open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
У Зеланди кӹцкӹ кӓдӹ

**У Зеланди кӹцкӹ кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы У Зеландиштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ кӹцкӹ кӓдӹ. Кытшы 51–55 см, нелӹцшӹ 550–850 г якте шоэш. 

## Лӹвӓл йишвлӓ
**Hemiphaga novaeseelandiae novaeseelandiae* — У Зеланди кӹцкӹ кӓдӹ
**Hemiphaga novaeseelandiae spadicea* † — Норфолк кӹцкӹ кӓдӹ

Категори:Кӓдӹвлӓ
Кап тыргӓдӹ

**Кап тыргӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Африкын Сахара гӹц кечӹвӓлвелнӹрӓк дӓ Мадагаскарышты, южгынам Сауд Арави, Иордани, Израиль дӓ Турциштӹ вӓшлиӓлтшӹ монотипан кӓдӹ. 

Кытшы 22 см, шылдыр шӓрӓлтӹмӹжӹ 28–33 см, нелӹцшӹ 40 г якте шоэш. 

Категори:Кӓдӹвлӓ
Чатем кӹцкӹ кӓдӹ

**Чатем кӹцкӹ кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы У Зеландин Чатем ошмаотывлӓштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ кӹцкӹ кӓдӹ. 

Категори:Кӓдӹвлӓ
Кӹжгӹ нерӓн кӓдӹ

**Кӹжгӹ нерӓн кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы У Гвиней ошмаотышты (Индонези дӓ Папуа-У Гвиней) эндемик вӓшлиӓлтшӹ монотипан кӓдӹ. Кытшы 32–36 см якте шоэш. 

## Лӹвӓл йишвлӓ
* *Trugon terrestris terrestris* – Салавати дӓ йыд-вадывел Папуа (Чендравасих дӓ Etna)
* *Trugon terrestris mayri* – йыдпел дӓ покшал Папуа (Мамберамо гӹц Йос-Сударсо якте)
* *Trugon terrestris leucopareia* – кечӹвӓл У Гвиней (Сетеква гӹц Милн-Бей якте)

Категори:Кӓдӹвлӓ
Чендравасих

**Чендравасих** (индонезилӓ Semenanjung Doberai, Semenanjung Kepala Burung) — Индонезиштӹ Папуа ошмаотын йыд-вадывелнӹштӹ кого пел ошмаоты. Территорижӹ 55 604 км².  

## Эндемик йӓнвлӓжӹ
**Ducula chalconota chalconota* — Йӹлгӹжикӓ кӹцкӹ кӓдӹ
**Lonchura vana* — (grey-banded mannikin)
**Amblyornis inornata* — (Vogelkop bowerbird)
**Cicinnurus regius* — (King bird-of-paradise)

## Анжалаш
*Чендравасих иксӓ

Категори:Индонези
Папуа пел ошмаоты

**Папуа пел ошмаоты** (англла Papuan Peninsula) — Папуа-У Гвинейиштӹ У Гвиней ошмаотын кечӹвӓл-ирвелнӹштӹ пел ошмаоты. 

Категори:Папуа — У Гвиней
Сокорро тыргӓдӹ

**Сокорро тыргӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Мексикышты Сокорро ошмаотышты эндемик вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. Кытшы 26.5–34 см, нелӹцшӹ 190 г якте шоэш. 

Категори:Кӓдӹвлӓ
Чукотка пел ошмаоты

**Чукотка пел ошмаоты** () — Россий Федерациштӹш Чукотка автономи округын  пел ошмаоты. 

Категори:Россий
Камчатка

**Камчатка** () — Россий Федерациштӹш Камчатка крайын  пел ошмаоты. 

## Географий
Континент дене ушалтеш кужаш шуйкалышт уштымо аҥысыр 1200 йӱдйымал гыч кечывалвелыш (93 километр марте) перешейке. Кугу кумдыкан (440 марте километр) — сернер Кроноцкий широталаште.

Пелотрон кумдыкшым тӱшка ~ тӱжем 270 км2.

Эрвел серым пӱчкеден чот кужашлам, иксалам руш шолдыра (Авачинский, Кроноцкий, Камчатский, Ер, Карагинский, Корф) да бухто (Авачинский, Караг, Оссор да молат). Теҥыз тора выступатленыт кӱ пелотро (Шипунский, Кроноцкий, Камчатский, Ер).

Цилиндр рӱдӧ крач вончаш пелотро кок ужашлан — эрвел да покшел тупрӱдыжым тупрӱдыжым; нунын кокла Центральнокамчатский лап лиеш, Камчатке шотышто могай энер йоген эрта.

Эн кечывалвел точкыжым пелотро — сернер Пулышсовла — уло 50° 51' 55" с.ш.

Пелотро россий федерацийын субъектшын территорийыштыже верланыше кундем.

## Вулкан
Камчатка пелотро вулкан тӱҥ верлан шотлалтын. Тисте да герб сӱрет фигурировать вулкан кундем (ондак — Камчатский область) да петропавловск-камчатский ола, тыгак шуко сувенирым, Камчатке ышталтын.

Вулкан гыч ик шӱкалтыш амал уло активность изи отыл, лач тудлан эн лишыл лийын але деч вулкан. Вулкан вулкан годым ломыжыш лекмаш выбрасываться атмосфера, шлак ден бомба вулкан вулкан — вундым левыктыше мала, тыгак вӱд да газ кугу парат.

Вулкан Камчатке чылаже 300 утла еҥ шотлалтеш. Чолга да чулым вулкан марте 36 28 декет наҥгая гиперушыкан; палыжым да чот ылыж классификационный вулкан шот дене кучылтмо деч шога, эн ондак йӧрышӧ шотлалтеш. Кугу пелотро-влак вулкан — Шивелуч, Ключевский, Ичинский, Корякский, Авачинский, Карышна сопка да кроноцкий.

Юнеско тӱнямбал наследийын Камчатке вулкан чӱкташ.

## Направлений туризм
Тӱҥ кеҥеж-шыжын эн вулкан нӧлталтым, экотуризм, сер Авачинский дене круизыш бухто, спорт сонар да кол кучымо, рафтинг, дайвинг, теҥызыште корабль дене каяк, шанче да орнитологический эстоний, гольф.

Тургымышто «теле-шошо» кузе тыгай чулымлыкым турист направлений дене кылдалтше хела-ски, прашка дене пий ден снегоход, курык ече, сноубордым, спорт сонар, ече тӱр, да подледный налме вер термальный йӱштылыт, колым кучат.

Туризм петропавловск-камчатский тоштер дене кылдалтше, ола лишнысе базыжым каске, мӧҥгысӧ да тыныс тептеҥыз миен сер нӧлталтым вулкан (пляжыште Халактырский).

Музейно сылне верыште верланен рӱдола деч посна Усть-Большерецк, Усть-Камчатский, да Мильково Эссот.

Налме вер термальный тӱҥ паратунок селаште верланен. Анавгай этнотуристический эссот событий ден селаште эртаралтын.

## Ажедмӓшвлӓ

Категори:Россий
Таймыр

**Таймыр** () — Россий Федерациштӹш Таймыр Долган-Ненец районын  пел ошмаоты. 

Категори:Россий
Фергуссон

**Фергуссон** (англла Fergusson Island) — Соломон тангыжышты Папуа-У Гвиней кугижӓнӹшӹн Д'Антркасто ошмаотывлӓ гӹц иктӹжӹ. Территорижӹ 1436,7 км². 1971-шӹ ин тӹштӹ 13 000 эдем ӹлен. 

## Эндемик йӓнвлӓжӹ
**Otidiphaps nobilis insularis* — Фазан кӓдӹ 

## Эндемик кушкышвлӓжӹ

Категори:Папуа — У Гвиней
Категори:Ошмаотывлӓ
Фазан кӓдӹ

**Фазан кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш (монотипан **фазан кӓдӹвлӓ** (Otidiphabinae) лӹвӓл йишвлӓн) пырышы У Гвиней ошмаотышты (Индонези дӓ Папуа-У Гвиней) вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. Кытшы 50 см якте шоэш. 

## Лӹвӓл йишвлӓ
* *Otidiphaps nobilis nobilis* – вадывел Папуа дӓ Батанта дӓ Вайгео ошмаотывлӓштӹ 
* *Otidiphaps nobilis aruensis* –  Малуку ошмаотывлӓштӹ (Ару) 
* *Otidiphaps nobilis cervicalis* – ирвел дӓ кечӹвӓл-вадывел У Гвиней (Saruwaged Range, Сепик йогы дӓ Купер)
* *Otidiphaps nobilis insularis* – Фергуссон 

Категори:Кӓдӹвлӓ
Кого кӹцкӹ кӓдӹвлӓ

**Кӹцкӹ кӓдӹвлӓ** тенгеок **Кого кӹцкӹ кӓдӹвлӓ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы кечӹвӓл-ирвел Азиштӹ, У Гвинейиштӹ, йыдпел Австралиштӹ дӓ Океани ошмаотывлӓштӹ вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹвлӓ. Цилӓжӹ 34–36 тӹрлӹ кӹцкӹ кӓдӹ улы. 

