open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Динозавр

**Динозаврвлӓ** ( †) — нӹл яланвлӓн группыш пырышы тупӹрдӓн тошты мезозой йӓнвлӓ. 

## Лӹмжӹ
Лӹмӹн этимологижӹ тошты грек «δεινός» (страшный) дон «σαῦρος» (шӓкшӓльӹ) шамаквлӓ гӹц лин.

## Классификацижӹ
     ├─ Ornithischia † – птицетазовые
           ├─ Stegosauria † – Стегозаврвлӓ
           ├─ Ankylosauria † – Анкилозаврвлӓ
           ├─ Ornithopoda † – Орнитоподвлӓ
           └─ Ceratopsia † – Цератопсвлӓ
     └─ Saurischia – ящеротазовые
           ├─ Sauropodomorpha † – Завроподоморфвлӓ
           └─ Theropoda – Тероподвлӓ
Кужы ялан сцинквлӓ

**Кужы ялан сцинквлӓ** () — сцинк йишвлӓн группыш пырышы Йыдпел Африкышты дӓ Азиштӹ вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹвлӓ. Цилӓжӹ 5 тӹрлӹ кужы ялан сцинк улы. 

## Йишвлӓ
* *Eumeces algeriensis* Peters, 1864 – Алжир кужы ялан сцинк
* *Eumeces blythianus* (Anderson, 1871) – 
* *Eumeces cholistanensis* Masroor, 2009 – Чолистан кужы ялан сцинк
* *Eumeces indothalensis* Khan & Khan, 1997 – 
* *Eumeces schneideri* (Daudin, 1802) – Кужы ялан сцинк

Категори:Сцинк йишвлӓ
Чолистан

**Чолистан** (урду چولستان ) — Пакистанышты пустыня гӹц иктӹжӹ. Территорижӹ 16000 км². 

## Шӹрен вӓшлиӓлтшӹ йӓнвлӓжӹ
* *Eumeces cholistanensis* – Чолистан кужы ялан сцинк

## Шӹрен вӓшлиӓлтшӹ кушкышвлӓжӹ

Категори:Пакистан
Алжир кужы ялан сцинк

**Алжир кужы ялан сцинк** () — сцинк йишвлӓн группыш пырышы Йыдпел Африкышты (Алжир дӓ Марокко) вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹ. Кытшы 15–20 см якте шоэш. 

## Лӹвӓл йишвлӓ
* *Eumeces algeriensis algeriensis* Peters, 1864
* *Eumeces algeriensis meridionalis* Doumergue, 1901

Категори:Сцинк йишвлӓ
Кужы ялан сцинк

**Кужы ялан сцинк** () — сцинк йишвлӓн группыш пырышы Покшал Ази, Анзыл Ази дӓ Йыдпел Африкышты вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹ. Кытшы 16.5 см, пачыжы 20 см, нелӹцшӹ 90 г якте шоэш.

## Лӹмжӹ
Лӹмжӹм немӹц натуралист Иоганн Готлоб Шнайдер (Johann Gottlob Schneider, 1750 – 1822) лӹмеш пумы.

## Лӹвӓл йишвлӓ
* *Eumeces schneideri barani* Kumlutas, Arikan, Ilgaz & Kaska, 2007
* *Eumeces schneideri pavimentatus* (Geoffroy Saint-Hilaire, 1827)
* *Eumeces schneideri princeps* (Eichwald, 1839)
* *Eumeces schneideri schneideri* (Daudin, 1802)
* *Eumeces schneideri zarudnyi* Nikolsky, 1900

Категори:Сцинк йишвлӓ
Кӹшкӹ шӓкшӓльӹвлӓ

**Кӹшкӹ шӓкшӓльӹвлӓ** () — сцинк йишвлӓн группыш пырышы Азиштӹ вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹвлӓ. Цилӓжӹ 11 тӹрлӹ кӹшкӹ шӓкшӓльӹ улы. 

## Йишвлӓ
* *Ophiomorus blanfordi* Boulenger, 1887
* *Ophiomorus brevipes* (Blanford, 1874)
* *Ophiomorus chernovi* Anderson & Leviton, 1966
* *Ophiomorus latastii* Boulenger, 1887
* *Ophiomorus maranjabensis* Kazemi, Farhadi Qomi, Kami & Anderson, 2011
* *Ophiomorus nuchalis* Nilson & Andren, 1978
* *Ophiomorus persicus* (Steindachner, 1867)
* *Ophiomorus punctatissimus* (Bibron & Bory De St. Vincent, 1833)
* *Ophiomorus raithmai* Anderson & Leviton, 1966
* *Ophiomorus streeti* Anderson & Leviton, 1966
* *Ophiomorus tridactylus* (Blyth, 1853)

Категори:Сцинк йишвлӓ
Амфиглоссусвлӓ

**Амфиглоссусвлӓ** () — сцинк йишвлӓн группыш пырышы Мадагаскарышты шӹрен вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹвлӓ. Цилӓжӹ 25 тӹрлӹ амфиглоссус улы. 

## Йишвлӓ
* *Amphiglossus alluaudi* (Brygoo, 1981)
* *Amphiglossus andranovahensis* (Angel, 1933)
* *Amphiglossus anosyensis* Raxworthy & Nussbaum, 1993
* *Amphiglossus ardouini* (Mocquard, 1897)
* *Amphiglossus astrolabi* Duméril & Bibron, 1839
* *Amphiglossus crenni* (Mocquard, 1906)
* *Amphiglossus decaryi* (Angel, 1930)
* *Amphiglossus elongatus* (Angel, 1933)
* *Amphiglossus frontoparietalis* (Boulenger, 1889)
* *Amphiglossus gastrostictus* (O'shaughnessy, 1879)
* *Amphiglossus johannae* (Günther, 1880)
* *Amphiglossus macrocercus* (Günther, 1882)
* *Amphiglossus mandady* Andreone & Greer, 2002
* *Amphiglossus mandokava* Raxworthy & Nussbaum, 1993
* *Amphiglossus melanurus* (Günther, 1877)
* *Amphiglossus meva* Miralles, Raselimanana, Rakotomalala, Vences & Vieites, 2011
* *Amphiglossus ornaticeps* (Boulenger, 1896)
* *Amphiglossus punctatus* Raxworthy & Nussbaum, 1993
* *Amphiglossus reticulatus* (Kaudern, 1922)
* *Amphiglossus spilostichus* Andreone & Greer, 2002
* *Amphiglossus splendidus* (Grandidier, 1872)
* *Amphiglossus stylus* Andreone & Greer, 2002
* *Amphiglossus tanysoma* Andreone & Greer, 2002
* *Amphiglossus tsaratananensis* (Brygoo, 1981)
* *Amphiglossus valhallae* (Boulenger, 1909)

Категори:Сцинк йишвлӓ
Баркудивлӓ

**Баркудивлӓ** () — сцинк йишвлӓн группыш пырышы Индиштӹ шӹрен вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹвлӓ. Цилӓжӹ 2 тӹрлӹ баркуди улы. 

## Йишвлӓ
* *Barkudia insularis* Annandale, 1917
* *Barkudia melanosticta* (Schneider, 1801)

Категори:Сцинк йишвлӓ
Андронго

**Андронго** () — сцинк йишвлӓн группыш пырышы Мадагаскарышты вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹ. 

## Лӹвӓл йишвлӓ
* *Androngo trivittatus trilineatus* (Angel, 1942)
* *Androngo trivittatus trivittatus* (Boulenger, 1896)

Категори:Сцинк йишвлӓ
Атеухозаурусвлӓ

**Атеухозаурусвлӓ** () — сцинк йишвлӓн группыш пырышы Китай, Вьетнам дӓ Япоништӹ вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹвлӓ. Цилӓжӹ 2 тӹрлӹ атеухозаурус улы. 

## Йишвлӓ
* *Ateuchosaurus chinensis* Gray, 1845
* *Ateuchosaurus pellopleurus* (Hallowell, 1861)

Категори:Сцинк йишвлӓ
Филиппин сцинквлӓ

**Филиппин сцинквлӓ** () — сцинк йишвлӓн группыш пырышы Таиланд, Филиппинвлӓштӹ дӓ Калимантан ошмаотышты вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹвлӓ. Цилӓжӹ 38 тӹрлӹ Филиппин сцинк улы. 

## Йишвлӓ
* *Brachymeles apus* Hikida, 1982
* *Brachymeles bicolandia* Siler, Fuiten, Jones, Alcala & Brown, 2011
* *Brachymeles bicolor* (Gray, 1845)
* *Brachymeles boholensis* Brown & Rabor, 1967
* *Brachymeles bonitae* Duméril & Bibron, 1839
* *Brachymeles boulengeri* Taylor, 1922
* *Brachymeles brevidactylus* Siler, Fuiten, Jones, Alcala & Brown, 2011
* *Brachymeles cebuensis* Brown & Rabor, 1967
* *Brachymeles cobos* Siler, Fuiten, Jones, Alcala & Brown, 2011
* *Brachymeles elerae* Taylor, 1917
* *Brachymeles gracilis* (Fischer, 1885)
* *Brachymeles hilong* Brown & Rabor, 1967
* *Brachymeles isangdaliri* Davis, Feller, Brown & Siler, 2014
* *Brachymeles kadwa* Siler & Brown, 2010
* *Brachymeles libayani* Siler, Fuiten, Jones, Alcala & Brown, 2011
* *Brachymeles lukbani* Siler, Balete, Diesmos & Brown, 2010
* *Brachymeles makusog* Siler, Diesmos & Brown, 2010
* *Brachymeles mapalanggaon* Davis, Feller, Brown & Siler, 2014
* *Brachymeles mindorensis* Brown & Rabor, 1967
* *Brachymeles minimus* Brown & Alcala, 1995
* *Brachymeles miriamae* (Heyer, 1972)
* *Brachymeles muntingkamay* Siler, Rico, Duya & Brown, 2009
* *Brachymeles orientalis* Brown & Rabor, 1967
* *Brachymeles paeforum* Siler, Fuiten, Jones, Alcala & Brown, 2011
* *Brachymeles pathfinderi* Taylor, 1925
* *Brachymeles samad* Siler, Jones, Diesmos, Diesmos & Brown, 2012
* *Brachymeles samarensis* Brown, 1956
* *Brachymeles schadenbergi* (Fischer, 1885)
* *Brachymeles suluensis* Taylor, 1918
* *Brachymeles talinis* Brown, 1956
* *Brachymeles taylori* Brown, 1956
* *Brachymeles tiboliorum* Siler, Jones, Diesmos, Diesmos & Brown, 2012
* *Brachymeles tridactylus* Brown, 1956
* *Brachymeles tungaoi* Siler & Brown, 2010
* *Brachymeles vermis* Taylor, 1918
* *Brachymeles vindumi* Siler & Brown, 2010
* *Brachymeles vulcani* Siler, Jones, Diesmos, Diesmos & Brown, 2012
* *Brachymeles wrighti* Taylor, 1925

Категори:Сцинк йишвлӓ
Гонгиломорфус

**Гонгиломорфус** () — сцинк йишвлӓн группыш пырышы Маскарен ошмаотывлӓштӹ шӹрен вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹ. Кытшы 5 см якте шоэш. 

