open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Эквок

**Эквок** (англла Ekwok ; юпиклӓ Iquaq ) — Америкын ушымы штатвлӓжӹн кечӹвӓл-вадывел Аляска штатын эскимо юпик халыкын халажы. Халан территорижӹ: 44.9 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 132 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Рашен-Мишен

**Рашен-Мишен** (англла Russian Mission ; юпиклӓ Iqugmiut ) — Америкын Ушымы Штатвлӓжӹн кечӹвӓл-вадывел Аляска штатын эскимо юпик халыкын халажы. Халан территорижӹ: 16.0 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 320 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Оскарвилль

**Оскарвилль** (англла Oscarville ; юпиклӓ Kuiggayagaq ) — Америкын Ушымы Штатвлӓжӹн кечӹвӓл-вадывел Аляска штатын эскимо юпик халыкын солажы. Халан территорижӹ: 4.3 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 61 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Кветлук

**Кветлук** (англла Kwethluk ; юпиклӓ Kuiggluk ) — Америкын Ушымы Штатвлӓжӹн кечӹвӓл-вадывел Аляска штатын эскимо юпик халыкын халажы. Халан территорижӹ: 30.3 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 716 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Америкын Ушымы Штатвлӓжӹ

**Америкын Ушымы Штатвлӓжӹ**, **АУШ** () — Йыдпел Америкыштыш кугижӓнӹш. Кымдец донжы мӱлӓндӹ вӹлнӹ нӹлӹмшӹ 9 518 900 км², ӹлӹзӹ шот доно 304 139000 кымшы вӓрӹм нӓлеш. Вуйхалажы — Вашингтон.

## Штатвлӓжӹ
* Америкын Ушымы Штатвлӓн штатвлӓжӹ

Категори:АУШ
Категори:Кугижӓнӹшвлӓ
Категори:Йыдвел Америка
Квигиллингок

**Квигиллингок** (англла Kwigillingok ; юпиклӓ Kuigilnguq ) — Америкын Ушымы Штатвлӓжӹн кечӹвӓл-вадывел Аляска штатын эскимо юпик халыкын халажы. Халан территорижӹ: 52.4 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 338 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Кинхагак

**Кинхагак** (англла Quinhagak тенгеок Kwinhagak ; юпиклӓ Kuinerraq ) — Америкын Ушымы Штатвлӓжӹн кечӹвӓл-вадывел Аляска штатын эскимо юпик халыкын халажы. Халан территорижӹ: 13.6 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 555 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Левелок

**Левелок** (англла Levelock ; юпиклӓ Liivlek ) — Америкын Ушымы Штатвлӓжӹн кечӹвӓл-вадывел Аляска штатын эскимо юпик халыкын солажы. Халан территорижӹ: 37.6 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 122 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Касиглук

**Касиглук** (англла Kasigluk ; юпиклӓ Kassigluq ) — Америкын Ушымы Штатвлӓжӹн кечӹвӓл-вадывел Аляска штатын эскимо юпик халыкын халажы. Халан территорижӹ: 34.3 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 543 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Конгиганак

**Конгиганак** (англла Kongiganak ; юпиклӓ Kangirnaq ) — Америкын ушымы штатвлӓжӹн кечӹвӓл-вадывел Аляска штатын эскимо юпик халыкын халажы. Халан территорижӹ: 4.8 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 359 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Гудньюс-Бей

**Гудньюс-Бей** (англла Goodnews Bay ; юпиклӓ Mamterat ) — Америкын Ушымы Штатвлӓжӹн кечӹвӓл-вадывел Аляска штатын эскимо юпик халыкын халажы. Халан территорижӹ: 8.2 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 231 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Манокотак

**Манокотак** (англла Manokotak ; юпиклӓ Manuquutaq ) — Америкын Ушымы Штатвлӓжӹн кечӹвӓл-вадывел Аляска штатын эскимо юпик халыкын халажы. Халан территорижӹ: 96.5 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 405 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Мекорйук

**Мекорйук** (англла Mekoryuk ; нунивак чупиклӓ Mikuryarmiut , аляска юпиклӓ Mikuryaq ) — Америкын Ушымы Штатвлӓжӹн кечӹвӓл-вадывел Аляска штатын Нунивак ошмаотышты эскимос юпик халыкын халажы. Халан территорижӹ: 19.1 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 210 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Нунивак

**Нунивак** (англла Nunivak ; нунивак чупиклӓ Nuniwar , аляска юпиклӓ Nunivaaq ) — Америкын Ушымы Штатвлӓжӹн кечӹвӓл-вадывел Аляска штатын эскимос чупик халыкын ошмаотыжы. Ошмаотын территорижӹ: 1631.97 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 210 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Категори:Ошмаотывлӓ
Накнек

**Накнек** (англла Naknek ; юпиклӓ Nakniq ) — Америкын Ушымы Штатвлӓжӹн кечӹвӓл-вадывел Аляска штатын эскимо юпик халыкын халажы. Халан территорижӹ: 219.7 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 678 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Сауз-Накнек

**Сауз-Накнек** (англла South Naknek ; юпиклӓ Qinuyang ) — Америкын Ушымы Штатвлӓжӹн кечӹвӓл-вадывел Аляска штатын эскимо юпик халыкын халажы. Халан территорижӹ: 252.6 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 137 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Хупер-Бей

**Хупер-Бей** (англла Hooper Bay ; юпиклӓ Naparyaarmiut ) — Америкын Ушымы Штатвлӓжӹн кечӹвӓл-вадывел Аляска штатын эскимо юпик халыкын халажы. Халан территорижӹ: 22.7 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 1,014 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Напакиак

**Напакиак** (англла Napakiak ; юпиклӓ Naparyarraq ) — Америкын Ушымы Штатвлӓжӹн кечӹвӓл-вадывел Аляска штатын эскимо юпик халыкын халажы. Халан территорижӹ: 13.0 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 354 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Маршалл (Аляска)

**Маршалл** (англла Marshall ; юпиклӓ Masserculleq ) — Америкын Ушымы Штатвлӓжӹн кечӹвӓл-вадывел Аляска штатын эскимо юпик халыкын халажы. Халан территорижӹ: 12.2 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 378 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Напаскиак

**Напаскиак** (англла Napaskiak ; юпиклӓ Napaskiaq ) — Америкын Ушымы Штатвлӓжӹн кечӹвӓл-вадывел Аляска штатын эскимо юпик халыкын халажы. Халан территорижӹ: 9.9 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 391 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Питкас-Пойнт

**Питкас-Пойнт** (англла Pitkas Point тенгеок Pitka’s Point ; юпиклӓ Negeqliim Painga ) — Америкын Ушымы Штатвлӓжӹн кечӹвӓл-вадывел Аляска штатын эскимо юпик халыкын халажы. Халан территорижӹ: 3.9 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 125 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Сент-Мерис (Аляска)

**Сент-Мерис ** (англла St. Marys ; юпиклӓ Negeqliq ) — Америкын Ушымы Штатвлӓжӹн кечӹвӓл-вадывел Аляска штатын эскимо юпик халыкын халажы. Халан территорижӹ: 130 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 500 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Найтмьют

**Найтмьют** (англла Nightmute ; юпиклӓ Negtemiut ) — Америкын Ушымы Штатвлӓжӹн кечӹвӓл-вадывел Аляска штатын эскимо юпик халыкын халажы. Халан территорижӹ: 263.0 км². 2009-шӹ ин тӹштӹ 209 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Ньюток

**Ньюток** (англла Newtok ; юпиклӓ Niugtaq  ) — Америкын Ушымы Штатвлӓжӹн кечӹвӓл-вадывел Аляска штатын эскимо юпик халыкын халажы. Халан территорижӹ: 2.9 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 321 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Аляска юпиквлӓ

**Аляска юпиквлӓ** — юпик группыш пырышы аляска юпиклӓ попышы вадывел дӓ кечӹвӓл-вадывел Аляскышты ӹлӹшӹ эскимос халык. Аляска юпиквлӓ цилажӹ 24.300 нарӹн ылыт. 

## Систематика
* **Уналик-Пастулик юпиквлӓ** (англла *Norton Sound Yup’ik*) 
** **Unalirmiut** 
*** Atnegmiut 
*** Kuuyuŋmiut 
*** Eŋlutaleġmiut 
*** Caxtulegmiut 
*** Uŋallaqłiŋmiut 
*** Tacirmiut 
** **Pastulirmiut** : 
* **Юкон-Кускоквим юпиквлӓ** (англла *General Central Yup’ik*)
** Qerauranermiut 
** Kuigularmiut 
** Qip’ngayarmiut 
** Qaluyaarmiut 
** Marayaarmiut 
** Chnagmiut 
** Kuigpagmiut 
** Akulmiut 
** Caninermiut 
** Kusquqvagmiut 
*** Unegkumiut 
*** Kiatagmiut 
* **[[Эджегик]] юпиквлӓ** (юпиклӓ *Aglurmiut*; англла *Egegik Yup’ik, Bristol Bay Yup’ik*)
* **[[Чевак]] чупиквлӓ** (юпиклӓ *Cup’ik* (sg) *Cupiik* (dual) *Cupiit* (pl); англла *Cup’ik, Hooper Bay-Chevak Cup’ik*) 
* **[[Нунивак чупиквлӓ]]** (юпиклӓ *Cup’ig* (sg), *Cupiik* (dual), *Cupiit* (pl), *Nuniwarmiut*; англла *Cup’ig, Nunivak Cup’ig or Cup’ik*]. Нунивак ошмаотышты.