## Йишвлӓ
**Poliocephala* species-group 
** *Ducula poliocephala* — Филиппин кӹцкӹ кӓдӹ
** *Ducula forsteni* — Сулавеси кӹцкӹ кӓдӹ
** *Ducula mindorensis* — Миндоро кӹцкӹ кӓдӹ
** *Ducula radiata* — Корнан пачан кӹцкӹ кӓдӹ
**Carola* species-group 
** *Ducula carola* — Ала шылдыран кӹцкӹ кӓдӹ
**Aenea* species-group 
** *aenea* subgroup 
*** *Ducula aenea* — мускатный плодоядный голубь
*** *Ducula concinna* — Симсӹ пачан кӹцкӹ кӓдӹ
*** *Ducula perspicillata* — очковый плодоядный голубь
** *pacifica* subgroup 
*** *Ducula pacifica* — Шӹпӓн океан кӹцкӹ кӓдӹ
*** *Ducula oceanica* — Микронези кӹцкӹ кӓдӹ
*** *Ducula aurorae* — Таити кӹцкӹ кӓдӹ
*** *Ducula galeata* — Маркиз кӹцкӹ кӓдӹ
*** *Ducula rubricera* — красногребенчатый плодоядный голубь
*** *Ducula myristicivora* — черногребенчатый плодоядный голубь
** *finschii* subgroup 
*** *Ducula finschii* — Финш кӹцкӹ кӓдӹ
*** *Ducula rufigaster* — рыжебрюхий плодоядный голубь
*** *Ducula basilica* — Малуку кӹцкӹ кӓдӹ
*** *Ducula chalconota* — Йӹлгӹжикӓ кӹцкӹ кӓдӹ
** *rosacea* subgroup 
*** *Ducula rosacea* — 
*** *Ducula whartoni* — тёмный плодоядный голубь
*** *Ducula pickeringii* — Луды кӹцкӹ кӓдӹ
*** *Ducula pistrinaria* — Меланези кӹцкӹ кӓдӹ
**Brenchleyi* species-group 
** *brenchleyi* subgroup 
*** *Ducula brenchleyi* — каштановобрюхий плодоядный голубь
*** *Ducula bakeri* — Вануату кӹцкӹ кӓдӹ
*** *Ducula latrans* — Фиджи кӹцкӹ кӓдӹ
*** *Ducula goliath* — У Каледони кӹцкӹ кӓдӹ
** *pinon* subgroup 
*** *Ducula pinon* — гологлазый плодоядный голубь
** *mulleri* subgroup 
*** *Ducula mullerii* — Шим шӱӓн кӹцкӹ кӓдӹ
** *melanochroa* subgroup 
*** *Ducula melanochroa* — Шимӓкӓ кӹцкӹ кӓдӹ
**Zoeae* species-group 
** *Ducula zoeae* — ленточный плодоядный голубь
**Badia* species group 
** *badia* subgroup 
*** *Ducula badia* — Кырык кӹцкӹ кӓдӹ
*** *Ducula lacernulata* — темноспинный плодоядный голубь
** *cineracea* subgroup 
*** *Ducula cineracea* — Тимор кӹцкӹ кӓдӹ
**Bicolor* species-group 
** *Ducula bicolor* — двуцветный плодоядный голубь
** *Ducula luctuosa* — Silver-tipped imperial pigeon 
** *Ducula spilorrhoa* — Ала кӹцкӹ кӓдӹ
** *Ducula subflavescens* — 
**subfossil * 
** *Ducula harrisoni* — Хендерсон кӹцкӹ кӓдӹ

Категори:Кӓдӹвлӓ
Филиппин кӹцкӹ кӓдӹ

**Филиппин кӹцкӹ кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Филиппинвлӓштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. Кытшы 42 см, нелӹцшӹ 510–560 г якте шоэш. 

Категори:Кӓдӹвлӓ
Сулавеси кӹцкӹ кӓдӹ

**Сулавеси кӹцкӹ кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Индонезиштӹ Сулавеси ошмаотышты эндемик вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. Кытшы 42–52 см, нелӹцшӹ 500 г якте шоэш. 

Категори:Кӓдӹвлӓ
Миндоро кӹцкӹ кӓдӹ

**Миндоро кӹцкӹ кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Филиппинвлӓштӹ Миндоро ошмаотышты эндемик вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. Кытшы 47 см якте шоэш. 

Категори:Кӓдӹвлӓ
Ала шылдыран кӹцкӹ кӓдӹ

**Ала шылдыран кӹцкӹ кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Филиппинвлӓштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. Кытшы 33 см якте шоэш. 

Категори:Кӓдӹвлӓ
Симсӹ пачан кӹцкӹ кӓдӹ

**Симсӹ пачан кӹцкӹ кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Индонезиштӹ Уоллеси биогеографи регионыштыш изи ошмаотывлӓштӹ дӓ Ару ошмаотывлӓштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. Кытшы 43 см якте шоэш. 

Категори:Кӓдӹвлӓ
Уоллеси

**Уоллеси** (индонезилӓ Wallacea) — Индонезиштӹ биогеографи регионжы. Территорижӹ 347,000 км². 

## Ошмаотывлӓжӹ

Категори:Индонези
Микронези

**Микронези** (англла Micronesia) — Шӹпӓн океанын вадывелнӹштӹ изи ошмаотывлӓ дӓ Океани регионын лӹвӓл регионжы. Территорижӹ 2700 км². 

Лӹмӹн этимологижӹ тошты грек «μικρός» (изи) дон «νῆσος» (ошмаоты) шамаквлӓ гӹц лин.

## Кугижӓнӹшвлӓжӹ
* Науру
* Гилберт ошмаотывлӓ (Кирибати)
* Маршалл ошмаотывлӓ
* Микронези Федерати Штатвлӓжӹ
* Палау
* Гуам (АУШ)
* Йыдпел Мариана Ошмаотывлӓ (АУШ)

## Эндемик йӓнвлӓжӹ
**Aplonis opaca* — Микронези аплонис
**Ducula pacifica* — Микронези кӹцкӹ кӓдӹ
Микронези кӹцкӹ кӓдӹ

**Микронези кӹцкӹ кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Микронезиштӹ вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. Кытшы 41–46 см, нелӹцшӹ 340–410 г якте шоэш. 

## Лӹвӓл йишвлӓ
* *Ducula oceanica monacha* – Палау дӓ Яп 
* *Ducula oceanica teraokai* – Чуук 
* *Ducula oceanica townsendi* – Понпеи 
* *Ducula oceanica oceanica* – Кусаие 
* *Ducula oceanica ratakensis* – Маршалл ошмаотывлӓ (Вотье, Аилинглаплап, Арно дӓ Джалуит)

Категори:Кӓдӹвлӓ
Маркиз кӹцкӹ кӓдӹ

**Маркиз кӹцкӹ кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Француз Полинезиштӹ Маркиз ошмаотывлӓштӹ (Нуку-Хива) вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. Кытышты 55 (озыжы), 50–53.5 (ӓвӓжӹ) 51 см, нелӹцшӹ 900 г якте шоэш. 

Категори:Кӓдӹвлӓ
Финш кӹцкӹ кӓдӹ

**Финш кӹцкӹ кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Папуа-У Гвинейиштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. Кытшы 36 см якте шоэш. 

## Лӹмжӹ
Лӹмжӹм немӹц орнитолог Отто Финш (Friedrich Hermann Otto Finsch, 1839–1917) лӹмеш пумы.

Категори:Кӓдӹвлӓ
Малуку кӹцкӹ кӓдӹ

**Малуку кӹцкӹ кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Индонезиштӹ Малуку ошмаотывлӓштӹ вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. Кытшы 36–42 см якте шоэш. 

## Лӹвӓл йишвлӓ
* *Ducula basilica basilica* – йыдпел Малуку (Моротай, Хальмахера, Тернате, Бачан)
* *Ducula basilica obiensis* – покшал Малуку (Оби ошмаотывлӓ)

Категори:Кӓдӹвлӓ
Йӹлгӹжикӓ кӹцкӹ кӓдӹ

**Йӹлгӹжикӓ кӹцкӹ кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы У Гвиней ошмаотышты (Индонези дӓ Папуа-У Гвиней) вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. Кытшы 37–39 см, нелӹцшӹ 615 г якте шоэш. 

## Лӹвӓл йишвлӓ
* *Ducula chalconota chalconota* – Чендравасих
* *Ducula chalconota smaragdina* – У Гвиней (Чендравасих агыл)

Категори:Кӓдӹвлӓ
Шӹпӓн океан кӹцкӹ кӓдӹ

**Шӹпӓн океан кӹцкӹ кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Шӹпӓн океаныштыш ошмаотывлӓштӹ вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. Кытшы 36–41 см, нелӹцшӹ 370–420 г якте шоэш. 

## Лӹвӓл йишвлӓ
* *Ducula pacifica pacifica* – Луизиада гӹц Соломон, Самоа, Тонга, Ниуэ дӓ Кук якте Океани ошмаотывлӓштӹ вӓшлиӓлтӹт.
* *Ducula pacifica sejuncta* – йыдпел У Гвиней, Ниниго дӓ Хермит ошмаотывлӓштӹ вӓшлиӓлтӹт.

Категори:Кӓдӹвлӓ
Меланези кӹцкӹ кӓдӹ

**Меланези кӹцкӹ кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Меланезиштӹ Бисмарк дон Соломон ошмаотывлӓштӹ вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. Кытшы 38–44 см, нелӹцшӹ 470–500 г якте шоэш. 

## Лӹвӓл йишвлӓ
* *Ducula pistrinaria pistrinaria* – Соломон дӓ Лихир ошмаотывлӓ
* *Ducula pistrinaria rhodinolaema* – Адмиралти ошмаотывлӓ, Лавонгай дӓ У Гвинейӹн йыдпелнӹштӹ изи ошмаотывлӓштӹ вӓшлиӓлтӹт.
* *Ducula pistrinaria vanwyckii* – Бисмарк (У Британи, У Ирланди дӓ Виту ошмаотывлӓ)
* *Ducula pistrinaria postrema* – Мисима, Д'Антркасто ошмаотывлӓ дӓ Луизиада ошмаотывлӓ

Категори:Кӓдӹвлӓ
Меланези

**Меланези** (англла Melanesia) — Шӹпӓн океанын вадывелнӹштӹ ошмаотывлӓ дӓ Океани регионын лӹвӓл регионжы. Территорижӹ 940 000 км². 

Лӹмӹн этимологижӹ тошты грек «μέλας» (шим) дон «νῆσος» (ошмаоты) шамаквлӓ гӹц лин.