## Лӹмжӹ
Лӹмжӹм чеш натуралист Венцеслас Боер (Wenceslas Bojer, 1795 – 1856) лӹмеш пумы.

## Лӹвӓл йишвлӓ
* *Gongylomorphus bojerii bojerii* (Desjardins, 1831)
* *Gongylomorphus bojerii borbonica* Vinson, 1970
* *Gongylomorphus bojerii fontenayi* Vinson, 1973

Категори:Сцинк йишвлӓ
Кого Сейшел сцинк

**Кого Сейшел сцинк** () — сцинк йишвлӓн группыш пырышы Сейшел ошмаотывлӓштӹ шӹрен вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹ. 

## Лӹмжӹ
Лӹмжӹм британи натуралист Джон Стэнли Гардинер (John Stanley Gardiner, 1872–1946) лӹмеш пумы.

Категори:Сцинк йишвлӓ
Изи Сейшел сцинквлӓ

**Изи Сейшел сцинквлӓ** () — сцинк йишвлӓн группыш пырышы Сейшел ошмаотывлӓштӹ шӹрен вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹвлӓ. Цилӓжӹ 2 тӹрлӹ изи Сейшел сцинк улы. 

## Йишвлӓ
* *Janetaescincus braueri* (Boettger, 1896)
* *Janetaescincus veseyfitzgeraldi* (Parker, 1947)

Категори:Сцинк йишвлӓ
Халцидвлӓ

**Халцидвлӓ** () — сцинк йишвлӓн группыш пырышы Кечӹвӓлвел Европышты, Йыдпел Африкышты дӓ Азиштӹ вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹвлӓ. Цилӓжӹ 31 тӹрлӹ халцид улы. 

## Йишвлӓ

* *Chalcides armitagei* Boulenger, 1922 – 
* *Chalcides bedriagai* (Bosca, 1880) – 
* *Chalcides bottegi* Boulenger, 1898 – 
* *Chalcides boulengeri* Anderson, 1892 – 
* *Chalcides chalcides* (Linnaeus, 1758) – 
* *Chalcides coeruleopunctatus* Salvador, 1975 – 
* *Chalcides colosii* Lanza, 1957 – 
* *Chalcides delislei* (Lataste, 1876) – 
* *Chalcides ebneri* Werner, 1931 – 
* *Chalcides guentheri* Boulenger, 1887 – 
* *Chalcides lanzai* Pasteur, 1967 – 
* *Chalcides levitoni* Pasteur, 1978 – 
* *Chalcides manueli* Hediger, 1935 – 
* *Chalcides mauritanicus* (Duméril & Bibron, 1839) – 
* *Chalcides mertensi* Klausewitz, 1954 – 
* *Chalcides minutus* Caputo, 1993 – 
* *Chalcides mionecton* (Boettger, 1874) – 
* *Chalcides montanus* Werner, 1931 – 
* *Chalcides ocellatus* (Forskal, 1775) – 
* *Chalcides parallelus* Doumergue, 1901 – 
* *Chalcides pentadactylus* (Beddome, 1870) – 
* *Chalcides polylepis* Boulenger, 1890 – 
* *Chalcides pseudostriatus* Caputo, 1993 – 
* *Chalcides pulchellus* Mocquard, 1906 – 
* *Chalcides ragazzii* Boulenger, 1890 – 
* *Chalcides sepsoides* (Audouin, 1829) – 
* *Chalcides sexlineatus* Steindachner, 1891 – 
* *Chalcides sphenopsiformis* (Duméril, 1856) – 
* *Chalcides striatus* (Cuvier, 1829) – 
* *Chalcides thierryi* Tornier, 1901 – 
* *Chalcides viridanus* (Gravenhorst, 1851) – 

Категори:Сцинк йишвлӓ
Фейлинивлӓ

**Фейлинивлӓ** () — сцинк йишвлӓн группыш пырышы Покшал Африкышты вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹвлӓ. Цилӓжӹ 6 тӹрлӹ фейлини улы. 

## Йишвлӓ
* *Feylinia boulengeri* (Chabanaud, 1917)
* *Feylinia currori* Gray, 1845
* *Feylinia elegans* (Hallowell, 1854)
* *Feylinia grandisquamis* Müller, 1910
* *Feylinia macrolepis* Boettger, 1887
* *Feylinia polylepis* Bocage, 1887

Категори:Сцинк йишвлӓ
Меланосепсвлӓ

**Меланосепсвлӓ** () — сцинк йишвлӓн группыш пырышы Африкышты вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹвлӓ. Цилӓжӹ 8 тӹрлӹ меланосепс улы. 

## Йишвлӓ
* *Melanoseps ater* (Günther, 1873)
* *Melanoseps emmrichi* Broadley, 2006
* *Melanoseps longicauda* Tornier, 1900
* *Melanoseps loveridgei* Brygoo & Roux-Estève, 1982
* *Melanoseps occidentalis* (Peters, 1877)
* *Melanoseps pygmaeus* Broadley, 2006
* *Melanoseps rondoensis* Loveridge, 1942
* *Melanoseps uzungwensis* Loveridge, 1942

Категори:Сцинк йишвлӓ
Нессивлӓ

**Нессивлӓ** () — сцинк йишвлӓн группыш пырышы Шри-Ланкышты шӹрен вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹвлӓ. Цилӓжӹ 8 тӹрлӹ несси улы. 

## Йишвлӓ
* *Nessia bipes* Smith, 1935
* *Nessia burtonii* Gray, 1839
* *Nessia deraniyagalai* Taylor, 1950
* *Nessia didactyla* (Deraniyagala, 1934)
* *Nessia hickanala* Deraniyagala, 1940
* *Nessia layardi* (Kelaart, 1853)
* *Nessia monodactyla* (Gray, 1839)
* *Nessia sarasinorum* (Müller, 1889)

Категори:Сцинк йишвлӓ
Параконтиасвлӓ

**Параконтиасвлӓ** () — сцинк йишвлӓн группыш пырышы Мадагаскарышты шӹрен вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹвлӓ. Цилӓжӹ 12 тӹрлӹ параконтиас улы. 

## Йишвлӓ
* *Paracontias brocchii* Mocquard, 1894
* *Paracontias fasika* Köhler, Vences, Erbacher & Glaw, 2010
* *Paracontias hafa* Andreone & Greer, 2002
* *Paracontias hildebrandti* (Peters, 1880)
* *Paracontias holomelas* (Günther, 1877)
* *Paracontias kankana* Köhler, Vieites, Glaw, Kaffenberger & Vences, 2009
* *Paracontias manify* Andreone & Greer, 2002
* *Paracontias milloti* Angel, 1949
* *Paracontias minimus* (Mocquard, 1906)
* *Paracontias rothschildi* Mocquard, 1905
* *Paracontias tsararano* Andreone & Greer, 2002
* *Paracontias vermisaurus* Miralles, Köhler, Vieites, Glaw & Vences, 2011

Категори:Сцинк йишвлӓ
Просцелотесвлӓ

**Просцелотесвлӓ** () — сцинк йишвлӓн группыш пырышы Африкышты шӹрен вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹвлӓ. Цилӓжӹ 3 тӹрлӹ просцелотес улы. 

## Йишвлӓ
* *Proscelotes aenea* (Barbour & Loveridge, 1928)
* *Proscelotes arnoldi* (Hewitt, 1932)
* *Proscelotes eggeli* (Tornier, 1902)

Категори:Сцинк йишвлӓ
Псевдоаконтиасвлӓ

**Псевдоаконтиасвлӓ** () — сцинк йишвлӓн группыш пырышы Мадагаскарышты шӹрен вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹвлӓ. Цилӓжӹ 4 тӹрлӹ псевдоаконтиас улы. 

## Йишвлӓ
* *Pseudoacontias angelorum* Nussbaum & Raxworthy, 1995
* *Pseudoacontias madagascariensis* Bocage, 1889
* *Pseudoacontias menamainty* Andreone & Greer, 2002
* *Pseudoacontias unicolor* Sakata & Hikida, 2003

Категори:Сцинк йишвлӓ
Пигомелесвлӓ

**Пигомелесвлӓ** () — сцинк йишвлӓн группыш пырышы Мадагаскарышты шӹрен вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹвлӓ. Цилӓжӹ 2 тӹрлӹ пигомелес улы. 

## Йишвлӓ
* *Pygomeles braconnieri* Grandidier, 1867
* *Pygomeles petteri* Pasteur & Paulian, 1962

Категори:Сцинк йишвлӓ
Лачокла сцинквлӓ

**Лачокла сцинквлӓ** () — сцинк йишвлӓн группыш пырышы Йыдпел Африка гӹц Пакистан якте вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹвлӓ. Цилӓжӹ 4 тӹрлӹ лачокла сцинк улы. 

