ ирвелнӹ Колумби, ирвелнӹ дӓ кечӹвӓлвелнӹ Перу, вадывелнӹ Шӹпӓн океан доно пӹсмӓным кыча. 2010-шы ин тӹштӹ 58.910.000 эдем ӹлен.

## Провинцивлӓжӹ
Эквадорышты 24 провинци (provincia) улы. 

Категори:Эквадор
Гайана

**Гайана** (англла Guyana; официал лӹмжӹ — Cooperative Republic of Guyana) — Кечӹвӓлвел Америкыштыш Гвиана регионшты кугижӓнӹш. Йыдпелнӹ Atlantic Ocean, ирвелнӹ Суринам, кечӹвӓлвелнӹ дӓ кечӹвӓл-вадывелнӹ Бразили, вадывелнӹ Венесуэла доно пӹсмӓным кыча. 2010-шы ин тӹштӹ 752,940 эдем ӹлен.

Категори:Гайана
Колумби

S

**Колумби** (испанилӓ Colombia; официал лӹмжӹ — República de Colombia) — Кечӹвӓлвел Америкыштыш кугижӓнӹш. Йыдпелнӹ Кариб тангыж, йыд-вадывелнӹ Панама, ирвелнӹ Венесуэла дӓ Бразили, кечӹвӓлвелнӹ Эквадор дӓ Перу, вадывелнӹ Шӹпӓн океан доно пӹсмӓным кыча. 2010-шы ин тӹштӹ 285.511.00 эдем ӹлен. Вуйхалажы: Богота.

Категори:Колумби
Куба

**Куба** (испанилӓ Cuba; официал лӹмжӹ — República de Cuba) — Йыдпел Америкыштыш ошмаоты кугижӓнӹш. 2009-шӹ ин тӹштӹ 11,239,363 эдем ӹлен.

Категори:Куба
Бразили

**Бразили** (португалла Brasil; официал лӹмжӹ — República Federativa do Brasil) — Кечӹвӓлвел Америкыштыш кугижӓнӹш. Йыдпелнӹ Венесуэла, Гайана, Суринам дӓ Франци Гвиана, йыд-вадывелнӹ Колумби, вадывелнӹ Боливи дӓ Перу, кечӹвӓл-вадывелнӹ Аргентина дӓ Парагвай, кечӹвӓлвелнӹ Уругвай доно пӹсмӓным кыча. Кечӹвӓлвел Америкышты кого кугижӓнӹшвлӓ ло гӹц 1-шӹ вӓрӹм нӓлеш. 2010-шы ин тӹштӹ 190,732,694 эдем ӹлен.

Категори:Бразили
Суринам

**Суринам** (нидерландла Suriname, сранан-тонгола Sranangron тенгеок Sranankondre; официал лӹмжӹ — Republiek Suriname) — Кечӹвӓлвел Америкыштыш Гвиана регионшты кугижӓнӹш. Йыдпелнӹ Кариб тангыж, вадывелнӹ Гайана, ирвелнӹ Франци Гвиана, кечӹвӓлвелнӹ Бразили доно пӹсмӓным кыча. 2009-шӹ ин тӹштӹ 4.510.000 эдем ӹлен.

Категори:Суринам
Перу

**Перу** (испанилӓ Perú, кечуала Perú, аймарала Piruw; официал лӹмжӹ — República del Perú) — Кечӹвӓлвел Америкыштыш кугижӓнӹш. Йыдпелнӹ Эквадор дӓ Колумби, ирвелнӹ Бразили, кечӹвӓл-ирвелнӹ Боливи, кечӹвӓлвелнӹ Чили, вадывелнӹ Шӹпӓн океан доно пӹсмӓным кыча. 2010-шы ин тӹштӹ 152.830.000 эдем ӹлен.

Категори:Перу
Уругвай

**Уругвай** (испанилӓ Uruguay; официал лӹмжӹ — República Oriental del Uruguay) — Кечӹвӓлвел Америкыштыш кугижӓнӹш. Йыдпелнӹ Бразили, вадывелнӹ Аргентина, кечӹвӓлвелнӹ дӓ ирвелнӹ Atlantic Ocean доно пӹсмӓным кыча. 2016-шы ин тӹштӹ 3.444.006 эдем ӹлен.