## Ошмаотывлӓжӹ
* У Гвиней
* У Каледони
* Соломон
* Вануату
* Фиджи
* Бисмарк 
* Санта-Крус 
* Луайоте
* Малуку
Вануату кӹцкӹ кӓдӹ

**Вануату кӹцкӹ кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Вануатун Банкс ошмаотывлӓштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. Кытшы 30–40 см якте шоэш. 

Категори:Кӓдӹвлӓ
Фиджи кӹцкӹ кӓдӹ

**Фиджи кӹцкӹ кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Фиджиштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. Кытшы 40–48 см якте шоэш. 

Категори:Кӓдӹвлӓ
У Каледони кӹцкӹ кӓдӹ

**У Каледони кӹцкӹ кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы У Каледоништӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. Кытшы 50–52 см, нелӹцшӹ 600–720 г якте шоэш. 

Категори:Кӓдӹвлӓ
Шим шӱӓн кӹцкӹ кӓдӹ

**Шим шӱӓн кӹцкӹ кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Индонези, ‎‎Папуа-У Гвиней дӓ Австрали ошмаотывлӓштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. Кытшы 38–41 см, нелӹцшӹ 540–650 г якте шоэш. 

## Лӹвӓл йишвлӓ
* *Ducula mullerii aurantia* – Индонезиштӹ Биак ошмаотывлӓштӹ гӹц Папуа-У Гвинейиштӹ Астроляби якте 
* *Ducula mullerii mullerii* – Индонезиштӹ Ару ошмаотывлӓ, Австралиштӹ Боигу ошмаоты дӓ Папуа-У Гвинейиштӹ Дару ошмаоты

Категори:Кӓдӹвлӓ
Таити кӹцкӹ кӓдӹ

**Таити кӹцкӹ кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Француз Полинезиштӹ вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. Кытшы 51 см якте шоэш. 

## Лӹвӓл йишвлӓ
* *Ducula aurorae aurorae* – Макатеа ошмаоты (Туамоту)
* *Ducula aurorae wilkesii* – Таити (Острова Общества)

Категори:Кӓдӹвлӓ
Луды кӹцкӹ кӓдӹ

**Луды кӹцкӹ кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Малайзи, Бруней, Индонези дӓ Филиппинвлӓштӹ вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. Кытшы 40 см якте шоэш. 

## Лӹвӓл йишвлӓ
* *Ducula pickeringii pickeringii* – Сулу дӓ Борнео
* *Ducula pickeringii langhornei* – Сулу (Волод дӓ Лоран)
* *Ducula pickeringii palmasensis* – Миангас дӓ Талауд (Сулавеси)

Категори:Кӓдӹвлӓ
Шимӓкӓ кӹцкӹ кӓдӹ

**Шимӓкӓ кӹцкӹ кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Бисмарк ошмаотывлӓштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. Кытшы 38 см, нелӹцшӹ 665 г якте шоэш. 

Категори:Кӓдӹвлӓ
Ала кӹцкӹ кӓдӹ

**Ала кӹцкӹ кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Бисмарк ошмаотывлӓ гӹц Австралиштӹ якте вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. Кытшы 38–44 см, шылдыр шӓрӓлтӹмӹжӹ 45 см якте шоэш. 

## Лӹвӓл йишвлӓ
* *Ducula spilorrhoa subflavescens* – Бисмарк дӓ Адмиралти ошмаотывлӓ
* *Ducula spilorrhoa spilorrhoa* – Ару ошмаотывлӓ гӹц йыдпел дӓ йыд-ирвел Австрали якте 

Категори:Кӓдӹвлӓ
Кырык кӓдӹвлӓ

**Кырык кӓдӹвлӓ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы ирвел Индонезиштӹ ‎‎дӓ Меланезиштӹ вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹвлӓ. Цилӓжӹ 4 тӹрлӹ кырык кӓдӹ улы. 

## Йишвлӓ
* *Gymnophaps albertisii* — Папуа кырык кӓдӹ
* *Gymnophaps mada* — Кужы пачан кырык кӓдӹ
* *Gymnophaps stalkeri* — Серам кырык кӓдӹ
* *Gymnophaps solomonensis* — Пальгата кырык кӓдӹ

Категори:Кӓдӹвлӓ
Ала кӓдӹвлӓ

**Ала кӓдӹвлӓ** тенгеок **Изи кӹцкӹ кӓдӹвлӓ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы кечӹвӓл-ирвел Ази гӹц Австрали дӓ Океани якте вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹвлӓ. Цилӓжӹ 50 тӹрлӹ ала кӓдӹ улы. 

Ала кӓдӹвлӓн сек изижӹ (*Ptilinopus naina*) 13–15 см, сек когожы (*Ptilinopus superbus*) 28 см якте шот.

## Йишвлӓ
* *Ptilinopus arcanus* — Негрос ала кӓдӹ
* *Ptilinopus aurantiifrons* — Шӧртньӹ лепкӓн ала кӓдӹ
* *Ptilinopus bernsteinii* — Кӹнӓ онган ала кӓдӹ
* *Ptilinopus chalcurus* — Макатеа ала кӓдӹ
* *Ptilinopus cinctus* — Шим шылдыран ала кӓдӹ
* *Ptilinopus coralensis* — Туамоту ала кӓдӹ
* *Ptilinopus coronulatus* — сиреневошапочный пёстрый голубь
* *Ptilinopus dohertyi* — краснозатылочный пёстрый голубь
* *Ptilinopus dupetithouarsii* — Ош калпакан ала кӓдӹ
* *Ptilinopus eugeniae* — Ош вуян ала кӓдӹ
* *Ptilinopus fischeri* — Фишер ала кӓдӹ
* *Ptilinopus granulifrons* — бородавчатый пёстрый голубь
* *Ptilinopus greyii* — Грей ала кӓдӹ
* *Ptilinopus huttoni* — Кужы нерӓн ала кӓдӹ
* *Ptilinopus hyogastrus* — Луды вуян ала кӓдӹ
* *Ptilinopus insolitus* — шишколобый пёстрый голубь
* *Ptilinopus insularis* — Хендерсон ала кӓдӹ
* *Ptilinopus iozonus* — оранжевобрюхий пёстрый голубь
* *Ptilinopus jambu* — Ошалгы-якшар вуян ала кӓдӹ
* *Ptilinopus layardi* — Сарикӓ вуян ала кӓдӹ
* *Ptilinopus leclancheri* — Шим логерӓн ала кӓдӹ
* *Ptilinopus luteovirens* — Шӧртньӹ ала кӓдӹ
* *Ptilinopus magnificus* — Кужы пачан ала кӓдӹ
* *Ptilinopus marchei* — Шим пӹлӹшӓн ала кӓдӹ
* *Ptilinopus melanospilus* — чернозатылочный пёстрый голубь
* *Ptilinopus mercierii* † — Якшар калпакан ала кӓдӹ
* *Ptilinopus merrilli* — пёстрый голубь Меррилла
* *Ptilinopus monacha* — Симсӹ калпакан ала кӓдӹ
* *Ptilinopus nainus* — Изи ала кӓдӹ
* *Ptilinopus occipitalis* — Сарикӓ онган ала кӓдӹ
* *Ptilinopus ornatus* — Тӹрлӹмӹ ала кӓдӹ
* *Ptilinopus pelewensis* — Палау ала кӓдӹ
* *Ptilinopus perlatus* — жемчужнокрылый пёстрый голубь
* *Ptilinopus perousii* — Шукы цӹреӓн ала кӓдӹ
* *Ptilinopus porphyraceus* — пурпурношапочный пёстрый голубь
* *Ptilinopus porphyreus* — Якшар шӱӓн ала кӓдӹ
* *Ptilinopus pulchellus* — малиновошапочный пёстрый голубь
* *Ptilinopus purpuratus* — серо-зелёный пёстрый голубь
* *Ptilinopus rarotongensis* — Раротонга ала кӓдӹ
* *Ptilinopus regina* — Ошалгы-якшар калпакан ала кӓдӹ
* *Ptilinopus richardsii* — серебристошапочный пёстрый голубь
* *Ptilinopus rivoli* — Ош логерӓн ала кӓдӹ
* *Ptilinopus roseicapilla* — Мариана ала кӓдӹ
* *Ptilinopus solomonensis* — Сарикӓ логерӓн ала кӓдӹ
* *Ptilinopus subgularis* — темногорлый пёстрый голубь
* *Ptilinopus superbus* — великолепный пёстрый голубь
* *Ptilinopus tannensis* — серебристоплечий пёстрый голубь
* *Ptilinopus victor* — Нарынзы ала кӓдӹ
* *Ptilinopus viridis* — Якшар логерӓн ала кӓдӹ
* *Ptilinopus wallacii* — Ош логерӓн ала кӓдӹ

Категори:Кӓдӹвлӓ
Папуа кырык кӓдӹ

**Папуа кырык кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Индонезиштӹ дӓ Папуа-У Гвинейиштӹ вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. Кытшы 33–36 см г якте шоэш. 

## Лӹвӓл йишвлӓ
* *Gymnophaps albertisii albertisii* – Япен дӓ Бисмарк ошмаотывлӓ
* *Gymnophaps albertisii exsul* – Бачан (йыдпел Малуку ошмаотывлӓ)

Категори:Кӓдӹвлӓ
Йыпелвелнӹш (ошмаоты, У Зеланди)

**Йыпелвелнӹш ошмаоты** (англла North Island, маорилӓ Te Ika-a-Māui) — У Зеландин кок кого ошмаоты гӹц иктӹжӹ. Территорижӹ 113 729 км². 2014-шӹ ин тӹштӹ 3 450 800 эдем ӹлен. 

Категори:У Зеланди
Категори:Ошмаотывлӓ
Кечӹвӓлвелнӹш (ошмаоты, У Зеланди)

**Кечӹвӓлвелнӹш ошмаоты** (англла South Island, маорилӓ Te Waipounamu) — У Зеландин кок кого ошмаоты гӹц иктӹжӹ. Территорижӹ 150 437 км². 2014-шӹ ин тӹштӹ 1 058 500 эдем ӹлен. 