## Йишвлӓ
* *Scincus albifasciatus* Boulenger, 1890 – 
* *Scincus hemprichii* Wiegmann, 1837 – 
* *Scincus mitranus* Anderson, 1871 – 
* *Scincus scincus* (Linnaeus, 1758) – Лачокла сцинк

Категори:Сцинк йишвлӓ
Вӧлтцковивлӓ

**Вӧлтцковивлӓ** () — сцинк йишвлӓн группыш пырышы Мадагаскарышты шӹрен вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹвлӓ. Цилӓжӹ 5 тӹрлӹ вӧлтцкови улы. 

## Йишвлӓ
* *Voeltzkowia fierinensis* (Grandidier, 1869)
* *Voeltzkowia lineata* (Mocquard, 1901)
* *Voeltzkowia mira* Boettger, 1893
* *Voeltzkowia petiti* (Angel, 1924)
* *Voeltzkowia rubrocaudata* (Grandidier, 1869)

Категори:Сцинк йишвлӓ
Австрали кӹшкӹ шӓкшӓльӹвлӓ

**Австрали кӹшкӹ шӓкшӓльӹвлӓ** () — сцинк йишвлӓн группыш пырышы Австралиштӹ шӹрен вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹвлӓ. Цилӓжӹ 7 тӹрлӹ Австрали кӹшкӹ шӓкшӓльӹ улы. 

## Йишвлӓ
* *Anomalopus brevicollis* Greer & Cogger, 1985
* *Anomalopus gowi* Greer & Cogger, 1985
* *Anomalopus leuckartii* (Weinland, 1862)
* *Anomalopus mackayi* Greer & Cogger, 1985
* *Anomalopus pluto* Ingram, 1977
* *Anomalopus swansoni* Greer & Cogger, 1985
* *Anomalopus verreauxi* Duméril & Duméril, 1851

Категори:Сцинк йишвлӓ
Сколекосепсвлӓ

**Сколекосепсвлӓ** () — сцинк йишвлӓн группыш пырышы Танзани дӓ Мозамбикӹштӹ вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹвлӓ. Цилӓжӹ 4 тӹрлӹ сколекосепс улы. 

## Йишвлӓ
* *Scolecoseps acontias* (Werner, 1913)
* *Scolecoseps boulengeri* Loveridge, 1920
* *Scolecoseps litipoensis* Broadley, 1995

Категори:Сцинк йишвлӓ
Калиптотисвлӓ

**Калиптотисвлӓ** () — сцинк йишвлӓн группыш пырышы Австралиштӹ шӹрен вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹвлӓ. Цилӓжӹ 5 тӹрлӹ калиптотис улы. 

## Йишвлӓ
* *Calyptotis lepidorostrum* Greer, 1983
* *Calyptotis ruficauda* Greer, 1983
* *Calyptotis scutirostrum* (Peters, 1874)
* *Calyptotis temporalis* Greer, 1983
* *Calyptotis thorntonensis* Greer, 1983

Категори:Сцинк йишвлӓ
Консиннивлӓ

**Консиннивлӓ** () — сцинк йишвлӓн группыш пырышы Австралиштӹ шӹрен вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹвлӓ. Цилӓжӹ 8 тӹрлӹ консинни улы. 

## Йишвлӓ
* *Concinnia amplus* (Covacevich & McDonald, 1980)
* *Concinnia brachyosoma* (Lönnberg & Andersson, 1915)
* *Concinnia frerei* (Greer, 1992)
* *Concinnia martini* Wells & Wellington, 1985
* *Concinnia queenslandiae* (De Vis, 1890)
* *Concinnia sokosoma* (Greer, 1992)
* *Concinnia tenuis* (Gray, 1831)
* *Concinnia tigrinus* (De Vis, 1888)

Категори:Сцинк йишвлӓ
Коираносцинквлӓ

**Коираносцинквлӓ** () — сцинк йишвлӓн группыш пырышы Австралиштӹ шӹрен вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹвлӓ. Цилӓжӹ 2 тӹрлӹ коираносцинк улы. 

## Лӹмжӹ
Лӹмӹн этимологижӹ тошты грек «κοίρανος» (мастер) дон «skinkos» (сцинк) шамаквлӓ гӹц лин.

## Йишвлӓ
* *Coeranoscincus frontalis* (De Vis, 1888)
* *Coeranoscincus reticulatus* (Günther, 1873)

Категори:Сцинк йишвлӓ
Сепсинавлӓ

**Сепсинавлӓ** () — сцинк йишвлӓн группыш пырышы Кечӹвӓлвел Африкышты вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹвлӓ. Цилӓжӹ 5 тӹрлӹ сепсина улы. 

## Йишвлӓ
* *Sepsina alberti* Hewitt, 1929
* *Sepsina angolensis* Bocage, 1866
* *Sepsina bayoni* (Bocage, 1866)
* *Sepsina copei* Bocage, 1873
* *Sepsina tetradactyla* Peters, 1874

Категори:Сцинк йишвлӓ
Пустыня сцинквлӓ

**Пустыня сцинквлӓ** () — сцинк йишвлӓн группыш пырышы Австралиштӹ дӓ Зонда ошмаотывлӓштӹ шӹрен вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹвлӓ. Цилӓжӹ 14 тӹрлӹ пустыня сцинк улы. 

## Йишвлӓ
* *Eremiascincus antoniorum* (Smith, 1927)
* *Eremiascincus brongersmai* (Storr, 1972)
* *Eremiascincus butlerorum* (Aplin, How & Boeadi, 1993)
* *Eremiascincus douglasi* (Storr, 1967)
* *Eremiascincus emigrans* (Lidth De Jeude, 1895)
* *Eremiascincus fasciolatus* (Günther, 1867)
* *Eremiascincus intermedius* (Sternfeld, 1919)
* *Eremiascincus isolepis* (Boulenger, 1887)
* *Eremiascincus musivus* Mecke, Doughty & Donnellan, 2009
* *Eremiascincus pallidus* (Günther, 1875)
* *Eremiascincus pardalis* (Macleay, 1877)
* *Eremiascincus phantasmus* Mecke, Doughty & Donnellan, 2013
* *Eremiascincus richardsonii* (Gray, 1845)
* *Eremiascincus timorensis* (Greer, 1990)

Категори:Сцинк йишвлӓ
Фойи

**Фойи** () — сцинк йишвлӓн группыш пырышы Папуа-У Гвинейиштӹ шӹрен вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹ. 

Категори:Сцинк йишвлӓ
Пӹлӹшдӹмӹ сцинквлӓ

**Пӹлӹшдӹмӹ сцинквлӓ** () — сцинк йишвлӓн группыш пырышы Австралиштӹ шӹрен вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹвлӓ. Цилӓжӹ 7 тӹрлӹ пӹлӹшдӹмӹ сцинк улы. 

## Йишвлӓ
* *Hemiergis decresiensis* (Cuvier, 1829)
* *Hemiergis gracilipes* (Steindachner, 1870)
* *Hemiergis initialis* (Werner, 1910)
* *Hemiergis millewae* Coventry, 1976
* *Hemiergis peronii* (Gray, 1831)
* *Hemiergis quadrilineata* (Duméril & Bibron, 1839)
* *Hemiergis talbingoensis* Copland, 1946

Категори:Сцинк йишвлӓ
Вичӹ

*merge [[Вичӹ область]], maybe should be dedicate to the city?*

**Вичӹ область** - Россий Федерациштӹш область, Мары Элын йыдпелвел пашкудыжы. 
Кымдецшӹ 120,4 тӹж. км². Ӹлӹзы шот - 1396,8 тӹжем эдем. Административ покшал — Вичӹ хала, *рушла Киров*. Вичӹ областьышты 39 000 нӓрӹ марын ӹлӓ (2002).
Липинивлӓ

**Липинивлӓ** () — сцинк йишвлӓн группыш пырышы кечӹвӓл-ирвел Азиштӹ дӓ Океаништӹ шӹрен вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹвлӓ. Цилӓжӹ 28 тӹрлӹ липини улы. 

## Йишвлӓ
* *Lipinia albodorsalis* (Vogt, 1932)
* *Lipinia auriculata* (Taylor, 1917)
* *Lipinia cheesmanae* (Parker, 1940)
* *Lipinia inexpectata* Das & Austin, 2007
* *Lipinia infralineolata* (Günther, 1873)
* *Lipinia leptosoma* (Brown & Fehlmann, 1958)
* *Lipinia longiceps* (Boulenger, 1895)
* *Lipinia macrotympanum* (Stoliczka, 1873)
* *Lipinia miangensis* (Werner, 1910)
* *Lipinia nitens* (Peters, 1871)
* *Lipinia noctua* (Lesson, 1826)
* *Lipinia nototaenia* (Boulenger, 1914)
* *Lipinia occidentalis* Günther, 2000
* *Lipinia pulchella* (Gray, 1845)
* *Lipinia pulchra* (Boulenger, 1903)
* *Lipinia quadrivittata* (Peters, 1867)
* *Lipinia rabori* (Brown & Alcala, 1956)
* *Lipinia relicta* (Vinciguerra, 1892)
* *Lipinia rouxi* (Hediger, 1934)
* *Lipinia sekayuensis* Grismer, Ismail, Awang, Rizal & Ahmad, 2014
* *Lipinia semperi* (Peters, 1867)
* *Lipinia septentrionalis* Günther, 2000
* *Lipinia subvittata* (Günther, 1873)
* *Lipinia surda* Boulenger, 1900
* *Lipinia venemai* Brongersma, 1953
* *Lipinia vittigera* (Boulenger, 1894)
* *Lipinia vulcania* Girard, 1857
* *Lipinia zamboangensis* (Brown & Alcala, 1963)

Категори:Сцинк йишвлӓ
Нотосцинквлӓ

**Нотосцинквлӓ** () — сцинк йишвлӓн группыш пырышы Австралиштӹ шӹрен вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹвлӓ. Цилӓжӹ 2 тӹрлӹ нотосцинк улы. 

## Йишвлӓ
* *Notoscincus butleri* Storr, 1979
* *Notoscincus ornatus* (Broom, 1896)

Категори:Сцинк йишвлӓ
Изопахисвлӓ

**Изопахисвлӓ** () — сцинк йишвлӓн группыш пырышы Мьянма дӓ Таиландышты вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹвлӓ. Цилӓжӹ 4 тӹрлӹ изопахис улы. 