Категори:Юпиквлӓ
Эскимо

**Эскимо́** () — шӹшер гӹц ӹштӹмӹ шоколад вӹлвӓлӓн кашаргы вӹлӓн цикӓлмӹ иӓн. Эскимом 1920-шы ивлӓн Америкышты Gervais (кӹзӹт Danone) концернышты шанен лыкмы.

Лӹмӹн этимологижӹ эскимос шамак гӹц лин.

Категори:Шӹшер-тарык
Алютиквлӓ

**Алютиквлӓ** тенгеок **Сугпиаквлӓ**,  **Супиквлӓ** (алютиклӓ Sugpiaq sg, Sugpiak dual, Sugpiat pl тенгеок Alutiiq sg, Alutiik dual, Alutiit pl) — юпик группыш пырышы алютиклӓ попышы кечӹвӓлвел Аляскышты ӹлӹшӹ эскимос халык. Алютиквлӓ цилажӹ кым тӹжем нарӹн ылыт. 

## Классификацижӹ
* **Вадывел алютиквлӓ** тенгеок **Вадывел сугпиаквлӓ** (Kaniagmiut) : Кадьяк ошмаотышты дӓ Alaskan Peninsula-ышты
** mainland: (*Ugaassarmiut*)
** island: (*Qik'rtarmiut, Tangirnarmiut*) 
* **Ирвел алютиквлӓ** тенгеок **Ирвел сугпиаквлӓ** 
** mainland: (*Unegkurmiut, Yalegmiut*) : Kenai Peninsula-ышты
** island: (*Chugachigmiut* : *Tyanirmiut, Shuqlurmiut, Nutyirmiut, Palugvirmiut, Alukarmiut, Atyarmiut, Talitlarmiut, Kangirtlurmiut, Ugalakmiut*) : Prince William Sound ошмаотывлӓшты

## Халавлӓжӹ дон солавлӓжӹ
*  
**Kodiak Island Borough** : Аленева (?), Афогнак сола (Ag’waneq), Афогнак ошмаоты (?), Ахиок (Kasukuak), Карлук (Kal’uq, Kal’ut), Кадьяк хала (Sun’aq), Кадьяк ошмаоты (Qikertaq, Qik’rtaq), Ларсен-Бей (Uyaqsaq), Олд-Харбор (Nuniaq), Порт-Лайонс (Masiqsiraq), Узинки (Uusenkaaq), Чинияк (Cing’iyak)

## Анжалаш
*Аваук пуштмы

Категори:Юпиквлӓ
Нунам Икуа

**Нунам Икуа** (англла Nunam Iqua тошты лӹм Sheldons Point ; юпиклӓ Nunam Iqua ) — Америкын Ушымы Штатвлӓжӹн кечӹвӓл-вадывел Аляска штатын эскимос юпик халыкын халажы. Халан территорижӹ: 47.9 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 164 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Нунапитчук

**Нунапитчук** (англла Nunapitchuk ; юпиклӓ Nunapicuar ) — Америкын Ушымы Штатвлӓжӹн кечӹвӓл-вадывел Аляска штатын эскимос юпик халыкын халажы. Халан территорижӹ: 22.1 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 468 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Колиганек

**Колиганек** (англла Koliganek ; юпиклӓ Qalirneq ) — Америкын Ушымы Штатвлӓжӹн кечӹвӓл-вадывел Аляска штатын эскимос юпик халыкын халажы. Халан территорижӹ: 32.4 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 182 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Токсук-Бей

**Токсук-Бей** (англла Toksook Bay ; юпиклӓ Nunakauyaq ) — Америкын Ушымы Штатвлӓжӹн кечӹвӓл-вадывел Аляска штатын эскимо юпик халыкын халажы. Халан территорижӹ: 191.7 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 534 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Юпиквлӓ

**Юпиквлӓ** — эскимос группыш пырышы юпик йӹлмӹвлӓлӓ попышы йыд-ирвел Сибирьӹштӹ (Чукотка пел ошмаоты) дӓ Аляскышты ӹлӹшӹ халык. Юпиквлӓ цилажӹ 29.100 нарӹн ылыт. 

## Систематика
* Сиреник юпиквлӓ (Сиӷыныгмыӷий )
* Лачок юпиквлӓ 
** Сибирь юпиквлӓ (Yupiget = Юпигыт )
** Наукан юпиквлӓ (Нывуӄаӷмит )
** Аляска юпиквлӓ (Yupʼik  дӓ Cupʼik дон Cupʼig) 
** Алютиквлӓ тенгеок Сугпиаквлӓ (Sugpiaq , Alutiiq)
Котлик

**Котлик** (англла Kotlik ; юпиклӓ Qerrulliik ) — Америкын Ушымы Штатвлӓжӹн вадывел Аляска штатын эскимос юпик халыкын халажы. Халан территорижӹ: 12.0 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 641 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Кокханок

**Кокханок** (англла Kokhanok ; юпиклӓ Qarr’unaq ) — Америкын Ушымы Штатвлӓжӹн кечӹвӓл Аляска штатын эскимос юпик халыкын солажы. Халан территорижӹ: 55.5 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 174 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Кипнук

**Кипнук** (англла Kipnuk ; юпиклӓ Qipneq ) — Америкын Ушымы Штатвлӓжӹн кечӹвӓл-вадывел Аляска штатын эскимос юпик халыкын халажы. Халан территорижӹ: 50.8 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 644 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Кларкс-Пойнт

**Кларкс-Пойнт** (англла Clark's Point ; юпиклӓ Saguyaq ) — Америкын Ушымы Штатвлӓжӹн кечӹвӓл-вадывел Аляска штатын эскимос юпик халыкын халажы. Халан территорижӹ: 10,5 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 75  эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Крукид-Крик

**Крукид-Крик** (англла Crooked Creek ; юпиклӓ Tevyaraq ) — Америкын Ушымы Штатвлӓжӹн кечӹвӓл-вадывел Аляска штатын эскимос юпик халыкын солажы. Халан территорижӹ: 281 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 137 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Тулуксак

**Тулуксак** (англла Tuluksak ; юпиклӓ Tuulkessaaq ) — Америкын Ушымы Штатвлӓжӹн кечӹвӓл-вадывел Аляска штатын эскимос юпик халыкын халажы. Халан территорижӹ: 8.1 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 428 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Пайлот-Стейшен

**Пайлот-Стейшен** (англла Pilot Station ; юпиклӓ Tuutalgaq ) — Америкын Ушымы Штатвлӓжӹн кечӹвӓл-вадывел Аляска штатын эскимос юпик халыкын халажы. Халан территорижӹ: 5.9 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 596 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Тогиак

**Тогиак** (англла Togiak ; юпиклӓ Tuyuryaq ) — Америкын Ушымы Штатвлӓжӹн кечӹвӓл-вадывел Аляска штатын эскимос юпик халыкын халажы. Халан территорижӹ: 591.7 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 821 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Алеутвлӓ

**Алеутвлӓ** тенгеок **Унанганвлӓ** (алеутла Unangax̂ sg, Unangax dual, Unangan тенгеок Unangas pl) — эскимос-алеут группыш пырышы алеут йӹлмӹлӓ попышы Алеут ошмаотывлӓштӹ, йыд-ирвел Россиштӹ (Алеут район, Камчатка край) дӓ кечӹвӓл-вадывел Аляскышты (АУШ) ӹлӹшӹ халык. Алеутвлӓ цилӓжӹ 17 000 (АУШ) - 700 (Росси) нӓрӹн ылыт. 