Категори:У Зеланди
Категори:Ошмаотывлӓ
Кырык кӹцкӹ кӓдӹ

**Кырык кӹцкӹ кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Инди гӹц Индонези якте кечӹвӓл-ирвел Азиштӹ вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. Кытшы 43–51 см, нелӹцшӹ 580–675 г якте шоэш. 

## Лӹвӓл йишвлӓ
* *Ducula badia badia* – Малакка пел ошмаоты гӹц Суматра, Борнео дӓ вадывел Ява якте 
* *Ducula badia cuprea* – йыд-вадывел Инди (Гоа гӹц Керала якте вадывел Гхат)
* *Ducula badia insignis* – Гималай (вадывел Непал, Сикким дӓ Бутан)
* *Ducula badia griseicapilla* – Мьянма гӹц кечӹвӓл-вадывел Китай, Хайнань, Таиланд дӓ Индокитай якте 

Категори:Кӓдӹвлӓ
Тимор кӹцкӹ кӓдӹ

**Тимор кӹцкӹ кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Тимор дӓ Малуку (Ветар) ошмаотывлӓштӹ вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. 

## Лӹвӓл йишвлӓ
* *Ducula cineracea cineracea* – Тимор 
* *Ducula cineracea schistacea* – Ветар 

Категори:Кӓдӹвлӓ
Филиппинвлӓ

**Филиппинвлӓ** (тагалогла Republika ng Pilipinas, англла Republic of the Philippines) — кечӹвӓл-ирвел Азиштӹш кугижӓнӹш. 2015-шӹ ин тӹштӹ 101 514 100 эдем ӹлен. Кугижӓнӹшӹн территорижӹ 300 000 км². Кугижӓнӹшӹн вуйхалажы дӓ сек кого халажы: Манила.

Категори:Филиппинвлӓ
Кужы пачан кырык кӓдӹ

**Кужы пачан кырык кӓдӹ** тенгеок **Буру кырык кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Индонезиштӹ Малуку ошмаотывлӓштӹ (Буру) эндемик вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. Кытшы 33–33–39 см якте шоэш. 

Категори:Кӓдӹвлӓ
Серам кырык кӓдӹ

**Серам кырык кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Индонезиштӹ Малуку ошмаотывлӓштӹ (Серам) эндемик вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. 

Категори:Кӓдӹвлӓ
Пальгата кырык кӓдӹ

**Пальгата кырык кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Соломон ошмаотывлӓштӹ (Бугенвиль ошмаоты гӹц Гуадалканал дӓ Малаита ошмаоты якте) эндемик вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. 

Категори:Кӓдӹвлӓ
Шим шылдыран ала кӓдӹ

**Шим шылдыран ала кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Индонезиштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. Кытшы 38–44 см, нелӹцшӹ 450-570 г якте шоэш. 

## Лӹвӓл йишвлӓ
* *Ptilinopus cinctus baliensis* – Бали
* *Ptilinopus cinctus albocinctus* – Ломбок, Сумбава дӓ Флорес
* *Ptilinopus cinctus everetti* – Пантар дӓ Алор
* *Ptilinopus cinctus cinctus* – Тимор, Ветар дӓ Романг
* *Ptilinopus cinctus  lettiensis* – Лети ошмаотывлӓ (Лети ошмаоты, Моа ошмаоты), Луанг, Сермата дӓ Теун
* *Ptilinopus cinctus  ottonis* – Дамар ошмаоты, Бабар ошмаотывлӓ дӓ Nila

Категори:Кӓдӹвлӓ
Лети ошмаотывлӓ

**Лети ошмаотывлӓ** (индонезилӓ Kepulauan Leti) — Индонезиштӹ Малуку ошмаотывлӓ гӹц иктӹжӹ.Территорижӹ 750 км². 2010-шы ин тӹштӹ 16 664 эдем ӹлен. 

## Ошмаотывлӓжӹ
* Лети ошмаоты
* Моа ошмаоты
* Лакор ошмаоты

## Эндемик йӓнвлӓжӹ
**Ptilinopus cinctus  lettiensis* — Шим шылдыран ала кӓдӹ 

## Эндемик кушкышвлӓжӹ

Категори:Малуку ошмаотывлӓ
Категори:Ошмаотывлӓ
Хальмахера

**Тернате** (индонезилӓ Pulau Halmahera) — Индонезиштӹ Малуку ошмаотывлӓ гӹц иктӹжӹ дӓ сек кого ошмаотыжы.Территорижӹ 17,780 км². 2010-шы ин тӹштӹ 449 938 эдем ӹлен. 

## Эндемик йӓнвлӓжӹ
**Varanus caerulivirens* – Симсӓкӓ варан
**Varanus yuwonoi* – Ювоно варан
**Varanus zugorum* – Цуг варан

## Эндемик кушкышвлӓжӹ

Категори:Малуку ошмаотывлӓ
Категори:Ошмаотывлӓ
Моротай

**Моротай** (индонезилӓ Pulau Morotai) — Индонезиштӹ Малуку ошмаотывлӓ гӹц иктӹжӹ.Территорижӹ 1,800 км². 2009-шӹ ин тӹштӹ 119 063 эдем ӹлен. 

Категори:Малуку ошмаотывлӓ
Категори:Ошмаотывлӓ
Бачан

**Бачан ошмаотывлӓ** (индонезилӓ Kesultanan Bacan) — Индонезиштӹ Малуку ошмаотывлӓ гӹц иктӹжӹ.Территорижӹ 1,899.8 км². 2010-шы ин тӹштӹ 60,741 эдем ӹлен. 

## Ошмаотывлӓжӹ
* Бачан ошмаоты (Pulau Bacan)
* Касирута (Kasiruta)
* Мандиоли (Mandioli)

## Эндемик йӓнвлӓжӹ
**Gymnophaps albertisii exsul* — Папуа кырык кӓдӹ 

Категори:Малуку ошмаотывлӓ
Категори:Ошмаотывлӓ
Тернате

**Тернате** (индонезилӓ Ternate) — Индонезиштӹ Малуку ошмаотывлӓ гӹц иктӹжӹ.Территорижӹ 111.39 км². 2010-шы ин тӹштӹ 185,705 эдем ӹлен. 

Категори:Малуку ошмаотывлӓ
Категори:Ошмаотывлӓ
Тидоре

**Тидоре** (индонезилӓ Pulau Tidore) — Индонезиштӹ Малуку ошмаотывлӓ гӹц иктӹжӹ.Территорижӹ 9,564.7 км². 2010-шы ин тӹштӹ 98 025 эдем ӹлен. 

## Эндемик йӓнвлӓжӹ

## Эндемик кушкышвлӓжӹ

Категори:Малуку ошмаотывлӓ
Категори:Ошмаотывлӓ
Оби ошмаотывлӓ

**Оби ошмаотывлӓ** (индонезилӓ Kepulauan Obi) — Индонезиштӹ Малуку ошмаотывлӓ гӹц иктӹжӹ.

## Ошмаотывлӓжӹ
* Оби ошмаоты (Обира) (Pulau Obi, Obira) 2.520 km²
* Биса (Bisa) 576 km²
* Обилату (Obilatu)
* Белангбеланг (Belangbelang)
* Гомуму (Gomumu)
* Маламала (Malamala)
* Тапат (Tapat)
* Тобалаи (Tobalai)

## Эндемик йӓнвлӓжӹ
**Geoffroyus geoffroyi obiensis* — Жоффруа попугай 
**Ducula basilica obiensis* — Малуку кӹцкӹ кӓдӹ
**Ptilinopus bernsteinii micrus* — Кӹнӓ онган ала кӓдӹ

## Эндемик кушкышвлӓжӹ

Категори:Малуку ошмаотывлӓ
Категори:Ошмаотывлӓ
Сула ошмаотывлӓ

**Сула ошмаотывлӓ** (индонезилӓ Kepulauan Sula) — Индонезиштӹ Малуку ошмаотывлӓ гӹц иктӹжӹ.Территорижӹ 9,632.92 км². 2010-шы ин тӹштӹ 132 070 эдем ӹлен. 

## Ошмаотывлӓжӹ
* Талиабу (Pulau Taliabu) 
* Манголе (Mangole) 
* Санана (Sanana, Sula Besi)
* Лифаматола (Lifamatola)
* Сехо (Seho)

## Эндемик йӓнвлӓжӹ

## Эндемик кушкышвлӓжӹ

Категори:Малуку ошмаотывлӓ
Категори:Ошмаотывлӓ
Негрос ала кӓдӹ

**Негрос ала кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Филиппинвлӓштӹ Негрос ошмаотышты эндемик вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. Кытшы 16,5 см якте шоэш. 

Категори:Кӓдӹвлӓ
Шӧртньӹ лепкӓн ала кӓдӹ

**Шӧртньӹ лепкӓн ала кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Индонезиштӹ ‎‎(Папуа, Ару ошмаотывлӓ, Япен) дӓ Папуа-У Гвинейиштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. 

Категори:Кӓдӹвлӓ
Ару ошмаотывлӓ

**Моротай** (индонезилӓ Kepulauan Aru) — Индонезиштӹ Малуку ошмаотывлӓ гӹц иктӹжӹ.Территорижӹ 8563 км². 2010-шы ин тӹштӹ 84.138 эдем ӹлен. 