## Йишвлӓ
* *Isopachys anguinoides* (Boulenger, 1914)
* *Isopachys borealis* Lang & Böhme, 1990
* *Isopachys gyldenstolpei* Lönnberg, 1916
* *Isopachys roulei* (Angel, 1920)

Категори:Сцинк йишвлӓ
Сцинцеллавлӓ

**Сцинцеллавлӓ** () — сцинк йишвлӓн группыш пырышы Азиштӹ дӓ Йыдпел Америкышты вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹвлӓ. Цилӓжӹ 35 тӹрлӹ сцинцелла улы. 

## Йишвлӓ
* *Scincella apraefrontalis* Nguyen, Nguyen, Böhme & Ziegler, 2010
* *Scincella assatus* (Cope, 1864)
* *Scincella barbouri* (Stejneger, 1925)
* *Scincella boettgeri* (Van Denburgh, 1912)
* *Scincella capitanea* Ouboter, 1986
* *Scincella caudaequinae* (Smith, 1951)
* *Scincella cherriei* (Cope, 1893)
* *Scincella darevskii* Nguyen, Ananjeva, Orlov, Rybaltovsky & Böhme, 2010
* *Scincella devorator* (Darevsky, Orlov & Cuc, 2004)
* *Scincella doriae* (Boulenger, 1887)
* *Scincella forbesora* (Taylor, 1937)
* *Scincella formosensis* (Van Denburgh, 1912)
* *Scincella gemmingeri* (Cope, 1864)
* *Scincella huanrenensis* Zhao & Huang, 1982
* *Scincella incerta* (Stuart, 1940)
* *Scincella inconspicua* (Müller, 1894)
* *Scincella kikaapoa* García-Vázquez, Canseco-Márquez & Nieto-Montes De Oca, 2010
* *Scincella lateralis* (Say, 1823)
* *Scincella macrotis* (Steindachner, 1867)
* *Scincella melanosticta* (Boulenger, 1887)
* *Scincella modesta* (Günther, 1864)
* *Scincella monticola* (Schmidt, 1925)
* *Scincella ochracea* (Bourret, 1937)
* *Scincella potanini* (Günther, 1896)
* *Scincella przewalskii* (Bedriaga, 1912)
* *Scincella punctatolineata* (Boulenger, 1893)
* *Scincella rara* (Darevsky & Orlov, 1997)
* *Scincella reevesii* (Gray, 1838)
* *Scincella rufocaudatus* (Darevsky & Nguyen Van Sang, 1983)
* *Scincella rupicola* (Smith, 1916)
* *Scincella schmidti* (Barbour, 1927)
* *Scincella silvicola* (Taylor, 1937)
* *Scincella tsinlingensis* (Hu & Zhao, 1966)
* *Scincella vandenburghi* (Schmidt, 1927)
* *Scincella victoriana* (Shreve, 1940)

Категори:Сцинк йишвлӓ
Тропидофорусвлӓ

**Тропидофорусвлӓ** () — сцинк йишвлӓн группыш пырышы Индокитай, Калимантан, Сулавеси дӓ Филиппинвлӓштӹ вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹвлӓ. Цилӓжӹ 28 тӹрлӹ тропидофорус улы. 

## Йишвлӓ
* *Tropidophorus assamensis* Annandale, 1912
* *Tropidophorus baconi* Hikida, Riyanto & Ota, 2003
* *Tropidophorus baviensis* Bourret, 1939
* *Tropidophorus beccarii* Peters, 1871
* *Tropidophorus berdmorei* (Blyth, 1853)
* *Tropidophorus boehmei* Nguyen, Nguyen, Schmitz, Orlov & Ziegler, 2010
* *Tropidophorus brookei* (Gray, 1845)
* *Tropidophorus cocincinensis* Duméril & Bibron, 1839
* *Tropidophorus davaoensis* Bacon, 1980
* *Tropidophorus grayi* Günther, 1861
* *Tropidophorus guangxiensis* Wen, 1992
* *Tropidophorus hainanus* Smith, 1923
* *Tropidophorus hangnam* Chuaynkern, Nabhitabhata, Inthara, Kamsook & Somsri, 2005
* *Tropidophorus iniquus* Lidth De Jeude, 1905
* *Tropidophorus laotus* Smith, 1923
* *Tropidophorus latiscutatus* Hikida, Orlov, Nabhitabhata & Ota, 2002
* *Tropidophorus matsuii* Hikida, Orlov, Nabhitabhata & Ota, 2002
* *Tropidophorus microlepis* Günther, 1861
* *Tropidophorus micropus* Lidth De Jeude, 1905
* *Tropidophorus misaminius* Stejneger, 1908
* *Tropidophorus mocquardii* Boulenger, 1894
* *Tropidophorus murphyi* Hikida, Orlov, Nabhitabhata & Ota, 2002
* *Tropidophorus noggei* Ziegler, Thanh & Thanh, 2005
* *Tropidophorus partelloi* Stejneger, 1910
* *Tropidophorus perplexus* Barbour, 1921
* *Tropidophorus robinsoni* Smith, 1919
* *Tropidophorus sinicus* Boettger, 1886
* *Tropidophorus thai* Smith, 1919

Категори:Сцинк йишвлӓ
Ибис

**Ибисвлӓ** () — ибис йишвлӓн группыш пырышы Европышты, Азиштӹ, Африкышты, Австралиштӹ дӓ Америкышты вӓшлиӓлтшӹ кого кеквлӓ. Цилӓжӹ 28 тӹрлӹ ибис улы. 

Ибисвлӓн сек изижӹн (Сан-Томе ибис) кытышты 45 см, нелӹцшӹ 450 г; сек когожын (кого ибис) кытышты 100 см, нелӹцшӹ 4.2 кг якте лин кердеш. 

## Классификацижӹ
* *Threskiornis* – Шим шӱӓн ибисвлӓ
** *Threskiornis aethiopicus* – Эфиопи ибис 
** *Threskiornis bernieri* – Мадагаскар ибис 
** *Threskiornis melanocephalus* – Шим вуян ибис
** *Threskiornis molucca* – Малуку ибис
*** *Threskiornis molucca pygmaeus* – Соломон ибис
** *Threskiornis spinicollis* – Австрали ибис
** *Threskiornis solitarius* † – Реюньон ибис
* *Pseudibis* – Якшар шӱӓн ибисвлӓ
** *Pseudibis papillosa* – Якшар шӱӓн ибис
** *Pseudibis davisoni* – Дэвисон ибис
** *Pseudibis gigantea* (*Thaumatibis gigantea*) – Кого ибис
* *Geronticus* – Цӓрӓ вуян ибисвлӓ
** *Geronticus eremita* – Шӹргӹ ибис
** *Geronticus calvus* – Цӓрӓ вуян ибис 
* *Nipponia nippon* – Якшар ялан ибис
* *Bostrychia* – Тӹрлӹмӹ ибисвлӓ
** *Bostrychia olivacea* – Ыжарикӓ ибис
** *Bostrychia bocagei* – Сан-Томе ибис
** *Bostrychia rara* – Ала онган ибис
** *Bostrychia hagedash* – Хагедаш
** *Bostrychia carunculata* – Тӹрлӹмӹ ибис
* *Theristicus* –Ош шӱӓн ибисвлӓ
** *Theristicus caerulescens* – Вулны цӹреӓн ибис
** *Theristicus caudatus* – Ош шӱӓн ибис
** *Theristicus melanopis* – Шим шӹргӓн ибис
* *Cercibis oxycerca* – Пӹсӹ пачан ибис
* *Mesembrinibis cayennensis* – Кайенна ибис
* *Phimosus infuscatus* – Цӓрӓ шӹргӓн ибис
* *Eudocimus* – Ош ибисвлӓ
** *Eudocimus albus* – Ош ибис
** *Eudocimus ruber* – Якшар ибис
* *Plegadis* – Яргата цӹреӓн ибисвлӓ
** *Plegadis falcinellus* – Яргата цӹреӓн ибис
** *Plegadis chihi* – Сӹнзӓлыкан яргата цӹреӓн ибис
** *Plegadis ridgwayi* – Вӹцкӹж нерӓн яргата цӹреӓн ибис
* *Lophotibis cristata* – Упшан ибис
Шим шӱӓн ибисвлӓ

**Шим шӱӓн ибисвлӓ** () — ибис йишвлӓн группыш пырышы Кечӹвӓлвел Азиштӹ, Австралазиштӹ дӓ Африкышты вӓшлиӓлтшӹ ибисвлӓ. Цилӓжӹ 6 тӹрлӹ шим шӱӓн ибис улы. 

## Йишвлӓ
* *Threskiornis aethiopicus* – Эфиопи ибис 
* *Threskiornis bernieri* – Мадагаскар ибис 
* *Threskiornis melanocephalus* – Шим вуян ибис
* *Threskiornis molucca* – Малуку ибис
** *Threskiornis molucca pygmaeus* – Соломон ибис
* *Threskiornis spinicollis* – Австрали ибис
* *Threskiornis solitarius* † – Реюньон ибис

Категори:Ибис йишвлӓ
Ристеллавлӓ

**Ристеллавлӓ** () — сцинк йишвлӓн группыш пырышы кечӹвӓлвел Индиштӹ шӹрен вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹвлӓ. Цилӓжӹ 4 тӹрлӹ ристелла улы. 

## Йишвлӓ
* *Eumeces algeriensis* Peters, 1864 – 

Категори:Сцинк йишвлӓ
Мадагаскар ибис

**Мадагаскар ибис** () — ибис йишвлӓн группыш пырышы Мадагаскар дӓ Сейшел ошмаотывлӓштӹ вӓшлиӓлтшӹ ибис. 

## Лӹвӓл йишвлӓ
* *Threskiornis bernieri bernieri* – Мадагаскарышты
* *Threskiornis bernieri abbotti* – Альдабра ошмаотышты 

Категори:Ибис йишвлӓ
Шим вуян ибис

**Шим вуян ибис** () — ибис йишвлӓн группыш пырышы Инди, Пакистан, Мьянма дӓ Таиландышты вӓшлиӓлтшӹ ибис. Кытшы 50–90 см якте шоэш. Озы ибисвлӓ, ӓвӓвлӓ гӹц когорак ылыт. 