## Tribes
* **Sasignan** : Атту, Агатту дӓ Семичи ошмаотывлӓштӹ
* **Kasakam Unangangis** ("руш алеутвлӓ"): Остров Беринга дон Медный Остров ошмаотывлӓштӹ
* **Naahmiĝus** : Delarof (Аматигнак, Танага) ошмаотывлӓштӹ
* **Niiĝuĝis** : Andreanof (Канага, Адах, Атха, Амлия, Сегуам) ошмаотывлӓштӹ
* **Akuuĝun** тенгеок **Uniiĝun** : Four Mountains (Амухта, Кагамил) ошмаотывлӓштӹ
* **Qawalangin** : Fox (Умнак, Самалга, вадывел Уналашка) ошмаотывлӓштӹ
* **Qigiiĝun** : Krenitzen (ирвел Уналашка, Акутан, Акун, Тигалда) ошмаотывлӓштӹ
* **Qagaan Tayaĝungin** : Санак (Унимак, Санак) ошмаотывлӓштӹ
* **Qaĝiiĝun** : Шумагин ошмаотывлӓштӹ
Фикус

**Фи́кус** (  ) — Тутовый йыхыш пырышы фруктан пушӓнгӹ. 

## Йишвлӓ
* Инжир ( *Ficus carica* )

Категори:Кушкышвлӓ
Категори:Пушӓнгӹвлӓ
Сӹрт пеледӹш

**Сӹрт пеледӹш** () — Violaceae йыхыш пырышы йыдпелвел полушариштӹ вӓшлиӓлтшӹ шукиӓш, южгынам икиӓш изи шудыла кушкышвлӓ. Цилӓжӹ 525–600 тӹрлӹ сӹрт пеледӹш улы. 

## Йишвлӓ
* *Viola palustris* — Фиалка болотная 
* *Viola × wittrockiana* — Фиалка Виттрока 
* *Viola odorata* — Фиалка душистая 
* *Viola hirta* — Фиалка опушённая 
* *Viola uniflora* — Фиалка одноцветковая 
* *Viola arvensis* — Фиалка полевая 
* *Viola canina* — Фиалка собачья 
* *Viola uliginosa* — Фиалка топяная 
* *Viola tricolor* — Фиалка трёхцветная 
* *Viola mirabilis* — Фиалка удивительная 
* *Viola biflora* — Фиалка двуцветковая 

Категори:Кушкышвлӓ
Категори:Пеледӹшвлӓ
Тунунак

**Тунунак** (англла Tununak ; юпиклӓ Tununeq ) — Америкын Ушымы Штатвлӓжӹн кечӹвӓл-вадывел Аляска штатын эскимос юпик халыкын халажы. Халан территорижӹ: 157.2 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 325 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Тунтутулиак

**Тунтутулиак** (англла Tuntutuliak ; юпиклӓ Tuntutuliaq ) — Америкын Ушымы Штатвлӓжӹн кечӹвӓл-вадывел Аляска штатын эскимос юпик халыкын халажы. Халан территорижӹ: 309.2 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 370 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Кускоквим

**Кускоквим** (англла Kuskokwim River ; юпиклӓ Kusquqvak ) — Америкын Ушымы Штатвлӓжӹн кечӹвӓл-вадывел Аляска штатын йогыжы. Америкын Ушымы Штатвлӓжӹн сек кужы ӹндекшӹмшӹ йогыжы. Кужыцшы 1,130 км. уштыш. 

Категори:Аляска йогывлӓ
Айвишак

**Айвишак** (англла Ivishak River ) — Америкын Ушымы Штатвлӓжӹн йыдвел Аляска штатын йогыжы. Кужыцшы 153 км. уштыш.

Категори:Аляска йогывлӓ
Атнавлӓ

**Атнавлӓ** (атнала Atnahwt’aene ; англла Ahtna, Ahtena, Atna) — атабаск группыш пырышы атна йӹлмӹлӓ попышы АУШ-н Аляска  штатышты ӹлӹшӹ халык. Атнавлӓ цилажӹ 500 нарӹн ылыт. 

## Tribes
* **Ӱл атнавлӓ** (атнала *Atnahwt’aene* ; англла *Lower Ahtna* ): Читина дӓ Коппер-Центр.
** Chitina/Taral Band: Читина дӓ Тарал (*Taghaelden*).
** Tonsina/Klutina Band: Tonsina River (*Kentsii Na’*), Klutina River (*Tl’atii Na’*) дӓ Klutina Lake (Tl’atibene’).
* **Покшал атнавлӓ** (атнала *Atnahwt’aene* ; англла *Central Ahtna, Middle Ahtna* ): Коппер-Центр, Тазлина, Гленналлен, Гулкана дӓ Гакона.
** Gulkona/Gakona Band
* **Вадывел атнавлӓ** (атнала *Tsaay Hwt’aene* ; англла *Western Ahtna* ): Кантвел.
** Tyone/Mendeltna Band: Tyone (...) дӓ Менделтна.
** Cantwell/Denali Band: Кантвел дӓ Денали. 
* **Upper атнавлӓ** (атнала *Tatl’ahwt’aene* ; англла *Upper Ahtna* ): Mentasta .
** Sanford River/Chistochina Band: Санфорд River (*K’ełt’aeni*) дӓ Чисточайна (*Tsiistl’edze Na’*).
** Slana/Batzulnetas Band: Слана дӓ Batzulnetas (*Nataełde*).
** Mentasta Band: Ментаста-Лейк.

## Атна географижӹ
*  
**Valdez–Cordova Census Area** : Гакона (Ggax Kuna’), Гленналлен (Ciisk’e Na’), Гулкана (C’ulc’e Na’), Дельта-Ривер (Saas Na’), Клутина йогы (Tl’atii Na’), Клутина йӓр (Tl’atibene’), Коппер-Центр (Tl’aticae’e), МакКарти ( ? ), Менделтна (Bendilna’), Ментаста-Лейк (Mendaesde), Набесна (Nabaesna’), Слана (Stl’ana’), Нельчина (Xaz Ghae Na’), Тазлина (Tezdlen Na’), Чисана (Tsetsaan’ Na’), Читина (Tsedi Na’) 

*  
**Matanuska-Susitna Borough** : Лейк-Луиз (Sasnuu’ Bene’), Талкитна (Dghelaay tahwt’aene), Суситна (?), Суситна йӓр (Ben Ce’e), Суситна йогы (Sasut Na’)

*  
**Denali Borough** : Денали (Dghelaayce’e), Кантвел (Yidateni Na’)

Категори:Америкыштыш халыквлӓ
Читина

**Читина** (англла Chitina ; атнала Tsedi Na’ ) — Америкын ушымы штатвлӓшты кечӹвӓл-ирвел Аляска штатын атна халыкын халажы. Халан территорижӹ: 248 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 123 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Гакона

**Гакона** (англла Gakona ; атнала Ggax Kuna’ ) — Америкын ушымы штатвлӓшты кечӹвӓл-ирвел Аляска штатын атна халыкын халажы. Халан территорижӹ: 158.9 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 215 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Гулкана

**Гулкана** (англла Gulkana ; атнала C’ulc’e Na’ ) — Америкын ушымы штатвлӓшты кечӹвӓл-ирвел Аляска штатын атна халыкын ӹлӹмӹ вӓржӹ. Ти вӓрӹн территорижӹ: 94.6 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 88 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Коппер-Центр

**Коппер-Центр** (англла Copper Center ; атнала Tl’aticae’e ) — Америкын ушымы штатвлӓшты кечӹвӓл-ирвел Аляска штатын атна халыкын халажы. Халан территорижӹ: 35.6 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 362 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Юкон (йогы)

**Юкон** (англла Yukon River ; юпиклӓ Kuigpak ) — Америкын Ушымы Штатвлӓжӹн покшал Аляска штатын дӓ йыд-вадывел Канадын Британ Колумби провинцин йогыжы. Аляскын сек кужы йогыжы. Кужыцшы 3,190 км. уштыш.

Категори:Аляска йогывлӓ
Категори:Канада йогывлӓ
Нушагак

**Нушагак** (англла Nushagak River ; юпиклӓ Iilgayaq ) — Америкын Ушымы Штатвлӓжӹн кечӹвӓл-вадывел Аляска штатын йогыжы. Кужыцшы 450 км. уштыш. 