## Ажедмашвлӓ
* Portal del Estado Uruguayo

Категори:Уругвай
Венесуэла

**Венесуэла** (испанилӓ Venezuela; официал лӹмжӹ — República Bolivariana de Venezuela) — Кечӹвӓлвел Америкыштыш кугижӓнӹш. Йыдпелнӹ Atlantic Ocean, ирвелнӹ Гайана, кечӹвӓлвелнӹ Бразили, вадывелнӹ Колумби доно пӹсмӓным кыча. 2010-шы ин тӹштӹ 29,105,632 эдем ӹлен.

Категори:Венесуэла
Мӧр

**Мӧр** (латинлӓ Fragaria) — роза йыхыш пырышы шукы иӓш якшар кушкыш. Кок йиш мӧр улы: изимӧр дӓ когомӧр.

Категори:Кушкышвлӓ
Категори:Мӧрвлӓ
Фолкленд ошмаотывлӓ

**Фолкленд ошмаотывлӓ** тенгеок **Мальвин ошмаотывлӓ** (англла Falkland Islands, испанилӓ Islas Malvinas) — Кечӹвӓлвел Америкыштыш Кого Британин тангыж шайылныш ошмаотывлӓжӹ. 2008-шӹ ин тӹштӹ 3,140 эдем ӹлен.

## Эндемик йӓнвлӓжӹ
**Dusicyon australis* — Фолкленд рӹвӹж
**Tachyeres brachypterus* — (Falkland steamer duck)

Категори:Фолкленд ошмаотывлӓ
Парагвай

**Парагвай** (испанилӓ Paraguay, гуаранилӓ Tetã Paraguái; официал лӹмжӹ — República del Paraguay) — Кечӹвӓлвел Америкыштыш кугижӓнӹш. Кечӹвӓлвелнӹ дӓ кечӹвӓл-вадывелнӹ Аргентина, ирвелнӹ дӓ йыд-ирвелнӹ Бразили, йыд-вадывелнӹ Боливи доно пӹсмӓным кыча. 2009-шӹ ин тӹштӹ 6,460,000 эдем ӹлен.

Категори:Парагвай
Кечӹвӓл Осети

**Кечӹвӓл Осети** (осетлӓ Хуссар Ирыстон ) — Азиштӹш дэ-факто кугижӓнӹш. Йыдпелнӹ Россий, вадывелнӹ, ирвелнӹ дӓ кечӹвӓлвелнӹ Грузи доно пӹсмӓным кыча. 2007-шӹ ин тӹштӹ 72,000 эдем ӹлен. Вуйхалажы: Цхинвали.
Марокко

**Марокко** (арабла المغرب‎‎; официал лӹмжӹ — ‎‎المملكة المغربية) — Йыдвел Африкыштыш кугижӓнӹш. Йыдпелнӹ Мӱлӓндӹ лоштыш тангыж дӓ Атланти океан, вадывелнӹ Атланти океан, ирвелнӹ Алжир кечӹвӓлвелнӹ Western Sahara доно пӹсмӓным кыча. 2009-шӹ ин тӹштӹ 32,200,000 эдем ӹлен. Вуйхалажы: Рабат.

Категори:Марокко
Алжир

**Алжир** (арабла‎ الجزائر‎; официал лӹмжӹ — الجمهورية الجزائرية الديمقراطية الشّعبية) — Йыдвел Африкыштыш кугижӓнӹш. Йыдпелнӹ Мӱлӓндӹ лоштыш тангыж, йыд-ирвелнӹ Тунис, ирвелнӹ Ливи, вадывелнӹ Марокко, кечӹвӓл-вадывелнӹ Western Sahara, Маврики дӓ Мали, кечӹвӓл-ирвел Нигер доно пӹсмӓным кыча. 2010-шы ин тӹштӹ 35,423,000 эдем ӹлен. Вуйхалажы: Алжир.

Категори:Алжир
Тунис

**Тунис** (арабла تونس‎; официал лӹмжӹ — الجمهورية التونسية) — Йыдвел Африкыштыш кугижӓнӹш. Йыдпелнӹ Мӱлӓндӹ лоштыш тангыж, вадывелнӹ Алжир, кечӹвӓл-ирвелнӹ Ливи доно пӹсмӓным кыча. 2011-шӹ ин тӹштӹ 10,432,500 эдем ӹлен. Вуйхалажы: Тунис.