Пӹжӓшӹштӹ 2–4 мыны якте лин кердеш. 

Категори:Ибис йишвлӓ
Малуку ибис

**Малуку ибис** () — ибис йишвлӓн группыш пырышы Австралазиштӹ вӓшлиӓлтшӹ ибис. Кытшы 65–75 см, шылдыр шӓрӓлтӹмӹжӹ 112–124 см якте шоэш. Нелӹцӹштӹ 1,7–2,5 (озыжы), 1,4–1,9 (ӓвӓжӹ) г якте лин кердеш. 

## Лӹвӓл йишвлӓ
* *Threskiornis molucca molucca* – Австрали, У Гвиней, Малуку дӓ Изи Зонда ошмаотывлӓштӹ 
* *Threskiornis molucca pygmaeus* (Соломон ибис) – Соломон ошмаотывлӓштӹ (Реннелл дон Беллона)

Категори:Ибис йишвлӓ
Празиногемавлӓ

**Празиногемавлӓ** () — сцинк йишвлӓн группыш пырышы У Гвиней дӓ Соломон ошмаотывлӓштӹ шӹрен вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹвлӓ. Цилӓжӹ 5 тӹрлӹ празиногема улы. 

## Йишвлӓ
* *Prasinohaema flavipes* (Parker, 1936)
* *Prasinohaema parkeri* (Smith, 1937)
* *Prasinohaema prehensicauda* (Loveridge, 1945)
* *Prasinohaema semoni* (Oudemans, 1894)
* *Prasinohaema virens* (Peters, 1881)

Категори:Сцинк йишвлӓ
Эфиопи ибис

**Эфиопи ибис** () — ибис йишвлӓн группыш пырышы Африкышты вӓшлиӓлтшӹ ибис. Кытшы 65–75 см, шылдыр шӓрӓлтӹмӹжӹ 112–124 см, нелӹцшӹ 1 250–1 500 г якте шоэш. 

Категори:Ибис йишвлӓ
Австрали ибис

**Австрали ибис** () — ибис йишвлӓн группыш пырышы Австралиштӹ дӓ У Гвинейиштӹ вӓшлиӓлтшӹ ибис. Кытшы 60–75 см, шылдыр шӓрӓлтӹмӹжӹ 100–120 см, нелӹцшӹ 1,1–1,5 кг якте шоэш. 

Категори:Ибис йишвлӓ
Реюньон ибис

**Реюньон ибис** ( †) — ибис йишвлӓн группыш пырышы Реюньон ошмаотышты вӓшлиӓлтшӹ тошты ибис. Кытшы 70 см, нелӹцшӹ 3 кг якте шоэш. 

Категори:Ибис йишвлӓ
Якшар шӱӓн ибисвлӓ

**Якшар шӱӓн ибисвлӓ** () — ибис йишвлӓн группыш пырышы кечӹвӓл-ирвел Азиштӹ вӓшлиӓлтшӹ ибисвлӓ. Цилӓжӹ 2-3 тӹрлӹ якшар шӱӓн ибис улы. 

## Йишвлӓ
* *Pseudibis papillosa* – Якшар шӱӓн ибис
* *Pseudibis davisoni* – Дэвисон ибис
* *Pseudibis gigantea* тенгеок *Thaumatibis gigantea* – Кого ибис

Категори:Ибис йишвлӓ
Кого ибис

**Кого ибис** () — ибис йишвлӓн группыш пырышы  Камбоджа, Лаос дӓ Вьетнамышты вӓшлиӓлтшӹ ибис. Кытшы 102–106 см, нелӹцшӹ 4.2 кг якте шоэш. 

Категори:Ибис йишвлӓ
Сан-Томе ибис

**Сан-Томе ибис** () — ибис йишвлӓн группыш пырышы Сан-Томе ошмаотышты шӹрен вӓшлиӓлтшӹ ибис. Кытшы 60–65 см, шылдыр шӓрӓлтӹмӹжӹ 2.48 см якте шоэш. 

Категори:Ибис йишвлӓ
Якшар шӱӓн ибис

**Якшар шӱӓн ибис** () — ибис йишвлӓн группыш пырышы Инди субконтинентӹштӹ вӓшлиӓлтшӹ ибис. 

Категори:Ибис йишвлӓ
Дэвисон ибис

**Дэвисон ибис** () — ибис йишвлӓн группыш пырышы Камбоджа, Вьетнам, Лаос дӓ Калимантан ошмаотышты вӓшлиӓлтшӹ ибис. Кытшы 75–85 см якте шоэш. 

## Лӹмжӹ
Лӹмжӹм британи орнитолог (William Ruxton Davison, ? – 1893) лӹмеш пумы.

Категори:Ибис йишвлӓ
Беллона ошмаоты

**Беллона ошмаоты** тенгеок **Мунгики** () — Соломон кугижӓнӹшӹн Соломон ошмаотывлӓн гӹц иктӹжӹ. Территорижӹ 17,16 км². 2009-шӹ ин тӹштӹ 1009 эдем ӹлен. 

## Шӹрен вӓшлиӓлтшӹ йӓнвлӓжӹ
**Threskiornis molucca pygmaeus* — Соломон ибис 

## Шӹрен вӓшлиӓлтшӹ кушкышвлӓжӹ

Категори:Соломон ошмаотывлӓ
Категори:Ошмаотывлӓ
Цӓрӓ вуян ибисвлӓ

**Цӓрӓ вуян ибисвлӓ** () — ибис йишвлӓн группыш пырышы Африкышты дӓ Турциштӹ вӓшлиӓлтшӹ ибисвлӓ. Цилӓжӹ 2 тӹрлӹ цӓрӓ вуян ибис улы. 

## Йишвлӓ
* *Geronticus eremita* – Шӹргӹ ибис
* *Geronticus calvus* – Цӓрӓ вуян ибис

Категори:Ибис йишвлӓ
Шӹргӹ ибис

**Шӹргӹ ибис** () — ибис йишвлӓн группыш пырышы Йыдпел Африкышты дӓ Турциштӹ вӓшлиӓлтшӹ ибис. Кытшы 70–80 см, шылдыр шӓрӓлтӹмӹжӹ 125–135 см, нелӹцшӹ 1.0–1.3 кг якте шоэш. 

Категори:Ибис йишвлӓ
Цӓрӓ вуян ибис

**Цӓрӓ вуян ибис** () — ибис йишвлӓн группыш пырышы Кечӹвӓлвел Африкышты вӓшлиӓлтшӹ ибис. Кытшы 80 см, нелӹцшӹ 1,3 кг якте шоэш. 

Категори:Ибис йишвлӓ
Цӓрӓ шӹргӓн ибис

**Цӓрӓ шӹргӓн ибис** () — ибис йишвлӓн группыш пырышы Кечӹвӓлвел Кечӹвӓлвел Америкышты (Аргентина, Боливи, Бразили, Колумби, Эквадор, Гайана, Парагвай, Суринам, Уругвай дӓ Венесуэла) вӓшлиӓлтшӹ ибис. Кытшы 45–50 см якте шоэш. 

## Лӹвӓл йишвлӓ
**Phimosus infuscatus infuscatus*
**Phimosus infuscatus berlepschi*
**Phimosus infuscatus nudifrons*

Категори:Ибис йишвлӓ
Кайенна ибис

**Кайенна ибис** () — ибис йишвлӓн группыш пырышы Кечӹвӓлвел Покшал дӓ Кечӹвӓлвел Америкышты вӓшлиӓлтшӹ ибис. Кытшы 48–56 см, нелӹцшӹ 650–750 г якте шоэш. 

Категори:Ибис йишвлӓ
Пӹсӹ пачан ибис

**Пӹсӹ пачан ибис** () — ибис йишвлӓн группыш пырышы Кечӹвӓлвел Америкышты Бразили, Колумби, Гайана, Суринам дӓ Венесуэла) вӓшлиӓлтшӹ ибис. Кытшы 76–86 см якте шоэш. 

Категори:Ибис йишвлӓ
Саваланер ибисвлӓ

**Саваланер ибисвлӓ** () — ибис йишвлӓн группыш пырышы Европышты, Азиштӹ, Африкышты, Австралиштӹ дӓ Америкышты вӓшлиӓлтшӹ кого кеквлӓ. Цилӓжӹ 6 тӹрлӹ саваланер ибис улы. 

## Классификацижӹ
* *Platalea leucorodia* – Саваланер ибис
* *Platalea minor* – Изи саваланер ибис
* *Platalea alba* – Ош саваланер ибис
* *Platalea regia* – Кугижӓ саваланер ибис
* *Platalea flavipes* – Сарикӓ нерӓн саваланер ибис
* *Platalea ajaja* – Ошалгы-якшар саваланер ибис

Ибис йишвлӓ
Тӹрлӹмӹ ибисвлӓ

**Тӹрлӹмӹ ибисвлӓ** () — ибис йишвлӓн группыш пырышы Африкышты вӓшлиӓлтшӹ ибисвлӓ. Цилӓжӹ 5 тӹрлӹ тӹрлӹмӹ ибис улы. 

## Йишвлӓ
* *Bostrychia olivacea* – Ыжарикӓ ибис
* *Bostrychia bocagei* – Сан-Томе ибис
* *Bostrychia rara* – Ала онган ибис
* *Bostrychia hagedash* – Хагедаш
* *Bostrychia carunculata* – Тӹрлӹмӹ ибис

Категори:Ибис йишвлӓ
Ош шӱӓн ибисвлӓ

**Ош шӱӓн ибисвлӓ** () — ибис йишвлӓн группыш пырышы Кечӹвӓлвел Америкышты вӓшлиӓлтшӹ ибисвлӓ. Цилӓжӹ 3 тӹрлӹ ош шӱӓн ибис улы. 

