Шӓкшӓльӹ

**Шӓкшӓльӹвлӓ** () — Squamata (Чешуйчатые) группыш пырышы Европышты, Азиштӹ, Африкышты, Океаништӹ, Австралиштӹ дӓ Америкышты вӓшлиӓлтшӹ йӓнвлӓ. Цилӓжӹ 5907 тӹрлӹ шӓкшӓльӹ улы. 

Шӓкшӓльӹвлӓн сек изижӹн (*Sphaerodactylus ariasae*) кытышты 16–18 мм, сек когожын (Комодо варан *Varanus komodoensis*) кытышты 3 м, нелӹцӹштӹ 70 кг.

## Классификацижӹ
 └─ Сӱмӓнвлӓ (Squamata)
     └─ икшӹ клада 
         ├─ Dibamidae – Слӧпӧй шӓкшӓльӹ йишвлӓ
         └─ Gekkota – Геккон ганьывлӓ
     └─ кокшы клада 
         ├─ Scincomorpha – Сцинк ганьывлӓ
         └─ лӹмдӹмӹ 
             ├─ Lacertoidea – Лачокла шӓкшӓльӹ ганьывлӓ
             └─ Toxicofera – 
                 ├─ Iguania – Игуана ганьывлӓ
                 └─ Anguimorpha – Той шӓкшӓльӹ ганьывлӓ
                     ├─ Anguidae – Той шӓкшӓльӹ йишвлӓ
                     └─ Pythonomorpha – 
                         ├─ Platynota – 
                             ├─ Shinisauria – Шинизавр ганьывлӓ
                             └─ Varanoidea – Варан ганьывлӓ
                                 ├─ Mosasauroidea † – Мозазавр йишвлӓ
                                 ├─ Helodermatidae – Ядан пӱӓн шӓкшӓльӹ йишвлӓ
                                 ├─ Lanthanotidae – Пӹлӹшдӹмӹ варан йишвлӓ
                                 └─ Varanidae – Варан йишвлӓ
                         └─ Ophidia / Serpentes – Кӹшкӹвлӓ

* Dibamia – Слӧпӧй шӓкшӓльӹ ганьывлӓ
** Dibamidae – Слӧпӧй шӓкшӓльӹ йишвлӓ
* Gekkota – Геккон ганьывлӓ
** Gekkonidae – Геккон йишвлӓ
** Carphodactylidae – Карфодактилус йишвлӓ
** Diplodactylidae – Диплодактилус йишвлӓ
** Eublepharidae – Эублефарус йишвлӓ
** Phyllodactylidae – Филлодактилус йишвлӓ
** Sphaerodactylidae – Сферодактилус йишвлӓ
** Pygopodidae – Пигопус йишвлӓ
* Scincomorpha – Сцинк ганьывлӓ
** Scincoidea – Лачокла сцинк ганьывлӓ
*** Cordylidae – Ӹштӓн пачан шӓкшӓльӹ йишвлӓ
*** Gerrhosauridae – Геррозавр йишвлӓ
*** Xantusiidae – Йыд шӓкшӓльӹ йишвлӓ
*** Scincidae – Сцинк йишвлӓ
**Lacertoidea – Лачокла шӓкшӓльӹ ганьывлӓ
*** Lacertidae – Лачокла шӓкшӓльӹ йишвлӓ
*** Gymnophthalmidae – Гимнофталмус йишвлӓ
*** Teiidae – Тейид йишвлӓ
*** Amphisbaenia – Амфисбена ганьывлӓ
**** Amphisbaenidae – Амфисбена йишвлӓ
**** Bipedidae – Хирот йишвлӓ
**** Blanidae – Бланус йишвлӓ
**** Cadeidae – Кадеа йишвлӓ
**** Rhineuridae – Рнинеура йишвлӓ
**** Trogonophidae – Трогонофис йишвлӓ
* Iguania – Игуана ганьывлӓ
** Agamidae – Агама йишвлӓ
** Chamaeleonidae – Хамелеон йишвлӓ
** Corytophanidae – Шлемӓн игуана йишвлӓ
** Crotaphytidae – Шӱӓшӓн игуана йишвлӓ
** Dactyloidae – Анолис йишвлӓ
** Hoplocercidae – Гоплоцеркус йишвлӓ
** Iguanidae – Игуана йишвлӓ
** Leiocephalidae – Маскан игуана йишвлӓ
** Leiosauridae – Лейозавр йишвлӓ
** Liolaemidae – Лиолемус йишвлӓ
** Opluridae – Мадагаскар игуана йишвлӓ
** Phrynosomatidae – Фринозома йишвлӓ
** Polychrotidae – Тӹшкӓ анолис йишвлӓ
** Tropiduridae – Тропидурус йишвлӓ
* Anguimorpha – Той шӓкшӓльӹ ганьывлӓ
** Anguioidea (Diploglossa) – 
*** Anguidae – Той шӓкшӓльӹ йишвлӓ
*** Anniellidae – Ялдымы шӓкшӓльӹ йишвлӓ
*** Xenosauridae – Ксенозавр йишвлӓ
** Shinisauria (Shinisauroidea) – Шинизавр ганьывлӓ
*** Shinisauridae – Шинизавр йишвлӓ
** Varanoidea – Варан ганьывлӓ
*** Helodermatidae – Ядан пӱӓн шӓкшӓльӹ йишвлӓ
*** Lanthanotidae – Пӹлӹшдӹмӹ варан йишвлӓ
*** Varanidae – Варан йишвлӓ
*** † Mosasauridae – Мозазавр йишвлӓ