Категори:Тунис
Ливи

**Ливи** (арабла‎‎ ‏ليبيا‎) — Йыдвел Африкыштыш кугижӓнӹш. Йыдпелнӹ Мӱлӓндӹ лоштыш тангыж, ирвелнӹ Египет, кечӹвӓл-ирвелнӹ Судан, кечӹвӓлвелнӹ Чад дӓ Нигер, вадывелнӹ Алжир дӓ Тунис доно пӹсмӓным кыча. 2010-шы ин тӹштӹ 6,420,000 эдем ӹлен. Вуйхалажы: Триполи.

* Underground "Fossil Water" Running Out Brian Handwerk, National Geographic, May 6, 2010.
* Libya turns on the Great Man-Made River Marcia Merry, Printed in the Executive Intelligence Review, September 1991.

Категори:Ливи
Мӱлӓндӹ лоштыш тангыж

**Мӱлӓндӹ лоштыш тангыж** — Атланти океанын бассейнӹшкӹжӹ пырыш коргӹштӹш тангыж.

Категори:Тангыжвлӓ
Категори:Европыштыш тангыжвлӓ
Категори:Атланти океанын бассейнӹш пырышы тангыжвлӓ
Изимӧр

**Изимӧр** (латинлӓ Fragaria) — роза йыхыш пырышы шукы иӓш якшар мӧрӓн кушкыш.

Мӧрвлӓ
Абхази

**Абхази** (абхазла Аҧсны ; официал лӹмжӹ — Аҧсны Аҳәынҭқарра ) — Азиштӹш дэ-факто кугижӓнӹш. Йыдпелнӹ Россий, вадывелнӹ дӓ кечӹвӓлвелнӹ Шим тангыж, ирвелнӹ дӓ кечӹвӓлвелнӹ Грузи доно пӹсмӓным кыча. 2011-шӹ ин тӹштӹ 242,862 эдем ӹлен. Вуйхалажы: Сухум.

## Абхази халавлӓ
Египет

**Египет** (арабла ‎ مصر; официал лӹмжӹ — جمهورية مصر العربية) — Йыдвел Африкыштыш кугижӓнӹш. Йыдпелнӹ Мӱлӓндӹ лоштыш тангыж, йыд-ирвелнӹ Газа Сектор (Палестина) дӓ Израиль, ирвелнӹ Якшар тангыж, кечӹвӓлвелнӹ Судан, вадывелнӹ Ливи доно пӹсмӓным кыча. 2011-шӹ ин тӹштӹ 80,085,862 эдем ӹлен. Вуйхалажы: Каир.

Категори:Египет
Судан

**Судан** (арабла‎‎ السودان‎‎; официал лӹмжӹ — جمهورية السودان) — Йыд-ирвел Африкыштыш кугижӓнӹш. Йыдпелнӹ Египет, йыд-ирвелнӹ Якшар тангыж, ирвелнӹ Эритрей дӓ Эфиопи, кечӹвӓл-ирвелнӹ Кени дӓ Уганда, кечӹвӓлвелнӹ Кечӹвӓлвел Судан, кечӹвӓл-вадывелнӹ Покшал Африка Республика, вадывелнӹ Чад, йыд-вадывелнӹ Ливи доно пӹсмӓным кыча. 2009-шӹ ин тӹштӹ 43,939,598 эдем ӹлен. Вуйхалажы: Хартум.

Категори:Судан
Клӓт

**Клӓт** — пӹрцӹм ӓль лашашым оптымы ӱштӹ кӹдеж.

Категори:Цилӓ
Эритрей

**Эритрей** (тигриньяла ሃገረ ኤርትራ, арабла دولة إرتري‎‎) — Ирвел Африкыштыш кугижӓнӹш. Вадывелнӹ Судан, кечӹвӓлвелнӹ Эфиопи, кечӹвӓл-ирвелнӹ Джибути, йыд-ирвелнӹ дӓ ирвелнӹ Якшар тангыж доно пӹсмӓным кыча. 2009-шӹ ин тӹштӹ 5,224,000 эдем ӹлен. Вуйхалажы: Асмэра.