## Йишвлӓ
* *Theristicus caerulescens* – Вулны цӹреӓн ибис
* *Theristicus caudatus* – Ош шӱӓн ибис
* *Theristicus melanopis* – Шим шӹргӓн ибис

Категори:Ибис йишвлӓ
Якшар ялан ибис

**Якшар ялан ибис** () — ибис йишвлӓн группыш пырышы Ирвел Азиштӹ (Китай, Япони (Хоккайдо дон Кӱсӱ) дӓ Россий Мӹндӹр Ирвел) вӓшлиӓлтшӹ ибис. Кытшы 55–84 см, шылдыр шӓрӓлтӹмӹжӹ 140 см якте шоэш. 

Категори:Ибис йишвлӓ
Упшан ибис

**Упшан ибис** () — ибис йишвлӓн группыш пырышы Мадагаскарышты шӹрен вӓшлиӓлтшӹ ибис. Кытшы 50 см якте шоэш. 

## Лӹвӓл йишвлӓ
**Lophotibis cristata cristata*
**Lophotibis cristata urschi*

Категори:Ибис йишвлӓ
Ош ибисвлӓ

**Ош шӱӓн ибисвлӓ** () — ибис йишвлӓн группыш пырышы Йыдпел, Покшал дӓ Кечӹвӓлвел Америкышты вӓшлиӓлтшӹ ибисвлӓ. Цилӓжӹ 2 тӹрлӹ ош ибис улы. 

## Йишвлӓ
* *Eudocimus albus* – Ош ибис
* *Eudocimus ruber* – Якшар ибис

Категори:Ибис йишвлӓ
Яргата цӹреӓн ибисвлӓ

**Яргата цӹреӓн ибисвлӓ** () — ибис йишвлӓн группыш пырышы Америкышты, Евразиштӹ, Африкышты дӓ Австралиштӹ вӓшлиӓлтшӹ ибисвлӓ. Цилӓжӹ 3 тӹрлӹ яргата цӹреӓн ибис улы. 

## Йишвлӓ
* *Plegadis falcinellus* – Яргата цӹреӓн ибис
* *Plegadis chihi* – Сӹнзӓлыкан яргата цӹреӓн ибис
* *Plegadis ridgwayi* – Вӹцкӹж нерӓн яргата цӹреӓн ибис

Категори:Ибис йишвлӓ
Ыжарикӓ ибис

**Ыжарикӓ ибис** () — ибис йишвлӓн группыш пырышы Африкышты вӓшлиӓлтшӹ ибис. 

## Лӹвӓл йишвлӓ
** *Bostrychia olivacea olivacea* – Сьерра-Леоне дӓ Либери
** *Bostrychia olivacea cupreipennis* – Камерун, Габон, Конго Республика дӓ Конго Демократи Республика
** *Bostrychia olivacea akeleyorum* – Кени дӓ Танзани
** *Bostrychia olivacea rothschildi* – Принсипи 

Категори:Ибис йишвлӓ
Ала онган ибис

**Ала онган ибис** () — ибис йишвлӓн группыш пырышы Африкышты вӓшлиӓлтшӹ ибис. Кытшы 40–50 см якте шоэш. 

Категори:Ибис йишвлӓ
Тӹрлӹмӹ ибис

**Тӹрлӹмӹ ибис** () — ибис йишвлӓн группыш пырышы Эритрей дӓ Эфиопиштӹ вӓшлиӓлтшӹ ибис. Кытшы 65–76 см якте шоэш. 

Категори:Ибис йишвлӓ
Ош шӱӓн ибис

**Ош шӱӓн ибис** () — ибис йишвлӓн группыш пырышы Кечӹвӓлвел Америкышты вӓшлиӓлтшӹ ибис. Кытшы 71–76 см якте шоэш. 

## Лӹвӓл йишвлӓ
* *Theristicus caudatus caudatus* (Boddaert, 1783)
* *Theristicus caudatus hyperorius* Todd, 1948

Категори:Ибис йишвлӓ
Ош ибис

**Ош ибис** () — ибис йишвлӓн группыш пырышы Йыдпел, Покшал дӓ Кечӹвӓлвел Америкышты вӓшлиӓлтшӹ ибис. Кытшы 64 см, шылдыр шӓрӓлтӹмӹжӹ 94 см якте шоэш. 

Категори:Ибис йишвлӓ
Якшар ибис

**Якшар ибис** () — ибис йишвлӓн группыш пырышы Кечӹвӓлвел Америкышты дӓ Антил ошмаотывлӓштӹ вӓшлиӓлтшӹ ибис. Кытшы 55–63 см нелӹцшӹ 1.4 кг якте шоэш. 

Категори:Ибис йишвлӓ
Яргата цӹреӓн ибис

**Яргата цӹреӓн ибис** () — ибис йишвлӓн группыш пырышы Америкышты, Евразиштӹ, Африкышты дӓ Австралиштӹ вӓшлиӓлтшӹ ибис. Кытшы 48–66 см, шылдыр шӓрӓлтӹмӹжӹ 80–105 см, нелӹцшӹ 485–970 г якте шоэш. 

Категори:Ибис йишвлӓ
Хагедаш

**Хагедаш** () — ибис йишвлӓн группыш пырышы Африкышты вӓшлиӓлтшӹ ибис. Кытшы 65–76 см, нелӹцшӹ 1.250 г якте шоэш. 

## Лӹвӓл йишвлӓ
* *Bostrychia hagedash hagedash* (Latham) 1790
* *Bostrychia hagedash brevirostris* (Reichenow) 1907
* *Bostrychia hagedash nilotica* (Neumann) 1909

Категори:Ибис йишвлӓ
Вулны цӹреӓн ибис

**Вулны цӹреӓн ибис** () — ибис йишвлӓн группыш пырышы Кечӹвӓлвел Америкышты вӓшлиӓлтшӹ ибис. Кытшы 71–76 см якте шоэш. 

Категори:Ибис йишвлӓ
Вӹцкӹж нерӓн яргата цӹреӓн ибис

**Вӹцкӹж нерӓн яргата цӹреӓн ибис** () — ибис йишвлӓн группыш пырышы Кечӹвӓлвел Америкышты (Перу, Боливи, Чили дӓ Аргентина) вӓшлиӓлтшӹ ибис. Кытшы 56 см якте шоэш. 

Категори:Ибис йишвлӓ
Саваланер ибис

**Саваланер ибис** () — ибис йишвлӓн группыш пырышы Евразиштӹ дӓ Йыдпел Африкышты вӓшлиӓлтшӹ саваланер ибис. Кытшы 1 м, шылдыр шӓрӓлтӹмӹжӹ 115–135 см, нелӹцшӹ 1,2–2 кг якте шоэш. 

## Лӹвӓл йишвлӓ
* *Platalea leucorodia leucorodia* Linnaeus, 1758 – 
* *Platalea leucorodia balsaci* Naurois & Roux, 1974 – Мавритани 
* *Platalea leucorodia archeri* Neumann, 1928 – Якшар тангыж дӓ Сомали

Категори:Ибис йишвлӓ
Изи саваланер ибис

**Изи саваланер ибис** () — ибис йишвлӓн группыш пырышы ирвел Азиштӹ вӓшлиӓлтшӹ саваланер ибис. Кытшы 76 см якте шоэш. 

Категори:Ибис йишвлӓ
Кугижӓ саваланер ибис

**Кугижӓ саваланер ибис** () — ибис йишвлӓн группыш пырышы Австралиштӹ, У Зеландиштӹ, Индонезиштӹ, Папуа-У Гвиней 
Папуа-У Гвинейиштӹ ‎‎дӓ Соломон ошмаотывлӓштӹ вӓшлиӓлтшӹ саваланер ибис. Кытшы 74–81 см, шылдыр шӓрӓлтӹмӹжӹ 120 см, нелӹцшӹ 1400–2070 г якте шоэш. 

Категори:Ибис йишвлӓ
Фудивлӓ

**Фудивлӓ** () — кошыгек йишвлӓн группыш пырышы вадывел Инди океан ошмаотывлӓштӹ (Мадагаскар, Сейшелвлӓ, Комор ошмаотывлӓ дӓ Маскарен ошмаотывлӓ) вӓшлиӓлтшӹ кошыгеквлӓ. Цилӓжӹ 7 тӹрлӹ фуди улы. 

## Йишвлӓ
* *Foudia madagascariensis* — Якшар фуди 
* *Foudia eminentissima* — Якшар вуян фуди 
* *Foudia omissa* — Мадагаскар фуди 
* *Foudia rubra* — Маврикий фуди 
* *Foudia sechellarum* — Сейшел фуди 
* *Foudia flavicans* — Родригез фуди 
* *Foudia delloni* † — Реюньон фуди 

Категори:Кошыгеквлӓ
Якшар вуян фуди

**Якшар вуян фуди** () — кошыгек йишвлӓн группыш пырышы Комор, Майотта дӓ ошмаотывлӓштӹ вӓшлиӓлтшӹ вӓшлиӓлтшӹ фуди. 

Категори:Кошыгеквлӓ
Якшар фуди

**Якшар фуди** () — кошыгек йишвлӓн группыш пырышы Комор, Реюньон, Маврикий, Родригес, Сейшел ошмаотывлӓ, Чагос, Амирант ошмаотывлӓ дӓ Св. Елены ошмаотывлӓштӹ вӓшлиӓлтшӹ фуди. Кытшы 12,5 см, нелӹцшӹ 14–19 г якте шоэш. 

Категори:Кошыгеквлӓ
Мадагаскар фуди

**Мадагаскар фуди** () — кошыгек йишвлӓн группыш пырышы Мадагаскарышты шӹрен вӓшлиӓлтшӹ фуди. Кытшы 14 см, нелӹцшӹ 15–24 г якте шоэш. 

Категори:Кошыгеквлӓ
Маврикий фуди

**Маврикий фуди** тенгеок **Маскарен фуди** () — кошыгек йишвлӓн группыш пырышы Маврикий ошмаотышты шӹрен вӓшлиӓлтшӹ фуди. Кытшы 14 см якте шоэш. 