## Халавлӓжӹ
*Портедж-Крик
*Эквок
*Колиганек 
*Нью-Стуяхок

Категори:Аляска йогывлӓ
Тазлина

**Тазлина** (англла Tazlina ; атнала Tezdlen Na’ ) — Америкын ушымы штатвлӓшты кечӹвӓл-ирвел Аляска штатын атна халыкын халажы. Халан территорижӹ: 19.4 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 149 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Кантвел

**Кантвел** (англла Cantwell ; атнала Yidateni Na’ ) — Америкын ушымы штатвлӓшты кечӹвӓл-ирвел Аляска штатын атна халыкын халажы. Халан территорижӹ: 307.5 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 222 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Чисточайна

**Чисточайна** (англла Chistochina ; атнала Tsiistl’edze’ Na’) — Америкын ушымы штатвлӓшты кечӹвӓл-ирвел Аляска штатын атна халыкын халажы. Халан территорижӹ: 932 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 93 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Слана

**Слана** (англла Slana ; атнала Stl’ana’ ) — Америкын ушымы штатвлӓшты кечӹвӓл-ирвел Аляска штатын атна халыкын ӹлӹмӹ вӓржӹ. Ти вӓрӹн территорижӹ: 657.3 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 124 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Набесна

**Набесна** (англла Nabesna ; атнала Nabaesna’ ) — Америкын ушымы штатвлӓшты кечӹвӓл-ирвел Аляска штатын атна халыкын ӹлӹмӹ вӓржӹ. 2010-шы ин тӹштӹ 5 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Менделтна

**Менделтна** (англла Mendeltna ; атнала Bendilna’ ) — Америкын ушымы штатвлӓшты кечӹвӓл-ирвел Аляска штатын атна халыкын ӹлӹмӹ вӓржӹ. Ти вӓрӹн территорижӹ: 1,183.8 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 63 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
МакКарти

**МакКарти** (англла McCarthy ; атнала ? ) — Америкын ушымы штатвлӓшты кечӹвӓл-ирвел Аляска штатын атна халыкын ӹлӹмӹ вӓржӹ. Ти вӓрӹн территорижӹ: 384.0 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 42 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Уиттиер

**Уиттиер** (англла Whittier ) — Америкын ушымы штатвлӓшты кечӹвӓл-ирвел Аляска штатын халажы. Халан территорижӹ: 51.0 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 182 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Татитлек

**Татитлек** (англла Tatitlek ) — Америкын ушымы штатвлӓшты кечӹвӓл-ирвел Аляска штатын native ӹлӹмӹ вӓржӹ. Ти вӓрӹн территорижӹ: 18.9 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 107 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Толсона

**Толсона** (англла Tolsona ) — Америкын ушымы штатвлӓшты кечӹвӓл-ирвел Аляска штатын native халыкын ӹлӹмӹ вӓржӹ. Ти вӓрӹн территорижӹ: 119.5 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 27 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Чисана

**Чисана** (англла Chisana ; атнала Tsetsaan’ Na’ ) — Америкын ушымы штатвлӓшты кечӹвӓл-ирвел Аляска штатын атна халыкын ӹлӹмӹ вӓржӹ. Ти вӓрӹн территорижӹ: 224.7 км². 2010-шы ин тӹштӹ 0 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Ментаста-Лейк

**Ментаста-Лейк** (англла Mentasta Lake ; атнала Mendaesde ) — Америкын ушымы штатвлӓшты кечӹвӓл-ирвел Аляска штатын атна халыкын ӹлӹмӹ вӓржӹ. Ти вӓрӹн территорижӹ: 790.1 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 142 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Талкитна (йогы)

**Талкитна** (англла Talkeetna River ; атнала Taa’i Na’ ) — Америкын Ушымы Штатвлӓжӹн кечӹвӓл-ирвел Аляска штатын йогыжы. Кужыцшы 137 км. уштыш. 

Йогы лӹмӹн атнала этимологижӹ «taa’i» ('кымыт') дон «na’» ('йогы') шамаквлӓ гӹц лин.

Категори:Аляска йогывлӓ
Тӓрзӹ

**Тӓрзӹ** — эдем, кыдым тӓрлӹмӹ пӓшӓ ӹштӓш; пӓшӓзӹ.

Категори:Цилӓ
Холикачуквлӓ

**Холикачуквлӓ** (холикачукла Doogh Hit’an [toʁhətʼan] ; англла Holikachuk people ) — атабаск группыш пырышы холикачук йӹлмӹлӓ попышы АУШ-н вадывел Аляска штатышты ӹлӹшӹ халык. Холикачуквлӓ цилажӹ 2007-шӹ ин тӹштӹ 180 нарӹн ылыт. 

## Халавлӓжӹ дон солавлӓжӹ
* Холикачук Holikachuk тенгеок Huligachagat (Xiyighelinghdi) 
* Dishkaket (Diyhkagg)
* Грейлинг Grayling (Sixno' Xidakagg)

Категори:Америкыштыш халыквлӓ
Холикачук

**Холикачук** (англла Holikachuk тенгеок Huligachagat ; холикачукла Xiyighelinghdi ) — Америкын ушымы штатвлӓшты вадывел Аляска штатын холикачук халыкын ӹлӹмӹ вӓржӹ.

Категори:Аляска
Грейлинг (Аляска)

**Грейлинг ** (англла Grayling ; холикачукла Sixno' Xidakagg ) — Америкын ушымы штатвлӓшты вадывел Аляска штатын холикачук халыкын халажы. Халан территорижӹ: 28.3 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 174 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Коюконвлӓ

**Коюконвлӓ** (коюконла Denaakkʼe, Dinaak̲ʼa ; англла Koyukon ) — йыдвел атабаск группыш пырышы коюкон йӹлмӹлӓ попышы АУШ-н вадывел Аляска штатышты ӹлӹшӹ халык. Коюконвлӓ цилажӹ 300 (?) нарӹн ылыт. 

## Коюкон географижӹ
* Аллакакет Allakaket (Aalaa Kkaakk’et )
* Алатна Alatna (?)
* Бивер Beaver (Ts’aahudaaneekk’onh Denh )
* Беттлс Bettles (Kk’odlel T’odegheelenh Denh )
* Галена Galena (Notaalee Denh )
* Хьюс Hughes village (Hut’odlee Kkaakk’et )
* Гуслия Huslia (Ts’aateyhdenaade kk’onh Denh )
* Калтаг Kaltag (Ggaał Doh )
* Кокринес Kokrines (Łoyh Denlekk’es Denh )
* Койукук хала Koyukuk (Meneelghaadze’ T’oh )
* Койукук йогы Koyukuk River (Ooghekuhno’ )
* Лейк-Минчумина Lake Minchumina (Menchuh Mene’ )
* Менли-Хот-Спринг Manley Hot Springs (Too Naaleł Denh )
* Нулато Nulato (Noolaaghe Doh )
* Рампарт Rampart (Dleł Taaneets )
* Стивенс-Вилладж Stevens Village (Denyeet )
* Танана Tanana (Hohudodetlaatl Denh )

## Коюкон персоналивлӓ
*Кэтлин Карло-Кендалл
*Мэри ТаллМаунтин
*Польдине Карло

## Ажедмӓшвлӓ
  


Категори:Америкыштыш халыквлӓ
Койукук (хала)

**Койукук ** (англла Koyukuk ; коюконла Meneelghaadze’ T’oh ) — Америкын ушымы штатвлӓшты вадывел Аляска штатын коюкон халыкын халажы. Халан территорижӹ: 16.3 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 91 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Койукук (йогы)

**Койукук ** (англла Koyukuk River ; коюконла Ooghekuhno’ ) — Америкын Ушымы Штатвлӓжӹн йыдвел Аляска штатын йогыжы. Кужыцшы 805 км. уштыш.

Категори:Аляска йогывлӓ
Аллакакет

**Аллакакет** (англла Allakaket ; коюконла Aalaa Kkaakk’et ) — Америкын ушымы штатвлӓшты покшал-йыдвел Аляска штатын коюкон халыкын халажы. Халан территорижӹ: 11.2 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 87 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Алатна

**Алатна** (англла Alatna ; коюконла ? ; инюпиакла Alaasuq) — Америкын ушымы штатвлӓшты покшал-йыдвел Аляска штатын коюкон дон инюпиак халыквлӓн ӹлӹмӹ вӓржӹ. Ти вӓрӹн территорижӹ: 94.4 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 35 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Бивер (Аляска)

**Алатна** (англла Beaver ; коюконла Ts’aahudaaneekk’onh Denh ) — Америкын ушымы штатвлӓшты йыд-ирвел Аляска штатын коюкон халыкын ӹлӹмӹ вӓржӹ. Ти вӓрӹн территорижӹ: 55.9 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 84 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Беттлс

**Беттлс** (англла Bettles ; коюконла Kk’odlel T’odegheelenh Denh ) — Америкын ушымы штатвлӓшты йыдвел Аляска штатын коюкон халыкын халажы. Халан территорижӹ: 4.2 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 39 эдем ӹлен.
Категори:Аляска
Галена (Аляска)

**Галена** (англла Galena ; коюконла Notaalee Denh ) — Америкын ушымы штатвлӓшты вадывел Аляска штатын коюкон халыкын халажы. Халан территорижӹ: 62.1 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 612 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Хьюс

**Хьюс** (англла Hughes ; коюконла Hut’odlee Kkaakk’et ) — Америкын ушымы штатвлӓшты покшал-йыдвел Аляска штатын коюкон халыкын халажы. Халан территорижӹ: 8 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 70 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Гуслия

**Гуслия** (англла Huslia ; коюконла Ts’aateyhdenaade kk’onh Denh ) — Америкын ушымы штатвлӓшты вадывел Аляска штатын коюкон халыкын солажы. Солан территорижӹ: 44.5 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 264 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Калтаг

**Калтаг** (англла Kaltag ; коюконла Ggaał Doh ) — Америкын ушымы штатвлӓшты вадывел Аляска штатын коюкон халыкын солажы. Солан территорижӹ: 70.9 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 207 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Нулато