## Ошмаотывлӓжӹ
* Вокам (Workai), 152 км²;
* Коба (Koba), 386 км²;
* Коброор (Kobroor), 1723 км²;
* Кола (Kola), 270 км²;
* Майкоор (Maikoor), 398 км²;
* Пенамбулаи (Penambulai), 125 км²;
* Танабесар (Tanahbesar), 1604 км²;
* Транган (Trangan), 2149 км²

## Эндемик йӓнвлӓжӹ
**Cacatua galerita elenora* – Кого сарикӓ упшан какаду 
**Ducula concinna* – Симсӹ пачан кӹцкӹ кӓдӹ 
**Henicophaps albifrons schlegeli* – У Гвиней той шылдыран кӓдӹ
**Varanus beccarii* – Шим пушӓнгӹ варан

## Эндемик кушкышвлӓжӹ

Категори:Малуку ошмаотывлӓ
Категори:Ошмаотывлӓ
Бабар ошмаотывлӓ

**Бабар ошмаотывлӓ** (индонезилӓ Pulau-Pulau Babar, Kepulauan Babar) — Индонезиштӹ Малуку ошмаотывлӓ гӹц иктӹжӹ.Территорижӹ 820 км². 2010-шы ин тӹштӹ 8.640 эдем ӹлен. 

## Ошмаотывлӓжӹ
* Бабар ошмаоты (Pulau Babar)
* Дай (Dai)
* Давелоор (Daweloor)
* Давера (Dawera)
* Масела (Masela)
* Ветанг (Wetang)

## Эндемик йӓнвлӓжӹ

## Эндемик кушкышвлӓжӹ

Категори:Малуку ошмаотывлӓ
Категори:Ошмаотывлӓ
Кӹнӓ шуды

**Кӹнӓ шуды** () — Balsaminaceae йыхыш пырышы йыдпелвел полушариштӹ вӓшлиӓлтшӹ икиӓш пеледӹшӓн кушкышвлӓ. Цилӓжӹ 850–1000 тӹрлӹ кӹнӓ шуды улы. 

## Йишвлӓ
**Impatiens balsamina* — Недотрога бальзаминовая
**Impatiens glandulifera* — Недотрога железистая
**Impatiens noli-tangere* — Лачокла кӹнӓ шуды
**Impatiens parviflora* — Изи пеледӹшӓн кӹнӓ шуды

Категори:Кушкышвлӓ
Кӹнӓ онган ала кӓдӹ

**Кӹнӓ онган ала кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Индонезиштӹ Йыдпел ‎‎Малуку ошмаотывлӓштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. 

## Лӹвӓл йишвлӓ
* *Ptilinopus bernsteinii bernsteinii* – Хальмахера, Тернате дӓ Бачан ошмаотывлӓштӹ вӓшлиӓлтӹт.
* *Ptilinopus bernsteinii micrus* – Оби  ошмаотывлӓштӹ вӓшлиӓлтӹт.

Категори:Кӓдӹвлӓ
Макатеа ала кӓдӹ

**Макатеа ала кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Француз Полинезиштӹ Туамоту ошмаотывлӓштӹ (Макатеа) эндемик вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. 

Категори:Кӓдӹвлӓ
Ош калпакан ала кӓдӹ

**Ош калпакан ала кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Француз Полинезиштӹ Маркиз ошмаотывлӓштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. 

## Лӹмжӹ
Лӹмжӹм француз тангыж офицер Абель Обэр Дӱпети Туар (Abel Aubert Dupetit Thouars, 1793 – 1864) лӹмеш пумы.

## Лӹвӓл йишвлӓ
* *Ptilinopus dupetithouarsii dupetithouarsii* – кечӹвӓлвел Маркиз ошмаотывлӓштӹ (Хива-Оа, Тахуата, Мохо-Тани дӓ Фату-Хива)
* *Ptilinopus dupetithouarsii viridior* – йыдпел Маркиз ошмаотывлӓштӹ (Нуку-Хива, Уа-Хука дӓ Уа-Пу)

Категори:Кӓдӹвлӓ
Грей ала кӓдӹ

**Грей ала кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Соломон, Санта-Крус, Банкс, У Каледони дӓ Пен ошмаотывлӓштӹ вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. 

Категори:Кӓдӹвлӓ
Луды вуян ала кӓдӹ

**Луды вуян ала кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Индонезиштӹ Йыдпел Малуку ошмаотывлӓштӹ (Моротай, Хальмахера, Бачан, Тидоре дӓ Тернате) вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. 

Категори:Кӓдӹвлӓ
Питкэрн ошмаотывлӓ

**Питкэрн ошмаотывлӓ** (англла Pitcairn Islands; питкэрнлӓ Norfuk Ailen) — Шӹпӓн океанышты Кого Британи кугижӓнӹшӹн ошмаотывлӓжӹ дӓ заморские территорижӹ. Территорижӹ 47 км². 2013-шы ин тӹштӹ 56 эдем ӹлен. 

## Ошмаотывлӓжӹ
* Питкэрн (Pitcairn) 
* Хендерсон (Henderson)
* Оэно (Oeno) 
* Дюси (Ducie)
* Сэнди (Sandy)

## Эндемик йӓнвлӓжӹ
**Vini stepheni* — Хендерсон ӹдӹр лори 
**Ptilinopus insularis* — Хендерсон ала кӓдӹ 

## Эндемик кушкышвлӓжӹ

Категори:Питкэрн ошмаотывлӓ
Категори:Ошмаотывлӓ
Хендерсон ошмаоты

**Хендерсон ошмаоты** (англла Henderson Island) — Питкэрн ошмаотывлӓ гӹц иктӹжӹ.Территорижӹ 37.3 км². 

## Эндемик йӓнвлӓжӹ
**Pterodroma atrata* — (Henderson petrel)
**Vini stepheni* — Хендерсон ӹдӹр лори 
**Ptilinopus insularis* — Хендерсон ала кӓдӹ 
**Gallicolumba leonpascoi* — Хендерсон цӹвӹ кӓдӹ 
**Ducula harrisoni* — Хендерсон кӹцкӹ кӓдӹ 
**Bountyphaps obsoleta* † — Хендерсон тошты кӓдӹ 
**Porzana atra* — (Henderson crake)
**Acrocephalus taiti* — (Henderson reed warbler)

## Эндемик кушкышвлӓжӹ

Категори:Питкэрн ошмаотывлӓ
Ош вуян ала кӓдӹ

**Ош вуян ала кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Соломон ошмаотывлӓштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. 

## Лӹмжӹ
Лӹмжӹм Франци императрица Евгени (Eugénie de Montijo, 1826 – 1920) лӹмеш пумы.

Категори:Кӓдӹвлӓ
Фишер ала кӓдӹ

**Фишер ала кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Индонезиштӹ Сулавеси ошмаотышты эндемик вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. 

## Лӹмжӹ
Лӹмжӹм немӹц путешественник Густав Адольф Фишер (Gustav Adolf Fischer, 1848 – 1886) лӹмеш пумы.

## Лӹвӓл йишвлӓ
* *Ptilinopus fischeri fischeri* – йыдпел Сулавесиштӹ вӓшлиӓлтӹт.
* *Ptilinopus fischeri centralis* – покшал дӓ кечӹвӓл-ирвел Сулавесиштӹ вӓшлиӓлтӹт.
* *Ptilinopus fischeri meridionalis* – кечӹвӓл-вадывел Сулавесиштӹ (Ломпобаттанг) вӓшлиӓлтӹт.

Категори:Кӓдӹвлӓ
Хендерсон кӹцкӹ кӓдӹ

**Хендерсон ала кӓдӹ** ( †) — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Питкэрн (Хендерсон) ошмаотывлӓштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. 

Категори:Кӓдӹвлӓ
Ошалгы-якшар вуян ала кӓдӹ

**Ошалгы-якшар вуян ала кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы кечӹвӓлвел Таиланд, Малайзи, Бруней дӓ Индонезиштӹ (Калимантан, Суматра дӓ Ява) ошмаотывлӓштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. Кытшы 23–27 см, нелӹцшӹ 42 г якте шоэш. 

Категори:Кӓдӹвлӓ
Сарикӓ вуян ала кӓдӹ

**Сарикӓ вуян ала кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Фиджиштӹ Кандаву дӓ Оно ошмаотывлӓштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. Кытшы 20 см якте шоэш. 

Категори:Кӓдӹвлӓ
Шим логерӓн ала кӓдӹ

**Шим логерӓн ала кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Тайвань дӓ Филиппинвлӓштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. Кытшы 27 см якте шоэш. 

## Лӹвӓл йишвлӓ
* *Ptilinopus leclancheri leclancheri* – Филиппинвлӓштӹ (Палаван, Басилан дӓ Сулу ошмаотывлӓ)
* *Ptilinopus leclancheri gironieri* – Филиппинвлӓштӹ  (Палаван)
* *Ptilinopus leclancheri longialis* – Тайвань (Lan-yu Island) дӓ Филиппинвлӓштӹ (Батан, Calayan дӓ йыдпел Камигин)

Категори:Кӓдӹвлӓ
Кужы пачан ала кӓдӹ

**Кужы пачан ала кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы У Гвиней дӓ Австралиштӹ вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. Кытшы 35–45 см якте шоэш. 

## Лӹвӓл йишвлӓ
* *Ptilinopus magnificus magnificus* – ирвел Австрали (кечӹвӓлвел Квинсленд гӹц йыдпел У Кечӹвӓлвел Уэльс якте)
* *Ptilinopus magnificus keri* – йыд-ирвел Австрали (Bellenden Ker Range, йыд-ирвел Квинсленд)
* *Ptilinopus magnificus assimilis* – йыд-ирвел Австрали (Кейп-Йорк)
* *Ptilinopus magnificus poliurus* – кечӹвӓл-ирвел У Гвиней (Хьюон (иксӓ) дӓ Edrichfloden)
* *Ptilinopus magnificus septentrionalis* – йыдпел дӓ йыд-ирвел У Гвиней, Япен, Манам дӓ Каркар
* *Ptilinopus magnificus interpositus* – кечӹвӓл-вадывел У Гвиней
* *Ptilinopus magnificus puella* – йыд-вадывел Папуа  (Чендравасих)
* *Ptilinopus magnificus alaris* – Раджа-Ампат ошмаотывлӓ (Вайгео, Мисоол, Батанта дӓ Салавати)

Категори:Кӓдӹвлӓ
Шим пӹлӹшӓн ала кӓдӹ

**Шим пӹлӹшӓн ала кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Филиппинвлӓштӹ Лусон ошмаотышты эндемик вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. Кытшы 40 см якте шоэш. 