Категори:Кошыгеквлӓ
Сарикӓ нерӓн саваланер ибис

**Сарикӓ нерӓн саваланер ибис** () — ибис йишвлӓн группыш пырышы Австралиштӹ, У Зеландиштӹ, Лорд-Хау ‎‎дӓ Норфолк ошмаотывлӓштӹ вӓшлиӓлтшӹ саваланер ибис. Кытшы 76–92 см, нелӹцшӹ 1814–1928 г якте шоэш. 

Категори:Ибис йишвлӓ
Ошалгы-якшар саваланер ибис

**Ошалгы-якшар саваланер ибис** () — ибис йишвлӓн группыш пырышы Йыдпел, Покшал дӓ Кечӹвӓлвел Америкышты вӓшлиӓлтшӹ вӓшлиӓлтшӹ саваланер ибис. Кытшы 71–86 см, шылдыр шӓрӓлтӹмӹжӹ 120–133 см, нелӹцшӹ 1.2–1.8 кг якте шоэш. 

Категори:Ибис йишвлӓ
Родригез фуди

**Родригез фуди** () — кошыгек йишвлӓн группыш пырышы Родригес ошмаотышты шӹрен вӓшлиӓлтшӹ фуди. Кытшы 12–13 см якте шоэш. 

Категори:Кошыгеквлӓ
Реюньон фуди

**Реюньон фуди** ( †) — кошыгек йишвлӓн группыш пырышы Реюньон ошмаотышты шӹрен вӓшлиӓлтшӹ фуди. 

Категори:Кошыгеквлӓ
Якшар нерӓн кошыгеквлӓ

**Якшар нерӓн кошыгеквлӓ** () — кошыгек йишвлӓн группыш пырышы Африкышты вӓшлиӓлтшӹ кошыгеквлӓ. Цилӓжӹ 3 тӹрлӹ якшар нерӓн кошыгек улы. 

## Йишвлӓ
* *Quelea cardinalis* — Кардинал кошыгек
* *Quelea erythrops* — Якшар вуян якшар нерӓн кошыгек
* *Quelea quelea* — Якшар нерӓн кошыгек

Категори:Кошыгеквлӓ
Якшар нерӓн кошыгек

**Якшар нерӓн кошыгек** () — кошыгек йишвлӓн группыш пырышы Африкышты шӹрен вӓшлиӓлтшӹ кошыгек. Кытшы 11–13 см, нелӹцшӹ 15–20 г якте шоэш. 

Категори:Кошыгеквлӓ
Якшар вуян якшар нерӓн кошыгек

**Якшар вуян якшар нерӓн кошыгек** () — кошыгек йишвлӓн группыш пырышы Африкышты шӹрен вӓшлиӓлтшӹ кошыгек. Кытшы 12 см якте шоэш. 

Категори:Кошыгеквлӓ
Буйвол кошыгеквлӓ

**Буйвол кошыгеквлӓ** () — кошыгек йишвлӓн группыш пырышы Африкышты вӓшлиӓлтшӹ кошыгеквлӓ. Цилӓжӹ 2 тӹрлӹ буйвол кошыгек улы. Кытшы 24 см, нелӹцшӹ 65 г якте шоэш. 

## Йишвлӓ
* *Bubalornis albirostris* — Ош нерӓн буйвол кошыгек
* *Bubalornis niger* — Якшар нерӓн буйвол кошыгек

Категори:Кошыгеквлӓ
Лачокла кошыгеквлӓ

**Лачокла кошыгеквлӓ** () — кошыгек йишвлӓн группыш пырышы Африкышты дӓ Азиштӹ кошыгеквлӓ. Цилӓжӹ 63–65 тӹрлӹ лачокла кошыгек улы. 

## Йишвлӓ
* *Ploceus albinucha* — Траурный ткач 
* *Ploceus alienus* — Кӹсиӓ кошыгек
* *Ploceus angolensis* — Ангола кошыгек
* *Ploceus aurantius* — Кугижӓ кошыгек
* *Ploceus aureonucha* — Золотистый ткач 
* *Ploceus badius* — Судан кошыгек
* *Ploceus baglafecht* — Шим пӹлӹшӓн кошыгек
* *Ploceus bannermani* — Баннерман кошыгек
* *Ploceus batesi* — Бурощёкий ткач 
* *Ploceus benghalensis* — Инди кошыгек
* *Ploceus bertrandi* — Бертранд кошыгек
* *Ploceus bicolor* — Лесной ткач 
* *Ploceus bojeri* — Пальма кошыгек
* *Ploceus burnieri* — Киломберо кошыгек
* *Ploceus capensis* — Кап кошыгек
* *Ploceus castaneiceps* — Ӹрвӹж кошыгек
* *Ploceus castanops* — Амыж кошыгек
* *Ploceus cucullatus* — Большой масковый ткач, Dorfweber 
* *Ploceus dicrocephalus* — Сарикӓ тупан кошыгек
* *Ploceus dorsomaculatus* — Сарикӓ калпакан кошыгек
* *Ploceus flavipes* — Сарикӓ ялан кошыгек
* *Ploceus galbula* — Царамак кошыгек
* *Ploceus golandi* — Голанд кошыгек
* *Ploceus grandis* — Гигантский ткач, Riesenweber 
* *Ploceus heuglini* — Масковый ткач 
* *Ploceus hypoxanthus* — Азиатский золотой ткач 
* *Ploceus insignis* — Кӹрӓн калпакан кошыгек
* *Ploceus intermedius* — Средний масковый ткач 
* *Ploceus jacksoni* — Джексон кошыгек
* *Ploceus katangae* — Катанга кошыгек
* *Ploceus luteolus* — Малый масковый ткач 
* *Ploceus manyar* — Маньяр кошыгек
* *Ploceus megarhynchus* — Финн кошыгек
* *Ploceus melanocephalus* — Шим вуян кошыгек
* *Ploceus melanogaster* — Шим мӹшкӹрӓн кошыгек
* *Ploceus nelicourvi* — Зеленый мадагаскарский ткач 
* *Ploceus nicolli* — Nicoll-Weber 
* *Ploceus nigerrimus* — Болотный ткач 
* *Ploceus nigricollis* — Кӹтӹк шылдыран кошыгек
* *Ploceus nigrimentus* — Шим логерӓн кошыгек
* *Ploceus ocularis* — Очковый ткач 
* *Ploceus olivaceiceps* — Оливковый ткач 
* *Ploceus pelzelni* — Вӹцкӹж нерӓн кошыгек
* *Ploceus philippinus* — Ткач-байя 
* *Ploceus preussi* — Златоспинный ткач 
* *Ploceus princeps* — Принсипи кошыгек
* *Ploceus reichardi* — Reichard-Weber 
* *Ploceus rubiginosus* — Каштановый ткач 
* *Ploceus ruweti* — Ruwet-Weber 
* *Ploceus sakalava* — Мадагаскар кошыгек
* *Ploceus sanctithomae* —  Сан-Томе кошыгек
* *Ploceus spekei* — Сомали кошыгек
* *Ploceus spekeoides* — Фокс кошыгек
* *Ploceus subaureus* — Золотой ткач 
* *Ploceus subpersonatus* — Западный золотой ткач 
* *Ploceus superciliosus* — Коричневопоясничный ткач 
* *Ploceus taeniopterus* — Северный масковый 
* *Ploceus temporalis* — Ангольский золотой ткач 
* *Ploceus tricolor* — Кым цӹреӓн кошыгек
* *Ploceus velatus* — Шим лепкӓн кошыгек
* *Ploceus victoriae* — Виктори кошыгек
* *Ploceus vitellinus* — vitelline masked weaver [Feketearcú szövőmadár], Dotterweber 
* *Ploceus weynsi* — Вейнс кошыгек
* *Ploceus xanthops* — Шафрановый ткач 
* *Ploceus xanthopterus* — Кӹрӓн логерӓн кошыгек

Категори:Кошыгеквлӓ
Ӧршан кошыгеквлӓ

**Ӧршан кошыгеквлӓ** () — кошыгек йишвлӓн группыш пырышы Африкышты вӓшлиӓлтшӹ кошыгеквлӓ. Цилӓжӹ 2 тӹрлӹ ӧршан кошыгек улы. 

## Йишвлӓ
* *Sporopipes frontalis* — Кечӹвӓлвел ӧршан кошыгек
* *Sporopipes squamifrons* — Йыдпел ӧршан кошыгек

Категори:Кошыгеквлӓ
Шим пӹлӹшӓн кошыгек

**Шим пӹлӹшӓн кошыгек** () — кошыгек йишвлӓн группыш пырышы Африкышты шӹрен вӓшлиӓлтшӹ кошыгек. 

## Лӹвӓл йишвлӓ
* *Ploceus baglafecht neumanni* – Нигери, Камерун дӓ Покшал Африка Республика
* *Ploceus baglafecht baglafecht* – Эфиопи дӓ кечӹвӓлвел Эритрей
* *Ploceus baglafecht eremobius* – йыд-ирвел Конго Демократи Республика дӓ кечӹвӓл-вадывел Судан
* *Ploceus baglafecht emini* – Судан дӓ йыдпелвел Уганда
* *Ploceus baglafecht reichenowi* – Кени дӓ йыдпелвел Танзани
* *Ploceus baglafecht stuhlmanni* – ирвел Конго Демократи Республика, кечӹвӓлвел Уганда дӓ вадывел Танзани
* *Ploceus baglafecht sharpii* – кечӹвӓл-вадывел Танзани 
* *Ploceus baglafecht nyikae* – Замби дӓ Малави

Категори:Кошыгеквлӓ
Кӹтӹк шылдыран кошыгек

**Кӹтӹк шылдыран кошыгек** () — кошыгек йишвлӓн группыш пырышы Африкышты шӹрен вӓшлиӓлтшӹ кошыгек. Кытшы 16 см якте шоэш. 