**Нулато** (англла Nulato ; коюконла Noolaaghe Doh ) — Америкын ушымы штатвлӓшты вадывел Аляска штатын коюкон халыкын халажы. Халан территорижӹ: 116.0 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 302эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Рампарт

**Рампарт** (англла Rampart ; коюконла Dleł Taaneets ) — Америкын ушымы штатвлӓшты покшал Аляска штатын коюкон халыкын ӹлӹмӹ вӓржӹ. Ти вӓрӹн территорижӹ: 437.2 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 45 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Стивенс-Вилладж

**Стивенс-Вилладж** (англла Stevens Village ; коюконла Denyeet ) — Америкын ушымы штатвлӓшты покшал Аляска штатын коюкон халыкын ӹлӹмӹ вӓржӹ. Ти вӓрӹн территорижӹ: 28.4 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 87 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Танана

**Танана** (англла Tanana ; коюконла Hohudodetlaatl Denh ) — Америкын ушымы штатвлӓшты покшал Аляска штатын коюкон халыкын халажы. Халан территорижӹ: 40.3 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 275 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Менли-Хот-Спринг

**Менли-Хот-Спринг** (англла Manley Hot Springs ; коюконла Too Naaleł Denh ) — Америкын ушымы штатвлӓшты покшал Аляска штатын коюкон халыкын ӹлӹмӹ вӓржӹ. Ти вӓрӹн территорижӹ: 140.6 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 72 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Геликони

**Геликони** (  ) — Heliconiaceae йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Америкышты, Индонезиштӹ дӓ Океанииштӹ вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 100 ӓль 200 йиш тӹрлӹ геликони улы.

## Йишвлӓ

Категори:Пеледӹшвлӓ
Бомарей

**Бомарей** (  ) — Alstroemeriaceae йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Кечӹвӓлвел дӓ Покшал Америкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 150 йиш тӹрлӹ бомарей улы.

## Йишвлӓ

Категори:Пеледӹшвлӓ
Лейк-Минчумина

**Хьюс** (англла Lake Minchumina ; коюконла Menchuh Mene’ ) — Америкын ушымы штатвлӓшты покшал Аляска штатын коюкон халыкын халажы. Халан территорижӹ: 632.2 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 32 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Нельчина

**Нельчина** (англла Nelchina ; атнала Xaz Ghae Na’ 'Nelchina River') — Америкын ушымы штатвлӓшты кечӹвӓл-ирвел Аляска штатын атна халыкын ӹлӹмӹ вӓржӹ. Ти вӓрӹн территорижӹ: 121.0 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 71 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Суситна

**Суситна** (англла Susitna ; атнала ? ) — Америкын ушымы штатвлӓшты кечӹвӓл Аляска штатын атна халыкын ӹлӹмӹ вӓржӹ. Ти вӓрӹн территорижӹ: 411.4 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 37 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Суситна (йогы)

**Суситна** (англла Susitna River ; атнала Sasut Na’ ) — Америкын ушымы штатвлӓшты кечӹвӓл Аляска штатын атна халыкын йогыжы. Кужыцшы 256 км. уштыш.

Категори:Аляска йогывлӓ
Талкитна

**Талкитна** (англла Talkeetna Mountains ; атнала Dghelaay tahwt’aene ) — Америкын ушымы штатвлӓшты кечӹвӓл  Аляска штатын атна халыкын кырыкжы. 

Категори:Аляска кырыквлӓ
Клутина (йогы)

**Клутина** (англла Klutina River ; атнала Tl’atii Na’ ) — Америкын ушымы штатвлӓшты кечӹвӓл-ирвел Аляска штатын атна халыкын йогыжы. Кужыцшы 101 км. уштыш.

Категори:Аляска йогывлӓ
Денали

**Денали** тенгеок тошты лӹмжӹ **Мак-Кинли** (англла Mount McKinley тенгеок Denali ; атнала Dghelaayce’e ) — Америкын ушымы штатвлӓшты кечӹвӓл-ирвел Аляска штатын коюкон халыкын кырыкжы.

Категори:Аляска кырыквлӓ
Лейк-Луиз

**Лейк-Луиз** (англла Lake Louise ; атнала Sasnuu’ Bene’) — Америкын ушымы штатвлӓшты кечӹвӓл-ирвел Аляска штатын атна халыкын ӹлӹмӹ вӓржӹ. Ти вӓрӹн территорижӹ: 192.3 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 88 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Дег-хитанвлӓ

**Дег-хитанвлӓ** (тошты лӹмжӹ **Ингаликвлӓ** ; дег-хитанла Deg Xit’an ; англла Deg Hit'an, Ingalik) — атабаск группыш пырышы дег-хитан (Deg Xinag) йӹлмӹлӓ попышы АУШ-н вадывел Аляска штатышты ӹлӹшӹ халык. Дег-хитанвлӓ цилажӹ 275 (йӹлмӹ 15) нарӹн ылыт. 

## Дег-хитан географижӹ
*  
**Yukon-Koyukuk Census Area** : Анвик (Gitr’ingithchagg), Bonasila Village (Vits’in An-ghun’), Холи-Кросс (Deloy Chet), Шейджлук (Łeggi Jitno’)

Категори:Америкыштыш халыквлӓ
Анвик

**Анвик** (англла Anvik ; дег-хитанла Gitr’ingithchagg ) — Америкын ушымы штатвлӓшты вадывел Аляска штатын дег-хитан халыкын халажы. Халан территорижӹ: 30.9 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 94 эдем ӹлен.

## Ажедмӓшвлӓ


Категори:Аляска
Шейджлук

**Шейджлук** (англла Shageluk ; дег-хитанла Łeggi Jitno’ ) — Америкын ушымы штатвлӓшты вадывел Аляска штатын дег-хитан халыкын халажы. Халан территорижӹ: 31.0 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 116 эдем ӹлен.

## Ажедмӓшвлӓ


Категори:Аляска
МакГрат (Аляска)

**МакГрат** (англла McGrath ; кӱшӹл кускоквимлӓ Tochak’, дег-хитанла Digenegh ) — Америкын ушымы штатвлӓшты вадывел Аляска штатын кӱшӹл кускоквим халыкын халажы. Халан территорижӹ: 141.4 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 126.6 эдем ӹлен.

## Ӹлӹзӹ шот

## Ажедмӓшвлӓ


Категори:Аляска
Кӱшӹл кускоквим йӹлмӹ

**Кӱшӹл кускоквим йӹлмӹ** (кӱшӹл кускоквимлӓ Dinak’i ; англла Upper Kuskokwim language) — атабаск группыш пырышы йӹлмӹ. Кӱшӹл кускоквимвлӓ (Dichinanek' Hwt’ana) лошты кычылтмы йӹлмӹ, тӹнгжӹм Америкын ушымы штатвлӓшты Аляска штатын МакГрат (Tochak’), Телида (Tilaya-di) дӓ Николаи (?) халавлӓшты попат.

## Словарик
* **midzish** caribou
* **dakelane** male caribou
* **mikoch’elane** female caribou
* **ditsuhje** young caribou
* **nune** hedgehog
* **shisr** шим мӧскӓ 
* **ts’u** milk
* **gwh** морен 
* **dlot’** кушкыш 
* **Ch’ighazrno’o’** май
* **Gasno’o’** июнь
* **Srughot’ayeno’o’** июль
* **Nosdlagheno’o’** август
* **Tiayano’o’** сентябрь
* **Nichuneno’o’** октябрь

## Линквлӓ
* Studies in Upper Kuskokwim Athabaskan, a language of interior Alaska, Andrej A. Kibrik (Institute of Linguistics, Moscow), Tomsk, June 26, 2002
* Studies in Upper Kuskokwim Athabaskan, Survey of the projects. sociolinguistics, dialectology, phonetics and phonology, Andrej A. Kibrik (Institute of Linguistics, Russian Academy of Sciences, Moscow), ANLC, November I3, 200

Категори:Атабаск йӹлмӹвлӓ
Такотна

**Такотна** (англла Takotna ; кӱшӹл кускоквимлӓ Tocho’no’) — Америкын ушымы штатвлӓшты покшал Аляска штатын кӱшӹл кускоквим халыкын ӹлӹмӹ вӓржӹ. Ти вӓрӹн территорижӹ: 60.8 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 50 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Телида

**Телида** (англла Telida ; кӱшӹл кускоквимлӓ Tilaya-di тенгеок  Tilayadi’  ) — Америкын ушымы штатвлӓшты покшал Аляска штатын кӱшӹл кускоквим халыкын солажы. 2000-шӹ ин тӹштӹ 2 эдем ӹлен.