Категори:Кӓдӹвлӓ
Якшар калпакан ала кӓдӹ

**Якшар калпакан ала кӓдӹ** ( †) — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Француз Полинезиштӹ Маркиз ошмаотывлӓштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. Кытшы 40 см якте шоэш.

Категори:Кӓдӹвлӓ
Симсӹ калпакан ала кӓдӹ

**Симсӹ калпакан ала кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Индонезиштӹ Йыдпел Малуку ошмаотывлӓштӹ (Хальмахера, Тернате дӓ Бачан) ошмаотывлӓштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. 

Категори:Кӓдӹвлӓ
Изи ала кӓдӹ

**Изи ала кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы У Гвиней ошмаотышты (Индонези дӓ Папуа-У Гвиней) эндемик вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. Кытшы 13–15 см якте шоэш. 

## Лӹвӓл йишвлӓ
* *Ptilinopus nainus nainus* – кечӹвӓлУ Гвиней (Lobo Bay till Порт-Морсби)
* *Ptilinopus nainus minimus* – Раджа-Ампат ошмаотывлӓ (Вайгео, Батанта, Мисоол дӓ Салавати)

Категори:Кӓдӹвлӓ
Сарикӓ онган ала кӓдӹ

**Сарикӓ онган ала кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Филиппинвлӓштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. Кытшы 13–15 см якте шоэш. 

## Лӹвӓл йишвлӓ
* *Ptilinopus occipitalis occipitalis* – йыдпел дӓ покшал Филиппинвлӓштӹ
* *Ptilinopus occipitalis incognitus* – Минданао ошмаотышты 

Категори:Кӓдӹвлӓ
Тӹрлӹмӹ ала кӓдӹ

**Тӹрлӹмӹ ала кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы У Гвиней ошмаотышты (Индонези дӓ Папуа-У Гвиней) вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. 

## Лӹвӓл йишвлӓ
* *Ptilinopus ornatus ornatus* – йыд-вадывел У Гвиней (Arfakbergen дӓ Чендравасих)
* *Ptilinopus ornatus gestroi* – У Гвиней (Cyklopbergen дӓ Онин пел ошмаоты)

Категори:Кӓдӹвлӓ
Палау ала кӓдӹ

**Палау ала кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Палау ошмаотывлӓштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. 

Палау ошмаотывлӓштӹн национальный кекешӹштӹ шотлалтеш. 

Категори:Кӓдӹвлӓ
Шукы цӹреӓн ала кӓдӹ

**Шукы цӹреӓн ала кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Самоа, Америка Самоа, Фиджи дӓ Тонга ошмаотывлӓштӹ вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. Кытшы 23 см якте шоэш. 

Пӹжӓшӹштӹ ик ош мыны якте лин кердеш. 

## Лӹвӓл йишвлӓ
* *Ptilinopus perousii perousii* – Самоа (Савайи дӓ Уполу) дон Америка Самоа (Тутуила, Офу дӓ Тау)
* *Ptilinopus perousii mariae* – Фиджи дӓ Тонга 

Категори:Кӓдӹвлӓ
Якшар шӱӓн ала кӓдӹ

**Якшар шӱӓн ала кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Индонезиштӹ, Суматра, Ява‎ дӓ Бали‎ ошмаотывлӓштӹ вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. Кытшы 28 см якте шоэш. 

Пӹжӓшӹштӹ ик (южгынам кок) ош мыны якте лин кердеш. 

Категори:Кӓдӹвлӓ
Ошалгы-якшар калпакан ала кӓдӹ

**Ошалгы-якшар калпакан ала кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Австралиштӹ дӓ Индонезиштӹ вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. Кытшы 22 см якте шоэш. 

## Лӹвӓл йишвлӓ
* *Ptilinopus regina flavicollis* – Изи Зонда ошмаотывлӓ (Флорес, Роте, Саву, Семау дӓ вадывел Тимор)
* *Ptilinopus regina roseipileum* – Изи Зонда ошмаотывлӓ (Ирвел Тимор, Ветар, Романг, Kissar, Моа дӓ Лети)
* *Ptilinopus regina xanthogaster* – Банда, Кай, Дамар, Сермата, Бабар, Танимбар дӓ Ару ошмаотывлӓ
* *Ptilinopus regina ewingii* – йыдпел Австрали (Кимберли, йыдпел Йыдвел территори дӓ Мелвилл)
* *Ptilinopus regina regina*– Кейп-Йорк гӹц кечӹвӓл У Кечӹвӓлвел Уэльс дӓ ирвел Торресов пролив якте Австрали 

Категори:Кӓдӹвлӓ
Луизиада ошмаотывлӓ

**Луизиада ошмаотывлӓ** (англла Louisiade Archipelago) — Папуа пел ошмаотын ирвелнӹштӹ  Папуа-У Гвиней кугижӓнӹшӹн ошмаотывлӓжӹ. Территорижӹ 1790 км². 

## Географи
* Ванатинаи — 865,7 км²
* Россел (Йела) — 260 км²
* Мисима — 202,5 км²
* Сидеиа — 107 км²
* Басилаки — 100 км²
* Пана Тинани — 78 км²
* Панаэте — 30 км²

## Эндемик йӓнвлӓжӹ
**Geoffroyus geoffroyi sudestiensis* — Жоффруа попугай
**Ducula pistrinaria postrema* — Меланези кӹцкӹ кӓдӹ
**Varanus telenesetes* — Йела варан

## Эндемик кушкышвлӓжӹ

Категори:Папуа — У Гвиней
Категори:Ошмаотывлӓ
Ош логерӓн ала кӓдӹ

**Ош логерӓн ала кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы У Гвиней ошмаотышты (Индонези дӓ Папуа-У Гвиней) эндемик вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. Кытшы 23,5–26 см якте шоэш. 

## Лӹвӓл йишвлӓ
* *Ptilinopus rivoli rivoli* – Бисмарк ошмаотывлӓ
* *Ptilinopus rivoli prasinorrhous* – Малуку ошмаотывлӓ, Ару ошмаотывлӓ, Вадывел Папуа дӓ Geelvink Bay ошмаотывлӓштӹ 
* *Ptilinopus rivoli bellus* – Папуа-У Гвиней, Каркар дӓ Гуденаф
* *Ptilinopus rivoli miquelii* – Япен дӓ Миос Нум 
* *Ptilinopus rivoli strophium* – Egum Atoll (Киривина ошмаотывлӓ) дӓ Луизиада ошмаотывлӓ

Категори:Кӓдӹвлӓ
Мариана ала кӓдӹ

**Мариана ала кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Йыдпел Мариана дӓ Гуам ошмаотывлӓштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. Кытшы 24 см якте шоэш. 

Категори:Кӓдӹвлӓ
Сарикӓ логерӓн ала кӓдӹ

**Сарикӓ логерӓн ала кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Индонезиштӹ, Папуа-У Гвинейиштӹ дӓ 
Соломон ошмаотывлӓштӹ вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. 

## Лӹвӓл йишвлӓ
* *Ptilinopus solomonensis speciosus* – Нумфор, Биак дӓ Япен ошмаотывлӓштӹ 
* *Ptilinopus solomonensis johannis* – Бисмарк ошмаотывлӓ (Адмиралти ошмаотывлӓ, Сент-Маттиас ошмаотывлӓ дӓ У Ганновер)
* *Ptilinopus solomonensis meyeri* – У Британи 
* *Ptilinopus solomonensis neumanni* – Грин ошмаотывлӓ 
* *Ptilinopus solomonensis bistictus* – Бугенвиль ошмаоты дӓ Бука ошмаоты 
* *Ptilinopus solomonensis vulcanorum* – кечӹвӓл-вадывел Соломон ошмаотывлӓ
* *Ptilinopus solomonensis ocularis* – Гуадалканал 
* *Ptilinopus solomonensis ambiguus* – Малаита ошмаоты 
* *Ptilinopus solomonensis solomonensis* – Макира дӓ Уги ошмаоты 

Категори:Кӓдӹвлӓ
Якшар логерӓн ала кӓдӹ

**Якшар логерӓн ала кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Индонезиштӹ, Папуа-У Гвинейиштӹ дӓ Соломон ошмаотывлӓштӹ вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. 

## Лӹвӓл йишвлӓ
**Ptilinopus viridis viridis* – кечӹвӓлвел Малуку ошмаотывлӓ (Буру, Серам, Амбон)
**Ptilinopus viridis pectoralis* – вадывел Папуа дӓ йыд-вадывел У Гвиней
**Ptilinopus viridis geelvinkianus* – Нумфор, Биак ошмаоты дӓ Миос Нум 
**Ptilinopus viridis salvadorii* – Yapen дӓ йыдпел У Гвиней (Мамберамо гӹц Маданг якте)
**Ptilinopus viridis vicinus* – Киривина дӓ Д'Антркасто ошмаотывлӓ
**Ptilinopus viridis lewisii* – Манус ошмаоты, Лихир ошмаотывлӓ, дӓ Грин ошмаоты гӹц вадывел Соломон ошмаотывлӓ якте

Категори:Кӓдӹвлӓ
Кук ошмаотывлӓ

**Кук ошмаотывлӓ** (англла Cook Islands; кук маорилӓ Kūki 'Āirani) — Шӹпӓн океанышты ошмаотывлӓ дӓ У Зеланди кугижӓнӹшӹн ассоциированный кугижӓншӹжӹ. Территорижӹ 240 км². 2011-шӹ ин тӹштӹ 14 974 эдем ӹлен. Кугижӓнӹшӹн вуйхалажы дӓ сек кого халажы: Аваруа.