Категори:Эритрей
Эфиопи

**Эфиопи** (амхарала‎‎ ኢትዮጵያ ʾĪtyōṗṗyā; официал лӹмжӹ — የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ) — Африкыштыш кугижӓнӹш. Йыдпелнӹ Эритрей, вадывелнӹ Судан, ирвелнӹ Джибути дӓ Сомали, кечӹвӓлвелнӹ Кени доно пӹсмӓным кыча. 2011-шӹ ин тӹштӹ 88,013,491 эдем ӹлен. Вуйхалажы: Аддис-Абеба.

Категори:Эфиопи
Адамантини

**Адамантини** () – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Бразилиштӹ вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 1 йиш тӹрлӹ адамантини улы.

Категори:Орхидейвлӓ
Амерорхис

**Амерорхис** () – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Канадышты дӓ АУШштӹ вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 1 йиш тӹрлӹ амерорхис улы.

Категори:Орхидейвлӓ
Анселли

**Анселли** () – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Африкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 1 йиш тӹрлӹ анселли улы.
 
## Йых гибридвлӓ
* *Anaphorchis* (*xGraphorchis*)
* *Ansidium* (*xCymbidium*)
* *Catasellia* (*xCatasetum*)
* *Cycsellia* (*xCychnoches*)
* *Cyrtellia* (*xCyrtopodium*)
* *Eulosellia* (*xEulophia*)
* *Galeansellia* (*xGaleandra*)
* *Mormosellia* (*xMormodes*) 
* *Promellia* (*xPromenaea*)

Категори:Орхидейвлӓ
Арундина

**Арундина ** () – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Азиштӹ дӓ Океаништӹ вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 1 йиш тӹрлӹ арундина улы.

Категори:Орхидейвлӓ
Акакаллис

**Акакаллис** () – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Кечӹвӓлвел Америкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 1 (?) йиш тӹрлӹ акакаллис улы.

## Йишвлӓ
* *[[Acacallis coerulea]]* (Rchb. f.) Schltr. 1918 (now synonym of *Aganisia fimbriata* Rchb.f.)
* *[[Acacallis cyanea]]* Lindl. 1853 (Peru; Venezuela) (now synonym of *Aganisia cyanea* (Lindl.) Rchb.f)
* *[[Acacallis fimbriata]]* (Rchb. f.) Schltr. 1918 (Peru; Venezuela) (now synonym of : *Aganisia fimbriata* Rchb.f)
* *[[Acacallis hoehnei]]* (Hoehne) Schltr. 1918 (now synonym of : *Aganisia cyanea* (Lindl.) Rchb.f.)
* *[[Acacallis oliveriana]]* (Rchb. f.) Schltr. 1914 (now synonym of : *Aganisia fimbriata* Rchb.f.)
* *[[Acacallis rosariana]]* V.P.Castro & da Silva 2001 (unplaced name)

Категори:Орхидейвлӓ
Коелоглоссум

**Коелоглоссум** () – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Европышты дӓ Америкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӓт ик йиш коелоглоссум веле улы.

Категори:Орхидейвлӓ
Компери

**Компери** () – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Турциштӹ, Крымышты, Ливанышты, Иракышты дӓ Иранышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 1 йиш тӹрлӹ компери улы.

Категори:Орхидейвлӓ
Эсмералда (кушкыш)

**Эсмералда** () – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Азиштӹ вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 3 йиш тӹрлӹ эсмералда улы. 

## Йишвлӓ
* *[[Esmeralda bella]]* Rchb.f. (1888)
* *[[Esmeralda cathcartii]]* (Lindl.) Rchb.f. (1862) 
* *[[Esmeralda clarkei]]* Rchb.f. (1886)

Категори:Орхидейвлӓ
Эмбрееа

**Эмбрееа** ()  –  Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Колумбиштӹ дӓ Эквадорышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 1 йиш тӹрлӹ эмбрееа улы. 

Категори:Орхидейвлӓ
Кондилаго

**Кондилаго** () – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Колумбиштӹ вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 1 йиш тӹрлӹ кондилаго улы.

Категори:Орхидейвлӓ