## Ажедмӓшвлӓ
  

Категори:Аляска
Гвичин йӹлмӹ

**Гвичин йӹлмӹ** (гвичинлӓ Gwich’in ; англла Gwich’in, Kutchin ) — атабаск группыш пырышы йӹлмӹ. Гвичинвлӓ лошты кычылтмы йӹлмӹ, тӹнгжӹм Америкын ушымы штатвлӓшты йыд-ирвел Аляска штат дӓ Канадышты Юкон дон Northwest Territories штат попат.

## Диалектвлӓжӹ
* **Аляска диалектвлӓжӹ ** 
** *Dihaii Gwich’in*
** *Neetsʼąįį Gwich’in* 
** *Dendu Gwich’in* 
** *Draan’jik Gwich’in* 
** *Danzhit Hanlaih Gwich’in* 
** *Gwich’yaa Gwich’in*
* **Канада диалектвлӓжӹ** 
** *Van Tat Gwich’in*
** *Dagudh Gwich’in*
** *Teetł’it Gwich’in*
** *Gwichya Gwich’in*
** *Edhiitat Gwich’in*
** *Nihtat Gwich’in*

## Словарик
* **łuk** кол 
* **vadzaih** reindeer
* **dzhiig** кек 
* **kʼaii** ӱэ
* **shin** кӓнгӹж 
* **khaii** тел 
* **zhoh** snow
* **tshin** rain
* **kʼoh** cloud
* **ihłak** иктӹ
* **neekaii** кокты
* **tik** кымыт
* **daang** нӹлӹт
* **ihłoogwinlìʼ** вӹзӹт
* **shizheh** my house
* **nizheh** your (sg) house
* **vizheh** her/his house
* **nakhwazheh** we / you (pl) house
* **guuzheh** their house
* **Ch’anjaa / Ahtr’aii Shree Choo** январь
* **Veegwaadhat / Ahtr’aii Shree Tsal** февраль
* **Ch’izhin Zhrii** март
* **Ch’ikee Zhrii** апрель
* **Gwiluu Zhrii** май
* **Vanan Ch’iighoo** июнь
* **Òuk Choo Zhrii** июль
* **Khii Zhrii** август
* **Dinjik Zhrii** сентябрь
* **Vadzaih Zhrii** октябрь
* **Divii Zhrii** ноябрь
* **Ch’atsal** декабрь

Категори:Атабаск йӹлмӹвлӓ
Гвичинвлӓ

**Гвичинвлӓ** (тошты лӹмжӹ **Кучинвлӓ** ; гвичинлӓ Gwich’in ; англла Gwich’in, Kutchin ) — атабаск группыш пырышы гвичин йӹлмӹлӓ попышы АУШ-н йыд-ирвел Аляска штатышты дӓ Канадын Юкон дон Йыд-вадывел территоривлӓ штатвлӓштӹ ӹлӹшӹ дене халык. Гвичинвлӓ цилажӹ 2397 (йӹлмӹ 310) нарӹн ылыт. 

## Tribes

* **Аляска** 
** *Dihaii Gwich’in*
** *Neetsʼąįį Gwich’in* 
** *Dendu Gwich’in* 
** *Draan’jik Gwich’in* 
** *Danzhit Hanlaih Gwich’in* 
** *Gwich’yaa Gwich’in*
* **Канада** 
** *Van Tat Gwich’in*
** *Dagudh Gwich’in*
** *Teetł’it Gwich’in*
** *Gwichya Gwich’in*
** *Edhiitat Gwich’in*
** *Nihtat Gwich’in*

## Гвичин географижӹ
АУШ — **Аляска**:
*  
**Yukon-Koyukuk Census Area** : Арктик-Виллидж (Vashrąįį K’o˛ o˛), Бирч-Крик (Deenduu), Венети (Vįįhtąįį ), Каньон-Виллидж (Łąįį Tree Zhee), Сёркл (Dan Zhit Haainlaii ), Форт-Юкон (Gwichyaa Zheh), Чалкитсик (Jałk’iitsik ), Чандалар (йогы) (T’eedriinjik) 

*  
Канада — **Юкон**: Олд-Кроу (Teechik ), Пил йогы (Teetl'it Gwinjik), Поркьюпайн (йогы) (Ch’ôonjik ) 

*  
Канада — **Йыд-вадывел территоривлӓ**: Аклавик (Akłavik), Инувик (?), Телит-Же (Teetl'it Zheh), Цигетчик (Tsiigehtchic)

Категори:Америкыштыш халыквлӓ
Венети

**Венети** (англла Venetie ; гвичинлӓ Vįįhtąįį ) — Америкын ушымы штатвлӓшты йыд-ирвел Аляска штатын гвичин (Gwich’yaa Gwich’in) халыкын ӹлӹмӹ вӓржӹ. Ти вӓрӹн территорижӹ: 54.0 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 202 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Арктик-Виллидж

**Арктик-Виллидж** (англла Arctic Village ; гвичинлӓ Vashrąįį K’o˛ o˛ ) — Америкын ушымы штатвлӓшты йыд-ирвел Аляска штатын гвичин ( Neetsʼąįį Gwich’in) халыкын ӹлӹмӹ вӓржӹ. Ти вӓрӹн территорижӹ: 180.9 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 152 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Кӱшӹл кускоквимвлӓ

**Кӱшӹл кускоквимвлӓ** (кӱшӹл кускоквимлӓ Dichinanek’ Hwt’ana ; англла Upper Kuskokwim people) — атабаск группыш пырышы кӱшӹл кускоквим (Dinak’i) йӹлмӹлӓ попышы АУШ-н кечӹвӓл-покшал Аляска  штатышты кӱшӹл Кускоквим йогышты ӹлӹшӹ халык. Кӱшӹл кускоквимвлӓ цилажӹ 160 (йӹлмӹ 40) нарӹн ылыт. 

## Кӱшӹл кускоквим географижӹ
*  
**Yukon-Koyukuk Census Area** : Кускоквим (Dichinanek’), МакГрат (Tochak’), Николаи (?), Такотна (Tocho’no’), Телида (Tilaya-di)

## Линквлӓ
*DICHINANEK’ HWT’ANA: A History of the people of the Upper Kuskokwim who live in Nikolai and Telida, Alaska. By: Raymond L. Collins, Edited by: Sally Jo Collins McGrath, Alaska September 2000, Revised January 2004

Категори:Америкыштыш халыквлӓ
Николаи

**Николаи** (англла Nikolai ; кӱшӹл кускоквимлӓ ? ) — Америкын ушымы штатвлӓшты покшал Аляска штатын кӱшӹл кускоквим халыкын халажы. Халан территорижӹ: 12.6 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 88 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Бирч-Крик

**Бирч-Крик** (англла Birch Creek ; гвичинлӓ Deenduu ) — Америкын ушымы штатвлӓшты йыд-ирвел Аляска штатын гвичин ( Dendu Gwich’in) халыкын ӹлӹмӹ вӓржӹ. Ти вӓрӹн территорижӹ: 16.6 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 28 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Чалкитсик

**Чалкитсик** (англла Chalkyitsik ; гвичинлӓ Jałk’iitsik ) — Америкын ушымы штатвлӓшты йыд-ирвел Аляска штатын гвичин (Draan’jik Gwich’in) халыкын халажы. Халан территорижӹ: 23.5 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 83 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Форт-Юкон

**Форт-Юкон** (англла Fort Yukon ; гвичинлӓ Gwichyaa Zheh ) — Америкын ушымы штатвлӓшты йыд-ирвел Аляска штатын гвичин (Gwich’yaa Gwich’in) халыкын халажы. Халан территорижӹ: 19.2 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 533 эдем ӹлен.

## Ӹлӹзӹ шот

Категори:Аляска
Сёркл

**Сёркл** тенгеок **Сиркл ** (англла Circle ; гвичинлӓ Dan Zhit Haainlaii ) — Америкын ушымы штатвлӓшты йыд-ирвел Аляска штатын гвичин (Danzhit Hanlaih Gwich’in) халыкын халажы. Халан территорижӹ: 280.3 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 100 эдем ӹлен.

Категори:Аляска
Олд-Кроу

**Олд-Кроу** (англла Old Crow ; гвичинлӓ Teechik ) — Канадашты йыд-вадывел Юкон штатын гвичин (Van Tat Gwich’in) халыкын солажы. Солан территорижӹ: 14,15 км². 2008-шӹ ин тӹштӹ 267 эдем ӹлен.

Категори:Канада
Чандалар (йогы)

**Чандалар ** (англла Chandalar River ; юпиклӓ T’eedriinjik ) — Америкын Ушымы Штатвлӓжӹн йыд-ирвел Аляска штатын гвичин (Neetsʼąįį Gwich’in) йогыжы. Кужыцшы 160 км. уштыш.

Категори:Аляска йогывлӓ
Цигетчик

**Цигетчик** (тошты лӹмжӹ **Арктик-Ред-Ривер** ; англла Tsiigehtchic, Arctic Red River; гвичинлӓ Tsiigehtchic ) — Канадашты йыд-вадывел Йыд-вадывел территоривлӓ штатын гвичин (Gwichya Gwich’in) халыкын солажы. Солан территорижӹ: 48.98 км². 2008-шӹ ин тӹштӹ 175 эдем ӹлен.