## Ошмаотывлӓжӹ

## Эндемик йӓнвлӓжӹ
**Ptilinopus rarotongensis* — Раротонга ала кӓдӹ
**Aplonis cinerascens* † — Раротонга аплонис

## Эндемик кушкышвлӓжӹ


Категори:Ошмаотывлӓ
Раротонга ала кӓдӹ

**Раротонга ала кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Кук (Раротонга дӓ Атиу) ошмаотывлӓштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. Кытшы 20–24 см якте шоэш. 

## Лӹвӓл йишвлӓ
* *Ptilinopus rarotongensis rarotongensis* – Раротонга 
* *Ptilinopus rarotongensis goodwini* – Атиу 

Категори:Кӓдӹвлӓ
Цӹвӹ кӓдӹвлӓ

**Цӹвӹ кӓдӹвлӓ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Филиппинвлӓштӹ, Индонезиштӹ ‎‎дӓ Океаништӹ вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹвлӓ. Цилӓжӹ 23 тӹрлӹ цӹвӹ кӓдӹ улы. 

## Лӹмжӹ
Лӹмӹн этимологижӹ латин «gallus» (цӹвӹ) дон «columba» (кӓдӹ) шамаквлӓ гӹц лин.

## Йишвлӓ
**Gallicolumba beccarii* — Луды онган цӹвӹ кӓдӹ
**Gallicolumba canifrons* — Палау цӹвӹ кӓдӹ
**Gallicolumba crinigera* — Минданао цӹвӹ кӓдӹ
**Gallicolumba erythroptera* — Якшар шылдыран цӹвӹ кӓдӹ
**Gallicolumba hoedtii* — Ветар цӹвӹ кӓдӹ
**Gallicolumba jobiensis* — Ош онган цӹвӹ кӓдӹ
**Gallicolumba keayi* — Негрос цӹвӹ кӓдӹ
**Gallicolumba kubaryi* — Ош лепкӓн цӹвӹ кӓдӹ
**Gallicolumba luzonica* — Лусон цӹвӹ кӓдӹ
**Gallicolumba menagei* — Сулу цӹвӹ кӓдӹ
**Gallicolumba platenae* — Миндоро цӹвӹ кӓдӹ
**Gallicolumba rubescens* — Маркиз цӹвӹ кӓдӹ
**Gallicolumba rufigula* — Сарикӓ онган цӹвӹ кӓдӹ
**Gallicolumba sanctaecrucis* — Санта-Крус цӹвӹ кӓдӹ
**Gallicolumba stairi* — Самоа цӹвӹ кӓдӹ
**Gallicolumba tristigmata* — Сулавеси цӹвӹ кӓдӹ
**Gallicolumba xanthonura* — Ош логерӓн цӹвӹ кӓдӹ
**Gallicolumba leonpascoi* † — Хендерсон цӹвӹ кӓдӹ
**Gallicolumba ferruginea* † — Танна цӹвӹ кӓдӹ
**Gallicolumba salamonis* † — Кого нерӓн цӹвӹ кӓдӹ
**Gallicolumba norfolciensis* † — Норфолк цӹвӹ кӓдӹ
**Gallicolumba nui* † — Кого цӹвӹ кӓдӹ
**Gallicolumba longitarsus* † — У Каледони цӹвӹ кӓдӹ

Категори:Кӓдӹвлӓ
Луды онган цӹвӹ кӓдӹ

**Луды онган цӹвӹ кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Индонезиштӹ, Папуа-У Гвинейиштӹ дӓ Соломон ошмаотывлӓштӹ вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. 

## Лӹвӓл йишвлӓ
* *Gallicolumba beccarii beccarii* – У Гвиней кырыквлӓ 
* *Gallicolumba beccarii johannae* – Бисмарк ошмаотывлӓ (Каркар дӓ Nissan)
* *Gallicolumba beccarii eichhorni* – Сент-Маттиас ошмаотывлӓ (Mussau дӓ Emira)
* *Gallicolumba beccarii admiralitatis* – Манус (Адмиралти ошмаотывлӓ)
* *Gallicolumba beccarii intermedia* – вадывел Соломон ошмаотывлӓ (Бугенвиль, Гизо дӓ Нью-Джорджи ошмаоты)
* *Gallicolumba beccarii solomonensis* – ирвел Соломон ошмаотывлӓ (Гуадалканал, Сан-Кристобаль, Санта-Ана, Реннелл ошмаоты)

Категори:Кӓдӹвлӓ
Чендравасих иксӓ

**Чендравасих иксӓ** (индонезилӓ Teluk Cenderawasih; тошты лӹмжӹ **Геелвинк иксӓ** Geelvink) — Индонезиштӹ Чендравасих пел ошмаотын ирвелнӹштӹ кого иксӓ. 

## Ошмаотывлӓжӹ
**Вадывел Папуа провинци**:
* Аури ошмаотывлӓ archipelago (*Kepulauan Auri*)
* Meos Waar
* Rumberpon
* Roon Island
* Meos Angra

**Папуа провинци**:
* Биак ошмаотывлӓ 
** Биак ошмаоты
** Padaido Islands (*Kepulauan Padaido*)
** Нумфор
** Супиори
* Япен ошмаотывлӓ
** Япен
** Миос Нум
** Kaipuri
** Amboi Islands (*Kepulauan Amboi*)
** Kuran Islands (*Kepulauan Kuran*)
* Moor Islands archipelago (*Kepulauan Moor*)

Категори:Индонези
Палау цӹвӹ кӓдӹ

**Палау цӹвӹ кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Палау (Бабелтуап дӓ Ангаур) ошмаотывлӓштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. 

Категори:Кӓдӹвлӓ
Минданао цӹвӹ кӓдӹ

**Минданао цӹвӹ кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Филиппинвлӓштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. Кытшы 29 см, нелӹцшӹ 184–204 г якте шоэш. 

## Лӹвӓл йишвлӓ
* *Gallicolumba crinigera leytensis* † – Самар, Лейте дӓ Бохоль
* *Gallicolumba crinigera crinigera* – Минданао дӓ Динагат (кӹзӹт Динагат ошмаотышты уке, Минданао ошмаотышты улы)
* *Gallicolumba crinigera bartletti* † – Басилан 

Категори:Кӓдӹвлӓ
Ветар

**Ветар** (индонезилӓ Pulau Wetar) — Индонезиштӹ Барат-Дая ‎‎дӓ Малуку ошмаотывлӓ гӹц иктӹжӹ.Территорижӹ 3600 км². 2010-шы ин тӹштӹ 6127 эдем ӹлен. 

## Эндемик йӓнвлӓжӹ
**Psitteuteles iris wetterensis* — Симсӹ пӹлӹшӓн лорикет
**Trichoglossus capistratus flavotectus* — (Wetar lorikeet)
**Gallicolumba hoedtii* — Ветар цӹвӹ кӓдӹ
**Ducula cineracea* — Тимор кӹцкӹ кӓдӹ
**Ptilinopus cinctus cinctus* — Шим шылдыран ала кӓдӹ
**Sphecotheres hypoleucus* — (Wetar figbird)
**Liasis mackloti mackloti* — Индонези вӹд питон

## Эндемик кушкышвлӓжӹ

Категори:Малуку ошмаотывлӓ
Категори:Ошмаотывлӓ
Банда ошмаотывлӓ

**Банда ошмаотывлӓ** (индонезилӓ Kepulauan Banda) — Индонезиштӹ Малуку ошмаотывлӓ гӹц иктӹжӹ.Территорижӹ 180 км². 2010-шы ин тӹштӹ 15.000 эдем ӹлен. 

## Эндемик йӓнвлӓжӹ

## Эндемик кушкышвлӓжӹ

Категори:Малуку ошмаотывлӓ
Категори:Ошмаотывлӓ
Буру

**Буру** (индонезилӓ Pulau Buru) — Индонезиштӹ Малуку ошмаотывлӓ гӹц иктӹжӹ.Территорижӹ 9,505 км². 2010-шы ин тӹштӹ 161 828 эдем ӹлен. 

## Эндемик йӓнвлӓжӹ
**Treron aromaticus* — Буру ыжар кӓдӹ

## Эндемик кушкышвлӓжӹ

Категори:Малуку ошмаотывлӓ
Категори:Ошмаотывлӓ
Танимбар

**Танимбар ошмаотывлӓ** (индонезилӓ Kepulauan Tanimbar) — Индонезиштӹ Изи Зонда дӓ Малуку ошмаотывлӓ гӹц иктӹжӹ.Территорижӹ 5430 км². 2010-шы ин тӹштӹ 61 000 эдем ӹлен. 

## Ошмаотывлӓжӹ
* Ямдена (Yamdena) — 2981 км²,
* Селару (Selaru) — 775 км²,
* Ларат (Larat) — 515 км²,
* Селу (Selu) — 230 км²,
* Валиару (Waliaru) — 220 км².

## Эндемик йӓнвлӓжӹ
**Cacatua goffiniana* — Танимбар какаду
**Eos reticulata* — Симсӹ шӱӓн якшарикӓ лори
**Aplonis crassa* — Танимбар аплонис
* *Macropygia magna timorlaoensis* – Кого куку тыргӓдӹ 
**Horornis carolinae* — (Tanimbar bush warbler)
**Megapodius tenimberensis* — (Tanimbar megapode)
**Tyto sororcula sororcula* — (Moluccan masked owl)
**Zoothera machiki* — (Fawn-breasted thrush)

## Эндемик кушкышвлӓжӹ

Категори:Малуку ошмаотывлӓ
Категори:Ошмаотывлӓ
Кей ошмаотывлӓ

**Кей ошмаотывлӓ** (индонезилӓ Kepulauan Kei, Kepulauan Kai) — Индонезиштӹ Малуку ошмаотывлӓ гӹц иктӹжӹ.Территорижӹ 1438 км². 

## Эндемик йӓнвлӓжӹ

## Эндемик кушкышвлӓжӹ

Категори:Малуку ошмаотывлӓ
Категори:Ошмаотывлӓ
Якшар шылдыран цӹвӹ кӓдӹ

**Якшар шылдыран цӹвӹ кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Француз Полинезиштӹ Туамоту ошмаотывлӓштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. 