## Лӹвӓл йишвлӓ
* *Ploceus nigricollis brachypterus* – Сенегал гӹц Нигери дӓ вадывел Камерун якте 
* *Ploceus nigricollis nigricollis* – ирвел Камерун гӹц йыдпелвел Ангола, кечӹвӓлвел Судан, кечӹвӓлвел Конго Демократи Республика, вадывел Кени, йыд-вадывел Танзани якте 
* *Ploceus nigricollis melanoxanthus* – кечӹвӓлвел Эфиопи гӹц ирвел Кени дӓ ирвел Танзани якте 

Категори:Кошыгеквлӓ
Ошалгы-якшар пеликан

**Ошалгы-якшар пеликан** () — пеликан йишвлӓн йыхыш пырышы Мӱлӓндӹ лоштыш тангыжын ирвелнӹ гӹц Индокитай дон Малакка пел ошмаоты якте ‎‎дӓ Африкышты вӓшлиӓлтшӹ монотипан пеликан. Кытшы 1.40–1.75 м, шылдыр шӓрӓлтӹмӹжӹ 2.45–2.95 м, нелӹцшӹ 10–11 кг якте шоэш. 

Категори:Пеликан йишвлӓ
Кыйыр пеликан

**Кыйыр пеликан** () — пеликан йишвлӓн йыхыш пырышы кечӹвӓл-ирвел Европа гӹц Инди дон Китай якте вӓшлиӓлтшӹ монотипан пеликан. Кытшы 1.60–1.80 м, шылдыр шӓрӓлтӹмӹжӹ 2.70–3.20 м, нелӹцшӹ 10–12 кг якте шоэш. 

Категори:Пеликан йишвлӓ
Австрали пеликан

**Австрали пеликан** () — пеликан йишвлӓн йыхыш пырышы Австралиштӹ дӓ У Гвинейиштӹ, южгынам У Зеланди, Соломон, Бисмарк, Фиджи дӓ Уоллеси ошмаотывлӓштӹ вӓшлиӓлтшӹ монотипан пеликан. Кытшы 1.60–1.90 м, шылдыр шӓрӓлтӹмӹжӹ 2.5–3.4 м, нелӹцшӹ 4–8.2 кг якте шоэш. 

Категори:Пеликан йишвлӓ
Америка ош пеликан

**Америка ош пеликан** () — пеликан йишвлӓн йыхыш пырышы Америкышты вӓшлиӓлтшӹ монотипан пеликан. Кытшы 1.25–1.32 м, шылдыр шӓрӓлтӹмӹжӹ 2.65–2.9 м, нелӹцшӹ 3.9–7 кг якте шоэш.

## Лӹмжӹ
Лӹмӹн этимологижӹ тошты грек «ἐρυθρός» (якшар) дон «ῥύγχος» (нер) шамаквлӓ гӹц лин.

Категори:Пеликан йишвлӓ
Америка кӹрӓн пеликан

**Америка кӹрӓн пеликан** () — пеликан йишвлӓн йыхыш пырышы Америкышты вӓшлиӓлтшӹ пеликан. Кытшы 1.4 м, шылдыр шӓрӓлтӹмӹжӹ 2–2.3 м, нелӹцшӹ 3.6–4.5 кг якте шоэш. 

Луизиана штатын дӓ Сент-Китс ошмаотын национальный кекешӹштӹ шотлалтеш. 

## Лӹвӓл йишвлӓ
**Pelecanus occidentalis occidentalis* – Багамвлӓ, Антил ошмаотывлӓ, Колумби, Венесуэла, Тринидад дӓ Тобаго
**Pelecanus occidentalis carolinensis* –Кечӹвӓлвел Каролина гӹц Техас якте, Гондурас, Коста-Рика дӓ Панама; Нью-Йорк гӹц Венесуэла якте
**Pelecanus occidentalis californicus* – Канада дӓ АУШн Шӹпӓн океан сирӹштӹ, Мексика, Гватемала дӓ Сальвадор
**Pelecanus occidentalis murphyi* – Эквадор, Перу‎
**Pelecanus occidentalis urinator* – Галапагос ошмаотывлӓ

Категори:Пеликан йишвлӓ
Перу пеликан

**Перу пеликан** () — пеликан йишвлӓн йыхыш пырышы Кечӹвӓлвел Америкышты, Эквадор гӹц Перу‎ дӓ Чили якте вӓшлиӓлтшӹ монотипан пеликан. Кытшы 1.52 м, шылдыр шӓрӓлтӹмӹжӹ 2.48 м, нелӹцшӹ 7 кг якте шоэш. 

Пӹжӓшӹштӹ 2–3 мыны якте лин кердеш. 

Категори:Пеликан йишвлӓ
Шим мӹшкӹрӓн кошыгек

**Шим мӹшкӹрӓн кошыгек** () — кошыгек йишвлӓн группыш пырышы Африкышты шӹрен вӓшлиӓлтшӹ кошыгек. 

Категори:Кошыгеквлӓ
Луды пеликан

**Луды пеликан** () — пеликан йишвлӓн йыхыш пырышы кечӹвӓлвел дӓ кечӹвӓл-ирвел Азиштӹ вӓшлиӓлтшӹ монотипан пеликан. Кытшы 1.27–1.52 м, шылдыр шӓрӓлтӹмӹжӹ 2.5 м, нелӹцшӹ 5 кг якте шоэш. 

Категори:Пеликан йишвлӓ
Ӹрвӹж кошыгек

**Ӹрвӹж кошыгек** () — кошыгек йишвлӓн группыш пырышы Кени дӓ Танзаништӹ шӹрен вӓшлиӓлтшӹ кошыгек. 

Категори:Кошыгеквлӓ
Финн кошыгек

**Финн кошыгек** () — кошыгек йишвлӓн группыш пырышы Индиштӹ дӓ Непалышты шӹрен вӓшлиӓлтшӹ кошыгек. 

## Лӹмжӹ
Лӹмжӹм британ орнитолог Фрэнк Финн (Frank Finn, 1868 – 1932) лӹмеш пумы.

Категори:Кошыгеквлӓ
Кошы оравивлӓ

**Кошы оравивлӓ** () — орави йишвлӓн йыхыш группыш пырышы Африкышты вӓшлиӓлтшӹ кошыгеквлӓ. Цилӓжӹ 4 тӹрлӹ кошы орави улы. 

## Йишвлӓ
**Plocepasser mahali* — Кошы орави 
**Plocepasser superciliosus* — Каштановоголовый ткачиковый воробей 
**Plocepasser rufoscapulatus* — Каштановощекый ткачиковый воробей 
**Plocepasser donaldsoni* — Тӹшкӓ кошы орави 

Категори:Оравивлӓ
Ош шӱӓн лагы

**Ош шӱӓн лагы** () — лагы йишвлӓн группыш пырышы Кечӹвӓлвел Америкышты вӓшлиӓлтшӹ лагы. Кытшы 20,5–26 см, нелӹцшӹ 40–77 г якте шоэш. 

## Лӹвӓл йишвлӓ
* *Turdus albicollis albicollis* – кечӹвӓл-ирвел Бразили 
* *Turdus albicollis phaeopygoides* – йыд-ирвел Колумби, йыдпелвел Венесуэла, Тринидад дӓ Тобаго
* *Turdus albicollis phaeopygus* – ирвел Колумби гӹц Гвиана дӓ йыдпелвел Амазонка (Бразили) якте 
* *Turdus albicollis spodiolaemus* – ирвел Эквадор гӹц ирвел Перу, йыдпелвел Боливи дӓ вадывел Бразили якте 
* *Turdus albicollis contemptus* – Боливи 
* *Turdus albicollis crotopezus* – ирвел Бразили 
* *Turdus albicollis paraguayensis* – кечӹвӓл-вадывел Бразили, Парагвай дӓ йыд-ирвел Аргентина

Категори:Лагы йишвлӓ
Эфиопи лагы

**Эфиопи лагы** () — лагы йишвлӓн группыш пырышы Африкышты вӓшлиӓлтшӹ лагы. Кытшы 22 см якте шоэш. 

Категори:Лагы йишвлӓ
Ирвел сиали

**Ирвел сиали** () — лагы йишвлӓн группыш пырышы Йыдпел дӓ Покшал Америкышты вӓшлиӓлтшӹ сиали. Кытшы 16–21 см, шылдыр шӓрӓлтӹмӹжӹ 25–32 см, нелӹцшӹ 27–34 г якте шоэш. 

Категори:Лагы йишвлӓ
Лачокла оравивлӓ

**Лачокла оравивлӓ** () — орави йишвлӓн группыш пырышы Африкышты дӓ Евразиштӹ вӓшлиӓлтшӹ оравивлӓ. Цилӓжӹ 24 тӹрлӹ орави улы. 

Оравивлӓн сек изижӹн (*Passer eminibey*) кытышты 11.4 см, нелӹцшӹ 13.4 г; сек когожын (*Passer gongonensis*) кытышты 18 см, нелӹцшӹ 42 г якте лин кердеш. 

## Йишвлӓ
* *Passer ammodendri* — Саксаул орави
* *Passer castanopterus* — Сомали орави
* *Passer diffusus* — Дамара орави
* *Passer domesticus* — Орави
* *Passer eminibey* — Каштан цӹреӓн орави
* *Passer euchlorus* — Арави шӧртньӹ орави
* *Passer flaveolus* — Сарикӓ мӹшкӹрӓн орави
* *Passer gongonensis* — Попугай нерӓн орави
* *Passer griseus* — Луды вуян орави
* *Passer hispaniolensis* — Шим онган орави
* *Passer iagoensis* — Кабо-Верде орави
* *Passer insularis* — Сокотра орави
* *Passer italiae* — Итали орави
* *Passer luteus* — Сарикӓ орави
* *Passer melanurus* — Кечӹвӓлвел Африка орави
* *Passer moabiticus* — Моав орави
* *Passer montanus* — Ныр орави
* *Passer motitensis* — Кого орави
* *Passer pyrrhonotus* — Тугай орави
* *Passer rufocinctus* — Кени орави
* *Passer rutilans* — Сӧрӓн орави
* *Passer simplex* — Пустыня орави 
* *Passer suahelicus* — Суахили орави 
* *Passer swainsonii* — Свенсон орави

Категори:Оравивлӓ