Категори:Канада
Телит-Же

**Телит-Же** (тошты лӹмжӹ **Форт-Мак-Ферсон** ; англла Telit Zheh, Fort McPherson; гвичинлӓ Teetl'it Zheh ) — Канадашты йыд-вадывел Йыд-вадывел территоривлӓ штатын гвичин (Teetł’it Gwich’in) халыкын солажы. Солан территорижӹ: 53.06 км². 2008-шӹ ин тӹштӹ 776 эдем ӹлен.

Категори:Канада
Аклавик

**Аклавик** (англла Aklavik; Вадывел Канада инуитла Akłarvik , гвичинлӓ Akłavik ) — йыд-вадывел Канадашты Йыд-вадывел территоривлӓ штатын солажы. Солан территорижӹ: 8.16 км². 2008-шӹ ин тӹштӹ 594 эдем ӹлен.

## Халыквлӓжӹ
*Вадывел Канада инуитвлӓ (Siglit) 
*Инюпиаквлӓ (Uummarmiut) 
*Гвичинвлӓ (Edhiitat Gwich’in) 

## Ӹлӹзӹ шот

Категори:Канада
Инувик

**Инувик** (англла Inuvik ; Вадывел Канада инуитла Inuuvik , гвичинлӓ ? ) — йыд-вадывел Канадашты Йыд-вадывел территоривлӓ штатын халажы. Халан территорижӹ: 49.76 км². 2006-шы ин тӹштӹ 3,484 эдем ӹлен.

## Халыквлӓжӹ
* Вадывел Канада инуитвлӓ (Siglit) 
* Инюпиаквлӓ (Uummarmiut) 
* Гвичинвлӓ (Nihtat Gwich’in)

Категори:Канада
Аберранти

**Аберрантий** ( ) –  Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. 

Категори:Орхидейвлӓ
Пил йогы

**Пил йогы** (англла Peel River ; гвичинлӓ Teetl'it Gwinjik ) — Канадын йыд-вадывел Юкон дӓ Йыд-вадывел территоривлӓ провинцин гвичин (Van Tat Gwich’in) халыкын йогыжы. Кужыцшы 684 км. уштыш.

Категори:Канада йогывлӓ
Поркьюпайн (йогы)

**Поркьюпайн ** (англла Porcupine River ; гвичинлӓ Ch’ôonjik ) — Америкын Ушымы Штатвлӓжӹн йыд-ирвел Аляска штатын дӓ йыд-вадывел Канадын Юкон провинцин гвичин халыкын йогыжы. Кужыцшы 916 км. уштыш.

Категори:Аляска йогывлӓ
Категори:Канада йогывлӓ
Аденохилус

**Аденохилус** ( ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш.

Категори:Орхидейвлӓ
Аденонкос

**Аденонкос** ( ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Малайзиштӹ дӓ У Гвинейиштӹ вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 20 йиш тӹрлӹ Аденонкос улы.

## Йишвлӓ
# *[[Adenoncos adenoncoides]]*
# *[[Adenoncos borneensis]]*
# *[[Adenoncos buruensis]]*
# *[[Adenoncos celebica]]*
# *[[Adenoncos elongata]]*
# *[[Adenoncos macranthus]]*
# *[[Adenoncos major]]*
# *[[Adenoncos nasonioides]]*
# *[[Adenoncos papuana]]*
# *[[Adenoncos parviflora]]*
# *[[Adenoncos quadrangularis]]*
# *[[Adenoncos saccata]]*
# *[[Adenoncos suborbicularis]]*
# *[[Adenoncos sumatrana]]*
# *[[Adenoncos triangularis]]*
# *[[Adenoncos triloba]]*
# *[[Adenoncos uniflora]]*
# *[[Adenoncos vesiculosa]]*
# *[[Adenoncos virens]]*
# *[[Adenoncos vivax]]*

Категори:Орхидейвлӓ
Адроризон

**Адроризон** ( ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. йыдвел Индиштӹ дӓ Шри-Ланкаышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 1 йиш тӹрлӹ Адроризон улы.

Категори:Орхидейвлӓ
Аглосоринка

**Аглосоринка** ( ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Океаништӹ вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 13 йиш тӹрлӹ Аглосоринка улы.

## Йишвлӓ
# *[[Aglossorrhyncha aurea]]* 
# *[[Aglossorrhyncha biflora]]* 
# *[[Aglossorrhyncha bilobula]]* 
# *[[Aglossorrhyncha fruticicola]]* 
# *[[Aglossorrhyncha galanthiflora]]* 
# *[[Aglossorrhyncha jabiensis]]* 
# *[[Aglossorrhyncha lucida]]* 
## *Aglossorrhyncha lucida* var. *dischorensis* 
## *Aglossorrhyncha lucida* var. *lucida*
## *Aglossorrhyncha lucida* var. *wariana* 
# *[[Aglossorrhyncha micronesiaca]]* 
# *[[Aglossorrhyncha peculiaris]]* 
# *[[Aglossorrhyncha serrulata]]* 
# *[[Aglossorrhyncha stenophylla]]* 
# *[[Aglossorrhyncha torricellensi]]* 
# *[[Aglossorrhyncha viridis]]* 

Категори:Орхидейвлӓ
Анцистроринхус

**Анцистроринхус** ( ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Африкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 18 йиш тӹрлӹ Анцистроринхус улы.

## Йишвлӓ
# *[[Ancistrorhynchus akeassiae]]* 
# *[[Ancistrorhynchus brevifolius]]* 
# *[[Ancistrorhynchus capitatus]]* 
# *[[Ancistrorhynchus cephalotes]]* 
# *[[Ancistrorhynchus clandestinus]]* 
# *[[Ancistrorhynchus constrictus]]* 
# *[[Ancistrorhynchus crystalensis]]* 
# *[[Ancistrorhynchus laxiflorus]]* 
# *[[Ancistrorhynchus metteniae]]* 
# *[[Ancistrorhynchus ovatus]]* 
# *[[Ancistrorhynchus parviflorus]]* 
# *[[Ancistrorhynchus paysanii]]* 
# *[[Ancistrorhynchus recurvus]]* 
# *[[Ancistrorhynchus refractus]]* 
# *[[Ancistrorhynchus schumanii]]* 
# *[[Ancistrorhynchus serratus]]* 
# *[[Ancistrorhynchus straussii]]* 
# *[[Ancistrorhynchus tenuicaulis]]* 

Категори:Орхидейвлӓ
Амезиелла

**Амезиелла** ( ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Филиппиништӹ вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 3 йиш тӹрлӹ Амезиелла улы.

## Йишвлӓ
# *[[Amesiella minor]]*  Senghas (1999)
# *[[Amesiella monticola]]*  Cootes & D.P.Banks (1998)
# *[[Amesiella philippinensis]]*  (Ames) Garay (1972

Категори:Орхидейвлӓ
Антилла

**Антилла** ( ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Америкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 12 йиш тӹрлӹ Антилла улы.

## Йишвлӓ
# *[[Antilla alainii]]* (Dod) Luer, Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 95: 255 (2004).
# *[[Antilla alpestris]]* (Sw.) Luer, Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 95: 255 (2004).
# *[[Antilla appendiculata]]* (Cogn.) Luer, Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 95: 255 (2004).
# *[[Antilla bahorucensis]]* (Luer) Luer, Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 95: 255 (2004).
# *[[Antilla erosa]]* (Urb.) Luer, Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 95: 255 (2004).
# *[[Antilla laxa]]* (Sw.) Luer, Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 95: 255 (2004).
# *[[Antilla parvula]]* (Ames & C.Schweinf.) Luer, Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 95: 255 (2004).
# *[[Antilla pendens]]* (Dod) Luer, Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 95: 255 (2004).
# *[[Antilla privigna]]* (Luer) Luer, Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 95: 255 (2004).
# *[[Antilla prostrata]]* (Lindl.) Luer, Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 95: 255 (2004).
# *[[Antilla quisqueyana]]* (Dod) Luer, Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 95: 255 (2004).
# *[[Antilla trichophora]]* (Lindl.) Luer, Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 95: 255 (2004).

Категори:Орхидейвлӓ
Аорхис

**Аорхис** ( ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Азиштӹ вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 2 йиш тӹрлӹ Аорхис улы.

## Йишвлӓ
# *[[Aorchis cyclochila]]* : ирвел Росси - Япони.
# *[[Aorchis spathulata]]* : Гималай - кечӹвӓлвел Китай.

Категори:Орхидейвлӓ
Андрокорис

**Андрокорис** ( ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Азиштӹ вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 6 йиш тӹрлӹ Андрокорис улы.