Кытшы 23.5–26 см, нелӹцшӹ 105–122 г якте шоэш. 

Кӹзӹт цилӓжӹ 100–120 якшар шылдыран цӹвӹ кӓдӹ пӓлӹ. 

## Лӹвӓл йишвлӓ
* *Gallicolumba erythroptera erythroptera* – Туамоту ошмаотывлӓштӹ (Мария Эст, Марутеа Суд, Матуреивавао, Рангироа, Тенараро, Тенарунга дӓ Ванавана) дӓ Острова Общества (Таити дӓ Муреа) вӓшлиӓлтӹт. Кӹзӹт Острова Общества ошмаотывлӓштӹ уке, Туамоту ошмаотывлӓштӹ улы
* *Gallicolumba erythroptera albicollis* † – Туамоту ошмаотывлӓштӹ (Хао, Хити дӓ Таханеа)

Категори:Кӓдӹвлӓ
Ветар цӹвӹ кӓдӹ

**Ветар цӹвӹ кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Индонезиштӹ Малуку ошмаотывлӓ (Ветар) дӓ Ирвел Тиморышты эндемик вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. 

Категори:Кӓдӹвлӓ
Серам ошмаоты

**Серам ошмаоты** (индонезилӓ Pulau Seram) — Индонезиштӹ Малуку ошмаотывлӓ гӹц иктӹжӹ.Территорижӹ 17 100 км². 2010-шы ин тӹштӹ 434 113 эдем ӹлен. 

## Эндемик йӓнвлӓжӹ
**Geoffroyus geoffroyi explorato* — Жоффруа попугай

## Эндемик кушкышвлӓжӹ

Категори:Малуку ошмаотывлӓ
Категори:Ошмаотывлӓ
Д'Антркасто ошмаотывлӓ

**Д'Антркасто ошмаотывлӓ** (англла D'Entrecasteaux Islands) — вадывел Шӹпӓн океанышты Папуа-У Гвиней кугижӓнӹшӹн ошмаотывлӓжӹ. Территорижӹ 3100 км². 

## Ошмаотывлӓжӹ
* Фергуссон тенгеок Моратау (Fergusson, Moratau) 1437 км²
* Норманби тенгеок Дуау (Normanby, Duau) 1040 км²
* Гуденаф тенгеок Нидула (Goodenough, Nidula) 687 км²

Санароа, Добу, Уагипа, Некумара, Куаиопе дӓ Амфлетт ошмаотывлӓ кого агыл.

## Эндемик йӓнвлӓжӹ
**Ptilinopus viridis vicinus* — Якшар логерӓн ала кӓдӹ 
**Ducula pistrinaria postrema* — Меланези кӹцкӹ кӓдӹ
**Otidiphaps nobilis insularis* — Фазан кӓдӹ
* *Macropygia amboinensis cinereiceps* — Ошалгы-якшар онган куку тыргӓдӹ

## Эндемик кушкышвлӓжӹ

Категори:Папуа — У Гвиней
Категори:Ошмаотывлӓ
Ош онган цӹвӹ кӓдӹ

**Ош онган цӹвӹ кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Индонезиштӹ (Йапен), Папуа-У Гвинейиштӹ (Бисмарк) дӓ Соломон ошмаотывлӓштӹ вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. Кытшы 25 см якте шоэш. 

## Лӹвӓл йишвлӓ
* *Gallicolumba jobiensis jobiensis* – Индонези Папуа (Япен), Бисмарк (Адмиралти ошмаотывлӓ (Тонг, Хермит), У Ирланди, У Ганновер, Табар, Лихир, У Британи, Дьюк-оф-Йорк, Умбой, Саккар, Лолобау, Ватом, Каркар, Багабаг, Манам) дӓ Д'Антркасто ошмаотывлӓ (Фергуссон дӓ Гуденаф)
* *Gallicolumba jobiensis chalconota* – Соломон ошмаотывлӓ (Гуадалканал, Велья-Лавелья дӓ Макира)

Категори:Кӓдӹвлӓ
Ош лепкӓн цӹвӹ кӓдӹ

**Ош лепкӓн цӹвӹ кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Микронезиштӹ Понпеи дӓ Трук ошмаотывлӓштӹ вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. Кытшы 26 см якте шоэш. 

Категори:Кӓдӹвлӓ
Миндоро цӹвӹ кӓдӹ

**Миндоро цӹвӹ кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Филиппинвлӓштӹ Миндоро ошмаотышты эндемик вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. Кытшы 30 см якте шоэш. 

Кӹзӹт цилӓжӹ 50–250 Миндоро цӹвӹ кӓдӹ пӓлӹ. 

Категори:Кӓдӹвлӓ
Маркиз цӹвӹ кӓдӹ

**Маркиз цӹвӹ кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Француз Полинезиштӹ Маркиз ошмаотывлӓштӹ (Хатуту дӓ Фату-Хуку) вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. 

Кӹзӹт цилӓжӹ 1 500 Маркиз цӹвӹ кӓдӹ пӓлӹ. 

Категори:Кӓдӹвлӓ
Хьюон иксӓ

**Хьюон иксӓ** (англла Huon Gulf) — Папуа-У Гвинейиштӹ Хьюон пел ошмаотыын кечӹвӓлвелнӹштӹ иксӓ. 

Лӹмжӹм француз Шӹпӓн океанын мореплавателя ‎‎дӓ исследователя Жан-Мишеля Юон (Хьюон) де Кермадек (Jean-Michel Huon de Kermadec, 1748 – 1793) лӹмеш пумы.

Категори:Папуа — У Гвиней
Флай йогы

**Флай йогы** (англла Fly River) — покшал У Гвиней ошмаотышты (Индонези дӓ Папуа-У Гвиней) йогы. Кужыцшы 1050 км, бассейнжӹ 76 000 км² уштыш. Папуа-У Гвинейӹштӹ кого йогывлӓ логӹц 2-шы вӓрӹм нӓлеш. 

Категори:Йогывлӓ
Категори:Папуа — У Гвиней
Хьюон йогы

**Хьюон йогы** (англла Huon River) — Тасмани ошмаотын кечӹвӓлвелнӹштӹ йогы. Кужыцшы 174 км  уштыш. Тасмаништӹ кого йогывлӓ логӹц 4-шӹ вӓрӹм нӓлеш. 

## Лӹмжӹ
Лӹмжӹм француз Шӹпӓн океанын мореплавателя ‎‎дӓ исследователя Жан-Мишеля Юон (Хьюон) де Кермадек (Jean-Michel Huon de Kermadec, 1748 – 1793) лӹмеш пумы.

Категори:Йогывлӓ
Категори:Тасмани
Лусон цӹвӹ кӓдӹ

**Лусон цӹвӹ кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Филиппинвлӓштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. Кытшы 28–30 см, нелӹцшӹ 200 г якте шоэш. 

## Лӹвӓл йишвлӓ
* *Gallicolumba luzonica griseolateralis* – йыдпел Лусон ошмаотышты 
* *Gallicolumba luzonica luzonica* – покшал дӓ кечӹвӓл Лусон дӓ Полильо ошмаотывлӓштӹ 
* *Gallicolumba luzonica rubiventris* – Катандуанес ошмаотышты 

Категори:Кӓдӹвлӓ
Сарикӓ онган цӹвӹ кӓдӹ

**Сарикӓ онган цӹвӹ кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы У Гвиней ошмаотышты (Индонези дӓ Папуа-У Гвиней) вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. Кытшы 22–24 см якте шоэш. 

## Лӹвӓл йишвлӓ
* *Gallicolumba rufigula rufigula*– Вадывел Папуа ошмаотывлӓштӹ 
* *Gallicolumba rufigula septentrionalis* – йыдпел У Гвиней (ирвел гӹц Хьюон иксӓ якте)
* *Gallicolumba rufigula helviventris* – Ару ошмаотывлӓ дӓ кечӹвӓл Папуа-У Гвиней (Утаква (Utakwa/Waitakwa) йогы гӹц Флай йогы якте)
* *Gallicolumba rufigula alaris* – кечӹвӓл Папуа-У Гвиней (ирвел Каримуи (Симбу провинци)
* *Gallicolumba rufigula orientalis* – кечӹвӓл-ирвел Папуа-У Гвиней (вадывел гӹц Мамбаре дӓ Ангабунга якте)

Категори:Кӓдӹвлӓ
Санта-Крус цӹвӹ кӓдӹ

**Санта-Крус цӹвӹ кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Соломон Санта-Крус ошмаотывлӓ (Тинакула дӓ Утупуа) вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. Кытшы 23 см якте шоэш. 

Категори:Кӓдӹвлӓ
Самоа цӹвӹ кӓдӹ

**Самоа цӹвӹ кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Уоллис дӓ Футуна, [Фиджи], [Тонга, Самоа дӓ Американ Самоа ошмаотывлӓштӹ вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. Кытшы 30 см якте шоэш. 

## Лӹвӓл йишвлӓ
* *Gallicolumba stairi stairi* – Уоллис, Футуна дӓ Самоа
* *Gallicolumba stairi vitiensis* – Фиджи дӓ Тонга (Вавау, Хаапай дӓ Номука)

Категори:Кӓдӹвлӓ
Сулавеси цӹвӹ кӓдӹ

**Сулавеси цӹвӹ кӓдӹ** () — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Индонезиштӹ Сулавеси ошмаотышты эндемик вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. Кытшы 35 см якте шоэш. 

## Лӹвӓл йишвлӓ
* *Gallicolumba tristigmata tristigmata* – йыдпел дӓ йыд-покшал Сулавеси
* *Gallicolumba tristigmata bimaculata* – ирвел Сулавеси
* *Gallicolumba tristigmata auripectus* – кечӹвӓл-покшал дӓ кечӹвӓл-ирвел Сулавеси

Категори:Кӓдӹвлӓ