## Йишвлӓ
# *[[Androcorys gracilis]]* 
# *[[Androcorys ophioglossoides]]*  
# *[[Androcorys oxysepalus]]* 
# *[[Androcorys pugioniformis]]* 
# *[[Androcorys pusillus]]* 
# *[[Androcorys spiralis]]* 

Категори:Орхидейвлӓ
Ангрекопсис

**Ангрекопсис** ( ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Африкышты дӓ Азиштӹ вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 16 йиш тӹрлӹ Ангрекопсис улы.

## Йишвлӓ
# *[[Angraecopsis amaniensis]]*
# *[[Angraecopsis breviloba]]*
# *[[Angraecopsis cryptantha]]*
# *[[Angraecopsis dolabriformis]]*
# *[[Angraecopsis elliptica]]*
# *[[Angraecopsis gassneri]]*
# *[[Angraecopsis gracillima]]*
# *[[Angraecopsis hallei]]*
# *[[Angraecopsis holochila]]*
# *[[Angraecopsis ischnopus]]*
# *[[Angraecopsis lisowskii]]*
# *[[Angraecopsis lovettii]]*
# *[[Angraecopsis macrophylla]]*
# *[[Angraecopsis malawiensis]]*
# *[[Angraecopsis parva]]*
# *[[Angraecopsis parviflora]]*
# *[[Angraecopsis pobeguinii]]*
# *[[Angraecopsis pusilla]]*
# *[[Angraecopsis tenerrima]]*
# *[[Angraecopsis thomensis]]*
# *[[Angraecopsis tridens]]*
# *[[Angraecopsis trifurca]]*

Категори:Орхидейвлӓ
Апода-прорепенти

**Апода-прорепенти** ( ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш.

Категори:Орхидейвлӓ
Апоростилис

**Апоростилис** ( ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. У Зеландиштӹ вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 1 йиш тӹрлӹ Апоростилис улы.

Категори:Орхидейвлӓ
Пӓрну (хала)

**Пӓрну** (, , , ) — Балти тангыж тӹрӹштӹ Эстоништӹш порт хала. Халашты 45 тӹжем ӹлӹзӹ (2004).

Категори:Халавлӓ
Категори:Эстони халавлӓ
Аулосепалум

**Аулосепалум** ( ) – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Америкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 6 йиш тӹрлӹ Аулосепалум улы.

## Йишвлӓ
# *[[Aulosepalum hemichrea]]* 
# *[[Aulosepalum nelsonii]]* 
# *[[Aulosepalum oestlundii]]* 
# *[[Aulosepalum pulchrum]]* 
# *[[Aulosepalum ramentaceum]]* 
# *[[Aulosepalum tenuiflorum]]* 

Категори:Орхидейвлӓ
Ауксопус

**Ауксопус** ( ) – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Африкышты дӓ Мадагаскарышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 3 йиш тӹрлӹ Ауксопус улы. 

## Йишвлӓ
# *[[Auxopus kamerunensis]]* 
# *[[Auxopus macranthus]]* 
# *[[Auxopus madagascariensis]]* 

Категори:Орхидейвлӓ
Базифиллэа

**Базифиллэа** ( ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Америкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 4 йиш тӹрлӹ Базифиллэа улы.

## Йишвлӓ
# *[[Basiphyllaea corallicola]]*
# *[[Basiphyllaea hamiltoniana]]*
# *[[Basiphyllaea sarcophylla]]*
# *[[Basiphyllaea wrightii]]*

Категори:Орхидейвлӓ
Барли

**Барли** ( ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. 

## Йишвлӓ
* *[[Barlia canariensis]]* (Lindl.) Szlach., (2001).
* *[[Barlia cazorlensis]]* (Lacaita) Szlach., (2001).
* *[[Barlia collina]]* (Banks & Sol. ex Russell) Szlach., (2001).
* *[[Barlia longibracteata]]* (Rchb.f.) Parl.,(1858).
* *[[Barlia metlesicsiana]]* W.P.Teschner, (1982).
* *[[Barlia patens]]* (Desf.) Szlach., (2001).
* *[[Barlia prisca]]* (Hautz.) Szlach., (2001).
* *[[Barlia robertiana]]* (Loisel.) Greuter, (1967). 
* *[[Barlia spitzelii]]* (Saut. ex W.D.J.Koch) Szlach., (2001).

Категори:Орхидейвлӓ
Бентами

**Бентами** ( ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Африкышты дӓ Мадагаскарышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 75 йиш тӹрлӹ Бентами улы.

## Йишвлӓ
# *[[Benthamia bathieana]]* Schltr., Repert. Spec. Nov. Regni Veg. Beih. 33: 25 (1924). 
# *[[Benthamia calceolata]]* H.Perrier, Bull. Soc. Bot. France 81: 32 (1934). 
# *[[Benthamia catatiana]]* H.Perrier, Bull. Soc. Bot. France 81: 29 (1934). 
# *[[Benthamia chlorantha]]* (Spreng.) Garay & G.A.Romero, Harvard Pap. Bot. 3: 53 (1998). 
# *[[Benthamia cinnabarina]]* (Rolfe) H.Perrier, Bull. Soc. Bot. France 81: 38 (1934). 
# *[[Benthamia cuspidata]]* H.Perrier, Bull. Soc. Bot. France 81: 29 (1934). 
# *[[Benthamia dauphinensis]]* (Rolfe) Schltr., Repert. Spec. Nov. Regni Veg. Beih. 33: 25 (1924). 
# *[[Benthamia elata]]* Schltr., Repert. Spec. Nov. Regni Veg. 15: 324 (1918). 
# *[[Benthamia exilis]]* Schltr., Repert. Spec. Nov. Regni Veg. Beih. 33: 26 (1924). 
# *[[Benthamia glaberrima]]* (Ridl.) H.Perrier, Bull. Soc. Bot. France 81: 28 (1934). 
# *[[Benthamia herminioides]]* Schltr., Repert. Spec. Nov. Regni Veg. Beih. 33: 27 (1924). 
# *[[Benthamia humbertii]]* H.Perrier, Bull. Soc. Bot. France 81: 35 (1934). 
# *[[Benthamia longicalceata]]* H.Perrier, Notul. Syst. (Paris) 14: 139 (1951). 
# *[[Benthamia macra]]* Schltr., Repert. Spec. Nov. Regni Veg. Beih. 33: 28 (1924). 
# *[[Benthamia madagascariensis]]* (Rolfe) Schltr., Beih. Bot. Centralbl. 34(2): 300 (1916). 
# *[[Benthamia majoriflora]]* H.Perrier, Notul. Syst. (Paris) 14: 140 (1951). 
# *[[Benthamia melanopoda]]* Schltr., Repert. Spec. Nov. Regni Veg. Beih. 33: 29 (1924). 
# *[[Benthamia misera]]* (Ridl.) Schltr., Repert. Spec. Nov. Regni Veg. Beih. 33: 24 (1924). 
# *[[Benthamia monophylla]]* Schltr., Repert. Spec. Nov. Regni Veg. Beih. 33: 30 (1924). 
# *[[Benthamia nigrescens]]* Schltr., Beih. Bot. Centralbl. 34(2): 301 (1916). 
# *[[Benthamia nigrovaginata]]* H.Perrier, Bull. Soc. Bot. France 81: 32 (1934). 
# *[[Benthamia nivea]]* Schltr., Repert. Spec. Nov. Regni Veg. Beih. 33: 31 (1924). 
# *[[Benthamia perfecunda]]* H.Perrier, Notul. Syst. (Paris) 14: 140 (1951). 
# *[[Benthamia perularioides]]* Schltr., Repert. Spec. Nov. Regni Veg. Beih. 33: 32 (1924). 
# *[[Benthamia praecox]]* Schltr., Beih. Bot. Centralbl. 34(1): 303 (1916). 
# *[[Benthamia procera]]* Schltr., Beih. Bot. Centralbl. 34(1): 301 (1916). 
# *[[Benthamia rostrata]]* Schltr., Repert. Spec. Nov. Regni Veg. Beih. 33: 33 (1924). 
# *[[Benthamia spiralis]]* (Thouars) A.Rich., Mém. Soc. Hist. Nat. Paris 4: 39 (1828). 
# *[[Benthamia verecunda]]* Schltr., Repert. Spec. Nov. Regni Veg. Beih. 33: 34 (1924).

Категори:Орхидейвлӓ
Батеманни

**Батеманни** ( ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Бразилиштӹ вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 5 йиш тӹрлӹ Батеманни улы.

## Йишвлӓ
# *[[Batemannia armillata]]*  Rchb.f. (1878)
# *[[Batemannia colleyi]]*  Lindl. (1835) 
# *[[Batemannia leferenzii]]*  Senghas (1993)
# *[[Batemannia lepida]]*  Rchb.f. (1878)
# *[[Batemannia wolteriana]]*  Schltr. (1915)

Категори:Орхидейвлӓ